விநோத ரச மஞ்சரி அட்டாவதானம் வீராசாமிச் செட்டியார் திருக்குடைந்தையிற் பிறந்து வளர்ந்த வடமனாகிய பிராமணனொருவன், ஸ்ரீரங்கத்திற் பெருமாள் கோயிற் சுயம்பாகியாகிப் பரிசாரகம் செய்து கொண்டிருக்கையில், திருவானைக்காவிலுள்ள சம்புகேசுவரர் கோவில் தாசி ஒருத்தி, மோகனாங்கி என்னும் பெயருடையவள், அதிக அழகும் ஆடல் பாடல்களில் திறமுமுடையவளாய் இருந்ததனால், இவன் அவளுடைய மோகவலையிற் சிக்கித் தனக்கவள் இணங்கும்பொருட்டுப் பெருமாள் பிரசாதம் முதலானவைகளும் அவளுக்குக் கொண்டுபோய்க் கொடுத்து, அவளோடு சம்பந்தப்பட்டிருந்தான். அப்படியிருக்குமளவில், மார்கழி மாதத்திற் சம்புகேசுரர் சந்நிதியில், மேற்படி தாசிக்குத் திருவெம்பாவை பாடும் முறை வந்த பொழுது, ‘உன்கையிற் பிள்ளை’ என்னும் பாட்டுப் பாடுகையில், அதில் ‘எங்கொங்கை நின்னன்பர் அல்லார் தோள் சேரற்க!’ என்ற தொடரை அவள் வாயினாற் சொல்லைத் தலை குனிந்து கொண்டதைப் பார்த்து, அவளுடனே கூடவிருந்த மற்றத் தாசிகளெல்லாம் புன்சிரிப்புச் சிரித்துத் தங்களுக்குள்ளே, ‘இவள் சிவன் கோவில் தாசியாயிருந்தும், பெருமாள் கோயிற் சுயம்பாகியுடனே சம்பந்தப்படுகிறாளே! இஃதென்னை! படிக்கிறது திருவாசகம்; இடிக்கிறது சிவன்கோவில்,’ என்பதாக வாயினாற் பேசுகிறதொன்று நடக்கிறதொன்றாயிருக்கிறதே!’ என்று அவளைப் பரிகாசம் பண்ணினார்கள். அஃது அவளுக்கு மார்பில் தைத்து முதுகில் உருவினது போல வருத்தத்தை விளைவித்ததனால், அன்றிரவு அவ்வைஷ்ணவன் வருந்தருணத்தில் தெருக்கதவைச் சார்த்தி, ‘உள்ளே வர வேண்டா,’ என்று தடுக்க, அவன் வாயிலுக்கு வெளியில் நின்றபடி, ‘என்ன நிமித்தத்தால் இன்றைக்கு என்னைத் தடைசெய்கிறாய்?’ என, மோகனாங்கி ‘நீர் விஷ்ணு அடியார் நான் சிவனடியாள், ஆகையால், உம் சம்பந்தம் எனக்குத் தகாது’ என, அவன், ‘அந்தாமரை அன்னமே நின்னை யானகன்று ஆற்றுவனோ!’ என்றபடி, உன்னை நான் ஒரு பொழுதாயினும் விட்டுப்பிரிந்து சகிப்பேனோ! சகிக்க மாட்டேன்! ஆதலால், உன் தலை வாயிலிலேயே நான்றுகொண்டு என் பிராணனை விட்டு விடுகின்றேன்!’ என்றான். அவள், ‘இஃதேது! பழிவந்து சம்பவிக்கிறதாயிருக்கிறதே! என்று நினைத்து, ‘நல்லது! நான் வேண்டுமென்பது உமக்கு ஆவசியகமாயிருந்தால், நீர் சிவதீக்ஷை பண்ணிக்கொண்டு சைவரானால், உம்மிஷ்டப்படி நடக்கிறேன்!’ என்று சொல்ல, அவன் காம்பபேய் கொண்டவனாகையால், ‘பெண்கள்பால் வைத்த நேயம் பிழைப்பரோ சிறியோர் பெற்றால்? என்ற விதமாய் அவளுறவைக் கைவிட மாட்டாமல், ‘நீ சொன்னவண்ணம் சைவத்தை அனுசரிக்கிறேன்’ என்று ஸ்ரீரங்கத்தைவிட்டுச் சம்புகேசுவரத்திற்கு வந்து, சிவதீக்ஷை பண்ணிக்கொண்டு, அகிலாண்டவல்லி கோயிற் பரிசாரகனாகி, தனக்கு அவ்விடத்தில் கிடைக்கும்படி வரும்படிகளில் அவளுக்குச் சிறிது கொடுத்து, மிகுந்ததைத் தன் ஜீவனத்திற்கு