Μάρπησσα
Στην ελληνική μυθολογία η Μάρπησσα ήταν θυγατέρα του ποτάμιου θεού Ευήνου. Η Μάρπησσα απήχθη από τον Ίδα, που την είχε δει να χορεύει στο ιερό της «Ορτυγίας Αρτέμιδος», επάνω στο όρος Χαλκίς της Αιτωλίας. Ο Εύηνος κυνήγησε πάνω σε ένα άρμα τον Ίδα μέχρι τον ποταμό Λυκόρμα. Εκεί ο Ίδας του ξέφυγε επειδή είχε φτερωτό άρμα που του είχε δώσει ο πατέρας του, ο θεός Ποσειδώνας.

Ο Ίδας και η Μάρπησσα πήγαν στη Μεσσήνη, εκεί όμως ο θεός Απόλλων ερωτεύθηκε τη Μάρπησσα και θέλησε να την αρπάξει. Την ώρα που ο Ίδας και ο Απόλλων μονομαχούσαν, επενέβη ο Δίας, ο οποίος προέτρεψε τη Μάρπησσα να διαλέξει ποιον από τους δύο θα ήθελε ως σύζυγό της. Τότε η κοπέλα, επειδή φοβήθηκε μήπως την εγκαταλείψει ο Απόλλων όταν θα γερνούσε, επέλεξε τον Ίδα.

Η απλή αυτή μορφή του μύθου εμφανίζεται και στον Σιμωνίδη. Ο Σχολιαστής του Ομήρου όμως γράφει ότι ο Εύηνος εξανάγκαζε τους μνηστήρες της Μάρπησσας να διαγωνισθούν μαζί του στην αρματοδρομία, έκοβε τα κεφάλια των νικημένων και στόλιζε με αυτά τους τοίχους του ανακτόρου του ή του ναού του Ποσειδώνα, δηλαδή έκανε ό,τι και ο Οινόμαος. Σε άλλη εκδοχή μάλιστα ο Εύηνος έκτισε ολόκληρο ναό μόνο από τα κρανία αυτά! Η μεγάλη ομοιότητα των μύθων Οινομάου-Ιπποδαμείας και Ευήνου-Μάρπησσας καταλήγει σε συνένωσή τους στη μεταγενέστερη παράδοση του Πλουτάρχου: ο Εύηνος είχε νυμφευθεί την κόρη του Οινομάου. Στον αρχικό μύθο όμως σύζυγος του Ευήνου και μητέρα της Μάρπησσας είναι η Αλκίππη.

Ο Όμηρος αναφέρει ως συνέχεια του αρχικού μύθου αρπαγή της Μάρπησσας από τον Απόλλωνα και επανάκτησή της από τον Ίδα, ενώ δεν αναφέρει τίποτα για τον Εύηνο. Ο Παυσανίας γράφει ότι στη Λάρνακα του Κυψέλου απεικονιζόταν η επανάκτηση της Μάρπησσας από τον Ίδα σε βάρος του Απόλλωνα, ενώ την αναπαράσταση συνόδευαν και εξάμετροι στίχοι.

Σε δύο αττικές αγγειογραφίες απεικονίζεται ο Δίας να διευθετεί τη διαφορά του Ίδα και του Απόλλωνα σχετικώς με τη Μάρπησσα. Σε ετρουσκικό καθρέφτη η Μάρπησσα παριστάνεται ανάμεσα στον Απόλλωνα και τον Ίδα.

Με το όνομα Μάρπησσα αναφέρεται και μία βασίλισσα των Αμαζόνων.
Q34726
ελληνική μυθολογία
Concept
Q522489
Ευήνου
LOC
Q1136130
Ίδα
MISC
Q26857
Αιτωλίας
LOC
Q41127
Ποσειδώνας
MISC
Q12874064
Μεσσήνη
LOC
Q37340
Απόλλων
MISC
Q34201
Δίας
MISC
Q273003
Σιμωνίδη
PER
None
αρματοδρομία
UNK
Q847890
Οινόμαος
PER
Q41523
Πλουτάρχου
PER
Q5383070
Αλκίππη
UNK
Q6691
Όμηρος
PER
Q192931
Παυσανίας
PER
None
Λάρνακα του Κυψέλου
UNK
Q17161
ετρουσκικό
Concept
Q134154
Αμαζόνων
Concept
Q932325
Μάρπησσα
MISC
Q932325
Μάρπησσα
MISC
Q932325
Μάρπησσα
MISC
Q932325
Μάρπησσα
MISC
Q932325
Μάρπησσα
MISC
Q932325
Μάρπησσα
MISC
Q932325
Μάρπησσα
MISC
Q932325
Μάρπησσα
MISC
Q932325
Μάρπησσα
MISC
Q932325
Μάρπησσα
MISC
Q932325
Μάρπησσα
MISC
Q932325
Μάρπησσα
MISC
Q932325
Μάρπησσα
MISC
spouse
spouse