Μοντανισμός
Μοντανισμός ή η κατά Φρύγας αίρεση αποκλήθηκε η πρωτοχριστιανική κίνηση που γεννήθηκε και αναπτύχθηκε στη Φρυγία κατά τον 2ο αιώνα. Ιδρυτές της θεωρούνται ο Μοντανός, αρχικά ιερέας της λατρείας της Κυβέλης, η Πρίσκιλλα και η Μαξιμίλλα. Βρήκε ιδιαίτερη απήχηση τόσο στην υπόλοιπη Μικρά Ασία όσο και σε όλη τη ρωμαϊκή επικράτεια, ιδιαίτερα δε στη Ρώμη και τη Βόρεια Αφρική. Η ονομασία "Μοντανισμός" είναι μεταγενέστερη, καθώς την εποχή της ακμής της η κίνηση ονομαζόταν «κατά Φρύγας» ή «Καταφρύγια» αίρεση ή «αίρεση των Πεπυζιτών».

Οι διαθέσιμες αρχαιότερες πηγές που μας παρέχουν τις σχετικές πληροφορίες είναι ο Ευσέβιος Καισαρείας, ο οποίος χρησιμοποιεί ως πηγή του κάποιον ανώνυμο ιερέα του 2ου αιώνα, τον Μιλτιάδη από τη Φιλαδέλφεια, ο επίσκοπος Ιεραπόλεως Κλαύδιος Απολλινάριος και ο Μελίτωνας των Σάρδεων, οι οποίες όμως διάκεινται εχθρικά προς την κίνηση.
Ο Μοντανισμός είχε έντονα μυστικιστικά και εκστασιακά στοιχεία προερχόμενα από τη λατρεία της Κυβέλης και του Άττιος στα οποία δόθηκε χριστιανικό περιεχόμενο. Κατά τον Σπ. Βρυώνη ο Μοντανισμός είναι η σημαντικότερη αίρεση που προέκυψε από τη συνάντηση του χριστιανισμού με την τοπική παγανιστική παράδοση της υπαίθρου της Μ. Ασίας, φαινόμενο που χαρακτηρίζει το ένα από τα δύο μεγάλα ρεύματα του χριστιανισμού στην περιοχή μέχρι τον 11ο αιώνα (το άλλο ήταν η συνάντηση του χριστιανισμού με τον ελληνισμό των πόλεων). Οι Μοντανιστές ήταν γλωσσικά εξελληνισμένοι.
Q5043
πρωτοχριστιανική
Concept
Q32579
Φρυγία
LOC
Q8103
2ο αιώνα
Concept
None
Μοντανός
UNK
Q160598
αίρεση
Concept
Q142999
Ευσέβιος Καισαρείας
PER
Q2085773
Φιλαδέλφεια
LOC
Q1098296
Κλαύδιος Απολλινάριος
PER
Q359945
Μελίτωνας των Σάρδεων
PER
Q7576413
Σπ. Βρυώνη
PER
Q138681
Μοντανισμός
MEDIA
Q138681
Μοντανισμός
MEDIA
Q138681
Μοντανισμός
MEDIA
Q138681
Μοντανισμός
MEDIA
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+11^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
11
NUMBER
religion