Tương tác yếu
[[phân rã beta|Phân rã phóng xạ beta]] xảy ra là do tương tác yếu, biến đổi một neutron thành một proton, electron, và một [[neutrino electron|phản neutrino electron]].
Trong vật lý hạt, tương tác yếu là cơ chế chịu trách nhiệm cho lực yếu hay lực hạt nhân yếu, một trong bốn tương tác cơ bản đã biết trong tự nhiên, cùng với tương tác mạnh, tương tác điện từ, và tương tác hấp dẫn. Tương tác yếu gây ra phân rã phóng xạ ở cả hạt hạ nguyên tử và phản ứng phân hạch. Lý thuyết tương tác yếu đôi khi được gọi là vị động lực học lượng tử (QFD), tương tự với lý thuyết QCD và QED, nhưng tên gọi này ít khi được sử dụng bởi vì lực yếu được hiểu tốt nhất trong lý thuyết điện yếu (EWT).

Trong Mô hình chuẩn của vật lý hạt, các nhà vật lý hạt miêu tả tương tác yếu thông qua sự hấp thụ hay phát ra các boson W và Z. Mọi fermion đã biết đều tham gia vào tương tác yếu. Fermion là các hạt có spin bán nguyên (spin là một trong những tính chất cơ bản của hạt). Hạt fermion có thể là một hạt cơ bản, như electron, hoặc nó có thể là hạt tổ hợp, như proton chẳng hạn. Khối lượng của các boson W+, W−, và Z lớn hơn rất nhiều so với của proton hay neutron, và cũng là nguyên nhân khiến cho tầm tương tác của lực yếu là ngắn. Nó được gọi là "yếu" bởi vì cường độ trường của nó trên một khoảng cách cho trước nhỏ hơn vài bậc độ lớn so với lực hạt nhân mạnh và lực điện từ.

Trong giai đoạn của kỷ nguyên quark, lực điện yếu tách thành hai lực điện từ và lực yếu. Hầu hết các fermion theo thời gian sẽ phân rã bởi tương tác yếu. Một ví dụ quan trọng đó là phân rã beta, và sự sản sinh của deuteri và heli từ hiđrô của phản ứng nhiệt hạt nhân trong lòng các sao như Mặt Trời. Những phân rã này cũng cho phép định tuổi bằng cacbon phóng xạ, như cacbon-14 phân rã thông qua tương tác yếu thành nitơ-14. Nó cũng tạo ra hiện tượng phát quang do phóng xạ (radioluminescence), thường sử dụng trong chiếu sáng bằng triti, và liên quan tới lĩnh vực chế tạo pin sử dụng phân rã beta (betavoltaics).

Các hạt quark, mà cấu thành lên các hạt tổ hợp như neutron và proton, được xếp thành sáu "vị" (hương) – lên, xuống, lạ, duyên, đỉnh và đáy – và tổ hợp giữa các hạt hình thành lên tính chất của hạt tổ hợp. Tương tác yếu là duy nhất trong trường hợp nó cho phép hoán đổi giữa các vị quark thành vị khác. Ví dụ, trong quá trình phân rã beta trừ, một quark xuống phân rã thành một quark lên, biến đổi một neutron thành một proton. Tương tác yếu cũng là tương tác cơ bản duy nhất phá vỡ tính đối xứng chẵn lẻ, và tương tự nó là tương tác duy nhất thể hiện tính phá vỡ đối xứng CP.
[[phân rã beta|Phân rã phóng xạ beta]] xảy ra là do tương tác yếu, biến đổi một neutron thành một proton, electron, và một [[neutrino electron|phản neutrino electron]].
UNK
Q18334
vật lý hạt
Concept
Q104934
tương tác cơ bản
Concept
Q7860
tự nhiên
Concept
Q11415
tương tác mạnh
Concept
Q849919
tương tác điện từ
Concept
Q11412
tương tác hấp dẫn
Concept
Q11448
phân rã phóng xạ
Concept
Q177013
hạt hạ nguyên tử
Concept
Q11429
phản ứng phân hạch
Concept
Q238170
QCD
Concept
Q234881
QED
Concept
Q466416
lý thuyết điện yếu
Concept
Q18338
Mô hình chuẩn
Concept
Q18334
vật lý hạt
Concept
Q211922
boson W và Z
Concept
Q44363
fermion
Concept
Q133673
spin
Concept
Q43116
hạt cơ bản
Concept
Q2225
electron
Concept
Q783766
hạt tổ hợp
UNK
Q2294
proton
Concept
Q11415
lực hạt nhân mạnh
Concept
None
lực điện từ
UNK
Q1208634
kỷ nguyên quark
Concept
Q306786
phân rã beta
Concept
Q102296
deuteri
Concept
Q560
heli
Concept
Q556
hiđrô
Concept
Q523
sao
Concept
Q525
Mặt Trời
CEL
None
định tuổi bằng cacbon phóng xạ
UNK
Q840660
cacbon-14
Concept
Q470479
nitơ-14
Concept
Q54389
triti
Concept
Q6718
quark
Concept
None
tính đối xứng chẵn lẻ
UNK
None
đối xứng CP
UNK
Q11418
Tương tác yếu
Concept
Q11418
Tương tác yếu
Concept
Q11418
Tương tác yếu
Concept
-14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-14
NUMBER
-14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-14
NUMBER
instance of
part of
model item