Καρλισμός
Ο Καρλισμός (βασκικά: "Karlismo", καταλανικά: "Carlisme", γαλικιανά: "Carlismo", ισπανικά: "Carlismo") είναι παραδοσιοκρατικό πολιτικό κίνημα στην Ισπανία, το οποίο επιδιώκει τη δημιουργία μιας ξεχωριστής γραμμής της δυναστείας των Βουρβόνων στον ισπανικό θρόνο. Αυτή η γραμμή προέρχεται από τον δον Κάρλος-Μαρία κόμη της Μολίνα (1788-1855) και ιδρύθηκε λόγω της διαφοράς που υπήρξε, όσον αφορά τους νόμους διαδοχής και την εκτεταμένη δυσαρέσκεια με τη γραμμή διαδοχής του Αλφόσνου του Οίκου των Βουρβόνων. Το κίνημα έφτασε στη μεγαλύτερη ακμή του τη δεκαετία του 1830, αλλά ανέκαμψε μετά την ήττα της Ισπανίας στον Ισπανοαμερικανικό Πόλεμο το 1898, όταν η Ισπανία έχασε τα τελευταία σημαντικά υπερπόντια εδάφη, την Κούβα, το Γκουάμ, τις Φιλιππίνες και το Πουέρτο Ρίκο από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Υπήρξε το μοναδικό μαζικό πολιτικό κίνημα της Ισπανίας του 19ου αιώνα και αποτέλεσε σημαντική δύναμη στην ισπανική πολιτική, από το 1833 μέχρι το τέλος του καθεστώτος του Φράνκο το 1975. Ιστορικά διαμορφώθηκε μετά την φιλοαπολυταρχική επανάσταση του 1820, που επανέφερε τον Φερδινάνδο Ζ΄ στην εξουσία και σταδιακά ρίζωσε στις ισπανικές περιοχές που χαρακτηρίζονταν από φιλομοναρχικά και φιλοθρησκευτικά συναισθήματα και προσκόλληση στις παραδόσεις. Έτσι, το τέως βασίλειο της Ναβάρρας και οι βασκικές επαρχίες μαζί με την ορεινή Καταλονία και Αραγόνα αποτέλεσαν τον παραδοσιακό καρλιστικό πυρήνα. Σταδιακά ο συντηρητισμός των καρλιστών εξελίχθηκε σε μια απέχθεια προς την εκβιομηχανοποίηση των ανωτέρω περιοχών και τα σοσιαλιστικά κινήματα που προέκυπταν σε πόλεις όπως το Μπιλμπάο και τη Βαρκελώνη. Η ισχύς του κινήματος, ήταν η αιτία πολλών μεγάλων πολέμων κατά τον 19ο αιώνα και αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο, τη δεκαετία του 1930.
Q8752
βασκικά
Concept
Q7026
καταλανικά
Concept
Q9307
γαλικιανά
Concept
Q1321
ισπανικά
Concept
None
παραδοσιοκρατικό
UNK
Q29
Ισπανία
LOC
Q58389
των Βουρβόνων
Concept
Q889833
ισπανικό θρόνο
PER
Q343621
Κάρλος-Μαρία
PER
Q58389
Οίκου των Βουρβόνων
Concept
Q12583
Ισπανοαμερικανικό Πόλεμο
EVE
Q241
Κούβα
LOC
Q16635
Γκουάμ
LOC
Q928
Φιλιππίνες
LOC
Q1183
Πουέρτο Ρίκο
LOC
Q30
Ηνωμένες Πολιτείες
LOC
Q200262
βασίλειο της Ναβάρρας
LOC
Q3995
βασκικές επαρχίες
LOC
Q5705
Καταλονία
LOC
Q4040
Αραγόνα
LOC
Q10859
Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο
EVE
Q679189
Καρλισμός
ORG
1788-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1788
DATE
1855-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1855
DATE
+1788^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1788
NUMBER
-1855^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1855
NUMBER
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
country of origin
named after
country
country
country
official language
official language
country
participant
diplomatic relation
country
diplomatic relation
diplomatic relation
significant event
country
significant event
diplomatic relation