Φόσα
Η Φόσα ("Cryptoprocta ferox" - "Κρυπτόπρωκτος ο θηριώδης") είναι αιλουρόμορφο, σαρκοφάγο θηλαστικό, ενδημικό της Μαδαγασκάρης. Είναι μέλος των Ευπλερίδων ("Eupleridae"), οικογένεια σαρκοφάγων που είναι στενοί συγγενείς της μαγκούστας (οικογένεια Ερπηστίδων). Η ταξινόμησή της έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση καθώς τα φυσικά χαρακτηριστικά της μοιάζουν με αυτά των Φελίδων ("Felidae"), ωστόσο άλλα χαρακτηριστικά υποδεικνύουν πιο στενή σχέση με τις Βιβερίδες (κυρίως μοσχογαλές και οι συγγενείς τους). Η ταξινόμησή της, μαζί με αυτή άλλων μαλαγασικών σαρκοφάγων, επηρέασαν υποθέσεις για το πόσες φορές σαρκοφάγα θηλαστικά εποίκισαν το νησί. Αφότου γενετικές μελέτες έδειξαν ότι η Φόσα και όλα τα άλλα μαλαγασιανά σαρκοφάγα έχουν στενότερους συγγενικούς δεσμούς μεταξύ τους (σχηματίζοντας κλάδο, την οικογένεια των Ευπλερίδων), είναι πλέον παραδεκτό ότι τα σαρκοφάγα αποίκησαν το νησί μία φορά πριν από περίπου 18 με 20 εκατομμύρια χρόνια πριν.

Η Φόσα είναι το μεγαλύτερο θηλαστικό σαρκοφάγο του νησιού της Μαδαγασκάρης και έχει συγκριθεί με μικρό Κούγκαρ. Τα ενήλικα άτομα έχουν μήκος σώματος (μαζί με το κεφάλι) 70-80 εκατοστά και ζυγίσουν από 5,5 έως 8,6 κιλά, ενώ τα αρσενικά είναι μεγαλύτερα από τα θηλυκά. Έχει ημισυσταλτά νύχια και εύκαμπτους αστραγάλους που της επιτρέπουν να ανεβοκατεβαίνει από δέντρα με το κεφάλι μπροστά καθώς να πηδάει από δέντρο σε δέντρο. Η Φόσα είναι μοναδική στην οικογένειά της ως προς το σχήμα των γεννητικών της οργάνων, τα οποία έχουν κοινά χαρακτηριστικά με αυτά των υαινών και των αιλουροειδών.

Το είδος είναι ευρέως διαδεδομένο στο νησί, αν και η πυκνότητα του πληθυσμού του είναι συνήθως χαμηλή. Βρίσκεται αποκλειστικά σε δάση, ενώ κυνηγά και την ημέρα και την νύχτα. Πάνω από το 50% της δίαιτάς του αποτελείται από λεμούριους, ενδημικά πρωτεύοντα του νησιού, ενώ έχουν καταγραφεί ως θηράματά του τενρέκ, τρωκτικά, σαύρες, πουλιά και άλλα ζώα. Το ζευγάρωμα συνήθως γίνεται στα δέντρα, σε οριζόντια κλαδιά και μπορεί να κρατήσει αρκετές ώρες. Οι γέννες αποτελούνται από ένα έως έξι μικρά, τα οποία γεννιούνται τυφλά και χωρίς δόντια (φωλεόφιλα). Τα μικρά απογαλακτίζονται μετά από 4,5 μήνες ενώ γίνονται ανεξάρτητα μετά από ένα χρόνο. Η σεξουαλική ωριμότητα εμφανίζεται περίπου σε ηλικία τριών η τεσσάρων ετών ενώ το προσδόκιμο ζωής στην αιχμαλωσία είναι 20 χρόνια. Η Φόσα είναι καταχωριμένη ως "εκτεθειμένο είδος" από την Παγκόσμια Ένωση Προστασίας της Φύσης (IUCN). Εν γένει οι Μαλαγάσιοι την φοβούνται και συχνά προστατεύεται από το ταμπού τους, γνωστό ως "fady". Η μεγαλύτερη απειλή για το είδος είναι καταστροφή του οικοτόπου της.
Q7377
θηλαστικό
Concept
Q123452
ενδημικό
Concept
Q1019
Μαδαγασκάρη
LOC
None
Ευπλερίδων
UNK
Q35409
οικογένεια
Concept
Q25306
σαρκοφάγων
Concept
Q80479
μαγκούστα
Concept
Q11398
ταξινόμησή
Concept
None
Φελίδων
UNK
None
Βιβερίδες
UNK
Q192210
κλάδο
Concept
Q4620674
γεννητικών της οργάνων
Concept
Q42046
υαινών
Concept
Q37212
λεμούριους
Concept
None
τενρέκ
UNK
Q10850
τρωκτικά
Concept
None
φωλεόφιλα
UNK
None
σεξουαλική ωριμότητα
UNK
Q278113
εκτεθειμένο είδος
Concept
Q48268
Παγκόσμια Ένωση Προστασίας της Φύσης
ORG
Q171180
ταμπού
Concept
Q183330
Φόσα
Concept
Q183330
Φόσα
Concept
Q183330
Φόσα
Concept
Q183330
Φόσα
Concept
Q183330
Φόσα
Concept
+18^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
18
NUMBER
+20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20
NUMBER
+70^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
70
NUMBER
-80^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-80
NUMBER
+5.5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5,5
NUMBER
+8.6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
8,6
NUMBER
+50^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
50
NUMBER
+4.5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4,5
NUMBER
+20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20
NUMBER
endemic to
IUCN conservation status