அப்பா பழைய கருத்தை மனத்தில் வைத்துக் கொண்டே பேசுகிறார் என்பதை உணர்ந்து கொண்டேன். பேசாமல் நின்று, அரசமரத்தின் கிளைகளையும், அரசமரத்தின் இடையே முளைத்தெழுந்த வேப்ப மரத்தினையும் பார்த்துக் கொண்டிருந்தேன். எதிரே ஆலமரத்தின் கிளை ஒன்று குளத்தின் பக்கமாக வளைந்து நீரைத் தொடும் அளவிற்கு வளைந்து அழகாக விளங்குவதைக் கண்டேன். நீந்தத் தெரியாத எனக்கு அப்போது நீந்திப் போய் அந்தக் கிளையில் உட்கார்ந்து நீரில் ஆடவேண்டும் என்ற ஆசை தோன்றியது. உடனே அது வீண் கனவு என்ற எண்ணமும் தோன்றியது. இப்படி நான் அடிக்கடி நடக்க முடியாதவற்றை எண்ணி வீண் கனவு காண்பது வழக்கமாகிவிட்டது. குளத்தின் நடுவே நீரைத் தொடுமாறு வளைந்த அந்தக் கிளையை ஒரு நாளும் அணுக முடியாதவாறு போலவே, அன்பாக இசைந்து வாழ இடம் தரும் காதல் வாழ்வும் எனக்கு வாய்க்காதோ என்று என் நெஞ்சம் திடுக்கிட்டது. ஈயம் பூசும் கூலிக்காரனுடைய மனைவியான அந்தப் பெண் நினைத்தால், உடனே குளத்தில் திடுமெனப் பாய்ந்து அந்தக் கிளையில் உட்கார்ந்து அசைந்து ஆட முடியும். ஆனால் என்னால் முடியாது. வாழ்க்கை இப்படி அமைந்திருக்கிறது. எத்தனையோ ஏழைப் பெண்களுக்குப் - படிப்பு அற்ற பெண்களுக்கு - எட்டும் காதல் வாழ்க்கை எனக்கு எட்டாதோ என என் நெஞ்சம் அப்போது வருந்தியது. மரங்கொத்திப் பறவைகள் இரண்டு அந்தக் கிளையை நோக்கிப் பறந்து வந்து உட்கார்ந்தன. அங்கே அரசமரக்கிளையில் இருந்த ஒரு மீன்கொத்திப் பறவை குளத்திற்கு மேலே பறக்கத் தொடங்கியது. அரசமரத்தை விட்டுச் சரேலென இறங்கி இரண்டு அணில்கள் எங்கள் பக்கமாக வந்து, ஆலமரத்தை நோக்கி ஓடிப்போய், அதன் வேர்களில் ஆடிக் கொண்டிருந்தன. ஆலமரத்தின் பெரிய வேர்களில் பக்கத்தில் உறங்கிக் கொண்டிருந்த ஒரு நாய், ஏதோ கனவு கண்டு விழித்து எழுவதுபோல் எழுந்து உடம்பை நெறித்துத் திமிர்விட்டு நின்றது. இத்தனை காட்சிகளையும் கண்டு நின்றபோதிலும், என் மனத்தில் அந்த நீரை நெருங்கி வளைந்த கிளையினால் எழுந்த எண்ணம் நீங்கவில்லை. அந்தத் தாழ்ந்த கிளை மட்டும் என் உள்ளத்தில் நின்றிருந்தால் கவலை இல்லை; பொதுவான காதல் வாழ்வு பற்றிய எண்ணம் இருந்தாலும் கவலை இல்லை. நான்கு ஆண்டுகளுக்கு முன் என் உள்ளத்தைக் கவர்ந்த அந்த இளைஞரின் உருவமும் அவருடைய ஆசைப் பார்வையும் என் மனக்கண்ணின் முன் தோன்றிவிட்டன. அன்று மாலையில் சென்னைக்குச் செல்லும் பஸ்ஸை எதிர்பார்த்து நானும் அப்பாவும் சாலையில் நின்று கொண்டிருந்தபோது, காலையில் சாவடியில் கண்ட அந்தக் குடும்பத்தைக் கண்டேன். காலையில் இருந்த குடும்ப நிலை வேறு; மாலையில் கண்ட நிலை வேறு; காலையில் குடும்பச் சாமான்களுக்கு இடையே அவர்கள் இருந்தார்கள். இப்போது குடும்பச் சாமான்கள் அவர்களின் தலைமேல் இருக்க, அவர்கள் நகரும் வீடுபோல் வந்து கொண்டிருந்தார்கள். அந்தத் தாய் பெரிய கூடை நிறையச் சாமான்களைத் தலையில் வைத்துக் கொண்டு சின்ன குழந்தையை இடுப்பில் அணைத்துக் கொண்டு, அணைந்த கையில் கைவிளக்கு ஒன்றைப் பற்றிக்கொண்டு நடந்து வந்தாள். அவளுக்குப் பின் அவளுடைய