என்னுமிச்சுலோகத்தைக் கூறிச் சந்தனமென அரசனுடைய குறிப்பையும் சுட்டாது சுட்டினான். இதனைக்கேட்ட அரசன் கழிபெரு மகிழ்ச்சியினால் பரவசனாகிக் காளிதாசனைப் பற்றுக்கோடாகத் தழுவிநின்று, ஈற்றில் தெளிந்தான். இவ்வாறு நடந்து வருகையில், போஜனுடைய நாட்டிலே காட்டு மிருகங்கள் வந்து பயிர் முதலியவைகளை அழிக்கத் தலைப்பட்டன. அதுகண்டு பிரஜைகள் அரசனிடம் போய் முறையிட்டார்கள். குடிகளுக்கு வந்த துன்பத்தைத் தனக்கு வந்ததாக நோக்குமியல்பினனாகிய போஜன்,குடிகள் சொன்னகுறையைக் கேட்டு, சிறிது நேரமுஞ் சகிக்கலாற்றாது உடனே வேட்டைக்காயத்தனாகி, நகரத்தை விட்டு வெளிப்பட்டு நாடுதோறுஞ் சென்று, மிருகங்களைத் தேடி வதைசெய்துகொண்டும் வேடரால்பல மிருகங்களை வலைப்படுத்தக் கொண்டும், பாணத்துக்கும் வலைக்குந்தப்பிக் காடுபோய் அடைந்த மிருகங்களைத் தொடர்ந்து காட்டிற்புகுந்தான். அங்க நெடுநேரமாக வேட்டஞ் செய்தமையால், தாகம் மீதூரப்பெற்றுத் தடாகந்தேடி நீரருந்தி, அதன் சார்பிலுள்ள சோலையிலிருந்து களை நீங்கினான். அப்பொழுது ஒரு குரங்கு ஒரு நாவல் மரத்திலேறிக் கொம்புகளை அசைத்துத் தனது, இயற்கைக்குணத்தைக் காட்ட, அக்கொம்புகளில் பழுத்திருந்த பழங்கள் அத்தடாகத்து நீரிலே, ‘குளுகுக் குளுகுக் குளு’ என விழுந்தன. பக்கத்திலிருந்த அரசன் அவ்வொலிக்குறிப்பை மனனம் பண்ணிக்கொண்டு, காட்டினின்றும் மீண்டு நகரஞ்சேர்ந்தான். அடுத்த நாட்களில் அரசன் சபைக்கு வந்து, தான் காட்டிலிருந்து அவதானித்து வந்த ஒலியைக் ‘குளுகுக் குளு’ என்று ஒரு சுலோகபாதக் கூறு போலச் செய்து, ‘இதனைப் பூரணஞ் செய்வீர்களாக,’ என்று வித்துவான்களிடம் கூறிக் கேட்டான். அது கேட்ட வித்துவான்களெல்லோரும், ‘இஃதென்னை1’ என்று பரிகசித்து, மயங்கித்திகைக்க, காளிதாசனெழுந்து, ‘அரசரே, நீர் குறித்தது பழுத்த கனிகளால் நிறைந்திருந்த நாவல் மரத்திலே குரங்கேறிக் கொம்புகளைக் கப்பிதஞ்செய்ய, அதன் பழங்கள் நீரிலே விழுந்த ஒலிக் குறிப்பேயாம்,’ என்னுங் கருத்துள்ள, என்னுமிச் சுலோகத்தைச் சொன்னான். இதைக்கேட்ட மாத்திரத்தில் அரசன் அன்பாலும் அச்சத்தாலும் மெய் நடுநடுங்கி, நாத்தழுதழுத்து, ஆனந்தக் கண்ணீர் பொழியக் காளிதாசனின் பாதங்களில் விழுந்து, ‘குருநாதரே, இன்றே உமது மெய்வடிவை உணர்ந்தேன்! பிறர்மனத்திலுள்ளதை ஓர்ந்து சொல்லும் வல்லமையுடைய உம்மைச் சாமானிய நரனாகிய என்னுடன் சமமாக்கி வைத்திருந்த என் அறியாமை இருந்தவாறென்னை!’ எனப் பலவாறு துதித்துக் கொண்டாடினான். அப்பால் முன்பனிக் காலத்து ஓரிரவில் வாடையால் நலிவுற்ற அரசன்,  கனற்சட்டியையணுகிக் குளிர் காய்ந்திருக்கும்போது அக்கனற்சட்டியை எவ்வாற வருணிக்கலாமென்று சிந்தித்துப் பார்த்தும், தக்கவாறு புலப்படாமையால், ‘்நாளையுதயத்தில் இதனைக் காளிதாசனிடம் கேட்போம்!’ என்று முடிவுசெய்து, குளிர்நீங்கிய பின் படுத்துறங்கி, விடியற் காலத்திலெழுந்து நித்தியக் கடன்களை முடித்துக்கொண்டு, சபையிற் பிரவேசித்து, காளிதாசனைப் பார்த்து, ‘கவிசிரேஷ்டரே, உமது திருவாக்கால் கனற் சட்டியை வருணிக்குமாறு பிரார்த்திக்கின்றேன்,’ என்றான். நன்றெனக் காளிதாசனுமெழுந்து, அரசனைப் பார்த்து, ‘மண்டலாதிபதீ, கனற்சட்டியானது இரும்பினாலமைக்கப்பட்டதாயினும், அதனிடத்துள்ள விசேஷ குணங்களினால் அதனை வித்துவான்களின் மனத்துக்கு உவமிக்கலாம். எவ்வாறெனில், வெகு லோகையாயிருத்தலாலென்க¶.  ¶ ‘பகுலோகா’ என்பது, ‘பகு லோகா’ எனவும், ‘பகுல ஊகா’ எனவும் இருவகையாகப் பிரிக்க முறையே, ‘மிக வலிய லோகத்தாலமைந்தது எனவும், ‘நுண்ணிய விவேகமுடையவர்’ எனவும் பொருள்படும்.) உஷத்காலத்துச் சூரியனுடைய தேர்க்கால் போலவும் பூட்டப்பட்ட சாதகப் புள்ளைப் போலவுமிருக்கின்றது. (’ஸுகடித சக்ரா’ என்பது, பூட்டப்பட்ட தேர்ச்சக்கரமெனவும், ‘பூட்டப்பட்ட சாதகப்புள்’ எனவும் பொருள்படும்.) இன்னும் கனற்சட்டியானது, நீறு பூத்த தழல்போலும் திருமேனியையுடைய சிவனுக்கும் சமமாகத்தக்கது,’ என்னும் கருத்துள்ள,