9.	இடைகலை, பிங்கலை ஆகிய இரண்டும்  மேனோக்கி யேறி இரண்டு மூக்கின் வழியே வெளியாகும். இதனைப் பிராண வாயு எனவறிக. அபானம் மல மூத்திரத்தைப் போக்குவிக்கும். உதானம் கண்டத்தானத்தில் நிற்கும். சமான வாயு அறுவகைச் சுவையையும் அன்னத்தையும் பிரித்து எழுவகைத் தாதுவின் கண்ணும் கலப்பிக்கும். ஐ 10.	கூர்மம்,  இமைப்பும் விழிப்பும் உறக்கமும் உணர்ச்சியும் உண்டாக்கும். நாகன், விக்கல் இடுவிக்கும். கிருகரன் கோபத்தை ஏற்படுத்தும். தேவதத்தன் உடம்பு எரிப்பைச் செய்யும். ஒ   11.	தனஞ்செயன் பிராணன் போன பின்னும் உடம்பை விடாதே நின்று மூன்று நாள் உதிப்பித்து உச்சந்தலையின் பின்புறத்தில் மூன்று நெற்கிடை அளவி வெடித்து அவ்வழியே வெளியே போகும். ஓ   12.	உடம்பின் அளவு தன் கையால் தொண்ணூற்றாறு அங்குலம். இதனுள் மேலே நாற்பத்தேழரை அங்குலமும் கீழே நாற்பத்தேழரை அங்குலமும் வொட்டு நடுநின்ற ஓரங்குலம் மூலாதாரம் இருக்குமிடமாகும். இதன் மேல் நால்விரல் விட்டுப் பின்னாதாரம் நின்றியங்குமிடமாகும்.  ஔ என உடம்பின் இயல்புகள் உரைக்கப் படுகின்றன.  இடைச் சங்க காலத்தில் தோன்றிய மற்றுமொரு இலக்கண நூல் அவிநயனார் எழுதிய அவிநயம் ஆகும்.  இந்நூலும் முழுமையாகக் கிடைக்கவில்லை. சிற்சில நூற்பாக்கள் மட்டும் கிடைக்கின்றன.  அவிநயம் என்பது நாடக மாந்தர் குறிப்பால் உணர்த்தும் முகக்குறிப்பாகும். இது இருபத்து நான்கு வகைப்படும். அவை வெகுண்டோன் அவிநயம், ஐயமுற்றோன் அவிநயம், சோம்பினோன் அவிநயம், களித்தோன் அவிநயம், உவந்தோன் அவிநயம், அழுக்காறுடையோன் அவிநயம், இன்பமுற்றோன் அவிநயம், தெய்வமுற்றோன் அவிநயம், ஞஞ்ஞையுற்றோன் அவிநயம், உடன்பட்டோன் அவிநயம், உறங்கினோன் அவிநயம், துயிலுணர்ந்தோன் அவிநயம், செத்தோன் அவிநயம், மழைபெய்யப்பட்டோன் அவிநயம், பனித்தலைப்பட்டோன் அவிநயம், வெயிற்றலைப்பட்டோன் அவிநயம், நாணமுற்றோன் அவிநயம், வருத்தமுற்றோன் அவிநயம், கண்ணோவுற்றோன் அவிநயம், தலைநோவுற்றோன் அவிநயம், அழற்றிறம்பட்டோன் அவிநயம், சீதமுற்றோன் அவிநயம், வெப்பமுற்றோன் அவிநயம், நஞ்சுண்டோன் அவிநயம் என்பன நோயுற்றோரின் குறிப்பை உணர்த்தும் இலக்கணமாக அமைகின்றன.  நோயாளர்கள் இவ்வகையாகத் தோன்றுவர் என்றுரைக்கப் பட்டிருப்பதனால்  அவிநயனார்க்கு மருத்துவ அறிவு இருந்திருக்க வேண்டும் என்பது வெளிப்படை. ஃ ‘கலைக்கோட்டுத் தண்டார்’ என்னும் சங்க காலத்து முனிவர் இயற்றிய நூல்கள் ஜெர்மனி நாட்டிற்குக் கொண்டு செல்லப்பட்டதாகத் தகவல்கள் தெரிவிக்கின்றன. அதேபோல், தமிழ் மருத்துவ இலக்கியச் சுவடிகள் சுமார் 87 நாடுகளின் நூலகங்களில் இருப்பதற்கான சான்றுகளை உலக நாடுகளின் நூலக ஆய்வுகள் தெரிவிக்கின்றன.