Νικόλαος Θεοτόκης
Ο Νικόλαος Θεοτόκης (20 Ιουλίου 1878 – 15 Νοεμβρίου 1922) ήταν Έλληνας πολιτικός και διπλωμάτης, βουλευτής Κέρκυρας.

Γεννήθηκε στην Κέρκυρα στις 20 Ιουλίου του 1878 και καταγόταν από την αρχοντική κερκυραϊκή οικογένεια Θεοτόκη (κλάδος Θεοτόκη-Daviazzo). Ήταν πρωτότοκος γιος του πρωθυπουργού Γεωργίου Θεοτόκη και της Αμαλίας Δήμα, αδελφός του επίσης πρωθυπουργού Ιωάννη Θεοτόκη και της Ζαΐρας Θεοτόκη, μητέρας του πρωθυπουργού Γεωργίου Ράλλη.

Σπούδασε νομική στην Αθήνα και πολιτικές επιστήμες στο Παρίσι και στο Βερολίνο. 

Το 1899 ο Νικόλαος Θεοτόκης ξεκίνησε την καριέρα του στο διπλωματικό σώμα, εισερχόμενος στη διπλωματική υπηρεσία του Υπουργείου των Εξωτερικών. Αρχικά διορίστηκε υποπρόξενος στο Δεδέαγατς (σημερινή Αλεξανδρούπολη) και τη Μαγνησία. Το 1905 μετακινήθηκε στο Παρίσι και αργότερα στη Βιέννη υπηρετώντας ως γραμματέας των αντίστοιχων ελληνικών πρεσβειών. Το 1909 ανέλαβε τη θέση του πρώτου γραμματέα στην ελληνική πρεσβεία της Κωνσταντινούπολης και ακολούθως του Παρισιού και της Βέρνης. Το 1914, με την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου, ο Θεοτόκης μετακινήθηκε στην ελληνική πρεσβεία του Βερολίνου και αργότερα και διετέλεσε πρέσβης της Ελλάδας στο Βερολίνο. 

Το 1917, μετά την επικράτηση του κινήματος της Εθνικής Άμυνας, εγκαταστάθηκε στην Ελβετία, όπου μετέβη ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, όταν εκθρονίστηκε. 

Το 1920 επέστρεψε στην Ελλάδα, εγκατέλειψε το διπλωματικό σώμα και ξεκίνησε η εμπλοκή του στην πολιτική. Εξελέγη βουλευτής Κέρκυρας, συμμετέχοντας με το Λαϊκό Κόμμα στις εκλογές της 1 Νοεμβρίου του ίδιου έτους. Από τις 24 Ιανουαρίου 1921 χρημάτισε υπουργός Δικαιοσύνης στην κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Νικόλαο Καλογερόπουλο και ακολούθως διετέλεσε Υπουργός Ναυτικών και Στρατιωτικών (20 Φεβρουαρίου-26 Μαρτίου 1921). Στις δύο κυβερνήσεις που σχημάτισε ο Δημήτριος Γούναρης (26 Μαρτίου 1921-3 Μαΐου 1922) διορίστηκε υπουργός Στρατιωτικών, αξίωμα που διατήρησε και στην κυβέρνηση του Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη που ακολούθησε (9 Μαΐου-28 Αυγούστου 1922).

