விநோத ரச மஞ்சரி அட்டாவதானம் வீராசாமிச் செட்டியார் புகழேந்திப் புலவரைச் சிறைநீக்கிப் பரிபாலித்து வருமளவிற் குலோத்துங்க சோழராஜனும் மற்றும் சில பிரபுக்களும் அவர் மகாசாதுரியமுள்ள வித்துவ சிரோமணியாயிருப்பதனால், அவரைக்கொண்டு சம்ஸ்கிருத பாஷையிலுள்ள நளச் சரித்திரத்தைத் தமிழிற் சுருக்கிச் செய்விக்க வேண்டும் என்றெண்ணி, ஒரு நாள் அவருக்கு அச்செய்தியை அறிவிக்க, அவர், ‘நல்லது! அப்படியே செய்கிறோம்!’ என்று ஒப்புக்கொண்டு, சொற்பொலிவு, பொருட்பொலிவு தோன்றி நவரசாலங்காரமுடையதாக, யாவரும், ‘கற்பனைக் களஞ்சியம்’ என்று சொல்லும்படி அச்சரித்திரத்தை நானூறு வெண்பாக்களாற் பாடிமுடித்துச் சோழ ராஜன் சபையில் அரங்கேற்றும்பொழுது, அதில் அந்திக் காலத்தை வருணிக்கத் தொடங்கி, வெண்மையான குடமல்லிகை அரும்பில் வண்டு மொய்த்துச் சங்கநாதஞ்செய்ய, நெடிய கருப்பு வில்லை ஏந்திய மன்மதனானவன் தன்னுருத்தெரியாமல் மறைந்திருந்து ஸ்திரீ புருஷர்கள் மேற் புஷ்பபாணத்தைப் பிரயோகித்து அவர்களுக்குக் காமத்தை விளைக்க, மலரும் பருவத்தையுடைய முல்லை மாலையைத் தோளில் அணிந்து, சிறிதுநேரம் நிகழ்வதாகிய மாலைப்பொழுதை முன்நடத்திக்கொண்டு ‘அந்திப் பொழுதானது மெல்ல நடந்து வந்தது,’ என்னும் பொருளை அடக்கி, -என்னும் பாடலைச் சொல்ல, ஒட்டக்கூத்தர் புகழேந்தியாரைக் குறித்துத் தமக்குள் அடிநாளே தோன்றி நாளுக்குநாள் வளர்ந்து முதிர்ந்த பகையினால், அச்செய்யுளின் கற்பனைக்குச் சந்தோஷப்படாமல், காக்கையானது சோலைகளிலிருக்கின்ற மதுரமாகிய கனிகளை விரும்பிப் புசியாமற் கடுங்கசப்பாகிய வேப்பம்பழத்தை விரும்புவது போல, குற்றங்கூற வேண்டும், என்னும் விருப்பத்தைப் பெரிதாகக்கொண்டு, பாட்டில் மல்லிகையரும்பைச் சங்காகவும், வண்டைச் சங்கநாதஞ் செய்வோனாகவும், கற்பித்தது உசிதமே’ ஆயினும், சங்கநாதஞ்செய்வோர், அதன் பின்புறத்தையல்லவோ வாயில் வைத்து ஊதுவார்கள்? அதற்கிசைய, ‘சங்குச்சூத்தும் ஆண்டி வாயும்’ எனப் பழமொழியுமிருக்கின்றதே! அந்தப்படி புஷ்பத்தின் அப்புறத்தில் வண்டு மொய்த்து ஊதுகிறாயிருந்தால், தோஷம் சொல்லக்கூடாது, அவ்வழக்கம் வண்டுகளுக்கில்லையே! அதை நினையாமற் கற்பித்ததனால், இந்தக் கற்பனை குற்றத்துக்கிடமாயிருக்கிறது’ என்றார். அத்தருணத்தில் அந்தச் சபையிலிருந்த கம்பர், ‘கட்டின வீட்டுக்குக் கல்வி சொல்கிறவர்களுக்கென்ன? வாய்க்குச் சுளுவுதானே? அப்படிச் சொல்லுகிறவர்கள் தாங்கள் கட்டிப் பார்த்தாலல்லவோ, அந்த வருத்தம் அப்பொழுது தெரியவரும்? அதை நினையாமல், இந்த ஒட்டக்கூத்தர் புகழேந்திப் புலவர் விஷயத்தில் தமக்குள்ள விரோதத்தை முன்னிட்டு ‘அவலை நினைத்து உரலை இடிப்பது போல, நிர்த்தோஷமாயிருக்கிற கற்பனையில் மேல் தோஷாரோபணம் பண்ணவேண்டுமென்று