Αβασγοί
thumb|250px|right|Αβασγοί στο λιμάνι της Σαμσούντας το 1864Οι Αβασγοί (Αμπχαζικά: Аҧсуа, "Apswa"; ) ήταν λαός εγκατεστημένος στην αρχαία Κολχίδα (κατά τον Αρριανό), κατ' αρχάς βορείως του ποταμού Φάσιδος. Από αυτούς φαίνεται ότι κατάγονταν οι κάτοικοι της Βυζαντινής Αβαζίας, της σημερινής λεγόμενης Αμπχαζίας. Οι ίδιοι αποκαλούνται "Αμπχαζέ", αποτελούν κλάδο της Καυκασίας φυλής και ομιλούν την Αμπχαζική γλώσσα. Eίναι μια Βορειοδυτική Καυκάσια εθνότητα, που ζει κυρίως στην Αμπχαζία, μια αμφισβητούμενη περιοχή στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Ένας μεγάλος πληθυσμός της Αμπχαζικής διασποράς κατοικεί στην Τουρκία, προερχόμενη από τις πληθυσμιακές μετακινήσεις από τον Καύκασο στα τέλη του 19ου αιώνα. Πολλοί Αμπχάζιοι ζουν και σε άλλες χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, ιδιαίτερα στη Ρωσία και την Ουκρανία.

Από την αρχαιότητα φέρονται εγκατεστημένοι δυτικά του Καυκάσου όπου και διεσπάρησαν στις ΝΑ. ακτές του Εύξεινου Πόντου ασχολούμενοι μέχρι σήμερα με την γεωργία, οινοποιία, κτηνοτροφία και μελισσοκομία. Στο πέρασμα των αιώνων διατήρησαν δική τους γλώσσα την οποία μιλούν και σήμερα χρησιμοποιώντας στο γραπτό λόγο την γεωργιανή, μόνον ως λόγια γλώσσα.

Την εθνολογική ονομασία "Αμπχαζέ", εξελλήνισαν πρώτοι οι Βυζαντινοί όπως τουλάχιστον προκύπτει από τον Θεοφάνη τον Βυζάντιον, ιστορικό του 6ου αιώνα, που θεωρείται και ο πρώτος ιστοριογράφος που κάνει λόγο για τους λαούς της εποχής, αν και στη πραγματικότητα πρώτος είναι ο Αρριανός (1ος αιώνας) που τους αναφέρει ως "Αβασκούς", κατοίκους της μυθικής Κολχίδας (Αρρ. "Περίπλους Ευξείνου Πόντου", ΙΑ, 3). Παρά ταύτα ο λαός αυτός είχε έλθει σε στενή επαφή με τους Έλληνες από την αρχαιότητα, και ιδίως με τους Μιλήσιους που είχαν ιδρύσει στη περιοχή τους πολλές εμπορικές πόλεις-αποικίες, όπως την Διοσκουριάδα, την Πιτυούντα και άλλες.

Γενικά, οι Αβασγοί διατήρησαν καλές σχέσεις με το ελληνικό στοιχείο και έμειναν ανεξάρτητοι μέχρι τον 1ο αιώνα (μ.Χ.) οπότε και υποτάχθηκαν στους Ρωμαίους, διατηρώντας όμως μια κάποια αυτονομία μέχρι τον Αυτοκράτορα Αδριανό (2ος αιώνας) ο οποίος τους επέβαλε ηγεμόνα δικής του επιλογής ως όργανο της ρωμαϊκής εξουσίας. Από τον Διοκλητιανό και μετέπειτα, η χώρα τους χρησιμοποιήθηκε ως τόπος εξορίας κακοποιών και επίσης των διωκομένων Χριστιανών, όπως τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο που εξορίσθηκε στην Πιτυούντα.

Οι Αβασγοί ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό κατά τον 6ο αιώνα. Ο Ιουστινιανός έκτισε στη Πιτυούντα τον πρώτο χριστιανικό ναό που διασώζεται μέχρι και σήμερα. Επί των ημερών του Αυτοκράτορα Ηρακλείου (7ος αιώνας), οι Αβασγοί μαζί με τους Λαζούς συγκρότησαν στράτευμα από 40.000 άνδρες και βοήθησαν το βυζαντινό αυτοκράτορα στην εκστρατεία του εναντίον των Περσών. Περί τα τέλη του 7ου αιώνα και στις αρχές του 8ου, οι Αβασγοί υποτάχθηκαν στους Άραβες αλλά δεν άργησαν να ανακτήσουν την ανεξαρτησία τους με τη βοήθεια των Βυζαντινών και υπό δικούς τους ηγεμόνες. Η εξάπλωση, στη συνέχεια, των Χαζάρων και η βυζαντινοχαζαρική φιλία που επακολούθησε, φέρεται να αποδυνάμωσε εκείνη με τους Αβασγούς, με συνέπεια τελικά να υποταχθούν στους Γεωργιανούς (11ος αιώνας) και η χώρα τους διαμοιράσθηκε σε κλήρους που δωρήθηκαν στους νικητές.

