Bisdom
Een bisdom of diocees is een kerkrechtelijk afgebakend gebied dat onder het bestuur van een lokale bisschop staat. Deze territoriale indeling wordt gebruikt in meerdere christelijke groeperingen, waaronder de Rooms-katholieke, Orthodoxe, Oudkatholieke, Anglicaanse en Lutherse Kerk.

Het woord komt half van "bisschop" (Grieks: επισκοπος "epi-skopos", letterlijk "op-zichter") en half van het achtervoegsel "-dom". Ook het woord "diocees" (Latijn: dĭœcēsĭs, van het Griekse "διοίκησις", dat "bestuur" betekent) is in zwang, maar minder gebruikelijk dan "bisdom". Het bijvoeglijke naamwoord is "bisdommelijk"; ook "diocesaan" wordt gebruikt, vooral in Vlaanderen.

Een kerkprovincie kan uit een of meer bisdommen bestaan. Het belangrijkste bisdom is het aartsbisdom met aan het hoofd de aartsbisschop. Als binnen een kerkprovincie naast het aartsbisdom ook nog andere bisdommen vallen, worden deze suffragane bisdommen (afhangend van het aartsbisdom) genoemd. In zo'n geval is de aartsbisschop ook metropoliet. Een bisdom wordt onderverdeeld in dekenaten met aan het hoofd een deken. Een dekenaat wordt weer onderverdeeld in parochies met aan het hoofd een pastoor. Niet alle bisdommen kennen dekenaten. Een bisdom kan ook rechtstreeks onderverdeeld zijn in parochies.

Bisdommen worden vernoemd naar de stad waar de bisschop resideert. Daarom is er bijvoorbeeld wel sprake van een Bisdom Rotterdam en niet van een bisdom Zuid-Holland. Soms heeft een bisdom een dubbele naam, zoals Bisdom Haarlem-Amsterdam of Bisdom Mechelen-Brussel. Dit gebeurt als binnen een bestaand bisdom een stad wordt bestempeld als hoofdstad van het land. Zo resideert de bisschop toch, zoals het ook gebruikelijk is, in de hoofdstad.
Q29182
bisschop
Concept
Q9592
Rooms-katholieke
Concept
Q35032
Orthodoxe
Concept
Q5169816
Oudkatholieke
Concept
Q82708
Anglicaanse
Concept
Q5415686
Lutherse
ORG
Q9129
Grieks
Concept
Q102047
achtervoegsel
Concept
Q397
Latijn
Concept
Q234
Vlaanderen
LOC
Q625160
kerkprovincie
Concept
Q2072238
aartsbisdom
Concept
Q49476
aartsbisschop
Concept
Q373074
suffragane bisdommen
Concept
Q189854
metropoliet
Concept
Q385337
dekenaten
Concept
Q385337
deken
Concept
Q102496
parochies
Concept
Q955464
pastoor
Concept
Q783945
Bisdom Rotterdam
LOC
Q1465708
Bisdom Haarlem-Amsterdam
LOC
Q47092186
Bisdom Mechelen-Brussel
LOC
Q5119
hoofdstad
Concept
Q665487
Bisdom
Concept
office held by head of the organization
part of
authority
office held by head of the organization