 காலம் என்பது சப்தமற்ற என்னுடைய நிழலைப் போல என் கூடவே இருக்கிறது.   உலகில் உள்ள உயிரினங்களை விடவும் மனிதன் தன் கற்பனையில் உருவாக்கிய உயிரினங்களின் எண்ணிக்கை அதிகமானது. வினோத உயிரினங்களுக்கு என ஒரு மிருகக் காட்சி சாலையை அமைத்தால் அதன் பரப்பு நம்மால் கற்பனை செய்து பார்க்க முடியாத அளவுக்கு பிரம்மாண்டமாய் இருக்கும்.  நான் மதவாதியோ, சிந்தனாவாதியோ, நீதிபோதகரோ அல்ல. என்னிடம் மக்களுக்கு எடுத்துச் சொல்ல என்று தனியாக எதுவும் இல்லை.   வாழ்நாள் முழுதும் ஒரே புத்தகத்தை மாற்றி, மாற்றி எழுதுவதுதான் நடந்தது.  பார்வையற்றவனுக்கு உலகம் இருண்டுவிடுவது இல்லை. அதற்குப் பதிலாக அவனால் நிறங்களைப் பாகுபாடு செய்ய மட்டுமே முடிவதில்லை.  ஞாபகங்களே கதையின் மூலப்பொருள்.   "நான் மிகவும் தனியாக இருக்கிறேன்" மரணமடையும் தருவாயில் கூறியது.  ஒரு மனிதன் இதர மனிதர்களுக்கு வேண்டுமானால் எதிரியாக இருக்கலாம். சில நிமிடங்களுக்கு வேண்டுமானால் எதிரியாக இருக்கலாம். ஆனால் தேசத்திற்கோ, மின்மினிப் பூச்சிகளுக்கோ, தோட்டங்களுக்கோ, நதிச்சுழல்களுக்கோ, சூரிய அஸ்தமனங்களுக்கோ அவன் எதிரியாக இருக்க முடியாது. 