Βορτισισμός
Ο Βορτισισμός ή Βορτικισμός ("Vorticism") αποτέλεσε καλλιτεχνικό κίνημα στις αρχές του 20ου αιώνα. Αν και διήρκεσε για ένα σύντομο χρονικό διάστημα, περίπου την τριετία 1912-1915, θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα οργανωμένα ρεύματα αφηρημένης τέχνης που αναπτύχθηκαν στην Αγγλία και συγγενεύει με τα κινήματα του κυβισμού και του φουτουρισμού. 

Ο όρος "βορτισισμός" αποδίδεται στον ποιητή Έζρα Πάουντ, ο οποίος τον χρησιμοποίησε το 1913. Κυρίαρχη φυσιογνωμία του κινήματος αποτέλεσε ο ζωγράφος και λογοτέχνης Wyndham Lewis. Ανάμεσα στους υπόλοιπους εκπροσώπους του ανήκουν οι ζωγράφοι William Roberts, Edward Wadsworth, David Bomberg, Jessica Dismorr, Frederick Etchells, Cuthbert Hamilton, Lawrence Atkinson, CRW Nevinson, οι γλύπτες Jacob Epstein και Henri Gaudier-Brzeska καθώς και οι συγγραφείς Έζρα Πάουντ και T. E. Hume.

Το 1914, τα μέλη του βορτισισμού δημοσίευσαν το πρώτο τεύχος του περιοδικού BLAST, στο οποίο αποτυπώνονται δείγματα της αισθητικής του βορτισισμού ενώ ακολούθησε και μια τελευταία δεύτερη κυκλοφορία το 1915. 

Το κίνημα αναπτύχθηκε κατά κύριο λόγο στο χώρο της ζωγραφικής και της γλυπτικής -- με έντονες επιρροές και δάνεια από τα κινήματα του κυβισμού και του φουτουρισμού -- καθώς επίσης και στη λογοτεχνία κυρίως λόγω της σημαντικής παρουσίας τoυ Έζρα Πάουντ. Αξιοσημείωτη είναι και η επίδρασή του στη φωτογραφία, καθώς ο βορτισιστής Alvin Langdon Coburn επινόησε την πρώτη αμιγώς αφηρημένη φωτογραφία το 1917, η οποία και ονομάστηκε "Vortograph". Οι φωτογραφίες αυτού του είδους απεικόνιζαν έναν αντικείμενο με τη βοήθεια καθρεφτών -- τριγωνικής συνήθως διάταξης -- και είχαν την μορφή ενός καλειδοσκοπίου. 

Στην ιστορία του κινήματος καταγράφεται μόνο μία έκθεση, το 1915 στην Γκαλερί "Doré". Το επόμενο διάστημα, κυρίως λόγω της έναρξης του Α' Παγκοσμίου πολέμου το κίνημα του βορτισισμού διαλύθηκε. Την περίοδο του 1920 προσπάθειες για την αναβίωσή του μέσω της καλλιτεχνικής ομάδας "Group X" απέτυχαν. Το 1956, η "Tate Gallery" φιλοξένησε επίσης έκθεση για τον βορτισισμό.

Αν και ως καλλιτεχνικό ρεύμα δεν κατατάσσεται στις κυρίαρχες τάσεις της μοντέρνας τέχνης, θεωρείται πως συνέβαλε γενικά στην διαμόρφωση των μεταγενέστερων κινημάτων της αφηρημένης τέχνης.
Q6927
20ου αιώνα
Concept
Q2077
1912
TIME
Q2084
1915
TIME
Q128115
αφηρημένης τέχνης
Concept
Q21
Αγγλία
LOC
Q42934
κυβισμού
Concept
Q131221
φουτουρισμού
Concept
Q482
ποιητή
Concept
Q163366
Έζρα Πάουντ
PER
Q2080
1913
TIME
Q11629
ζωγράφος
Concept
Q8242
λογοτέχνης
Concept
Q2083
1914
TIME
Q2084
1915
TIME
Q11634
γλυπτικής
Concept
Q11633
φωτογραφία
Concept
Q2092
1917
TIME
Q2084
1915
TIME
Q361
Α' Παγκοσμίου πολέμου
EVE
Q2155
1920
TIME
Q5221
1956
TIME
Q38166
μοντέρνας τέχνης
Concept
Q915841
Βορτισισμός
MEDIA
1915-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1915
DATE
+20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20
NUMBER
-1915^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1915
NUMBER
influenced by
point in time
follows