Υπερυπολογιστής
Ο υπερυπολογιστής "Columbia" της [[NASA]]

Υπερυπολογιστής ονομάζεται ένας υπολογιστής που διαφέρει σημαντικά από τους καθημερινούς προσωπικούς υπολογιστές όσον αφορά στον αριθμό των υπολογισμών κινητής υποδιαστολής που μπορεί να εκτελέσει ανά δευτερόλεπτο. Οι υπερυπολογιστές αποτελούνται συνήθως από εκατοντάδες ή και χιλιάδες επεξεργαστές και χρησιμοποιούνται σε μεγάλα εργαστήρια, μεταξύ άλλων για πολύ απαιτητικές προσομοιώσεις (π.χ. της συμπεριφοράς των αστεριών ενός γαλαξία ή της ατμόσφαιρας σε πλανητική κλίμακα). Η ικανότητα υπολογισμών μετριέται συνήθως με τον όρο Flops (FLoating-point Operations Per Second, υπολογισμοί κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο). Η υπολογιστική ικανότητα των σημερινών υπερυπολογιστών (Αύγουστος 2020) έχει ξεπεράσει τα 500 PetaFlops.

Ο όρος υπερυπολογισμός χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από την εφημερίδα New York World το 1920 σε αναφορά της σε ειδικής κατασκευής ηλεκτρομηχανικές συσκευές αυτοματοποιημένης "πινακοποίησης" που κατασκεύαζε η IBM για το πανεπιστήμιο Κολούμπια.

Ο υπερυπολογιστής [[CDC 6600]]; ο ταχύτερος υπολογιστής της περιόδου 1964–1969. 10 MFLOPSΟ υπερυπολογιστής [[Cray-2]]; ο ταχύτερος υπολογιστής της περιόδου 1985–1989.

Οι πραγματικοί υπερυπολογιστές έκαναν την εμφάνιση τους την δεκαετία του 1960 με βασικό σχεδιαστή τον Σέυμουρ Κρέι (Seymour Cray) που εργαζόταν στην Control Data Corporation (CDC). Κατά τη δεκαετία του 1970 ο Κρέι δημιούργησε τη δική του εταιρεία, την Cray Research, η οποία επικράτησε στον χώρο των υπερυπολογιστών, με δικές του δημιουργίες, για πέντε χρόνια (1985 - 1990). Στην δεκαετία του 1980 μεγάλος αριθμός μικρότερων εταιρειών μπήκαν σε αυτό τον τομέα παράλληλα με την δημιουργία του μικροϋπολογιστή μια δεκαετία νωρίτερα. Πολλές από αυτές τις εταιρείες έκλεισαν στα μέσα τις δεκαετίας του 1990 εξαιτίας αυτού που αποκαλούμε σήμερα "κραχ αγοράς υπερυπολογιστών". Επί του παρόντος οι υπερυπολογιστές κατασκευάζονται από μεγάλες παραδοσιακές εταιρείες υπολογιστών, όπως η ΙΒΜ και HP που εξαγόρασαν τις μικρότερες. Οι υπερυπολογιστές είναι συνήθως ειδικές και μοναδικές μεγάλες κατασκευές. Η Cray Research εξακολουθεί να κατασκευάζει υπερυπολογιστές. Στους καινούριους υπερυπολογιστές Cray, όπως και στον Roadrunner της IBM χρησιμοποιούνται, οι επεξεργαστές Opteron της εταιρείας AMD.

Το Πολυτεχνείο της Βιρτζίνια χρησιμοποίησε το 2003 για πρώτη φορά υπολογιστές της Apple για να κατασκευάσει τον υπερυπολογιστή του. Δημιούργησε ένα δίκτυο με 1100 Power Mac G5 (διπλού επεξεργαστή), το οποίο έγινε γνωστό με το ψευδώνυμο Big Mac. Αυτά τα μοντέλα της σειράς προσωπικών υπολογιστών Power Macintosh, με τον επεξεργαστή PowerPC G5 της IBM, ήταν μακράν ταχύτεροι και πιο αξιόπιστοι από τους επεξεργαστές της Intel ή της AMD για PC αρχιτεκτονικής x86. Το εγχείρημα κόστισε 5,2 εκατομμύρια δολάρια και έγινε ο τρίτος γρηγορότερος υπερυπολογιστής (17,6 TeraFlops) ανάμεσα σε πολύ ακριβότερους. Κύριο εμπόδιο στην επέκτασή του ήταν η μεγάλη θερμότητα που παραγόταν από το σύνολο των μονάδων γι' αυτό και αργότερα οι G5 αντικαταστάθηκαν με λιγότερο ενεργοβόρους εξυπηρετητές της Apple. H επιτυχία του Bic Mac έστρεψε το ενδιαφέρον της Apple προς την αγορά των διακομιστών και πολλά εκπαιδευτικά ιδρύματα στην κατασκευή φθηνών και αποδοτικών υπερυπολογιστών.

Οι υπερυπολογιστές, αν και πολλές φορές ταχύτεροι από τους οικιακούς υπολογιστές, δεν εκτελούν ταυτόχρονα πολλά προγράμματα. Είναι κατασκευασμένοι για να εκτελούν συνήθως μία εργασία με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα. Αυτή είναι και η βασική τους διαφορά απέναντι στους μεγάλους ή κεντρικούς υπολογιστές (mainframes).
Ο υπερυπολογιστής "Columbia" της [[NASA]]
UNK
Q68
υπολογιστής
Concept
None
υπολογισμών κινητής υποδιαστολής
UNK
Q11574
δευτερόλεπτο
Concept
Q180634
εκατοντάδες ή και χιλιάδες
Concept
Q5300
επεξεργαστές
Concept
None
προσομοιώσεις
UNK
Q321
γαλαξία
Concept
Q8104
ατμόσφαιρας
Concept
None
New York World
UNK
Q37156
IBM
ORG
Q49088
πανεπιστήμιο Κολούμπια
ORG
Ο υπερυπολογιστής [[CDC 6600]]; ο ταχύτερος υπολογιστής της περιόδου 1964–1969. 10 MFLOPS
UNK
Ο υπερυπολογιστής [[Cray-2]]; ο ταχύτερος υπολογιστής της περιόδου 1985–1989.
UNK
None
Σέυμουρ Κρέι
UNK
None
Control Data Corporation
UNK
None
Cray Research
UNK
Q32738
μικροϋπολογιστή
Concept
Q37156
ΙΒΜ
ORG
Q80978
HP
ORG
None
Cray Research
UNK
None
Opteron
UNK
Q128896
AMD
ORG
None
Πολυτεχνείο της Βιρτζίνια
UNK
Q312
Apple
ORG
None
Power Mac G5
UNK
None
Power Macintosh
UNK
None
PowerPC G5
UNK
Q37156
IBM
ORG
Q248
Intel
ORG
Q16338
PC
Concept
Q182933
x86
Concept
Q44127
εξυπηρετητές
Concept
None
οικιακούς υπολογιστές
UNK
Q177234
κεντρικούς υπολογιστές
Concept
Q121117
Υπερυπολογιστής
Concept
2020-08-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
Αύγουστος 2020
DATE
6600-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
6600
DATE
1969-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1969
DATE
1989-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1989
DATE
1985-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1985
DATE
1990-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1990
DATE
+1969^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1969
NUMBER
+10^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
10
NUMBER
-2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-2
NUMBER
+1989^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1989
NUMBER
+1985^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1985
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
+86^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
86
NUMBER
+5.2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5,2
NUMBER
+17.6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
17,6
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
subclass of