Μαξίμ Γκόρκι
Ο Αλεξέι Μαξίμοβιτς Πεσκόφ , 28 Μαρτίου 1868 - 18 Ιουνίου 1936), πρωτίστως γνωστός ως Μαξίμ Γκόρκι (ρώσικα: "Максим Горький", προφέρεται [mɐˈksʲim ˈgorʲkʲɪj]) ήταν Ρώσος συγγραφέας, από τους πρωτοπόρους του ρεύματος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού. . 

Το "Γκόρκι" το επέλεξε ως ψευδώνυμο επειδή σημαίνει "πικρός". Αντιτάχτηκε πολλάκις στο τσαρικό καθεστώς και πέρασε πολύ καιρό στις φυλακές και στην εξορία.

Γεννήθηκε από φτωχούς γονείς, στην πόλη Νίζνι Νόβγκοροντ (Ни́жний Но́вгород) στις 28 Μαρτίου 1868 και πέθανε στη Μόσχα στις 18 Ιουνίου 1936. Στα 1873 πεθαίνει ο πατέρας του. Η μητέρα του θα ξαναπαντρευτεί κι ο Μαξίμ Γκόρκι θα μείνει με τον παππού και τη γιαγιά του. Οι ιστορίες, τα παραμύθια κι η τρυφερή παρουσία της τελευταίας άσκησαν μεγάλη επίδραση πάνω του.

Αναγκάζεται από τη φτώχεια να φύγει από το σπίτι σε ηλικία μόλις 9 ετών και ν' αναζητήσει μόνος την τύχη του. Δοκιμάζει διάφορα επαγγέλματα: βοηθός υποδηματοποιού, βοηθός αγιογράφου, λαντζέρης σε καράβι, αχθοφόρος στην Οδησσό, νυχτοφύλακας σε ψαράδικο, φούρναρης, καθαριστής καμινάδων, εργάτης στα χωράφια. Ρακένδυτος, πεζός και πεινασμένος γυρνά όλη τη Ρωσία, γνωρίζει τους ανθρώπους και τη δυστυχία τους για πάνω από 5 χρόνια, κάτι που ήταν εξίσου καθοριστικό για τη μετέπειτα λογοτεχνική αλλά και την πολιτική του πορεία.

Τον Δεκέμβρη του 1887 αυτοπυροβολείται μ' ένα παλιό πιστόλι στο στήθος. Η σφαίρα θα μείνει στα πνευμόνια του 40 ολόκληρα χρόνια. Η αιτία ήταν μάλλον ο θάνατος της γιαγιάς του. Παρά τις αντιξοότητες αυτές, από το 1892 κιόλας, αρχίζει να εκδηλώνεται η αγάπη του για τη λογοτεχνία. Ξεκινά να γράφει πρώτα για βιοποριστικούς λόγους, επιφυλλίδες σ' επαρχιακές εφημερίδες. Τότε εργαζόταν στην εφημερίδα Tiflis του Καυκάσου κι ακόμα χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο "Jehudiel Khlamida", αλλ' από κείνη τη χρονιά και μετά επιλέγει το "Γκόρκι". τρία χρόνια μετά, γνωρίζεται με το συγγραφέα Βλαντιμίρ Κορολένκο ("Владимир Короленко") που του δημοσιεύει το διήγημα, «Τσελκάς» και γνωρίζει κάποιον ενδιαφέρον. Το 1899 οι τυπωμένες συλλογές των διηγημάτων του, γνωρίζουν καταπληκτική επιτυχία. Γίνεται γνωστός σ' όλη την Ευρώπη.

Το 1902 η Ακαδημία τον εκλέγει μέλος της. Λίγες μέρες μετά ο Τσάρος Νικόλαος ο Β' ακυρώνει την εκλογή του, επειδή τα βάζει με τη λογοκρισία του τύπου που εφαρμόζεται, μ' αποτέλεσμα οι Τσέχωφ και Κορολένκο να παραιτηθούν. Την ίδια χρονιά γνωρίζεται με τον Λένιν και γίνονται φίλοι. Τρία χρόνια μετά αναλαμβάνει τη διεύθυνση του περιοδικού "Νέα Ζωή" κι αγωνίζεται για την επανάσταση. Γράφεται στο κομμουνιστικό κόμμα. Συλλαμβάνεται και κλείνεται στο φρούριο Πετροπαβλόφσκ, κατά τη διάρκεια της αποτυχημένης επανάστασης του 1905 κι εκεί μέσα γράφει ένα βιβλίο που φαινομενικά αναφέρεται στην επιδημία χολέρας του 1862, μα ουσιαστικά μιλά για το παρόν. Λογοτέχνες απ' όλο τον κόσμο κάνουν έκκληση για τη σωτηρία του. 

