Ιωνική λογογραφία
Στην αρχαία Ιωνία περί τον 6ο με 5ο αιώνα π.Χ. άρχισε ν΄ αναπτύσσεται η αρχαία ελληνική ιστοριογραφία με την ονομασία Ιωνική λογογραφία. Οι Ίωνες της εποχής εκείνης άρχισαν να εγκαταλείπουν το μέχρι τότε κατεστημένο παράδειγμα του Έπους και να δοκιμάζουν να γράφουν στον πεζό λόγο, εγκαταλείποντας παράλληλα τον μύθο και να καταπιάνονται με εγγραφές γενεαλογιών, ή με θέματα που αφορούσαν εθνογραφία, γεωγραφία, κ.ά. φθάνοντας έτσι σιγά - σιγά σ΄ αυτό που σήμερα λέγεται ιστορία.

Πολλοί θεωρούν ότι η παρακίνηση αυτή της πεζής λογογραφίας - ιστοριογραφίας ήλθε από τις ανατολικές περιοχές όπου συγγράφονταν "χρονικά", όπως εκείνα των Αιγυπτίων, Ασσυρίων, Βαβυλωνίων, Ινδών, κ.ά. που περιελάμβαναν πληροφορίες γεωγραφικές, εθνογραφικές καθώς και ιστορικές. Αναμφίβολα όμως βασικότερος λόγος ήταν η τότε παράλληλη ανάπτυξη του εμπορίου και της ναυτιλίας, όπου υπό τις συνεχείς επαφές και μακροχρόνιες μετακινήσεις εμπόρων, ερευνητών, περιηγητών κ.ά. άρχισε γενικά η σκέψη να στρέφεται πέραν των διαφόρων μύθων στον αντικειμενικό χώρο των εμπειρικών πλέον γνώσεων. Αυτή δε η στροφή ήλθε ακριβώς την εποχή (6ος αι.) που στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο άκμαζε το ιστορικό έπος. Πρώτα συγγράμματα μεταστροφής ήταν η "Αρχαιολογία των Σαμίων" (= αρχαία ιστορία των Σαμίων), του Σιμωνίδη του Αμοργινού, η "Κολοφώνος κτήσις" του Ξενοφάνη, τα "Ιωνικά" του Πανύασση και τα "Περσικά" του Χοιρίλου, που αποτελούν και τα πρώτα έργα όπου παραμερίζεται η ποίηση

Στην Ιωνία όμως η μεταστροφή αυτή υπήρξε ιδιαίτερα έντονη. Τα πρώτα πεζά συγγράμματα των Ιώνων λογογράφων αποτελούσαν βασικά «"Γενεηλογίαι"» (= γενεαλογίες), «"Περίοδοι Γης"» (= περιηγήσεις), «"Χρονικά πόλεων"» γραμμένα όμως όλα σε Ιωνική διάλεκτο. Σ΄ αυτά, το "μυθικό στοιχείο" εγκαταλείπεται, αφού στόχος των συγγραμμάτων είναι η μετάδοση και παράδοση στη μνήμη των ανθρώπων γνώσεις σύγχρονες των δημιουργών τους. Ακόμα και οι θρησκευτικές, ή μεταφυσικές ιδέες και ιδεολογίες εγκαταλείπονται, ή τουλάχιστον περιορίζονται, εμπρός στο εμπειρικό και ορθολογιστικό τελείως νέο στοιχείο που περιέχουν ακριβώς τα θέματα των συγγραμμάτων όπου κυριαρχεί στα πάντα η έννοια της "αυτοψίας" του συγγραφέα.

Σύμφωνα με την παράδοση σημαντικότεροι βασικοί εκπρόσωποι της Ιωνικής λογογραφίας, είναι οι: Κάδμος ο Μιλήσιος, Διονύσιος ο Μιλήσιος, Ευγέων ο Σάμιος, Δηίοχος ο Προκοννήσιος, Εύδημος ο Πάριος, Δημοκλής ο Φυγελεύς, Εκαταίος ο Μιλήσιος, Ευθυμένης ο Μασσαλιώτης, Χάρων ο Λαμψακηνός, Ξάνθος ο Λυδός, Μελησαγόρας ο Χαλκηδόνιος, Ακουσίλαος ο Αργείος και ο Φερεκύδης ο Αθηναίος.

* Σημειώνεται ότι στους Ίωνες λογογράφους περιλαμβάνονται αυτοί που έγραψαν σε Ιωνική διάλεκτο και όχι μόνο οι καταγόμενοι από την Ιωνία. Όλοι οι παραπάνω αναφερόμενοι προηγήθηκαν του Ηροδότου και ήταν αυτοί στην ουσία που άνοιξαν το δρόμο της ιστοριογραφίας με το ορθολογιστικό και εμπειρικό στοιχείο της γνώσης, το οποίο ακολούθησε στο μεγάλο του έργο ο Ηρόδοτος.
Q620874
Ιωνία
LOC
Q25296
6ο
Concept
Q25339
5ο αιώνα π.Χ.
Concept
Q37484
Έπους
Concept
Q12827256
μύθο
Concept
Q47307
γενεαλογιών
Concept
Q1071
γεωγραφία
Concept
Q309
ιστορία
Concept
Q16330282
ναυτιλία
UNK
Q381049
Σιμωνίδη του Αμοργινού
PER
Q482
ποίηση
Concept
Q504165
Ιωνική διάλεκτο
Concept
Q388333
Κάδμος ο Μιλήσιος
PER
Q16328750
Διονύσιος ο Μιλήσιος
Concept
Q17155461
Ευγέων ο Σάμιος
Concept
Q16190832
Δηίοχος ο Προκοννήσιος
Concept
Q17334050
Εύδημος ο Πάριος
Concept
Q83964832
Δημοκλής ο Φυγελεύς
Concept
Q242270
Εκαταίος ο Μιλήσιος
Concept
Q367438
Ευθυμένης ο Μασσαλιώτης
PER
Q658260
Χάρων ο Λαμψακηνός
PER
Q534163
Ξάνθος ο Λυδός
PER
Q3613938
Μελησαγόρας ο Χαλκηδόνιος
PER
Q423894
Ακουσίλαος ο Αργείος
PER
Q3742722
Φερεκύδης ο Αθηναίος
PER
Q26825
Ηροδότου
PER
Q1133078
Ιωνική λογογραφία
Concept
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
follows