10.கம்பர் இராமாயணம் பாடி அரங்கேற்றியது விநோத ரச மஞ்சரி வித்துவான் அட்டாவதானம் வீராசாமி செட்டியார் அவர்கள்  மாட்சிமை தங்கிய திருவெண்ணெய் நல்லூரிற் கொஞ்சங்குறைய ஆயிரம் வருஷத்திற்குமுன் வசித்திருந்த அந்தக் கிராமாதிபதியும், கனம்பொருந்திய பிரபுவுமாகிய சடையப்பமுதலியார் என்பவர், தமிழ் வித்துவான்களுக்குள் அதிசிரேஷ்டராகிய கம்பரை நோக்கி, ‘ஐயா, நீர் பிரபல கவிஞராயிருக்கிறபடியால், உமது பெயர் நெடுங்காலம் நிலைபெற்று நிற்கும்படி சம்ஸ்கிருத பாஷையிலிருக்கின்ற ஸ்ரீமத் ராமாயணம் என்னும் மகா காவியத்தைத் தமிழ்ச்செய்யுளாகச் செய்தால், லோகோபகாரமாயிருப்பதுமன்றி, உமக்கும் சுகிர்தமாம்,” என்று சொல்ல, கம்பர், ‘நல்லது! அப்படியே செய்கிறோம்!’ என்று சொல்லி, அனேக நாளாய் ஒன்றுஞ்செய்யாமற் காலஹரணம் பண்ணிக்கொண்டு வந்தது கண்டு, அவர், ‘நாம் சொல்வது இவருக்கு உறைக்கவும், அக்கறை பிறக்கவுமில்லை; ஆதலால், ‘சடையைப் பிடித்திழுத்தாற் சந்நியாசி கிட்ட வருவான் என்கிறபடி குலோத்துங்க சோழனைக் கொண்டு சொல்லுவித்தால் ராஜாதிகாரத்திற்கு அஞ்சியாவது தமது அபிப்பிராயத்தை நிறைவேற்றுவார்” என்று நினைத்து அரசனுக்கு அதை அறிவித்தார்.  அரசன் அதைப்பற்றித் தனக்குள்ளே யோசித்து, ‘நாம் கம்பரை மாத்திரம் பாடச்சொன்னால் எவ்விதத்திலும் தாமதப்படும், கம்பரையும் ஒட்டக்கூத்தரையும் தனித்தனி பாடச்சொன்னால், அவர்கள், ‘கூழுக்கு மாங்காய் தோற்குமா?’ என்பதாக ஒருவருக்கொருவர் முந்தவேண்டிச் சீக்கிரத்தில் பாடி முடிப்பார்கள்,” என்று அவ்விருவரையும் அழைப்பித்துச் சொல்ல, ஒட்டக்கூத்தர் பாலகாண்டமுதல் ஐந்துகாண்டம் பாடி, ஆறாவது காண்டத்திற் கடல்காண் படலமட்டும் பாடினார். அதுவரையிற் கம்பர் தெய்வ வணக்கமுஞ் செய்யவில்லை என்பதை முதலியாரறிந்து, வேந்தனிடத்திற் போய்க் “கம்பரையும் ஒட்டக்கூத்தரையும் நீங்கள் இராமாயணம் பாடச் சொன்ன பின்பு அவர்களை ஏனென்று கேளாதிருப்பது தர்மமா? என்ன, சோழன் கவிஞரிருவரையும் வரவழைத்து, “இராமசரிதம் எவ்வளவு பாடியாயிற்று?” என்ன ஒட்டக்கூத்தர், “கடல்காண் படல பரியந்தம்,” என்றார். கம்பர் ஒரு பாட்டும் பாடாதிருந்தும், தாம் ஒட்டக்கூத்தரினும் அதிகமாகப் பாடினதாய்ச் சொல்லவேண்டுமென்று நினைத்ததனால் அத்தருணத்திற் பொய் பேசுவது ஆவசியகமாயிருந்தது. அவர், “நாமிப் பொழுது சொல்லும் பொய் பிறருக்குத் துன்பத்தைச் செய்யாதாதலால், நமக்குத் தோஷமில்லை,” என்று குறித்துக் “கடல்காண் படலத்திற்கு அப்புறத்துள்ள திருவணைப் படல மட்டும் பாடினோம்,” என்றார்.  “அப்படியா! அதைச் சற்றே பிரசங்கியும் கேட்போம்,” என்று அரசன் சொல்ல, கம்பர் உடனே அதை மாத்திரம் எழுபது செய்யுளிற் பாடிப் பிரசங்கித் தொடங்கி, சமுத்திரத்தில் வாராவதி கட்டும் பொருட்டுச் சுக்கிரீவன் ஆணையால் வானர வீரரும் படைத்தலைவர்களும் காட்டிலுள்ள மலைகளைப் பிடுங்கிக் கொண்டு வருவதைப் பற்றிப் பேசுமிடத்தில், - என்ற பாடலைச் சொல்லிக் ‘குமுதன் என்னும் படைத்தலைவனொருவன் பூமியினின்று வேரோடு பிடுங்கி அந்தரத்திலே பந்தாடிக் கொண்டே வந்து, மற்றவர்களைப் போலத் தெய்வத்தச்சனாகிய நளன் என்பவன் கையிற் கொடாமல், தானே விட்டெறிந்த பிரமாண்டமாகிய மலையானது வந்து விழுந்து, கூத்தாடிகள் போலத் ‘திமிதம்’ என்று ஒலித்துச் சுழலுதலால், நுரைத்துத் திரைத்துக் குமிழியிட்டெழுந்த கடல் நீர்த்துளிகள் விசையாய் வந்து தங்களுக்கிருப்பிடமாகிய சுவர்க்கத்திற் பிரவேசித்ததை அங்குள்ள தேவர்கள் பார்த்து, ‘பூர்வகாலத்தில் நம்மினத்தாராகிய தேவர்களும் மகா விஷ்ணுவும் கூடி ஒருமலையை மாத்திரங்கொண்டுபோய்ப் போட்டு அமிர்தமெழும்படி பாற்கடலைக் கடைந்தார்கள். இப்பொழுது அந்த விஷ்ணுவே ஸ்ரீராமனாய் அவதரித்தும், அத்தேவர்களே வானரர்களாக ஜெனித்தும் வந்து, அனேக மலைகளைப் பிடுங்கி இந்தத் தென்சமுத்திரத்திற் போடுகிறார்கள். இனி, இதையுங்கடைவார்கள். இதில்முன்போலச் சொற்பமாகவன்றி, அமிதமாக அமிர்தம் உண்டாகும். நாமெல்லாம் சலப்பிராயமாய் வேண்டிய மட்டும் புசிக்கலாம்!’ என்று ஆசை கொண்டு, தலை தெரியாத சந்தோஷத்தை உடையவர்களாய்த் துள்ளி யாடினார்கள்,’ என்றார்.  அதுகேட்டு ஒட்டக்கூத்தர் கம்பரை நோக்கி, ‘துளியைத் ‘துமி’ என்றீரே! இது நிகண்டு திவாகரங்களில் வழங்குகிறதா? அல்லது ஏதாவது இலக்கியப் பிரயோகங் கண்டதுண்டா?’ என்ன, கம்பர், ‘இது அவைகளிலெல்லாமில்லை; உலக வழக்கு,’ என்ன, அவர், கெரடி கற்றவன் இடறி விழுந்தால் அதுவும் ஒரு வரிசை,’ என்பதுபோல, இவர் துளியைத் துமி என்று வழுவாய்ச்சொல்லிச் சமாளிக்கும்படி, உலகவழக்கெனச் சாதிக்கிறார்’ என்றெண்ணி, ‘உலக வழக்கில் வருவது மெய்யானால், அதை மெய்ப்பிக்க வேண்டுமே!’ என்ன, ‘நல்லது!’ என்று பிரசங்கம் முடிந்த பிறகு கம்பர் வீட்டிற்கு வந்து சரஸ்வதியைப் பிரார்த்திக்க, அவள் பிரசன்னமாகி, ‘என்னவேண்டும்?’ என, ‘தாயே ஜகதம்பா, பிரமாதி தேவர்களும், வசிஷ்டர், பராசரர் வியாசர் முதலாகிய மகருஷிகளும் பிரார்த்திக்கும்படி அவர்களுடைய மேன்மை தங்கிய நாவினிடத்தில் வீற்றிருக்கின்ற நீ, எளியேனுடைய புன்மையாகிய நாவிலுமிருந்து அருளிச் செய்த வண்ணம், ‘நானுமறியேன் அவளும் பொய் சொல்லாள்’ என்பதாக அடியேன் சொன்ன ‘துமி’ என்பதை ஒட்டக்கூத்தன் ஆக்ஷேபித்து மெய்ப்பிக்க வேண்டுமென்று போராடுகிறானே! அதற்கென்ன செய்கிறது?’ என, கலைமகள், ‘நாளைக்குப் பொழுது விடிய ஜாமநேரத்தில் அவனை இடைத் தெருவில் அழைத்து வா,’ என்று சொல்லிப் போனாள்.