வேதாகம புராணங்களும், தர்க்க வியாகரணாதி சாஸ்திரங்களுமாகிய இலக்கிய இலக்கணக் கல்வி குன்றின்மேலிட்ட விளக்குப்போலப் பிரகாசமாக முற்காலத்தில் எங்கும் பிரதிபலித்திருந்ததே! அது இக்காலத்தில் குடத்திலேற்றிய விளக்கைப் போல அல்லவோ இருக்கின்றது! சுபட்சன் நீர் ‘அதிக்கிரமமான ஊரிலே கொதிக்கிற மீன் சிரிக்கிறது,’ என்பதாகப் பேசுகிறீர். கல்வி முற்காலத்திற் பெரும்பாலும் சம்ஸ்கிருத பாஷையிலும், அதற்கு ஒருவாறொப்பாகத் தமிழிலும் தெலுங்கிலும், சிறுபான்மை இதர பாஷைகள் சிலவற்றிலும் தேனூறு பாய்ச்சலாயிருந்ததேயல்லாமல், இக்காலத்தில் கங்கை பிரவாகித்தாற் போலவும், கடல் மடை திறந்தது போலவும் அனேக பாஷைகளிற் சாதாரணமாய்ப் பெருகியிருக்கின்றதே! முன் இப்படி இருந்ததா? விபட்சன் அது மெய்யானால், ‘அகத்திலழகு முகத்தில் தெரியும்,’ என்பதாக அதைக் கற்றுக் கேட்டுணர்ந்த வித்துவஜனங்கள் அக்காலத்திலிருந்தது போல இக்காலத்திலும் அதிகரித்திருக்க வேண்டுமே? சுபட்சன் ஏனில்லை என்கிறீர்? ‘உலக்கை தேய்ந்து உளிப்பிடியாய் விட்டதோ?’ அக்காலத்தில் வித்துவஜனர்கள் சம்ஸ்கிருத பாஷையில், பாணினி, வரருசி, பதஞ்சலி, காளிதாசன், தண்டி, பவபூதி முதலானவர்களும், தமிழில் அகத்தியர், தொல்காப்பியர், மதுரைச் சங்கத்தார், வேம்பத்தூர்ச் சங்கத்தார், ஔவை, திருவள்ளுவர், கம்பர், காளமேகம், புகழேந்தி, ஒட்டக்கூத்தர் முதலானவர்களும், ஆந்திர பாஷையிற் பீமகவி, பொம்மன், போத்து ராஜு, நன்னயபட்டு, திக்கன்ன சோமயாஜி, ஸ்ரீநாதன் முதலானவர்களும், இதரபாஷைகளிற் சிற்சிலருமே இருந்தார்கள். இக்காலத்தில் வைதிகக்கல்வியில் அவ்வளவு பூரணபாண்டித்தியமுடையவர்கள் இல்லை. ஒருவாறானவர் சிலர் இருக்கின்றனர். இலௌகிய கல்விப் பயிற்சியுள்ளவர்களோ, வெகுபெயரிருக்கிறார்கள். இவர்களைக் குறித்து அறியாததுபோல வினாவுதல், ‘நீஜாமலி தண்டில் நிஜாருகாரனைக் கண்டாயா?’ என்பது போலிருக்கிறதே! இக்காலத்தில் பலஜாதிப் பெண்களும் கல்வி கற்கின்றார்கள். பூர்வம் அத்தி பூத்தது போலச் சில ராஜஸ்திரீகள் மாத்திரம் கல்வி பயின்றார்கள். அதுவும், ‘நிர்வாணப் பட்டணத்தில் நீர்ச்சீலை கட்டினவன் பைத்தியக்காரன்,’ என்னப்படுவது போல அவர்களுக்குக் கௌரவத் தாழ்வாயிருந்தது. விபட்சன் அந்நாளில் எத்தனையோ புஸ்தகங்கள் எழுதப்பட்டிருந்தன. இந்நாளில் ‘உள்ளதையுங் கெடுத்தான் கொள்ளிக் கண்ணன்,’ என்பதாக, அவைகளை எவர்களும் எடுத்துப் படியாது கைவிட்டதனால் எல்லாம் இறந்து போயின. சுபட்சன் முன்னாளில் ஒரு புஸ்தகமாவது அச்சிடப்படாமல் அருமருந்து போலச் சில மாத்திரம் பனையேடு முதலானவைகளில் எழுதப்பட்டிருந்தன. இக்காலத்தில் எழுதப்பட்டவைகளேயன்றி, அச்சிடப்பட்டவைகளும் ‘கன மழை பெய்து காடு தளிர்த்தது’ போல நாளுக்குநாள் அதிகரித்து, உலகமெல்லாம் புஸ்தகமயமாய் நிறைந்திருக்கின்றன. விபட்சன் முற்காலத்தைப் போல இக்காலத்தில் புஸ்தகங்களைப் படித்துக் கொடுக்கக் கேட்டால், அருக்காணி முருக்கம்பூப்போலச் சரக்குப் பிரியம் பண்ணுகிறதே யொழிய சுலபத்திற் கொடுக்கிறதில்லை. ஒருவருக்குக் கற்பிக்கிறதும் அதிக பிரயாசத்திலிருக்கிறது. சுபட்சன் ‘ஆலையில்லாவூருக்கு இலுப்பைப்பூச் சருக்கரை,’ என்பது போல, அக்காலத்திலேதான் புஸ்தகங்களை எளிதாய்க் காட்டுகிறதும் கற்பிக்கிறதுமில்லை. கற்பிக்கத் தொடங்கினாலோ, கோப்பியமாயிருக்கிற வேதாகமங்களை அன்றி, சாமானிய இலக்கணங்களையும் ‘காணாது கண்ட கம்பங் கூழைச் சிந்தாது குடியடி சில்லி மூக்கி,’ என்பதாக அபூர்வமாயும், வீட்டுக்கதவைச் சார்த்தி உள்ளேயிருந்து தீக்ஷை கொடுப்பது போல அதி ரகசியமாகவும், ஆராவது இரண்டொருத்தருக்கு மாத்திரமே கற்பிக்கிறது; இக்காலத்திலோ, தாய் தன் சிசுவைத் தேடிப் பாலூட்டுவது போல,இன்னார் இனியாரென்னும் பேதமில்லாமல், அனைவருக்கும் நிராடங்கமாகச் சகல புஸ்தகங்களும் கொடுக்கப்படுவதன்றிப் பகிரங்கமாய்க் கற்பிக்கப்படுகின்றன.