Παρθία
thumb|Η αυτοκρατορία των Παρθών (247 - 224 π.Χ, με κόκκινο χρώμα).

Η Παρθία (αρχαία ελληνικά: Παρθυηνή (Parthyēnḗ), ή Παρθυαία ή αρχαία περσικά: Παρθάβα (Parθava), λατινικά: Parthia, κοινή ελληνική: Παρθία, αγγλικά: Parthyene ή Parthyaea ή Parthava ή Parthia, περσικά: پارت ή پرثوه ή پهلو) ονομάζονταν περιοχή κατά την αρχαία εποχή που βρισκόταν στη σημερινή περιοχή Χορασάν, στο βορειοανατολικό άκρο, της Περσίας (σημερινό Ιράν).

Κάτοικοί της ήταν οι Πάρθοι που ανέπτυξαν την Παρθική Αυτοκρατορία από το 247 π.Χ. μέχρι το 224 μ.Χ. Με το όνομα "Παρθάβα" εμφανίσθηκε για πρώτη φορά σ΄ επιγραφή του Αχαιμενίδη Βασιλιά Δαρείου του Α' στο Μπεχιστούν, περίπου το 520 π.Χ. που όμως κατά τους ιστορικούς αυτό το όνομα πιθανόν να είναι η απόδοση σε τοπική διάλεκτο του ονόματος "Πέρσα" (Περσία - περσικός).

Κατά τους χρόνους της δυναστείας των Αχαιμενιδών η Παρθία αποτελούσε Σατραπεία του Μεγάλου Βασιλέως. Για τους χρόνους αυτούς δεν είναι τίποτε γνωστό. Όμως στην εποχή του Μ. Αλεξάνδρου, στην Ελληνιστική περίοδο η Παρθία φαίνεται πως είχε ενωθεί με την Υρκανία (σημερινό Γκοργκάν του Ιράν) που αποτέλεσε επαρχία του Βασιλείου των Σελευκιδών. Τότε κτίστηκαν πολλές ελληνιστικές αποικίες, όπως η Εκατόμπυλος, η Ευμένεια, η Καλλιόπη, η Μυσία, οι Φερές και άλλες. Σκοπός ήταν η αποτελεσματική φύλαξη των συνόρων. Μάλιστα κατά την εποχή του Σελεύκου Α' (312-281 π.Χ.) και του Αντιόχου Α' του Σωτήρα στην Παρθία εγκαταστάθηκαν οι νομάδες Πάρνι (ή και Απάρνι) που προέρχονταν από την κεντρική Ασία. Οι νομάδες αυτοί αφομοιώθηκαν τελικά από τον αυτόχθονα πληθυσμό του οποίου και υιοθέτησαν την παρθική γλώσσα.

Πρώτη πρωτεύουσα της Χώρας ήταν πιθανώς η Δάραδα, η σημερινή Αμπιβάρντ, και μεταγενέστερη η Εκατόμπυλος, που βρισκόταν κοντά στο σημερινό Νταμγκάν.

Η Παρθία βρισκόταν ακριβώς πάνω στους μεγάλους τότε εμπορικούς δρόμους ανάμεσα στην Ασία και τον Ελληνορωμαϊκό κόσμο, ο έλεγχος των οποίων έδωσε τη δυνατότητα στους Πάρθους να δημιουργήσουν Αυτοκρατορία υπό τη Δυναστεία των Αρσακιδών μέχρι το 224 μ.Χ. όταν ο τοπικός διοικητής Αρδασίφ της νότιας Παρθίας επαναστάτησε και ίδρυσε την Αυτοκρατορία των Σασσανιδών.
thumb|Η αυτοκρατορία των Παρθών (247 - 224 π.Χ, με κόκκινο χρώμα).
UNK
Q794
Ιράν
LOC
Q1645483
Πάρθοι
LOC
Q1986139
Παρθική Αυτοκρατορία
LOC
Q35767
247 π.Χ.
TIME
Q31247
224
TIME
Q44387
Δαρείου του Α'
PER
Q242392
520 π.Χ.
TIME
Q389688
δυναστείας των Αχαιμενιδών
Concept
Q16328208
Σατραπεία
UNK
Q8409
Μ. Αλεξάνδρου
PER
Q428995
Ελληνιστική περίοδο
Concept
Q48726
Υρκανία
MEDIA
Q93180
Σελευκιδών
LOC
Q1518300
Εκατόμπυλος
LOC
Q25711478
Ευμένεια
UNK
Q12878690
Καλλιόπη
UNK
Q16329806
Μυσία
UNK
Q12885743
Φερές
UNK
Q184176
Σελεύκου Α'
PER
Q211488
Αντιόχου Α' του Σωτήρα
PER
Q25953
παρθική γλώσσα
Concept
Q1518300
Εκατόμπυλος
LOC
Q1986139
Δυναστεία των Αρσακιδών
LOC
Q31247
224
TIME
Q83891
Σασσανιδών
LOC
Q1645483
Παρθία
LOC
Q1645483
Παρθία
LOC
Q1645483
Παρθία
LOC
Q1645483
Παρθία
LOC
Q1645483
Παρθία
LOC
Q1645483
Παρθία
LOC
Q1645483
Παρθία
LOC
+247^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
247
NUMBER
+312^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
312
NUMBER
-281^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-281
NUMBER
named after
country