ශ්‍රී ලාංකීය පුරාවිද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේ පළමු වතාවට හමුවූ ‘ගිරවකුගේ’ හැඩය ගත් පුරාවස්තුවක් යාපහුව පුරාණ විහාරස්ථ රජමහා විහාරයේ ගල්ගුහාවක ගල් දෙබොක්කාවක් තුළදී හමු වී ඇතැයි යාපහුව මධ්‍යම සංස්කෘතික ත්‍රිකෝණයේ ප්‍රධාන ගවේශක හා ස්ථානාධිපති රසික බණ්ඩාර මහතා පවසයි.දිගින් අඟල් 18ක් හා පළලින් අඟල් 6ක් වූ කිලෝ දෙකක් පමණ බරැති මෙය රිදියෙන් හා තඹ වලින් නිර්මාණය වී ඇතැයි ද ඒ මහතා පෙන්වා දෙයි.මෙම අති දුර්ලභ පුරාවස්තුව නැරැඹූ මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදලේ අධ්‍යක්ෂක ජනරාල් මහාචාර්ය නිමල් ද සිල්වා හා ව්‍යාපෘති අධ්‍යක්ෂ ගාමිණී අධිකාරි මහතුන් ගේ මතය අනුව මෙවැන්නක් ලංකාවේ දී හමුවූ ප්‍රථම අවස්ථාව මෙය යයි ද පෙන්වා දෙන අතර බොහෝ විට 13 සියවසෙහි පරිහරණය කරනු ලැබූවක් විය හැකි යයිද විශ්වාස කෙරේ.පහනකට හෝ කඩුවකට හෝ වෙනත් එවැන්නකට සවිකරනු ලැබූ දෙයක් ලෙසට දැනට විශ්වාස කරන මෙය විටක ඩයිනෝසරස් සත්වයකුගේ හැඩයක් ද පෙන්නුම් කෙරෙතැයි පවසයි.ලේනකුගේ වලිගය මෙන් උඩට නැමී ගිය වලිගය වැනි කොටස දැති දැති වගේ ලියවැලින් සමන්විතය.