Hartkatheterisatie
Hartkatheterisatie of coronairangiografie (CAG) is het door middel van een katheter en contrastvloeistof in kaart brengen (angiografie) van de kransslagaders van het hart. Daarnaast kunnen drukken in het hart worden gemeten door middel van een rechts-katheterisatie.

Het hart wordt voorzien van zuurstof door omliggende hartvaatjes ofwel kransvaten.

Er zijn twee kransslagaders ("arteriae coronariae") die het linker- en het rechterdeel van het hart van zuurstofrijk bloed voorzien. De linkerkransslagader vertakt zich in de ramus circumflexus en de ramus interventricularis anterior. In de lies wordt na plaatselijke verdoving met behulp van een aanpriknaald de linker- of rechterdijslagader ("arteria femoralis") aangeprikt. Via deze naald wordt een introducer ingebracht. Via deze introducer kan geen bloed ontsnappen, maar kan er wel wat naar binnen worden geschoven. Er wordt via dit systeem een katheter met voerdraad via de slagader naar het hart geschoven.

De katheter is een soort plastic buisje met aan het uiteinde gaatjes. De voerdraad dient om te sturen en beschadiging aan de lichaamsslagader ("aorta") te voorkomen. In de meeste gevallen zal men eerst de rechterkransslagader afbeelden. De cardioloog schuift de katheter op tot aan de inmonding van deze slagader. De voerdraad wordt verwijderd, zodat er nu contrastmiddel ingespoten kan worden. Door de katheter op te schuiven tot aan de inmonding, gaat (bijna) al het contrast in de rechterslagader en niet meteen via de lichaamsslagader naar de rest van het lichaam. Er worden verschillende opnames gemaakt met röntgenstraling, telkens in een andere richting.

Men volgt dan de met contrast gevulde slagader. Wanneer er vernauwingen aanwezig zijn, kunnen deze goed in beeld worden gebracht. Ter plaatse van een vernauwing is de vaatholte van de kransslagader erg klein; in geval van een afsluiting van het vat, loopt de holte niet verder.

Na deze opnamereeks wil men ook de linkerkransslagader afbeelden. De voerdraad wordt via de katheter opgevoerd. Vervolgens wordt de katheter eruitgehaald, zodat de voerdraad overblijft. Over de voerdraad wordt een andere katheter naar binnen geschoven tot aan de inmonding van de linkerkranslagader. De voerdraad wordt verwijderd en dan worden er weer röntgenopnames gemaakt met contrastmiddel.

Wanneer een patiënt omleidingen heeft, zullen er van deze omleidingen ook opnames gemaakt worden met contrastvloeistof.

Na deze serie wordt zo nodig een opname gemaakt van de linkerkamer ("ventrikel"), al is dit tegenwoordig zelden nodig. Er wordt dan een katheter ingebracht tot in het hartpunt ("apex"), derhalve in de linkerhartkamer. In korte tijd wordt de kamer gevuld met contrastmiddel, dat vervolgens door de pompfunctie wordt weggepompt. Op deze wijze kan men een indruk krijgen over de pompfunctie van het hart. De katheter wordt verwijderd en de introducer eveneens. De wond wordt dichtgedrukt en er komt een drukverband om het been. Alternatief is een angioseal, een soort onderhuids kurkje dat de liesslagader afdicht.

De patiënt heeft zes uur bedrust en mag de volgende dag naar huis. Er zijn variaties mogelijk in de opnames; tegenwoordig zijn er ook technieken om de slagader in de lies sneller te sluiten waardoor de patiënt na korte tijd alweer op de been is. De meeste patiënten behoeven dan ook niet meer een nacht in het ziekenhuis te verblijven. Het is tegenwoordig ook zeer gebruikelijk om via de pols (de polsslagader of "arteria radialis") het onderzoek uit te voeren. De kans op nabloeding is dan ook duidelijk kleiner.
Q652297
katheter
Concept
Q6849688
contrastvloeistof
Concept
Q468414
angiografie
Concept
Q18361829
kransslagader
Concept
Q1072
hart
Concept
Q629
zuurstof
Concept
Q18361829
kransslagader
Concept
Q7873
bloed
Concept
None
ramus circumflexus
UNK
Q211159
lies
Concept
Q707174
dijslagader
Concept
Q3264451
cardioloog
Concept
Q101004
lichaamsslagader
Concept
Q34777
röntgenstraling
Concept
Q1141325
vaatholte
Concept
Q2002035
ventrikel
Concept
None
apex
UNK
Q662857
polsslagader
Concept
Q1482382
Hartkatheterisatie
Concept
subclass of
anatomical location
anatomical location
anatomical location