Τζέζι
Το Τζέζι ή Γιέζι (ιταλικά: "Jesi" ή "Iesi") είναι πόλη στα Μάρκε, στην κεντρική Ιταλία. Είναι κτισμένο δίπλα στον ποταμό Εζίνο, περίπου 15 χιλιόμετρα πριν τις εκβολές στην Αδριατική. Έχει πληθυσμό 39.984 άτομα (2020).

Η πόλη ιδρύθηκε από τους Ουμβρίους αλλά τον 4ο αιώνα κατακτήθηκε από τους Σήνωνες Γαλάτες, ένα κελτικό πληθυσμό ο οποίος εγκαταστάθηκε στις Αδριατικές ακτές της Ιταλίας. Οι Σήνωνες ίδρυσαν την Σενιγκάλλια, η οποία έγινε πρωτεύουσά τους, και ενίσχυσαν τον Τζέζι ως τελευταίο προπύργιο εναντίων των Πικήνων. Τους ρωμαϊκούς χρόνους ο ποταμός Εζίνο (λατινικά: Aesis) όριζε αρχικά τα όρια ανάμεσα στην κυρίως Ιταλία και την υπόλοιπη και ύστερα ανάμεσα στην Ουμβρία και το Πικηνόν. Το ίδιο το Τζέζι ήταν αποικία χωρίς ιδιαίτερη σημασία.

Το Τζέζι διατηρεί ακόμα τα γραφικά μεσαιωνικά τείχη του. Το Παλάτσο ντελ Κομούνε είναι ένα ωραίο, απλό, πρώιμο αναγεννησιακό κτίριο (1487-1503) του Φραντσέσκο ντι Τζόρτζο Μαρτίνι. Οι τοίχοι είναι από τούβλο και τα παράθυρα και τα κουφώματα πέτρινα, με πολύ περιορισμένη διακόσμηση. Η αυλή με το λογότυπό της χτίστηκε από τον Αντρέα Σανσοβίνο το 1519. Το κάστρο χτίστηκε από τον Μπάκιο Ποντέλι (1488), αρχιτέκτονα του κάστρου στην Όστια (1483–1486). Ο καθεδρικός του Τζέζι χρονολογείται από τον 13ο-15ο αιώνα. Επίσης στην πόλη βρίσκεται ο γοτθικός ναός Σαν Μάρκο, ο Σαν Νικολό και η Σάντα Μαρία ντέλε Γκράτσιε, του 15ου αιώνα με καμπαναριό του 17ου αιώνα. Άλλα κτίρια περιλαμβάνουν το μπαρόκ Παλάτσο Μπαλεάνι, το ροκοκό Παλάτσο Πιανέτι και το Τεάτρο Περγκολέζι (1790).

Το Τζέζι ήταν η γενέτειρα του αυτοκράτορα Φρειδερίκου Β΄ (1194), και επίσης του συνθέτη, Τζοβάννι Μπαττίστα Περγκολέζι (1710–1736).
Q652
ιταλικά
Concept
Q1279
Μάρκε
LOC
Q38
Ιταλία
LOC
Q13924
Αδριατική
LOC
Q389236
Ουμβρίους
LOC
None
Σήνωνες
UNK
Q38060
Γαλάτες
LOC
Q124925
Σενιγκάλλια
LOC
None
Πικήνων
UNK
None
Ουμβρία
UNK
Q510990
Πικηνόν
LOC
None
Φραντσέσκο ντι Τζόρτζο Μαρτίνι
UNK
Q130221
Φρειδερίκου Β΄
PER
Q185312
Τζοβάννι Μπαττίστα Περγκολέζι
PER
Q13144
Τζέζι
LOC
Q13144
Τζέζι
LOC
Q13144
Τζέζι
LOC
Q13144
Τζέζι
LOC
Q13144
Τζέζι
LOC
Q13144
Τζέζι
LOC
2020-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2020
DATE
1487-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1487
DATE
1503-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1503
DATE
1488-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1488
DATE
1483-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1483
DATE
1486-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1486
DATE
1790-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1790
DATE
1194-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1194
DATE
1710-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1710
DATE
1736-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1736
DATE
+15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
15
NUMBER
+39.984^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
39.984
NUMBER
+2020^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2020
NUMBER
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
+1487^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1487
NUMBER
-1503^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1503
NUMBER
+1488^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1488
NUMBER
+1483^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1483
NUMBER
+1486^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1486
NUMBER
+13^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
13
NUMBER
-15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-15
NUMBER
+15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
15
NUMBER
+17^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
17
NUMBER
+1790^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1790
NUMBER
+1194^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1194
NUMBER
+1710^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1710
NUMBER
+1736^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1736
NUMBER
country
country
country
official language