Κοινωνικός φιλελευθερισμός
Κοινωνικός φιλελευθερισμός ή σοσιαλφιλελευθερισμός (αγγλ.: "social liberalism") ή αριστερός φιλελευθερισμός είναι η πολιτική πεποίθηση ότι ο οικονομικός φιλελευθερισμός πρέπει να περιλαμβάνει κοινωνική δικαιοσύνη, καθώς και ο ανάλογος πολιτικός χώρος. Ο κοινωνικός φιλελευθερισμός επιδιώκει να εξισορροπήσει την ατομική ελευθερία και την κοινωνική δικαιοσύνη, μέσω ήπιας κρατικής παρέμβασης στην κοινωνία και στην οικονομία. Η κοινωνική δικαιοσύνη στον σοσιαλφιλελευθερισμό επιδιώκει να περιλαμβάνει τόσο τις αρχές της κοινωνικής ισότητας και αλληλεγγύης, όσο και τα ατομικά δικαιώματα. Μια κατάλληλη διατύπωση δίνεται από τον Τζον Ρωλς και συνοψίζεται ως εξής:

Όπως ο κλασσικός φιλελευθερισμός, ενστερνίζεται την οικονομία της αγοράς και την επέκταση των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων και ελευθεριών, αλλά διαφέρει στο ότι πιστεύει πως ο θεσμικός ρόλος του κράτους πρέπει να επεκτείνεται στη διευθέτηση κοινωνικών ζητημάτων όπως η ανεργία, η υγειονομική περίθαλψη και η μόρφωση. Σύμφωνα με τον κοινωνικό φιλελευθερισμό, το καλό της κοινότητας είναι σε αρμονία με την ελευθερία του ατόμου. Ο κοινωνικός φιλελευθερισμός έχει επίσης συνδεθεί στην Ευρώπη με την υπεράσπιση όλων των ατομικών δικαιωμάτων που δεν ανήκουν στην οικονομική σφαίρα (διαχωρισμός κράτους - Εκκλησίας, αποποινικοποίηση της χρήσης ψυχοτρόπων ουσιών, αναγνώριση νομικών δικαιωμάτων στα ζευγάρια του ίδιου φύλου κ.α.).

Κοινωνικά φιλελεύθερες πολιτικές έχουν υιοθετηθεί ευρέως σε μεγάλο μέρος του καπιταλιστικού κόσμου, ιδιαιτέρως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι κοινωνικά φιλελεύθερες ιδέες και κόμματα τείνουν να θεωρούνται κεντρώα ή κεντροαριστερά, συνυπάρχοντας με τη σοσιαλδημοκρατία από την οποία όμως διαφοροποιούνται σημαντικά: η σοσιαλδημοκρατία διατηρεί ιστορικούς δεσμούς με το εργατικό κίνημα και υποστηρίζει έναν πολύ ισχυρότερο έλεγχο της κοινωνίας και της οικονομίας από το κράτος, με στόχο την ευημερία του κοινωνικού συνόλου, μέσω μηχανισμών όπως το κράτος πρόνοιας, η μεικτή οικονομία κλπ.

Μια πολιτική αντίδραση στρεφόμενη κατά του κοινωνικού φιλελευθερισμού (και ακόμα περισσότερο κατά της μεταπολεμικής ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας) στα τέλη του εικοστού αιώνα, συνήθως αποκαλούμενη νεοφιλελευθερισμός, οδήγησε σε μονεταριστικές οικονομικές πολιτικές, καθώς και στη μείωση της ισχύος και του εύρους των παρεχόμενων κυβερνητικών υπηρεσιών, με στόχο την «ελαχιστοποίηση του κράτους». Ωστόσο, η έλευση του νεοφιλελευθερισμού δεν είχε ως αποτέλεσμα την επάνοδο του κλασικού φιλελευθερισμού, αφού οι κυβερνήσεις συνέχισαν να παρέχουν κοινωνικές υπηρεσίες και πρόνοια, καθώς και να διατηρούν σημαντικό έλεγχο επί της οικονομικής πολιτικής.
Q1860
αγγλ.
Concept
Q6216
φιλελευθερισμός
Concept
Q7163
πολιτικός
Concept
Q159810
οικονομία
Concept
Q172544
Τζον Ρωλς
PER
Q46607
αγοράς
Concept
Q7275
κράτους
Concept
Q41171
ανεργία
Concept
Q12881401
μόρφωση
UNK
Q46
Ευρώπη
LOC
Q8458
ατομικών δικαιωμάτων
Concept
Q34651
Εκκλησίας
Concept
None
ψυχοτρόπων
UNK
Q362
Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο
EVE
Q6587194
κεντρώα
Concept
Q737014
κεντροαριστερά
Concept
Q121254
σοσιαλδημοκρατία
Concept
Q65274177
εργατικό κίνημα
UNK
Q192451
κράτος πρόνοιας
Concept
None
μεικτή οικονομία
UNK
Q362
μεταπολεμικής
EVE
Q162719
νεοφιλελευθερισμός
Concept
Q373177
μονεταριστικές
Concept
Q201712
Κοινωνικός φιλελευθερισμός
Concept
subclass of