Λευτέρης Αεράκης
Ο Λευτέρης Αεράκης (Ανώγεια, 1920 - 2013) γνωστός και ως Νταρολευτέρης, ήταν Έλληνας αντιστασιακός.

Γεννήθηκε στα Ανώγεια της Κρήτης το 1920. Ήταν εγγονός του Γιώργη Ιωάννου Αεράκη-Νταρογιώργη (1840-1911) που διακρίθηκε στις επαναστάσεις του 1866, 1878 και 1897 και τιμήθηκε με τον βαθμό του διακοσίαρχου. Ήταν γιος του Μανόλη Αεράκη (1880-1944) που έλαβε μέρος στους Βαλκανικούς Πολέμους και της Ελένης Αεράκη το γένος Σκανδάλη που τιμήθηκε με το Μετάλλιο της τιμής για την προσφορά της στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, προμηθεύοντας με κίνδυνο της ζωής της καθώς και της οικογένειάς της, τις ανταρτικές Ομάδες των Ανωγείων στον Ψηλορείτη με ψωμί από τον φούρνο της και μεταφέροντας όπλα και πυρομαχικά.

Ο Λευτέρης Αεράκης μπήκε από τους πρώτους στην αντίσταση εναντίων των Γερμανών κατακτητών. Ορμητήριο της ομάδας στην οποία συμμετείχε ήταν η απρόσιτη κορυφή Τσουνιά του Ψηλορείτη. Κορυφαία θεωρείται η συμμετοχή του στη Μάχη στο Σφακάκι (περιοχή κοντά στα Ανώγεια) στις 7 Αυγούστου 1944 όπου ο ολιγομελής εφεδρικός ΕΛΑΣ απελευθέρωσε από τα χέρια μικτής ομάδας Γερμανών και Ιταλών 98 γυναικόπαιδα που είχαν συλληφθεί όμηροι, χωρίς να τραυματιστεί κανείς από τους αιχμαλώτους και τους αντάρτες. Άπαντες οι Γερμανοί και οι Ιταλοί σκοτώθηκαν ή συνελήφθησαν αιχμάλωτοι. Λίγες μέρες αργότερα επικεφαλής των Γερμανών λοχίας – Φρούραρχος του Γενί – Γκαβέ Γιόζεφ Ολενχάουερ γνωστός σαν «Σήφης», αφού ανακρίθηκε από τους Βρετανούς αντιστασιακούς, εκτελέστηκε.

Η Μάχη στο Σφακάκι ήταν μια από τις πιο επιτυχημένες επιχειρήσεις στην διάρκεια της Κατοχής και είναι το δεύτερο από τα πέντε «επειδή» που αναγράφεται στην απόφαση του Γερμανού Διοικητή Κρήτης για την ισοπέδωση των Ανωγείων: ”Επειδή η πόλις των Ανωγείων είναι κέντρο της αγγλικής κατασκοπείας εν Κρήτη και επειδή οι ανωγειανοί εξετέλεσαν τον φόνο του λοχίου φρουράρχου Γενί-Γκαβέ και της υπ’ αυτών φρουράς και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το σαμποτάζ της Δαμάστας, επειδή εις Ανώγεια ευρίσκουν άσυλον και προστασίαν οι αντάρται των διαφόρων ομάδων αντιστάσεως και επειδή εκ των Ανωγείων διήλθον και οι απαγωγείς με τον Στρατηγόν Φον Κράιπερ χρησιμοποιήσαντες ως σταθμόν διαμετακομιδής τα Ανώγεια, διατάσσωμεν την ΙΣΟΠΕΔΩΣΙΝ τούτων και την εκτέλεσιν παντός άρρενος Ανωγειανού όστις ήθελεν ευρεθεί εντός του χωρίου και πέριξ αυτού εις απόστασιν ενός χιλιομέτρου…”
Χανιά 13 Αυγούστου 1944
Ο Στρατηγός Διοικητής Φρουρίου Κρήτης
Χ.Μίλλερ

Συμμετείχε επίσης στις μάχες για την απελευθέρωση του Ηρακλείου από τους Γερμανούς τον Σεπτέμβρη - Οκτώβρη 1944, και εισήλθε την 11η Οκτωβρίου στο απελευθερωμένο Ηράκλειο με την Ομάδα του Γιάννη Ποδιά. Παντρεύτηκε την Φερενίκη Μανουρά το 1951 και μαζί απόκτησαν τρεις γιούς και έξι εγγόνια. Πέθανε στις 27 Ιανουαρίου του 2013. Την κηδεία του παρακολούθησαν σύσσωμοι οι συγχωριανοί του καθώς και οι επίσημες αρχές από το Ηράκλειο και το Ρέθυμνο.
Ο Νταρολευτέρης για την συμμετοχή του στην αντίσταση κατά των Ναζί τιμήθηκε από την Ελληνική Πολιτεία με το Μετάλλιο της Τιμής. Επ’ ευκαιρία δε του θανάτου του ο Δήμος Ανωγείων εξέδωσε ψήφισμα.
Q3554576
Ανώγεια
LOC
Q2155
1920
TIME
Q1998
2013
TIME
Q539051
Έλληνας
Concept
Q3554576
Ανώγεια
LOC
Q34374
Κρήτης
LOC
Q2155
1920
TIME
Q2668235
1866
EVE
Q3458267
1878
EVE
Q930925
1897
Concept
Q165725
Βαλκανικούς Πολέμους
EVE
Q362
Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
EVE
Q83659
Ψηλορείτη
LOC
Q2781
7 Αυγούστου
TIME
Q5268
1944
TIME
Q172648
ΕΛΑΣ
ORG
Q1158273
Δαμάστας
LOC
Q160544
Ηρακλείου
LOC
Q5268
1944
TIME
Q2927
11η Οκτωβρίου
TIME
Q18591
1951
TIME
Q2284
27 Ιανουαρίου
TIME
Q1998
2013
TIME
Q200908
Ρέθυμνο
LOC
Q567511
Δήμος Ανωγείων
LOC
Q89474214
Λευτέρης Αεράκης
UNK
Q89474214
Λευτέρης Αεράκης
UNK
1920-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1920
DATE
2013-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2013
DATE
1840-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1840
DATE
1911-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1911
DATE
1878-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1878
DATE
1880-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1880
DATE
1944-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1944
DATE
1944-08-07T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
7 Αυγούστου 1944
DATE
1944-08-13T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
13 Αυγούστου 1944
DATE
+1840^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1840
NUMBER
-1911^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1911
NUMBER
+1880^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1880
NUMBER
-1944^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1944
NUMBER
+98^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
98
NUMBER
+11^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
11
NUMBER
point in time
point in time
point in time