அரசன் அவரை நோக்கி, ‘ஐயா, கூத்தரே இஃதென்னை கூத்து?’ என்றார். அவர், ‘இந்தச் செங்குந்தர்கள் பாமாலை பெறவேண்டுமென்று நம்மைப் பிரார்த்தித்தார்கள்; நாம், பாடினால் நமக்கென்ன பரிசு கொடுப்பீர்கள்?’ என்றோம். இவர்கள், ‘உமதிஷ்டப்படி செய்வோம்,’ என்றார்கள்; நீங்கள் நமதிஷ்டப்படி செய்கிறது மெய்யானால் பாட்டொன்றுக்கு ஒரு தலை விழுக்காடு பரிசு கொடுத்தால் எழுபது பாட்டில் ஒரு பிரபந்தஞ் செய்கிறோம்,’ என்றோம்; அதற்கு இவர்கள் சம்மதித்து, அப்படியே செய்தார்கள், நாமே இவர்களைப் பலாத்காரம் பண்ணவில்லை,’ என்றார். குலோத்துங்க சோழன், ‘ஐயா, தலை கொடுக்கச் சொல்லிக் கேட்டீரே! அதனால் உமக்குவரும் பயனென்ன?’ என, ஒட்டக்கூத்தர், ‘நமக்கு மற்றொன்றும் ஆகவேண்டுவதில்லை; ஒன்று மாத்திரம் ஆவசுயகமாயிருக்கின்றது; அஃது இன்னும் சற்று நேரத்திற்குள்ளே பிரத்தியக்ஷமாகத் தெரியவரலாம்,’ என்றார். சோழராஜன், ‘நல்லது! இவர்கள் அபீஷ்டப்படி பிரபந்தம் நிறைவேறியதா?’ என்று கேட்க, இனிமேலேதான் பாடவேண்டும்,’ என்று சொல்லி, அந்தத் தலைகளைச் சரிந்துவிழாமற் செவ்வையாய் அடுக்கும்படி செய்து, அவைகளே தமக்கு ஓராசனமாக அச்சிரச்சிங்காதனத்தின்மேல் ஏறிப் பதுமாசனமிட்டு வீற்றிருந்து, இருகைகளையும் தலையின்மேற் கூப்பிச் சரஸ்வதி தேவியை வணங்கி, அவள் ஒரு கையிற் கமண்டலம், ஒருகையிற் புஸ்தகம், ஒரு கையில் படிகமாலை ஏந்தி, ஒரு கையில் சின்முத்திரை தரித்து, வெண்டாமரைப் புஷ்பாசனத்தில் எழுந்தருளியிருக்கிற பாவனையாக, அவளுடைய திவ்விய ஸ்வரூபத்தை மனத்திலே தியானித்து, அவள் திருநாமங்களைப் பலமுறையும் நாவினால் துதி செய்து, அவளனுக்கிரகத்தினால் அற்புதமாகவும் அதி சாதுரியமாகவும் நவரசாலங்காரத்துடனே கேட்டவர்களெல்லாஞ் சிரக்கம்பம் கரக்கம்பஞ்செய்து வியக்கத்ததக்கதாகவும், செங்குந்தரையும் அவர்களாயுதத்தையுஞ் சுட்டி வர்ணித்து, ஈட்டியெழுபது என்னும் பிரபந்தத்தைப் பாடி முடித்தார். அந்தப் பிரபந்தத்தின் அந்தத்தில், ‘கலைவாணி உன் கலைகளாகிய அறுபத்து நாலு கலைகளும், எங்கும் பிரசித்தமாய் விளங்கும்படி அவைகளுக்கெல்லாம் முதல்வியும் கண்கண்ட தெய்வமுமாகிய நீ சதுர்த்தச புவனங்களிலும், பிரமாதி பீபிலிகை பரியந்தம் எள்ளுக்குள்ளெண்ணெய் போல நிறைந்திருப்பதும், சமஸ்கிருதம் திராவிடம் முதலாகிய அஷ்டாதச பாஷைகளிலுமுள்ள பற்பல கல்விகளையும் கற்றுணர்ந்து கற்பனையுடனே ஆசு மதுரம் சித்திரம் விஸ்தாரமாகிய நால்வகைக் கவிகளும் பாட வல்லவர்களாகிய வித்துவஜனர்களை உறுதியாகப் பரிபாலிப்பதும், சகலலோக சிருஷ்டி கர்த்தாவாகிய பிரமதேவருடைய நாவிலிருப்பது போல அக்கவிஜனர்களுடைய நாவினிடத்தில் நீங்காமற் சதாகாலமும் நீ வீற்றிருந்து வாழ்வதும் சத்தியமாமல்லவோ? அதற்குத் திருஷ்டாந்தமாகத் துவாபர யுகாந்தத்திற் பாணாசுரனானவன் தன்மேற் படையெடுத்து வந்த துவாரகாவாசராகிய ஸ்ரீகிருஷ்ணசுவாமியுடனே வில்லெடுத்துப் போருக்குப் போன சமயத்தில், அவர் சக்கராயுதத்தைப் பிரயோகித்துக் கண்ட துண்டமாகச் சேதிக்க, அவனுடைய ஆயிரந்தோள்களும் அறுபட்டுக் குப்பல் குப்பலாக விழுந்து போயும், நீ அவனது நாவினிடத்தில் எழுந்தருளியிருந்த மகத்துவ பலத்தினாலல்லவோ அவ்வசுரன் உயிர்தப்பிப் பிழைத்தான்? இப்படிக்கெல்லாம் நீ மகிமை விளங்கிய கருணாநிதியாயிருப்பதனால், இப்பொழுது தலையையும் உயிரையும் தடையின்றிக் கொடுத்த