De jure
De jure (trong tiếng Latinh cổ: de iure) là một thành ngữ có nghĩa là "dựa trên luật" hay "luật định", ngược với "de facto", là thành ngữ mang nghĩa "trên thực tế".

Các thuật ngữ "de jure" và "de facto" được sử dụng tương tự như "theo luật định" và "trong thực tế" khi người ta miêu tả các trạng thái chính trị. Chúng cũng thường được sử dụng khi thảo luận về sự phân biệt chủng tộc. Một thông lệ có thể đang tồn tại dưới dạng "de facto", khi người ta tuân thủ nó trong các khế ước và được coi như là luật định. Một quá trình được biết như là "tình trạng lỗi thời " (từ tiếng Pháp: "désuet") có thể cho phép các thông lệ "de facto" thay thế các sắc luật đã lỗi thời. Mặt khác, một thông lệ có thể tồn tại dưới dạng "de jure" nhưng lại không được người ta tuân thủ hay thực thi.

Từ "de jure" trong tiếng Latinh này không nên nhầm lẫn với từ tiếng Pháp "du jour", nó được dịch như là "của/trong ngày", chẳng hạn như trong câu "soupe du jour" (món súp của ngày).

Các chuẩn mực của "de jure" và "de facto" có thể khác nhau; ví dụ, Hoa Kỳ không có ngôn ngữ chính thức "de jure", trong khi ngôn ngữ chính thức "de facto" là tiếng Anh. Tương tự, tiêu chuẩn "de jure" của Hoa Kỳ để đo độ dài khoảng cách đường sá là kilômét (do Hoa Kỳ là một thành viên của "Convention du Mètre"), nhưng tiê chuẩn "de facto" lại là dặm ("mile").

• "De jure" trong chính trị

Trong chính trị, nhà lãnh đạo "de jure" của một quốc gia hay khu vực là người được thừa nhận là lãnh đạo theo Hiến pháp hoặc trên lý thuyết, tuy nhiên lại không có hoặc có ít quyền lực trên thực tế ("de facto"). Các nhà lãnh đạo có nhiều quyền trên lý thuyết có thể kể đến Nữ hoàng Elizabeth của Khối Thịnh vượng chung Anh, hay Nhật hoàng Naruhito của Nhật Bản... Những nhà lãnh đạo này là tàn dư của chế độ quân chủ phong kiến, hiện thường chỉ mang tính lễ nghi, đại diện cho tinh thần đoàn kết dân tộc còn quyền hành do Chính phủ mà đứng đầu là Thủ tướng nắm. Một hình thức khác của nhà lãnh đạo "de jure" nhưng có nhiều quyền lực hơn là Chủ tịch nước của các nước theo chế độ xã hội chủ nghĩa, tức các quốc gia có Đảng Cộng sản lãnh đạo. Tại những quốc gia này, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản mới là nguyên thủ quốc gia trên thực tế (ngoại lệ có Đặng Tiểu Bình không làm Tổng Bí thư hay Chủ tịch nước nhưng vẫn là Lãnh đạo tối cao Trung Quốc giai đoạn 1978-1992). Trong những năm gần đây, các quốc gia trong khối xã hội chủ nghĩa đã thực hiên "nhất thể hóa" hai chức vụ đứng đầu Đảng và Nhà nước để thuận tiện trong ngoại giao. Riêng tại Việt Nam, Tổng Bí thư và Chủ tịch nước vẫn là hai chức vụ riêng biệt. Do Đảng lãnh đạo Nhà nước và xã hội nên Tổng Bí thư là nhà lãnh đạo cao cấp nhất, nắm quyền cao nhất trên thực tế ("de facto)." Chủ tịch nước Việt Nam đồng thời là Ủy viên Bộ Chính trị, là cán bộ cao cấp thứ 2 sau Tổng Bí thư.
Q12289
tiếng Latinh cổ
Concept
Q10787230
luật
UNK
Q712144
de facto
Concept
Q7163
chính trị
Concept
Q8461
phân biệt chủng tộc
Concept
None
tình trạng lỗi thời
UNK
Q150
tiếng Pháp
Concept
Q150
tiếng Pháp
Concept
None
soupe du jour
UNK
Q30
Hoa Kỳ
LOC
Q828224
kilômét
Concept
None
Convention du Mètre
UNK
Q253276
dặm
Concept
Q6256
quốc gia
Concept
Q712144
"de facto"
Concept
Q9682
Nữ hoàng Elizabeth
PER
Q7785
Khối Thịnh vượng chung Anh
Concept
Q217096
Nhật hoàng Naruhito
PER
Q17
Nhật Bản
LOC
Q184558
quân chủ phong kiến
Concept
Q8140220
Chủ tịch nước
Concept
Q842112
xã hội chủ nghĩa
Concept
Q233591
Đảng Cộng sản
MEDIA
Q6501749
Tổng Bí thư Đảng Cộng sản
Concept
Q48352
nguyên thủ quốc gia
Concept
Q16977
Đặng Tiểu Bình
PER
Q849418
Tổng Bí thư
PER
Q655407
Chủ tịch nước
PER
Q50684
Lãnh đạo tối cao Trung Quốc
Concept
Q842112
xã hội chủ nghĩa
Concept
Q881
Việt Nam
LOC
Q848786
Tổng Bí thư
PER
Q866680
Chủ tịch nước
PER
Q427325
Đảng
ORG
Q10800861
Nhà nước
Concept
Q848786
Tổng Bí thư
PER
Q712144
de facto
Concept
Q866680
Chủ tịch nước Việt Nam
PER
Q7210126
Bộ Chính trị
ORG
Q848786
Tổng Bí thư
PER
Q132555
De jure
Concept
Q132555
De jure
Concept
+1978^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1978
NUMBER
-1992^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1992
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
opposite of
opposite of
chairperson
country of citizenship
head of state
position held
position held
office held by head of state
country