கடிகாரம், கடியாரம், கடிகை என்பன ghaṭikā- ('க:டிகா) என்னும் சமசுகிருதச் சொல்லில் இருந்து பெற்றது.ஆனால் தமிழில் வழங்கும் ஒரு சொல்தான் கடிகாரம் = கடிகை + ஆரம் பண்டைய காலத்தில் வெண்கலத்தால் ஆனா மணியோசை கொண்டு நாள் வேளை  உணர்த்தப்பட்டது. எனவே நேரத்தைக்குறிக்க மணி என்ற சொல்லே காரணப்பெயர் ஆனது. ஒன்றிலிருந்து, மற்றொரு நிலைக்கு மாறுவது   விடுமாற்றம் வேந்தர்க்கு உரைப்பான் வடுமாற்றம் அமைந்தொழிந் தேன்அள வில்புகழ் ஞானம்