Μιχαήλ Γκορμπατσώφ
Ο Μιχαήλ Σεργκέγιεβιτς Γκορμπατσώφ ("Михаи́л Серге́евич Горбачёв", προφορά σύμφωνα με το ΔΦΑ [mʲɪxɐˈil sʲɪrˈɡʲejɪvʲɪt͡ɕ ɡərbɐˈt͡ɕof], 2 Μαρτίου 1931) ήταν ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης από το 1985 μέχρι το 1991. Οι προσπάθειές του για μεταρρύθμιση βοήθησαν να έρθει το τέλος του ψυχρού πολέμου, αλλά και τελείωσαν την πολιτική υπεροχή του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης. Το 1990 πήρε το Βραβείο Νόμπελ ειρήνης.

Ο Μιχαήλ Γκορμπατσώφ εφάρμοσε οικονομικές μεταρρυθμίσεις που ήλπιζε ότι θα βελτίωναν το βιοτικό επίπεδο και την παραγωγικότητα των εργαζομένων ως τμήμα του προγράμματος "Περεστρόικα" ("αναδιάρθρωση").

Έχοντας μικτή ρωσική και ουκρανική καταγωγή, ο Γκορμπατσόφ γεννήθηκε στο Πριβόλνογιε του Κράι Σταυρούπολης σε μια φτωχή οικογένεια αγροτών. Μεγαλώνοντας στην εποχή του Ιωσήφ Στάλιν, στα νιάτα του δούλευε σε θεριζοαλωνιστικές μηχανές σε συλλογικό αγρόκτημα πριν από την ένταξή του στο Κομμουνιστικό Κόμμα, το οποίο στη συνέχεια κυβέρνησε τη Σοβιετική Ένωση ως μονοκομματικό κράτος σύμφωνα με τη Μαρξιστική-Λενινιστική θεωρία. Ενώ σπούδαζε στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας, παντρεύτηκε τη συμφοιτήτριά του Ράισα Τιταρένκο το 1953, πριν πάρει το πτυχίο του το 1955. Μετακόμισε στη Σταυρούπολη, όπου εργάστηκε για την τοπική Κομσομόλ και έγινε ένθερμος υποστηρικτής της αποσταλινοποίησης, που προωθούσε ο Νικίτα Χρουστσόφ. Διορίστηκε Γραμματέας της Περιφερειακής Επιτροπής της Σταυρούπολης το 1970, όπου επέβλεψε την κατασκευή του Μεγάλου Καναλιού της Σταυρούπολης. Το 1974 μετακόμισε στη Μόσχα για να γίνει ο Πρώτος Γραμματέας του Ανωτάτου Σοβιέτ και το 1979 έγινε υποψήφιο μέλος του πολιτικού γραφείου του κόμματος. Μέσα σε τρία χρόνια από το θάνατο του Σοβιετικού ηγέτη Λεονίντ Μπρέζνιεφ και μετά τα σύντομα καθεστώτα των Γιούρι Αντρόποφ και Κονσταντίν Τσερνιένκο, το πολιτικό γραφείο εξέλεξε τον Γκορμπατσόφ ως Γενικό Γραμματέα, ντε φάκτο επικεφαλής της κυβέρνησης, το 1985.

Αν και υποσχόταν τη διατήρηση του Σοβιετικού κράτους και της σοσιαλιστικής ιδεολογίας, ο Γκορμπατσόφ πίστευε στην ανάγκη για σημαντική μεταρρύθμιση, ιδιαίτερα μετά το ατύχημα του Τσερνομπίλ τον Απρίλιο του 1986. Αποσύρθηκε από τον Σοβιετοαφγανικό Πόλεμο και ξεκίνησε στις συνόδους κορυφής με τον Αμερικανό πρόεδρο Ρόναλντ Ρέιγκαν για τον περιορισμό των πυρηνικών όπλων και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Στην εγχώρια αγορά, η πολιτική της "Γκλάσνοστ" ("διαφάνεια") επέτρεψε βελτιωμένη ελευθερία του λόγου και τύπου, ενώ η ""περεστρόικα"" ("αναδιάρθρωση") προσπάθησε να αποκεντρώσει τη διαδικασία λήψης οικονομικών αποφάσεων για τη βελτίωση της αποδοτικότητας. Τα μέτρα εκδημοκρατισμού και ο σχηματισμός του εκλεγμένου Κογκρέσου των Αντιπροσώπων του Λαού υπονόμευσε το μονοκομματικό κράτος. Ο Γκορμπατσόφ αρνήθηκε να παρέμβει στρατιωτικά, όταν διάφορες Ανατολικές χώρες εγκατέλειψαν τη Μαρξιστική-Λενινιστική διακυβέρνηση το 1989-90. Εσωτερικά, το αυξανόμενο εθνικιστικό συναίσθημα απείλησε να φέρει τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Ορισμένοι μαρξιστικοί-λενινιστικοί σκληροπυρηνικοί διεξήγαγαν το πραξικόπημα του 1991 κατά του Γκορμπατσόφ. Τέσσερις μήνες αργότερα, η Σοβιετική Ένωση διαλύθηκε και ο Γκορμπατσώφ παραιτήθηκε τον Δεκέμβριο. Το 1992 ίδρυσε το ίδρυμα Γκορμπατσόφ. Κράτησε επικριτική στάση απέναντι στους μετέπειτα Ρώσους Προέδρους Μπόρις Γέλτσιν και Βλαντιμίρ Πούτιν, ενώ είναι κεντρικό πρόσωπο του ρωσικού σοσιαλδημοκρατικού κινήματος.

