Τρίτεια
right|thumb|300px|Χάρτης της αρχαίας Αχαΐας
Η Τρίτεια ή Τριταία ήταν αρχαία πόλη-κράτος στην Αχαΐα. Βρισκόταν 120 στάδια απο τις Φαρές.

Για την ίδρυση και το όνομα της πόλης υπάρχουν τρεις εκδοχές: η πρώτη λέει ότι την ίδρυσε ο Μελάνιππος, γιος του Άρη και της ιέρειας Τρίτειας από την οποία πήρε και το όνομα της. Ο Στράβωνας την αναφέρει ως "Τριταία". Σύμφωνα με τον Παυσανία οικιστής της Τριταίας ήταν ο Κέλβιδας που ήρθε από την Κύμη της Κάτω Ιταλίας και πήρε το όνομα της από τον Τρίτωνα, γιο του Ποσειδώνα, ενώ η τελευταία εκδοχή αναφέρει ότι ήταν μιά απο τις 12 πόλεις που έχτισαν οι Ίωνες στην Αχαία. Ήταν μέλος του Κοινού των Αχαιών και της Αχαϊκής Συμπολιτείας. Η Τρίτεια σε άγνωστο χρόνο υπαγόταν στην Αρκαδία για να ξαναεπιστρέψει στην Αχαΐα την ρωμαϊκή εποχή. Σύμφωνα με τον Παυσανία κοντά στην είσοδο της πόλης υπήρχε μαρμάρινο επιτάφιο μνημείο, αξιοθαύμαστο για τις έγχρωμες παραστάσεις που είχε, το είχε κατασκευάσει ο Αθηναίος ζωγράφος Νικίας. Επίσης, στην πόλη υπήρχε ναός των "μεγίστων θεών" και γινόταν ετήσια γιορτή. Ακόμα υπήρχε ναός της Αθηνάς με μαρμάρινο άγαλμα και ναός του Άρη. 

Από την Τρίτεια καταγόταν ο Αγήσαρχος, πυγμάχος, ολυμπιονίκης και με πρώτες νίκες στα Νέμεα, Ίσθμια και Πύθια. Υπήρχε άγαλμά του στην πόλη, έργο των γιων του Πολυκλή. 

Η αρχαία πόλη σήμερα έχει βρεθεί δίπλα στο χωριό Αγία Μαρίνα του Δήμου Τριταίας, αλλά δεν έχει ανασκαφεί ακόμα. Το όνομα του Δήμου (Τριταία) προέρχεται από την κατά Στράβωνα ονομασία.
right|thumb|300px|Χάρτης της αρχαίας Αχαΐας
UNK
Q148837
πόλη
Concept
Q19896732
Αχαΐα
LOC
Q3562963
Φαρές
LOC
Q20202254
Μελάνιππος
UNK
Q40901
Άρη
MISC
Q7844262
Τρίτειας
Concept
Q45936
Στράβωνας
PER
Q192931
Παυσανία
PER
None
Κέλβιδας
UNK
Q465331
Ίωνες
MEDIA
None
Κοινού των Αχαιών
UNK
Q244796
Αχαϊκής Συμπολιτείας
ORG
Q192931
Παυσανία
PER
Q315822
Νικίας
PER
Q37122
Αθηνάς
MISC
Q40901
Άρη
MISC
Q4692158
Αγήσαρχος
PER
Q527006
Νέμεα
Concept
Q675181
Ίσθμια
Concept
Q649128
Πύθια
Concept
Q15995615
Αγία Μαρίνα
LOC
Q1782349
Δήμου Τριταίας
LOC
Q56760760
Τρίτεια
ORG
Q56760760
Τρίτεια
ORG
Q56760760
Τρίτεια
ORG
+300^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
300
NUMBER
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
instance of
unmarried partner
unmarried partner