Σπόρος
Διάγραμμα [[Κάρυο (βοτανική)|καρύου]]. Διάκριση μεταξύ σπόρου και [[Καρπός|καρπού]].
Σπόρος ή σπέρμα ονομάζεται το αναπαραγωγικό όργανο που ύστερα από γονιμοποίηση περιέχεται στον καρπό και προήλθε από τις σπερμοβλάστες. Τα λειτουργικά μέρη του σπόρου είναι το έμβρυο ή φυτάριο, δύο κοτυληδόνες (εκ των οποίων τουλάχιστο μια λειτουργική), το ενδοσπέρμιο και το περισπέρμιο.

Οι κοτυληδόνες και το ενδοσπέρμιο χρησιμοποιούνται κυρίως για αποθήκευση αποθησαυριστικών ουσιών που είναι απαραίτητες κατά τα διάφορα στάδια της βλάστησης. Στα μονοκότυλα η λειτουργική κοτυληδόνα ονομάζεται ασπίδιο ("scutellum") ενώ η δεύτερη μένει ατροφική. Σε μερικά είδη στο σπόρο το ενδοσπέρμιο είναι τόσο περιορισμένο που θεωρείται πως δεν υπάρχει. Το περισπέρμιο είναι το προστατευτικό κάλυμμα όλου του σπόρου και ενσωματώνει μηχανισμούς για τον έλεγχο της διέλευσης του νερού, καθώς και ουσίες-ανοστολείς της βλάστησης (αγγλ: "germination inhibitors"). Πολλές φορές το περισπέρμιο δεν αφήνει δίοδο για να εισέλθει νερό ή/και οξυγόνο στο εσωτερικό του σπόρου με αποτέλεσμα μια κατάσταση εξαναγκασμένου ληθάργου. Η μόνη δυνάμει είσοδος αυτών των στοιχείων είναι η μικροπύλη ("micropyle"), ενώ hilum λέγεται η ασυνέχεια του περισπερμίου γύρω από αυτήν. Κατά τη διάρκεια του ληθάργου, αυτή παραμένει ανοιχτή όταν ο σπόρος περιέχει περισσότερο από το επιθυμητό νερό (για να βγει έξω), ενώ κλείνει όταν τα επίπεδα υγρασίας πέφτουν σε επιθυμητά όρια. Το έμβρυο αποτελείται από τα αρχέφυτρα του βλαστού (κολεόπτυλο) και της ρίζας (κολεόριζα). Το τμήμα του εμβρύου μεταξύ του ακραίου μεριστώματος του βλαστού και των κοτυληδόνων λέγεται επικοτύλιο, ενώ υποκοτύλιο είναι το μέρος του εμβρύου από το κορυφαίο ριζικό μερίστωμα ως τις κοτυληδόνες.
Διάγραμμα [[Κάρυο (βοτανική)|καρύου]]. Διάκριση μεταξύ σπόρου και [[Καρπός|καρπού]].
UNK
Q1364
καρπό
Concept
Q33196
έμβρυο
Concept
None
φυτάριο
UNK
None
ενδοσπέρμιο
UNK
None
περισπέρμιο
UNK
Q78961
μονοκότυλα
Concept
Q193026
κοτυληδόνα
Concept
None
ανοστολείς
UNK
Q1860
αγγλ:
Concept
Q283
νερό
Concept
Q629
οξυγόνο
Concept
None
μικροπύλη
UNK
None
ληθάργου
UNK
Q217651
υγρασίας
Concept
Q33196
έμβρυο
Concept
Q220869
βλαστού
Concept
None
κολεόπτυλο
UNK
None
κολεόριζα
UNK
None
επικοτύλιο
UNK
None
υποκοτύλιο
UNK
Q40763
Σπόρος
Concept
part of
part of