இரண்டாம் அங்கம்- மூன்றாங் களம்: கதைச்சுருக்கம்  காலை நேரம். திருவனந்தபுரத்து அரண்மனையில், சேரநாட்டு அரசன் புருடோத்தமன், தன்னந்தனியே இருந்து, தனக்குள் எண்ணுகிறான்: “நாள்தோறும் நான் கனவிற் காணும் மங்கை, யாரோ தெரியவில்லை. தேவவுலகத்துத் தெய்வ மகளிரைக் கண்டாலும் கலங்காத என் மனம் இவளைக் கண்டு, மத்தினால் கடையப்படுகின்ற தயிர்போல அலைகின்றது. நீண்ட கூந்தலும், அணிந்த ஆடையும் நெகிழ்ந்து விழ, முழுநிலா போன்ற முகத்தைக் கவிழ்த்துக் காதல் கனியும் கண்களால் நோக்கித் தனது அழகான கால்விரலினால் தரையைக் கீறி நின்ற காட்சி, என் உள்ளத்தைக் கொள்ளை கொண்டது. அவள் யாரோ, எந்நாட்டவளோ, ஒன்றும் தெரியவில்லை. அன்பும், அழகும் நலமும் உடைய அவளை, நேரிற் காண்பேனானால்...! காண முடியுமா? அது வீண் எண்ணம். இந்தக்கனவை, வெளியில், யாரிடத்திலும் சொல்ல இயலவில்லை. கனவில் காண்பன பொய் என்று கூறுவார்கள். நான் காண்பது கனவுதான்; ஆனால், பொய்க்கனவல்ல. கனவாக இருந்தால், நனவு போல, நாள்தோறும், அம்மங்கை, ஏன் தோன்ற வேண்டும்? இது, வெறும் பொய்த்தோற்றம் அல்ல. இக்கனவுக்காட்சி, நாள்தோறும் வளர்பிறைபோல, வளர்ந்து கொண்டே போகிறது. முந்திய நாள் இரவில், அவள் முகத்திலே, புன்முறுவல் காணப்படவில்லை. ஆர்வத்தோடு கண்ணிமைக்காமல் பார்த்தாள். நேற்று இரவு, என் மனத்தை, முழுவதும் கவர்ந்து கொண்டாள். வெண்மையான நெற்றியில் கரிய கூந்தல் சிறிது புரள, புருவத்தை நெகிழ்த்துச் செவ்வரி படர்ந்த கண்களால், அன்புடன் அவள் என்னை நோக்கியபோது, நானும், அவளை நோக்கினேனாக, வெட்கத்தினால் அவளுடைய கன்னம்,செவ்வானம் போலச் சிவக்கச் சந்திரமண்டலம் போன்ற முகத்தைக் கவிழ்த்துக் குமுதம் போன்ற செவ்வாயில் புன்முறுவல் அரும்பிய இனிய காட்சி, என் நெஞ்சில் நிலைத்திருக்கிறது. தன் அழகினால், தேவகன்னியரையும் ஆண்மக்கள் என்று கருதும்படி செய்கிற கட்டழகு வாய்ந்த இப்பெண்ணரசி யார்? எங்குள்ளவள்? அறிய முடியவில்லையே! மறக்கவும் முடியவில்லையே!... மறக்கத்தான் வேண்டும். ஆனால், மறப்பது எப்படி? போர் முதலிய ஏதேனும் ஏற்படுமானால், அந்த அலுவலில் மனத்தைச் செலுத்தி ஒருவாறு மறக்கலாம்...”.  இவ்வாறு புருடோத்தமன் தனக்குள் சிந்தித்துக் கொண்டிருக்கும்போது, ஒரு சேவகன் வந்து வணங்கி, “பெருமானடிகளே! பாண்டி நாட்டிலிருந்து ஒரு தூதன் வந்திருக்கிறான்” என்று கூறினான். “யார் அவன்?” என்று கேட்க, “அவன் பெயர் ‘பலதேவன்’ என்று கூறினான்” என்றான், சேவகன். அரசன், அவனை உள்ளே வரும்படி கட்டளையிடத், தூதன் வந்து, அரசனைப் பணிந்து கூறுகிறான்: “சேரநாட்டு மன்னருக்கு மங்களம் உண்டாகுக. தன்னுடைய (பாண்டியனுடைய) புகழைப் பூமிதேவி சுமக்கப், பூமி பாரத்தை (அரசாட்சியை)த் தன் (பாண்டியன்) தோளிலே தாங்கிக்கொண்டு, பகையரசர்களின் தலைகளைப் போர்க்களத்திலே உருட்டி, ஆணைச் சக்கரத்தை நாடெங்கும் உருட்டிக், கலகஞ் செய்யும் நாட்டுக் குறும்பர்கள் (பாண்டியனுடைய) முற்றத்திலே தமது கைகளையே தலையணையாகக் கொண்டு உறங்குவதற்கு அங்கு இடம் பார்க்கத், திருநெல்வேலியில் வீற்றிருந்து அரசாளும் சீவக மன்னன் அனுப்பிய தூதன், நான். பாண்டிய மன்னனின் முதல் மந்திரியாகிய, சூழ்ச்சியிலும் அரசதந்திரத்திலும் வல்ல குடிலேந்திரனின் மகனாகிய என் பெயர்...”  “வந்த காரியத்தைக் கூறுக” என்றான், புருடோத்தமன். தூதனாகிய பலதேவன் தொடர்ந்து கூறுகிறான்: “நெல்லை மாநகரத்திலே, பாண்டிய மன்னன் புதிதாக அமைத்த கோட்டை, பகைவரும் நாகமன்னனும் அஞ்சும்தன்மையது. உயிர்களுக்கு உள்ள பிறப்பு இறப்பு என்னும் பெருங்கடலைவிட அகலமும், உயிர்களை வாட்டும் ஆணவ மலத்தைவிட அதிக ஆழமும் உடையது, அக்கோட்டையின் அகழி. கோட்டை மதில்களோ, அஞ்ஞானத்தின் திண்மையை விட வலிமையானவை. கோட்டை மதிலின்மேல் அமைந்துள்ள யந்திரப்படை... முதலிய கணக்கில்லாத போர்க்கருவிகள், உலக விடயங்களில் உயிர்களைச் செலுத்தி, அழுத்தும்புலன்களைப் போன்றவை.”  “வந்த அலுவலைக் கூறுக” என்றான், புருடோத்தமன்.  “தூதுவன் கூறுகிறான்: “அரசர் பெருமானே! தங்கள் நாட்டின் தென்கிழக்கில் உள்ள நன்செய்நாடு, எங்கள் பாண்டியருக்கு உரியது. அங்கு வழங்கும் மொழியும், அங்குள்ள பழக்க வழக்கங்களும் இதற்குச்சான்று.”  “ஆமாம். அதற்கென்ன?”  தூதுவன் தொடர்ந்து கூறுகிறான்: “உரிமையை நாட்டி, வல்லமையோடு ஆணைசெலுத்தாத அரசர்கள் காலத்தில், நீங்கள், அந்த நன்செய் நாட்டைப் பிடித்துக் கொண்டு, சதியாக ஆட்சிசெய்கிறீர்கள். அந்த உரிமையை மீட்க எண்ணியே, பழைய நகரமாகிய மதுரையைவிட்டு, நன்செய் நாட்டுக்கு அருகிலே, திருநெல்வேலியில் கோட்டை அமைத்து, அங்கு வந்திருக்கிறார், எமது பாண்டிய மன்னர்.”