Λαϊκή δημοκρατία
300px|thumb|Λαϊκές δημοκρατίες:
Λαϊκή δημοκρατία είναι ο επίσημος όρος που χρησιμοποιήθηκε ιστορικά (και χρησιμοποιείται ακόμα σε Κούβα, Κίνα κλπ) ως ονομασία του πολιτειακού καθεστώτος των κρατών του υπαρκτού σοσιαλισμού, ωστόσο χρησιμοποιείται και από μερικές χώρες που το πολιτικό τους σύστημα δεν έχει καμία σχέση με τον κομμουνισμό, όπως το Μπανγκλαντές. Τα κράτη αυτά αποκαλούνταν στη Δύση ως «κομμουνιστικά», από το όνομα της εκεί επικρατούσας πολιτικής αντίληψης, ενώ θεωρούνται από τον αστικό πολιτικό κόσμο ως ολοκληρωτικά καθεστώτα. Ο όρος «κομμουνιστικό κράτος» δεν είναι δόκιμος, αφού η κομμουνιστική κοινωνία είναι εξ ορισμού μία κοινωνία στην οποία οι κοινωνικές τάξεις και το κράτος δε θα υφίστανται, αλλά χρησιμοποιείται κατά κόρον από συντηρητικούς ή φιλελεύθερους συγγραφείς και πολιτικούς επιστήμονες αναφορικά με τα σοσιαλιστικά αυτά κράτη. Οι περισσότεροι σοσιαλιστές συγγραφείς τα αποκαλούσαν με άλλους όρους, αναλόγως με τις πολιτικές τους συμπάθειες (π.χ. «σοσιαλιστικό κράτος», «δικτατορία του προλεταριάτου», «εργατικό κράτος», «παραμορφωμένο εργατικό κράτος» και πολλά άλλα).

Η "λαϊκή δημοκρατία" (κατ' ορισμένους εφαρμογή της μαρξιστικής δικτατορίας του προλεταριάτου) ήταν το πολίτευμα των κρατών που είχαν μεταβατικά χαρακτηριστικά από τον καπιταλισμό προς το σοσιαλισμό. Μπορεί να ήταν τυπικά πολυκομματική, ουσιαστικά όμως υπήρξε παντού μονοκομματισμός, με το κομμουνιστικό κόμμα να έχει τον ουσιαστικό έλεγχο της λήψης των αποφάσεων σε κυβερνητικό επίπεδο, πάντα στο όνομα της εργατικής τάξης. Για παράδειγμα, οι εκλογές σε αυτές τις χώρες σε όλα τα επίπεδα (χώροι παραγωγής, τοπικό επίπεδο, πανεθνικό επίπεδο) γίνονταν με ενιαία λίστα όπου συνήθως το μόνο κόμμα που κατέβαζε υποψήφιους ήταν το κομμουνιστικό, όμως, επιτρέπονταν υποψήφιοι που δεν ανήκαν σε κάποια πολιτική ομάδα. Οι λαϊκές δημοκρατίες στηρίζονταν, όπως ήδη ειπώθηκε, στη λεγόμενη "Δικτατορία του Προλεταριάτου" η οποία προϋποθέτει ένα μεταβατικό στάδιο κράτους στην υπηρεσία της εργατικής τάξης, το οποίο μέσα από την καθοδήγηση του κόμματος της τελευταίας θα προχωρούσε σε μία ταχεία επίλυση της πάλης των τάξεων. Κοινό στοιχείο των οικονομιών των χωρών αυτών υπήρξε ο κεντρικός σχεδιασμός, ένας γενικευμένος κρατικός τομέας που αφορούσε λιγότερο ή περισσότερο το σύνολο της βαριάς και της ελαφράς βιομηχανίας, του χονδρικού εμπορίου, ενώ στον αγροτικό τομέα υπήρξαν διαφορετικά μοντέλα: Αρκετές χώρες (Ουγγαρία, Γιουγκοσλαβία, Πολωνία) επέτρεπαν την ατομική ιδιοκτησία στη γη εν αντιθέσει με άλλες χώρες όπως η Αλβανία που την απαγόρευαν. Σε κράτη όπως η Κίνα ή το Βιετνάμ το σύστημα αυτό συνυπάρχει πλέον με ηγεμονικά στοιχεία καπιταλισμού και ελεύθερης αγοράς.

Για διάφορες ομάδες κομμουνιστών, όπως οι αναρχικοί και οι τροτσκιστές, αλλά και άλλων, στις χώρες αυτές δεν οικοδομήθηκε τελικά σοσιαλισμός, αλλά ένα ταξικό/εκμεταλλευτικό σύστημα με κυρίαρχη τάξη την κομματική/κρατική γραφειοκρατία. Αν και με βάση τη μαρξιστική ορολογία η "κομματική γραφειοκρατία" δε μπορεί να θεωρηθεί "τάξη" καθώς τα μέσα παραγωγής ήταν δημόσια περιουσία και τα-όποια-προνόμια των διοικούντων χάνονταν με την απώλεια της ιδιότητάς τους, η εξέλιξη της Κίνας και του Βιετνάμ όπου με κομμουνιστικό κόμμα στην εξουσία εδώ και δεκαετίες οικοδομούν τον καπιταλισμό, αποτελεί ένα πρόσθετο επιχείρημα για την ταξική φύση των χωρών του λεγόμενου "υπαρκτού σοσιαλισμού".

