அவிவேக பூரண குரு என்று ஒரு ஆசாரியரிருந்தார். அவர் ஏவிய ஊழியம் செய்யும்படி  மட்டி, மடயன், பேதை, மிலேச்சன், மூடன் என்று பெயர்பெற்ற சீஷர்கள் ஐந்து பேர் அவர் மடத்திலிருந்தார்கள். இந்தச் சீஷரும் குருவும் ஆகிய ஆறுபேரும் ஒருநாள்  மற்ற சீஷர்களை விசாரிக்கும்படி,, காலையிலெழுந்து சுற்றுக் கிராமங்களுக்குக் கால்நடையாய் நடந்து போனார்கள். போய்த் திரும்புமளவில், வழிநடுவில் இருக்கின்ற ஓர் ஆற்றங்கரையில் மூன்றாஞ்சாமத்தில் வந்து சேர்ந்து, நதியைப் பார்த்து, அதிலிறங்கப் பயந்து, ‘இது மிகவும் பொல்லாத மோசமுடையது,’ ஆகையால், இது விழித்திருக்கும் வேளையில் இதைக் கடந்து போகக்கூடாது’ என்று குருவானவர் ‘ஆறு நித்திரை செய்கிறதோ, விழித்திருக்கிறதோ? சோதித்துப் பார்,’ என்று மிலேச்சனை ஏவினார். அவன் குருவார்த்தையைச் சிரசின்மேற் கொண்டு, அப்போது புகைச்சுருட்டுப் பற்ற வைக்கும்படி தன் கையில் எடுத்த கொள்ளிக்கட்டையைக் கொண்டுபோய், தான் ஆற்றில் இறங்காமல் தூரநின்று எட்டித் தண்ணீரிலே தோய்த்தவுடனே தண்ணீர் சரீரென்று புகைந்தது கண்டு மிலேச்சன் பதறித் தவறிக் கீழே விழுந்து, பதைத்து உதைத்துக்கொண்டு, மெல்லென எழுந்து, நடுங்கிப் பயந்து, அலறிக் குளறி அழுதுகொண்டு ஓடிவந்து, ‘ஐயா, ஐயா, நதியைக் கடக்கிறதற்கு இது தருணமன்று! அது விழித்திருக்கிறது! நான தொட்டவுடனே நஞ்சுள்ள நாகம் போலச் சீறிக் கொதித்துக் கோபித்து, இரைத்து, புகைந்து, எழுந்து, பாய்ந்து என்னைக் கொல்ல வந்தது; அதன் உக்கிரத்துக்கு இலக்காகாமல், தங்கள் பரமகிருபையினாலும் என்னைப் பெற்றவள் செய்த தவத்தினாலுந் தப்பி நான் உயிர் பிழைத்து மீண்டு வந்தது மிகவும் அதிசயம்!’ என்றான். அதைக்கேட்டுக் குருவானவர் திடுக்குற்று, மூர்ச்சித்துப் பின்பு தெளிந்து, ‘அப்பா, தெய்வ சங்கற்பத்தை ஆரறியக்கூடும்? அது கண்ணுறங்கிற வரைக்கும் சற்று நேரம் காத்திருப்போம்,’ என, அவரும் சீஷரும் நதியின் பக்கத்தில் உருத்தெரியாமல் இருள்சூழ்ந்த ஒரு பூஞ்சோலையில் தங்கியிருந்தார்கள். அங்கே பொழுது போக்கும்படி அந்த ஆற்றின் விசேஷங்கள் பலவற்றையுங் குறித்துத் தனித்தனியே அவனவன் சொல்லி வருமளவில், மட்டியென்னும் சீஷன் சொன்னதாவது: ‘சுவாமி, இந்நதியின் தந்திரத்தையும், மோசத்தையும், குரூரத்தையுங் குறித்து என் பாட்டனார் பலமுறையும் சொல்ல