Καταλονία
Η Καταλονία (καταλανικά: Catalunya, οξιτανικά: Catalonha, ισπανικά: Cataluña) είναι περιφέρεια της Ισπανίας. Πρωτεύουσα και μεγαλύτερή της πόλη είναι η Βαρκελώνη ενώ ο πληθυσμός της ανέρχεται σε 7.512.982 κατοίκους. Έχει τρεις επίσημες γλώσσες: τα καταλανικά, τα ισπανικά και τα αρανικά. Το έδαφος της Καταλονίας καλύπτει 32.114 τ.χλμ. στο βορειοανατολικό άκρο της Ισπανίας και συνορεύει βόρεια με τη Γαλλία και την Ανδόρρα. Περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος των εδαφών του πρώην Πριγκιπάτου της Καταλωνίας, το βόρειο τμήμα του οποίου ανήκει από το 1659 στη Γαλλία.

Διοικητικά χωρίζεται σε τέσσερις επαρχίες που έχουν ως πρωτεύουσες τις τέσσερις μεγαλύτερές πόλεις: Βαρκελώνη, Λιέιδα, Ταραγόνα και Ζιρόνα. Ως Αυτοδιοίκητη Περιφέρεια απολαμβάνει ιδιαίτερη αυτονομία σε θέματα εκπαίδευσης, πολιτισμού και οικονομικής διαχείρισης. Έχει δικό της κοινοβούλιο και περιφερειακή κυβέρνηση, τη Ζενεραλιτάτ της Καταλονίας.

Οι Καταλανοί αποτελούν κοινότητα με βαθειά ιστορία και παράδοση που ξεκινά ήδη από τον 10ο αιώνα μ.Χ. όταν οι κομητείες της βόρειας και κεντρικής Καταλονίας ανεξαρτητοποιήθηκαν από το Φραγκικό Βασίλειο και, πρωτοστατούσης της Κομητείας της Βαρκελώνης, ξεκίνησαν μια πορεία που τους έκανε να εδραιωθούν ως σημαντική δύναμη της ευρύτερης λεκάνης της Μεσογείου. Με την ένωση του Οίκου της Βαρκελώνης με το Στέμμα της Αραγώνας το 1137 έφεραν εις πέρας την κατάκτηση της περιοχής της Βαλένθια, των Βαλεαρίδων, της Σαρδηνίας, της Σικελίας και την εγκαθίδρυση του Δουκάτου των Αθηνών και της Νεοπάτρας, εξάγοντας τη γλώσσα τους και κερδίζοντας ηγεμονική θέση στο εμπόριο, παράλληλα με την άνθιση των καταλανικών γραμμάτων. Ωστόσο η εξαφάνιση του καταλανικού Οίκου της Βαρκελώνης (1410), ο Καταλανικός Εμφύλιος (1462-1472) και η συγκρότηση της Ισπανικής Μοναρχίας με βάση το οικονομικά ισχυρότερο Βασίλειο της Καστίλης έφεραν την παρακμή και τον παραγκωνισμό της περιοχής. Η πολεμική που εξαπέλυσαν οι ολοένα και πιο συγκεντρωτικοί Ισπανοί μονάρχες εναντίον των καταλανικών νόμων και γλώσσας προκάλεσε τον Πόλεμο των Θεριστών (1640-1652), κατά το τέλος του οποίου αποδόθηκε η Βόρεια Καταλονία στη Γαλλία. Οι επιδιώξεις της ισπανικής μοναρχίας στην εν λόγω περιοχή καρποφόρησαν μετά τη νίκη του Φιλίππου Ε΄ στον πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής και την επιβολή των νόμων της Καστίλης.

