Σφαιρωτό σμήνος
Το σφαιρωτό σμήνος [[Μεσιέ 80]] στον αστερισμό [[Σκορπιός (αστερισμός)|Σκορπιό]] απέχει περίπου 28.000 [[έτος φωτός|έτη φωτός]] από τη Γη και αποτελείται από εκατοντάδες χιλιάδες αστέρες.

Σφαιρωτό σμήνος ή σφαιρωτό αστρικό σμήνος ονομάζεται στην αστρονομία μία σχετικώς πυκνή συγκέντρωση αστέρων με σφαιρικό ή σχεδόν σφαιρικό σχήμα, που περιφέρεται γύρω από το κέντρο ενός γαλαξία ως δορυφόρος του. Οι αστέρες που αποτελούν τα σφαιρωτά σμήνη είναι ισχυρώς δεσμευμένοι από τη βαρύτητα του κάθε σμήνους, πράγμα που δίνει στα σμήνη αυτά το σφαιρικό τους σχήμα και σχετικώς υψηλές αριθμητικές πυκνότητες αστέρων (δηλ. αστέρες ανά κυβικό έτος φωτός) στην κεντρική τους περιοχή. Τα σφαιρωτά σμήνη, που βρίσκονται στην άλω ενός γαλαξία, περιέχουν πολύ περισσότερους αστέρες ανά σμήνος από ό,τι τα ανοικτά ή γαλαξιακά σμήνη, τα οποία βρίσκονται στον δίσκο του ίδιου γαλαξία. Τα σφαιρωτά σμήνη είναι αρκετά συνηθισμένα: υπάρχουν περί τα 150 ως 158 γνωστά που ανήκουν στον Γαλαξία μας, ενώ άλλα 10 ως 20 πιστεύεται ότι δεν έχουν ανακαλυφθεί ακόμη. Οι μεγάλοι γαλαξίες μπορεί να έχουν περισσότερα: Ο Γαλαξίας της Ανδρομέδας π.χ. μπορεί να έχει 400 ή 500. Ορισμένοι γιγάντιοι ελλειπτικοί γαλαξίες, ιδίως όσοι βρίσκονται στα κέντρα σμηνών γαλαξιών όπως ο M87, μπορεί να διαθέτουν μέχρι και 13.000 σφαιρωτά σμήνη. Αυτά τα σφαιρωτά σμήνη περιφέρονται σε μεγάλη απόσταση από το κέντρο του γαλαξία τους, 131.000 έτη φωτός ή και περισσότερο.

Στην Τοπική Ομάδα ο κάθε μεγάλος γαλαξίας της έχει σφαιρωτά σμήνη, ενώ σχεδόν κάθε μεγάλος γαλαξίας πέρα από αυτήν που έχει ερευνηθεί έχει επίσης βρεθεί να διαθέτει ένα σύστημα σφαιρωτών σμηνών. Από την άλλη, νάνοι γαλαξίες όπως ο Νάνος του Τοξότη και ο Νάνος του Μεγάλου Κυνός φαίνεται ότι βρίσκονται στη διαδικασία της «δωρεάς» των σφαιρωτών τους σμηνών (όπως το Palomar 12) στον Γαλαξία μας, πράγμα που υποδεικνύει το πώς ο Γαλαξίας μας απέκτησε κατά το παρελθόν πολλά από τα σημερινά του σφαιρωτά σμήνη.

Παρότι φαίνεται ότι τα σφαιρωτά σμήνη περιέχουν κάποιους από τους αρχαιότερους αστέρες στο Σύμπαν, η προέλευση και ο ρόλος τους στη γαλαξιακή εξέλιξη δεν έχουν ακόμη ξεκαθαριστεί. Τα σφαιρωτά σμήνη είναι πολύ διαφορετικά από τους νάνους ελλειπτικούς γαλαξίες και δημιουργήθηκαν ως μέρος της δημιουργίας αστέρων του μητρικού τους γαλαξία, όχι ως ξεχωριστός μικρός γαλαξίας. Ωστόσο, πρόσφατες εικασίες κάποιων αστρονόμων θέλουν τα σφαιρωτά σμήνη και τους νάνους σφαιροειδείς γαλαξίες συγγενικούς τύπους αστρικών σχηματισμών.
Το σφαιρωτό σμήνος [[Μεσιέ 80]] στον αστερισμό [[Σκορπιός (αστερισμός)|Σκορπιό]] απέχει περίπου 28.000 [[έτος φωτός|έτη φωτός]] από τη Γη και αποτελείται από εκατοντάδες χιλιάδες αστέρες.
UNK
Q333
αστρονομία
Concept
Q523
αστέρων
Concept
Q12507
σφαιρικό
Concept
Q318
γαλαξία
Concept
Q321
άλω
Concept
Q321
γαλαξία
Concept
Q11387
ανοικτά ή γαλαξιακά σμήνη
Concept
Q321
Γαλαξία μας
Concept
Q2469
Γαλαξίας της Ανδρομέδας
DIS
Q184348
ελλειπτικοί γαλαξίες
Concept
Q14041
M87
CEL
Q531
έτη φωτός
Concept
Q3944
Τοπική Ομάδα
CEL
None
Νάνος του Τοξότη
UNK
None
Νάνος του Μεγάλου Κυνός
UNK
None
Palomar 12
UNK
None
προέλευση
UNK
None
νάνους ελλειπτικούς γαλαξίες
UNK
None
νάνους σφαιροειδείς γαλαξίες
UNK
Q11276
Σφαιρωτό σμήνος
Concept
+80^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
80
NUMBER
+28.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
28.000
NUMBER
+10^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
10
NUMBER
+20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20
NUMBER
+87^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
87
NUMBER
+13.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
13.000
NUMBER
+131.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
131.000
NUMBER
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
part of
studies
instance of