‘பணமென்றாற் பிணமும் வாயைத் திறக்கும்,' என்பதற்குச் சரியாக அவனுக்கு ஆசை மேலிட்டதனால், உடன்பட்டு, அடைப்பைக்காரனை மாத்திரமா, அரசன் குடியையும் கெடுக்கத்துணிந்து, ஏற்ற சமயம் பார்த்திருந்தான். ஒருநாள் சேரனுடைய சிங்காதனத்தின் பக்கத்திற் சமானஸ்கந்தமாய் வீற்றிருந்த கம்பர், ஏதோ ஒரு நிமித்தத்தால் அதை விட்டிறங்கி, ஆசார வாசலின் அருகே வரும்பொழுது, அங்கே காத்திருந்த அம்பட்டன், அனைவருக்கும் முன்பாக அவரைக் கட்டிக்கொண்டு, 'அண்ணா, இத்தனை காலமாய் உன் முகத்தை நான்பாராமலிருந்தேன்! நீ எங்கே போயிருந்தாய்?' என்பதாகக் கோவென்று அலறியழுதான். கம்பர் அந்தக் கற்பனையை அறிந்து, 'வைக்கோற் கட்டுக்காரனை ஒக்கக்கட்டி அழுவதுபோல' அவனைத் தாமும் கூடக்கட்டிக்கொண்டு ஓயாமல் அழுதார். அம்பட்டன் தன்னைத்தானே தேற்றிக்கொண்டு, கம்பர் கண்ணீரைத் தன் அழுக்குத்துணியால் துடைத்து, 'அழாதே!' என்ன, அவர் நடித்துக் காட்டிய பொய்த்துக்கம் மாறி அம்பட்டனை, 'அடா தம்பி, நீ குடியிருக்கும் இடமெங்கே? உனக்குக் கலியாணமாயிருக்குமே! பிள்ளைகளெத்தனை? பார்ப்போம், வா,' என்று அழைத்துக் கொண்டு, சபையை விட்டுத் திரும்பினார். அடைப்பக்காரனாயிருந்த கம்பர் திரும்பும் பொழுதே, 'அப்பா' குழந்தைகளிருக்குமிடத்தில் நான் சும்மா வரமாட்டேன். பெரியோர்கள் கோயிலுக்கும், ஆசாரிய சந்நிதானத்திற்கும், அரசர் சமூகத்திற்கும், குழந்தைகளிடத்துக்கும் வெறுங்கையுடனே போகலாகாதென்கிறார்களே! ஆகையால், கடைக்குப்போய்ப் பிள்ளைச்சாதிகளுக்கு ஏதாவது தின்பண்டம் வாங்கிக்கொண்டு போவோம்,' என்று ஒரு பணத்துக்குக் கடலை பட்டாணி வாங்கிக் கட்டிக்கொண்டு, அம்பட்டன் வீட்டின் அருகிற் சென்றவுடனே, அவன் தன் குடிசைக்குள் முன்னே போய் நுழைந்து, 'அடி அம்மைச்சி, இங்கே வாடி,' என்று பெயரைச்சொல்லித் தன் பெண்டாட்டியைக் கூப்பிட்டு, 'உங்கள் மூத்தார் வந்தார், அவருக்கு மணை கொடு,' என்றான். அவள் ஒரு கட்டை மணையை எடுத்துப் போட்டு, அவர் உட்கார்ந்த பின் காலிலே விழுந்து சேவித்தாள். அவளைக் கம்பர், 'தீர்க்கசுமங்கலியாயிரு!' என்று வாழ்த்தி, 'குழந்தைகளெங்கே?' என்ன, அம்பட்டன் தன்மூன்று பிள்ளைகளையும், 'உங்கள் பெரியப்பனாரழைக்கிறார், வாருங்கள் என்று அழைத்து வந்து எதிரே விட, அந்தப் பிள்ளைகளைக் கம்பர் வாரியெடுத்து மார்போடணைத்து, முகத்துடனே முகம் வைத்துக் கண்ணுடனே கண்ணொற்றி, 'என் அருமை மக்களே, நானுங்கள் மழலை வார்த்தையைக் கேட்கவும், நீங்கள் தத்தடியிட்டு