Αϊβαλί
Οι Κυδωνίες ή το Αϊβαλί (τουρκ. "Ayvalık") είναι μια πόλη και ένας από τους ασφαλέστερους λιμένες στα δυτικά παράλια της Μικράς Ασίας, απέναντι από τη Λέσβο, στα βορειοανατολικά της Μυτιλήνης. Βρίσκεται στην επαρχία Μπαλικεσίρ και κοντά στην Πέργαμο. Υπολογίζεται ότι έχει περίπου 30.000 κατοίκους, οι οποίοι αυξάνονται κατά την καλοκαιρινή περίοδο λόγω τουρισμού.

Το Αϊβαλί υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά κέντρα του Ελληνισμού στη Μικρά Ασία, το δεύτερο μετά τη Σμύρνη. Μεγάλο εμπορικό κέντρο, λόγω του λιμένα, είχε ανθρώπινη παρουσία από το 1500 π.Χ.. Η ίδρυση του σύγχρονου οικισμού τοποθετείται μεταξύ του 1570 και του 1580. Οι πρώτοι οικιστές ήρθαν από τα γειτονικά παράλια της Λέσβου στην προσπάθειά τους να αποφύγουν τις επιδρομές των πειρατών όπου και ίδρυσαν οικισμούς στην παραλία, στις θέσεις Χόνδραμμο (Καμπακούμ) και Καμπύλη Άκρα (Εγρί Μποτζάκ). 
Επειδή όμως και εκεί δεν έπαψαν οι πειρατικές επιδρομές, μετακινήθηκαν προς το εσωτερικό του όρμου, στη θέση όπου βρίσκεται και σήμερα το Αϊβαλί, στο βάθος του ομώνυμου όρμου προφυλαγμένου από τα Μοσχονήσια. Το Αϊβαλί εξελίχθηκε γρήγορα σε ένα μεγάλης σημασίας εμπορικό κόμβο, στο τρίγωνο Σμύρνη - Αϊβαλί - Χίος, που εξυπηρετούσε τα πλοία που έβγαιναν στο Αιγαίο.

Η μεγάλη ακμή του Αϊβαλιού τοποθετείται χρονικά μετά το 1773 και αποδίδεται στα προνόμια που παραχωρήθηκαν τότε στους χριστιανούς κατοίκους της πόλης με ειδικό φιρμάνι του Σουλτάνου Σελίμ Γ΄, (που κάλυπτε παράλληλα και τους χριστιανούς στην Καισάρεια της Καππαδοκίας). Ο ελληνικός πληθυσμός του άσκησε μεγάλη επιρροή στη ντόπια ζωή μέχρι και το 1922, όταν το σύνολο των Ελλήνων εκδιώχθηκε και στη θέση τους ήρθαν μουσουλμάνοι, κυρίως από την Κρήτη, στα πλαίσια της υποχρεωτικής ανταλλαγής πληθυσμών, για ν΄ αποτελέσει και η πόλη αυτή σύμβολο της προσφυγιάς του 1922.<br> 
Σήμερα είναι ένα αναπτυσσόμενο αστικό κέντρο, διατηρώντας ακόμα αρκετά από τα ελληνικά του στοιχεία. Αποτελεί το εμπορικό κέντρο της περιοχής μετά το Αδραμύττιο. Πολλοί από τους ηλικιωμένους κατοίκους της πόλης εξακολουθούν να μιλούν Ελληνικά, ενώ πολλά τούρκικα τεμένη είναι πρώην ελληνικές ορθόδοξες εκκλησίες. Χαρακτηριστικός είναι ο ωραίος αιγιαλός στο μυχό του, που λεγόταν "Φάληρο", με ωραία λουτρά, καθώς και το προάστιο "Γενιτσαροχώρι", όπου και οι άλλοτε εσωτερικοί λιμένες Αγιά Παρασκευή και Πασά-λιμάνι.

Το Αϊβαλί είναι η πόλη από την οποία κατάγεται ο ζωγράφος και συγγραφέας Φώτης Κόντογλου και ο κεραμίστας Πάνος Βαλσαμάκης.
Q256
τουρκ.
Concept
Q44782
λιμένες
Concept
Q51614
Μικράς Ασίας
LOC
Q128087
Λέσβο
LOC
Q189059
Μυτιλήνη
LOC
Q18986
Πέργαμο
LOC
Q49389
τουρισμού
Concept
Q35997
Σμύρνη
LOC
None
1500 π.Χ.
UNK
Q6659
1570
TIME
Q6712
1580
TIME
Q128087
Λέσβου
LOC
Q45393
πειρατών
Concept
Q3555814
Μοσχονήσια
LOC
Q34575
Αιγαίο
LOC
Q7692
1773
TIME
Q5043
χριστιανούς
Concept
Q1130651
φιρμάνι
Concept
Q199633
Σελίμ Γ΄
PER
Q48338
Καισάρεια
LOC
Q217265
Καππαδοκία
LOC
Q2165
1922
TIME
Q432
μουσουλμάνοι
Concept
Q34374
Κρήτη
LOC
Q837556
υποχρεωτικής ανταλλαγής πληθυσμών
Concept
Q2165
1922
TIME
Q1021818
Αδραμύττιο
LOC
Q9129
Ελληνικά
Concept
Q740625
τεμένη
Concept
Q1443354
Φώτης Κόντογλου
PER
Q12882442
Πάνος Βαλσαμάκης
PER
Q793383
Αϊβαλί
LOC
Q793383
Αϊβαλί
LOC
Q793383
Αϊβαλί
LOC
Q793383
Αϊβαλί
LOC
Q793383
Αϊβαλί
LOC
Q793383
Αϊβαλί
LOC
+30.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
30.000
NUMBER
located in or next to body of water
located in or next to body of water
place of birth