என்பது. இதுகேட்ட பவபூதி, அடியற்ற மரம்போலக் காளிதாசனுடைய பாதங்களில் விழுந்து நமஸ்கரிக்க, காளிதாசன், ‘நீ சரத்காலத்தைக் குறித்து வருணித்த சுலோகத்தில் அக்காலத்துரிமைகளுளொன்றாய தாழம்பூவின் செய்தியைக் கூற மறந்தனையாதலின், உன் கவி என் கவிக்குச் சமமாகாது போயிற்று,’ என்ன, அவனும் மெய்யென்றி ஒப்பினான். அப்பால் அரசன் இருவரையும் தகுதிக்கேற்பச் சன்மானித்து நடாத்தி வந்தான். இப்படிச் சன்மானித்து வருகையிலொருநாள் அரசன், காளிதாசனை நோக்கி ‘உமது வாயால் உதயகாலத்தை வருணிப்பீராக,’ என்ன, காளிதாசன் நன்றென எழுந்து, ‘ஓர் இரசவாதி தான் செய்யும் வாதத்தினாலுண்டாகும் பஸ்மத்தை உண்டு நிறம் பெற்றாலொப்ப, கீழ்த்திசை பொன்ரேகையைப் பொருந்தியது. மூடர்கூட்டத்தில் அகப்பட்ட கலைவல்லான் போன்று சந்திரன் விளங்கினான். முயற்சியற்ற அரசர் போலத் தாரகா கணம் ஒளிமழுங்கி மறைந்தது. வணக்கமற்றவர்களுடைய மனம் போலத் தீபங்கள் பிரகாசித்தன,’ என்னுங் கருத்துள்ள, என்னுமிச் சுலோகத்தைச் சொன்னான். அதுகேட்ட அரசன் மகிழ்ந்து, அக்ஷரத்துக்கோரிலக்ஷம் பொன்னாகப் பரிசளித்தான். மற்றொருநாள் அரசன் காளிதாசனைப் பார்த்து, ‘உமக்குச் சரஸ்வதியினது அருள் மிகுதியுண்டென்பது உண்மையாயின் நான் இங்கிருந்தபடியே சாகுமாறு பாடும்,’ என்றான். அதுகேட்ட காளிதாசன் பதைபதைத்து, ‘பூலோக ரக்ஷகரே, யாது கூறினீர்! உயிரைப் பிரிந்து உடல் நிற்குமாயினன்றோ, நானும்மைச் சாகுமாறு பாடுவேன்? அஃதொழிய, வேறு யாது கூறினும் செய்வேன், அதனை மறந்தருள்க!’ என்றான். என்றாலும் அரசன் சினந்து, ‘என் சமுகம் விட்டகலக் கடவீர்,’ என்றான். ‘உம்மை இறக்கப் பாடுவதினும், அகன்றிருப்பது எனக்குப் பெரும்பாக்கியம்!’ என்று காளிதாசன் கூறிக்கொண்டு, அந்நாட்டை விட்டகன்று, அதற்கணித்தாகிய ஒரு சிற்றூரை அடைந்து, அங்கே வாசஞ்செய்வானாயினன். சில காலமாயின பின்னர், அரசன் காளிதாசனது ஞாபகம் வரப்பெற்று, அவனைத் தேடுமாறு வேற்றுருத்தாங்கி ஊர்தோறுஞ் சென்று, ஆங்காங்குச் சிறிது சிறிது காலந்தங்கி, ஈற்றிலே காளிதாசன் வாசஞ்செய்திருக்கும் சிற்றூரையடைந்தான். அங்கே காளிதாசன் கடைவீதி வழியே செல்லும்போது வேற்றுருத்தாங்கிய அரசன் எதிர்ப்படக் கண்டு, தன்னால் முன் ஒருபோதும் அவ்வூரிலே காணப்படாதவனாகத் தோற்றலின், ‘நீ எவ்வூராய்?’ என்றான். அரசனும் அவனையுணராது, ‘யான் தாராபுரிவாசி,’ என்றான். அதுகேட்டு, ‘அரசரின் க்ஷேமாதிகளெப்படி?’ என்று காளிதாசன் வினவினான். அதுகேட்ட அரசன், காளிதாசனைக் கண்டுணரும்படி தான் உபாயமாக எதிர்ப்பட்டார் யாவரிடத்தும் வழக்கமாகக் கூறுகின்றபடி, ‘போஜராஜன் இறந்து வெகு நாளாயினவே!’ என்றான். அவ்வாசகம் காளிதாசன் செவிக்குக் காய்ச்சிய லோகநீராக, பதைபதைத்து, ‘தாரா நகரம் நிராதாரமாய்த் தத்தளிக்கவும், சரஸ்வதி கொழுகொம்பற்ற கொடிபோல வருந்தவும், பண்டிதர்கள் ஒருங்கே நல்கூரவும் போஜன் இறந்தானே!’ என்னுங் கருத்துள்ள, என்னும் இச்சுலோகத்தைச் சொன்னான். சொற்றலும், பொய்யா வாக்காதலின், அரசன் இறந்து கீழே விழுந்தான். அதனைக் காண்டலும், காளிதாசன் முன்னையினும் பதின்மடங்கு நடுநடுங்கி, அவன் அரசன் என்பதையுணர்ந்து, ‘என்பொருட்டு ஈதடைந்தனை! என் போலும் பாவி யாவன்!’ எனக் கவன்று, அவனைத் தூக்கி மார்போடணைத்துக் கொண்டு முன்பாடிய சுலோகத்துக்கு மறுதலையாக, என்னுமிச்சுலோகத்தைச் சொல்ல, அரசன் உயிர்பெற்றுத் தானும் எதிர் தழுவினான். அப்பால் இருவரும் அவ்வூரை விட்டுத் தாரா நகரஞ் சேர்ந்தனர். அப்பால் ஒருநாள் அரசன் வீதிவலம் வரும்போது ஓருத்தமி நெற்குற்றிக்கொண்டிருந்தாள். அது கண்ட அரசன் உலக்கையைப் பார்த்து,’ஏ முசலமே, ஏன் தளிர்க்காதிருக்கின்றனை?’ என்னுங்கருத்துள்ள, என்ற அடியை மனத்திலெண்ணிக்கொண்டு சபைக்கு வந்து, காளிதாசனுக்கு அவ்வடியைச் சொல்ல, காளிதாசன் உத்தரமாக, ‘அழகும் கற்பும் ஒன்று கூடி உருவெடுத்த உத்தமியினுடைய பூங்கரத்தால் தழுவப்பெற்றும் அம்முலசம் தளிர்த்ததில்லை. அது காட்டிற் பிறந்ததன்றோ? காட்டிற் பிறந்தவர்கள் சுகமறிவார்களோ? அறியார்கள். ஆதலினாலன்றோ, கிட்டற்கரிய உத்தமி கையால் தழுவப்பட்ட களிப்பினாலாயினும் அது தளிர்த்ததில்லை?’ என்னுங் கருத்துள்ள,