கணவன் ஈயம் பூசும் கருவிகளையும் தூண்டில்களையும் தலையில் கட்டிவைத்துக் கொண்டு ஒரு கையில் ஒரு மூட்டையும் பாயும் எடுத்து வந்தான். பெரிய பெண் - ஐந்து வயதுக்கும் குறைந்த பெண் - தலையில் ஒரு சின்னக் கூடை எடுத்துவர, அதற்கு அடுத்த பெண் இரண்டு கையிலும் இரண்டு சட்டி எடுத்து வந்தாள். அதற்கு அடுத்த சிறுபையன், அழுதுகொண்டே அவர்களின் பின் ஓர் அகப்பையும் தகரக்குவளையும் எடுத்து வந்தான். எங்களைக் கடந்து அவர்கள் போவதை இரக்கத்தோடு பார்த்துக் கொண்டே நின்றேன். அவர்கள் போன வழியில் ஒரு சேவல் எதையோ கொத்தியபடியே பெருமிதத்தோடு ஒரு வகை ஒலி செய்தது. பெட்டைக் கோழி ஒன்று உடனே அங்கு ஓடிவர, கிக் கிக் என்று ஒலி செய்துவிட்டுச் சேவல் தன் தலையைத் தூக்கிப் பெருமிதத்தோடு பார்த்தது. பெட்டைக் கோழி அந்த இடத்தில் குத்தி ஒரு பெரிய பூரானைத் தன் அலகால் எடுத்தது. அந்தப் பூரான் குற்றுயிராய்த் துடித்து விழுந்து ஓடத் தொடங்கியது. கோழி மறுபடியும் அதைக் குத்தி எடுத்தது. சேவல் எதையோ தியாகம் செய்து மகிழ்வது போல், தலையை நிமிர்ந்து நின்று ஒலித்துக் கொண்டிருந்தது. அந்த இன்ப வாழ்வைக் குலைப்பது போல், அந்த வழியே அழகிய கார் ஒன்று ஊதல் ஒலியுடன் விரைந்து வந்தது. சேவலும் பெட்டையும் சிதறி ஓடின. காரில் இளநங்கை ஒருத்தி முறுவலுடன் கண்வலை வீச, அவள் பக்கத்தில் இருந்த இளைஞன் அவளை அரைப் பார்வை பார்த்தவாறே காரை வேகமாக ஓட்டிச் சென்றான். கார் சென்ற பிறகு, அந்த ஏழைக்குடும்பம் சென்ற வழியைப் பார்த்தேன். மெல்லப் போய்க் கொண்டிருந்தது அந்தக் குடும்பம். பஸ் வரும்வரையில் அந்தக் குடும்பத்து நினைவு என்னை விட்டு நீங்கவில்லை. அவள் என்னைவிட ஏழெட்டு வயது சின்னவள்; அதற்குள் நான்கு குழந்தைக்குத் தாயாகிவிட்டாள். அதில் ஒன்றும் சிறப்பு இல்லை. தன் உள்ளத்திற்கு இசைந்த ஒருவன் தனக்காக வாழ்ந்து தன் இன்ப துன்பங்களில் உளமாரக் கலந்து கொள்ளும்படியான வாழ்க்கை பெற்றுவிட்டிருந்தாள். அதில்தான் எனக்குத் துயரம் தரும் காரணம் இருந்தது. அந்த எண்ணத்தைப் பொறாமை என்றும் சொல்லலாம். ஆனால், பொறாமையாக இருந்தால், அவள் கெட்டுப் போக வேண்டும் என்ற நோக்கமோ, அவளுக்கு அந்த வாழ்வு வந்திருக்கக் கூடாது என்ற எண்ணமோ இருக்க வேண்டும் அல்லவா? நான் அவளைப் பற்றி அப்படிக் கெடுதியாக ஒன்றும் எண்ணவில்லை. ஆகையால் பொறாமை அல்ல. அவளைப் போன்ற வாழ்வு எனக்கு வாய்க்கவில்லையே என்ற ஏக்கம் மட்டுமே என் மனத்தில் இருந்தது. என்னைவிட வயதில் சிறியவள். அறிவில் குறைந்தவள், அழகிலும் குறைந்தவள். ஒருவனுடைய அன்பைப் பெற்று, ஒரு குடும்பத்தின் தலைவியாக, தாயாக வாழும்போது, எனக்கு அப்படிப்பட்ட வாழ்வு வாய்க்கக்கூடாதா என்ற ஏக்கம் இருந்தது. அவளுக்குக் கிட்டியது எனக்குக் கிட்டவில்லை. காரணம் என்ன என்று எண்ணினேன். செல்வம் சில பெண்களுக்கு நல்ல வாழ்வுக்குத் தடையாக இருப்பதைப் பார்த்திருக்கிறேன். எனக்குச் செல்வம் தடை அல்ல. என் குடும்பம் வரவும் செலவும் சரிகட்டிப் போகும் நடுத்தரக் குடும்பம். வறுமை என்றும் சொல்ல முடியாது. அளவான வருவாய் உடையவர் என் தந்தை. என் தாயும் செல்வக் குடும்பத்துப் பெண் அல்ல. சிறிது வறுமையும் கண்டவள் அவள். எனக்கோ வறுமையும் தெரியாது; செல்வமும் தெரியாது. ஆகையால் அந்த ஏழைப் பெண்ணைப் போன்ற வாழ்க்கை எனக்கு வாய்ப்பதற்கு தடையாக இருந்தது செல்வம் அல்ல, பி.