நடக்கும் மடநடையைக் காணவும், உங்களைச் சீராட்டிப் பாராட்டி உங்களுடனே கொஞ்சவும், இதுவரையிற் பாக்கியஞ் செய்யாமற்போனேன்!' என்று கண்ணீர்விட்டு ஆசையுடனே அடிக்கடி முத்தமிட்டுக் குலாவி, பிறகு நாவிதனைப் பார்த்து, 'எனக்குப் பசியாயிருக்கிறது!' என்றார். அவன் பெண்சாதியைச் சீக்கிரம் சமையல் பண்ணச்சொல்லிக் கம்பரை, 'அண்ணா, சாப்பிட எழுந்திரு,' என்றான். இவர் ஒரு செப்புப் பாத்திரத்தை வாங்கிக் கிணற்றிலே தண்ணீர் மொண்டு ஸ்நானம் செய்துவந்து சாப்பாடு கொண்டுவரச் சொல்ல அம்பட்டத்தி இலைபோட்டுச் சாதம் வட்டிக்க வர, கம்பர், 'நானென்ன அன்னியனா? நீங்கள் சாப்பிடுகிற கிண்ணி எங்கே?' என்ன அம்பட்டனும் அவன் மனைவியும் கொஞ்சமாவது, 'இது பாவம்!' என்று அஞ்சாமல், எச்சிற்கலத்தைக் கொண்டுவந்து வைத்து, அன்னம் பரிமாறி உண்ணும்படி உபசரிக்க, கம்பர் அவனைப்பார்த்து, 'தம்பீ, உன்னுடனே ஒரு செய்தி பேச வேண்டியிருக்கிறது,' என்ன, அவன், 'சாப்பிட்டுப் பேசலாம்' என்ன, இவர் 'அப்படிச் செய்தால் உன் சோற்றையுண்டு உனக்குத் துரோகம் செய்ததாய் முடியுமாதலால், இரண்டொரு பேச்சு முன்னதாகவே பேசிவிட்டுப் போஜனம் பண்ணுவது யுத்தம்,' என்றார். அவன், 'அஃதென்னை?' என, இவர், 'அடா தம்பி, நம்முடைய முன்னோர்களுக்குத் தாயபாகம் பிரியவில்லை யென்பது உனக்குப் பரிஷ்காரமாய்த் தெரியுமல்லவா?' என்ன, அவன், 'ஆம்' என்ன, இவர் 'நாம் கலகத்தில் ஒருவரையொருவர் விட்டுப் பிரிந்து திக்குக்கெட்டுத் தடுமாறிப் போன பின்பு தெய்வ கடாக்ஷத்தால் நீ தப்பிப்பிழைத்து இந்த ராஜாவை அடுத்து சுகப்பட்டிருகிறாய் 'எட்டி மரமானாலும் பச்சென்றிருந்தாற் கண்ணுக்கழகுதான். நான் கொழுகொம்பில்லாத கொடிபோல அலைந்து திரிந்தேன். போகட்டும்! அதுமுதல் இதுவரையும் நீ சம்பாதித்ததென்ன? தெய்வசாக்ஷியாய் உண்மையைச் சொல்,' என்றார். அவன், 'சத்தியமாய் நாலாயிரம் வராகனிருக்கும்,' என்றான். இவர், 'நல்லது! அதிலெனக்குப் பாதி சேரவேண்டியிருக்கிறதே! அதைக் கொண்டுவந்து வை,' என்றார். அவன் வித்துவான்கள் கொடுத்த இரண்டாயிரம் வராகனையும் எடுத்து வைத்தான். இவர், 'இருபது வருஷகாலமாய் உன் முறையாக நீ ராஜாவுக்கு ஊழியஞ் செய்து வந்தது போல,நானிருபது வருஷகாலம் அந்தத் தொழில் செய்ய வேண்டுமே! அதற்கென்ன சொல்லுகிறாய்?' என்றார். அவன் தடையென்ன? உன் இஷ்டப்பிராகாரம் ஆகட்டும்,' என்றான். இவர், 'அந்தப்படி நட்டுக்கணக்கனைக் கொண்டு பாரிக்கத்தும் உடன்படிக்கையும் எழுதிவிடு' என்றார். எழுதுவித்த மாத்திரத்தில், கம்பர், 