Εθνική αυτοδιάθεση
Εθνική αυτοδιάθεση ονομάζεται το δικαίωμα ενός έθνους ή λαού να αποφασίζει αυτοδύναμα για το διεθνές στάτους της επικράτειάς του και για τα ζητήματα που σχετίζονται άμεσα με αυτό. Στο μέσο νου ο όρος έχει συνδεθεί με τα κινήματα ανεξαρτησίας, άρα με την επιδίωξη δημιουργίας νέων κυρίαρχων εθνικών κρατών, αλλά το εύρος του δεν περιορίζεται σε αυτήν - π.χ. ενδέχεται ένας λαός να επιλέγει συνειδητά την παραμονή του σε ένα πολυεθνικό κράτος ή την προσάρτησή του σε ένα άλλο.

Συχνά χρησιμοποιείται με την ίδια σημασία ο πιο «παγκόσμιος» όρος του "εθνικού αυτοπροσδιορισμού" (αγγλικά "national self-determination"), ο οποίος μάλιστα αποτελεί στοιχείο του Διεθνούς Δικαίου. Στην ελληνική γλώσσα οι δύο έννοιες διαφέρουν ελαφρώς: η αυτοδιάθεση σχετίζεται περισσότερο με το έθνος ως πολιτική οντότητα, ενώ ο αυτοπροσδιορισμός ως ταυτότητα.

Στο βαθμό που είναι δύσκολο να συμφωνηθεί επακριβώς τι αποτελεί έθνος, λαό κτλ., καθίσταται εξίσου δύσκολο να συμφωνηθεί μια συγκεκριμένη μεθοδολογία, υπό τις οποίες αναγνωρίζεται σε ένα έθνος το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης. Το κενό καλύπτεται συνήθως από την προσφυγή στην ισχύ, είτε πολιτική είτε στρατιωτική, μέσω της οποίας οι αιτούμενοι αυτοδιάθεσης επιδιώκουν να εξαναγκάσουν το «κράτος-καταπιεστή» σε αναγνώριση του δικαιώματος. Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης το διεθνές περιβάλλον, ιδιαίτερα οι εκάστοτε βουλήσεις των μεγάλων δυνάμεων που έχουν την ισχύ να καθορίζουν τους όρους του παιχνιδιού. Η Ελληνική Επανάσταση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, στο οποίο όλοι αυτοί οι παράγοντες συνυπήρξαν: Οι Έλληνες εξεγέρθηκαν το 1821 εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, πετυχαίνοντας σημαντικές στρατιωτικές νίκες και ταυτόχρονα προκαλώντας κύμα φιλελληνισμού στο χριστιανικό κόσμο. Βαθμιαία αυτοί οι δύο παράγοντες, σε συνδυασμό με τα συμφέροντα Μεγ. Βρετανίας, Γαλλίας και Ρωσίας στη Μεσόγειο, οδήγησαν τις μεγάλες δυνάμεις στην απόφαση να επιβάλουν την ελληνική ανεξαρτησία στους Οθωμανούς, εμπλεκόμενοι ακόμα και στρατιωτικά (Ναυμαχία του Ναβαρίνου κ.ά.).


Κατηγορία:Διεθνές Δίκαιο
Q6266
έθνους
Concept
Q2472587
λαού
Concept
Q37055
ανεξαρτησία
Concept
Q42008
κυρίαρχων
Concept
None
εθνικών κρατών
UNK
None
πολυεθνικό κράτος
UNK
None
προσάρτησή
UNK
Q1860
αγγλικά
Concept
Q4394526
Διεθνούς Δικαίου
Concept
Q9129
ελληνική γλώσσα
Concept
Q1880695
ταυτότητα
Concept
Q7163
πολιτική
Concept
Q8473
στρατιωτική
Concept
Q185145
μεγάλων δυνάμεων
Concept
Q182062
Ελληνική Επανάσταση
EVE
Q539051
Έλληνες
Concept
Q6976
1821
TIME
Q12560
Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
LOC
Q695274
φιλελληνισμού
Concept
Q5043
χριστιανικό
Concept
Q23666
Μεγ. Βρετανίας
LOC
Q142
Γαλλία
LOC
Q34266
Ρωσίας
LOC
Q4918
Μεσόγειο
LOC
Q238440
Ναυμαχία του Ναβαρίνου
EVE
Κατηγορία:Διεθνές Δίκαιο
UNK
Q156595
Εθνική αυτοδιάθεση
Concept
part of
participant
participant
located in or next to body of water
basin country
participant
participant