Utopie
Utopie is een ideale wereld die niet bereikt kan worden, een onmogelijke werkelijkheid, een wensdroom. Ook kan een utopie een ideaal aanduiden waarnaar gestreefd wordt, bijvoorbeeld in de politiek of filosofie. Een utopie die gekenmerkt wordt door technologie is een technologische utopie. Het tegengestelde van een utopie is een dystopie of anti-utopie.

Het woord utopie werd voor het eerst gebruikt in het boek "Utopia" van Sir Thomas More. De term komt uit het Grieks en speelt in op de ambiguïteit tussen "ou-topos" (met "ou" als negatie, dus een "niet bestaande plaats") en "eu-topos" (met "eu" als het goede, dus een "gelukkige samenleving"). In het boek vertelt een reiziger over een ver land dat hij bezocht. Iedereen is er gelijk, alle huizen en straten zijn er hetzelfde en privébezit bestaat niet. De ziekenhuizen zijn zó goed dat zieken er heel graag willen worden opgenomen. De wetten van het land kunnen door elke inwoner begrepen worden. Bovendien voert het land nooit oorlog. Thomas More schreef dit boek echter niet als ontwerp voor een werkelijke staat.

De utopie is een vrije vorm van politieke filosofie. In de utopie ontwerpt de bedenker een ideale staat of samenleving. Deze heeft vaak (doch niet noodzakelijkerwijs) een socialistische of communistische snit: maatschappelijke tegenstellingen zijn verdwenen, alle bezit is eerlijk verdeeld of eigendom is zelfs afgeschaft, de burgers zijn eensgezind en leven automatisch deugdzaam. Door Karl Marx werden zulke denkers, van wie hij zich wilde distantiëren omdat zij zich niet baseerden op de door hem veronderstelde wetmatigheden van het verloop van de geschiedenis en het historisch materialisme, betiteld als "utopische" en "niet-wetenschappelijke" socialisten. Zelf had Marx in zijn werk "Kritiek op het program van Gotha" een schets gegeven van enkele kenmerken van een toekomstige klasseloze maatschappij (zie: klassenstrijd), zonder een echte uitgewerkte blauwdruk voor een dergelijke samenleving.

Soms betreft de utopie een beschrijving van een fictief of mythisch verleden. Dan wordt ook wel gesproken of geschreven over een "retro-utopie".
Q7163
politiek
Concept
Q5891
filosofie
Concept
Q2892659
technologische utopie
Concept
Q180774
dystopie
Concept
Q404158
Utopia
MEDIA
Q42544
Thomas More
PER
Q9129
Grieks
Concept
Q179805
politieke filosofie
Concept
Q7275
staat
Concept
Q177634
samenleving
Concept
Q7272
socialistische
Concept
Q6186
communistische
Concept
Q1400881
eigendom
Concept
Q9061
Karl Marx
PER
Q190004
historisch materialisme
Concept
Q1273940
Kritiek op het program van Gotha
MEDIA
Q1744607
klassenstrijd
Concept
Q422321
blauwdruk
Concept
Q131156
Utopie
Concept
opposite of
author
notable work