விசேடமாவது, ஒவ்வொரு பொருட்கே உரிய தன்மை. அவை, நிலவணு முதலிய பரமாணுக்களும் ஆகாய முதலிய ஐந்துமாகிய நித்தப் பொருள்களின் வேறுபாடுணர நிற்பனவாய்ப் பலவாம். சமவாயமாவது, அவயவம் முதலியவற்றிற்கு அவயவி முதலியவற்றோடு நீக்கமின்றி உளதாகிய இயைபு. அஃது ஒன்றேயாம். இன்மையாவது, முன்னின்மையும் அழிவுபாட்டின்மையும் என்றுமின்மையும் ஒன்றினொன்றின்மையும் என நான்கு வகைப்படும். ஆக இங்ஙனங்கூறும் எழுவகைப் பொருள்களின் சிறப்பியல்பு பொதுவியல்பு வேற்றியல்புகளை உணரவே உடம்பு முதலியவற்றின் வேறாகிய ஆன்மாவினியல்பு விளங்கும்; விளங்கவே, உடம்பு முதலியவற்றை நான் என்று எண்ணிய மித்தையுணர்வு கழியும்; அது கழியவே, முயற்சியின்மையின், அறம்பாவங்கள் இல்லையாய்ப் பிறவி ஒழியும்; ஒழியவே, வரக்கடவனவாகிய துன்பங்களின்மையின், உடம்பு முகந்துகொண்ட வினைப்பயன் நுகர்ச்சியாற் கழிவுழி இறுதித் துன்பங்கெட்டு மனத்தோடு கூடுதற்கு ஏதுவின்மையின், அறிவின்றிப் பாடாணம்போற் கிடப்பதே முத்தியென்பதாம். வைசேடிக நூல் செய்தவன் கணாத முனிவன். இனி நையாயிகமாவது:- வைசேடிக நூலிற் கூறியவற்றைச் சிறுபான்மை வேறுபடுத்துப் பிரமாணம் பிரமேயம் முதலாகப் பதினாறு வகையான் விருத்துக் கூறுவதாம். நையாயிக நூல் செய்தவன் அக்கபாத முனிவன். இங்ஙனம் இருவேறு வகைப்படும் தருக்கநூலார் சிலவற்றிற்குக் கணபங்கம் கோடலின் அத்தவைநாசிகர் எனவும், புத்தநூலார் எல்லாப் பொருட்கும் கணபங்கம் கோடலின் முழுவைநாசிகர் எனவும் உணர்க. தருக்க நூலார் சிலவற்றிற்குக் கணபங்கம் கூறுமாறாவது, உண்டவுணவின் சாரமே அவயவங்களாய்ப் பரிணமித்துக் கணந்தோறும் வளர்ந்தும் தேய்ந்தும் வேறுபடுதலின், அவயவியாகிய உடம்பும் வளர்ந்தும் தேய்ந்தும் கணந்தோறும் பிறிதுபிறிதாம்; அங்ஙனம் கணந்தோறும் வளர்ந்தும் தேய்ந்தும் வருதல் காணப்படாதாயினும், மழைத்தாரையால் நிறையும் பொய்கைநீரும் இறைப்பக் குறையும் கூவல்நீரும் போல முடிவின்கண் காணப்படுதலின், கணந்தோறும் வளர்தலும் தேய்தலும் உடைமை பெற்றாம். இவ்வாறே மண்தொடுதல், பூரித்தல் முதலியவற்றால் நிலமும், யாற்றுநீர்ப் பெருக்கும் முதலியவற்றால் கடலும், கணந்தோறும் நிறைவு குறைவுடைமையால் இன்னோரன்னவையெல்லாம் கணபங்கமாய்ப் பிறிதுபிறிது தோன்றும் எனக் கொள்வர். சௌத்திராந்திகரும் வைபாடிகரும் சமணரும் தார்க்கிகரும் பரமாணுகாரணவாதிகள் ஆயினும், அவருள் சௌத்திராந்திகரும் வைபாடிகரும் சமணரும் பரமாணுக்கள் ஒருங்கு பல தொக்குக் காரியமாம் என்பர்; தார்க்கிகர் இறைவன் இச்சைவயத்தாற் பரமாணுக்களிற் கிரியை தோன்றி, இவ்விரண்டு பரமாணுக்கள் தம்மிற்சேர்ந்து இரட்டையணுவாய், அவை மும்மூன்று தம்முள்சேர்ந்து மும்மையணுவாய், அவை நந்நான்கு தம்முட்சேர்ந்து நான்மையணுவாய், இவ்வாறே ஒன்றற்கொன்று சினையும்முதலுமாய் முறையே தோன்றிக் காரியப்படும் என்றும், ஒடுங்குங்காலும் இறைவன் இச்சைவயத்தான் அம்முறையே ஒடுங்கும் என்றும் கொள்வர். தார்க்கிகரும் சௌத்திராந்திகரும் வைபாடிகரும் நிலமணு நீரணு தீயணு வளியணு எனப் பரமாணுக்கள் நால்வகைப்படும் எனக் கொள்வர். சமணர் அவ்வாறு கொள்ளாது பரமாணுக்கள் எல்லாம் ஒருதன்மையனவே என்பர். இவை தம்முள் வேற்றுமை.