පිළියන්දල – මඩපාත මාර්ගයේ බටකැත්තර පොල්ගහකොට්ටනුව ග්‍රාමයේ රජයේ වගකිවයුතු අංශවල අවධානයට මෙතෙක් යොමුවී නැති ඓතිහාසික ගොනා බැඳී දේවාලය ඉතා දිගු ඉතිහාසයකට නෑකම් කියන පැරැණි දේවාලයකි.පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමකින් යුත් මේ ඓතිහාසික නෂ්ඨාවශේෂ සහිත දේවාලයේ ඈත අතීතයේ සිට මේ දක්වා නොකඩවා වර්ෂයක් පාසා පෞරාණික චාරිත්‍ර අනුව දේව මංගල්‍ය හා පෙරහර පවත්වාගෙන යනු ලබයි.පරම්පරා 4 ක කපු මහත්වරුන් වන ඩී.ඩී. හෙන්ද්‍රික්, ඩී.ඩී.ඩේවිට්, ඩී.ඩී. වීරසේන හා වර්තමාන කපු මහතා වන ඩී.ඩී. විපුල් ඉරෝෂණ මහතා මේ කටයුතු නොකඩවා චාරිත්‍රානුකූලව කරගෙන යයි.දේවාලය බස්නාහිර පළාතේ කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ සල්පිටි කෝරලයේ බටකැත්තර පොල්ගහකොට්ටනුව නම් රමණීය ගම්පියසින් වටව ගොනා බැඳී දේවාලය පිහිටා ඇත.කෝට්ටේ සිය රාජධානිය කරගෙන මේ ප්‍රදේශය පාලනය කළ සත්වන බුවනෙකබාහු රජතුමා සහ ඔහුගේ මහාමාත්‍යාදීන් සමඟ කතරගම සංචාරය කරන අවස්ථාවේ එම පිරිස ගමන්කළ ගැල් ගාල් කොට ගවයන් බැඳ තැබූ ස්ථානයේ ඉන් පසු එම රජතුමා විසින් ගොඩනගන ලද දේවාලය ගොනාබැඳී දේවාලය ලෙස ප්‍රචලිත වීයැයි ජනප්‍රවාදයේ පවතී.කෙසේවුවද මෙය ඓතිහාසික රාජකීය ස්ථානයකට තිබූ බවට සාධක මේ ස්ථානයේ අද දක්නට ඇත.විශාල කලුගල් තලාවක් මත ගොඩනගා ඇති මේ දේවාලය මැද තිබෙන ගලින් කළ රහස් පොකුණ හා එයට බැසීමට තිබූ පඩිපෙළත්, එය වටේට පිහිටා තිබෙන පරිවාර පොකුණු කීපයත් මේ ඓතිහාසික සිද්ධස්ථානයේ ගෞරවනීයභාවයත්, තේජස්වීභාවයත්, ගුප්ත ස්වභාවයත් වැඩි දියුණු කිරීමට හේතුවී ඇත.ඉන් එක් පොකුණක් සැමදා ජලයෙන් පිරී තිබීම විශේෂ සිද්ධියකි.ඓතිහාසික ගොනාබැඳී දේවාලය රජයේ, පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස්වරයාගේ අවධානය යොමු කොට මතුපරපුර සඳහා සංරක්ෂණය කරන ලෙස වර්තමාන කපු ඩී.ඩී. විපුල් ඉරෝෂණ මහතාත් ප්‍රදේශයේ ජනතාවත් වගකිවයුත්තන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිති.