HAL 9000
thumb|200px|Το "μάτι" του HAL 9000 στην ταινία "2001, η Οδύσσεια του Διαστήματος"
Ο HAL 9000 (Heuristically programmed Algorithmic Computer - Ευριστικά προγραμματισμένος Αλγοριθμικός Υπολογιστής) είναι ένας φανταστικός χαρακτήρας από το έπος μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας "Η Οδύσσεια του Διαστήματος" (Space Odyssey) του Άρθουρ Κλαρκ (Arthur C. Clarke). Η ιστορία, καθώς και οι δύο ταινίες, ξεκινούν με το μυθιστόρημα «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος», που κυκλοφόρησε το 1968. Η ταινία κατατάχθηκε στη 13η θέση της λίστας με τους «μεγαλύτερους κακοποιούς ήρωες κινηματογραφικών έργων», του Αμερικανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου (American Film Institute), τον Ιούνιο του 2003.

Ο HAL είναι ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής τεχνητής νοημοσύνης με προηγμένες δυνατότητες αίσθησης, που «επανδρώνει» το διαστημικό σκάφος "Discovery". Απεικονίζεται συνήθως από ένα «μάτι» τηλεοπτικής κάμερας που μπορεί να εποπτεύσει ολόκληρο το διαστημόπλοιο. Η φωνή του HAL 9000 αποδόθηκε από τον Καναδό ηθοποιό Ντάγκλας Ρέιν. Στο βιβλίο, ο HAL τέθηκε σε λειτουργία στις 12 Ιανουαρίου του 1997 (1992 στην ταινία), στο HAL Plant, στην Ουρμπάνα του Ιλινόις και κατασκευάσθηκε από τον Δόκτορα Τσάντρα. Στην ταινία "2001" ο HAL εμφανίζεται να είναι ικανός όχι μόνο να αναγνωρίζει και να επεξεργάζεται φωνή και φυσική ομιλία, αλλά και να μπορεί να αναγνώσει χειλική ομιλία, να αναγνωρίζει πρόσωπα, να κάνει εκτιμήσεις τέχνης, να ερμηνεύει και να εκφράζει ανθρώπινα αισθήματα και λογική, και, φυσικά, να παίζει σκάκι, πέραν της ικανότητας διατήρησης όλων των συστημάτων του σκάφους σε ένα διαπλανητικό ταξίδι.

Ο HAL δεν παρουσιάζεται ποτέ ως μια ολοκληρωμένη οντότητα, διαθέτει όμως απαλή φωνή και την ικανότητα να είναι εξαιρετικά ομιλητικός. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με το λακωνικό και μονότονο τρόπο που μιλούν οι αστροναύτες, όπως και όλοι οι υπόλοιποι ηθοποιοί στην ταινία.

Στη γαλλική εκδοχή της ταινίας "2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος", το όνομα του HAL αποδίδεται ως «CARL» από τα αρχικά «Cerveau Analytique de Recherche et de Liaison» (Εγκέφαλος Αναλυτικής Έρευνας και Επικοινωνίας). Τα διακριτικά του, ωστόσο, συνεχίζουν να εμφανίζουν το όνομα «HAL 9000».

Παρόλο που συχνά εικάζεται πως το όνομα HAL δημιουργήθηκε με τη μετάθεση ενός γράμματος από τα αρχικά της εταιρείας IBM, με τη μέθοδο της κρυπτογραφικής ολίσθησης (Caesar’s cipher), τόσο ο Άρθουρ Κλαρκ, όσο και ο σκηνοθέτης του έργου, Στάνλεϊ Κιούμπρικ, το είχαν αρνηθεί. Στην ταινία που αποτέλεσε μεταφορά του βιβλίου «2010: Οδύσσεια Δύο», ο Κλαρκ «απαντά» μέσω του χαρακτήρα του έργου του, Δρ. Τσάντρα, ο οποίος εμφανίζεται να λέει για την ιδέα αυτή: «μεγάλες ανοησίες! […] Πίστευα πως ως τώρα κάθε νοήμων άνθρωπος ήξερε πως το όνομα H-A-L προέρχεται από το Heuristic ALgorithmic» (ευριστικός αλγόριθμος).
thumb|200px|Το "μάτι" του HAL 9000 στην ταινία "2001, η Οδύσσεια του Διαστήματος"
UNK
Q80006
προγραμματισμένος
Concept
Q8366
Αλγοριθμικός
Concept
Q68
Υπολογιστής
Concept
None
φανταστικός χαρακτήρας
UNK
Q37484
έπος
Concept
Q8261
μυθιστορημάτων
Concept
Q24925
επιστημονικής φαντασίας
Concept
Q47087
Άρθουρ Κλαρκ
PER
Q11424
ταινίες
Concept
2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος
UNK
Q2644
1968
TIME
Q207460
Αμερικανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου
ORG
Q120
Ιούνιο
Concept
Q1986
2003
TIME
Q11660
τεχνητής νοημοσύνης
Concept
None
διαστημικό σκάφος
UNK
Q7364
μάτι
Concept
None
κάμερα
UNK
Q16
Καναδό
LOC
Q33999
ηθοποιό
Concept
Q571
βιβλίο
Concept
Q2248
12 Ιανουαρίου
TIME
Q2088
1997
TIME
Q2060
1992
TIME
None
Ουρμπάνα
UNK
Q1204
Ιλινόις
LOC
Q735
τέχνη
Concept
Q8078
λογική
Concept
Q718
σκάκι
Concept
Q142
γαλλική
LOC
Q1073
Εγκέφαλος
Concept
Q11024
Επικοινωνία
Concept
Q37156
IBM
ORG
None
κρυπτογραφικής ολίσθησης
UNK
Q3455803
σκηνοθέτης
Concept
Q2001
Στάνλεϊ Κιούμπρικ
PER
None
ευριστικός αλγόριθμος
UNK
Q833933
HAL 9000
MEDIA
Q833933
HAL 9000
MEDIA
Q833933
HAL 9000
MEDIA
Q833933
HAL 9000
MEDIA
9000-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
9000
DATE
2001-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2001
DATE
9000-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
9000
DATE
2001-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2001
DATE
9000-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
9000
DATE
1992-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1992
DATE
2001-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2001
DATE
2001-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2001
DATE
9000-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
9000
DATE
2010-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2010
DATE
+200^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
200
NUMBER
+2001^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2001
NUMBER
+2001^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2001
NUMBER
+13^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
13
NUMBER
+1992^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1992
NUMBER
+2001^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2001
NUMBER
+2001^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2001
NUMBER
+2010^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2010
NUMBER
creator
creator
genre
creator
point in time
occupation