'தம்பீ, நீ சம்மதித்தாய். என்னிடத்தில் க்ஷௌரம் செய்து கொள்வதற்கு ராஜா சம்மதிப்பாரோ மாட்டாரோ! இவ்வளவு தூரம் பகீரதப் பிரயத்தனஞ் செய்தும், வீணாய்ப்போனால் என்னவாகும்? அரசரைக் கேட்டறியலாம், வா!' என்று அவனை அழைத்துக் கொண்டு கம்பர் ராஜ சமூகத்திற்கு வந்தார். அம்பட்டன் முன்பு சபையிற் கம்பரை அண்ணாவென்று கட்டிக்கொண்டழுத பொழுது, அங்கிருந்தவர்களெல்லாம், 'அடைப்பக்காரனை ராஜா பெரியவித்துவானாக மதித்துச் சன்மானித்து, அவனுக்குச் சபையில் ஆசனங்கொடுத்ததுமல்லாமல், அவனுடனே சம்போஜனமும் பண்ணி வருகிறாரே! அவனோ, ஜாதியில் அம்பட்டனாயிருக்கிறானே! இஃதென்னை கோரம்! அவனால் நம்மரசருடைய குலத்துக்கும், அவர்பெற்ற பெருமைக்கும், அளவிறந்த கீர்த்திக்கும் பங்கம் வந்ததே! ராஜா, இனி இதற்கு என்ன பிராயச்சித்தம் செய்து கொள்வாரோ! அல்லது '  'அவமானத்திற்கு இடமாயிற்றே!' என்று ஒருவேளை பிராணத்தியாகமே பண்ணிக்கொள்ளுவாரோ! இஃது எப்படி முடியுமோ!' என்று பரிதபித்தார்கள். அரசனும் அப்படியே எண்ணாதது மெண்ணி நெஞ்சம் புண்ணாயினான். ஆயினும், நுண்ணறிவுடையவன் ஆதலால், 'இவன் அம்பட்டனாகிற் கம்பர் இவனைத் தம்மிடத்தில் அடைப்பைத் தொழிலில் வைத்துக் கொள்வாரா? அவசரப்படாமல் ஆய்ந்தோய்ந்து பார்க்க வேண்டும்,' என்று வேவுகாரரைவிட்டுச் செய்தி தெரிந்துவரச் சொன்னான். அவர்கள், வேடமாறி உருத்தெரியாதபடி அம்பட்டனும் அடைப்பக்காரனும் சபையை விட்டுத் திரும்பும் பொழுதே பின்தொடர்ந்து போய், ஆதியோடந்தமாக நடந்த அதிசயங்களையெல்லாம் அடிக்கடி அறிந்துவந்து அரசனுக்கு அறிவித்துக் கொண்டேயிருந்து, கடையில் 'காதிலே நாராசம் செருகினது' போல, 'அடைப்பைக்காரன் உங்களுக்கு க்ஷௌரம் பண்ண வருகிறான்' என்றுஞ் சொன்னார்கள். அச்செய்தியை அரசன் கேட்டு, அடைப்பைக்காரன் மெய்யாய் அம்பட்டன்தானென்று நிச்சயித்து, 'இந்த மானக்கேட்டுக்கு என்ன செய்யலாம்? அரைக்காசுக்குப் போன வெட்கம் ஆயிரங் கொடுத்தாலும் வாராதே! என்று ஏக்கங்கொண்டிருந்தான். இப்படியிருக்கையில், 'உகிர்ச்சுற்றின் மேல் உலக்கை விழுந்தாற்போல, பின்னும் அதிக கலக்கமுண்டாக அடைப்பைக்காரனும் அம்பட்டனும் அங்கே வந்து வணங்கி நின்றார்கள். அவர்களைப் பார்த்தபொழுது அரசன் மிகவும் நடுங்கித் தைரியம் விடாமல், 'ஆனதாகிறது! இன்னமும் அறிவோம்,'என்றும் கம்பரை நோக்கி, 'என்ன சமாசாரம்?' என்றான். கம்பர் தமக்கும் அம்பட்டனுக்கும் பாகம் பிரிந்த சமாசாரத்தைச் சொல்லி, அந்தப் பாரிக்கத்தையும் சேரன் முன்பாக வைத்து, 