Μάνιος Κούριος Δεντάτος
Ο Μάνιος Κούριος Δεντάτος (Λατινικά: Manius Curius Dentatus, απεβ. το 270 π.Χ.), γιος του Μάνιου, ήταν ύπατος της Ρώμης για τρεις θητείες και πληβείος ήρωας της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας, γνωστός για τον τερματισμό των Σαμνιτικών Πολέμων. Σύμφωνα με τον Πλίνιο, γεννήθηκε έχοντας δόντια, αποκτώντας έτσι το παρωνύμιο Dentatus, δηλαδή «δοντιάρης».

Ο Δεντάτος ήταν τριβούνος κάποτε μεταξύ των ετών 298 και 291 π.Χ. Ως τριβούνος αναχαίτισε τις προσπάθειες του "interrex" Άππιου Κλαύδιου Καίκου να αποκλείσει τους πληβείους υποψηφίους από τις υπατικές εκλογές. Αν η υπατία του χρονολογηθεί το 291, οι ενέργειές προώθησαν την δική του υποψηφιότητα, αλλά αφού ο Άππιος υπηρέτησε τρεις φορές ως interrex, η προγενέστερη ημερομηνία συμφωνεί περισσότερο με το χρονοδιάγραμμα της σταδιοδρομίας του Δεντάτου.

Ο Δεντάτος υπηρέτησε την πρώτη θητεία του ως ύπατος το 290 π.Χ. και κατά την διάρκειά της νίκησε τόσο τους Σαμνίτες όσο και τους Σαβίνους, πραγματοποιώντας δύο θριάμβους. Επιστρέφοντας στην πατρίδα ανέλαβε ένα τεράστιο πρόγραμμα δημοσίων έργων, συμπεριλαμβανομένης της μερικής αποξήρανσης της λίμνης Velinus.

Το 283, ο Δεντάτος διαδέχθηκε στην θέση του πραίτορα (ή ενδεχομένως του υπάτου) τον Λούκιο Καικίλιο Μέτελλο Δέντερο (L. Caecilius Metellus Denter) όταν αυτός σκοτώθηκε στη μάχη του Arretium. Ο Πολύβιος αναφέρει ότι ο Δεντάτος εξώθησε τους Γαλάτες από την επικράτειά τους, ανοίγοντας το δρόμο για τη δημιουργία μιας αποικίας στην Sena.

Ως ύπατος εκ νέου το 275 π.Χ., ο Δεντάτος πολέμησε τον Πύρρο στην μάχη του Μπενεβέντο που, αν και με ασαφές αποτέλεσμα, απώθησε τον Πύρρο από την Ιταλία. Ως εκ τούτου, εξασφάλισε μία νέα, συναπτή υπατία, νικώντας τους Λουκανούς κατά το επόμενο έτος και κερδίζοντας μια πανηγυρική υποδοχή. Ήταν τιμητής το 272, ενώ το 270 εξελέγη ως ένας από τους δύο επιτρόπους για την επίβλεψη της κατασκευής του Anio Vetus, του δευτέρου υδραγωγείου της Ρώμης, για το οποίο χρησιμοποίησε το προσωπικό του μερίδιο της λείας από τις πρόσφατες νίκες του. Πέθανε κατά τη διάρκεια του έργου, το οποίο ολοκληρώθηκε υπό τον συνεπίτροπό του Μάρκο Φούλβιο Φλάκο (M. Fulvius Flaccus).

Ο Δεντάτος θεωρείται ότι ήταν αδιάφθορος και λιτός. Παραδίδεται η ιστορία ότι, όταν οι Σαμνίτες έστειλαν πρέσβεις με ακριβά δώρα, σε μια προσπάθεια να τον επηρεάσουν προς όφελός τους, τον βρήκαν να κάθεται δίπλα στη φωτιά σ’ ένα σκαμνί και να ψήνει γογγύλια. Αρνήθηκε τα δώρα, λέγοντας ότι προτιμούσε να εξουσιάζει τους κατόχους χρυσού παρά να διαθέτει ο ίδιος. Αν και η αλήθεια αυτής της ιστορίας είναι ασαφής – ίσως να ήταν μια επινόηση του Κάτωνα – ήταν η έμπνευση για μια σειρά από πίνακες ζωγραφικής του Jacopo Amigoni, του Χόφερτ Φλινκ και άλλων. Μια απλουστευμένη εκδοχή αυτής της ιστορίας υπάρχει και χρησιμοποιείται ως ανάγνωσμα στο βιβλίο λατινικών των ελληνικών Λυκείων.

Το "praenomen", δηλαδή το πρώτο από τα τρία μέρη του πλήρους ονόματός του, αναφέρεται μερικές φορές λανθασμένα ως Μάρκος, διότι η τυπική σύντμηση του Manius (Μ’.) συγχέεται με το Μ. που είναι η συντόμευση για το όνομα Μάρκος.
Q397
Λατινικά
Concept
Q47202
270 π.Χ.
TIME
Q40779
ύπατος
Concept
Q1747689
Ρώμης
LOC
Q104687
πληβείος
Concept
Q17167
Ρωμαϊκής Δημοκρατίας
LOC
None
Σαμνιτικών Πολέμων
UNK
Q82778
Πλίνιο
PER
None
τριβούνος
UNK
Q79780
298
TIME
Q80161
291
TIME
None
interrex
UNK
Q297783
Άππιου Κλαύδιου Καίκου
Concept
Q79947
290 π.Χ.
TIME
Q108356
Σαβίνους
Concept
None
θριάμβους
UNK
Q79954
283
TIME
Q172907
πραίτορα
Concept
Q131169
Πολύβιος
PER
Q38060
Γαλάτες
LOC
Q133156
αποικίας
Concept
Q46137
275 π.Χ.
TIME
Q172353
Πύρρο
PER
Q38
Ιταλία
LOC
Q1264391
Λουκανούς
PER
Q189851
τιμητής
Concept
Q81322
272
TIME
Q47202
270
TIME
Q474
υδραγωγείο
Concept
Q180081
Κάτωνα
PER
Q550401
Χόφερτ Φλινκ
PER
Q16463
Λυκείων
Concept
Q382948
Μάνιος Κούριος Δεντάτος
PER
position held
country of citizenship
position held
country
part of