- என்ற பாடலைச் சொன்னார். அதற்கவன் சந்தோஷப்பட்டுக் கையொப்பங் கொடுத்தான். அதைக்கொண்டு வந்து காண்பித்த பொழுது, ஸ்ரீரங்கத்தார், ‘தஞ்சாவூரில் அஞ்சனாட்சி என்ற தாசி பிரபல வித்துவாமிசையாய் இருக்கிறாள்; அவள் அதிக கர்வமுடையளாகையால், ஏதாவது பிதற்றுவாள். அவள் கையொப்பமும் வாங்கி வந்தாற் சர்வோத்தமாயிருக்கும்,” என்று சொல்ல கம்பர், “ஆராயினுமென்னை? - என்பதனால், தோஷமில்லை,” என்று அவளிடத்திற்குப் போனபொழுது அவள் உளம் நடுங்கித் ‘தேவரீர் இவ்வளவு தூரம் வந்தது ஆர் செய்த பாக்கியமோ! ஆயினும், என்ன காரியம்?’ என, இவர் தமதுகருத்தை வெளியிட, ‘இதற்குத் தானா இத்தனை பிரயத்தனம்! நீங்கள் இருக்குமிடத்திலிருந்தே அடியாளை வரும்படி நியமித்தால் தலையாலே நடந்து வாரேனா? இஃதென்னை அபசாரம்!’ என்று வருத்தமுற்று, மற்றும் ‘உமது கல்விக்கு முன்னே எளியேன் கல்வி எம்மாத்திரம்? சூரியனுக்கு முன்னே மின்மினியும், கடலுக்கு முன்னே கால்வாயும் போல்வதுதானே?’ என்று நைச்சியமாகச் சொல்லிப் பின்பு, ‘இந்தப் பெருங்காப்பியத்தில் எங்களுக்கெவ்வளவாவது பற்றுண்டோ?’ என்னக் கம்பர், ‘அனேக இடங்களில் இருக்கின்றன; அவற்றுள் ஒன்று சொல்லுகிறோம்; கேள்,’ என்று, பாலகாண்டம் மிதிலைக்காட்சிப் படலத்தில், ‘மிதிலை நகரத்தின் ராஜவீதியிலுள்ள விசித்திரங்களையெல்லாம் பார்த்துக் கொண்டே விசுவாமித்திர முனிவருக்குப் பின்னே சென்ற இராம லக்ஷ்மணர்கள், அங்கங்கே அனந்தம் ஸ்திரீகள், ஆணி முத்திழைத்த பந்துகளை எறிந்து விளையாடுகையில் அப்பந்துகள், சரீரசம்பந்தத்தால் உண்டாகும் போக சுகத்தைத் தங்களைத் தழுவும் புருஷர்களுடனே சமானமாய்த் தாமும் அனுபவிப்பதல்லாமல், அதற்காக அவர்களிடத்தில் விலையும் பெற்றுக் கொள்ளும் சாமர்த்தியவதிகளாகிய வேசையருடைய துவிதப்பட்ட மனம் போலவும், அடுத்த பொருள்மயமாய்க் காண்கின்ற பளிங்கு போலவும், மைதீட்டிய கண்ணொளி பாய்ந்த பொழுது கறுத்த நீலப்பந்தாகவும், செங்காந்தள் மலர் போன்ற கையில் வந்து சேர்ந்த பொழுது சிவந்த பவளப்பந்தாகவும் காட்டும் அதிசயத்தைக் கண்டார்கள்,’ என்னும் கருத்தை உள்ளமைத்துப் பாடிய, என்ற பாடலைச் சொன்னார். அது கேட்டு அவள் மனமகிழ்ச்சி கூர்ந்து, ‘உங்களுக்கு நான் கையொப்பம் கொடுப்பது மரியாதையன்றே!’ என்று ஸ்தோத்திரமாக, என ஒரு பாடல் பாடிக்கொடுக்க, கம்பர் அதைக் கொண்டுவந்து நம்பெருமாள் கோயிலின் முதலிகளாகிய வைஷ்ணவர்களுக்குக் காட்டினார். அந்தக் கவியைப் பார்த்ததும் ஸ்ரீரங்கத்தார்கள் வாய் கூசாமல் பின்னும் சிற்சிலரைக் குறித்துக் கையொப்பம் வாங்கிவரச் சொல்ல, கம்பர் அப்படியே வாங்கி வர அவர்கள் எல்லாம் சரிதான்; இன்னம் அம்பிகாபதி என்பவருடைய கையொப்பம் ஒன்று மாத்திரம் குறைவாயிருக்கிறது. அவர் சிறந்த வித்துவானாகையால், அவருடைய கையொப்பமுமிருந்தால் உம்முடைய காவியத்திற்குச் சிறப்பென்று நினைக்கிறோம். அஃது உமக்குத் தெரியாததன்று. அப்புறம் உமதிஷ்டம்,’ என்றார்கள். கம்பர், அம்பிகாபதி என் பிள்ளை தானே! அவனுடைய கையொப்பம் எனக்கு அத்தனை சிலாக்கியமானதா? என்று நினையாமல், ‘முன்னே பிறந்த காதைப் பார்க்கினும், பின்னே முளைத்த கொம்பு வலியது அல்லவா?’ என்றெண்ணி, தம்முடைய கற்றுச்சொல்லிகளில் இருவரை அனுப்பி, அம்பிகாபதியை அழைத்து வரச்சொல்லி, அவன் வந்தவுடனே, ‘அப்பா, இராமாயணத்திற்கு எல்லாரும் போல நீயும் கையொப்பங்கொடுக்க வேண்டாவா?’ என்ன, அவன், ‘ஐயா, அதில் எனக்கென்ன ஆஸ்பதமிருக்கிறது?’ என, கம்பர், தமக்கு அவன் பிள்ளையாகையால், அவனுடனே விளையாட்டாகவும் வித்துவ சாதுரியமாகவும் ‘உனக்கும் நான்கு அதிசயம் வைத்திருக்கிறேன்; அந்நான்கும் யாவை யெனில்,சளசள, களகள, கொளகொள, கிளுகிளு என்பனவாம். அவைகளுள், சளசளப்பு, பாலகாண்டத்தில் திருவவதாரப்படலத்தில், ரோமபாத மகாராஜனுடைய நாட்டிற்குக் கலைக்கோட்டு மாமுனி வந்தபொழுது, அதற்குமுன் பன்னிரண்டு வருஷ காலமாய் மழை பெய்யாமையால் அந்நாட்டிலுள்ள ஏரிகள் ந்திகளுக்கு உண்டாகிய குறைவு தீரவும், மேற்படி ராச்சியத்தாரைப் பிடித்த துவாதச வருஷக்ஷாமம் நீங்கவும், மேகமானது ஆகாயத்தில் தோன்றிச் சிவனது கண்டத்திலிருக்கும் விஷம் போலக் கறுத்துச் சந்தத்தாரையாக மழை பெய்தது,’ என்பதைச் சொல்லிய, என்னும் பாடலிலும்;களகளப்பு, மேற்கூறிய காண்டத்தில் உண்டாட்டுப் படலத்தில், ‘சீதா கலியாணத்திற்குப் பிரயாணப்பட்டுச் சென்ற தசரதமகாராஜாவின் சேனையில் இரண்டு பெண்டுடைய புருஷனொருவன் இளையாளை வீட்டில் விட்டு மூத்தாளைக் கூட அழைத்துக்கொண்டுபோய் மார்க்கமத்தியில் ஒரு சோலையில் இறங்கிப் புனலாடி மதுவுண்டு களித்திருக்கையில் அம்மது மயக்கத்தால் மறந்து தன்னருகிலிருக்கின்ற மூத்தாளை அவ்விளையாள் பெயரைச்சொல்லி அழைத்ததனால், அவளுக்குத் தன் கணவன் தன்னை இளையாளுக்குச் சமானமாகப் பாவித்தானென்பது பற்றிப் பிறந்த சந்தோஷத்தால் நகைப்பு வந்தது; அக்கணத்திலேயே தன் சக்களத்தியை அவன் வீட்டில் விட்டு வந்தவிடத்திலும் அவள்மேல தனக்குள்ள மோகத்தால் அவள் பெயர் மறக்கவில்லையேயென்று ஜனித்த துக்கத்தால் கண்ணீர் வந்தது, என்பதைச் சொல்லிய, - என்னும் பாடலிலும்;கொளகொளப்பு யுத்தகாண்டத்தில் கடல் சுட்ட படலத்தில், ஸ்ரீராமர் வருணன் வரவில்லையென்று கோபங்கொண்டு சமுத்திரத்தின்மேல் அக்கினி சாஸ்திரப் பிரயோகஞ் செய்தபொழுது, பிரமாண்டத்திற்கு அப்புறத்திலுள்ள பெரும்புறக் கடலும் கொதித்தது என்றால், அதற்கு உட்புறத்திலுள்ள சத்த சமுத்திரமும் பட்ட பாட்டைச் சொல்ல வேண்டியதென்னை! அன்றியும், சிவனது ஜடாமகுடத்தில் அனேக காலமாயிருக்கின்ற கங்கையுங் கொதித்தாள், அதுவும் அதியசமன்று, பிரமனது கனண்டலத்திலுள்ள கங்கா ஜலமும் அதிகமாகக் கொதித்தது” என்று சொல்லிய,