யோகமதமாவது:- நிலம் முதல்புருடன் ஈறாகிய இருபத்தைந்து தத்துவமும் பெத்தமுத்திகளும் நிரீச்சுர சாங்கியர் கூறியவாறேயாம். மூலப் பகுதியையும் புருடனையும் பகுத்து உணரும் விவேக உணர்வுபோல, எண்வகை உறுப்பிற்றாகிய யோகமும் முத்திக்கு ஏதுவாம். இருபத்தாறாந் தத்துவம் இறைவன் ஒருவன் உளன்; அவன், முற்றுணர்வு உடையனாய்ச் சாத்|௬௩|திரங்களை அருளிச்செய்து புருடருக்கு ஞானத்தை அறிவுறுப்பன் ஆகலின், இவ்வான்மாக்களுக்கு வேறு என்று உணரப்படும் என்பதாம். இந்நூல் செய்தவன் பதஞ்சலி முனிவன். யோகமதம் முடிந்தது. இனிப், பாஞ்சராத்திரமதமாவது:-இருபத்துநாலாம் தத்துவமாகிய குணதத்துவத்தின்மேல் இருபத்தைந்தாம் தத்துவம் வாசுதேவன் என்று ஒருவன் உளன். அவனே பரம்பொருள். அவனிடத்தினின்றும் கண்ணனும், அநிருத்தனும், மகரத்துவசனும், இரௌகிணேயனும் என நால்வர் உலகங்களைப் படைத்தற்பொருட்டுத் தோன்றினர். இந்த நால்வகை வியூகங்களாற் சடமும் சித்துமாகிய எல்லா உலகமும் படைக்கப்பட்டனவாகலான், எல்லாம் வாசுதேவன் பரிணாமமேயாம். இங்ஙனம் கூறும் பாஞ்சராத்திரத்தின் அன்றி வேதங்களின் உறுதிப்பயன் உண்டாகாது; ஆதலாற் பாஞ்சராத்திர முறையே தீக்கைபெற்று வாசுதேவனை வழிபட்டு வாசுதேவன் உருவில் இலயமாதலே முத்தி என்பதாம். இந்நூல் செய்தவன் வாசுதேவன் என்க. பாஞ்சராத்திர மதம் முடிந்தது. இவ்வாறு புறச்சமயம் ஆறும் கண்டுகொள்க. அகப்புறச் சமயம் இனி, அகப்புறச் சமயம் ஆறனுள் பாசுபதமாவது:- ஆன்மாக்கள், பலவாய் நித்தமாய் வியாபகமாய்க் காரியகாரணக் கூட்டரவால் தோன்றும் ஞானத்தால் தனித்தனி வேறாய் உள்ளன. இவ்வான்மாக்களுக்கு ஆணவமலம் என்பது ஒன்றில்லை. மாயை கன்மம் என்று இரண்டால் பந்தமுற்று இன்பத் துன்பங்களை அநுபவிக்கும். இவற்றின் உவர்ப்புத்தோன்றிச் சாத்திர முறையானே தீக்கை பெற்றவன்பால் ஈசனுடைய ஞானம் போய்ப் பற்றும். அப்போது, குடும்பத்தின்பாரம் புத்திரர்பால் வைத்தொழித்துத் துறவறத்திற் செல்வார்போல, ஈசனும் தன்னுடைய குணங்களை அவன்பாற் பற்றுவித்துத் தான் அதிகாரத்தின் ஒழிவுபெற்றிருப்பன் என்பதாம். மாவிரதமாவது:- மேற்கூறிப் போந்த இயல்பையுடைய ஆன்மாக்கள் அவ்வாறே பந்தமுற்றுச் சுகதுக்கங்களை அநுப|௬௩|விக்கும். சாத்திரத்திற்கூறும் முறையே தீக்கைபெற்று எலும்பு மலையணிதல் முதலிய சரியைகளின் வழுவாது ஒழுகினவர் முத்தராவார். முத்தருக்குச் சிவனொடு சமமாக எல்லாக் குணங்களும் உற்பத்தியாம் என்பதாம். காபாலமாவது:- ஆன்மாக்கள் இயல்பும் பந்த இயல்பும் மாவிரதர் கொண்டவாறேயாம். சாத்திரமுறையே தீக்கைபெற்றுப் பச்சைக்கொடியொன்று கைக்கொண்டு நாள்தோறும் மனிதர் தலையோட்டில் ஐயமேற்று உண்பவர் முத்தராய்ச், சிவன் ஆவேசித்தலால் எல்லாக் குணங்களும் பெற்றுச் சிவசமமாவர் என்பதாம். இம்மூவரும் முறையே சங்கிராந்த சமவாதியெனவும், உற்பத்தி சமவாதி எனவும், ஆவேச சமவாதி எனவும் உணர்க. இம்மூன்று மதமும் செய்தார் முறையே மாயை வித்தை காலம் என்னும் தத்துவங்களின் வைகும் உருத்திரர் மூவர் எனக் கொள்க. இனி, வாமமாவது:- பாற்கரியன் கூறியவாறே சடமும் சித்துமாகிய அனைத்துலகும் சத்தியின் பரிணாமமே. வாமநூலில் விதித்த முறையே ஒழுகிச் சத்தியில் இலயித்தலே முத்தி என்பதாம். இந்நூல் செய்தார் சித்தபுருடர். சத்தி தத்துவத்தின் வைகும் ஓர்ஆன்மாவாற் செய்யப்பட்டது சுத்த சாத்தம் என்று அறிக.