அப்பால் காளிதாசன் தனக்கு அரசனால் தத்தஞ் செய்யப்பட்ட ஸ்வர்ண நிலங்களின் அருமையையும், அதனால்வரும் அளப்பரிய ஊதியத்தையும், அரசனுடைய இணையில்லாத ஔதாரிய குணத்தையுங் கண்டு பேரானந்தமும் பெருவியப்புமுடையவனாகி, அரசனுடைய குணாதிசயங்களை வியந்து கூறத் தொடங்கினான்: ‘மனத்துக்கின்பந் தரும் உத்தமப் பாடல்களைச் செய்யும் புலவருடைய சிரமத்தையும், அப்பாடல்களிலேயுள்ள பலவகை இன்பங்களையும் கற்ற விவேகிகளேயன்றி மற்றோர் அறியார். எங்ஙனமெனில், பிள்ளைப் பேற்றால் வரும் சுகதுக்கங்களை மலடி அறியாதது போலென்க,’ என்னுங் கருத்துள்ள சுலோகம் வருமாறு: இச்சுலோகத்தை அரசன் கேட்டு, ‘இக்கவிமேகம் இல்லையாயின், நாம் செழிப்பதில்லை!’ என மனத்துள் மதித்து, அன்று முதலாகக் காளிதாசனை முன்னையினும் சதமடங்கதிகமான அன்புகொண்டு சினேகித்து வருவானாயினன். இப்படி வருநாளில், முன்னே காளிதாசனைச் சேர்ந்து சுகித்தல் வேண்டுமென்னும் விரதத்தோடு விலாசவதி என்னும் பெயர் பூண்டு தாசியுருக்கொண்டு வந்து இப் போஜராஜனுடைய தாரா நகரத்திலே வசிப்பவளான ராஜகுமாரியின் கண்வலைப்பட்ட காளிதாசன், அவள் வீட்டுக்குப் போக்குவரவுடையவனாய் இருப்பதை வித்வான்களறிந்து, அவன் மேற் குற்சிதமுற்று, அவனைத் தீண்டுவதற்கும் அருவருத்திருந்தார்கள். இதனை அரசன் கண்டு வித்துவான்களைப் பார்த்து, ‘நீங்கள் பிராமணோத்தமராகிய காளிதாச கவியைத் தீண்டுதற்கு அருவருத்துத் திரிவது யாது காரணம் பற்றி?’ என்று வினவினன். வித்துவான்கள் அவனுடைய ஒழுக்கம் தீயதென்று காரணங் காட்டினார்கள். அது கேட்ட அரசன் ஆச்சரயவசத்தனாகி, ‘கலா சமுத்திரமாகிய காளிதாச கவி வேசி கமனஞ் செய்ய உடன்பட்டதென்னை! காளிதாச கவிக்கு நற்புத்தி போதிக்க யாவருளர்!’ எனச் சிந்தித்திருந்தான். இங்ஙனஞ் சிந்தித்திருக்கும் அச்சமயத்தில் காளிதாசன் தற்செயலாய் அரசன் சமுகம் வருவானாயினன்; வந்தபோது, அரசனுடைய முகக் குறியால் அவனுடைய உள்ளக்கருத்தை அறிந்து, அவனைப் பார்த்து, ‘திரிபுர தகனராகிய ஸ்ரீருத்திரமூர்த்தி மேலும் கூசாது அம்பு கொடுக்கத் தலைப்பட்ட மன்மதன், சிற்றறிவும் சிறு தொழிலுமே இயல்பாகிய குணங்களாகவுடைய எளிய நரர் மேல் பாணந்தொடுக்குந் துணிவையும் விரைவையும் சொல்ல வேண்டுமோ!’ என்னுங் கருத்துள்ள, என்னுமிச்சுலோகத்தைப் பாடினான். இதைக் கேட்ட மாத்திரத்தில் அரசன் தன் மனத்திற் குடி கொண்டருந்த சிந்தாகுலமெல்லாம் தினகரனைக் கண்ட இருள் போல இல்லாதொழிய, மிக்க மகிழ்ச்சியுடையனாகித் திரவிய சாலாபதியைக் கூவி அழைத்து, அச்சுலோகத்தை எழுதி அவன் கையிற் கொடுத்து, ‘இச்சுலோகத்திலுள்ள அக்ஷரங்கள் எத்தனையோ, அத்தனை லக்ஷம் பொன் எடுத்து இக்கவி சிரேஷ்டருக்குக் கொடுப்பாயாக!’ என்று ஆஞ்ஞாபித்தான். அதனைக்கேட்டுக் காளிதாசன் பேரானந்தமுற்று, மீண்டும் ராஜாவை ஸ்துதிக்கத் தொடங்கி, ‘அஷ்டலக்ஷ்மி விலாசனே, ராஜாதி ராஜனாகிய போஜமகாராஜனே, அண்ட கோடிகளெல்லாம் உனது எல்லையில்லாத கீர்த்தியினால் ஒரே மயமாய் வெளுத்திருப்பது பற்றித் திருநாராயணர் தமது திருப்பாற்கடலைக் காணாதவராகித் தேடியலைகின்றார்; சிவபெருமான் தமது கைலாசகிரி எவ்விடத்துளதென வினாவித் திரிகின்றார்; அவ்வாறே இந்திரன் தனது ஐராவதத்தையும், பிரமன் அன்னத்தையும், இராகு சந்திரனையும் தேடி உழலுகின்றார். திருமால் மோரை எடுத்துக்கொண்டும் சிவன் நெற்றிக்கண்ணைத் திறந்துகொண்டும், பிரமன் நீருடன் பாலைக் கலந்துகொண்டும், ஏனையோர் உபாயங் கண்டறியாமலும் திரிவது இம்மயக்கத்தாலன்றோ?’ என்னும் கருத்துள்ள, என்னுமிச் சுலோகங்களையும், ‘ஓ பண்டித ராஜரத்நமே, இங்ஙனஞ் சிறந்து நிறைந்துள்ள உனது கீர்த்தியைப் பிரமதேவன் நிதானங் கண்டறிய விருப்புற்று, ஒரு நிறைகோலெடுத்து அதில் உனது கீர்த்தியை ஒரு தட்டிலிட்டு, மற்ற தட்டில் உபகீர்த்தியைத் தூக்கி வைத்தான்; அக்கிரி உனது கீர்த்திக்குச் சமமாகாதது கண்டு, அத்துடன் இடபதேவரைத் தூக்கிவைத்தான்; அங்ஙனமும் சமமாகாமை கண்டு, உமாதேவியாருடன் சிவபிரானையும் தூக்கி வைத்தான்; அங்ஙனமுந் தட்டுத் தாழ்ந்திலது. அது கண்டு, கங்கையை ஏற்றினன். அதனாலும் சமப்படவில்லை. அப்பால் மதியையும் ஏற்றி வைத்தான்; அதுவும் சமமாக்கிற்றில்லை. ஈற்றில் ஆதிசேடனையும் தூக்கி வைத்தான்; அவ்வகையிலும் உனது கீர்த்தி சமநிறையாகாததாயிற்று,’ என்னுங் கருத்துள்ள, இச்சுலோகத்தையும், ‘நாரதர் கோபாலனை ஒரு சமயத்தில் கண்டு, ‘கோபாலா, நீ சுவர்க்கத்தை விட்டு எங்கே போகின்றாய்?’ என்ன, அதற்குக் கோபாலன், நாரதரைப் பார்த்து ‘ஐயா, போஜராஜனுடைய கீர்த்தியைக் கேட்ட காமதேனு ஏங்கி மெலிந்து போயினமையால், பால் சுரவாதொழிந்தது; ஆதலால், அதன் கன்றுக்குப் புல் அறுக்குமாறு பூமிக்குப் போகிறேன்,’ என்றான். அது கேட்ட நாரதர், கோபலனைப் பார்த்து, ‘கோபால, பூலோகத்துச் செய்தியை நீ அறியாய் போலும்! பூலோகத்திலுள்ள புல் எல்லாம் போஜராசனுடைய சத்ருக்களால் கவ்வப்பட்டனவன்றோ! இதனை நீ யறியாதிருந்தது ஆச்சரியம்!’ என்று கூறினார் என்னும் கருத்துள்ள, இச்சுலோகத்தையும் பாடிப் புகழ்ந்தான்.