Έλυρος
Η Έλυρος ήταν αρχαία πόλη στη νοτιοδυτική Κρήτη στον λόφο Κεφάλα, κοντά στο σημερινό χωριό Ροδοβάνι. Η Έλυρος γνώρισε περίοδο ακμής τουλάχιστον μέχρι την Ελληνική κλασσική περίοδο, από το 500 έως το 350 π.Χ.. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτή, η Έλυρος αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα αστικά κέντρα της νοτιοδυτικής Κρήτης, έχοντας πληθυσμό περίπου 16.000 κατοίκων. Αποτέλεσε κέντρο βιοτεχνίας και εμπορίου με μεγάλη παραγωγή όπλων. Επίνειά της ήταν η Συία και η Λισσός. Στην Έλυρο λατρεύονταν ο Απόλλωνας, οι γιοί του Φυλακίδης και Φίλανδρος και η νύμφη Ακακαλλίδα. 

Η Έλυρος αναφέρεται ως πιθανός τόπος καταγωγής του Θαλήτα, δημιουργού του πυρρίχιου χορού.Τον τρίτο π.Χ. αιώνα ή Έλυρος βρισκόταν σε πόλεμο με την Κυδωνία, σημαντικό κέντρο της Κρήτης εκείνης της περιόδου. Οι κάτοικοι της Ελύρου έστειλαν πρεσβεία στο Μαντείο των Δελφών και μαζί ένα χάλκινο τάμα το οποίο αναπαριστούσε μία γίδα να ταΐζει τους γιους του Απόλλωνα όταν ήταν βρέφη. Η Έλυρος ήταν επίσης μία από τις τριάντα πόλεις που υπέγραψαν τη συμμαχία με τον Ευμενή το δεύτερο το 183 π.Χ.

Αποτέλεσε σημαντικό κέντρο και κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής περιόδου. Το άγαλμα του Φιλοσόφου της Ελύρου, της Ρωμαϊκής περιόδου, βρίσκεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων. 

Ο Ρόμπερτ Πάσλεϊ ("Robert Pashley") ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε τη θέση της πόλης, κοντά στο χωριό Ροδοβάνι. Ο επιγραφολόγος Thenon μελέτησε εκτενέστερα τα ερείπια της πόλης και ανακάλυψε μία επιγραφή του έγραφε «"έδοξε τη πόλει των Ελυρίων"».

Το 2008 η ναυτιλιακή εταιρία ANEK Lines ονόμασε το νεώτερο πλοίο της «Έλυρος» από την αρχαία πόλη.
Q34374
Κρήτη
LOC
Q7357251
Ροδοβάνι
LOC
Q843745
κλασσική περίοδο
TIME
Q601401
εμπορίου
Concept
Q728
όπλων
Concept
Q2373876
Συία
LOC
Q266558
Λισσός
LOC
Q37340
Απόλλωνας
MISC
Q16332222
Φυλακίδης
Concept
Q12885691
Φίλανδρος
Concept
Q1834025
Ακακαλλίδα
UNK
Q2648488
Θαλήτα
PER
Q3065041
πυρρίχιου χορού
EVE
Q1481525
Κυδωνία
ORG
Q75459
Μαντείο των Δελφών
LOC
Q753
χάλκινο
Concept
None
τάμα
UNK
Q2934
γίδα
Concept
Q270678
Ευμενή το δεύτερο
PER
Q2277
Ρωμαϊκής περιόδου
LOC
None
Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων
UNK
None
Ρόμπερτ Πάσλεϊ
UNK
Q2004
2008
TIME
Q295671
ANEK Lines
ORG
Q3723787
Έλυρος
MISC
Q3561249
Έλυρος
LOC
Q3561249
Έλυρος
LOC
Q3561249
Έλυρος
LOC
Q3561249
Έλυρος
LOC
Q3561249
Έλυρος
LOC
Q3561249
Έλυρος
LOC
+16.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
16.000
NUMBER
located on terrain feature
different from
child
child
significant event