Μετά την αποτυχία της μικρασιατικής εκστρατείας και τις επακόλουθες εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις (Κίνημα στο στρατό υπό τον Στυλιανό Γονατά και τον Νικόλαο Πλαστήρα, παραίτηση της κυβέρνησης και του βασιλιά), στις 28 Σεπτεμβρίου του 1922 ο Νικόλαος Θεοτόκης συνελήφθη με απόφαση της Επαναστατικής Επιτροπής, ως ένας από τους υπεύθυνους της Μικρασιατικής Καταστροφής. Εκτός από τον Νικ. Θεοτόκη στο Έκτακτο Στρατοδικείο που συγκροτήθηκε τότε παραπέμφθηκαν οι Δημ. Γούναρης, Π. Πρωτοπαπαδάκης, Γ. Μπαλτατζής, Ξ. Στρατηγός, Μ. Γούδας, Ν. Στράτος και Γ. Χατζηανέστης, όλοι με την κατηγορία της «εσχάτης προδοσίας». Σύμφωνα με το κατηγορητήριο οι οκτώ κατηγορούμενοι «εκουσίως και εκ προθέσεως υπεστήριξαν την εισβολήν ξένων στρατευμάτων, ήτοι του τουρκικού εθνικιστικού στρατού, εις την επικράτειαν του Βασιλείου… παραδώσαντες άμα εις τον εχθρόν πόλεις, φρούρια, μέγα μέρος του στρατού και μεγίστης αξίας υλικόν πολέμου». 

Η Δίκη των Εξ, όπως έμεινε γνωστή, άρχισε στις 31 Οκτωβρίου/13 Νοεμβρίου 1922 και ολοκληρώθηκε μετά από 14 συνεδριάσεις στις 14/27 Νοεμβρίου. Για την απόφαση του στρατοδικείου ωστόσο δεν υπήρχαν πολλές αμφιβολίες ούτε πριν την έναρξη της δίκης ούτε κατά τη διάρκειά της. Παρά τις ευθύνες των κατηγορουμένων για τη Μικρασιατική καταστροφή, η παραπομπή τους με το συγκεκριμένο κατηγορητήριο και η καταδίκη τους, με βάση το κατηγορητήριο αυτό, υπήρξαν πράξεις σκοπιμότητας· «εθνικής σκοπιμότητος» όπως παραδέχθηκε αργότερα τόσο ο Θ. Πάγκαλος όσο και οι συμμετέχοντες ή μελετητές των γεγονότων της εποχής εκείνης. Το κατηγορητήριο τυπικά ήταν αστήρικτο καθώς η κατεχόμενη από τον ελληνικό στρατό περιοχής της δυτικής Μικράς Ασίας δεν ήταν ελληνικό έδαφος ούτε κατά το διεθνές ούτε κατά το ελληνικό Δίκαιο. Παρέμεινε και ουσιαστικά αστήρικτο καθώς από κανένα στοιχείο της ακροαματικής διαδικασίας δεν προέκυψε η έννοια του δόλου των κατηγορουμένων. Χρησιμοποιήθηκαν ωστόσο οι κατηγορίες αυτές με απώτερο σκοπό να κατευναστεί η εθνική αισχύνη που είχε υποστεί ο ελληνικός στρατός από την ήττα στη Μικρά Ασία αλλά και να πληγεί καίρια η βασιλική αντιβενιζελική παράταξη μέσα από την πολιτική δολοφονία των ηγετών της.

Η απόφαση του στρατοδικείου ανακοινώθηκε από τον πρόεδρό του, στρατηγό Αλ. Οθωναίο τις πρώτες πρωινές ώρες της 15/28 Νοεμβρίου. Κρίθηκαν ένοχοι όλοι οι κατηγορούμενοι και καταδικάστηκαν παμψηφεί σε θάνατο οι Γ. Χατζηανέστης, Δ. Γούναρης, Ν. Στράτος, Π. Πρωτοπαπαδάκης, Γ. Μπαλτατζής και Ν. Θεοτόκης ενώ οι Μ. Γούδας και Ξ. Στρατηγός σε ισόβια δεσμά. 

Οι έντονες διεθνείς αντιδράσεις με αίτημα την αναβολή ή ματαίωση της εκτέλεσης της ποινής και οι προσπάθειες για την σωτηρία των καταδικασθέντων σε θάνατο δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα. Έτσι οι Έξι τουφεκίστηκαν στο Γουδή στις 15 Νοεμβρίου 1922. 