Σταδιακά, και παρά την επίσημη καταδίωξη των καταλανικών από το Ισπανικό κράτος, η Καταλονία επανέκαμψε και παρά την κατοχή της από το Ναπολέοντα (1808-1814) και τους Καρλικούς Πολέμους (κατά διαστήματα μεταξύ 1833 και 1876) επέδειξε μεγάλη οικονομική και βιομηχανική ανάπτυξη. Με την Καταλανική Αναγέννηση ("Renaixença") ανανεώθηκε και πολιτισμικά, πράγμα που οδήγησε στη γέννηση του κινήματος του καταλανικού εθνικισμού στις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα. Η ισχυροποίησή του πέτυχε το 1914 την ίδρυση της Ένωσης των Τεσσάρων Επαρχιών της Καταλονίας ("Mancomunitat de Catalunya") και την εκ νέου σύσταση της Ζενεραλιτάτ, που ακυρώθηκε ωστόσο μετά τη νίκη των στρατευμάτων του στρατηγού Φράνκο κατά τον Ισπανικό Εμφύλιο (1936-1939). Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας που ακολούθησε (1939-1975), η καταλανική ταυτότητα υπονομεύθηκε αλλά με την επάνοδο της δημοκρατίας η Καταλονία αναγνωρίστηκε ως ιστορική εθνότητα της Ισπανίας και σταδιακά αποκαταστάθηκε η γλωσσική και πολιτισμική της κανονικότητα. Έκτοτε ο καταλανικός εθνικισμός παίζει σημαντικό ρόλο στην πολιτική και κοινωνική ζωή της Ισπανίας, με ένα ποσοστό των Καταλανών να θεωρούν τον εαυτό τους διαφορετικό έθνος από τους Ισπανούς και να επιθυμούν τη δημιουργία ανεξάρτητου καταλανικού κράτους.
Q7026
καταλανικά
Concept
Q14185
οξιτανικά
Concept
Q1321
ισπανικά
Concept
Q29
Ισπανία
LOC
Q1492
Βαρκελώνη
LOC
Q7026
καταλανικά
Concept
Q1321
ισπανικά
Concept
Q10196
αρανικά
Concept
Q142
Γαλλία
LOC
Q228
Ανδόρρα
LOC
Q15581
Πριγκιπάτου της Καταλωνίας
LOC
Q15580
βόρειο τμήμα
LOC
Q81949
Βαρκελώνη
LOC
Q13904
Λιέιδα
LOC
Q98392
Ταραγόνα
LOC
Q7194
Ζιρόνα
LOC
Q8022
Ζενεραλιτάτ της Καταλονίας
ORG
Q146246
Φραγκικό Βασίλειο
LOC
Q1233672
της Κομητείας της Βαρκελώνης
LOC
Q661534
Οίκου της Βαρκελώνης
PER
Q204920
Στέμμα της Αραγώνας
LOC
Q8818
Βαλένθια
LOC
Q5765
Βαλεαρίδων
LOC
Q1462
Σαρδηνίας
LOC
Q1460
Σικελίας
LOC
Q334714
Δουκάτου των Αθηνών και της Νεοπάτρας
LOC
Q2476062
Καταλανικός Εμφύλιος
EVE
Q179293
Βασίλειο της Καστίλης
LOC
Q15580
Βόρεια Καταλονία
LOC
Q170467
Φιλίππου Ε΄
PER
Q150701
πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής
EVE
Q217196
Καστίλης
LOC
Q1178424
Καρλικούς Πολέμους
EVE
Q703472
Καταλανική Αναγέννηση
TIME
Q29179
Φράνκο
PER
Q10859
Ισπανικό Εμφύλιο
EVE
Q13474305
δικτατορίας
LOC
Q1735599
καταλανικός εθνικισμός
Concept
Q5705
Καταλονία
LOC
Q5705
Καταλονία
LOC
Q5705
Καταλονία
LOC
Q5705
Καταλονία
LOC
Q5705
Καταλονία
LOC
Q5705
Καταλονία
LOC
Q5705
Καταλονία
LOC
Q5705
Καταλονία
LOC
1410-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1410
DATE
1462-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1462
DATE
1472-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1472
DATE
1640-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1640
DATE
1652-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1652
DATE
1808-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1808
DATE
1814-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1814
DATE
1833-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1833
DATE
1936-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1936
DATE
1939-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1939
DATE
1939-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1939
DATE
1975-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1975
DATE
+32.114^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
32.114
NUMBER
+10^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
10
NUMBER
+1410^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1410
NUMBER
+1462^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1462
NUMBER
-1472^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1472
NUMBER
+1640^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1640
NUMBER
-1652^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1652
NUMBER
+1808^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1808
NUMBER
-1814^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1814
NUMBER
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
+1936^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1936
NUMBER
-1939^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1939
NUMBER
+1939^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1939
NUMBER
-1975^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1975
NUMBER
official language
official language
country
capital
official language
official language
official language
shares border with
located in the administrative territorial entity
located in the administrative territorial entity
located in the administrative territorial entity
located in the administrative territorial entity
significant event
country
indigenous to
country
country
official language
diplomatic relation
diplomatic relation
applies to jurisdiction
conflict