நான் நன்றாய்க் கேட்டிருக்கிறேன்; என் பாட்டனார் பெரிய வியாபாரியாயிருந்தவர்; அவர் ஒருநாள் உப்புப்பொதி ஏற்றின இரண்டு கழுதைகளைத் தாமும், தம் கூட்டாளியுமாக ஓட்டிக்கொண்டு நடு ஆற்றில் இறங்கி வருகையில், கோடைக்காலமாயிருந்ததனால், வெப்பந்தணிய அரையளவு ஓடுகிற குளிர்ந்த தண்ணீரிலே தாமுங் குளித்துக் கழுதைகளையும் நிறுத்திக் குளிப்பாட்டினார். பிறகு அக்கரைக்குப் போய்ப் பார்த்தபொழுது, ஊசியினால் உறுதியாய்ச் சந்தில்லாமல் தைத்திருந்த கோணிப்பையின் வாய் சற்றுந்திறவாமலிருக்க, அதற்குள்ளிருந்த உப்பையெல்லாம் ஆறானாது, ‘தோலிருக்கச் சுளை விழுங்கினது போல’ உபாயமாய்த் திருடித் தின்றுவிட்டதைக் கண்டார்கள்; கண்டு, ‘ஆ! ஆ! இந்த ஆறு உப்பைக் கொள்ளையடித்துத் தின்ற மதத்தினால் அல்லவா எங்களை விழுங்காமல் விட்டுவிட்டது! உப்புப் போனாற் போகிறது! அந்த மட்டில் நல்ல சகாயம் செய்ததே, இதுவே பெரிய நன்மை!’ என்று நினைத்து, அவர்கள் சந்தோஷப்பட்டார்கள்,’ என்பதே.  இப்படிப் பேசிக்கொண்டிருக்கையில் அங்கே ஒருவன் குதிரையேறி வருவதைக் கண்டார்கள். ஆற்றில் ஒரு ஜாணளவு உயரத் தண்ணீர் ஓடி வருவதைக் குறித்துச் சற்றும் அஞ்சாமலும் அவன் குதிரைமேலிருந்தபடி கூசாமலும் சரசரவென்று கடுகி வந்தான். அதைக்கண்டு இவர்கள், ‘அடடா! எங்கள் குருக்களும் குதிரையிருந்தால் அவரும் அவரைச் சார்ந்த நாங்களும், அச்சமில்லாமல் ஆற்றிலிறங்கலாமே! அஃது இல்லாததனால்லல்லவா இப்படித் தியங்கியிருக்க வேண்டி வந்தது? இனி எப்படியாகிலும் ஒரு குதிரை வாங்க வேண்டும்,’ என்று தங்களுக்குள் நிச்சயித்துக் கொண்டு, குருவினிடத்தில் அதைக் குறித்து விண்ணப்பஞ் செய்தார்கள். அவர், இந்தச் செய்தியைப் பற்றிப் பின்பு பேசுவோம்’ என்று சொல்லி, ‘இப்பொழுது பொழுது சாய்ந்து அஸ்தமன காலம் சமீபத்ததனால், மடத்திற்குப் போக வேண்டுமே! ஆதலால், ஆற்றின் நித்திரையைச் சோதியுங்கள்,’ என்று சீஷர்களுக்குச் சொன்னார். அப்படியே கொள்ளிக்கட்டையை மடயன் கொண்டுபோய்த்  தண்ணீருக்குள்ளே தோய்த்துச் சோதிக்குமிடத்தில் அந்தக் கொள்ளியிற் பற்றிய நெருப்பு முன்னமே அவிந்து போனதனால், ஆற்றிற் சிறிதும் புகை கிளம்பாதது கண்ட, அவன் மிகவுங் களிகூர்ந்து ஓடிவந்து, ‘இதுதான் நல்ல சமயம்  இனிக் கிட்டாது வாயைத் திறவாமல், சப்தியாமல், தாமதியாமற் சுறுக்காய் எழுந்து வாருங்கள்! வாருங்கள்! ஆற்றுக்கு நல்ல நித்திரை வேளையாயிருக்கிறது! இப்பொழுது எவ்வளவு பயப்படாமல் பின்னிடவும் வேண்டுவதில்லை!’ என்றான். இந்த நற்செய்தியை மடயன் சொல்லிக் கூப்பிட எல்லாருந் திடீரென்று எழுந்து கிமாவென்னாமற் பத்திரமாக இறங்கி, அலைகள் முதலாய்ச் சப்தியாதபடி மெதுவாய்க் காலைத் தூக்கி ஒவ்வோர் அடியாகத் தண்ணீர்க்குள் வைத்து ஊன்றிப் பின்பு பெயர்த்திட்டு, நெஞ்சு துணுக்கென்று பதைபதைக்க, இலகுவாகத் தாண்டித்தாண்டி நதியைக் கடந்துபோய்க் கரை ஏறினார்கள். அவர்கள் கரையேறினவுடனே முன்பு பட்ட சங்கடத்துக்குத் தக்கதாக அதிக மகிழ்ச்சி கொண்டு, தலைகால் தெரியாமல் துள்ளியாடிக்கொண்டிருக்கும் பொழுது, மூடனானவன், ‘நாமெல்லோரும் அபாயமில்லாமல வந்து சேர்ந்தோமா? எண்ணிப் பார்ப்போம்,’ என்று தன்னை மாத்திரங் கூட்டாமல், மற்றவர்களை எண்ணினான். எண்ணினவிடத்தில் ஐவரிருக்கக் கண்டு, ‘அப்பப்பா! ஐயையோ! இஃதென்னை பேரிழவு! ஒருவன் ஆற்றோடே போய் விட்டானே! ஐந்துபேர் மாத்திரந்தானிருக்கிறோம்!’ என்று குருவைப் பார்த்துத் தேம்பித் தேம்பி அழுதான். குரு அவனை, அழவேண்டா!’ என்று கையமர்த்தி, எல்லாரையும் வரிசையாய் நிறுத்தி, ஒருகால் இருகால் முக்காலும் அவரைத் தனித்தனியே தமது விரலை நீட்டிச் சுட்டித் தாமே எண்ணிக் கணக்குப் பார்த்தார். அப்படி எண்ணும் பொழுதெல்லாம் அவர் தம்மை நீக்கிக் கணக்கேற்றி, ‘ஆமப்பா! நீ சொன்னபடி, மெய்யாகவே ஐந்து பேர் மாத்திரம் இருக்கிறோம்!’ என்று சொல்லி விசனப்பட்டார். அவ்வாறே அவனவன் தன்னை விட்டு ஒழிந்தவர்களை மாத்திரம் எண்ணி எண்ணி, ஆறாம் பெயரைக் காணாமையால், ஆறு பேரில் ஒருவனைச் சந்தேகமில்லாமல் ஆறு விழுங்கி விட்டதென்பது அவர்களுக்குள்ளே நிச்சயமாயிற்று. பிறகு குருவும் அவர்களும் அலறியழுது, கூகூவென்று கூச்சலிட்டு, நதியைப் பார்த்துக் கண்ணீர் சோரும்படி, ‘ஓ பாவியாறே! துரோகியாறே! பரம சண்டாள நதியே! கொடும்புலி போலுங் கடுங்கொலையாறே! மண்ணிலும் விண்ணிலும் வாழும் சராசரங்களெல்லாம் வாழ்த்தி வணங்கும்படி, தவமனைத்துந் திரண்டு ஒருவடிவந் தாங்கி வந்து, பவமொழித்தருளும் பரமாத்த குருநாதருடைய உத்தமசீஷனை ஒரு நொடிப் பொழுதிற் குத்திர குணத்தாற் கொள்ளை கொண்டாயே! எள்ளளவாயினும் இரக்கமில்லாமல் கிழங்கு போல விழுங்கி விட்டாயே. அஞ்சுதல் என்பது