Louis Goldsteen
Louis Goldsteen (Amsterdam, 6 maart 1876 – Huntington, 12 augustus 1940), in de Verenigde Staten bekend als Louis Dornay, was een Nederlands zanger. Zijn stembereik was tenor.

Hij was zoon van schilder Gerard Goldsteen en Betje Itallie, die een aantal dagen na de geboorte van haar zoon overleed. Louis trouwde met Julie Lewenstein, met wie hij een dochter kreeg, de latere pianiste Frederika (Frieda) Helena Goldsteen, die op haar beurt trouwde met dirigent Anatol Knorre. Goldsteen was enige tijd werkzaam voor de naaimachinehandel Lewenstein. Het echtpaar scheidde, Julie zou in 1944 in Auschwitz omgebracht worden. Louis Goldsteen, dan al Louis Dornay geheten, hertrouwde in 1923 in de Verenigde Staten met Betsy Culp.

Hij kreeg zijn muziekopleiding van Johannes Messchaert, die zijn stem te hoog vond voor bariton. Hij kreeg vervolgens les van Cateau Esser en Betsy Bongers, Willem Mengelberg en Federico Morello. Hij begon vrijwel direct in kleine zalen te zingen. Mengelberg liet hem in de Grote Zaal van het Koninklijk Concertgebouw debuteren tijdens een concert op 19 december 1907 met een uitvoering van de "Eine Faust Symphonie" van Franz Liszt. Twee maanden eerder was hij al met pianiste Johanna Heijmann te horen geweest in de Kleine Zaal met een liederenavond. Vervolgens trok Goldsteen het land door met concerten en oratoria. Hij leende zijn stem daarbij ook wel uit aan de (Nieuw) Nederlandse Opera, Theater Royale in Luik en Koninklijke Muntschouwburg in Brussel. Zijn zangkunst ging bijna altijd gepaard met goede kritieken. In 1912 besloot hij verder te gaan onder de artiestennaam Louis Dornay (Dor stond voor d’or, goud of te wel Gold). Hij vertrok naar Duitsland om er te gaan zingen bij operagezelschappen in Berlijn, Hamburg en Keulen en ook Boedapest. Eind 1913 moest hij echter naar Londen om daar zijn eerste plaatje op te nemen voor Columbia Records. Als in 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbreekt, komt hij terug naar Nederland. Er was voor hem geen plaats meer in Duitsland en de Dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije. Er golden tevens reisrestricties. Op 12 december 1914 zong hij samen met Aaltje Noordewier-Reddingius en Pauline de Haan-Manifarges in het "Weihnachtsoratorium" van Johann Sebastian Bach, waar de recensenten toch wat moeite hadden met zijn stem vergeleken met de damestemmen. In 1920 leende hij zijn stem uit aan de N.V. Nationale Opera, maar verbond zich later voor even aan de Carl Rosa Company in Londen, om zich weer snel te verbinden aan de N.V. Nationale Opera. Hij vertrok naar de Verenigde Staten en maakte aldaar ook weer plaatopnamen. Op 2 juli 1923 trad hij in New York in het huwelijk met Betsy Culp. Na een kort verblijf in Nederland trok het echtpaar voor een concertreis naar Nederlands-Indië , maar daarna vestigde het echtpaar zich in New York, alwaar hij in 1930 genaturaliseerd werd. In 1933 richtte het echtpaar de muziekschool Dornay Culp Studio op.

Hij stierf aan een hartinfarct in zijn woning aan Deer Park Avenue in Huntington, zijn vrouw kwam terug naar Nederland. Zijn stem is via talloze opnamen bewaard gebleven.
Q727
Amsterdam
LOC
Q2399
6 maart
TIME
Q7766
1876
TIME
Q999123
Huntington
LOC
Q2777
12 augustus
TIME
Q18633
1940
TIME
Q30
Verenigde Staten
LOC
Q27914
tenor
Concept
Q7341
Auschwitz
LOC
Q27978376
Betsy Culp
PER
Q2078923
Johannes Messchaert
PER
Q31687
bariton
Concept
Q2111230
Cateau Esser
PER
None
Betsy Bongers
UNK
Q336725
Willem Mengelberg
PER
None
Federico Morello
UNK
Q849957
Koninklijk Concertgebouw
LOC
Q580201
Eine Faust Symphonie
MEDIA
Q41309
Franz Liszt
PER
None
Johanna Heijmann
UNK
Q85477
oratoria
Concept
Q3992
Luik
LOC
Q551479
Koninklijke Muntschouwburg
LOC
Q239
Brussel
LOC
Q64
Berlijn
LOC
Q1055
Hamburg
LOC
Q365
Keulen
LOC
Q1781
Boedapest
LOC
Q183387
Columbia Records
ORG
Q361
Eerste Wereldoorlog
EVE
Q183
Duitsland
LOC
Q28513
Oostenrijk-Hongarije
LOC
Q2265258
Aaltje Noordewier-Reddingius
PER
Q4494287
Pauline de Haan-Manifarges
Concept
Q642010
Weihnachtsoratorium
MEDIA
Q1339
Johann Sebastian Bach
PER
Q84
Londen
LOC
Q30
Verenigde Staten
LOC
Q60
New York
LOC
Q27978376
Betsy Culp
PER
Q188161
Nederlands-Indië
LOC
Q45981707
Louis Goldsteen
PER
Q45981707
Louis Goldsteen
PER
1876-03-06T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
6 maart 1876
DATE
1940-08-12T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
12 augustus 1940
DATE
1944-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1944
DATE
1923-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1923
DATE
1907-12-19T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
19 december 1907
DATE
1912-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1912
DATE
1914-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1914
DATE
1914-12-12T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
12 december 1914
DATE
1920-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1920
DATE
1923-07-02T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2 juli 1923
DATE
1930-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1930
DATE
1933-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1933
DATE
place of birth
country of citizenship
date of birth
date of death
voice type
spouse
country of citizenship
spouse
country
spouse
composer
located in the administrative territorial entity
composer
notable work