Αυτοκρατορία των Εφθαλιτών
Η Αυτοκρατορία των Εφθαλιτών, γνωστών επίσης ως Λευκών Ούννων, ήταν μια συνομοσπονδία φυλών (οι απόψεις των ιστορικών διίστανται μεταξύ ιρανικής ή τουρκικής προέλευσης, ή τουρκικής καταγωγής της ηγετικής ελίτ με ιρανόφωνους υπηκόους) της Κεντρικής Ασίας στα μέσα της 1ης χιλιετίας μ.Χ. Η αυτοκρατορία στο απόγειο της δύναμής της στο πρώτο μισό του 6ου αιώνα μ.Χ., κάλυπτε περιοχές των σημερινών Αφγανιστάν, Τουρκμενιστάν, Ουζμπεκιστάν, Τατζικιστάν, Κιργιστάν, Πακιστάν, Ινδίας και Κίνας. Προπύργιο των Εφθαλιτών ήταν το Τοχαριστάν (αρχαία Βακτρία) στις βόρειες πλαγιές του Ινδοκούς (στο σημερινό βορειοανατολικό Αφγανιστάν). Οι Εφθαλίτες νίκησαν επανειλημμένα την Αυτοκρατορία των Σασσανιδών Περσών, την πιο ισχυρή αυτοκρατορία της περιόδου στην Κεντρική Ασία, κάνοντάς την μάλιστα υποτελή τους για ένα μικρό χρονικό διάστημα.

Η συνομοσπονδία των Εφθαλιτών περιελάμβανε κοινότητες νομαδικές όσο και μόνιμης εγκατάστασης. Αποτελούσαν ένα από τα τέσσερα κράτη που έμειναν συλλογικώς γνωστά στην ιστορία ως "Χούνα" (μεταγραφή στα Ελληνικά: Χιονίτες), με προκατόχους τους Κιδαρίτες, και διαδόχους τους Άλχον και Νεζάκ. Όλοι αυτοί οι λαοί συχνά έχουν συσχετιστεί με τους Ούννους που εισέβαλαν στην Ανατολική Ευρώπη την ίδια περίοδο, και έχουν επίσης αναφερθεί οι ίδιοι ως Ούννοι, αλλά δεν υπάρχει συναίνεση μεταξύ των ειδικών για μια τέτοια σύνδεση.

Το 479 μ.Χ., οι Εφθαλίτες είχαν κατακτήσει τη Σογδιανή απωθώντας τους Κιδαρίτες δυτικά, και μέχρι το 493 είχαν καταλάβει κάποιες δυτικές περιοχές της σημερινής Κίνας (Τζουνγκαρία και Λεκανοπέδιο Ταρίμ). Με το τέλος του 5ου αιώνα, είχαν ανατρέψει την ινδική Αυτοκρατορία Γκούπτα στα νοτιοανατολικά τους και κατακτήσει τη βόρεια και κεντρική Ινδία. 

Στα κινεζικά χρονικά οι Εφθαλίτες αποκαλούνταν "Γιε-τα", ενώ παλαιότερες κινεζικές πηγές του 125 μ.Χ. περίπου τους ονομάζουν "Χόα" και τους περιγράφουν ως μια φυλή που ζει πέρα από το Σινικό Τείχος στην Τζουνγκαρία. Αλλού ονομάζονται ως "Λευκοί Ούννοι", γνωστοί στους Έλληνες ως "Εφθαλίτες" ή "Αβδέλες", στους Ινδούς ως "Σβέτα Χούνα" (Λευκοί Ούννοι), στους Αρμένιους ως "Χαϊτάλ", και στους Πέρσες και Άραβες ως "Χαϊτάλ" ή "Χαγιατίλα", ενώ η γραφή του ονόματός τους στη Βακτριανή γλώσσα (γλώσσα γραμμένη με ελληνικό αλφάβητο, όχι με απόλυτα γνωστή φωνολογική ερμηνεία των γραμμάτων) ήταν "ηβοδαλο". Είναι πιθανόν ότι μιλούσαν μια ανατολική ιρανική γλώσσα.Η προέλευση του ονόματός τους "Εφθαλίτες" ή "Εφταλίτες" είναι άγνωστη, πιθανόν είτε από τη χοτανέζικη (ανατολικοϊρανική σκυθική διάλεκτος) λέξη "Hitala" που σημαίνει "Δυνατός", ή από την προτεινόμενη λέξη των Μέσων Περσικών "haft āl", που σημαίνει "Οι Επτά".
Q1672477
ιρανικής
MEDIA
Q83328
τουρκικής
Concept
Q48
Ασίας
LOC
Q889
Αφγανιστάν
LOC
Q874
Τουρκμενιστάν
LOC
Q265
Ουζμπεκιστάν
LOC
Q863
Τατζικιστάν
LOC
Q813
Κιργιστάν
LOC
Q843
Πακιστάν
LOC
Q668
Ινδίας
LOC
Q148
Κίνας
LOC
Q132646
Τοχαριστάν
LOC
Q132646
Βακτρία
LOC
Q5472
Ινδοκούς
LOC
Q889
Αφγανιστάν
LOC
Q83891
Αυτοκρατορία των Σασσανιδών Περσών
LOC
Q27275
Κεντρική Ασία
LOC
Q26264
Χιονίτες
MEDIA
Q26996
Κιδαρίτες
UNK
Q45813
Ούννους
Concept
Q486244
Σογδιανή
LOC
Q26996
Κιδαρίτες
UNK
Q284027
Τζουνγκαρία
LOC
None
ινδική
UNK
Q11774
Αυτοκρατορία Γκούπτα
LOC
Q12501
Σινικό Τείχος
LOC
Q284027
Τζουνγκαρία
LOC
Q539051
Έλληνες
Concept
None
Ινδούς
UNK
Q79797
Αρμένιους
Concept
Q484206
Πέρσες
MEDIA
Q35323
Άραβες
Concept
Q756651
Βακτριανή γλώσσα
Concept
Q6583551
χοτανέζικη
Concept
Q26576
Αυτοκρατορία των Εφθαλιτών
LOC
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
replaces
language used
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
country
country
country