Θεϊσμός
Θεϊσμός είναι η πίστη σε έναν ή περισσότερους θεούς ή θεές. Ειδικότερα, μπορεί επίσης να σημαίνει την πίστη στον Θεό, έναν θεό, ή θεούς, που συμμετέχει/ουν ενεργά στη συντήρηση του Σύμπαντος. Το δευτερεύον αυτό νόημα αναφέρεται στο πλαίσιο άλλων πεποιθήσεων σχετικά με τα θεία που αναλύονται παρακάτω.

Ο όρος ("theism" - θεϊσμός) έχει ενσωματωθεί στην Αγγλική γλώσσα από το 1678, και πλάστηκε πιθανόν για να δηλώσει αντίθεση στον "αθεϊσμό", που εμφανίζεται ως όρος από τα 1587 (δείτε την ετυμολογία του αθεϊσμού για λεπτομέρειες).

Το κυρίως νόημα του όρου περικλείει τέσσερις πρωταρχικές απόψεις για το ρόλο της θεότητας στον κόσμο. Αυτές είναι οι ακόλουθες:

* Ντεϊσμός, η άποψη ότι ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο, αλλά δεν αλληλεπιδρά μαζί του· δίνεται έμφαση στην υπερβατικότητα της θεότητας
* Θεϊσμός, (δευτερεύων ορισμός), η άποψη ότι ο Θεός είναι εγγενώς παρών στον κόσμο, ωστόσο τον υπερβαίνει 
* Πανενθεϊσμός, η άποψη ότι ο κόσμος εμπεριέχεται εξολοκλήρου μέσα στον Θεό, ενώ ταυτόχρονα ο Θεός είναι κάτι το ευρύτερο από τον κόσμο τον ίδιο.
* Πανθεϊσμός, η άποψη ότι ο κόσμος ταυτίζεται με το Θεό· δίνεται έμφαση στην παρουσία της θεότητας

Εντός της κύριας σημασίας του θεϊσμού διακρίνουμε έναν αριθμό διαφορετικών περιπτώσεων ως προς το πλήθος και το είδος των θεοτήτων. Έχουμε έτσι τους παρακάτω ορισμούς:

* πολυθεϊσμός (υπάρχουν αρκετοί θεοί)
* μονοθεϊσμός (υπάρχει μόνο ένας Θεός)

Εντός του Πολυθεϊσμού διακρίνουμε “Ισχυρές” και “Ασθενείς” παραλλαγές. Ο Ισχυρός πολυθεϊσμός βλέπει τους θεούς ως διακριτά και ξεχωριστά όντα, ενώ ο Ασθενής πολυθεϊσμός τους βλέπει να συνενώνονται σε ένα ευρύτερο όλον.

Εντός του Πολυθεϊσμού διακρίνονται επίσης διαφορετικές στάσεις ως προς τη λατρεία των θεών.

* μονολατρία (υπάρχουν αρκετοί θεοί, λατρεύεται όμως μόνον ένας από αυτούς)
* ενοθεϊσμός (λατρεύονται αρκετοί θεοί, αλλά ένας θεωρείται ο υπέρτατος)
* καθενοθεϊσμός (η λατρεία ενός θεού κάθε φορά, θεωρώντας καθέναν απ' αυτούς υπέρτατο εκ περιτροπής)

Εντός του μονοθεϊσμού διακρίνονται αποκλειστικές και συγκρητικές μορφές. 
Ο αποκλειστικός μονοθεϊσμός μπορεί να είναι μονιστικός (Ιουδαϊσμός, Ισλάμ), δυϊστικός (Παρσί/Ζωροαστρισμός) και πλουραλιστικός (Χριστιανισμός).
Κάποιες μορφές του Ινδουϊσμού και του Νεοπαγανισμού θα μπορούσαν να θεωρηθούν Συγκρητικός μονοθεϊσμός.

Τέλος, μπορεί να γίνει μια διάκριση ανάμεσα στην πίστη στην ύπαρξη των θεών, από τη μία, και σε διαβεβαιώσεις σχετικά με την αγαθότητα ή την ηθική τους, από την άλλη, ή την πίστη στον Θεό ως το Υπέρτατο Αγαθό: δείτε και τα άρθρα ευθεϊσμός και δυσθεϊσμός.

Χαρακτηριστικές θεϊστικές θρησκείες είναι ο Ζωροαστρισμός, ο Σαϊβισμός, ο Βαϊσναβισμός, ο Ιουδαϊσμός, ο Χριστιανισμός, το Ισλάμ, οι Μπαχάι, και οι Σιχ.

Συγκρίνετε: Αθεϊσμός, Αγνωστικισμός
Q178885
θεούς
Concept
Q205985
θεές
Concept
Q1
Σύμπαν
Concept
Q1860
Αγγλική γλώσσα
Concept
Q7634
1678
TIME
Q6744
1587
TIME
Q7066
αθεϊσμού
Concept
Q620629
Ντεϊσμός
Concept
None
υπερβατικότητα
UNK
Q80837
υπερβαίνει
Concept
Q221390
Πανενθεϊσμός
Concept
Q728455
Πανθεϊσμός
Concept
None
παρουσία
UNK
Q9163
πολυθεϊσμός
Concept
Q9159
μονοθεϊσμός
Concept
None
μονολατρία
UNK
Q150395
ενοθεϊσμός
Concept
None
καθενοθεϊσμός
UNK
Q9268
Ιουδαϊσμός
Concept
Q432
Ισλάμ
Concept
Q9601
Ζωροαστρισμός
Concept
Q5043
Χριστιανισμός
Concept
Q189753
Νεοπαγανισμού
Concept
None
Συγκρητικός μονοθεϊσμός
UNK
None
Υπέρτατο Αγαθό
UNK
None
ευθεϊσμός
UNK
Q1360043
δυσθεϊσμός
UNK
Q9601
Ζωροαστρισμός
Concept
Q234953
Σαϊβισμός
Concept
None
Βαϊσναβισμός
UNK
Q9268
Ιουδαϊσμός
Concept
Q5043
Χριστιανισμός
Concept
Q432
Ισλάμ
Concept
Q22679
Μπαχάι
Concept
Q582779
Σιχ
MEDIA
Q7066
Αθεϊσμός
Concept
Q288928
Αγνωστικισμός
Concept
Q620805
Θεϊσμός
Concept
Q620805
Θεϊσμός
Concept
subclass of
subclass of