Φωτεινή η Σαμαρείτιδα
Η Φωτεινή η Σαμαρείτιδα αποτελεί αγία του χριστιανισμού ως η Σαμαρείτιδα που συνομίλησε ο Ιησούς στο φρέαρ του Ιακώβ (Ιω. 5-42). Το όνομά της, όπως και λοιπές ιστορικές μαρτυρίες αγνοούνται. Σύμφωνα με την ευαγγελική περικοπή, ήταν γυναίκα προερχόμενη από την πόλη Συχάρ, όπου κάθε ημέρα πήγαινε στο πηγάδι το λεγόμενο του Ιακώβ, να φέρει νερό. Εκεί συνάντησε τον Ιησού, ο οποίος της φανέρωσε πτυχές του εαυτού της. Συνομιλώντας μαζί της μάλιστα στην Αγία αποκάλυψε πως αυτός είναι το ύδωρ το ζων, το νερό το οποίο γίνεται πηγή ύδατος και προσφέρει ζωή αιωνία. Τιμάται από την Εκκλησία κατά την Κυριακή της Σαμαρείτιδος, την 5η Κυριακή μετά το Πάσχα, καθώς και στις 26 Φεβρουαρίου. 

Η Αγία Φωτεινή βαπτίστηκε από τους Αποστόλους την ημέρα της Πεντηκοστής μετά την Ανάσταση του Κυρίου. 

Υπάρχουν επίσης αρχαίες παραδόσεις οι οποίες απηχούν στα μηναία της εκκλησίας. Σύμφωνα με αυτά η Αγία Φωτεινή μαρτύρησε επί Νέρωνος, μαζί με τις αδελφές της και τους υιούς της Ιωσή και Βίκτορα, στη Ρώμη. Στα μηναίο περιέχεται μακροσκελής ιστορία περί της δράσεως της αγίας Φωτεινής, η οποία όμως μάλλον δεν απηχεί σε πραγματική ιστορία. Έτσι η Φωτεινή φαίνεται να κήρυξε μετά του υιού της Ιωσή το ευαγγέλιο στην Καρθαγένη της Αφρικής, όπως και ο Δούκας και αδελφός του Βίκτωρας. Όλοι μαζί συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στη Ρώμη, όπου υπέστησαν βασανιστήρια.

Στη Σμύρνη σώζεται η παράδοση ότι η Αγία Φωτεινή δίδαξε και μαρτύρησε στην πόλη. Για τον λόγο αυτόν ήταν αφιερωμένος στη μνήμη της ο Μητροπολιτικός Νός της Σμύρνης που είχε μάλιστα κωδωνοστάσιο 33 μέτρων, το υψηλότερο κτίσμα της Σμύρνης έως το 1922 οπότε και καταστράφηκε από του Τούρκους. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή οι Σμυρναίοι πρόσφυγες δημιούργησαν τη Νέα Σμύρνη και έκτισαν Ναό της Αγίας Φωτεινής σε ανάμνηση του ομώνυμου Μητροπολιτικού ναού της Σμύρνης. Το ξυλόγλυπτο Τέμπλο, ο Δεσποτικός Θρόνος και ο Ιερός Άμβωνας που βρίσκονται εντός του Μητροπολιτικού Ναού, μεταφέρθηκαν με συντονισμένες ενέργειες της Πολιτείας, Ιερέων και κατοίκων, από τον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννου του «Επάνω Μαχαλά» της Σμύρνης (ο οποίος δεν κάηκε κατά την πυρπόληση της Σμύρνης διότι βρισκόταν σε λόφο) και είναι πανομοιότυπα με αυτά που στεγάζονταν στον αφανισμένο μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή Μητροπολιτικό Ναό Αγίας Φωτεινής Σμύρνης.

Το 1974, όταν δημιουργήθηκε ξεχωριστή Ιερά Μητρόπολη Νέας Σμύρνης, ο Ναός της Αγίας Φωτεινής καθιερώθηκε ως ο Μητροπολιτικός Ναός. Το 1996 ανεγέρθηκε με συνεισφορά του Ιδρύματος Ωνάση, το κωδωνοστάσιο των 33 μέτρων, πιστό αντίγραφο του ιστορικού κωδωνοστασίου του Μητροπολιτικού Ναού Αγίας Φωτεινής στην Σμύρνη που καταστράφηκε το 1922.
Q43115
αγία
Concept
Q5043
χριστιανισμού
Concept
Q302
Ιησούς
PER
Q43483
φρέαρ
LOC
Q289957
Ιακώβ
Concept
Q289957
Ιακώβ
Concept
Q21196
Πάσχα
Concept
Q2359
26 Φεβρουαρίου
TIME
None
μηναία
UNK
Q1413
Νέρωνος
PER
Q34274
ευαγγέλιο
Concept
Q35997
Σμύρνη
LOC
Q13360593
Μικρασιατική Καταστροφή
UNK
Q546634
Νέα Σμύρνη
LOC
Q35997
Σμύρνης
LOC
Q13360593
Μικρασιατική Καταστροφή
UNK
Q35997
Σμύρνης
LOC
Q2478
1974
TIME
Q2070
1996
TIME
Q35997
Σμύρνη
LOC
Q2165
1922
TIME
Q292242
Φωτεινή η Σαμαρείτιδα
PER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
-42^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-42
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
+26^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
26
NUMBER
+33^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
33
NUMBER
+33^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
33
NUMBER
canonization status
religion
worshipped by