Λαϊκές δημοκρατίες ονομάζονταν, συνταγματικά, τα κράτη σε όλη την Ανατολική Ευρώπη, την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, από το 1945, έως και το 1992 (μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, έως και την πλήρη διάλυση της ΕΣΣΔ, της Γιουγκοσλαβίας και της Τσεχοσλοβακίας). Λαϊκές δημοκρατίες, αποτέλεσαν μεταξύ άλλων, η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Βουλγαρία και η Ανατολική Γερμανία (η οποία το 1990, ενώθηκε επίσημα με την Δυτική Γερμανία, δημιουργώντας την σημερινή Γερμανία), καθώς και η Αλβανία, ενώ η Ρουμανία, η Γιουγκοσλαβία και η Τσεχοσλοβακία επίσημα ονομάζονταν σοσιαλιστικές δημοκρατίες, με τις δύο τελευταίες μάλιστα, να διαλύονται επίσημα την δεκαετία του 1990, και στην θέση τους δημιουργήθηκαν νέα κράτη. Η Τσεχοσλοβακία, διαπάστηκε ειρηνικά, και στην θέση της δημιουργήθηκαν οι δύο σημερινές χώρες Τσεχία και Σλοβακία, ενώ η Γιουγκοσλαβία, διασπάστηκε είτε με εμφυλίους, είτε με δημοψηφίσματα, στις ακόλουθες επτά σημερινές χώρες: Σλοβενία, Κροατία, Σερβία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Βόρεια Μακεδονία και Μαυροβούνιο, καθώς και στο μη αναγνωρισμένο διεθνώς Κοσσυφοπέδιο.

Εκτός των προαναφερθέντων λαϊκές δημοκρατίες ονομάζονταν και μία σειρά άλλων κρατών, στις οποίες είτε κυριαρχούσαν κόμματα με σαφή μαρξιστικό προσανατολισμό, είτε ακολουθούσαν κατά την ΕΣΣΔ, τον "μη καπιταλιστικό δρόμο ανάπτυξης". Τέτοιες χώρες ήταν κυρίως χώρες της Αφρικής, όπως η Ανγκόλα, το Μπενίν, η Αιθιοπία, το Κονγκό (Μπραζαβίλ), η Μοζαμβίκη, άλλα και της Ασίας, όπως το Αφγανιστάν, η Μογγολία, η Νότια Υεμένη (η οποία και αυτή το 1990, ενώθηκε επίσημα, με την Βόρεια Υεμένη, για να δημιουργήσουν την σημερινή Υεμένη) κ.α. Η ονομασία τους ως τέτοιες αφαιρέθηκε μετά τη διάλυση του ανατολικού μπλοκ.
300px|thumb|Λαϊκές δημοκρατίες:
UNK
Q241
Κούβα
LOC
Q148
Κίνα
LOC
Q7275
κρατών
Concept
Q170541
υπαρκτού σοσιαλισμού
ORG
Q902
Μπανγκλαντές
LOC
Q160381
Δύση
Concept
Q849866
κομμουνιστικά
Concept
Q128135
ολοκληρωτικά
Concept
Q6186
κομμουνιστική
Concept
Q7272
σοσιαλιστικά
Concept
Q7264
μαρξιστικής
Concept
Q118365
δικτατορίας του προλεταριάτου
Concept
Q7272
σοσιαλισμό
Concept
Q233591
κομμουνιστικό κόμμα
MEDIA
Q191159
εργατικής τάξης
Concept
Q6206
καπιταλισμού
Concept
Q46607
ελεύθερης αγοράς
Concept
Q6199
αναρχικοί
Concept
Q181133
τροτσκιστές
Concept
Q362
Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
EVE
Q5167679
ΕΣΣΔ
EVE
Q4390259
Γιουγκοσλαβίας
EVE
Q1059215
Τσεχοσλοβακίας
EVE
Q16410
Ουγγαρία
LOC
Q211274
Πολωνία
LOC
Q121932
Βουλγαρία
LOC
Q16957
Ανατολική Γερμανία
LOC
Q56039
ενώθηκε επίσημα
Concept
Q713750
Δυτική Γερμανία
LOC
Q183
Γερμανία
LOC
Q467864
Αλβανία
LOC
Q218
Ρουμανία
LOC
Q83286
Γιουγκοσλαβία
LOC
Q853348
Τσεχοσλοβακία
LOC
Q213
Τσεχία
LOC
Q214
Σλοβακία
LOC
Q215
Σλοβενία
LOC
Q224
Κροατία
LOC
Q403
Σερβία
LOC
Q225
Βοσνία και Ερζεγοβίνη
LOC
Q221
Βόρεια Μακεδονία
LOC
Q236
Μαυροβούνιο
LOC
Q1246
Κοσσυφοπέδιο
LOC
Q15180
ΕΣΣΔ
LOC
Q15
Αφρική
LOC
Q916
Ανγκόλα
LOC
Q862701
Μπενίν
ORG
Q115
Αιθιοπία
LOC
Q971
Κονγκό
LOC
Q1029
Μοζαμβίκη
LOC
Q48
Ασία
LOC
Q476757
Αφγανιστάν
LOC
Q711
Μογγολία
LOC
Q199841
Νότια Υεμένη
LOC
Q1998401
Βόρεια Υεμένη
UNK
Q805
Υεμένη
LOC
Q4819059
Λαϊκή δημοκρατία
Concept
+300^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
300
NUMBER
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
shares border with
facet of
replaces
significant event
replaces
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
shares border with
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
diplomatic relation
shares border with
shares border with
shares border with
continent
continent
continent
continent
continent
continent
continent
continent
located on terrain feature
country
continent
replaces