Μπαμπούρ
Ο Μπαμπούρ (περσικά: بابر‎, πλήρες όνομα: Ζαχίρ αντ-Ντιν Μουχάμμαντ, 14 Φεβρουαρίου 1483 - 26 Δεκεμβρίου 1530) ήταν κατακτητής από την Κεντρική Ασία, ο οποίος έθεσε τις βάσεις της δυναστείας των Μουγκάλ στην Ινδική υποήπειρο, και έγινε ο πρώτος αυτοκράτορας του οίκου αυτού. Από την πλευρά του πατέρα του, ήταν απευθείας απόγονος του Τουρκομογγόλου κατακτητή Ταμερλάνου από τη φυλή των Μπαρλάς, και από την πλευρά της μητέρας του απόγονος του Τζένγκις Χαν. Επηρεάστηκε επίσης από τον περσικό πολιτισμό και στοιχεία του μετέδωσε στην ινδική κοινωνία κατά τη διαχείριση της αυτοκρατορίας του.

Η κοινή ονομασία του ήταν "Μπαμπούρ" ("τίγρης"), και ήταν ο μεγαλύτερος υιός του Ουμάρ Σιχ Μιρζά, ηγεμόνα της κοιλάδας της Φεργκάνα. Διαδέχθηκε τον πατέρα του στην εξουσία το 1495 ενώ ήταν 12 ετών, και αντιμετώπισε εξέγερση η οποία υποκινήθηκε από τους συγγενείς του. Κατέκτησε τη Σαμαρκάνδη δύο χρόνια αργότερα, ωστόσο έχασε τη Φεργκάνα. Προσπαθώντας να επανακτήσει τη Φεργκάνα, έχασε τη Σαμαρκάνδη. Το 1501 προσπάθησε να επανακτήσει και τις δύο πόλεις, ωστόσο ηττήθηκε από τον Ουζμπέκο φύλαρχο Μουχάμμαντ Σαϊμπανί Χαν. Το 1504, κατέκτησε την Καμπούλ, της οποίας ηγεμόνας ήταν ο διάδοχος του περίφημου Ουλούγ Μπεγ, που ήταν ακόμα νήπιο. Ο Μπαμπούρ συνήψε συμμαχία με τον Ισμαήλ Α´, ηγεμόνα των Σαφαβιδών του Ιράν και επανέκτησε περιοχές της κεντρικής Ασίας, ανάμεσα τους και την πόλη Σαμαρκάνδη, της οποίας όμως τον έλεγχο έχασε μετέπειτα για ακόμα μια φορά από τους Ουζμπέκους.

Μετά τις αλλεπάλληλες απώλειες του ελέγχου της πόλης της Σαρμακάνδης, ο Μπαμπούρ έστρεψε την προσοχή του στα εδάφη της βόρειας Ινδίας. Την εποχή εκείνη, η περιοχή ανάμεσα στον ποταμό Ινδό και τον Γάγγη ήταν υπό τον έλεγχο του Ιμπραήμ Λόντι της αφγανικής δυναστείας των Λόντι, ενώ η γειτονική περιοχή της Ρατζπουτάνα κυβερνώνταν από μια ινδική ομοσπονδία φυλών υπό την καθοδήγηση του Ρανά Σανγκά της Μεουάρ. Το 1524, ο Νταουλάτ Χαν Λόντι, επαναστάτης της δυναστείας των Λόντι, προσκάλεσε τον Μπαμπούρ ώστε να ανατρέψει τον Ιμπραήμ και να πάρει την θέση του ως ο νέος ηγεμόνας. Ο Μπαμπούρ κατόρθωσε να νικήσει τον Ιμπραήμ Λόντι στην πρώτη μάχη του Πανιπάτ το 1526, και με την ανάληψη της εξουσίας έθεσε την αρχή της αυτοκρατορίας των Μουγκάλ. Αντιμετώπισε την ινδική αντίσταση από τις ντόπιες δυνάμεις οι οποίες τον θεωρούσαν ξένο, κατάφερε όμως να τους νικήσει στην μάχη της Χανούα.

