Αμπχαζικό αλφάβητο
δεξιά|μικρογραφία|Το αμπχαζικό λατινικό αλφάβητο που χρησιμοποιήθηκε 1926-1928, σχεδιασμένο από τον Νίκολας Μαρρ
μικρογραφία|Το Αμπχσζικό λατινικό αλφάβητο που χρησιμοποιήθηκε το 1928-1938 με αντίστοιχες μεταγραφές στο κυριλλικό και στο ΔΦΑ.
Το Αμπχαζικό αλφάβητο το οποίο βασίστηκε στο [[Γεωργιανές γραφές|γεωργιανό αλφάβητο]] και χρησιμοποιείται το 1938-1953.
Το Αμπχαζικό αλφάβητο είναι Κυριλλικό αλφάβητο 62 γραμμάτων που χρησιμοποιούνται για την Αμπχαζική γλώσσα.

Η Αμπχαζική δεν ήταν γραπτή γλώσσα μέχρι τον 19ο αιώνα. Μέχρι τότε, οι Αμπχάζιοι, ειδικά οι πρίγκιπες, χρησιμοποιούσαν τα ελληνικά (μέχρι περίπου τον 9ο αιώνα), τα γεωργιανά (9–19ος αιώνας), και εν μέρει τα τουρκικά (18ος αιώνας). Στα αμπχαζικά η λέξη για το αλφάβητο είναι η анбан (ανμπάν), η οποία είναι δάνειο από τη γεωργιανό ანბანი (ανμπάνι).

Το πρώτο αμπχαζικό αλφάβητο δημιουργήθηκε το 1862 από Ντιμίτρι Γκούλια και τον Κ. Ματσαβαριάνι. Το αλφάβητο αναπτύχθηκε από τον Πέτερ φον Ούσλαρ. Είχε 37 γράμματα και βασιζόταν στο Κυριλλικό αλφάβητο. Το 1909 επεκτάθηκε και έφτασε τα 55 γράμματα από τον Αλεξέι Τσόσουα για να προσαρμόσει το αλφάβητο στο εκτεταμένο αριθμό συμφώνων της Αμπχαζικής.

Το 1926, κατά τη διάρκεια της πολιτικής κορενιζατσίγια της Σοβιετικής Ένωσης, το Κυριλλικό αλφάβητο αντικαταστάθηκε από το λατινικό αλφάβητο που επινόησε ο Νικολάι Μαρρ. Χαρακτήρισε 76 γράμματα και ονομαζόταν "Αμπχαζικό αναλυτικό αλφάβητο". Το 1928 αντικαταστάθηκε από ένα άλλο λατινικό αλφάβητο. (βλέπε εικόνα στα δεξιά.) Από το 1938 έως το 1954 η Αμπχαζική γλώσσα γραφόταν στα 3 γεωργιανά αλφάβητα: τα Ασομταβρούλι, Νουσχούρι και Μχεντρούλι.

Από το 1954, η Αμπχαζική γλώσσα γράφεται σε ένα νέο κυριλλικό αλφάβητο με 62 γράμματα (βλέπε διάγραμμα παρακάτω). Από αυτά, 38 γραφικά ξεχωριστά. Τα υπόλοιπα είναι δίγραφα με τα γράμματα και που δείχνουν φατνιακοποίηση και χειλικοποίηση, αντίστοιχα. Το 1996 υλοποιήθηκε η πιο πρόσφατη μεταρρύθμιση του αλφαβήτου: ενώ η χειλικοποίηση μέχρι σήμερα σημειωνόταν με δύο επιπλέον γράμματα, τα ә και у, από τότε μόνο το ә διατηρήθηκε σε αυτή τη λειτουργία. Παραδόξως, τα Κυριλλικά κλειστά γράμματα К П Т αντιπροσωπεύουν γλωττιδικά σύμφωνα. Τα μη γλωττιδικά (πνευμονικά σύμφωνα) προκύπτουν από αυτά μέσω γραμμής στο κάτω μέρος του γράμματος. Στην περίπτωση συγγενικών γραμμάτων, ωστόσο, το απλό γράμμα είναι πνευμονικό, και τα παράγωγα γράμματα είναι γλωττιδικά.

Η σύγχρονη αμπχαζική ορθογραφία δίνει προτεραιότητα στα γράμματα Г П με κάτω γραμμή (Ӷ Ԥ) αντί για γάντζο (Ҕ Ҧ). Οι χαρακτήρες Ԥ και ԥ κωδικοποιούνται στο Unicode από την έκδοση 5.2.
δεξιά|μικρογραφία|Το αμπχαζικό λατινικό αλφάβητο που χρησιμοποιήθηκε 1926-1928, σχεδιασμένο από τον Νίκολας Μαρρ
UNK
μικρογραφία|Το Αμπχσζικό λατινικό αλφάβητο που χρησιμοποιήθηκε το 1928-1938 με αντίστοιχες μεταγραφές στο κυριλλικό και στο ΔΦΑ.
UNK
Το Αμπχαζικό αλφάβητο το οποίο βασίστηκε στο [[Γεωργιανές γραφές|γεωργιανό αλφάβητο]] και χρησιμοποιείται το 1938-1953.
UNK
Q8209
Κυριλλικό
Concept
Q9779
αλφάβητο
Concept
Q5111
Αμπχαζική γλώσσα
Concept
Q9129
ελληνικά
Concept
Q8108
γεωργιανά
Concept
Q256
τουρκικά
Concept
Q8209
Κυριλλικό αλφάβητο
Concept
Q38035
αριθμό συμφώνων
Concept
None
κορενιζατσίγια
UNK
Q15180
Σοβιετικής Ένωσης
LOC
Q8229
λατινικό αλφάβητο
Concept
None
Νικολάι Μαρρ
UNK
Q161428
γεωργιανά αλφάβητα
Concept
Q51597
κλειστά
Concept
Q307076
Αμπχαζικό αλφάβητο
UNK
Q307076
Αμπχαζικό αλφάβητο
UNK
1928-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1928
DATE
1938-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1938
DATE
1953-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1953
DATE
-1928^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1928
NUMBER
-1938^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1938
NUMBER
-1953^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1953
NUMBER
+62^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
62
NUMBER
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
+9^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
9
NUMBER
+9^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
9
NUMBER
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
+18^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
18
NUMBER
+37^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
37
NUMBER
+55^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
55
NUMBER
+76^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
76
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+62^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
62
NUMBER
+38^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
38
NUMBER
+5.2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5.2
NUMBER
instance of
writing system