La Paloma
thumb|Παρτιτούρα του «La Paloma»
noicon|thumb|right|205px|Τα πρώτα μέτρα του «La Paloma» σε σόλο κιθάρα

thumb|thumbtime=191|start=191|end=256|upright=1.5|«La Paloma», το τραγούδι σε καρτούν του 1930
Το «La Paloma» (ισπανική λέξη για το περιστέρι) είναι ένα δημοφιλές ισπανικό τραγούδι, που έχει εκτελεσθεί και ηχογραφηθεί σε διάφορες γλώσσες και κουλτούρες, ενορχηστρώσεις και παραλλαγές τον τελευταίο ενάμισυ αιώνα. Στην ελληνική είναι γνωστό ως «Παλόμα» ή «Μαριώ» Η μουσική του γράφτηκε από τον βασκικής καταγωγής Ισπανό συνθέτη Σεμπαστιάν Ιραντιέρ (ή Υραδιέρ) κατά τη δεκαετία του 1850, ενώ ο ίδιος έγραψε και κάποιους πρώτους στίχους για αυτό. Το 1859 καταγράφηκε από το γραφείο πνευματικής ιδιοκτησίας της Μαδρίτης ως "«Cancion Americana con acompañamiento de Piano»" («αμερικανικόν άσμα μετά συνοδείας πιάνου»). Ο Ιραντιέρ απεβίωσε έξι χρόνια αργότερα, χωρίς να ζήσει τη μετέπειτα δημοφιλία αυτού του τραγουδιού.

Το «La Paloma» ανήκει σε μια κατηγορία χορευτικών τραγουδιών που αποκαλούνται χαμπανέρες και αναπτύχθηκαν στην Ισπανία του 19ου αιώνα. Σήμερα οι χαμπανέρες είναι ακόμα παρούσες ως παραδοσιακά τραγούδια και επώνυμες μουσικές συνθέσεις, ιδίως στη βόρεια χώρα των Βάσκων, στην Καταλωνία και στη Βαλένθια. Ο χαρακτηριστικός ρυθμός του «La Paloma» (όπως ισχύει για όλες τις χαμπανέρες) αντιπροσωπεύει μια συγχώνευση των τοπικών κουβανέζικων τραγουδιών (που μεταφέρθηκαν από Ισπανούς ναυτικούς στην πατρίδα τους) με τη ρυθμική δομή του φλαμένκο «tanguillo gaditano» (με αρχική καταγωγή από το Κάδιθ). 

Πολύ γρήγορα το «La Paloma» έγινε δημοφιλές έξω από την Ισπανία, ιδίως στο Μεξικό, και σύντομα εξαπλώθηκε και στα πιο απομακρυσμένα μέρη του κόσμου. Σε πολλά μέρη, όπως στο Αφγανιστάν, στη Χαβάη, στη Γερμανία, στη Ρουμανία, στη Ζανζιβάρη και στην Γκόα, απέκτησε την υπόσταση ενός ημι-παραδοσιακού τραγουδιού. Μπορεί να θεωρηθεί μία από τις πρώτες παγκόσμιες επιτυχίες («χιτς») και έχει προσελκύσει καλλιτέχνες από ποικίλα μουσικά υπόβαθρα. Υπάρχουν περισσότερες από χίλιες εκδοχές του «La Paloma» και μαζί με το «Yesterday» των Μπητλς είναι τα περισσότερο ηχογραφημένα τραγούδια στην ιστορία της μουσικής.
thumb|Παρτιτούρα του «La Paloma»
UNK
noicon|thumb|right|205px|Τα πρώτα μέτρα του «La Paloma» σε σόλο κιθάρα
UNK
thumb|thumbtime=191|start=191|end=256|upright=1.5|«La Paloma», το τραγούδι σε καρτούν του 1930
UNK
Q1321
ισπανική
Concept
Q42326
περιστέρι
Concept
Q954019
Σεμπαστιάν Ιραντιέρ
PER
Q7687
1859
TIME
Q2807
Μαδρίτη
LOC
None
χαμπανέρες
UNK
Q5705
Καταλωνία
LOC
Q5720
Βαλένθια
LOC
Q15682
Κάδιθ
LOC
Q96
Μεξικό
LOC
Q889
Αφγανιστάν
LOC
Q782
Χαβάη
LOC
Q1774
Ζανζιβάρη
LOC
Q1171
Γκόα
LOC
Q2087267
παραδοσιακού τραγουδιού
MEDIA
Q202698
Yesterday
MEDIA
Q1299
Μπητλς
ORG
Q1700350
La Paloma
MEDIA
Q1700350
La Paloma
MEDIA
Q1700350
La Paloma
MEDIA
Q1700350
La Paloma
MEDIA
Q1700350
La Paloma
MEDIA
Q1700350
La Paloma
MEDIA
Q1700350
La Paloma
MEDIA
Q1700350
La Paloma
MEDIA
+205^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
205
NUMBER
+191^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
191
NUMBER
+191^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
191
NUMBER
+256^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
256
NUMBER
+1.5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1.5
NUMBER
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
language of work or name
composer
language of work or name
language of work or name
language of work or name
shares border with
shares border with
performer
notable work