Νικόλαος ο Υδρουντινός
Ο κατά κόσμον Νικόλαος ο Υδρουντινός ή εξ Υδρούντος (ως μοναχός Νεκτάριος, γεννήθηκε περί το 1155/60 στον Υδρούντα [το σημερινό Οτράντο] - πέθανε 9 Φεβρουαρίου 1235) υπήρξε Έλληνας ηγούμενος της μονής του Αγίου Νικολάου των Κασούλων της Κάτω Ιταλίας και συγγραφέας.

Έλαβε ευρύτατη μόρφωση, μάλλον στην κοντινή μονή των Κασούλων, ένα από τα σημαντικότερα κέντρα ελληνικής παιδείας στην Απουλία. Το 1205 τον βρίσκουμε στη μονή ως ιερομόναχο, ενώ πριν την κουρά του είχε εργαστεί στη γενέτειρά του ως ελληνοδιδάσκαλος ("γραμματιστής"), μεταφράζοντας ορθόδοξα λειτουργικά κείμενα από τα ελληνικά στα λατινικά. Σύντομα εκάρη μοναχός, χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος και έλαβε το όνομα Νεκτάριος. Αν και δεν είναι γνωστό που σπούδασε και σε ποιους διδασκάλους μαθήτευσε, ο Νικόλαος φαίνεται ότι απέκτησε πολυμερή και εμβριθή μόρφωση. Το μορφωτικό του επίπεδο κάλυπτε ένα ευρύ φάσμα γνώσεων όπως θεολογία, αστρονομία, μαθηματικά. Μετέφρασε από τα ελληνικά στα λατινικά και αντίστροφα, σειρά κειμένων, κυρίως λατρευτικών, όπως η Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου και η αποδιδόμενη στον πατριάρχη Γερμανό A' εξήγηση ("Ιστορία μυστική") της θείας λειτουργίας. Συνέγραψε ακόμη και δικά του έργα, όπως ποιήματα κι επιστολές. Έγραφε τα έργα του στα ελληνικά παραθέτοντας αυτοχείρως, σε διπλανή στήλη, τη λατινική μετάφραση.

Επειδή χειριζόταν και τις δύο γλώσσες, χρησιμοποιήθηκε ως διερμηνέας το 1205/7 από τον Βενέδικτο, καρδινάλιο - πρεσβύτερο της Αγίας Σωσάννης, και το 1214/15 από τον Πελάγιο Γκαλβάνι, καρδινάλιο - επίσκοπο του Αλβάνου, στα ταξίδια τους στη Λατινική Αυτοκρατορία της Κωνσταντινουπόλεως, τα οποία απέβλεπαν στην ένωση των εκκλησιών. Το 1223/4 συμμετείχε σε διπλωματική αποστολή του δυτικού αυτοκράτορα Φρειδερίκου Β' προς την αυλή της Νικαίας και το 1232 εκπροσώπησε τις ελληνικές εκκλησίες της Απουλίας στην παπική έδρα.

Τον Δεκέμβριο του 1219 εξελέγη ηγούμενος της μονής του Αγίου Νικολάου των Κασούλων. Κατά την περίοδο της ηγουμενίας του (1219-1235) το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου των Κασούλων γνώρισε τις πιο ένδοξες στιγμές στη διάρκεια της ιστορίας του. Βασικότερή του έγνοια ήταν η πνευματική ανάπτυξη της μονής του. Υπήρξε φιλομαθής προσωπικότητα και λάτρης των βιβλίων, ώστε κύριο μέλημά του, όταν ανέλαβε τη διοίκηση, ήταν να οργανώσει και να εξελίξει τη βιβλιοθήκη της μονής. Ο εμπλουτισμός της σπουδαίας βιβλιοθήκης ήταν κατά κύριο λόγο δικό του έργο. Συγκέντρωσε με επιμέλεια πολύτιμα χειρόγραφα, καθώς και ο ίδιος υπήρξε αντιγραφέας χειρογράφων. Μετά από κάθε ταξίδι του έφερνε από την Ανατολή σπάνιους τόμους και βιβλία από τους σπουδαιότερους συγγραφείς, κλασσικούς και συγχρόνους.

Το 1232 συμμετείχε σε Σύνοδο στη Ρώμη ως εκπρόσωπος των Ορθοδόξων της Κάτω Ιταλίας, στην οποία με σθένος υπερασπίστηκε τα λειτουργικά έθιμα της Ανατολικής Εκκλησίας και ματαίωσε τα σχέδια του Πάπα Γρηγόριου Θ΄ (1227-1241) για Ένωση των δύο Εκκλησιών. Υπήρξε στενός φίλος με τον μητροπολίτη Κερκύρας Γεώργιο Βαρδάνη. Η γνωριμία και η φιλία τους έδωσε το έναυσμα για τακτική αλληλογραφία πάνω από το Αδριατικό πέλαγος, μεταξύ Ότραντο και Κέρκυρας τα επόμενα χρόνια, παραδίδοντας στους μελετητές αξιόλογα κείμενα και πλούσιο υλικό για την εποχή που έδρασαν.
Q52174
Οτράντο
LOC
Q842781
ηγούμενος
Concept
Q44613
μονής
Concept
Q184313
Κάτω Ιταλίας
LOC
Q1447
Απουλία
LOC
Q9129
ελληνικά
Concept
Q397
λατινικά
Concept
Q44258
Μεγάλου Βασιλείου
MISC
Q441464
πατριάρχη Γερμανό A'
PER
Q178897
Λατινική Αυτοκρατορία
ORG
Q406
Κωνσταντινουπόλεως
LOC
Q130221
Φρειδερίκου Β'
PER
Q5418
1232
TIME
Q111161
Σύνοδο
Concept
Q35032
Ανατολικής Εκκλησίας
Concept
Q124831
Πάπα Γρηγόριου Θ΄
PER
Q11321589
Γεώργιο Βαρδάνη
PER
Q43654
Νικόλαος ο Υδρουντινός
PER
1235-02-09T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
9 Φεβρουαρίου 1235
DATE
1219-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1219
DATE
1235-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1235
DATE
1227-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1227
DATE
1241-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1241
DATE
+60^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
60
NUMBER
+7^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
7
NUMBER
+15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
15
NUMBER
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
+1219^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1219
NUMBER
-1235^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1235
NUMBER
+1227^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1227
NUMBER
-1241^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1241
NUMBER
place of birth
date of death