Μάχη του Στάλινγκραντ
Με τον όρο Μάχη του Στάλινγκραντ (ρωσ: Сталинградская битва, γερ: Schlacht von Stalingrad) εννοούμε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της Βέρμαχτ και του Κόκκινου Στρατού στην περιοχή του Στάλινγκραντ, από τις 17 Ιουλίου 1942 μέχρι τις 2 Φεβρουαρίου 1943.

Αρχικά, ο Αδόλφος Χίτλερ διέταξε τις δυνάμεις που είχε στη Νότια Ρωσία (Ομάδα Στρατιών «Νότος») να επιτεθούν στον Καύκασο, με σκοπό να καταλάβουν τις πετρελαιοπηγές της περιοχής, οι οποίες θα επέτρεπαν στους Γερμανούς να συνεχίσουν τον πόλεμο. Ωστόσο αποφάσισε να χωρίσει την Ομάδα Στρατιών «Νότος» στα δύο: Ομάδα Στρατιών «Α» και Ομάδα Στρατιών «Β».

Σύμφωνα με το σχέδιο της Επιχείρησης «Κυανό» (ή «Μπλε»), η Ομάδα Στρατιών «Α», υπό τις διαταγές του Στρατάρχη Βίλχελμ Λιστ, ανέλαβε την επιχείρηση στον Καύκασο, ενώ η Ομάδα Στρατιών «Β», υπό τις διαταγές του Στρατάρχη Μαξιμίλιαν φον Βάιχς, ανέλαβε την επίθεση στο Στάλινγκραντ. Η Ομάδα Στρατιών «Β» αποτελούνταν από την 6η Στρατιά του Φρίντριχ Πάουλους (συχνά λανθασμένα αναφέρεται ως «φον» Πάουλους) και την 4η Στρατιά Τεθωρακισμένων του Χέρμαν Χοτ, καθώς και από συμμαχικές μονάδες.

Ο Χίτλερ ήθελε να καταλάβει το Στάλινγκραντ, καθώς ήταν βιομηχανικό κέντρο στην περιοχή του ποταμού Βόλγα και συγκοινωνιακός ποτάμιος κόμβος γιά μεταφορές από τις πετρελαιοφόρες πηγές του Καυκάσου προς τον Βορρά. Η επίθεση των Γερμανών στην πόλη είχε και προπαγανδιστικό χαρακτήρα - η πόλη έφερε το όνομα του τότε Γενικού Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης, Ιωσήφ Στάλιν. Γι' αυτό τον λόγο, εξάλλου, οι δύο ηγέτες διέταξαν τις δυνάμεις τους να κρατήσουν τις θέσεις τους «πάση θυσία».

Η πρώτη φάση της μάχης (γερμανική επίθεση) ξεκινήσε στις 17 Ιουλίου 1942. Η 6η Στρατιά απώθησε τις σοβιετικές δυνάμεις στον ποταμό Ντον. Γι' αυτό τον λόγο, ο Χίτλερ αποφάσισε να αποσύρει την 4η Στρατιά Τεθωρακισμένων από το μέτωπο του Στάλινγκραντ. Το χτύπημα της 6ης Στρατιάς δέχθηκε η 62η Στρατιά του Βασίλι Τσουϊκόφ. Στα τέλη Αυγούστου, η Λουφτβάφε μετέτρεψε σε ερείπια το 80% της πόλης.

Τον Νοέμβριο, το μεγαλύτερο μέρος της πόλης βρισκόταν υπό γερμανική κατοχή. Ωστόσο, στις 19 Νοεμβρίου, οι Σοβιετικοί αντεπιτέθηκαν (Επιχείρηση «Ουρανός») και περικύκλωσαν 250.000 στρατιώτες της 6ης Στρατιάς. Ο Κόκκινος Στρατός πρότεινε στον Πάουλους να παραδοθεί, αλλά ο Χίτλερ του το απαγόρευσε. Στα μέσα Δεκεμβρίου 1942, οι Σοβιετικοί προσπάθησαν να περικυκλώσουν την Ομάδα Στρατιών «Α» (Επιχείρηση «Κρόνος»), ωστόσο, η αντίσταση της 6ης Στρατιάς καθήλωσε τους Σοβιετικούς και έδωσε την ευκαιρία στον φον Κλάιστ να υποχωρήσει.

Καθώς η μάχη του Στάλινγκραντ έβαινε στο τέλος της, ο Πάουλους έλαβε τον βαθμό του Στρατάρχη, πράγμα που ο ίδιος εξέλαβε ως προτροπή να αυτοκτονήσει, καθώς κανένας Γερμανός στρατάρχης δεν είχε ποτέ συλληφθεί αιχμάλωτος. Ωστόσο, στις 31 Ιανουαρίου, αναγκάστηκε να παραδοθεί στον Κόκκινο Στρατό και οι τελευταίοι γερμανικοί θύλακες ακολούθησαν στις 2 Φεβρουαρίου. Μαζί του παραδόθηκαν 22 στρατηγοί και 91.000 στρατιώτες της 6ης Στρατιάς. Η μάχη του Στάλινγκραντ έληξε στις 2 Φεβρουαρίου 1943 με νίκη των Σοβιετικών και έδωσε την υπεροχή στον Κόκκινο Στρατό, ο οποίος την κράτησε μέχρι το τέλος του πολέμου.
Q7737
ρωσ
Concept
Q188
γερ
Concept
Q128781
Βέρμαχτ
ORG
Q251395
Κόκκινου Στρατού
ORG
Q914
Στάλινγκραντ
LOC
Q352
Αδόλφος Χίτλερ
PER
Q266893
Ομάδα Στρατιών «Νότος»
MEDIA
Q18869
Καύκασο
LOC
None
Επιχείρησης «Κυανό»
UNK
Q57198
Βίλχελμ Λιστ
PER
Q18869
Καύκασο
LOC
Q57616
Μαξιμίλιαν φον Βάιχς
PER
Q914
Στάλινγκραντ
LOC
Q57160
Φρίντριχ Πάουλους
PER
Q57150
Χέρμαν Χοτ
PER
Q626
Βόλγα
LOC
Q855
Ιωσήφ Στάλιν
PER
Q157594
Βασίλι Τσουϊκόφ
PER
Q56013
Λουφτβάφε
ORG
Q155008
Επιχείρηση «Ουρανός»
EVE
None
Επιχείρηση «Κρόνος»
UNK
Q7821620
Στρατάρχη
Concept
Q38789
Μάχη του Στάλινγκραντ
EVE
1942-07-17T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
17 Ιουλίου 1942
DATE
1943-02-02T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2 Φεβρουαρίου 1943
DATE
1942-07-17T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
17 Ιουλίου 1942
DATE
1943-02-02T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2 Φεβρουαρίου 1943
DATE
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+62^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
62
NUMBER
+80^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
80
NUMBER
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+31^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
31
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+22^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
22
NUMBER
+91.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
91.000
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
target
end time
target
end time