பரிசோதனைக்கான மாதிரி ரத்தத்தில் சிடி-4 செல்களின் எண்ணிக்கை அளவீடே இது.  சிடி-4 எண்ணிக்கையை உடல் நோய் எதிர்ப்பு மண்டலத்தின் ஆரோக்கிய நிலையின் குறியீடாக கொள்ளலாம். எச்.ஐ.வி./எய்ட்ஸ் நிலையையும் இதன் மூலம் அறிந்து கொள்ளலாம்.  எச்.ஐ.வி.க்கு எதிரான மருந்தை எப்போது தொடங்கலாம், எப்போது மருந்துகளை மாற்றிக் கொடுக்கலாம், நிறுத்தலாம் போன்றவற்றை முடிவு செய்யலாம். எச்.ஐ.வி.க்கு எதிரான மருந்து சிகிச்சை வேலை செய்கிறதா என்பதை அறியவும், சந்தர்ப்பவாத நோய்களுக்கு எப்போது சிகிச்சை அளிக்கலாம்  என்பதை மருத்துவர்கள் முடிவு செய்வதற்கும் சிடி-4 எண்ணிக்கையை அறிந்து கொள்வது மிக அவசியம்.  சாதாரணமாக ஒரு கன மில்லிமீட்டர் ரத்தத்தில் 500 முதல் 1400 சிடி-4 செல்கள் இருக்க வேண்டும். ஒவ்வொரு தனி நபருக்கும் இந்த எண்ணிக்கையில் மாறுபாடு இருக்கும். எச்.ஐ.வி. தொற்று உள்ளவருக்கு சிடி4 எண்ணிக்கை ஒரு கன மில்லி மீட்டர் ரத்தத்தில் 200க்கும் கீழே குறையும் போது அவர் எய்ட்ஸ் நிலையை அடைகிறார். சிடி-4 செல்களின் மேற்புறத்தில் ஒரு குறிப்பிட்ட வகையான மூலக்கூறு காணப்படுகிறது. அதே போல் எச்.ஐ.வி.யின் மேற்புறத்தில் காணப்படும் இணைவி,  சிடி-4 மூலக்கூறை அடையாளம் கண்டு அதனுடன் இணைகிறது. இதனால் சிடி-4 செல்லுக்குள் எச்.ஐ.வி. நுழைகிறது. செல் நச்சு டி லிம்போசைட் (சி.டி.எல்.) என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. இது அழிக்கும் அல்லது, அடக்கும் திறனுள்ள "டி-செல்' ஆகும். இது ரத்த வெள்ளை அணுக்களின் ஒரு வகை.  பாக்டீரியா, வைரஸ் அல்லது பிற அன்னிய கிருமிகளால் பாதிக்கப்பட்ட செல்களை இது அழித்துவிடுகிறது. கீமோகைன் ஏற்பி 4 (சிஎக்ஸ்சிஆர்4 பியூசின் என்றும் அழைக்கப்படுகிறது). நோய் எதிர்ப்பு மண்டலத்தில் உள்ள, நோய் எதிர்ப்பு செல்களின் மேற்புறத்தில் காணப்படும் ஒரு வகையான புரதமே இது. சிடி-4 செல்லில் உள்ள ஏற்பியுடன் இணைந்து எச்.ஐ.வி. புகுந்து உள்ளே செல்ல உதவி செய்யும் இரண்டு ஏற்பிகளில் இதுவும் ஒன்று. மற்றொன்று சிசிஆர்5 என்று அழைக்கப்படுகிறது. ஒரே உயிரியிலிருந்து உருவான, ஒத்த மரபணுக்களைக் கொண்ட ஒரு கிளை உயிரிகள் உயிரின கிளை என்று அழைக்கப்படுகின்றன.  எச்.ஐ.வி. வகைகளில் ஒன்றான எச்.ஐ.வி. 1 குழுவை சேர்ந்த வைரஸ்கள் உயிரின கிளை என்று அழைக்கப்படுகின்றன. உதாரணமாக, எச்.ஐ.வி.1  துணை வகையான எம்  குழுவில், உயிரின கிளை ஏ முதல் கே வரை, உயிரின கிளைகள் உள்ளன. இவற்றில், உயிரின கிளை பி மற்றும் சி வகை வைரஸ்தான் உலகில் அதிகமாக தொற்றி வரும் எச்.ஐ.வி. வகையாகும்