Μακεδονία
Η Μακεδονία είναι ιστορική περιοχή της βαλκανικής χερσονήσου στη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Ήδη από την περίοδο της Αναγέννησης, δυτικοί και Έλληνες λόγιοι μελέτησαν τη γεωγραφία έχοντας ως πρότυπο γεωγράφους της κλασικής αρχαιότητας, όπως ο Στράβωνας, με αποτέλεσμα να υιοθετήσουν αρχαίες ονομασίες που δε βρίσκονταν τότε σε ευρεία χρήση, όπως η Μακεδονία. Παρά τη σχετική τους ακαθοριστία, ως γενικά αποδεκτά όρια της νεώτερης Μακεδονίας τέθηκαν βόρεια το όρος Σκάρδος, βορείως της πόλης των Σκοπίων, ανατολικά η οροσειρά της Ροδόπης και η κοιλάδα του Νέστου, νότια το όρος Όλυμπος και δυτικά ο ορεινός όγκος της Πίνδου. Η περιοχή αυτή ταυτίστηκε με τη Μακεδονία της αρχαιότητας και θεωρήθηκε «φυσική» γεωγραφική περιοχή, παρά το ότι δεν προσφέρεται από την άποψη της φυσικής γεωγραφίας ή της ιστορίας ως μία ενιαία γεωγραφική οντότητα. Χαρακτηριζόταν αφενός από το ότι χρησίμευε ως χώρα-πέρασμα, καθώς δια μέσου αυτής συνδεόταν το Δυρράχιο με την Κωνσταντινούπολη και, αν και δύσβατη, περιλαμβάνει οροσειρές, λίμνες και κοίτες ποταμών, κυρίως του Αξιού ή Βαρδάρη και του Στρυμώνα, που παρέχουν διόδους που συνδέουν την κεντρική Ευρώπη με το Αιγαίο, αφετέρου από την εθνοτική της ποικιλομορφία.

Στις αρχές του 19ου αιώνα η ύπαιθρος αγροτική ενδοχώρα της Μακεδονίας ήταν κατά κύριο λόγο σλαβόφωνη, ενώ η ελληνοφωνία επικρατούσε στα αστικά κέντρα και σε μία παράλια ζώνη στα νότια της περιοχής. Η αλλοφωνία των κατοίκων της και η σύγχυση για τα όριά της προσέδωσαν στη Μακεδονία μία αμφίβολη θέση στη γεωγραφία του νεοελληνικού Διαφωτισμού. Τα δύο πρώτα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης ξέσπασαν εξεγέρσεις στην περιοχή, στη Χαλκιδική και τη Νάουσα, που γρήγορα κατεστάλησαν από τους Οθωμανούς, προξενώντας ένα κύμα προσφύγων στην ελεύθερη Ελλάδα, συμβάλλοντας στο να διεκδικηθεί η Μακεδονία ως αλύτρωτη ελληνική χώρα και να υποκινηθούν τις επόμενες δεκαετίες μια σειρά ελληνικές εξεγέρσεις. Με την εμφάνιση του βουλγαρικού εθνικού κινήματος, η Μακεδονία διεκδικήθηκε και από τους Βουλγάρους που ανταγωνίστηκαν την ελληνική εθνική δράση στην περιοχή στον εκκλησιαστικό και εκπαιδευτικό τομέα, αποσκοπώντας και οι δύο στον εθνικό προσεταιρισμό κυρίως των σλαβόφωνων κατοίκων της περιοχής. Ο ανταγωνισμός αυτός προσέλαβε ένοπλη διάσταση, αρχικά με τη δράση της αυτονομιστικής ΕΜΕΟ τη δεκαετία του 1890 και, μετά την αποτυχία της εξέγερσης του Ίλιντεν το 1903, με τον ελληνικό Μακεδονικό Αγώνα, που έπαυσε με την επανάσταση των Νεοτούρκων το 1908. Η Μακεδονία διαμοιράστηκε από τα γειτονικά εθνικά κράτη της Βαλκανικής με τους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-3.

Σήμερα η περιοχή της Μακεδονίας εκτείνεται ως επί το πλείστον στην επικράτεια τριών γειτονικών κρατών: στην Ελλάδα ανήκει η μισή περίπου έκταση της περιοχής όπου κατοικεί ο μισός πληθυσμός της, στην Βόρεια Μακεδονία ανήκει σχεδόν το 40% της έκτασης και στη Βουλγαρία περίπου το 10%, στην περιοχή του Μπλαγκόεβγκραντ.
Q1620908
ιστορική περιοχή
Concept
Q23522
βαλκανικής
LOC
Q46
Ευρώπη
LOC
Q4692
Αναγέννησης
TIME
Q160381
δυτικοί
Concept
Q486761
κλασικής αρχαιότητας
Concept
Q45936
Στράβωνας
PER
Q391195
όρος Σκάρδος
LOC
Q384
Σκοπίων
LOC
Q6489
Ροδόπη
LOC
Q193904
Νέστου
LOC
Q80344
Όλυμπος
LOC
Q201582
Πίνδου
LOC
Q52107
φυσικής γεωγραφίας
Concept
Q83285
Δυρράχιο
LOC
Q406
Κωνσταντινούπολη
LOC
Q189596
Αξιού
LOC
Q204127
Στρυμώνα
LOC
Q27509
κεντρική Ευρώπη
LOC
Q34575
Αιγαίο
LOC
Q41710
εθνοτική
Concept
Q29202024
σλαβόφωνη
Concept
Q9129
ελληνοφωνία
Concept
Q3424747
νεοελληνικού Διαφωτισμού
TIME
Q182062
Ελληνικής Επανάστασης
EVE
Q204728
Χαλκιδική
LOC
Q567755
Νάουσα
LOC
Q133255
βουλγαρικού εθνικού κινήματος
Concept
Q29202024
σλαβόφωνων κατοίκων της περιοχής
Concept
Q650723
ΕΜΕΟ
ORG
Q1145682
εξέγερσης του Ίλιντεν
EVE
Q1277369
Μακεδονικό Αγώνα
MEDIA
Q83896
επανάσταση των Νεοτούρκων
Concept
Q165725
Βαλκανικούς πολέμους
EVE
Q103251
περιοχή της Μακεδονίας
LOC
Q41
Ελλάδα
LOC
Q81734
μισή περίπου έκταση της περιοχής
LOC
Q221
Βόρεια Μακεδονία
LOC
Q804311
Μπλαγκόεβγκραντ
LOC
Q103251
Μακεδονία
LOC
Q103251
Μακεδονία
LOC
Q103251
Μακεδονία
LOC
Q103251
Μακεδονία
LOC
Q103251
Μακεδονία
LOC
Q103251
Μακεδονία
LOC
Q103251
Μακεδονία
LOC
Q103251
Μακεδονία
LOC
Q103251
Μακεδονία
LOC
Q103251
Μακεδονία
LOC
Q103251
Μακεδονία
LOC
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
-3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-3
NUMBER
+40^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
40
NUMBER
+10^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
10
NUMBER
instance of
part of
part of
location
location
diplomatic relation
country
named after
diplomatic relation
named after
named after