என்னுமிச் சுலோகத்தால் வருணித்தான். அதற்காக அரசன் காளிதாசனுக்கு அக்ஷரமொன்றுக்கு லக்ஷம் பொன் மேரையாகக் கணக்கிட்டுக் கொடுத்தான். அப்பால் ஒருநாள் அரசன் தன் பாரிகளிலொருத்தியாகிய கமலை என்பவளுடன் சூதாடப் புகுந்து, தான் தோற்கின் அன்றிரவு அவளுடைய அந்தப்புரத்தில் சயனிப்பதாகச் சபதமொட்டிச் சூதாடியபோது தோற்றான். அதனால் அன்றிரவு சந்திரமுகியினுடைய அந்தப்புரத்திற்குப் போகும் முறைக்கு மாறாகக் கமலையினுடைய அந்தப்புரம் போக வேண்டியவனானான். அச்சமயத்தில் பட்டத்துத் தேவியாகிய லீலாவதியும் தன்னுடைய அந்தப்புரத்துக்கு வருமாறு வேண்டி அரசன்பால் தூது போக்கினான். இவ்வாற்றால் அரசன் அம்மூவரையும் எவ்வாறு திருப்தியடையச் செய்யலாகும் என்னும் சிந்தனையுடையவனாகி, ஒருதலைத் துணிபின்றியிருந்தான். அடுத்தநாட் காலையில் வழக்கம் போல அரசன் சபைக்குப்போய், அங்கிருந்த வித்துவான்களைப் பார்த்துச் ‘சென்ற இராமுழுதும் நித்திரையற்றேன்!’ என்னும் இவ்வளவே கூற, காளிதாசன் நிகழ்ந்தவைகளையெல்லாம் சுலோகமாக்கி, எடுத்துக் கூறினான். அது கேட்ட அரசன் வெட்கித் தலைகுனிந்தான். சிலநாட் கழிந்த பின்னர், புதிதாக அரசன் தான் அமைப்பித்த ஒரு மாளிகையிற் குடிபுகுத வேண்டிப் பிரயத்தனங்கள் செய்தான். அப்பொழுது அம்மாளிகையில் ஒரு பேயிருத்தலையுணர்ந்த அரசன், அதனை அங்குநின்றும் ஓட்டவேண்டி, மாந்திரிகர்களை வருவித்து, ‘ஓட்டுமின்,’ என்ன, அவர்கள் எல்லோரும் தம்தம் மந்திரவலியைக் காட்டியும் அதனை அகற்ற முடியாதவர்களாகி, அப்பேய்க்கே இரையாகி மாண்டார்கள். அதனால், அரசன் மிக்க கவலை வேண்டா; நானே அதனை ஓட்ட வல்லேன்!’ என்று அரசனுக்குத் திடமொழி கூறி, அம்மாளிகைக்கேகி, அங்கிருந்து புவனேஸ்வரியை நோக்கி ஜெபம் செய்துகொண்டிருந்தான். அப்போது பேய் சினத்தெழுந்து வந்து, காளிதாசன் முன்னர்நின்று, ‘உலகம் துவிதம்,’ என்னும் கருத்துள்ள, என்னும் வாக்கியத்தைச் சொல்லிற்று. இங்ஙனங்கூறிய பைசாசத்தைக் காளிதாசன் பார்த்து, ‘செல்வம் வறுமை என்பவற்றிற்கு நற்புத்தி தீப்புத்தியே ஏதுவாகும்,’ என்னுங் கருத்துள்ள, என்னுஞ் சுலோகத்தைச் சொன்னான். அவ்வளவில் அப்பேய் மீண்டு போய் இரண்டாஞ்சாமத்தில் திரும்பி வந்து, ‘விருத்தனும் ஆடவளும்,’ என்னுங் கருத்துள்ள ஓர் வாக்கியத்தைச் சொல்லிற்று. அதுகேட்ட காளிதாசன், ‘இளம்பெண்கள் ஆடவருடைய சேர்க்கையால் விருத்தரை நீக்குகின்றார்கள்,’ என்னுங் கருத்துள்ள, என்னும் வாக்கியத்தைச் சொன்னான். உடனே, அதுபோய் மறைந்து மூன்றாஞ்சாமம் தோன்றி, ’ஏககோத்திரம்,’ (ஏகோ கோத்ரே) என்றது. அதற்குக் காளிதாசன், ‘ஒரு குலத்திற் பிறந்தவன் என்பான், அக்குலமனைத்தையும் காப்பவனே,’ என்னுங் கருத்தமைந்த, என்னும் வாக்கியத்தைக் கூறப் பைசாசம் மறைந்தது. அப்பால், நான்காஞ்சாமத்தில் அப்பைசாசம் திரும்பி வந்து, என்று கூற, அதற்குக் காளிதாசன், ‘ஒரு ஸ்திரீ, புருஷனைப் போலச் சகல அதிகாரத்தையும் வகிப்பவளாயின், வீடு நசிக்கும்,’ என்னுங் கருத்தடங்கிய,