Ο Μπαμπούρ παντρεύτηκε αρκετές φορές, και από τους γιους του οι πλέον αξιόλογοι είναι οι Χουμαγιούν, Καμράν Μιρζά, και Χιντάλ Μιρζά. Πέθανε το 1530 και τον διαδέχτηκε ο Χουμαγιούν. Κατά την επιθυμία του, ο Μπαμπούρ θάφτηκε στους κήπους του Μπαμπούρ στην Καμπούλ του Αφγανιστάν. Καθώς καταγόταν από την πλευρά του πατέρα του από τον Ταμερλάνο, ο Μπαμπούρ θεωρούσε τον εαυτό του Τιμουρίδη και Τούρκο, αν και υπάρχουν ουζμπεκικές πηγές οι οποίες τον θεωρούν Ουζμπέκο. 

Αποτελεί εθνικό ήρωα στο Ουζμπεκιστάν και το Κιργιστάν. Υπήρξε επίσης ποιητής, και πολλά από τα ποιήματα που έγραψε προσαρμόστηκαν ως δημοτικά τοπικά άσματα από τους κατοίκους των περιοχών αυτών. Έγραψε μάλιστα και την αυτοβιογραφία του, τη Μπαμπουρνάμα στα τσαγκατάι τουρκικά και το έργο αυτό κατόπιν μεταφράστηκε στα περσικά κατά την διάρκεια της ηγεμονίας του εγγονού του, Ακμπάρ του Μεγάλου.
Q9168
περσικά
Concept
Q2332
14 Φεβρουαρίου
Concept
Q6637
1483
TIME
Q2761
26 Δεκεμβρίου
TIME
Q6429
1530
TIME
Q27275
Κεντρική Ασία
LOC
Q33296
δυναστείας των Μουγκάλ
Concept
Q60140
Ινδική υποήπειρο,
LOC
Q8462
Ταμερλάνου
PER
None
Μπαρλάς
UNK
Q720
Τζένγκις Χαν
PER
None
Ουμάρ Σιχ Μιρζά
UNK
Q486329
Φεργκάνα
LOC
Q5753
Σαμαρκάνδη
LOC
Q486329
Φεργκάνα
LOC
Q265
Ουζμπέκο
LOC
None
Μουχάμμαντ Σαϊμπανί Χαν
UNK
Q5838
Καμπούλ
LOC
Q486088
Ουλούγ Μπεγ
PER
None
Ισμαήλ Α´
UNK
Q161205
Σαφαβιδών
ORG
Q794
Ιράν
LOC
Q7348
Ινδό
LOC
Q5089
Γάγγη
LOC
None
Ιμπραήμ Λόντι
UNK
None
δυναστείας των Λόντι
UNK
Q3929733
Ρατζπουτάνα
LOC
None
Ρανά Σανγκά
UNK
None
Μεουάρ
UNK
None
Νταουλάτ Χαν Λόντι
UNK
None
πρώτη μάχη του Πανιπάτ
UNK
Q33296
αυτοκρατορίας των Μουγκάλ
Concept
None
μάχη της Χανούα
UNK
None
Χουμαγιούν
UNK
None
Καμράν Μιρζά
UNK
None
Χιντάλ Μιρζά
UNK
None
κήπους του Μπαμπούρ
UNK
Q5838
Καμπούλ
LOC
Q889
Αφγανιστάν
LOC
Q484195
Τιμουρίδη
LOC
Q83328
Τούρκο
Concept
Q265
Ουζμπεκιστάν
LOC
Q813
Κιργιστάν
LOC
None
Μπαμπουρνάμα
UNK
Q8597
Ακμπάρ του Μεγάλου
PER
Q797848
Μπαμπούρ
PER
Q797848
Μπαμπούρ
PER
Q797848
Μπαμπούρ
PER
Q797848
Μπαμπούρ
PER
Q797848
Μπαμπούρ
PER
Q797848
Μπαμπούρ
PER
Q797848
Μπαμπούρ
PER
Q797848
Μπαμπούρ
PER
Q797848
Μπαμπούρ
PER
Q797848
Μπαμπούρ
PER
1483-02-14T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
14 Φεβρουαρίου 1483
DATE
1530-12-26T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
26 Δεκεμβρίου 1530
DATE
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
country of citizenship
language used
country