Μαν Ραίη
Ο Μαν Ραίη ("Man Ray", 27 Αυγούστου 1890 - 18 Νοεμβρίου 1976) ήταν Αμερικανός καλλιτέχνης, γνωστός κυρίως για το φωτογραφικό του έργο και την ανάμιξή του στα κινήματα του ντανταϊσμού και του υπερρεαλισμού.

Το πραγματικό του όνομα ήταν Emmanuel Rudzitsky και γεννήθηκε στη Φιλαδέλφεια της Πενσυλβανίας στην Αμερική το 1890, ενώ μεγάλωσε στο Μπρούκλιν της Νέα Υόρκης. Την περίοδο 1910-1911 παρακολουθεί μαθήματα ζωγραφικής αφού προηγουμένως έχει αρνηθεί μια υποτροφία για σπουδές στην αρχιτεκτονική. Το 1915 πραγματοποιεί την πρώτη του ατομική έκθεση ζωγραφικής, στη Νέα Υόρκη γεγονός που αποτελεί επίσης την αφορμή ώστε να ασχοληθεί με τη φωτογραφία, καθώς φωτογραφίζει ο ίδιος τα έργα του για τη δημιουργία καταλόγου. Από εκείνη τη στιγμή, ο Μαν Ραίη αφοσιώνεται στο φωτογραφικό μέσο και οι πρώτες σημαντικές φωτογραφίες του παρουσιάζονται το 1918.

Παράλληλα, ο Μαν Ραίη μαζί με τον Μαρσέλ Ντυσάν, συμμετέχουν στην οργάνωση ενός ντανταϊστικού ρεύματος στην Αμερική, την ίδια εποχή που ο ντανταϊσμός σημειώνει άνθιση στην Ευρώπη. Ακολουθεί η έκδοση ενός μοναδικού τεύχους της επιθεώρησης "New York Dada" το 1920, ωστόσο ο ίδιος ο Μαν Ραίη αποφαίνεται πως το ρεύμα του ντανταϊσμού δεν είναι εφικτό να αναπτυχθεί στην Αμερική.

Το καλοκαίρι του 1921 εγκαταλείπει τις Ηνωμένες πολιτείες και εγκαθίσταται στο Παρίσι. Η περίοδος που ακολουθεί είναι ίσως η πιο δημιουργική για τον Μαν Ραίη, ο οποίος συνεχίζει να ασχολείται με τη φωτογραφία διαμορφώνοντας ένα ιδιαίτερο ύφος αλλά και μια προσωπική τεχνική. Πολύ σύντομα από την άφιξή του στη Γαλλία, χρησιμοποιεί τις αποκαλούμενες "Ραιη-γραφίες" ("rayographies") φωτογραφίες που παράγονται τοποθετώντας αντικείμενα πάνω σε μια φωτοευαίσθητη επιφάνεια και στη συνέχεια με έκθεσή τους σε φως. Η τεχνική αυτή στην πραγματικότητα ήταν ήδη γνωστή, ωστόσο ο Μαν Ραίη την υιοθέτησε για αμιγώς καλλιτεχνικούς σκοπούς. 

Το 1925 συμμετέχει μαζί με τους Μαξ Ερνστ, Χουάν Μιρό, Πάμπλο Πικάσσο και Ζαν Αρπ στην πρώτη υπερρεαλιστική έκθεση που πραγματοποιείται στο Παρίσι. 

Τη δεκαετία του 1930 ο Μαν Ραίη επινοεί μαζί με τη βοηθό του Lee Miller τη μέθοδο που καλείται "solarization" και ουσιαστικά αποτελεί το φαινόμενο Sabatier στη διαδικασία της φωτογραφικής εκτύπωσης. 

Παράλληλα με τις "υπερρεαλιστικές" φωτογραφίες του, το έργο του Μαν Ραίη περιλαμβάνει και μια πληθώρα πορτρέτων, συμπεριλαμβανομένων και γνωστών καλλιτεχνών όπως του Ζαν Κοκτώ, του Ανρί Ματίς καθώς και των υπερρεαλιστών Αντρέ Μπρετόν, Τριστάν Τζαρά, Μαρσέλ Ντυσάν, Μαξ Ερνστ και άλλων. 

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του επέστρεψε στις Ηνωμένες πολιτείες όπου έζησε στην Καλιφόρνια. Πέθανε το 1976 στη Γαλλία.
Q2822
27 Αυγούστου
TIME
Q7832
1890
TIME
Q3027
18 Νοεμβρίου
TIME
Q2480
1976
TIME
Q30
Αμερικανός
LOC
Q11633
φωτογραφικό
Concept
Q6034
ντανταϊσμού
Concept
Q39427
υπερρεαλισμού
Concept
Q1345
Φιλαδέλφεια
LOC
Q828
Αμερική
LOC
Q7832
1890
TIME
Q60
Νέα Υόρκης
LOC
Q2075
1910
TIME
Q2076
1911
TIME
Q12271
αρχιτεκτονική
Concept
Q2084
1915
TIME
Q11633
φωτογραφία
Concept
Q2094
1918
TIME
Q5912
Μαρσέλ Ντυσάν
PER
Q46
Ευρώπη
LOC
Q2155
1920
TIME
Q2162
1921
TIME
Q90
Παρίσι
LOC
Q18107
1925
TIME
Q154842
Μαξ Ερνστ
PER
Q152384
Χουάν Μιρό
PER
Q5593
Πάμπλο Πικάσσο
PER
Q153739
Ζαν Αρπ
PER
Q18787
1930
TIME
None
φαινόμενο Sabatier
UNK
Q83158
Ζαν Κοκτώ
PER
Q5589
Ανρί Ματίς
PER
Q161955
Αντρέ Μπρετόν
PER
Q16409
Τριστάν Τζαρά
PER
Q5912
Μαρσέλ Ντυσάν
PER
Q154842
Μαξ Ερνστ
PER
Q828
Ηνωμένες πολιτείες
LOC
Q99
Καλιφόρνια
LOC
Q2480
1976
TIME
Q142
Γαλλία
LOC
Q46139
Μαν Ραίη
PER
Q46139
Μαν Ραίη
PER
Q46139
Μαν Ραίη
PER
Q46139
Μαν Ραίη
PER
Q46139
Μαν Ραίη
PER
Q46139
Μαν Ραίη
PER
Q46139
Μαν Ραίη
PER
Q46139
Μαν Ραίη
PER
1890-08-27T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
27 Αυγούστου 1890
DATE
1976-11-18T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
18 Νοεμβρίου 1976
DATE
1911-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1911
DATE
-1911^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1911
NUMBER
country of citizenship
field of work
movement
movement
date of birth
date of death
place of birth
work location
field of work
significant person
follows
point in time