'ஐயன்மீர், என் தம்பி இருபது வருஷகாலம் என் முறையாக உங்களுக்கு ஊழியஞ் செய்யும்படி உத்தரவு பெற வந்தேன்' என்றார். அதற்கு ராஜா நாவிதன் கருத்தை அறிந்து கொண்டு கம்பரை நோக்கி, 'நல்லது! உன்னிஷ்டப்படியாகட்டும்,' என்றான். அதுவரையில் வித்துவான்களும் அம்பட்டனுக்கு, 'நீ எடுத்த காரியத்தில் என்ன நஷ்டம் வந்தாலும் வரட்டும், பயப்படாதே! சலியா முயற்சி கொண்டு சாதிக்கவேண்டும் என்று இரகசியத்தில் உறுதிப்பாடு சொல்லிக்கொண்டே வந்தார்கள். அவனும், 'உங்கள் அபீஷ்டப்படி அடைப்பைக்காரனும் அரனும் செய்த அதர்மத்தினாலும், உங்கள் தர்மத்தினாலும், என் அதிர்ஷ்டத்தினாலும் காரியம் கைகூடி வந்திருக்கிறது!' என்று பிரதி சாமாசாரஞ் சொல்லியனுப்பிக்கொண்டே யிருந்தான். இது நிற்க. அதன் பிறகு கம்பர் சரஸ்வதியை மனத்திலே தியானித்து, 'என்தாயே, கலைவாணி! இந்த ஆபத்துக் காலத்தில் அடியேனைக் கைவிடாது ரக்ஷிக்கும் பொருட்டுத்திருவுளமிரங்கி, உனது இடது பாதச் சிலம்பை அருளிச்செய்ய வேண்டும்,' என்று பிரார்த்தித்தபடி நாமகள் அனுக்கிரகத்தினால் அவளுடைய வச்சிரச் சிலம்பொன்று கம்பர் அக்குட் சந்தில் வந்திருக்க, அதை எடுத்துச் சேரனுக்குக் காண்பித்தார்; அது தகதகவென்று கண்கூசும்படி ஜொலிப்பது கண்டு, அரசன், 'இதேது?' என்ன கம்பர், 'மகாபிரபு ஒரு விண்ணப்பம்: இந்த நாவிதனும் நானும் தூரமல்ல; சிற்றப்பன் பெரியப்பன் பிள்ளைகள்; இவன் தகப்பனும் என் தகப்பனும் ஒரு தாய் வயிற்றிற் பிறந்த சகோதரர்கள்; இவர்களும் நாங்களும் பூர்வம் ஏககுடும்பஸ்தராயிருந்தோம். அப்பொழுது எங்களுக்குள் பாகம் தீரவில்லை. சில காலத்திற்கு முன்பு அகஸ்மாத்தாய்ச் சம்பவித்த கலகத்தால் இவர்களும் நாங்களும் பிரிந்துபோக வேண்டி வந்ததனால், வீட்டுத் தட்டு முட்டு முதலானவைகளைப் போட்டது போட்டபடி கைவிட்டுப் போகிற அவசரத்தில் எங்கள் பெரியவர்கள் அந்நாளில் உங்களைப் போன்ற பிரபுகளுக்கு ஊழியஞ் செய்து சம்பாதித்த இந்த விலையுயர்ந்த சிலம்புகள் மாத்திரம் கைக்குச் சுளுவாயிருந்ததனால், இவர்களொன்றும் நாங்களொன்றுமாகக் கையோடே காவலாய்க் கொண்டுபோய் விட்டோம்; இழிகுலஸ்தரும் எளியவர்களுமாகிய எங்களுக்கு இப்படிப்பட்ட சிலம்பேன்? இது சக்கிராதிபதியாயிருக்கின்ற உங்களுக்கே தக்கது. இதை நீங்கள் கிருபை செய்து கைப்பற்றிக் கொண்டு என்தம்பி வசத்திலிந்த இதன் ஜதையான மற்ற சிலம்பையும் வாங்கி இரண்டையும் ராஜமகிஷியாகிய அம்மாளுடைய அழகிய காலிலிட்டால், நாங்கள் கண்குளிரத் தரிசிப்போம்!' என்றார்.