ஏ. என்ற இரண்டு எழுத்துத்தான் எனக்குத் தடை என்று சொல்லலாம். நான் படித்த படிப்பு, நல்ல பதவியிலும் வருவாயிலும் உள்ள குடும்பத்து இளைஞர்களை மட்டுமே தேடும் நிலைமையை உண்டாக்கிவிட்டது. அப்படிப்பட்ட குடும்பங்கள் நூற்றுக்கு ஒன்று இரண்டு தானே? அந்தக் குடும்பங்களையே நாடினார் என் தகப்பனார். அந்தக் குடும்பத்தார்களோ, ஒரு படித்த பெண் மட்டும் வீட்டுக்கு வந்தால் போதும் என்று எண்ணவில்லை; அவளுடன் ஐம்பதினாயிரம் பெறும் நகையும் இருபதினாயிரம் முப்பதினாயிரம் பணமும் வரவேண்டும் என்று எதிர்பார்த்தார்கள், அவ்வளவு தொகைக்கு என் தந்தை என்ன செய்வார்? என்னைப் பி.ஏ. படிக்க வைத்ததே அவருக்குப் பெருஞ்செலவாக முடிந்தது. அந்தச் செலவு செய்யாமல் சேர்த்து வைத்திருந்தால், ஐயாயிரம் ஆறாயிரம் சேர்த்துவைத்திருக்கக்கூடும். செலவாகிவிட்டபின், படித்த பெண்ணையும் கொடுத்து, பணத்தையும் வாரிக் கொடுக்க அவரால் முடியவில்லை. ஆகையால் எனக்குத் திருமணம் செய்ய வேண்டும் என்று அவர் செய்த முயற்சி எல்லாம் பெருந்தோல்வியாக முடிந்தது. படிப்பு, அறிவை வளர்ப்பது. தம் வயிற்றில் பிறந்த பெண்ணைப் படிக்க வைக்காமல் அறிவில்லாதவளாக வைத்திருக்கப் பெற்றோருக்கு மனம் வருமா? படிப்பின் அருமை அறிந்த என் தந்தையால் அவ்வாறு செய்ய முடியவில்லை. தாய் மட்டும் என் கல்லூரிப் படிப்புக்குத் தடையாகவே இருந்தாள். வேண்டா என்று தடுத்தாள். "நீ ஒரு முட்டாள்; படிப்பு இல்லாதவள்; படிப்பின் அருமை தெரியாதவள்," என்று சொல்லிக் கடிந்து கூறி அவர் அம்மாவின் வாயை அடக்கினார். ஆனால், அம்மா அவரைச் சும்மா விட்டிருக்கமாட்டாள். அது அவளுடைய வழக்கம் அல்ல. "படித்த பெண்கள் நன்றாக வாழ்கிறார்களா?" என்று வேறொரு நாள் அவள் இவரை நோக்கிக் கேட்டுவிட்டாள். நான் இல்லாதபோது இன்னும் என்னென்ன கேள்விகள் கேட்டு அவரைக் கலக்கினாளோ, தெரியாது. எப்படியோ, அப்பாவின் முயற்சியும் என் ஆர்வமும் நிறைவேறி விட்டன. படிப்பைப் பொறுத்த வரையில் தான் நிறைவேறின. அதற்கு அப்பால், அம்மா எண்ணிய குறை நெடுங்காலம் குறையாகவே நின்றது. அந்தக் குளத்தின் கரையில் ஈயம் பூசுவோரின் குடும்ப வாழ்க்கையைக் கண்டபோதுதான், அந்தக் குறை எனக்குப் பளிச்சென்று விளங்கியது. அந்தக் குடும்பத்தில் அப்படி ஒன்றும் பெருமைப்படத் தகுந்தது இல்லை. எலிக்குஞ்சுகள் போன்ற குழந்தைகள், கந்தலுடைகள், கரிபடிந்த சட்டி பானைகள், ஓட்டை உடைச்சலான தட்டு முட்டுச் சாமான்கள், அழுக்கேறிய பாயும் தலையணையும் - இவற்றைக் கண்டபிறகு யார்தான் பெருமையாக எண்ண முடியும்? ஆனால், அந்த ஏழைப் பெண் ஒருவனைத் துணையாக நம்பினாள். அந்த நம்பிக்கை பழுதாகவில்லை. அவன் அவளுக்காக ஊர் ஊராகச் சுற்றி வாழ்க்கை நடத்துகிறான்.