Ορτοκίδες
thumb|right|250px|Τμήμα των τειχών του Ντιγιαρμπακίρ
Οι Ορτοκίδες ή Αρτουκίδες ήταν τουρκομανική δυναστεία που κυβέρνησε την Ανατολική Ανατολία, Βόρεια Συρία και Βόρειο Ιράκ κατά τον 11ο και τον 12ο αιώνα μ.Χ. 

Οι Ορτοκίδες κυβέρνησαν την περιφέρεια του Ντιγιαρμπακίρ στη νοτιοανατολική Ανατολία μέσω δύο κλάδων: των Χισν Καϋφά-Αμίτ και των Μαρντίν-Μαγιαφαρικίν. Ο πρώτος ηγέτης τους, Ορτούκ ιμπν Εκσέμπ, αναφέρεται ότι πήρε μέρος σε εκστρατεία του Βυζαντίου κατά των Νορμανδών. Λίγα χρόνια αργότερα πολέμησε για λογαριασμό του Σελτζούκου σουλτάνου Μαλίκ Σαχ Α΄ και του αδελφού του Τουτούς, παίρνοντας για τις υπηρεσίες του ως αντάλλαγμα την Παλαιστίνη (1086). Ο διάδοχός του Μουγίν αντ-Ντιν Σοκμέν, μετά την κατάκτηση της Παλαιστίνης από τους Φατιμίδες της Αιγύπτου γύρισε στο Ντιγιαρμπακίρ και ανέλαβε τη διοίκηση της εκεί περιοχής. 

Στη μεγαλύτερη ακμή τους οι Ορτοκίδες έφτασαν μέχρι τη Μεσοποταμία, επεκτεινόμενοι βορειοανατολικά κατά μήκος της ανατολικής όχθης του Ευφράτη στην περιοχή της Άμιδας (1113). Η ανάμιξή τους σε πολέμους με τους Σταυροφόρους και οι βλέψεις του Σαλαντίν στην περιοχή επέφεραν την παρακμή τους, υποτάσσοντάς τους στον μεγάλο Κούρδο πολέμαρχο και τους διαδόχους του Αγιουβίδες τη δεκαετία του 1180. 

Κατόπιν αυτού, οι Ορτοκίδες εξακολούθησαν να ηγεμονεύουν στο Ντιγιαρμπακίρ, ως υποτελείς όμως των Σελτζούκων του Ικονίου και των Χωρεσμίων Τούρκων. Το 1232 ο κλάδος των Χισν Καϋφά-Αμίτ διαλύθηκε από τους Σελτζούκους ενώ ο κλάδος των Μαρντίν-Μαγιαφαρικίν διατηρήθηκε ως υποτελής στους Μογγόλους έως το 1408, οπότε και διαλύθηκε από την τουρκομανική ομοσπονδία των Καρά Κογιουνλού.
thumb|right|250px|Τμήμα των τειχών του Ντιγιαρμπακίρ
UNK
Q484472
τουρκομανική
Concept
Q51614
Ανατολία
LOC
Q858
Συρία
LOC
Q796
Ιράκ
LOC
Q83387
Ντιγιαρμπακίρ
LOC
Q188022
Μαρντίν
LOC
Q12544
Βυζαντίου
LOC
Q83418
Νορμανδών
MEDIA
Q3708255
Σελτζούκου
LOC
Q43292
σουλτάνου
Concept
Q311482
Μαλίκ Σαχ Α΄
PER
Q512593
Τουτούς
PER
Q23792
Παλαιστίνη
LOC
None
Μουγίν αντ-Ντιν Σοκμέν
UNK
Q160307
Φατιμίδες
LOC
Q79
Αιγύπτου
LOC
Q11767
Μεσοποταμία
LOC
Q34589
Ευφράτη
LOC
Q83387
Άμιδας
LOC
Q12546
Σταυροφόρους
Concept
Q8581
Σαλαντίν
PER
Q180114
Αγιουβίδες
LOC
Q83387
Ντιγιαρμπακίρ
LOC
Q975405
Σελτζούκων του Ικονίου
LOC
Q486918
Χωρεσμίων
LOC
Q188022
Μαρντίν
LOC
Q41975
Μογγόλους
Concept
Q484472
τουρκομανική
Concept
Q324470
Καρά Κογιουνλού
LOC
Q1133431
Ορτοκίδες
LOC
Q1133431
Ορτοκίδες
LOC
Q1133431
Ορτοκίδες
LOC
Q1133431
Ορτοκίδες
LOC
1086-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1086
DATE
1113-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1113
DATE
+250^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
250
NUMBER
+11^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
11
NUMBER
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
+1086^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1086
NUMBER
+1113^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1113
NUMBER
diplomatic relation
ethnic group
diplomatic relation
family
noble title
family