Τρίτωνας
Τρίτων - η τυπογραφική σφραγίδα του [[Νικόλαος Σάρος|Νικόλαου Σάρου]]
thumb|right|250px|Τρίτων - σύγχρονο διακοσμητικό στοιχείο πολεοδομίας στην Γερμανία
Ο Τρίτων στην ελληνική μυθολογία ήταν θεότητα της θάλασσας που αναφέρεται πρώτα από τον Ησίοδο στη Θεογονία (930-933). Γιος του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης που κατοικούσε στον βυθό της θάλασσας στα χρυσά ανάκτορα των γονιών του. Κατά το σώμα ήταν όμοιος με τους άλλους θεούς αλλά από τους γλουτούς και κάτω κατέληγε σε ουρά ψαριού.

Επειδή οι περί αυτόν παραδόσεις εντοπίζονταν στις ακτές του σημερινού κόλπου της Σύρτης (Λιβύη) φαίνεται πως η λατρεία αυτού μεταφέρθηκε από Έλληνες ναυτικούς εξ Αφρικής προσλαμβάνοντας ανθρωπόμορφη παρουσία. Το όνομά του συνδέθηκε με την Αργοναυτική εκστρατεία όταν το πλοίο Αργώ προσάραξε και εγκλωβίστηκε στην Τριτωνίτιδα λίμνη· ο Τρίτων βοήθησε στην αποκόλληση και έξοδό της Αργούς στο ανοικτό πέλαγος.

Κατά τον Παυσανία ("Βοιωτικά" Θ' 20,24,25) ο Τρίτων φονεύθηκε από τον Διόνυσο όταν επιτέθηκε κατά των Ταναγραίων γυναικών που κολυμπούσαν για να καθαρθούν προκειμένου να συμμετάσχουν σε όργια Διονυσιακής εορτής. Κατ΄ άλλους ο Τρίτων (ως προσωποποίηση του παλινδρομικού παράκτιου κύματος) άρπαζε κοπάδια ζώων που πλησίαζαν τις ακτές οπότε κάποιος Ταναγραίος βοσκός απέκοψε τον αυχένα του Τρίτωνα την ώρα που εκείνος κοιμόταν (δηλαδή σε κάποια κατάσταση ηρεμίας έφτιαξε κάποιο παράκτιο φράγμα - τοιχίο) ή φονεύθηκε από τον Διόνυσο επειδή συνελήφθη μεθυσμένος.

Ο Παυσανίας τον περιγράφει να φέρει πυκνά βαθυπράσινα μαλλιά (χρώμα ρηχής θάλασσας), με μεγάλο στόμα (μήκος ακτής), μάτια μεγάλα λευκά (παράκτιος αφρός), δάκτυλα και νύχια μεγάλα (τα ίχνη του αποσυρόμενου παράκτιου κύματος επί της ξηράς) και από το στέρνο και κάτω ουρά δελφίνων (ως ορμή που έβγαινε από τη θάλασσα). Άλλοι παρίσταναν αυτόν με δύο ουρές και δύο πόδες ίππου όπως ο Ιχθυοκένταυρος. Άλλοι θεωρούσαν ότι υπήρχαν πολλοί Τρίτωνες οι «Κενταυροτρίτωνες» που σάλπιζαν με κοχύλια την έλευση του Ποσειδώνα ή κατά διαταγή εκείνου την ηρεμία των κυμάτων. Η φαντασία των αρχαίων Ελλήνων δημιούργησε και ερωτικές περιπέτειες αυτών με τις Νηρηίδες όπως οι ακόλουθοι του Πάνα οι Σάτυροι με τις Νύμφες. Ο Τρίτωνας συνδέθηκε επίσης με τον μύθο του Ηρακλή, συγκεκριμένα με τον άθλο των χρυσών μήλων των Εσπερίδων που έπρεπε προηγουμένως να τον καταβάλει ο Ηρακλής. Εξ αυτού και η γλυπτή παράσταση στην ζωοφόρο αρχαίου ναού στην Ακρόπολη (Αθήνα).

Η θεότητα αυτή εισήχθηκε και στη Ρωμαϊκή μυθολογία· ο μεν Βιργίλιος αναφέρει πως ο σύντροφος του Αινεία ο Μισηνός γκρεμίσθηκε από τον Τρίτωνα στη θάλασσα επειδή τόλμησε να συναγωνισθεί μαζί του στον ήχο της σάλπιγγας, ο δε Οβίδιος επειδή συνετέλεσε στην αποχώρηση των υδάτων με τα οποία ο Ζευς απειλούσε να καλύψει τη γη μετά τον κατακλυσμό. 

Κύριο σύμβολο της θεότητας ήταν το «θαλάσσιο κέρας» ή «θαλάσσια κόγχη», το κοινώς λεγόμενο μεγάλο κοχύλι εκ του οποίου έβγαιναν ήχοι στους οποίους τίποτα δεν μπορούσε να αντισταθεί, καθώς και η τρίαινα και το κουπί (παράκτια ναυτικά εργαλεία).
Τρίτων - η τυπογραφική σφραγίδα του [[Νικόλαος Σάρος|Νικόλαου Σάρου]]
UNK
thumb|right|250px|Τρίτων - σύγχρονο διακοσμητικό στοιχείο πολεοδομίας στην Γερμανία
UNK
Q34726
ελληνική μυθολογία
Concept
Q165
θάλασσας
Concept
Q44233
Ησίοδο
PER
Q156498
Θεογονία
MEDIA
Q41127
Ποσειδώνα
MISC
Q180222
Αμφιτρίτη
MISC
Q165510
Αργοναυτική εκστρατεία
MEDIA
Q317932
Αργώ
MISC
None
Τριτωνίτιδα λίμνη
UNK
Q192931
Παυσανία
PER
Q41680
Διόνυσο
MISC
Q192931
Παυσανίας
PER
Q723865
Ιχθυοκένταυρος
Concept
Q213096
κοχύλια
Concept
Q132582
Πάνα
MISC
Q122248
Ηρακλή
MISC
Q16327284
γλυπτή παράσταση στην ζωοφόρο αρχαίου ναού στην Ακρόπολη
UNK
Q122173
Ρωμαϊκή μυθολογία
Concept
Q1398
Βιργίλιος
PER
Q82732
Αινεία
MISC
Q7198
Οβίδιος
PER
Q271628
τρίαινα
Concept
Q148030
Τρίτωνας
MISC
+250^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
250
NUMBER
+930^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
930
NUMBER
-933^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-933
NUMBER
+20.24^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20,24
NUMBER
+25^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
25
NUMBER
child
child
notable work
main subject
author
spouse
spouse