வாகனாதிகள் ஆயிரம் பேர்களுள் ஆரோ சிலர் அந்நாளில் வாகனப் பிரதிஷ்டையோடிருந்தார்களேயொழிய, இதரமானவர்கள் எல்லாம் வெயிலில் உலர்ந்து, மழையில் நனைந்து, பனியில் உடல் விறைத்து, உளையிற்கால் புதைந்து, கட்டாந்தரையில் எலும்புதேய நடந்துதானே திரிந்தார்கள்? இந்நாளிலோ, ஒன்றிரண்டு மூன்றுநான்கு குதிரைகள் கட்டப்பட்ட இரண்டு நான்கு சக்கரங்களையுடைய அலங்காரமான பெரிய வண்டிகள் காடிகள் பல்லக்குகளேயன்றி, உல்லாசமாகச் சஞ்சரிக்கிறார்கள்; நாநாவித சுகந்த பரிமள புஷ்பாதிகளும் தரித்துக் கொள்ளுகிறார்கள். அக்காலத்தில் சிலர்க்கு நல்ல கட்டில் மெத்தை தலையணை கிடையா. அவர்கள் கயிற்றுக் கட்டிலில், அல்லது ஓலைப்பாயில் அல்லது பீறற் பாயில், அவை சரீரத்தில் உறுத்தும்படி தூங்குவார்கள். மற்றுஞ்சிலர்க்கு அவையும் அகப்படாமையால், வெறுந்தரையிலே புழுதி படியப் பனந்துண்டு போல உருள்வார்கள். இக்காலத்தில் விந்தையான தந்தக் கட்டில், சித்திர ரத்தினக்கம்பளம், பல வருணச் சமுக்காளம், பிரப்பம்பாய், பாலிகைப்பாய், மிருதுவான மெத்தை முகமல் திண்டு தலையணைகளின் மேற்படுத்து ஆனந்தமாக நித்திரை செய்கிறார்கள். மேஜை நாற்காலி டீப்பா, ஸோபா முதலானவைகளையும் கையாண்டு வருகிறார்கள். செம்பு, பித்தளை, வெண்கலத்தாலாகிய தட்டு முட்டுகளேயன்றிப் பொன் வெள்ளிகளினாற் செய்யப்பட்ட கலம், செம்பு, தவலை, தாம்பாளம் முதலியவைகளையும் சிலர் சாதாரணமாக வைத்து வழங்குகின்றார்கள். அந்நாளில் நாகரிகத்தை அறியாத சிலர், ‘நெய்கிறவனுக்கேன் குரங்குக்குட்டி?’ என்பதாக, ‘நிர்ப்பாக்கியர்களாகிய நமக்கு இந்த வாய்மதம் ஏன்?’ என்றெண்ணாமல், நாகரிகமாக உடுக்கிறவர்கள் பூண்கிறவர்களைப் பார்த்து, இவர்களெல்லாம் ‘வாதங் கெடுத்தது பாதி, வண்ணான் கெடுத்தது பாதியாக,’ ஊதிக்கதித்த உடம்பில் வெள்ளையும் சள்ளையுமிட்டுப் பிலுக்குக்காட்டுகிறார்கள்,’ என்றும்; ‘ஜன்மாந்திரத்திற் செய்த பாபத்தினாற் காதிலும் கழுத்திலும் கண்டதையெல்லாம் வீணே சுமந்து திரிகிறார்கள்,’ என்றும்; தண்டிகை ஏறுகிறவர்களை நோக்கி, ‘ஐயையோ! பிரேதம் போலச் சுமக்கப்படுகிறார்களே!’ என்றும் சொல்லிப் பரிகசிப்பார்கள். அவைகள் தங்களுக்கில்லாமையினாலேயோ அல்லது உள்ளவை உரியவையெல்லாம் ஆழவெட்டித் தாழப்புதைத்துவிட்டுத் ‘தேடத்தெசையிருந்தும் அனுபவிக்க அதிர்ஷ்டமில்லாமையால், உண்ணாச் சொத்து மண்ணாய்ப் போம்,’ என்பதையும் நினையாமல், உலோபகுணத்தை வகித்துச் செவ்வையாயுண்ணாமையால் உடுக்காமல், கட்டாமற் கழற்றாமல், பஞ்சை