Βελούσινα
Η Βελούσινα (σλαβομακεδονικά: "Велушина") είναι χωριό στον Δήμο Μπίτολα της Βόρειας Μακεδονίας. Η Βελουσίνα βρίσκεται 15 χιλιόμετρα νότια του Μοναστηρίου στη διαδρομή R2333 (περίπου έξι χιλιόμετρα βόρεια των συνόρων με την Ελλάδα), στους πρόποδες του όρους Μπάμπα στην πεδιάδα της Πελαγονίας. Το Ποτάμι της Βελουσίνας περνά μέσα από το χωριό. Είχε 160 κατοίκους το 2002 (79 Αλβανούς, 73 Σλαβομακεδόνες, 5 Ρομά και 3 Σέρβους).

Ετυμολογικά η ονομασία του χωριού αυτού προέρχεται απο την τοπική σλαβική έκφραση «μεγάλη Ελεούσα» ("велика Елеуса" (προφ. «Βέλικα Ελεούσα») – "Велеушина") και που αναφέρεται στην εκκλησία της Θεοτόκου Ελεούσας ("Богородица Елеуса, Μπογκορόντιτσα Ελεούσα") που βρίσκεται στο χωριό. Είναι παρόμοια περίπτωση ονομασίας όπως του χωριού Ελεούσα ("Вељуса, Βελιούσα"), κοντά στην Στρώμνιτσα, με τον εκεί ναό της Υπεραγίας Θεοτόκου της Ελεούσας.

Η εκκλησία της Θεοτόκου Ελεούσας της Βελούσινα είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, είναι μια παλαιοχριστιανική βασιλική που χτίστηκε τον 4ο-5ο αιώνα στα χρόνια του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β΄. Βρίσκεται στην νοτιοανατολική πλευρά της Βελούσινα κοντά στην αρχαία Εγνατία Οδό και στον παλιό δρόμο Καστοριάς - Ηράκλειας. Σήμερα στον τοπικό πληθυσμό είναι γνωστή ως «παληά εκκλησία».

Κατά την Οθωμανική περίοδο ολόκληρος ο χριστιανικός πληθυσμός του χωριού ήταν σλαβόφωνος και υπαγόταν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Χρησιμοποιώντας τη γλώσσα ως κριτήριο εθνικότητας, ο Ντίμιταρ Μπράνκοφ (ψευδώνυμο του γραμματέα της Βουλγαρικής Εξαρχίας Ντίμιταρ Μίσεφ) κατέγραψε το 1905 στη Βελούσινα 880 κατοίκους, όλοι τους «Βούλγαροι πατριαρχικοί ελληνίζοντες» (γαλλικά: «Bulgares Patriarchistes Grécisants») και ότι στο χωριό λειτουργούσε ελληνικό σχολείο με είκοσι μαθητές. Περιγράφοντας στο αυτοβιογραφικό του αντιπολεμικό μυθιστόρημα "Η ζωή εν τάφω" την ανάρρωσή του κατά τη διάρκεια της συμμετοχής του στο Μακεδονικό Μέτωπο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου στο σπίτι μιας αγροτικής οικογένειας στη Βελούσινα ο Έλληνας λογοτέχνης Στράτης Μυριβήλης έγραψε για τους κατοίκους του χωριού ότι «δὲ θέλουν νἆναι μήτε «Μπουλγκάρ», μήτε «Σρρπ» μήτε «Γκρρτς». Μοναχὰ «Μακεντὸν ὀρτοντόξ.»».

Στη Βελούσινα γεννήθηκε το 1887 ο έλληνας δάσκλαλος και Μακεδονομάχος Πέτρος Χρήστου.
Q9296
σλαβομακεδονικά
Concept
Q159380
Δήμο Μπίτολα
LOC
Q221
Βόρειας Μακεδονίας
LOC
Q157246
Μοναστηρίου
LOC
Q41
Ελλάδα
LOC
Q797539
όρους Μπάμπα
LOC
Q1138800
Πελαγονίας
LOC
Q179248
Αλβανούς
PER
Q2436423
Σλαβομακεδόνες
MEDIA
Q8060
Ρομά
Concept
Q127885
Σέρβους
Concept
Q1328300
Ελεούσας
MISC
Q3135127
Ελεούσα
LOC
Q48814
Στρώμνιτσα
LOC
Q12544
Βυζαντινού
LOC
Q160353
Θεοδοσίου Β΄
PER
Q273783
Εγνατία Οδό
LOC
Q206954
Καστοριάς
LOC
Q1142395
Ηράκλειας
LOC
Q29202024
σλαβόφωνος
Concept
Q211004
Οικουμενικό Πατριαρχείο
MEDIA
Q2042945
Βουλγαρικής Εξαρχίας
UNK
None
Ντίμιταρ Μίσεφ
UNK
Q3394291
ελληνίζοντες
UNK
Q150
γαλλικά
Concept
Q12877585
Η ζωή εν τάφω
LOC
Q1262377
Μακεδονικό Μέτωπο
LOC
Q1602581
Στράτης Μυριβήλης
PER
Q133255
Μπουλγκάρ
Concept
Q127885
Σρρπ
Concept
Q539051
Γκρρτς
Concept
Q2436423
Μακεντὸν
MEDIA
Q3557777
Πέτρος Χρήστου
PER
Q977687
Βελούσινα
LOC
Q977687
Βελούσινα
LOC
Q977687
Βελούσινα
LOC
Q977687
Βελούσινα
LOC
Q977687
Βελούσινα
LOC
Q977687
Βελούσινα
LOC
2333-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2333
DATE
+15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
15
NUMBER
+2333^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2333
NUMBER
+79^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
79
NUMBER
+73^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
73
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
-5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-5
NUMBER
located in the administrative territorial entity
country
located on terrain feature
country
language used
country
country
country of citizenship
author
notable work
place of birth