Τόμας Κρόμγουελ
O Τόμας Κρόμγουελ, 1ος Κόμης του Έσσεξ ("Thomas Cromwell", 1485 – 28 Ιουλίου 1540) ήταν Άγγλος νομομαθής, δικαστικός, δικηγόρος και πολιτικός, που διετέλεσε επικεφαλής υπουργός του βασιλιά Ερρίκου Η΄ της Αγγλίας (1532-1540).

Ο Κρόμγουελ υπήρξε από τους ισχυρότερους υποστηρικτές της αγγλικής Μεταρρύθμισης. Βοήθησε στην ακύρωση του γάμου του βασιλέα με την βασίλισσα Αικατερίνη της Αραγονίας, ώστε ο Ερρίκος Η΄ να παντρευτεί νόμιμα την Άννα Μπολέιν. Ο Ερρίκος απέτυχε να λάβει την έγκριση του Πάπα για την ακύρωση του γάμου το 1534. Το Κοινοβούλιο ενέκρινε το αίτημα του βασιλέα να είναι υπέρτατη κεφαλή της εκκλησίας, παρέχοντάς του έτσι την εξουσία να ακυρώσει τον γάμο του. Στη συνέχεια ο Κρόμγουελ σχεδίασε ευαγγελική και ρεφορμιστική πορεία για την Εκκλησία της Αγγλίας από τις μοναδικές θέσεις του επίσημου διοικητικού αναπληρωτή (vicegerent) και του γενικού εφημέριου:658, υποσημείωση 2.

Κατά την διάρκεια της ανόδου του στην εξουσία ο Κρόμγουελ έκανε πολλούς εχθρούς, συμπεριλαμβανομένης της πρώην συμμάχου του Άννας Μπολέυν, καθώς έπαιξε σημαντικό ρόλο στην πτώση της. Αργότερα εξέπεσε της δύναμής του, μετά τη διευθέτηση του γάμου του βασιλιά με την Γερμανίδα πριγκίπισσα Άννα της Κλέβης. Ο Κρόμγουελ ήλπιζε ότι ο γάμος θα δώσει νέα πνοή στην αγγλική Μεταρρύθμιση, αλλά ο Ερρίκος βρήκε τη νέα νύφη του μη ελκυστική και η υπόθεση υπήρξε καταστροφική για τον Κρόμγουελ, καταλήγοντας σε ακύρωση έξι μήνες αργότερα. Ο Κρόμγουελ, κατόπιν αφαίρεσης των πολιτικών του δικαιωμάτων, εκτελέστηκε για προδοσία και αίρεση στον Πύργο του Λονδίνου, στις 28 Ιουλίου 1540. Ο βασιλέας αργότερα εξέφρασε τη λύπη του για την απώλεια του επικεφαλής υπουργού του. 

Μέχρι την δεκαετία του 1950, οι ιστορικοί μείωναν τον ρόλο του Κρόμγουελ, αποκαλώντας τον δογματικό. Ωστόσο ο Geoffrey Elton τον χαρακτήρισε κεντρικό πρόσωπο στην επανάσταση των Τυδόρ στο "The Tudor Revolution" (1953). Ο Elton περιγράφει τον Κρόμγουελ ως ιδιοφυΐα, που διαχειρίστηκε τη ρήξη με τη Ρώμη και προώθησε νόμους και διοικητικές εντολές, οι οποίες αναδιαμόρφωσαν τη μεταρρυθμιστική Αγγλία. Γράφει επίσης, ότι Κρόμγουελ ήταν υπεύθυνος για τη μετάφραση της βασιλικής εξουσίας σε κοινοβουλευτικούς όρους, δημιουργώντας ισχυρά νέα κυβερνητικά όργανα που ανέλαβαν τη διαχείριση των εκκλησιαστικών γαιών. Επίσης, φέρεται ως υπεύθυνος για την αφαίρεση των μεσαιωνικών χαρακτηριστικών της κεντρικής κυβέρνησης.

Μεταγενέστεροι ιστορικοί συμφώνησαν με τον Elton ως προς τη σημασία του Κρόμγουελ, αν και όχι με τους ισχυρισμούς του για «επανάσταση». Ο Leithead (2004) έγραψε: «Ενάντια σε σημαντική αντιπολίτευση εξασφάλισε την αποδοχή των νέων εξουσιών του βασιλέα, δημιούργησε ενωμένο και εύκολα κυβερνήσιμο βασίλειο και παρείχε στο στέμμα, τουλάχιστον προσωρινά, σημαντικά διαχειριστικά όργανα».
Q6644
1485
TIME
Q2718
28 Ιουλίου
TIME
Q6482
1540
TIME
Q21
Άγγλος
LOC
Q40348
δικηγόρος
Concept
Q82955
πολιτικός
Concept
Q38370
Ερρίκου Η΄ της Αγγλίας
PER
Q1645505
αγγλικής Μεταρρύθμισης
TIME
Q162819
Αικατερίνη της Αραγονίας
PER
Q80823
Άννα Μπολέιν
PER
Q19546
Πάπα
Concept
Q82708
Εκκλησία της Αγγλίας
Concept
Q57126
Άννα της Κλέβης
PER
Q160598
αίρεση
Concept
Q62378
Πύργο του Λονδίνου
LOC
None
επανάσταση των Τυδόρ
UNK
Q9592
Ρώμη
Concept
Q35749
κοινοβουλευτικούς όρους
Concept
Q12554
μεσαιωνικών
TIME
Q294435
Τόμας Κρόμγουελ
PER
1485-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1485
DATE
1540-07-28T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
28 Ιουλίου 1540
DATE
1532-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1532
DATE
1540-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1540
DATE
1540-07-28T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
28 Ιουλίου 1540
DATE
1953-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1953
DATE
2004-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2004
DATE
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+1532^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1532
NUMBER
-1540^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1540
NUMBER
+658^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
658
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+1953^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1953
NUMBER
+2004^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2004
NUMBER
occupation
occupation
date of birth
place of detention
religion
point in time
point in time