Ταχύτητα διαφυγής
Ταχύτητα διαφυγής ("αγγλικά": escape velocity) χαρακτηρίζεται οποιαδήποτε ταχύτητα που υπερνικά ενάντια δράση. Ειδικότερα στην Αστρονομία, Αστροναυτική και Κοσμογραφία ως "ταχύτητα διαφυγής" χαρακτηρίζεται η ελάχιστη αρχική ταχύτητα που θα πρέπει να αναπτύξει ένα σώμα (π.χ. ένας πύραυλος) προκειμένου να υπερνικήσει τη βαρυτική έλξη που υφίσταται αυτό στην επιφάνεια ενός ουρανίου σώματος. Για να διαφύγει από τη βαρύτητα ενός ουράνιου σώματος ένας πύραυλος πρέπει να έχει κινητική ενέργεια που να ξεπερνά την δυναμική του ενέργεια στο βαρυτικό πεδίο του ουράνιου σώματος.

Σε κάθε ουράνιο σώμα παρατηρείται διαφορετική ένταση βαρύτητας, συνεπώς διαφορετική είναι και η ταχύτητα διαφυγής η οποία μειώνεται υψομετρικά από την επιφάνειά του. Όσο πιο μακριά βρίσκονται τα κέντρα των μαζών δύο σωμάτων, τόσο μικρότερη είναι η ταχύτητα διαφυγής του ενός ως προς το άλλο.

Η ταχύτητα διαφυγής δίνεται από την ακόλουθη σχέση:

: formula_1

όπου "vesc" η ταχύτητα διαφυγής, "G" η παγκόσμια σταθερά της βαρύτητας, "Μ" η μάζα του σφαιρικού σώματος (το οποίο υποτίθεται σφαιρικά συμμετρικό) και "R" η ακτίνα του. Είναι αξιοσημείωτο ότι η ταχύτητα αυτή είναι "ανεξάρτητη" της μάζας του σώματος που χρειάζεται να αποκτήσει την παραπάνω ταχύτητα ώστε να διαφύγει από τη βαρυτική έλξη ενός σφαιρικού σώματος, γεγονός το οποίο οφείλεται εξ' ολοκλήρου στην ιδιαίτερη φύση της βαρύτητας.

Η ταχύτητα διαφυγής στην επιφάνεια της Γης, μη λαμβάνοντας υπόψη την αντίσταση της ατμοσφαίρας, είναι ≈11.2 km/s (χλμ./δευτερόλεπτο), στη Σελήνη ≈2.4 km/s και στον Ήλιο ≈617.5 km/s. Οι αριθμοί αυτοί ισχύουν υποθέτοντας ότι τα προηγούμενα ουράνια σώματα είναι τέλειες σφαίρες.

Η ταχύτητα διαφυγής ελαττώνεται όσο απομακρύνεται το ένα σώμα από το άλλο. Αν το μικρότερο σώμα αναπτύξει ταχύτητα μικρότερη της ταχύτητας διαφυγής, τότε αυτό δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το μεγαλύτερο. Συνεπώς, ένα αντικείμενο που εκτοξεύεται από την επιφάνεια της Γης με αρχική ταχύτητα μικρότερη της ταχύτητας διαφυγής δεν θα εγκαταλείψει ποτέ την βαρυτική έλξη της Γης. Στην πραγματικότητα η απαιτούμενη ταχύτητα είναι ακόμα μεγαλύτερη από την ταχύτητα διαφυγής, καθώς στο αντικείμενο θα ασκηθούν και δυνάμεις τριβής λόγω της ατμόσφαιρας της Γης.
Q1860
αγγλικά
Concept
Q11465
ταχύτητα
Concept
Q38433
δράση
Concept
Q333
Αστρονομία
Concept
Q22719
Αστροναυτική
Concept
Q631942
Κοσμογραφία
Concept
Q41291
πύραυλος
ORG
Q11412
βαρυτική έλξη
Concept
Q46276
κινητική ενέργεια
Concept
Q155640
δυναμική του ενέργεια
Concept
Q558066
βαρυτικό πεδίο
Concept
Q2
Γη
CEL
Q828224
χλμ.
Concept
Q11574
δευτερόλεπτο
Concept
Q405
Σελήνη
CEL
Q525
Ήλιο
CEL
Q12507
σφαίρες
Concept
Q8104
ατμόσφαιρα
Concept
Q166530
Ταχύτητα διαφυγής
Concept
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+11.2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
11.2
NUMBER
+2.4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2.4
NUMBER
+617.5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
617.5
NUMBER
subclass of
has cause
parent astronomical body