Αδόλφος Χίτλερ
Ο Αδόλφος Χίτλερ (γερμανικά: "Adolf Hitler", , 20 Απριλίου 1889 - 30 Απριλίου 1945), αποκαλούμενος με την προσωνυμία Φύρερ ("Führer", δηλαδή: ηγέτης), ήταν Γερμανός πολιτικός αυστριακής καταγωγής, ηγέτης του Εργατικού Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος (NSDAP) και δικτάτορας της Ναζιστικής Γερμανίας. Από το 1933 έως το 1945 διετέλεσε Καγκελάριος της Γερμανίας και από το 1934 έως το 1945 αρχηγός του γερμανικού κράτους, του Τρίτου Ράιχ. Ο Αδόλφος Χίτλερ θεωρείται ως ένας από τους μεγαλύτερους και σκληρότερους στρατιωτικούς ηγέτες και δικτάτορες που έχει γνωρίσει ποτέ η Ιστορία. 

Με την ηγεσία του Χίτλερ οι εθνικοσοσιαλιστές εγκαθίδρυσαν στη Γερμανία δικτατορία. Τα κόμματα της Αντιπολίτευσης κηρύχθηκαν εκτός νόμου, οι πολιτικοί αντίπαλοι καταδιώκονταν και δολοφονούνταν. Ο περιβόητος νόμος περί εξουσιοδοτήσεως το 1933 έδωσε την εξουσία στον Αδόλφο Χίτλερ και στο Ναζιστικό ή Εθνικό Σοσιαλιστικό κόμμα να καταργήσουν το Σύνταγμα και να εκδίδουν νομοθετικά διατάγματα και νόμους που συνέφεραν μόνο το κόμμα και προέρχονταν αποκλειστικά από την κρατική εξουσία. Το αποτέλεσμα ήταν ότι το κράτος της Γερμανίας, κάτω από το ναζιστικό καθεστώς, για 12 ολόκληρα χρόνια ήταν ένα κράτος χωρίς Σύνταγμα, παρασυρόμενο στο χάος και τη βία. Λόγοι που εξυμνούσαν τον Ναζισμό μεταδίδονταν ανά τακτά χρονικά διαστήματα σε ολόκληρη την επικράτεια της Γερμανίας, ο Αδόλφος Χίτλερ απέκτησε το προσωνύμιο Mein Führer, ενώ τεράστιες στρατιωτικές συγκεντρώσεις έγιναν πολιτικό φαινόμενο στην Γερμανία εκείνη την περίοδο, με χιλιάδες έως εκατομμύρια ανθρώπους να χαιρετούν ναζιστικά και να παρακολουθούν με αφοσίωση την άνοδο ενός νέου ηγέτη στην εξουσία. Η κρατική προπαγάνδα λειτουργούσε με αμείωτους ρυθμούς εκείνη την περίοδο, ενώ το επίσημο σύμβολο της νέας πλέον Εθνικοσοσιαλιστικής Γερμανίας έγινε η σβάστικα. Ο Χίτλερ και οι οπαδοί του εφάρμοσαν τη συστηματική στέρηση δικαιωμάτων και την εξόντωση των Εβραίων της Ευρώπης, καθώς και άλλων θρησκευτικών, εθνικών ή κοινωνικών ομάδων και πυροδότησαν το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ως συνέπεια αυτής της πολιτικής, μόνο στο ευρωπαϊκό θέατρο του πολέμου έχασαν τη ζωή τους τριάντα εκατομμύρια άνθρωποι, μεταξύ αυτών έξι εκατομμύρια Εβραίοι. Η Γερμανία και η Ευρώπη κατά μεγάλο μέρος έγιναν ερείπια και διαιρέθηκαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Μετά την απόρριψη από την Πολωνία των γερμανικών απαιτήσεων σχετικά με την «Ελεύθερη Πόλη του Ντάντσιχ» και τον «Πολωνικό Διάδρομο», ο Χίτλερ διέταξε επίθεση, την 1η Σεπτεμβρίου 1939, πυροδοτώντας τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά από μια σειρά στρατιωτικών επιτυχιών, βασισμένων κυρίως στην τακτική του «αστραπιαίου πολέμου» ("Blitzkrieg"), η ναζιστική Γερμανία είχε υπό τον έλεγχό της το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης. Το 1942 όμως, μετά την αποτυχία στο Ανατολικό Μέτωπο και τη μάχη του Ελ Αλαμέιν στη Βόρεια Αφρική, ο πόλεμος πήρε νέα τροπή και η Γερμανία του Χίτλερ βρέθηκε να αμύνεται ενάντια στους προελαύνοντες Συμμάχους. Αντιμέτωπος με την ολοκληρωτική ήττα, ο Χίτλερ αυτοκτόνησε στο Βερολίνο τον Απρίλιο του 1945, λίγο πριν την κατάληψη του υπόγειου καταφυγίου της Καγκελαρίας από τον Κόκκινο Στρατό. Το τέλος του σήμανε και το τέλος του καθεστώτος, το οποίο άφησε τη Γερμανία σε ερείπια.
Q188
γερμανικά
Concept
Q484079
Φύρερ
PER
Q40
αυστριακής
LOC
Q7320
Εργατικού Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος
Concept
Q183318
δικτάτορας
Concept
Q7318
Ναζιστικής Γερμανίας
Concept
Q373085
Καγκελάριος
Concept
Q183
Γερμανία
LOC
Q7318
Τρίτου Ράιχ
Concept
Q7310
εθνικοσοσιαλιστές
Concept
Q183
Γερμανία
LOC
Q317
δικτατορία
Concept
Q45513
σβάστικα
Concept
Q7325
Εβραίων
Concept
Q46
Ευρώπη
LOC
Q362
Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο
EVE
Q46
Ευρώπη
LOC
Q8683
Ψυχρού Πολέμου
EVE
Q36
Πολωνία
LOC
Q1792
Ντάντσιχ
LOC
Q156654
Πολωνικό Διάδρομο
LOC
Q362
Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
EVE
Q56506
Blitzkrieg
Concept
Q46
Ευρώπη
LOC
Q189266
Ανατολικό Μέτωπο
LOC
Q153376
μάχη του Ελ Αλαμέιν
EVE
Q329888
Συμμάχους
Concept
Q64
Βερολίνο
LOC
Q153491
υπόγειου καταφυγίου
LOC
Q251395
Κόκκινο Στρατό
ORG
Q352
Αδόλφος Χίτλερ
PER
Q352
Αδόλφος Χίτλερ
PER
Q352
Αδόλφος Χίτλερ
PER
1889-04-20T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
20 Απριλίου 1889
DATE
1945-04-30T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
30 Απριλίου 1945
DATE
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
native language
member of political party
country of citizenship
date of birth
date of death
political ideology
conflict
has cause
conflict
has cause
country
dissolved, abolished or demolished date
chairperson
model item
head of state
location
location
country
country
participant