ගමක ඓතිහාසිකත්වය පෙන්නුම් කරන සාධක අතර ගම පිළිබඳව ටීකා කවියක් තිබීම, ගමේ මායිම් දක්වන පැරැණි කවි පැවතීම, ඓතිහාසික නටබුන් පැවතීම, පැරැණි ලෙන් පැවතීම, සෙල්ලිපි තිබීම, ලේඛනගත තොරතුරු පැවතීම වැදගත් වේ. ආර්.සී.පී. බෙල් මහතාගේ කෑගලු වාර්තාවෙත්, මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතාගේ ලක්දිව ශිලා ලිපි සංග්‍රහයේත් අටුගොඩ සෙල් ලිපිය ගැන දක්වා ඇත.