Διάγραμμα Χέρτζσπρουνγκ-Ράσελ
Διάγραμμα Hertzsprung-Russell με 22.000 πραγματικούς αστέρες από τον [[Κατάλογος HIPPARCOS|Κατάλογο HIPPARCOS]] και 1000 από τον [[Κατάλογος Gliese|Κατάλογο Gliese]]. Οι αστέρες τείνουν να συσσωεύονται σε ορισμένες περιοχές του διαγράμματος. Η κυριότερη είναι η διαγώνιος από άνω αριστερά (θερμοί και λαμπροί αστέρες) μέχρι κάτω δεξιά (ψυχροί και αμυδροί), που ονομάζεται [[Κύρια ακολουθία]]. Κάτω αριστερά βρίσκονται οι [[Λευκός νάνος|λευκοί νάνοι]], ενώ πάνω από αυτή είναι οι [[Υπογίγαντας|υπογίγαντες]], οι [[Γίγαντας αστέρας|γίγαντες]] και οι [[Υπεργίγαντας|υπεργίγαντες]]. Ο [[Ήλιος]] κείται στην Κύρια Ακολουθία, σε λαμπρότητα 1 ([[απόλυτο μέγεθος]] 4,8) και [[Δείκτης χρώματος|δείκτη χρώματος]] B-V 0,66 (ενεργός θερμοκρασία 5780 K, [[Φασματικοί τύποι αστέρων|φασματ. τύπος]] G2V).

Διαγράμματα H-R των αστέρων δύο [[Ανοικτό σμήνος|ανοικτών σμηνών]], του [[Μεσιέ 67|M67]] και του [[NGC 188]], που δείχνει το όριο της [[Κύρια ακολουθία|Κύριας Ακολουθίας]] σε διαφορετικές ηλικίες.

Το Διάγραμμα Χέρτζσπρουνγκ-Ράσελ ("Hertzsprung–Russell diagram"), που συντομογραφείται συχνά ως Διάγραμμα H-R, είναι ένα διάγραμμα αστέρων που δείχνει τη σχέση ανάμεσα στο απόλυτο μέγεθος ή λαμπρότητα των αστέρων (δηλαδή την ισχύ) και τον φασματικό τους τύπο ή την ενεργό θερμοκρασία τους. Απλούστερα, θέτει τον κάθε αστέρα σε ένα διάγραμμα που απεικονίζει τη λαμπρότητά του ως συνάρτηση της επιφανειακής θερμοκρασίας του ή του χρώματός του. Δεν χαρτογραφεί τις θέσεις των άστρων στον ουρανό ή στον Γαλαξία.

Το Διάγραμμα αυτό επινοήθηκε περί το 1910 από τον Δανό αστρονόμο Έιναρ Χέρτζσπρουνγκ και τον Αμερικανό Χένρυ Νόρις Ράσελ, και επικράτησε να αναφέρεται με τα ονόματά τους. Αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο βήμα προς την κατανόηση της αστρικής εξελίξεως, δηλαδή του τρόπου με τον οποίο ο κάθε αστέρας μεταβάλλεται με την πάροδο των αιώνων.
Διάγραμμα Hertzsprung-Russell με 22.000 πραγματικούς αστέρες από τον [[Κατάλογος HIPPARCOS|Κατάλογο HIPPARCOS]] και 1000 από τον [[Κατάλογος Gliese|Κατάλογο Gliese]]. Οι αστέρες τείνουν να συσσωεύονται σε ορισμένες περιοχές του διαγράμματος. Η κυριότερη είναι η διαγώνιος από άνω αριστερά (θερμοί και λαμπροί αστέρες) μέχρι κάτω δεξιά (ψυχροί και αμυδροί), που ονομάζεται [[Κύρια ακολουθία]]. Κάτω αριστερά βρίσκονται οι [[Λευκός νάνος|λευκοί νάνοι]], ενώ πάνω από αυτή είναι οι [[Υπογίγαντας|υπογίγαντες]], οι [[Γίγαντας αστέρας|γίγαντες]] και οι [[Υπεργίγαντας|υπεργίγαντες]]. Ο [[Ήλιος]] κείται στην Κύρια Ακολουθία, σε λαμπρότητα 1 ([[απόλυτο μέγεθος]] 4,8) και [[Δείκτης χρώματος|δείκτη χρώματος]] B-V 0,66 (ενεργός θερμοκρασία 5780 K, [[Φασματικοί τύποι αστέρων|φασματ. τύπος]] G2V).
UNK
Διαγράμματα H-R των αστέρων δύο [[Ανοικτό σμήνος|ανοικτών σμηνών]], του [[Μεσιέ 67|M67]] και του [[NGC 188]], που δείχνει το όριο της [[Κύρια ακολουθία|Κύριας Ακολουθίας]] σε διαφορετικές ηλικίες.
UNK
Q959962
διάγραμμα
Concept
Q523
αστέρων
Concept
Q159653
απόλυτο μέγεθος
Concept
Q355386
λαμπρότητα
Concept
Q179600
φασματικό τους τύπο
Concept
Q854050
ενεργό θερμοκρασία
Concept
Q295099
Έιναρ Χέρτζσπρουνγκ
PER
Q273159
Χένρυ Νόρις Ράσελ
PER
Q6472
αστρικής εξελίξεως
Concept
Q3270143
Διάγραμμα Χέρτζσπρουνγκ-Ράσελ
Concept
+22.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
22.000
NUMBER
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+4.8^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4,8
NUMBER
+0.66^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
0,66
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+67^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
67
NUMBER
+67^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
67
NUMBER
subclass of
named after
named after