Χρυσή Αυγή
Ο Λαϊκός Σύνδεσμος - Χρυσή Αυγή (Χρυσή Αυγή ή Χ.Α.) είναι ακροδεξιό εθνικοσοσιαλιστικό πολιτικό κόμμα, και καταδικασμένη σε πρώτο βαθμό εγκληματική οργάνωση του οποίου η ηγετική ομάδα, ο αρχηγός και το πολιτικό συμβούλιο, έχουν καταδικαστεί για τη διεύθυνσή της.

Ιδρύθηκε το 1980 από τον Νίκο Μιχαλολιάκο ως οργάνωση με ναζιστική ιδεολογία, προσανατολισμένη γύρω από την έκδοση ομώνυμου περιοδικού. Ανέπτυξε τη δράση της στις αρχές της δεκαετίας του 1990, περίοδο έντασης του Μακεδονικού ζητήματος. Έκτοτε καταγγέλθηκαν δεκάδες βίαιες επιθέσεις της οργάνωσης εναντίον μεταναστών και Ελλήνων. Το 1998 απαγγέλθηκαν κατηγορίες για μια τέτοια επίθεση στον υπαρχηγό της οργάνωσης, «Περίανδρο» Ανδρουτσόπουλο, που ήταν καταζητούμενος για εφτά χρόνια. Η ΧΑ δημιούργησε συγγενικές οργανώσεις, όπως τη «Γαλάζια Στρατιά» στο χώρο οπαδών της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου και το κόμμα «Πατριωτική Συμμαχία». Μετά τις αντιδράσεις για το σχεδιασμό ενός «φεστιβάλ μίσους» το 2005, ο Ανδρουτσόπουλος παραδόθηκε οικειοθελώς, και καταδικάστηκε, ενώ η ΧΑ ανακοίνωσε ότι θα ανέστελλε τη δράση της, που συνεχίστηκε όμως μέσα από την «Πατριωτική Συμμαχία». Από το 2007 ξεκίνησε πάλι ανεξάρτηση δράση, επικεντρώνοντας από το 2009 σε δράσεις εναντίον μεταναστών στο κέντρο της Αθήνας. Από το 1994 συμμετείχε σε εκλογές χωρίς επιτυχία, αλλά την περίοδο της οικονομικής κρίσης ανήλθε εκλογικά και από το 2012 έως το 2019 εκπροσωπούνταν στη Βουλή των Ελλήνων, ενώ από το 2014 μέχρι το 2020 διέθετε εκλεγμένους εκπροσώπους και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Από τη δεκαετία του '90 οι εκπρόσωποι της Χρυσής Αυγής έχουν παύσει τις αναφορές στο ναζισμό και αυτοπροσδιορίζονται ως «εθνικιστές». Ωστόσο, η οργάνωση εξακολουθεί να θεωρείται εξτρεμιστική νεοναζιστική από δημοσιογράφους, ερευνητές και πολιτικούς αναλυτές.

Έχει κατηγορηθεί για αντισυνταγματική και βίαιη δράση, άσκηση ρατσιστικής βίας και δολοφονικές ενέργειες από μέλη της. Από το 2003 ως το 2019 έχουν εκδοθεί περισσότερες από 25 καταδικαστικές αποφάσεις για εγκληματικές ενέργειες και επιθέσεις μελών και στελεχών της Χρυσής Αυγής, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2013, μετά τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, εισαγγελικές έρευνες στοιχειοθέτησαν την κατηγορία της σύστασης εγκληματικής οργάνωσης. Συνολικά 69 πρόσωπα συνελήφθησαν και παραπέμφθηκαν σε δίκη. Τον Οκτώβριο του 2020, η Χρυσή Αυγή κρίθηκε ομόφωνα ως εγκληματική οργάνωση από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων, που επέβαλε ποινές φυλάκισης σε όλη την ηγεσία της Χρυσής Αυγής, πρώην βουλευτές, και πολλά μέλη.
Q204481
ακροδεξιό
Concept
Q7310
εθνικοσοσιαλιστικό
Concept
Q7278
πολιτικό κόμμα
Concept
Q46952
εγκληματική οργάνωση
Concept
Q703598
Νίκο Μιχαλολιάκο
PER
Q7310
ναζιστική
Concept
Q1139479
Μακεδονικού ζητήματος
Concept
Q19828118
«Περίανδρο» Ανδρουτσόπουλο
PER
Q956475
οικονομικής κρίσης
Concept
Q477089
Βουλή των Ελλήνων
LOC
Q8889
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
ORG
Q151250
νεοναζιστική
MEDIA
Q8461
ρατσιστικής
Concept
Q65274153
εγκληματικές ενέργειες και επιθέσεις μελών και στελεχών της Χρυσής Αυγής
UNK
Q14943857
δολοφονία του Παύλου Φύσσα
UNK
Q61060657
δίκη
Concept
Q82256
Χρυσή Αυγή
ORG
Q82256
Χρυσή Αυγή
ORG
Q82256
Χρυσή Αυγή
ORG
+90^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
90
NUMBER
+25^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
25
NUMBER
+69^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
69
NUMBER
political alignment
instance of
secretary general