Λεοντής Χοναγμπέη
Ο Λεοντής Χοναγμπέη ("Σαρτανά" Αζοφική Θάλασσα, Ρωσία, 22 Σεπτεμβρίου 1853-Αύγουστος 1918) ήταν Έλληνας ομογενής σατιρικός ποιητής και τραγουδιστής.

Ο Λεοντής Χοναγμπέη ήταν γιος του φτωχού αγρότη "Αθανασίου Χοναγμπέη", αναγκασμένος να εργασθεί από πολύ μικρός, μετά τον πρόωρο θάνατο του πατέρα του. Από την ηλικία των 16 ετών ξεκίνησε να ασχολείται με τη συγγραφή ποιημάτων (κυρίως μαντινάδων σατιρικού περιεχομένου), αλλά και με την ερμηνεία ελληνικών, ρώσικων, ουκρανικών και αθιγγανικών ασμάτων. Επίσης, συνέθετε μόνος του μουσική για τη μελωποίηση των έργων του. Στα περισσότερα κείμενά του χρησιμοποίησε την ελληνική διάλεκτο και με αυτά έθιγε διάφορα τοπικά κοινωνικά προβλήματα, περιστατικά της καθημερινής ζωής και στοιχεία πολιτιστικής παράδοσης. Η δραστηριότητά του αυτή τον οδήγησε σύντομα σε ρήξη με ισχυρούς παράγοντες του χωριού του, οι οποίοι πέτυχαν τελικά την εκδίωξή του, στα 1870. Εκείνη την περίοδο συνέθεσε το πρώτο του τραγούδι, με τίτλο "Για την ξενιτειά".

Το 1882 επέστρεψε στο Σαρτανά και δημιούργησε το πρώτο δραματικό ποίημα στα χρονικά των Ελλήνων της Αζοφικής, αναφερόμενο με έμμετρους στίχους τραγουδιών σε γαμήλια ήθη και έθιμα των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής. Στα 1901 ο Χοναγμπέη πραγματοποιεί μια μεταβολή στην καλλιτεχνική του δημιουργία, καθώς αποφάσισε να εγκαταλείψει την σχετικά πεσιμιστική διάθεση που τον χαρακτήριζε έως τότε και να στραφεί σε έργα επαναστατικού, φιλοσοφικού και αντιπολεμικού χαρακτήρα. Σύμφωνα με το ποίμα "Λεοντή Χοναγμπέη" που συνέγραψε το 1934 ο Έλληνας ποιητής και λογοτέχνης Γεωργής Κωστοπράβ, ο Χοναγμπέη είχε ερωτικό δεσμό με μια άπροικη Ελληνίδα καλλονή, τη "Μαρία Κοσκός". Απεβίωσε αιφνίδια και σε πλήρη πενία το καλοκαίρι του 1918, σε ηλικία 65 ετών. Σύμφωνα με φήμες που κυκλοφόρησαν ο θάνατός του οφείλεται σε δηλητηρίαση στην οποία υποβλήθηκε από το γιατρό που τον επισκέφθηκε, κατόπιν υπόδειξης πλούσιων συγχωριανών του οι οποίοι ενοχλούνταν από τα γραπτά του. Ο τάφος του βρίσκεται στη Μαριούπολη.
Q35000
Αζοφική Θάλασσα
LOC
Q159
Ρωσία
LOC
Q2889
22 Σεπτεμβρίου
TIME
Q7666
1853
TIME
Q122
Αύγουστος
Concept
Q2094
1918
TIME
Q539051
Έλληνας
Concept
Q128758
σατιρικός
Concept
Q482
ποιητής
Concept
Q3566551
μαντινάδων
Concept
Q41
ελληνικών
LOC
Q212
ουκρανικών
LOC
Q8060
αθιγγανικών
Concept
Q638
μουσική
Concept
Q7741
1870
TIME
Q7812
1882
TIME
Q25372
δραματικό
Concept
Q8445
γαμήλια
Concept
Q2035
1901
TIME
Q484954
πεσιμιστική
Concept
Q10931
επαναστατικού
Concept
Q5891
φιλοσοφικού
Concept
Q18714
1934
TIME
Q4235506
Γεωργής Κωστοπράβ
PER
Q45803
άπροικη
Concept
Q40867
δηλητηρίαση
Concept
Q37133
Μαριούπολη
LOC
Q15971495
Λεοντής Χοναγμπέη
PER
Q15971495
Λεοντής Χοναγμπέη
PER
1853-09-22T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
22 Σεπτεμβρίου 1853
DATE
1918-08-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
Αύγουστος 1918
DATE
+16^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
16
NUMBER
+65^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
65
NUMBER
ethnic group
date of death
country