கொஞ்சமுமின்றி வாழைப்பழம் போல விழுங்கிவிட்டாயே! உன் மனம் உருகாத இரும்போ? கல்லோ? நீ பெண்ணுடன் ஆணுடன் பிறக்கவில்லையோ? நன்றிகெட்ட நாசகால நதியே! நீயும் உலகத்தில் நிலைத்திருப்பாயா? அண்டத்தளவும் அலையெறிவாயா? கடல்போல முழங்கிக் கரைபுரள்வாயா? குளிர் வெண்முத்தங் கொழித்திடுவாயா? இனி நீ உண்ணீர் வற்றி, ஊற்றுக்கண் அடைபட்டு, பள்ளந் தூர்ந்து, வெள்ளம் மாறி, உள்ளம் வெதும்பி, உருவுந் தோன்றாமல் பாழாய்ப் போவாய்!’ என்று ஆற்றைச் சபித்துப் பின்னும் பித்துப் பிடித்தாற்போலத் தாறுமாறாக வைது கொண்டிருந்தார்கள். அந்நேரமட்டில் ஆறு கொண்டுபோனவனைத் தங்களுக்குள் இன்னானென்று தங்கள் மவுட்டியத்தினால் ஒருவனும் அறியவில்லை; அவன் எவனென்று விசாரிக்கவுமில்லை. அத்தறுவாயிற் புத்திமானாகிய வழிப்போக்கன் ஒருவன் அவ்விடத்தில் வந்து, அவர்கள் பரிதபிக்கிறதைப் பார்த்து, ‘ஏனையா துக்கப்படுகிறீர்கள்? உங்களுக்கு என்ன குறை சம்பவித்தது? சொல்லுங்கள்,’ என்று கேட்க, அவர்கள் நடந்த சமாசாரத்தைச் சவிஸ்தாரமாகச் சொல்ல, அவன் அவர்கள் மூடத்தனத்தை அறிந்துகொண்டு, ‘அடா அப்பா! இது மகாபிரயாசையான காரியம்! என்னாலன்றி மற்றொருவராலே முடியாதது! நான் மந்திரவித்தையிலே வெகு சமர்த்தன்! அதர்வண வேதம் நான் பார்த்துப் பிச்சையிட்டவர்களுக்குண்டு; எனக்கு யட்சணி, மோகினி, குட்டிச்சாத்தான் முதலானவைகளும் வசியப்பட்டிருக்கின்றன. அவைகள் நான் சொன்னபடி ஆடுகின்றன; எனக்கு நீங்கள் நல்ல வெகுமதி செய்தால், ஆற்றோடே போனவனை அரைக்கணத்தில் அழைப்பிக்கிறேன்; அப்பொழுது என் திராணியைப் பாருங்கள்!’ என்றான். குருவானவர் அதிக சந்தோஷப்பட்டு, ‘அப்பா, நாங்கள் திக்குக்கெட்டுத் தடுமாறும் வேளையிலே மகாராஜன்  எங்கள் குல தெய்வம் போல எங்கிருந்து வந்தாயோ! தெரியாது! ஆனாலும், நீ இப்பொழுது செய்ய ஏற்பட்ட பெரிய உதவிக்கு எளியவர்களாகிய நாங்கள் ஈடாக உனக்கு என்ன செய்யப்போகிறோம்1 உன் குருவுக்குப் புண்ணியமாய்ப் போகிறது! எப்படியாவது மனம் பெரிது பண்ணிக் காணாமற் போனவனை அழைப்பித்துக் கொடுத்தால், செய்யாமற் செய்த உதவியாயிருக்கும்! எங்களுக்கு வழிச்செலவுக்கு நாற்பத்தஞ்சு பணம் முன்றானையில் முடித்து வைத்துக் கொண்டிருக்கிறோம்; அதை உன்கையில் வேண்டுமானால் கொடுத்துவிடுகிறோம்; தயவுசெய்ய வேண்டும்!’ என்றார்.