Κατά την περίοδο των επιδρομών του Τζένγκις Χαν και του Ταμερλάνου κατά της Γεωργίας (15ος αιώνας), οι Αβασγοί επωφελούμενοι των γεγονότων αποτίναξαν το ζυγό των Γεωργιανών. Μετά όμως την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, οι Οθωμανοί κατέλαβαν τη χώρα των Αβασγών και εγκατέστησαν ισχυρή φρουρά (στο Σουχούμ Καλέ, το Ρεντούτ Καλέ, κ.ά). Οι Οθωμανοί επέτρεψαν μεν στους Αβασγούς να διατηρούν τα ήθη και τα έθιμά τους, πλην όμως τους επέβαλαν στη συνέχεια τον Ισλαμισμό, θρησκεία την οποίαν διατηρούν μέχρι σήμερα.

Το 1825 οι Αβασγοί περιήλθαν στην εξουσία της Ρωσίας, διατηρώντας αρχικά δικούς τους τοπικούς ηγεμόνες και κάποιες ελευθερίες, τελικά όμως υποτάχθηκαν πλήρως το 1864. Από τότε άρχισαν αθρόες μεταναστεύσεις στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και ειδικότερα κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1877-1878, οπότε η περιοχή του Πόντου κατακλύστηκε από Αβασγούς.

Σήμερα οι Αβασγοί απαριθμούν 200.000 άτομα και αποτελούν αυτόνομη δημοκρατία ("de jure") της Γεωργίας, την Αμπχαζία, στην οποία ζουν περί τις 150.000 από αυτούς.
thumb|250px|right|Αβασγοί στο λιμάνι της Σαμσούντας το 1864
UNK
Q5111
Αμπχαζικά
Concept
Q183150
Κολχίδα
LOC
Q31845
Αρριανό
PER
Q23334
Αμπχαζία
LOC
Q5111
Αμπχαζική γλώσσα
Concept
None
Βορειοδυτική Καυκάσια
UNK
Q23334
Αμπχαζία
LOC
Q166
Μαύρης Θάλασσας
LOC
Q415585
διασποράς
UNK
Q15180
Σοβιετικής Ένωσης
LOC
Q41493
αρχαιότητα
Concept
Q5477
Καυκάσου
LOC
Q166
Εύξεινου Πόντου
LOC
Q31845
Αρριανός
PER
Q183150
Κολχίδα
LOC
Q2042003
Περίπλους Ευξείνου Πόντου
ORG
Q41493
αρχαιότητα
Concept
Q169460
Μιλήσιους
LOC
Q40811
Διοσκουριάδα
LOC
None
Πιτυούντα
UNK
Q1651392
Ρωμαίους
Concept
Q1427
Αδριανό
PER
Q43107
Διοκλητιανό
PER
Q43706
Ιωάννη τον Χρυσόστομο
MISC
Q41866
Ιουστινιανός
PER
Q41852
Ηρακλείου
PER
Q208551
Λαζούς
Concept
Q484206
Περσών
MEDIA
Q35323
Άραβες
Concept
Q720
Τζένγκις Χαν
PER
Q8462
Ταμερλάνου
PER
Q230
Γεωργία
LOC
Q160077
Άλωση της Κωνσταντινούπολης
EVE
Q189746
Ισλαμισμό
Concept
Q6997
1825
TIME
Q159
Ρωσία
LOC
Q7704
1864
TIME
Q12560
Οθωμανική Αυτοκρατορία
LOC
Q23334
Αμπχαζία
LOC
Q171795
Αβασγοί
MEDIA
Q171795
Αβασγοί
MEDIA
Q171795
Αβασγοί
MEDIA
Q171795
Αβασγοί
MEDIA
Q171795
Αβασγοί
MEDIA
Q171795
Αβασγοί
MEDIA
Q171795
Αβασγοί
MEDIA
Q171795
Αβασγοί
MEDIA
Q171795
Αβασγοί
MEDIA
1878-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1878
DATE
+250^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
250
NUMBER
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+7^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
7
NUMBER
+40.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
40.000
NUMBER
+7^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
7
NUMBER
+8^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
8
NUMBER
+11^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
11
NUMBER
+15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
15
NUMBER
-1878^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1878
NUMBER
+200.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
200.000
NUMBER
native language
country
native language
country
country
country
native language
country