Σαμανίδες
Οι Σαμανίδες (819-999 μ.Χ., περσικά: سامانیان) ήταν γηγενής περσική δυναστεία στο Μεγάλο Ιράν και την Κεντρική Ασία, ηγέτες της "Αυτοκρατορίας των Σαμανιδών", μετά την κατάρρευση της Αυτοκρατορίας των Σασσανιδών που προκάλεσε η αραβική κατάκτηση. Ιδρύθηκε από τον Σαμάν Χούντα, ο οποίος προσηλυτίστηκε στο Ισλάμ, παρά την καταγωγή του από τη ζωροαστρική θεοκρατική αριστοκρατία της χώρας του.

Βασίλεψαν για 180 χρόνια, σε μια έκταση που περιελάμβανε τις περιοχές Χορασάν, Καμπούλ, Ρέι, Υπερωξιανή, Ταπουρία, Καρμανία, Γκοργκάν, και δυτικά από αυτές τις επαρχίες μέχρι το Ισφαχάν. Στην ακμή της δύναμής τους, ήλεγχαν μια περιοχή που εκτεινόταν νότια ως τα Όρη Σουλεϊμάν στο Πακιστάν, τη Γκάζνα και την Κανταχάρ. Ήταν απόγονοι του διάσημου Πέρση στρατηγού Μπαχράμ Τσομπίν, και εξ'αυτού κατάγονταν από τον Οίκο των Μιχράν, έναν από τους "Επτά Μεγάλους Οίκους" του Ιράν. Στην κυβέρνηση της επικράτειάς τους μιμήθηκαν το διοικητικό μοντέλο των Αββασιδών, με την Αυλή του χαλίφη και τη γενικότερη οργάνωση. Ανταμείφθηκαν για την υποστήριξη των Αββασιδών στην Υπερωξιανή και το Χορασάν, και με τις μεγάλες πόλεις-πρωτεύουσές τους στη Μπουχάρα, τη Μπαλχ, τη Σαμαρκάνδη και τη Χεράτ, διαμόρφωσαν το βασίλειό τους μετά τη νίκη τους επί των Σαφαριδών.

Με τις καταβολές τους από την πόλη Μπαλχ, τμήμα τότε του Μεγάλου Χορασάν, προώθησαν τις Τέχνες, αναπτύσσοντας τις επιστήμες και τη λογοτεχνία, έλκοντας έτσι λογίους όπως τον Ρουντακί και τον Αβικέννα. Η Μπουχάρα μάλιστα, συναγωνιζόταν σε δόξα τη Βαγδάτη των Αββασιδών.

Διάφοροι επιστήμονες σημειώνουν ότι οι Σαμανίδες αναζωογόνησαν την Περσία περισσότερο από τους Βουγίδες και τους Σαφαρίδες, ενώ συνέχισαν να πατρονάρουν τους Άραβες σε σημαντικό βαθμό. Παρόλα αυτά, σε μια διάσημη έδικτο, οι σαμανιδικές Αρχές διακήρυξαν ότι "εδώ, σε αυτή την περιοχή, η γλώσσα είναι η Περσική, και οι βασιλιάδες του βασιλείου είναι Πέρσες βασιλιάδες".

Κατά τη διάρκεια της σαμανιδικής περιόδου σχηματίστηκε στην Κεντρική Ασία το έθνος των Τατζίκων. Η Αυτοκρατορία των Σαμανιδών θεωρείται ως το πρώτο τατζικικό κράτος, ενώ και παλαιότερες ιρανικές δυναστείες προέρχονταν από τις περιοχές ὀπου οι Τατζίκοι κατοικούν έως σήμερα (Ταχιρίδες, Σαφαρίδες, Φαριγουνίδες κλπ.).

Κατηγορία:Περσία
Κατηγορία:Ιστορία του Ιράν
Κατηγορία:Ιστορία του Αφγανιστάν
Κατηγορία:Ιστορία του Καζακστάν
Κατηγορία:Ιστορία του Ουζμπεκιστάν
Κατηγορία:Ιστορία του Τατζικιστάν
Κατηγορία:Ιστορία του Τουρκμενιστάν
Κατηγορία:Πρώην κράτη της Ασίας
Σαμανιδες
Q9168
περσικά
Concept
Q484206
περσική
MEDIA
Q794
Ιράν
LOC
Q27275
Κεντρική Ασία
LOC
Q83891
Αυτοκρατορίας των Σασσανιδών
LOC
Q35323
αραβική
Concept
Q432
Ισλάμ
Concept
Q9601
ζωροαστρική
Concept
Q44405
θεοκρατική
Concept
Q6178890
Χορασάν
LOC
Q5838
Καμπούλ
LOC
Q636188
Ρέι
LOC
Q183324
Υπερωξιανή
LOC
Q709175
Ταπουρία
LOC
Q1734044
Καρμανία
MEDIA
Q188155
Γκοργκάν
LOC
Q42053
Ισφαχάν
LOC
Q843
Πακιστάν
LOC
Q173731
Γκάζνα
LOC
Q173808
Κανταχάρ
LOC
Q794
Ιράν
LOC
Q12536
Αββασιδών
LOC
Q65997
χαλίφη
Concept
Q183324
Υπερωξιανή
LOC
Q6178890
Χορασάν
LOC
Q5764
Μπουχάρα
LOC
Q182159
Μπαλχ
LOC
Q5753
Σαμαρκάνδη
LOC
Q45313
Χεράτ
LOC
Q45310
Σαφαριδών
LOC
Q182159
Μπαλχ
LOC
None
Ρουντακί
UNK
Q8011
Αβικέννα
PER
Q5764
Μπουχάρα
LOC
Q1530
Βαγδάτη
LOC
Q12536
Αββασιδών
LOC
Q273874
Βουγίδες
LOC
Q45310
Σαφαρίδες
LOC
Q35323
Άραβες
Concept
None
έδικτο
UNK
Q27275
Κεντρική Ασία
LOC
Q483505
Τατζίκων
Concept
Q1672477
ιρανικές
MEDIA
Q373981
Ταχιρίδες
LOC
Q45310
Σαφαρίδες
LOC
Q5435306
Φαριγουνίδες
UNK
Κατηγορία:Περσία
UNK
Κατηγορία:Ιστορία του Ιράν
UNK
Κατηγορία:Ιστορία του Αφγανιστάν
UNK
Κατηγορία:Ιστορία του Καζακστάν
UNK
Κατηγορία:Ιστορία του Ουζμπεκιστάν
UNK
Κατηγορία:Ιστορία του Τατζικιστάν
UNK
Κατηγορία:Ιστορία του Τουρκμενιστάν
UNK
Κατηγορία:Πρώην κράτη της Ασίας
UNK
Σαμανιδες
UNK
Q486181
Σαμανίδες
LOC
Q486181
Σαμανίδες
LOC
+819^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
819
NUMBER
-999^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-999
NUMBER
official language
country
ethnic group
diplomatic relation
office held by head of state