Κουρσάρος
Κουρσάρος ονομαζόταν κατά το Μεσαίωνα και τους πρώτους αιώνες της σύγχρονης εποχής, ο ιδιώτης που σε περίοδο πολέμου λάμβανε από τις νόμιμες αρχές ενός κράτους το δικαίωμα να λαφυραγωγεί εμπορικά πλοία που έφεραν εχθρική σημαία. Η πράξη της λαφυραγώγησης υπ' αυτές τις συνθήκες ονομαζόταν κούρσα, όπως και τα λάφυρα.

Η λέξη προέρχεται από το γαλλικό "corsaire" που σε ελεύθερη μετάφραση σήμαινε «αυτός που διαθέτει άδεια καταδρομής» (lettre de course) - στα αγγλικά οι αντίστοιχοι όροι ήταν "privateer" και "letter of marque". Η άδεια δινόταν μόνο από επίσημο κρατικό φορέα και συνήθως όριζε συγκεκριμένη χρονική διάρκεια ισχύος της, τις περιοχές όπου επιτρεπόταν η δράση, την εθνικότητα των πλοίων που μπορούσαν να «κουρσευθούν» και - το σημαντικότερο - το ποσοστό της λείας που θα έπρεπε να αποδοθεί από τον κουρσάρο στο κράτος, το βασιλιά ή το φορέα που την εξέδωσε.

Με τη σημερινή ματιά ο κουρσάρος ήταν πειρατής με κρατική υποστήριξη, όμως κατά το παρελθόν η κούρσα αποτέλεσε μια πολύ διαδεδομένη και νόμιμη πρακτική. Αξιοποιώντας την, ένα κράτος μπορούσε να προκαλεί προβλήματα στο εμπόριο και τον ανεφοδιασμό του εχθρού χωρίς να απασχολεί το πολεμικό ναυτικό του, καθώς και να αποκομίζει λάφυρα (πλοία, πολύτιμα μέταλλα, εμπορεύματα) ως ποσοστό. Εάν πάλι κάποια προσπάθεια αποτύγχανε, το οικονομικό και ανθρώπινο κόστος δεν θα το επωμιζόταν ο στρατός, αλλά ο ιδιώτης που τη χρηματοδότησε.

Ιδιαίτερα στον ανταγωνισμό των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων για την Καραϊβική μεταξύ 16ου-18ου αιώνα, η κούρσα αποτέλεσε σημαντικό ρυθμιστικό παράγοντα των ισορροπιών. Δεδομένου ότι ισχυρό στόλο διέθετε μόνο η Ισπανία, οι υπόλοιποι στράφηκαν σε ιδιώτες για να ανακόψουν την κυριαρχία της - έτσι έχουν μείνει στην ιστορία διαβόητοι κουρσάροι όπως οι Άγγλοι Σερ Φράνσις Ντρέικ, Τζων και Ρίτσαρντ Χώκινς, ο Ουαλός Χένρι Μόργκαν, ο Γάλλος Ζαν Μπαρτ ή ο Φεροέζος Μάγκνους Χάινασον. Επίσης κατά την Αμερικανική Επανάσταση (1775 έως 1783), πολλές εξεγερμένες πολιτείες επέτρεψαν σε ιδιώτες να κουρσεύουν πλοία των Βρετανών ή άλλων πολιτειών που υποστήριζαν τη βρετανική εξουσία - ο αριθμός τους υπολογίζεται κοντά στους 55.000 άνδρες.

Οι κουρσάροι τέθηκαν εκτός νόμου κατά το Διεθνές Δίκαιο με τη Διακήρυξη των Παρισίων (1856), με την οποία οι Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής θέσπισαν νέους κανόνες στη Ναυσιπλοΐα και στο μεταξύ τους ανταγωνισμό. Εκεί συμφωνήθηκε η αμοιβαία κατάργηση της κούρσας ως θεσμού απόσπασης λείας στο διηνεκές.
Q12554
Μεσαίωνα
TIME
Q578
αιώνες
Concept
Q186075
σύγχρονης εποχής
Concept
Q198
πολέμου
Concept
Q7275
κράτους
Concept
Q848944
εμπορικά πλοία
Concept
Q14660
σημαία
Concept
Q192623
λάφυρα
Concept
Q150
γαλλικό
Concept
Q1860
αγγλικά
Concept
Q7269
βασιλιά
Concept
Q45393
πειρατής
Concept
Q4508
πολεμικό ναυτικό
Concept
Q46
ευρωπαϊκών
LOC
Q664609
Καραϊβική
LOC
Q7017
16ου
Concept
Q7015
18ου αιώνα
Concept
Q189524
στόλο
Concept
Q29
Ισπανία
LOC
Q21
Άγγλοι
LOC
Q36517
Σερ Φράνσις Ντρέικ
PER
Q315490
Τζων
PER
Q523616
Ρίτσαρντ Χώκινς
PER
Q25
Ουαλός
LOC
Q215502
Χένρι Μόργκαν
PER
Q121842
Γάλλος
Concept
None
Ζαν Μπαρτ
UNK
Q4628
Φεροέζος
LOC
None
Μάγκνους Χάινασον
UNK
Q40949
Αμερικανική Επανάσταση
EVE
Q7700
1775
TIME
Q7745
1783
TIME
Q35657
πολιτείες
Concept
Q23666
Βρετανών
LOC
Q4394526
Διεθνές Δίκαιο
Concept
None
Διακήρυξη των Παρισίων
UNK
Q7676
1856
TIME
Q185145
Μεγάλες Δυνάμεις
Concept
Q102066
Ναυσιπλοΐα
Concept
Q201559
Κουρσάρος
Concept
1775-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1775
DATE
1856-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1856
DATE
+16^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
16
NUMBER
-18^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-18
NUMBER
+1775^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1775
NUMBER
+55.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
55.000
NUMBER
+1856^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1856
NUMBER
country of citizenship
point in time
point in time