Η εισαγωγή του "Γκλάσνοστ" ("διαφάνεια", σε ελεύθερη μετάφραση) έδωσε νέες ελευθερίες στους πολίτες της Σοβιετικής Ένωσης, όπως μεγαλύτερη ελευθερία λόγου και έκφρασης και καλύτερο έλεγχο των πράξεων της διοίκησης. Ωστόσο, με τα μέτρα αυτά έγινε φανερό, πως η Σοβιετική Ένωση δεν μπορούσε να στηριχτεί σε ένα τόσο κοινωνικά και πολιτικά ανοικτό και ανεκτικό καθεστώς.

Θεωρείται ευρέως ως ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Ο Γκορμπατσόφ παραμένει θέμα διαμάχης μέχρι σήμερα. Είναι παραλήπτης πολλών βραβείων, μεταξύ άλλων και του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης το 1990. Επαινέθηκε ευρέως για τον καθοριστικό του ρόλο στον τερματισμό του Ψυχρού Πολέμου, την επέκταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Σοβιετική Ένωση και την πτώση του Ανατολικού Μπλοκ στην ανατολική και κεντρική Ευρώπη. Αντίθετα, στη Ρωσία χλευάζεται συχνά, καθώς δεν εμπόδισε τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, γεγονός που έφερε υποχώρηση της παγκόσμιας επιρροής της Ρωσίας και την οικονομική κρίση στις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Q21204
ΔΦΑ
ORG
Q2390
2 Μαρτίου
Concept
Q18782
1931
TIME
Q15180
Σοβιετικής Ένωσης
LOC
Q2431
1985
TIME
Q2062
1991
TIME
Q8683
ψυχρού πολέμου
EVE
Q79854
Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης
ORG
Q2064
1990
TIME
Q7191
Βραβείο Νόμπελ
Concept
Q35637
ειρήνης
MEDIA
None
βιοτικό επίπεδο
UNK
Q167634
Περεστρόικα
Concept
Q988522
Πριβόλνογιε
LOC
Q5207
Κράι Σταυρούπολης
LOC
Q855
Ιωσήφ Στάλιν
PER
Q26886
θεριζοαλωνιστικές μηχανές
Concept
Q50686
μονοκομματικό κράτος
Concept
Q13164
Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας
ORG
Q229520
Ράισα Τιταρένκο
PER
Q166073
Κομσομόλ
ORG
Q277560
αποσταλινοποίησης
Concept
Q35314
Νικίτα Χρουστσόφ
PER
Q842008
πολιτικού γραφείου
ORG
Q765165
Λεονίντ Μπρέζνιεφ
PER
Q44071
Γιούρι Αντρόποφ
PER
Q127442
Κονσταντίν Τσερνιένκο
PER
Q486
ατύχημα του Τσερνομπίλ
Concept
Q83085
Σοβιετοαφγανικό Πόλεμο
EVE
Q9960
Ρόναλντ Ρέιγκαν
PER
Q12802
πυρηνικών όπλων
Concept
Q8683
Ψυχρού Πολέμου
EVE
Q173100
Γκλάσνοστ
UNK
Q22692
ελευθερία του λόγου
Concept
Q167634
"περεστρόικα"
Concept
Q170541
Ανατολικές
ORG
Q6235
εθνικιστικό
Concept
Q221382
πραξικόπημα του 1991
Concept
Q5167679
Σοβιετική Ένωση διαλύθηκε
EVE
Q34453
Μπόρις Γέλτσιν
PER
Q7747
Βλαντιμίρ Πούτιν
PER
Q173100
Γκλάσνοστ
UNK
None
Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης
UNK
Q30487
Μιχαήλ Γκορμπατσώφ
PER
1931-03-02T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2 Μαρτίου 1931
DATE
-90^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-90
NUMBER
+20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20
NUMBER
date of birth
member of political party
award received
member of
part of
participant
significant person
significant person