Μεσαρά
thumb|right|300px|Χάρτης της Κρήτης της εποχής της Αναγέννησης. Αναγράφονται εκατοντάδες τοπωνύμια μεταξύ των οποίων και η Μεσαρά ως MESSAREA, κέντρο-νότος.

Η Μεσαρά (γράφεται και Μεσσαρά) είναι μεγάλη εσωτερική πεδιάδα της νότιας Κρήτης στον Νομό Ηρακλείου με μικρο θαλάσσιο μέτωπο στα δυτικά , απο την οποία προέρχεται το μεγαλύτερο μέρος του ελαιόλαδου του νησιού.

Στη Μεσαρά καλλιεργούνται κυρίως ελαιώνες και λιγότερο αμπέλια και κηπευτικά. Μέρος των προϊόντων που παράγονται, διατίθενται στην εσωτερική αγορά ενώ γίνονται και εξαγωγές ελαιολάδου, φρέσκων σταφυλιών και άλλων προϊόντων στις αγορές της Ευρώπης. Επίσης στην περιοχή εκτρέφεται το αυτόχθον Μεσσαρίτικο άλογο.

Η πεδιάδα εκτείνεται από ανατολικά προς δυτικά στη νότια ακτή της Κρήτης. Βόρεια συνορεύει με την οροσειρά του Ψηλορείτη, ενώ νότια με την οροσειρά των Αστερουσίων. Δυτικά βρέχεται από τον ομώνυμο κόλπο της Μεσαράς, που αποτελεί τμήμα του Λιβυκού πελάγους. Ανατολικά εκτείνεται ως τις παρυφές του όρους Δικτη κοντά στη Βιαννο. O Γεροπόταμος, διασχίζει την πεδιάδα και εκβάλλει στον κόλπο της Μεσαράς. Δυο παραπόταμοι του είναι ο Κουτσουλίτης και Μάγερας στο δ. Τυμπακίου. Τα τελευταία χρόνια στην περιοχή έχει δημιουργηθεί μια τεχνητή λίμνη, το φράγμα της Φανερωμένης, με σκοπό την άρδευση ολόκληρης σχεδόν της πεδιάδας. Άλλος κοντινός ποταμός είναι ο Πλατύς, ο οποίος έρχεται από το νομό Ρεθύμνης και εκβάλλει στην Αγία Γαλήνη. Μερικά από τα χωριά που είναι κτισμένα στην κοιλάδα της Μεσαράς είναι οι Μοίρες, το Τυμπάκι, οι Άγιοι Δέκα, το Ασήμι, ο Πύργος που είναι και έδρες δήμων,το Νεοχώρι, καθώς και η Πόμπια, το Πετροκεφάλι, τα Πιτσίδια, ο Χάρακας και άλλοι μικρότεροι οικισμοί.

Μια χαμηλή ανύψωση του εδάφους στο χωριό Ασήμι χωρίζει τη Μεσαρά σε δυο λεκάνες ,την κάτω και την άνω.Η Ανω Μεσαρά διαρρέεται από τον ποταμο Αναποδάρη στους παραποτάμους του οποίου υπάρχουν τα φράγματα Παρτίρων, Αμουργέλων, Δαμανιών, Αρμανωγείων και Ινίου καθώς και οι λιμνοδεξαμενες Καραβάδο και Σκινιά, Επίσης υπό κατασκευή βρίσκεται το φράγμα της Πλακιωτισσας κοντά στο ομώνυμο χωριό.

Το συνολικό μήκος της πεδιάδας είναι 55 περίπου χιλιόμετρα. 

Στην κοιλάδα της Μεσαράς βρίσκονται δυο από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους στον κόσμο, η Φαιστός και η Γόρτυνα. Άλλοι λιγότερο γνωστοί αρχαιολογικοί χώροι είναι η Αγία Τριάδα, ο Κομός και τα Μάταλα.

Στην πεδιάδα φιλοξενείται η «Γεωργική Έκθεση Μεσαράς» που λαμβάνει χώρα κάθε 2 χρόνια στους Βώρους από το 1988 και αποτελεί πλέον θεσμό για την περιοχή καθώς
έχει συνεισφέρει αποτελεσματικά στη γεωργική ανάπτυξη της περιοχής, πράγμα που φαίνεται και από την επιτυχή διεξαγωγή της.
thumb|right|300px|Χάρτης της Κρήτης της εποχής της Αναγέννησης. Αναγράφονται εκατοντάδες τοπωνύμια μεταξύ των οποίων και η Μεσαρά ως MESSAREA, κέντρο-νότος.
UNK
Q34374
Κρήτης
LOC
Q210457
Νομό Ηρακλείου
LOC
Q42962
ελαιόλαδου
Concept
Q30046
αμπέλια
Concept
Q906428
Μεσσαρίτικο άλογο
Concept
Q83659
Ψηλορείτη
LOC
Q3566939
Αστερουσίων
LOC
Q738028
Λιβυκού πελάγους
LOC
Q1016694
Μοίρες
LOC
Q2462767
Τυμπάκι
LOC
Q4692593
Άγιοι Δέκα
LOC
Q2212592
Πόμπια
LOC
Q249707
Φαιστός
LOC
Q1136193
Γόρτυνα
LOC
Q2806089
Βώρους
LOC
Q2426
1988
TIME
Q1924039
Μεσαρά
LOC
Q1924039
Μεσαρά
LOC
Q1924039
Μεσαρά
LOC
Q1924039
Μεσαρά
LOC
Q1924039
Μεσαρά
LOC
Q1924039
Μεσαρά
LOC
Q1924039
Μεσαρά
LOC
Q1924039
Μεσαρά
LOC
Q1924039
Μεσαρά
LOC
Q1924039
Μεσαρά
LOC
+300^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
300
NUMBER
+55^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
55
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
located on terrain feature