Robert E. Lee
Robert Edward Lee (19 tháng 1 năm 1807 – 12 tháng 10 năm 1870) là sĩ quan quân đội Hoa Kỳ, nổi tiếng vì ông nhận chức Đại tướng thống lãnh quân đội Liên minh miền Nam trong cuộc Nội chiến Hoa Kỳ (1861-1865).

Cha ông là Thống đốc Virginia Thiếu tướng Henry Lee III (biệt hiệu "khinh kỵ Harry") (1756–1818). Gia đình dòng dõi Sir Thomas More và vua Scotland Robert II . Là sinh viên xuất sắc của Trường Võ bị West Point, Lee cầm quân suốt 32 năm, tham gia chiến tranh Hoa Kỳ - Mexico.

Đầu năm 1861, Lee phản đối Virginia ly khai chính phủ, nhưng đồng thời từ khước lời mời của tổng thống Hoa Kỳ Abraham Lincoln thống lãnh quân đội Liên bang miền Bắc. Sau đó, Lee quyết định theo ủng hộ quân nhà, ban đầu chỉ làm cố vấn quân sự cho tổng thống miền Nam Jefferson Davis. Tháng 6 năm 1862, Lee nhận chỉ huy các đội quân Liên minh miền Nam tại Mặt trận miền Đông và kết hợp các đơn vị thành "Binh đoàn Bắc Virginia".

Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, tướng Lee thắng lớn tại trận Bull Run thứ nhì, trận Fredericksburg và trận Chancellorsville. Nhưng hai lần ông đem quân tấn công miền Bắc đều thất bại. Trong trận Antietam năm 1862 ông suýt bị thua và phải từ từ rút về. Năm sau, 1863, ông kéo quân đến đánh trận Gettysburg ở Pennsylvania và bị thảm bại. May cho ông là tướng miền Bắc George Meade không biết lợi dụng cơ hội đánh đuổi, nên Lee lại thoát được, chạy về Virginia.

Mùa xuân năm 1864, tướng miền Bắc Ulysses S. Grant kéo quân đánh miền Nam và dần dần tỉa mòn lực lượng của tướng Lee. Trong hai chiến trận Overland và Petersburg, tuy tướng Lee gây nhiều thiệt hại cho quân miền Bắc, quân của ông cũng tổn thất và không phục hồi lực lượng kịp cho các trận đánh tiếp theo. Đầu tháng 4 năm 1865, tướng Lee bắt đầu kéo tàn quân chạy về thủ phủ Richmond, Virginia. Tướng Lee bị buộc phải đầu hàng tướng Grant trong trận Appomattox ngày 9 tháng 4 năm 1865. Tuy quân miền Nam vẫn còn một số lực lượng rải rác khắp nơi, tin tướng Lee và binh đoàn Bắc Virginia đầu hàng là một tổn thất tinh thần khủng khiếp cho Liên minh miền Nam. Hai tháng sau, toàn thể lực lượng miền Nam phải buông súng và quân miền Bắc chiến thắng, kết thúc cuộc Nội chiến Hoa Kỳ.

Tướng Robert E. Lee được quân sử Hoa Kỳ ca ngợi là vị tướng dụng binh tài tình và táo bạo, tuy quân số của ông kém đối phương rất nhiều, ông vẫn có khả năng đánh thắng hoặc cầm cự lâu dài. Nhưng nhiều người cũng chê ông là hiếu thắng để thất bại trong hai lần Bắc Chinh.

Trong những tháng cuối của nội chiến, tướng Lee cho dân nô lệ nhập ngũ để tăng cường lực lượng nhưng đã quá trễ. Sau khi ông đầu hàng, tướng Lee ra lời khuyên binh sĩ miền Nam còn ẩn núp khắp nơi đừng tạo chiến tranh du kích công phá chính phủ miền Bắc và ông kêu gọi ủng hộ hòa bình Nam-Bắc.

