Πρωτόκολλα της Ζυρίχης
μικρογραφία|260x260εσ|Ο Ναλμπαντιάν και ο Νταβούτογλου υπογράφουν τα πρωτόκολλαΤα Πρωτόκολλα της Ζυρίχης είναι δύο διμερή πρωτόκολλα που υπεγράφησαν από τις κυβερνήσεις της Αρμενίας και της Τουρκίας το 2009. Στόχος των πρωτοκόλλων ήταν η ομαλοποίηση των σχέσεων των δύο χωρών. Τελικά όμως η συμφωνία αποδείχθηκε αναποτελεσματική. Για την υπογραφή της μεσολάβησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Γαλλία.

Στις 10 Οκτωβρίου 2009, οι υπουργοί εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου (Τουρκία) και Εντουάρντ Ναλμπαντιάν (Αρμενία) συναντήθηκαν στην Ζυρίχη όπου υπέγραψαν τα δύο πρωτόκολλα της Ζυρίχης. Στην τελετή υπογραφής ήταν επίσης παρόντες η υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ Χίλαρι Κλίντον, ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας Χαβιέ Σολάνα, ο Γάλλος υπουργός εξωτερικών Μπερνάρ Κουσνέρ και ο Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ.

Για να ισχύσουν, τα Πρωτόκολλα έπρεπε να επικυρωθούν από τα κοινοβούλια των δύο χωρών. Σε μια προσπάθεια να προχωρήσουν οι συζητήσεις, ορισμένα προβλήματα δεν αναφέρονται στα πρωτόκολλα (π.χ. η αρμενοαζερική σύγκρουση για τον έλεγχο του Ναγκόρνο-Καραμπάχ). Επίσης δεν υπήρχε προθεσμία για την επικύρωση των εγγράφων.

Τα πρωτόκολλα επικρίθηκαν έντονα και από τις δύο χώρες. Μερικοί Αρμένιοι κατηγόρησαν την κυβέρνηση τους για ξεπούλημα της χώρας, ενώ μερικοί Τούρκοι αναστατώθηκαν από το γεγονός ότι τα πρωτόκολλα δεν αναφέρονταν καθόλου στο ζήτημα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Έτσι, τα πρωτόκολλα έχουν ξεχαστεί από τις κυβερνήσεις των δύο χωρών, ενώ καμία από τις δύο υπογράφουσες χώρες δεν έχουν επικυρώσει τα πρωτόκολλα. 

Τον Φεβρουάριο του 2015, η αρμενική πλευρά υπό τον πρόεδρο Σαρκισιάν ανακάλεσε την ισχύ των πρωτοκόλλων, ισχυριζόμενος την έλλειψη πολιτικής θέλησης από την Άγκυρα. Στη συνέχεια, τον Δεκέμβριο του 2017, ισχυριζόμενος την έλλειψη οποιασδήποτε θετικής προόδου όσον αφορά την εφαρμογή των πρωτοκόλλων, η Αρμενία υποσχέθηκε να ακυρώσει την νομική ισχύ των πρωτοκόλλων, κάτι το οποίο έπραξε στις 1 Μαρτίου 2018.

Παρόλο που τα πρωτόκολλα δεν κατάφεραν να εξομαλύνουν τις αρμενοτουρκικές σχέσεις, μερικοί αναλυτές υποστιρίζουν ότι τα πρωτόκολλα της Ζυρίχης μπορούν ακόμη να βοηθήσουν στην συνέχιση της διαδικασίας της εξομάλυνσης των αρμενοτουρκικών σχέσεων.
μικρογραφία|260x260εσ|Ο Ναλμπαντιάν και ο Νταβούτογλου υπογράφουν τα πρωτόκολλα
UNK
Q399
Αρμενίας
LOC
Q43
Τουρκίας
LOC
Q58198
Αχμέτ Νταβούτογλου
PER
None
Εντουάρντ Ναλμπαντιάν
UNK
Q72
Ζυρίχη
LOC
Q789915
υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ
Concept
Q6294
Χίλαρι Κλίντον
PER
Q634291
Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας
PER
None
Χαβιέ Σολάνα
UNK
None
Γάλλος υπουργός εξωτερικών
UNK
None
Μπερνάρ Κουσνέρ
UNK
None
Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας
UNK
Q58217
Σεργκέι Λαβρόφ
PER
None
αρμενοαζερική σύγκρουση
UNK
Q44302
Ναγκόρνο-Καραμπάχ
LOC
Q612803
Σαρκισιάν
PER
Q20512994
Πρωτόκολλα της Ζυρίχης
UNK
2009-10-10T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
10 Οκτωβρίου 2009
DATE
2018-03-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1 Μαρτίου 2018
DATE
+260^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
260
NUMBER
+260^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
260
NUMBER
diplomatic relation
diplomatic relation