Νείλος Καβάσιλας
Ο Νείλος Καβάσιλας ήταν λόγιος κληρικός του 14ου αιώνα, θείος του Νικολάου Καβάσιλα.

Ξέρουμε ελάχιστα για την ζωή του. Επί μακρόν συγχεόταν με τον ανιψιό του, πιθανότατα επειδή και το δικό του κοσμικό όνομα ήταν Νικόλαος και το όνομα Νείλος το έλαβε κατά τη χειροτονία του. Πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του στη Θεσσαλονίκη, όπου ήταν δάσκαλος του ανιψιού του, αλλά και του Δημητρίου Κυδώνη. Στη συνέχεια μπήκε, όπως και οι δύο τελευταίοι, στην υπηρεσία του Ιωάννη Καντακουζηνού. Το 1361 εξελέγη Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, διαδεχόμενος τον Γρηγόριο Παλαμά, αλλά δεν είναι σίγουρο ότι ενθρονίστηκε πριν από τον θάνατο του τελευταίου.

Άνθρωπος με μεγάλη φιλοσοφική παιδεία, ο Νείλος, σύμφωνα με μαρτυρία του Δημητρίου Κυδώνη, ήταν ενθουσιώδης αναγνώστης των έργων του Θωμά Ακινάτη. Εντούτοις, συστρατεύτηκε στον ησυχασμό, που καταγγέλλεται από τους αριστοτελικούς ως αντίθετος στη λογική, καθώς και στην αντιλατινική παράταξη, αναδεικνυόμενος σε δεινό πολέμιο του Πάπα και των λατινικών καινοτομιών.

Το κυριότερο έργο του είναι η πραγματεία "Περὶ τῆς τοῦ Άγίου Πνεύματος ἐκπορεύσεως κατὰ Λατίνων", σε πέντε ομιλίες, η οποία έχει αναχθεί σε κλασική αναφορά για τη θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας σε αυτή τη διαμάχη. Απαντά εκεί στα επιχειρήματα που ανέπτυξε ο Θωμάς Ακινάς στις δύο "Συνόψεις" του ("Summa contra gentiles" και "Summa theologica") καθώς και στο "De rationibus fidei contra Saracenos, Græcos et Armenos ad cantorem Antiochenum", όλα μεταφρασμένα στα ελληνικά από τον Δημήτριο Κυδώνη. Σώζεται επίσης μια πραγματεία του σε δύο τόμους σχετικά με το Παπικό πρωτείο, που αναπαράγεται στην Patrologia Graeca (PG 149: 699-730).
Q506564
Νικολάου Καβάσιλα
PER
Q17151
Θεσσαλονίκη
LOC
Q983688
Δημητρίου Κυδώνη
PER
Q37084
Ιωάννη Καντακουζηνού
PER
Q6159
1361
TIME
Q49476
Αρχιεπίσκοπος
Concept
Q243787
Γρηγόριο Παλαμά
PER
Q9438
Θωμά Ακινάτη
MISC
Q629589
ησυχασμό
UNK
Q263307
αριστοτελικούς
Concept
Q19546
Πάπα
Concept
Q35032
Ορθόδοξης Εκκλησίας
Concept
Q204085
αυτή τη διαμάχη
MEDIA
Q649263
Παπικό πρωτείο
ORG
Q1238783
Patrologia Graeca
ORG
Q3041512
Νείλος Καβάσιλας
PER
+14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
14
NUMBER
-730^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-730
NUMBER
relative
student