Ανατολικό Μπλοκ
Η Ευρώπη στη δεκαετία του 1980. Με κόκκινο χρώμα απεικονίζονται οι χώρες του Συμφώνου της Βαρσοβίας, οι οποίες, μαζί με τη Γιουγκοσλαβία, αποτέλεσαν και το ανατολικό μπλοκ. Με μπλε απεικονίζονται οι χώρες μέλη του [[ΝΑΤΟ]].
Το Ανατολικό Μπλοκ ή Ανατολικός Συνασπισμός είναι ένας πολιτικός και διπλωματικός όρος, ο οποίος περιγράφει μια ομάδα λενινιστικών κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης όπου εφαρμόζονταν σοσιαλιστικό καθεστώς από τη λήξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου έως το 1989. Αυτές οι χώρες αυτοαποκαλούνταν σοσιαλιστικές λαϊκές δημοκρατίες, για να καταδείξουν τη διαφορά τους από τις καπιταλιστικές φιλελεύθερες δημοκρατίες της Δυτικής Ευρώπης. Κατά τη μαρξιστική θεωρία και τη λενινιστική εκδοχή της, τα κράτη του ανατολικού μπλοκ ευρίσκονταν σε μία «μεταβατική» φάση προς την αταξική και ακρατική κομμουνιστική κοινωνία.

Επικρατούσα γεωπολιτική δύναμη του μπλοκ ήταν η Σοβιετική Ένωση, η μοναδική με σοσιαλιστικό καθεστώς πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Το ανατολικό μπλοκ περιελάμβανε επίσης τα εξής επτά κράτη: Ανατολική Γερμανία, Πολωνία, Τσεχοσλοβακία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Αλβανία και Βουλγαρία. Βασικοί θεσμοί της συνεργασίας τους ήταν το Σύμφωνο της Βαρσοβίας και το Συμβούλιο Οικονομικής Αλληλοβοήθειας (ΚΟΜΕΚΟΝ). Οι εν λόγω θεσμοί οικοδομήθηκαν όταν μετά τον Πόλεμο οι χώρες αυτές τέθηκαν στη σφαίρα επιρροής της Σοβιετικής Ένωσης, μίας εκ των βασικών νικητών του Β' Παγκοσμίου, και στη συνέχεια βρέθηκαν από κοινού σε αντιπαράθεση με τις χώρες του ΝΑΤΟ (Ψυχρός Πόλεμος). Κατά τη δεκαετία του 1960 η Αλβανία αυτονομήθηκε από την επιρροή της Σοβιετικής Ένωσης (λόγω διαφωνίας με την αποσταλινοποίηση) και αποχώρησε από τους κοινούς θεσμούς, αλλά διατήρησε τις λενινιστικές οικονομικές και πολιτικές δομές οπότε συνέχισε να θεωρείται ως ανήκουσα στο ανατολικό μπλοκ. Για τον ίδιο λόγο πολλοί συμπεριλαμβάνουν στο μπλοκ και τη Γιουγκοσλαβία, αν και ποτέ δεν υπήρξε μέλος των δύο οργανισμών.

Με πιο ευρεία έννοια, ο όρος μπορεί να περιλάβει ακόμα και μη ευρωπαϊκές χώρες που κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου είχαν κομμουνιστικό καθεστώς και εντάσσονταν στη σφαίρα επιρροής της σοβιετικής διπλωματίας, όπως για παράδειγμα η Κούβα.

Πολλοί δυτικοί πολιτικοί, με πρώτο το Βρετανό πρωθυπουργό Ουίνστον Τσώρτσιλ, χρησιμοποίησαν εναλλακτικά τον όρο «σιδηρούν παραπέτασμα». Τόσο το "ανατολικό μπλοκ" όσο και το "σιδηρούν παραπέτασμα" αναφέρονται στα ίδια ακριβώς κράτη, με τη διαφορά πως το πρώτο έχει ουδέτερη σημασία, ενώ το δεύτερο υποτιμητική.

Κατηγορία:Ευρωπαϊκή ιστορία
Η Ευρώπη στη δεκαετία του 1980. Με κόκκινο χρώμα απεικονίζονται οι χώρες του Συμφώνου της Βαρσοβίας, οι οποίες, μαζί με τη Γιουγκοσλαβία, αποτέλεσαν και το ανατολικό μπλοκ. Με μπλε απεικονίζονται οι χώρες μέλη του [[ΝΑΤΟ]].
UNK
Q7163
πολιτικός
Concept
Q1889
διπλωματικός
Concept
Q155059
λενινιστικών
Concept
Q7275
κρατών
Concept
Q46
Ευρώπης
LOC
Q362
Β' Παγκοσμίου Πολέμου
EVE
Q2425
1989
TIME
Q7272
σοσιαλιστικές
Concept
Q4819059
λαϊκές δημοκρατίες
Concept
Q6206
καπιταλιστικές
Concept
Q192125
φιλελεύθερες δημοκρατίες
Concept
Q7264
μαρξιστική
Concept
None
κομμουνιστική κοινωνία
UNK
Q15180
Σοβιετική Ένωση
LOC
Q16957
Ανατολική Γερμανία
LOC
Q211274
Πολωνία
LOC
Q853348
Τσεχοσλοβακία
LOC
Q16410
Ουγγαρία
LOC
Q218
Ρουμανία
LOC
Q467864
Αλβανία
LOC
Q121932
Βουλγαρία
LOC
Q41644
Σύμφωνο της Βαρσοβίας
ORG
Q191582
ΚΟΜΕΚΟΝ
ORG
Q7184
ΝΑΤΟ
Concept
Q8683
Ψυχρός Πόλεμος
EVE
Q222
Αλβανία
LOC
Q277560
αποσταλινοποίηση
Concept
Q83286
Γιουγκοσλαβία
LOC
Q241
Κούβα
LOC
Q160381
δυτικοί
Concept
Q145
Βρετανό
LOC
Q14212
πρωθυπουργό
Concept
Q8016
Ουίνστον Τσώρτσιλ
PER
Q124425
σιδηρούν παραπέτασμα
Concept
Κατηγορία:Ευρωπαϊκή ιστορία
UNK
Q170541
Ανατολικό Μπλοκ
ORG
continent
conflict
participant
location
country of citizenship