Γκισέλα Γιανουζέφσκα
Η Γκισέλα Γιανουζέφσκα (γερμανικά: "Gisela Januszewska", 22 Ιανουαρίου 1867 - 2 Μαρτίου 1943), γνωστή και με τα επώνυμα Καν, Ρόσενφελντ και Ρόντα ("Kuhn, Rosenfeld and Roda"), ήταν Αυστριακή ιατρός. Γεννήθηκε σε χωριό της Μοραβίας, το Ντρνοβιτς, μέρος τότε της Αυστρουγγαρίας (σήμερα της Τσεχίας). Ο πατέρας, ο Λέπολντ Ρόσενφελντ είχε πέντε παιδιά, ενώ η οικογένεια της ήταν εβραϊκής καταγωγής. Ο αδελφός της Αλεξάντερ Ρόντα Ρόντα ήταν γνωστός σατιρικός συγγραφέας. Η Γιανουζέφσκα πήγε σε ιδιωτικό σχολείο στο Μπρνο, ενώ λίγο αργότερα παντρεύτηκε τον αρκετά μεγαλύτερό της Χουακίμ Καν. Μη διάγοντας έναν όμορφο γάμο, νιώθοντας παράλληλα "παγιδευμένη" σε αυτόν, χώρισε λίγο καιρό αργότερα. Κατόπιν, μετακόμισε στην Ελβετία, όπου παρακολούθησε μαθήματα στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. Εκεί έλαβε το πτυχίο ιατρικής, στις 12 Απριλίου 1898 

Εκεί εργάστηκε ως εθελοντής στο γυναικείο νοσοκομείο, γρήγορα όμως μετακόμισε στη Γερμανική Αυτοκρατορία, έχουσα βραχύβια παραμονή. Το 1899, πήγε στη βοσνιακή πόλη Μπάνια Λούκα κι έγινε η πρώτη γυναίκα ιατρός της πόλης. Ένα από τα σπουδαιότερα επιτεύγματά της εκεί ήταν που εξασφάλισε την ίση αντιμετώπιση του συστήματος υγείας για τις Βόσνιες Μουσουλμάνες. Το 1900, παντρεύτηκε για δεύτερη φορά, ξανά μεγαλύτερο άνδρα -και τα 20 έτη - τον προϊστάμενό της, Λαντίσαλους Γιανουζέφκσι. Μετά τον γάμο της, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το πόστο της, όμως συνέχισε να εργάζεται επικεφαλής κλινικής εξωτερικών ασθενών, που ήταν γυναίκες μουσουλμάνες. Εκεί πραγματοποιούσε και μικροεπεμβάσεις, ενώ έγινε γνωστή για τις επιτυχίες που σημείωνε στη θεραπεία ασθενειών όπως η ευλογιά, ο τυφοειδής πυρετός, ο τύφος και η σύφιλη, μα κυρίως οστεομαλακία, πάθηση ευρέως διαδεδομένη στις γυναίκες μουσουλμάνες. 

Το ζευγάρι μετακόμισε στο Γκρατς, μετά τη συνταξιοδότηση του Γιανουζέφκσι. Εκεί, η Γκισέλα γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο του Γκρατς, για να πάρει το διδακτορικό της, όμως χωρίς επιτυχία, καθότι λίγο μετά ξέσπασε ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος. Το 1916 έμεινε χήρα και ευθύς αμέσως εντάχθηκε στον πόλεμο στο ιατρικό σώμα κι έγινε ο πρώτος ιατρός του "Militärkommando". Μετά τον πόλεμο έλαβε διάφορα μετάλλια που της απέδιδαν τιμές, όπως τον Γερμανικό Κόκκινο Σταυρό, αλλά και από το Αυστριακό Τάγμα. Αργότερα άνοιξε δικό γραφείο για να ασκεί την επιστήμη της. Το 1935 το έκλεισε, όμως συνέχισε το κοινωνικό της έργο. Το 1937, έλαβε τη μεγαλύτερη τιμή για Αυστριακό πολίτη, τον Σταυρό των Ιπποτών. Όμως σύντομα ξεκίνησε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, και με την προσάρτηση της Αυστρίας στη Ναζιστική Γερμανία, γίνεται θύμα ρατσισμού. Το 1940, το διαμέρισμά της κατάσχεται κι εκείνη μεταφέρεται - από τη Βιεννή - στο στρατόπεδο συγκέντρωσης "Theresienstadt". Πέθανε στις 2 Μαρτίου του 1942, σε ηλικία 76 ετών, αφήνοντας την τελευταία της πνοή εκεί στο στρατόπεδο συγκέντρωσης. 
Q188
γερμανικά
Concept
Q43266
Μοραβίας
LOC
Q28513
Αυστρουγγαρίας
LOC
Q213
Τσεχίας
LOC
Q14960
Μπρνο
LOC
Q43287
Γερμανική Αυτοκρατορία
Concept
Q131127
Μπάνια Λούκα
LOC
Q12214
ευλογιά
Concept
Q83319
τυφοειδής πυρετός
Concept
Q160649
τύφος
Concept
Q41083
σύφιλη
Concept
None
οστεομαλακία
UNK
Q13298
Γκρατς
LOC
Q361
Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος
EVE
Q362
Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος
EVE
Q154681
προσάρτηση της Αυστρίας
LOC
Q7318
Ναζιστική Γερμανία
Concept
Q152081
στρατόπεδο συγκέντρωσης
Concept
Q22018748
Γκισέλα Γιανουζέφσκα
PER
1867-01-22T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
22 Ιανουαρίου 1867
DATE
1943-03-02T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2 Μαρτίου 1943
DATE
1898-04-12T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
12 Απριλίου 1898
DATE
+20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20
NUMBER
+76^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
76
NUMBER
date of birth
date of death
country of citizenship
country
participant