Trong thời hậu chiến, Robert E. Lee làm hiệu trưởng trường cao đẳng và ủng hộ Tổng thống Hoa Kỳ Andrew Johnson trong chương trình tái thiết đất nước và hòa giải giữa các vùng đối địch nhau. Ông đồng thời chống đối chính sách cực đoan cho nô lệ vừa được trả tự do quyền bầu cử và tước quyền bầu cử của những người theo Liên minh miền Nam khi trước. Ông khuyên nhóm chính trị Liên minh miền Nam suy tính lại vị thế của mình và tham gia chính phủ toàn quốc.

Tướng Robert E. Lee là một anh hùng quân đội của miền Nam Hoa Kỳ và sau khi ông mất, ngay cả những người miền Bắc cũng phải thán phục ông. Robert E. Lee được công nhận là một biểu tượng cao đẹp trong quân sự Hoa Kỳ.
Q2266
19 tháng 1
Concept
Q6909
1807
TIME
Q2920
12 tháng 10
Concept
Q7741
1870
TIME
Q11211
quân đội Hoa Kỳ
ORG
Q6451223
Đại tướng
Concept
Q81931
Liên minh miền Nam
LOC
Q8676
Nội chiến Hoa Kỳ
EVE
Q7693
1861
TIME
Q7708
1865
TIME
Q878942
Thống đốc Virginia
PER
Q157148
Thiếu tướng
Concept
Q7632
1756
TIME
Q6964
1818
TIME
Q42544
Thomas More
PER
None
Robert II
UNK
Q9219
Trường Võ bị West Point
Concept
Q6683
chiến tranh Hoa Kỳ - Mexico
EVE
Q7693
1861
TIME
Q1370
Virginia
LOC
Q11696
tổng thống Hoa Kỳ
Concept
Q91
Abraham Lincoln
PER
Q214102
Liên bang miền Bắc
LOC
Q162269
Jefferson Davis
PER
Q120
Tháng 6
Concept
Q7698
1862
TIME
Q749397
Mặt trận miền Đông
EVE
Q689847
Binh đoàn Bắc Virginia
MEDIA
Q233343
trận Bull Run thứ nhì
EVE
Q751186
trận Fredericksburg
EVE
Q745979
trận Chancellorsville
EVE
Q719252
trận Antietam
EVE
Q7698
1862
TIME
Q7701
1863
TIME
Q33132
trận Gettysburg
EVE
Q1400
Pennsylvania
LOC
Q297121
George Meade
PER
Q1312
Mùa xuân
Concept
Q7704
1864
TIME
Q34836
Ulysses S. Grant
PER
Q739644
Overland
MEDIA
Q815195
Petersburg
EVE
Q118
tháng 4
Concept
Q7708
1865
TIME
Q43421
Richmond, Virginia
LOC
Q1355391
trận Appomattox
EVE
Q2504
9 tháng 4
TIME
Q7708
1865
TIME
Q8676
Nội chiến Hoa Kỳ
EVE
Q8676
nội chiến
EVE
Q8463
nô lệ
Concept
Q80895
chiến tranh du kích
Concept
None
hiệu trưởng
UNK
Q11696
Tổng thống Hoa Kỳ
Concept
Q8612
Andrew Johnson
PER
Q466439
cực đoan
Concept
Q185387
quyền bầu cử
Concept
Q162244
anh hùng
Concept
Q165557
Robert E. Lee
PER
Q165557
Robert E. Lee
PER
Q165557
Robert E. Lee
PER
Q165557
Robert E. Lee
PER
1807-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
tháng 1 năm 1807
DATE
1870-10-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
tháng 10 năm 1870
DATE
1862-06-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
Tháng 6 năm 1862
DATE
1865-04-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
tháng 4 năm 1865
DATE
1865-04-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
tháng 4 năm 1865
DATE
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
+1861^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1861
NUMBER
-1865^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1865
NUMBER
+1756^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1756
NUMBER
+1818^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1818
NUMBER
+32^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
32
NUMBER
+1861^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1861
NUMBER
+1862^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1862
NUMBER
+1863^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1863
NUMBER
+1864^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1864
NUMBER
+9^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
9
NUMBER
conflict
educated at
conflict
conflict
point in time
position held
position held