Την επόμενη χρονιά φεύγει στο Κάπρι μέχρι το 1913 κι όταν επιστρέφει συμμετέχει στα πολιτικά δρώμενα που συντέλεσαν στο να ξεσπάσει η επανάσταση του 1917 και συμμετέχει ενεργά και σ' αυτήν. Κατά τη διάρκεια του Α' Παγκόσμιου Πολέμου το δωμάτιό του στην Πετρούπολη είχε γίνει καταφύγιο μπολσεβίκων. Μέχρι να ξεσπάσει η επανάσταση, δεν του επιτρεπόταν να εγκαταλείψει τη χώρα.

Δυο βδομάδες μετά το ξέσπασμα της επανάστασης, τον Οκτώβρη του 1917, έρχεται σε σύγκρουση με τα ηγετικά στελέχη του κόμματος. Γράφει χαρακτηριστικά:

Ο Λένιν απαντά με απειλές, το 1919:

Τον Αύγουστο του 1921 συλλαμβάνονται οι φίλοι του λογοτέχνες, Νικολάι Γκουμιλιόφ ("Николай Гумилёв") κι η σύζυγός του Άννα Αχμάτοβα ("Анна Ахматова"), για φιλομοναρχικές τάσεις. Γυρίζει εσπευσμένα στη Μόσχα πετυχαίνοντας να τους λευτερώσει με προσωπική διαταγή του ίδιου του Λένιν, μα όταν σπεύδει να τους δει, διαπιστώνει πως ήδη έχουν πυροβολήσει θανάσιμα τον Νικολάι. Κοντά σ' αυτά έρχεται η επιδείνωση της υγείας του, μια παλιά φυματίωση από τον καιρό που γυρνούσε στους δρόμους, και τον Οκτώβρη της ίδιας χρονιάς, μεταναστεύει ξανά στο Κάπρι για λόγους υγείας. Τούτη τη φορά θα μείνει μέχρι το 1929.

Επιστρέφει στη Ρωσία κατά διαστήματα και δέχεται τιμές από τον Στάλιν. Τ' όνομά του δίνεται σε κεντρική λεωφόρο και μετονομάζεται και η γενέτειρά του, επίσης ένα από τα μεγαλύτερα αεροπλάνα της εποχής στη Ρωσία, το Τουπόλεφ 20 ονομάζεται Γκόρκι, όπως κι ένα μεγάλο πάρκο μες στο κέντρο της Μόσχας. Είναι γεγονός πως το κόμμα εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο τ' όνομά του για να προωθήσει την προπαγάνδα του στον έξω κόσμο.

Το 1936 πεθαίνει ξαφνικά κάτω από ανεξιχνίαστες συνθήκες. Οι Στάλιν και Μολότωφ, ήταν από κείνους που μετέφεραν το φέρετρό του στην κηδεία. Η δε γενέτειρά του ξαναπήρε την προηγούμενή της ονομασία (Νίζνι-Νόβγκοροντ) το 1990.
Q2458
28 Μαρτίου
TIME
Q7717
1868
TIME
Q2670
18 Ιουνίου
TIME
Q18649
1936
TIME
Q49542
Ρώσος
ORG
Q36180
συγγραφέας
Concept
Q180902
σοσιαλιστικού ρεαλισμού
Concept
None
τσαρικό καθεστώς
UNK
Q891
Νίζνι Νόβγκοροντ
LOC
Q2458
28 Μαρτίου
TIME
Q7717
1868
TIME
Q649
Μόσχα
LOC
Q2670
18 Ιουνίου
TIME
Q18649
1936
TIME
Q7757
1873
TIME
Q1874
Οδησσό
LOC
Q7826
1887
TIME
Q5477
Καυκάσου
LOC
None
Βλαντιμίρ Κορολένκο
UNK
None
Ακαδημία
UNK
Q40787
Τσάρος Νικόλαος ο Β'
PER
Q5685
Τσέχωφ
PER
None
Κορολένκο
UNK
Q1394
Λένιν
PER
None
Πετροπαβλόφσκ
UNK
Q184928
επανάστασης του 1905
EVE
Q12090
χολέρας
Concept
Q173292
Κάπρι
LOC
Q8729
επανάστασης
EVE
None
Νικολάι Γκουμιλιόφ
UNK
Q80440
Άννα Αχμάτοβα
PER
Q12204
φυματίωση
Concept
Q855
Στάλιν
PER
None
Τουπόλεφ 20
UNK
None
πάρκο
UNK
Q12706
Μαξίμ Γκόρκι
PER
Q12706
Μαξίμ Γκόρκι
PER
1868-03-28T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
28 Μαρτίου 1868
DATE
1936-06-18T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
18 Ιουνίου 1936
DATE
1868-03-28T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
28 Μαρτίου 1868
DATE
1936-06-18T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
18 Ιουνίου 1936
DATE
+9^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
9
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
+40^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
40
NUMBER
+20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20
NUMBER
ethnic group
occupation
date of birth
date of death
date of death