Αρχιλαούτο
μικρογραφία|Αρχιλαούτο
Το αρχιλαούτο είναι χορδόφωνο νυκτό μουσικό όργανο, το οποίο εντάσσεται στην οικογένεια του λαούτου και η χρήση του οποίου άνθισε κατά την Ευρωπαϊκή Αναγέννηση (περ. 1600). Η επινόησή του τέθηκε στα πλαίσια του συγκερασμού δύο συγγενών οργάνων, αφενός της θεόρβης -η οποία λόγω μεγέθους δυσχέραινε την κατά μόνας (σόλο) εκτέλεση- και αφετέρου του αναγεννησιακού λαούτου, το οποίο από κατασκευής δεν ήταν ικανοποιητικό στη χαμηλόφωνη περιοχή. Συμπερασματικά, το αρχιλαούτο είναι ένα "τενόρο" αναγεννησιακό λαούτο με μια επέκταση ταστιέρας, παρόμοια (αλλά μικρότερη) με αυτή της θεόρβης. Διαθέτει 14 χορδές με χόρδισμα παρόμοιο μ' αυτό του λαούτου (βλ. διάγραμμα παρακάτω) και χρησιμοποιούνταν κυρίως για σολιστικό ρεπερτόριο, καθώς ο ρόλος του νυκτού στο συνεχές βάσιμο εκπληρώνεται κυρίως από την ηχητικά πιο πλούσια θεόρβη.

Εντούτοις, υπάρχει ένα μεγάλο μέρος του ρεπερτορίου όπου εμφανίζεται το αρχιλαούτο σε συνοδευτικό ρόλο, αποδίδοντάς του το ρόλο του οργανικού μπάσου, πολλές φορές μάλιστα καλούμενο να συμπληρώσει το μουσικό του μέρος με συγχορδίες. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι εκτελεστές της εποχής μπορούσαν να παίξουν τόσο το ένα όσο και το άλλο όργανο, κάτι που προκύπτει και από τα οργανογράμματα ("instrumentarium") σε παρτιτούρες της εποχής· τυπικά παραδείγματα αυτής της πρακτικής είναι η όπερα "Ιούλιος Καίσαρ" (1724) του Χαίντελ, όπου στο μέρος του "κοντίνουο" αναγράφει "arciliuto ο tiorba" (αρχιλαούτο ή θεόρβη), αλλά και οι τριοσονάτες 1 και 3 του Αρκάντζελο Κορέλλι, όπου το ανάλογο οργανικό μέρος αναγράφει "violone o arciliuto" (βιολόνε ή αρχιλαούτο). Όσον αφορά στο σολιστικό του ρεπερτόριο πάντως, η μουσική καταγράφεται με το συμβολογραφικό σύστημα γνωστό ως ταμπλατούρα.
μικρογραφία|Αρχιλαούτο
UNK
Q1051772
χορδόφωνο
Concept
Q34379
μουσικό όργανο
Concept
Q1774380
λαούτου
Concept
Q201405
Ευρωπαϊκή Αναγέννηση
Concept
Q840920
θεόρβη
Concept
Q270827
σόλο
Concept
None
αναγεννησιακού λαούτου
UNK
Q326426
χορδές
Concept
Q349603
συνεχές βάσιμο
Concept
Q46185
μπάσο
Concept
Q170439
συγχορδίες
Concept
Q875563
Ιούλιος Καίσαρ
MEDIA
Q7302
Χαίντελ
PER
Q903425
τριοσονάτες
Concept
Q164475
Αρκάντζελο Κορέλλι
PER
None
βιολόνε
UNK
None
ταμπλατούρα
UNK
Q1633881
Αρχιλαούτο
Concept
1600-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1600
DATE
1724-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1724
DATE
+14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
14
NUMBER
+1724^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1724
NUMBER
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
instance of
subclass of
composer
number of parts of this work
notable work