பகல் + வர்த்தி= பகல்வர்த்தி  பகல்வர்த்தி யதி லதிகமாம் ( 43).   தீபாவளி போன்ற பண்டிகைகள், வேறு விசேடமான நாட்கள் மற்றும் கொண்டாட்ட நாட்களின் இரவு நேரங்களில், பலவித வண்ணங்களில், விண்ணிலும் தரையிலும், பல வடிவாக எரிந்தும், வெடித்து ஒலியெழுப்பியும், அனைவரையும் களிப்பிலாழ்த்தக்கூடிய பட்டாசு (வாண) வகைகளில் ஒன்று பகல்வர்த்தி. பகல்  + வாயில் = பகல்வாயில்  ''பகல்வாயி லுச்சிக் கிழான்கோட்டம் ( 9, 10)" * [பகலின் வாயில்]--சூரியன் கிழக்குத் திசையில் உதயமாகும்போதுதான் இரவு முடிந்து, பகல் வெளிச்சம் முதன்முதலாகத் தோன்றத் தொடங்கிப் பரவ ஆரம்பிக்கிறது...ஆகவே பகல் வெளிச்சம் முதலாகும் திசையான கிழக்குத்திசையே பகற்பொழுது நுழையும் வாயிற்படியாகக் கொள்ளப்பட்டு பகல்வாயில் எனப்படுகிறது...