Μάχη του Γοργοποτάμου
Η Μάχη του Γοργοποτάμου έγινε στις 25 Νοεμβρίου 1942 από αντιστασιακούς των οργανώσεων ΕΔΕΣ και ΕΛΑΣ, που συνεργάστηκαν υπό το συντονισμό Βρετανών πρακτόρων, εναντίον κυρίως ιταλικών και γερμανικών δυνάμεων που υπεράσπιζαν τη γέφυρα του Γοργοποτάμου. Το αποτέλεσμα ήταν η καταστροφή της γέφυρας, μια συμβολική επιτυχία της Αντίστασης που έδρασε ενωμένη. Ο στόχος της ήταν κυρίως ψυχολογικός και είχε συμβολική σημασία, αφού η μάχη του Ελ Αλαμέιν είχε ήδη γίνει και η τύχη των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην Αφρική είχε πια καθοριστεί. Το 1982, με τον Νόμο 1285, η επέτειος της μάχης καθιερώθηκε ως ετήσιος πανελλαδικός εορτασμός της Εθνικής Αντίστασης.

Ο Γοργοπόταμος έχει συνδεθεί με την Εθνική Αντίσταση εναντίον των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής. Στις 25 Νοεμβρίου του 1942 ενωμένες αντιστασιακές δυνάμεις του ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα και του ΕΛΑΣ του Άρη Βελουχιώτη, με συντονισμό από Βρετανούς πράκτορες της οργάνωσης SOE, ανατίναξαν την σιδηροδρομική γέφυρα του Γοργοποτάμου. Στην επιχείρηση έλαβαν μέρος 86 αντάρτες του ΕΛΑΣ, 52 του ΕΔΕΣ και 14 Αγγλοι κομάντος, ενώ την γέφυρα υπερασπιζόταν μία φρουρά αποτελούμενη από εκατό Ιταλούς στρατιώτες και πέντε Γερμανούς, οι οποίοι διέθεταν βαρύ οπλισμό. Η επιχείρηση της γέφυρας του Γοργοποτάμου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πράξεις αντίστασης στην κατεχόμενη Ευρώπη την περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Η καταστροφή της γέφυρας ήταν ένας από τους τρεις πιθανούς στόχους της αποστολής Χάρλινγκ (Operation Harling), που είχε σχεδιαστεί από το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής. Ο στόχος ήταν μία από τις γέφυρες Παπαδιάς, Ασωπού ή Γοργοποτάμου. Για την αποστολή Harling έπεσαν με αλεξίπτωτα δύο ομάδες στα τέλη Σεπτεμβρίου και μία ομάδα τον Οκτώβριο. Ηγέτες της αποστολής ήταν ο συνταγματάρχης Έντι Μάγιερς και ο ταγματάρχης Κρις Γουντχάους, οι οποίοι ήλθαν σε επαφή πρώτα με τον ΕΛΑΣ και τον Άρη Βελουχιώτη και στη συνέχεια με τον ΕΔΕΣ και τον Ναπολέοντα Ζέρβα. Στις 12 Νοεμβρίου ο Ναπολέων Ζέρβας επικοινώνησε με τον Άρη Βελουχιώτη του ΕΛΑΣ. Συναντήθηκαν στη Βίνιανη στις 14 του μηνός, όπου του ζήτησε να συμμετάσχει στην επιχείρηση, ώστε να περαστεί το μήνυμα της συνεργασίας των αντιστασιακών δυνάμεων. Ο δύσπιστος αρχικά Βελουχιώτης, έπειτα από αρκετή ώρα, συμφώνησε και το βράδυ της 25ης προς 26η Νοεμβρίου έγινε η επίθεση για την κατάληψη της γέφυρας και στη συνέχεια η ανατίναξή της.
Q3020
25 Νοεμβρίου
TIME
Q18625
1942
TIME
Q704222
ΕΔΕΣ
ORG
Q172648
ΕΛΑΣ
ORG
Q24276426
γέφυρα
LOC
Q3567345
Γοργοποτάμου
LOC
Q490035
Αντίστασης
ORG
Q246653
μάχη του Ελ Αλαμέιν
UNK
Q15
Αφρική
LOC
Q18625
1942
TIME
Q704222
ΕΔΕΣ
ORG
Q698278
Ναπολέοντα Ζέρβα
PER
Q172648
ΕΛΑΣ
ORG
Q693729
Άρη Βελουχιώτη
PER
Q21
Αγγλοι
LOC
Q362
Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου
EVE
Q5336348
Έντι Μάγιερς
PER
Q1086853
Κρις Γουντχάους
PER
Q704222
ΕΔΕΣ
ORG
Q698278
Ναπολέοντα Ζέρβα
PER
Q693729
Άρη Βελουχιώτη
PER
Q172648
ΕΛΑΣ
ORG
Q21540865
Βίνιανη
LOC
Q192252
Μάχη του Γοργοποτάμου
EVE
1942-11-25T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
25 Νοεμβρίου 1942
DATE
+86^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
86
NUMBER
+52^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
52
NUMBER
+14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
14
NUMBER
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
+14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
14
NUMBER
+25^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
25
NUMBER
+26^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
26
NUMBER
point in time
conflict
crosses
member of political party
member of
member of