கம்பர், சோழன் தமக்கு எழுதிய நிரூபத்தைச் சேரனுக்குக் காட்டி, 'சோழராஜனிடத்திற்குப் போகும்படி நமக்கு உத்தரவு கொடுத்து அனுப்பவேண்டும்' என்ன, சேரனும் தனக்குச் சோழன் அனுப்பிய கடிதத்தைக் கம்பருக்குக் காண்பித்து, 'நீரிங்குச் சிலகாலம் வந்து வசிக்கும்படி நேரிட்டது ஆர்செய்த புண்ணியமோ!' என்றும், 'இப்பொழுது நீர் திடீரென்று பிரிந்து போக வேண்டி வந்தது எனது நிர்ப்பாக்கியந் தானோ!' என்றும், 'சேர்ந்திருந்தமையால் என் சபை இந்திரசபை போலச் சிறப்புற்றிருந்ததே!' என்றும், 'நீர் நீங்கிவிட்டால் இனி அது மனையாளில்லாத இல்லம்போல அழகிழந்திருக்குமே!'என்றும், 'உம்மைப்போல எனக்குச் சாதுரியமாகவும், செவிக்கின்பமாகவும் ராமாயணம் பிரசங்கம் செய்பவர்கள் வேறே யார் இருக்கின்றார்கள்?' என்றும், 'எனக்கு இத்தனை கோரமான துக்கம் சம்பவித்ததே!' என்றும் விசனப்பட்டான். கம்பர் அரசனைப் பார்த்து, 'நிஷ்பிரயோசனனாகிய என்னைக் குறித்து நீங்கள் இவ்வளவு கவலைப்பட்டால், 'மன்னுயிருந் தன்னுயிராகப் பாவித்து உலகபாரத்தையெல்லாம் தாங்குவதன்றித் தேசத்திலிருந்து நிராதரவாய் வந்தடுத்த எளியேனையும் அன்ன வஸ்திராதிகள் தந்து, பெற்ற தாய் பிள்ளையைப் பரிபாலிப்பது போல ஆதரித்துவந்த பரோபகாரியாகிய உங்களைப் பிரிவது பற்றி நானெவ்வளவு விசனப்பட வேண்டும்?' என்றும், 'அல்லாமலும், உலகத்தில் விசனமில்லாதிருப்பவர் ஒருவருமில்லை' என்றும், விஷயம் சிறிதாயினும், பெரிதாயினும் அதனால் விளையும் காரியமாகிய துக்கமோ, அவரவர் ஸ்திதியை நோக்குமிடத்தில் ஒரு தன்மையேயாம்,' என்றும் சொல்லி, அஃது அனைவர்க்கும் ஒரு தன்மையாமென்பதற்குத் திருஷ்டாந்தமாக, - என்ற பாடலையும் கூறி, அவன் துக்கத்தை ஆற்றினார். அப்புறம் சேரன் கம்பரைப் பலவிதத்திலும் கொண்டாடி,அரசர்களுக்குச் செய்வது போல அவருக்குச் சகல வரிசைகளுஞ் செய்து, தன் மந்திரி பிரதானிமார்கள் சமரம் போட்டுக்கொண்டு சம்பிரமத்துடனே அவரை அழைத்துப் போய்ச் சோழநாட்டில் விட்டுவரும்படி கட்டளையிட்டான். கம்பர், சேரன் கொடுத்த சித்திரப் பொற்பட்டாடையை உடுத்து, நவரத்தினபூஷணங்களைத் தரித்து, ரத கஜ துரக பதாதிகள் புடைசூழ, யானைமேல் ஆரோகணித்து, தவளக் குடை கவிக்க, ஆலவட்டம் அசைக்க அஷ்டாதச வாத்தியங்களும் முழங்க, விருதுகள் பிடிக்க, எச்சரிக்கை படிக்க, மந்திரி சாமந்தர்கள் சாமரை போட, அரசர்கள் அஞ்சலிக்க, மோகனமாதர் பரதநாட்டியமாட பாணர்கள் சங்கீதம் பாட, அனேகவித ஆடம்பரத்துடனே பிரயாணப்பட்டபொழுது, சேரமகாராஜன் சிறிதுதூரம் கூடவந்து உபசரித்து வழிவிட்டுத் திரும்புகையில், கம்பரை நோக்கி, 'நீர் சோழனை விட்டுப் பிரியும்பொழுது செய்துவந்த பிரதிக்கினையை மறந்துவிட்டீர் போலக்காண்கிறதே!' என்று எச்சரிக்க, அவர், 'மறக்கவில்லை. அங்கே நான் போய்ச்சேர்ந்த பிறகு சமயமறிந்து உங்களுக்குக் கடிதமெழுதுகிறேன்; அப்பொழுது