வேஷம் போட்டுக்கொண்டிருப்பதனாலேயோ, அல்லது பிறருடைய செல்வச் சிறப்பைக் கண்குளிரப் பார்க்கப் பொறாமையினாலேயோ அவர்களப்படிச் சொல்வது, இந்நாளிற் பெரும்பான்மையோர் அது அவரவர் அமைப்பென்று நினைப்பார்களேயல்லாமல், அவ்வாறு பேச மாட்டார்கள். விபட்சன் முற்காலத்தில் எத்தனையோ பெயர் நிறை செல்வமுடையவர்களாயிருந்தார்கள். அவர்கள் பணத்தைக்  குறித்து அவர்களுக்கே வரவு செலவு தெரியா. இக்காலத்தில் ஆரைப்பார்க்கிலும், ‘கிடக்கிறது ஒட்டுத்திண்ணை, கனாக்காண்கிறது மச்சுமாளிகை,’ என்பதாகக் கையிலே காசில்லாமற் போனாலும், டம்பத்திற் குறைவில்லாமலிருக்கிறார்கள். சுபட்சன் ‘தோற்பது கொண்டு சபையேறேல்,’ என்பதை உணராமற் பேசுறீர். முன்னாளில் சிறுபான்மையோர் தவிர, ஒழிந்தவர்களெல்லாம், ‘வல்லார் கொள்ளை வாழைப் பழம்’ என்பதாகப் பிறர் பொருளைத் திருடியும், பிறர் கையிற் பரிதானம் வாங்கியும், பிறருக்காகப் பொய்ச்சாக்ஷி சொல்லியும், பிறரைக் கணக்குப் புரட்டி ஏமாற்றியும், மற்றும் அடாதவைகள் பல செய்தும், பெருந்தொகையாகப் பணம் சம்பாதித்து மகராஜர்களானார்களேயல்லாமல், நியாயமாக அல்லவே? ஆதலால், ஒவ்வொருவன் இருபது லக்ஷம் முப்பது லக்ஷமுடைய சீமானாயிருந்தும், அச்செல்வம் நிலைத்திராமல், ‘வாசலிற்கட்டித் தாழ்வாரத்தில் அறுத்தது’ போல, அதிசீக்கிரத்தில் நிர்மூலமாயழிய, அவர்கள்  ஓட்டாண்டிகளாய் விட்டார்கள். இந்நாளில் அநியாயத்திற்கு உடன்படாமலும், சத்தியம்தவறாமலும், சன்மார்க்கமாய்ப் பொருள் தேடி, நீடித்த செல்வமுடையவர்களாயிருக்கிறார்கள். விபட்சன் முற்காலத்தில் அனந்தம் பெயர் பிரபலமாகத் தானதர்மம் செய்தார்கள். இக்காலத்தில் அச்செய்கை, ‘பெருங்காயமிருந்த குடுக்கை வாசனை போகாது,’ என்பது போலச் சிலரிடத்திலாவது சிறுபான்மையாகவாயினும் இருக்க வேண்டும்; அஃது எவ்வளவுமில்லையே! சுபட்சன் அக்காலத்தார் பிரபலமாகத் தானதர்மஞ் செய்ததாயல்லவோ சொல்லுகிறீர்? அவ்வாறு செய்தது புண்ணியத்தின் பொருட்டா? ‘தகப்பனுக்குக் கட்டக் கோவணமில்லை; மகன் தஞ்சாவூர் மட்டும் நடைபாவாடை போடச் சொன்னான்,’ என்பதாகத் தாய்தந்தையர் முதலானவர்கள் அன்னவஸ்திராதிகளுக்கு ஆடற்பட, அவர்களை ஆதரியாமல், ஆபால கோபாலமும் தங்களைப் புகழவேண்டுமென்னும் பிரதிஷ்டைக்காகத்தானே? அவ்விஷயத்தில் செலவிட்ட பொருளும் ஆர் வீட்டு உடைமை? தாங்கள் கஷ்டப்பட்டுத் தேடியதா? ‘தட்டானைத் தலையிலடித்து, வண்ணானை வழிபறித்தது,’அன்றி, வேறல்ல. இது ‘கடைத் தேங்காயை எடுத்து வழிப்பிள்ளையாருக்குடைத்தது’ போல இருக்கின்றதன்றோ?