Αγαμήδης
Στην ελληνική μυθολογία ο Αγαμήδης (από το "άγαν" + "μήδος" = ο πολύ συνετός) ήταν γιος του Στυμφάλου, βασιλιά της Αρκαδίας, ή του θεού Απόλλωνα και της Επικάστης, ή του ίδιου του Δία και της Ιοκάστης. Ορθότερη όμως εκδοχή είναι ότι ο Αγαμήδης και ο Τροφώνιος ήταν γιοι του Εργίνου, βασιλιά του Ορχομενού.

Ο Αγαμήδης αναφέρεται και ως χθόνια θεότητα, ταυτόσημη με τον Ερμή, τον Ευβουλέα και τον Δία τον Σκοτίδα. Κυρίως όμως ήταν διάσημος ως θρυλικός αρχιτέκτονας και κτίστης, που μαζί με τον Τροφώνιο έκτισε θαυμαστά οικοδομήματα της μυθολογίας και της προϊστορικής εποχής. Ανάμεσα σε αυτά ξεχωρίζουν: ο θάλαμος της Αλκμήνης, ο ναός του Ποσειδώνα στη Μαντίνεια, το υπόγειο ιερό της Λεβάδειας, ο ναός του Απόλλωνα στους Δελφούς, κ.ά..

Επίσης, κατά την παράδοση, ο Αγαμήδης και ο Τροφώνιος ανεκάλυψαν τα μέταλλα, επενόησαν τη λατρεία, και είχαν μεγάλες μαγικές ικανότητες: μπορούσαν να προκαλούν βροχή ή χαλάζι για να ωφελούν τα κτήματα των φίλων ή να βλάπτουν εκείνα των εχθρών τους.

Κάποτε οι δύο αδελφοί ανέλαβαν να ανεγείρουν ένα μεγάλο θησαυροφυλάκιο για τον βασιλιά της Βοιωτίας Υριέα. Εκείνοι όμως, κρυφά απ' αυτόν, έφτιαξαν σε κάποιο τοίχο του μυστικό πέρασμα. Από το άνοιγμα αυτό, περνώντας τις νύχτες, κατάφερναν να κλέβουν σιγά-σιγά τους θησαυρούς του βασιλιά Υριέα. Τελικά ο Υριέας υποψιάσθηκε την κλοπή και έστησε παγίδα. Την ίδια νύχτα πιάστηκε σε αυτή ο Αγαμήδης. Ο Τροφώνιος μάταια προσπάθησε να τον ελευθερώσει από την παγίδα. Το ξημέρωμα, για να μη συλληφθεί και αυτός αιχμάλωτος από τον βασιλιά, έκοψε με μαχαίρι το κεφάλι του Αγαμήδη και πήγε να φύγει από το κρυφό πέρασμα. Αλλά οι θεοί τον τιμώρησαν αμέσως για το έγκλημά του: η γη άνοιξε ξαφνικά και τον κατάπιε.
Και από εκεί ξεκίνησε ο χρησμός του Τροφωνίου οπού εκείνος εισερχόταν μέσα στο άντρο δεν μπορούσε να γελά και οι ίδιοι προσερχόμενοι όφειλαν την ίδια νύχτα να κάνουν θυσία ένα κριάρι και να επικαλεστούν τον Αγαμήδη.

Κατά μία άλλη παράδοση αυτό το συμβάν μετατίθεται στην Ήλιδα οπού ο Αγαμήδης του Στυμφάλου και οι δυο του γιοι, Τροφώνιος και Κερκύων, έκλεψαν τον θησαυρό του Αυγείου και μετά τον εκτελεστικό θάνατο του Αγαμήδη, ο Τροφώνιος έφυγε στο Ορχομενό ενώ ο Κερκύων στην Αθήνα.

Όμοια διηγείται ο Ηρόδοτος ως παρόμοιο συμβάν στην Αίγυπτο, εις στον θησαυρό του βασιλιά Ραμψινίτου, και πιθανότατα ο μύθος μετέβη εκεί λόγω επιμιξία της Ελλάδος και της Αιγύπτου.
Q34726
ελληνική μυθολογία
Concept
Q2359730
Στυμφάλου
Concept
Q170054
Αρκαδία
LOC
Q37340
Απόλλων
MISC
None
Επικάστη
UNK
Q34201
Δία
MISC
Q131445
Ιοκάστη
MISC
Q1166183
Τροφώνιος
MISC
Q11774744
Εργίνου
UNK
Q543895
Ορχομενού
LOC
Q41484
Ερμή
MISC
Q15214714
Ευβουλέα
UNK
Q190543
Αλκμήνη
PER
Q1160195
Μαντίνεια
EVE
Q210698
Λεβάδειας
LOC
Q75459
Δελφούς
LOC
Q11426
μέταλλα
Concept
Q7925
βροχή
Concept
Q37602
χαλάζι
Concept
None
θησαυροφυλάκιο
UNK
Q8257871
Βοιωτία
LOC
Q1817912
Υριέα
MISC
Q609361
άντρο
UNK
Q217667
Ήλιδα
ORG
Q1166183
Τροφώνιος
MISC
Q1349772
Κερκύων
MISC
Q207663
Αυγείου
MISC
Q1855083
Ορχομενό
LOC
Q16327843
θησαυρό
UNK
Q12884118
Ραμψινίτου
UNK
Q390363
Αγαμήδης
PER
Q390363
Αγαμήδης
PER
Q390363
Αγαμήδης
PER
Q390363
Αγαμήδης
PER
Q390363
Αγαμήδης
PER
Q390363
Αγαμήδης
PER
sibling
sibling
child
worshipped by
sibling
sibling