நீங்கள் தயை செய்யலாமே யொழிய இப்பொழுது ஆவசியகமில்லை,' என்ன, அதற்கவன், 'அந்தப்படிச் செய்வீராகில் முன்பு நீர் நமக்குச் செய்தது போலவே நாமும் உமக்கு அடைப்பைக்காரனாய் வந்து அந்தக் கடனைச் செலுத்துவோம்,' என்ன, கம்பர், 'நல்லது!' என்று அரசனுடைய அனுமதி பெற்று அத்தேசத்தை விட்டுப் புறப்பட்டுச் சோழனாட்டுக்குச் சமீபமாய் வருமளவிற் செய்தி தெரிந்து பொன்னித்துறைவனாகிய சோழராஜன் எதிர்கொண்டு உபசரித்து, அழைத்து வந்து சித்திரமயமாகிய ஒரு சிங்காதனத்தில் இருக்கச் செய்து கம்பர் முகத்தை நோக்கிக் கண் களிக்க மனங்களித்து, தன்னைவிட்டுப்பிரிந்த பின்பு நடந்தவைகளையெல்லாஞ் சொல்லக்கேட்டு, துக்கித்தும் சந்தோஷித்தும் அதிசயித்தும் இரண்டொருநாள் சென்றபின்பு நீர் இங்கிருந்து போம் பொழுது செய்த பிரதிக்கினை நிறைவேறமல் போயிற்றே!' என்று பரிகாசமாய்க் கேட்கக் கம்பர், 'அஃது இன்றெட்டாம்நாள் நிறைவேறும்,' என்று சொல்லிச் சேரனுக்குக் கடிதமெழுதினார். அது கண்டு அவன் அடைப்பைக்காரனாக வேடம் பூண்டு, தன் பட்டத்துப்புரவி மேலறி,அதிசீக்கிரமாக அந்த எட்டாம்நாள் வந்து, சோழன் சபையில் கம்பர் பக்கத்திற் சேர்ந்து நின்று அவர்க்குத் தாம்பூலம் மடித்துக் கொண்டிருந்தான். அவன் முகக்குறியைச் சோழன்மகள் உற்றுப்பார்த்து, இன்னானென்று தெரிந்துகொண்டு, தன் பிதாவுக்குக் குறிப்பாகத் தெரிவித்தாள். அதையறிந்து கம்பர் சேரனுக்குக் குறிப்பிக்க, அவன் அந்த க்ஷணம் அவ்விடத்தை விட்டு நீங்கிக் குதிரையேறித் தன்தேசம் போய்ச் சேர்ந்தான். பிறகு சோழன், 'உம்முடைய பக்கத்திலிருந்தவன் ஆர்?' என்ன, கம்பர், 'அவன்தான் சேர மகா ராஜன்,' என்ன, 'ஏன் அவனை அனுப்பிவிட்டீர்?' என்ன, 'உமக்கு மேலாயிருந்து உம்மிடத்தில் கப்பம் வாங்குகிற மன்னர் மன்னன் உமதருகில் தன் பரிவாரங்களை விட்டுத் தனியே வந்திருக்கையில் அவனை நீர் பிடித்துச் சிறைப்படுத்தி அவனுடைய ராச்சியத்தைக் கைப்பற்றிக் கொள்வது எளிதென்றல்லவோ அனுப்பிவிட்டேன்!' என்ன, சோழன், 'அப்படியா! நல்லது! அவன் உமக்கு மடித்துக்கொடுத்த வெற்றிலைச் சுருளை ஒவ்வொன்றாக வாங்கி விரற் சந்தில் அடுக்கி வைத்துக் கொண்டிருந்தீரே யல்லாமல், நீர் தரித்துக் கொள்ளவில்லையே! அஃதென்னை?' என, கம்பர், அற்பருக்கு வாழ்வு வந்தால் அர்த்தராத்திரியிற் குடை பிடிப்பர். நானப்படி நடக்கமாட்டேன்; சக்கிரேசுரனாகிய அவன் என்னைக் கௌரவப்படுத்தும்பொருட்டு அபிமானித்து அவ்விதமாகச் செய்ய, நான் அது தெரியாமல் தலைவிரித்துக் கொண்டாடலாமா? வாங்கித் தரித்துக்கொள்வது மரியாதையா?' என்ன, சோழன் கம்பருடைய வித்தியா சாமர்த்தியத்தைப் பார்க்கிலும், ஒழுக்கத்தையும், பாரமார்த்திகத்தையும், லௌகிக யுத்தியையுங்கண்டு மிகவும் மெச்சிக்கொண்டான். ஒன்பதாவது, 'கம்பர் சரித்திரத்தின் ஒரு பகுதி' முற்றியது பார்க்க: விநோதரசமஞ்சரி 8.நன்றி மறவாமை 