வைத்து அனுபவித்துக் கொண்டு வந்தான். அந்நாளிற் சம்புகேசுவரத்தில் ஒரு சிவப்பிராமணன் தனக்கு வித்தையிற் பூரண பாண்டித்தியம் உண்டாக வேண்டும் என்ற நியமத்துடனே திரிபுரை சக்கரம் ஸ்தாபித்து, அதில் அத்தேவதைக்குரிய மந்திர பீஜாக்ஷரத்தைப் பிரணவ நமக சகிதமாய் வரைந்து, உருச்செபித்து, நெடுநாளாக உபாசித்துக் கொண்டிருந்தான். ஓரிராத்திரி நடுச்சாமத்தில், அகிலாண்டநாயகி, அழகான ஒரு சிறு பெண்போல வடிவெடுத்து, வெள்ளை வஸ்திரம் உடுத்து, வாய்நிறையத் தாம்பூலம் தரித்துக்கொண்டு, உபாசகன் கண்ணுக்கெதிரே சென்று, ‘உன் வாயைத்திற,’ என்று அந்தத் தாம்பூலத்தை உமிழப் போமளவில், அவன் நிர்ப்பாகியனாகையால், அவளை மகாதேவி என்று அறியாமல், ‘ஆரடி எச்சில் தம்பலத்தை என் வாயிலே துப்ப வருகிறாய்! உனக்குப் பைத்தியம் பிடித்ததோ? அப்புறம் எட்டி நில்லடி!’ என்று கடிந்துரைத்தான். அம்மட்டில் அகிலாண்டநாயகி அவனைவிட்டுத் திரும்பி வருகையில், மோகனாங்கி அன்றிராத்திரி கோவிற் குடவரிசைக்கு வந்திருந்ததறிந்து, பரிசாரகன் அவளுடனே ‘நீவீட்டுக்குப் போம்பொழுது என்னைவந்து அழை; நாமிருவரும் கூடிப்போவோம்,’ என்று அங்கொரு மண்டபத்திற் படுத்திருக்க, மோகனாங்கி குடவரிசையான பின்பு, பரிசாரகனைத் தேடிக்காணாமல், தான் மாத்திரம் வீட்டுக்குப் போய்விட்டாள்; ஸ்தானிகர் முதலானவர்களும் கோவிற்குச்சுப் போட்டுக்கொண்டு, தங்கள் தங்கள் இருப்பிடத்திற்குப் போனார்கள்; பரிசாரகன் விழித்துக்கொண்டு மோகனாங்கியைக் காணாமையாலும், கோவிற்கதவு பூட்டப்படிருந்ததனால் தான் வெளிப்படக் கூடாமையாலும், இருந்த ஸ்தானத்திலேயே நித்திரை பிடியாமல் எண்ணமிட்டுக் கொண்டிருந்தான். அவனை மேற்சொல்லிய தேவி பார்த்து வாயைத் திறக்கச் சொல்லி தன் வாயிலிருந்த பாக்குத் தம்பலத்தை உமிழ்ந்து, ‘இதைத் தின்றுவிடு,’ என்ன, அவன் மோகனாங்கி என்று நினைத்து, ‘இவளிஷ்டப்படி நடவாமற்போனால் இவளுக்குக் கோபமூளும், பிறகு நம் முகத்தைப் பார்க்கமாட்டாள், என்பதனாலும் தான் பூர்வ ஜன்மத்திற் செய்த புண்ணியத்தாலும் தடுக்காமல் உட்கொண்டான். அம்மை அவனுக்கு அன்று முதற் காளமேகமானது அமோகமாய் மழைபொழிவது போலத் தமிழில் ‘ஆசு’ முதலாகச் சொல்லப்படும் நால்வகைக் கவிகளும் ஆசுவதாட்டியமாய்ப் பாடும்சக்தி உண்டாகவும், அந்நாற்கவிகளிலும் யாராயினும் ஒருவர் எந்தச் சொல்லாவது, பொருளாவது, அடியாவது, தொடையாவது எடுத்துக்கொடுத்து, ‘இன்ன அலங்காரத்தில் இப்படித் தொடங்கி, இப்படி முடிக்கவேண்டும்,’ என்ற மாத்திரத்தில் மயங்கி இடர்ப்படாமல் அப்படியே விரைந்து பாடுகின்ற ஆசுகவித்திறம் விசேஷமாகச் சித்திக்கவும், அக்காரணத்தாற் காளமேகக்கவி என்னும் பெயர் உலகப் பிரசித்தமாக வாய்க்கவும் அனுக்கிரகித்து மறைந்து போனாள். அவள்போன அக்கணத்திலேயே. . .