கங்கணம் கட்டிக்கொண்டு, துராக்ஷேபம் பண்ணுகிறார்,’ என்றெண்ணி ‘இப்படிப்பட்டவர் வாயைப் பொட்டென்று மூடும்படி நீர் விநயமாக உத்தரம் சொல்லவேண்டும்,’ என்று புகழேந்திப் புலவர்க்குக் கண் சைகை காட்ட, அஃதறிந்து அவர் ஒட்டக்கூத்தரைப் பார்த்து, ‘சங்குச் சூத்தும், ஆண்டி வாயும் என்று சொல்ல வந்தீரே! அது சகஜந்தான்; ஆனாலும், கட்குடியனுக்கு வாயென்றும் சூத்தென்றும் தெரியுமா? நீர்தான் சொல்லும்!,’என்று சமாதானம் சொல்பவர் போல அவரைப் பரியாசஞ் செய்ய, அது கேட்டு அங்குள்ளவர்களெல்லாம் நகைத்துச் ‘சரி! சரி!’ என்று மிகவுஞ் சந்தோஷப்பட்டார்கள். தமயந்தி விரகதாபப்படுகையில் சந்திரன் காய்வது அவளுக்குச் சகிக்கக்கூடாமையால், அவள் தன் தோழிமாரை நோக்கி, ‘பொற்செப்புப் போன்ற இளமையாகிய ஸ்தனபாரத்தையுடைய பெண்களே, ஒரு செய்தி கேளுங்கள்; சந்திரனுடைய அதியுஷ்ணமாகிய சுவாலை பட்டல்லவோ ஆகாயத்தின் உடல்முழுதும் கொப்புளித்திருக்கின்றது! இவ்விதத்தாற் கொப்புளித்த ஆகாயத்தை நீங்கள் கண்ணினாற் கண்டறிந்தும், உங்களுடைய தேன் போன்ற இனிய சொற்கள் நிறைந்த வாயினால், ‘நட்சத்திரங்கள் அடர்ந்திருக்கின்ற வானம் என்று கூசாமற் பிரத்தியக்ஷ விரோதஞ் சொல்லுகின்றீர்களே! இஃது என்னை காரணமோ?’ என்னுங் கருத்தை உள்ளமைத்துப் பாடிய, -என்ற பாடலைச் சொல்லக்கேட்டு, ஒட்டக்கூத்தர், நீர் நட்சத்திரங்கள் அடர்ந்திருக்கின்ற ஆகாயத்தைத் திங்கட்சுடர்பட்டுக் கொப்புளங்கொண்ட குளிர்வானென்றது அதிசயிக்கத்தக்கதுதான்! கொப்புளித்தால் கொப்புளித்த இடத்திலிருந்து சீயாவது, சிலை நீராவது வடியாதோ?’ என்று குஜோத்தியமாய்க் கேட்க, புகழேந்தியார், ஏற்றப்பாட்டுக்கு எதிர் பாட்டாகா, ‘சீ வடியவில்லை; சிலைநீர் வடிகின்றது, அது இரவில் வானத்தினின்று பெய்யும் பனிதான்’ என்றார். பின்னும் அவர் சிற்சில சந்தர்ப்பங்களில் வீண் குற்றஞ் சொல்லி ஆக்ஷேபித்துவர, இவர் அப்போதப்போது அதற்குத் தகுந்த சமாதானஞ் சொல்லி, அவர் நாவை அடக்கி வருகையில், இவர்க்கே ‘இவரென்ன நமக்குப் பொல்லாத சனியனாய் ஏற்பட்டு நம்மை எப்பொழுதும் கை வழித்த மண் போல எளிதாய் எண்ணி, நம்முடைய பாடலையும் அலட்சியம் பண்ணுகிறார்! என்று அவர்மேல் அதிக வெறுப்புப் பிறந்ததனால், ‘இவர் செத்தாலும் சள்ளையற்றிருக்கலாம்!’ என்றும், ‘பாபீசதாயுஸ்’ என்பதனால் ‘இந்த மாபாவிக்கும் மரணம் வருமா? வாராதே!’ என்றும், ‘தன்னைக் கொல்லவந்த பசுவையும் தான் கொல்வது தர்மம்,’ என்பதனால், ‘இவரை நாமே முடித்துவிட்டாலும் தோஷமில்லை!’ என்றும் தமக்குள்ளே யோசித்துக் கிருபைக் கடலாகிய தாம் ஜீவகாருணியத்தையும் கைவிட்டுக் கொலை செய்வதற்குத் துணிந்து, காலம் பார்த்திருந்து, ஒரு நாள் இராத்திரி ஒட்டக்கூத்தருடைய படுக்கை வீட்டில் ஒருவர்க்குந்தெரியாமல் வந்து ஒளிந்திருந்தார்.