உதார குணமுடைய உத்தம வீரர்களாகிய இந்தச் செங்குந்தர்கள் எனக்குப் பழியும் பாவமும் நேரிடாதபடி பெறுதற்கரிய உயிர்பெற்றெழுந்து, தங்களைக்குறித்து நான் பாடிய ஈட்டியெழுபது என்னும் பிரபந்தத்தைக் கேட்டுச் செவி களிக்கும்படி கிருபை செய்யவேண்டும்,’ என்னும் கருத்துத்தோன்ற, -என்ற பாடலைச் சொன்னார். சொன்ன மாத்திரத்தில் வெட்டுண்டு விழுந்து கிடந்த தலைகளும் உடல்களும் காந்தமும் இரும்பும் போல ஒன்றோடொன்று ஒட்டிக்கொண்டன. காந்தத்திற்கு இரும்பையிழுக்கும் ஆக்ருஷணசக்தியும், இரும்பிற்குக் காந்தத்தில் போயொட்டும் சந்தான சக்தியும் இயல்பாக உண்டானமையால், அவையிரண்டும் ஒட்டுகிறது ஆச்சரியமன்று. அப்படிப்பட்ட சக்தியோ இவைகளுக்கில்லை. இல்லாதிருந்தும் கண்ட கண்ட இடங்களில் தாறுமாறாய் அறுபட்டுக் கிடந்த உடல்களெல்லாம் அதனதன் தலையைத் தேடிவர, சோழராஜனுடைய ஆஸ்தான மண்டபத்திற்கு முன்பாகக் குவித்துக் கிடக்கப்பட்ட தலைகளெல்லாம் தத்தம் உடல்களை நாடிச்சென்று, வாணி கிருபையினால் ஒட்டிக்கொண்டமையால் மாண்டவர்களெல்லாம் உடனே அநாயசமாக உயிர்பெற்றெழுந்து, இடியிடித்தாற் போல உரக்கத் கனைத்துத் தோள்கொட்டித் தொடைதட்டி மீசை முறுக்கி நகைத்து, ‘ஜயம்! ஜயம்!’ என்று ஆர்ப்பரித்தார்கள். அதன்பின்பு அவர்கள் செய்துவரும் உபகாரத்தையும், உதார குணத்தையும் வெளியிடவேண்டுமென்று புலவர் பெருமான், வல்லானுடைய உபத்திரவத்தால் அச்சுக்கெட்டுத் தச்சுமாறி நிலைகுலைந்த காலத்தில் இந்தத் தந்துவாயரென்னும் செங்குந்தர்கள்<sup># [#தந்துவாயர் - நூலைக்கொண்டு வஸ்திரம் செய்கிறவர்; செங்குந்தர் - உதிரத்தாற் சிவந்த ஈட்டியையுடையவர்.] -அவனை உபாயத்தால் வென்று உலகத்தை நிலைபெறச் செய்தார்கள்,’ என்றும், ‘பூர்வகாலத்திலே லோகரக்ஷகராகிய ஸ்ரீமகாவிஷ்ணுவானவர் திரௌபதை என்னும் ஒரு பெண்ணுக்கு மாத்திரம் ஆடையளித்து மானங்காத்தார்; அந்த ஜகத் காரணராகிய பரமாத்துமாவினுடைய அகடிதகடனா சாமர்த்திய சக்திக்கு அஃது ஒரு விஷயமாகாது; இவர்கள் சகல தேசங்களிலும் பாலர்முதல் விருத்தர்வரையிலுள்ள ஸ்திரீபுருஷர்களாகிய நாநா ஜாதியாரும், கேவலம் மிருகங்களைப் போல நிர்வாணமாயிருந்து பங்கப்படாமல், அவரவர்களுக்கேற்ற இழையார்ந்த வஸ்திரத்தை உற்பத்திப் பண்ணிக் கொடுத்து அபிமானம் காத்தார்கள், என்றும், அவ்வஸ்திரத்தை வணிகருடைய கையிற்கொடுத்து, இவைகளை நீங்கள் விக்கிரயித்துப் பிழையுங்கள்,’ என்று அவர்களுக்குச் சீவனோபாயம் கற்பித்தார்கள்,’ என்றும், ‘எத்திசையிலுமுள்ள புலவர்கள் பலரும் பாடிய தமிழ்ப் பாமாலைகளுக்குப் பரிசாக அளவிறந்த திரவியங் கொடுத்தார்கள்,’ என்றும், ‘அவைகளெல்லாம் அதிசயமல்லவென்று நான் பாடிய ஈட்டியெழுபது என்னும் பிரபந்தத்திற்குப் பெருவியாகத் தங்கள் தலையையும் கொடுத்தார்கள்,’ என்றும், கடைசியிற் சாமானியனாகிய பொற்கொல்லன் ஒருவன் தன்கையில் ஆனமட்டும் பரும்படியாகச் செய்த பொன்னாபரணத்தைச் சமர்த்தனாகிய மற்றொருவன் தன் கைத்திறங் காட்டும்படி திருத்திச்செய்து, மணிபதித்துக் குந்தனமிழைத்துக் கொடுத்தது போல நெடுநாளாகச் சிறப்பின்றி வழங்கி வந்த கூத்தன் என்னும் எனது இயற்பெயரை அற்ற தலையும் உடலும் ஒட்டப் பாடிய காரணம் புலப்பட ஒட்டக்கூத்தன் என்னும் விசேஷணத்தாற் சிறப்பித்துக் கொடுத்தார்கள்,’ என்றும் சொல்லுகின்ற இவ்வாறு கருத்தும் விளங்க,