Το 2010, μετά από αίτηση του Μιχάλη Πρωτοπαπαδάκη από το 2008, εγγονού του πρώην πρωθυπουργού Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη, παύθηκε οριστικά από τον Άρειο Πάγο η δίωξη των Έξι (ανάμεσά τους και του Νικόλαου Θεοτόκη) λόγω παραγραφής.
Q2728
20 Ιουλίου
TIME
Q7776
1878
TIME
Q2982
15 Νοεμβρίου
TIME
Q2165
1922
TIME
Q539051
Έλληνας
Concept
Q21000667
Θεοτόκη
Concept
Q61060347
Θεοτόκη-Daviazzo
UNK
Q708300
Γεωργίου Θεοτόκη
PER
Q1371479
Ιωάννη Θεοτόκη
PER
Q252657
Γεωργίου Ράλλη
PER
Q1524
Αθήνα
LOC
Q90
Παρίσι
LOC
Q64
Βερολίνο
LOC
Q7851
1899
TIME
Q2047
1905
TIME
Q90
Παρίσι
LOC
Q1741
Βιέννη
LOC
Q2057
1909
TIME
Q406
Κωνσταντινούπολης
LOC
Q90
Παρισιού
LOC
Q70
Βέρνης
LOC
Q2083
1914
TIME
Q361
Α΄ Παγκοσμίου πολέμου,
EVE
Q64
Βερολίνου
LOC
Q64
Βερολίνο
LOC
Q2092
1917
TIME
Q1077776
Εθνικής Άμυνας
Concept
Q39
Ελβετία
LOC
Q152099
Κωνσταντίνος
PER
Q2155
1920
TIME
Q121378
Κέρκυρα
LOC
Q782419
Λαϊκό Κόμμα
ORG
Q2162
1921
TIME
Q548724
Νικόλαο Καλογερόπουλο
PER
Q2162
1921
TIME
Q209529
Δημήτριος Γούναρης
PER
Q2162
1921
TIME
Q2165
1922
TIME
Q528482
Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη
PER
Q2165
1922
TIME
Q2998936
Κίνημα
EVE
Q708293
Στυλιανό Γονατά
PER
Q449445
Νικόλαο Πλαστήρα
PER
Q2165
1922
TIME
Q209529
Γούναρης
PER
Q528482
Πρωτοπαπαδάκης
PER
Q3104734
Μπαλτατζής
PER
Q12882032
Στρατηγός
PER
Q16329376
Γούδας
PER
Q375380
Στράτος
PER
Q1338883
Χατζηανέστης
PER
Q2629002
Δίκη των Εξ
EVE
Q2165
1922
TIME
Q13360593
Μικρασιατική καταστροφή
UNK
Q515693
Θ. Πάγκαλος
PER
Q959565
Οθωναίο
PER
Q1027238
Γουδή
LOC
Q2982
15 Νοεμβρίου
TIME
Q2165
1922
TIME
Q17420865
Μιχάλη Πρωτοπαπαδάκη
PER
Q2402300
Νικόλαος Θεοτόκης
PER
Q2402300
Νικόλαος Θεοτόκης
PER
Q2402300
Νικόλαος Θεοτόκης
PER
1878-07-20T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
20 Ιουλίου 1878
DATE
1922-11-15T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
15 Νοεμβρίου 1922
DATE
1921-01-24T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
24 Ιανουαρίου 1921
DATE
1921-03-26T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
26 Μαρτίου 1921
DATE
1921-03-26T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
26 Μαρτίου 1921
DATE
1922-05-03T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
3 Μαΐου 1922
DATE
1922-08-28T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
28 Αυγούστου 1922
DATE
1922-11-13T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
13 Νοεμβρίου 1922
DATE
1922-11-15T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
15 Νοεμβρίου 1922
DATE
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20
NUMBER
+9^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
9
NUMBER
+31^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
31
NUMBER
+14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
14
NUMBER
+14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
14
NUMBER
+27^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
27
NUMBER
+15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
15
NUMBER
+28^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
28
NUMBER
ethnic group
family
child
significant event
child
follows
follows