Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ
Ο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ ("Sami Süleyman Gündoğdu Demirel", 1 Νοεμβρίου 1924 - 17 Ιουνίου 2015) ήταν Τούρκος πολιτικός, ο οποίος διετέλεσε επτά φορές πρωθυπουργός, αλλά υπήρξε και ο ένατος πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Γεννήθηκε το 1924 σε μια αγροτική οικογένεια στο Ισλάμκιοϊ, ένα χωριό κοντά στην Σπάρτη της Πισιδίας. Σπούδασε στο Πολυτεχνείο της Κωνσταντινούπολης, από το οποίο αποφοίτησε ως πολιτικός μηχανικός το 1948. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950 επέβλεψε την κατασκευή υδροηλεκτρικών φραγμάτων για την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Αντνάν Μεντερές.

Το 1961 εξελέγη για πρώτη φορά στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση με το κόμμα της Δικαιοσύνης, του οποίου έγινε αρχηγός το 1964. Το 1965 έγινε αντιπρόεδρος κυβέρνησης συνασπισμού. Η γιγαντιαία συγκέντρωση του Κόμματος της Δικαιοσύνης στην Κωνσταντινούπολη προδίκασε το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών στην Τουρκία στις 10 Οκτωβρίου. Γνήσιος διάδοχος του Δημοκρατικού Κόμματος του Αντνάν Μεντερές, το Κόμμα της Δικαιοσύνης του Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ επέτυχε πραγματικό θρίαμβο, συγκεντρώνοντας σχεδόν διπλάσιες ψήφους από το παραδοσιακό κόμμα του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα, του οποίου ηγείτο ακόμα ο υπέργηρος συμπολεμιστής του Κεμάλ, Ισμέτ Ινονού, ο οποίος αποδέχθηκε τη συντριβή του. 

Ο Ντεμιρέλ έγινε ο νεαρότερος πρωθυπουργός στην ιστορία της Τουρκίας (40 ετών). Ο θρίαμβός του αποτέλεσε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο ένα ισχυρότατο ράπισμα στους στρατιωτικούς ηγέτες του πραξικοπήματος του 1960 και τον πρόεδρο της Τουρκίας, στρατηγό Τζεμάλ Γκιουρσέλ, προσωπικά. Ο ίδιος ο νέος πρωθυπουργός υπήρξε, πριν αναμιχθεί στην πολιτική, στενός συνεργάτης του απαγχονισθέντος Μεντερές, στα σχέδια του τελευταίου για την αναμόρφωση της τουρκικής Γεωργίας. Tο ισχυρότατο λαϊκό έρεισμα που απολάμβανε ο Μεντερές, ακόμα και μετά θάνατο, απέδειξε η επικράτηση του Ντεμιρέλ. Το 52,5% που έλαβε το κόμμα εμπεριείχε ωστόσο και ένα δεύτερο μήνυμα. Λίγες μόλις ημέρες πριν από τις εκλογές, ο Ινονού διέπραξε ένα σοβαρό σφάλμα, δηλώνοντας ότι το κόμμα του τοποθετείται ιδεολογικά "αριστερά του κέντρου". Έτσι, το κόμμα της Δικαιοσύνης, χωρίς να διατυπώνει εμφανώς διαφορετικές πολιτικές επιλογές (ιδίως σε ό,τι αφορά το Κυπριακό), έγινε ο γηραιότερος εκφραστής μίας κεντροδεξιάς φιλοδυτικής και οικονομικά φιλελεύθερης πολιτικής που έδειχνε να απολαμβάνει της εμπιστοσύνης των ψηφοφόρων. 

Ο Ντεμιρέλ ακολούθησε φιλο-αμερικανική και φιλο-νατοϊκή πολιτική, ενώ ενίσχυσε την αγροτική οικονομία. Επανεξελέγη το 1969, αλλά όταν αρνήθηκε να επιτρέψει στους στρατιωτικούς να έχουν μεγαλύτερο ρόλο στη χάραξη πολιτικής, εξαναγκάστηκε από το στρατό σε παραίτηση το 1971. Το 1975 έγινε ξανά πρωθυπουργός σε κυβέρνηση συνασπισμού. Η κυβέρνηση αυτή έπεσε τον Ιούνιο του 1977, αλλά ο ίδιος διετέλεσε ξανά πρωθυπουργός από τον Ιούλιο ως το Δεκέμβριο του 1977 και από τον Νοέμβριο του 1979 ως τον Σεπτέμβριο του 1980. Μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1980, ίσχυσε νέο Σύνταγμα, το οποίο απαγόρευε τη συμμετοχή του ιδίου και άλλων πολιτικών στην πολιτική ζωή.

Το 1987 ανέλαβε πρόεδρος του Κόμματος του Ορθού Δρόμου ("Doğru Yol Partisi", DYP) και διετέλεσε πρωθυπουργός από το Νοέμβριο του 1991 ως το Μάιο του 1993, οπότε εξελέγη Πρόεδρος της Δημοκρατίας αμέσως μετά το θάνατο του προκατόχου του Τουργκούτ Οζάλ. Το 2000 η Τουρκική Εθνοσυνέλευση απέρριψε τροπολογία που θα επέτρεπε την επανεκλογή του Προέδρου, οπότε ο Ντεμιρέλ αποσύρθηκε με το τέλος της θητείας του την ίδια χρονιά.

Πέθανε από σοβαρή αναπνευστική λοίμωξη στην Άγκυρα, σε ηλικία 90 ετών, στις 17 Ιουνίου του 2015.
Q2997
1 Νοεμβρίου
Concept
Q2173
1924
TIME
Q2672
17 Ιουνίου
TIME
Q2002
2015
TIME
Q43
Τούρκος
LOC
Q43
Τουρκικής Δημοκρατίας
LOC
Q2173
1924
TIME
Q621805
Πισιδίας
LOC
Q406
Κωνσταντινούπολης
LOC
Q5165
1948
TIME
Q18597
1950
TIME
Q238745
Αντνάν Μεντερές
PER
Q3696
1961
TIME
Q2652
1964
TIME
Q2650
1965
TIME
Q2921
10 Οκτωβρίου
TIME
Q5152
Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ
PER
Q19079
Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα
ORG
Q183297
Ισμέτ Ινονού
PER
Q1859259
πραξικοπήματος του 1960
Concept
Q159161
Τζεμάλ Γκιουρσέλ
PER
Q245831
Κυπριακό
Concept
Q2485
1969
TIME
Q2475
1971
TIME
Q2479
1975
TIME
Q2481
1977
TIME
Q2481
1977
TIME
Q2484
1979
TIME
Q2439
1980
TIME
Q7755
Σύνταγμα
Concept
Q2429
1987
TIME
None
Κόμματος του Ορθού Δρόμου
UNK
Q2062
1991
TIME
Q2065
1993
TIME
Q180280
Τουργκούτ Οζάλ
PER
Q1985
2000
TIME
Q2672
17 Ιουνίου
TIME
Q2002
2015
TIME
Q151729
Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ
PER
Q151729
Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ
PER
1924-11-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1 Νοεμβρίου 1924
DATE
2015-06-17T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
17 Ιουνίου 2015
DATE
+10^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
10
NUMBER
+40^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
40
NUMBER
+52.5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
52,5
NUMBER
+90^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
90
NUMBER
country of citizenship
country of citizenship
date of birth
date of death
member of political party
chairperson
chairperson
member of political party
follows