Μπίλι Γουάιλντερ
Ο Μπίλι Γουάιλντερ ("Billy Wilder", 22 Ιουνίου 1906 - 27 Μαρτίου 2002) ήταν Αυστριακός σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός, καλλιτέχνης, και δημοσιογράφος, με καριέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Η καριέρα του διήρκεσε περισσότερο από 50 χρόνια. Θεωρείται ως ένας από τους πιο ιδιοφυείς σκηνοθέτες της χρυσής εποχής του Χόλυγουντ, λόγω της ευρείας γκάμας ταινιών που σκηνοθέτησε. Η βράβευσή του με τρία όσκαρ τόσο για την παραγωγή, όσο και για τη σκηνοθεσία και τη συγγραφή του σεναρίου της ταινίας Η Γκαρσονιέρα (The Apartment, 1960), τον κατέστησε ως έναν από τους μόλις πέντε καλλιτέχνες, που έχουν καταφέρει αυτό το επίτευγμα.

Ο Γουάιλντερ άρχισε να ασχολείται με τη συγγραφή σεναρίου ενώ ζούσε στο Βερολίνο στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Μετά την άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ, ο Γουάιλντερ, ο οποίος ήταν Εβραίος, έφυγε για το Παρίσι, όπου έκανε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο με την ταινία "Ο κακός δρόμος (Mauvaise graine, 1934)". Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Χόλιγουντ και το 1939 είχε την πρώτη του επιτυχία στο Χόλιγουντ με τη συμμετοχή του στη συγγραφή του σεναρίου της σατιρικής ταινίας του Ερνστ Λιούμπιτς Νινότσκα "(Ninotcha)". Πρώτη σκηνοθετική απόπειρα του Γουάιλντερ στο Χόλιγουντ ήταν με την ταινία Υπερφυσική Μπεμπέκα "(The Major And The Minor, 1942)", ενώ η σκηνοθεσία του φιλμ νουάρ Κολασμένη Αγάπη "(Double Indemnity)" δυο χρόνια αργότερα του χάρισε την πρώτη του υποψηφιότητα για όσκαρ σκηνοθεσίας. Το 1945 ο Γουάιλντερ κέρδισε όσκαρ σκηνοθεσίας καθώς και όσκαρ διασκευής σεναρίου για την ταινία Το Χαμένο Σαββατοκύριακο "(The Lost Weekend)" και το 1950 συνέγραψε και σκηνοθέτησε τη θρυλική ταινία Η Λεωφόρος της Δύσης "(Sunset Boulevard)".

Από τα μέσα της δεκαετίας του '50 ο Γουάιλντερ γύριζε κυρίως κωμωδίες. Μερικές από τις σημαντικότερες ταινίες του, εκείνης της περιόδου, είναι οι: Γλυκιά μου Σαμπρίνα "(Sabrina, 1954)", Εφτά χρόνια φαγούρας "(The Seven Year Itch, 1955)", Μερικοί το προτιμούν καυτό "(Some Like It Hot, 1959)" και Η Γκαρσονιέρα "(The Apartment, 1960)". Δεκατέσσερις από τους ηθοποιούς που σκηνοθέτησε ο Γουάιλντερ προτάθηκαν για όσκαρ. Το 1986 τιμήθηκε για την προσφορά του στην έβδομη τέχνη από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου. Τιμήθηκε επίσης με το Irving G. Thalberg Memorial Award το 1988 και με το Εθνικό Μετάλλιο των Τεχνών το 1993.

Το πρωτοπόρο ύφος του Γουάιλντερ σε συνδυασμό με τα αμφιλεγόμενα θέματα που πραγματεύτηκε σε κάποιες από τις ταινίες του, διεύρυναν το φάσμα του αποδεκτού και συνετέλεσαν τόσο στην εξέλιξη του αμερικανικού κινηματογράφου, όσο και στην αφύπνιση του κοινού.
Q2663
22 Ιουνίου
TIME
Q2049
1906
TIME
Q2457
27 Μαρτίου
TIME
Q1987
2002
TIME
Q40
Αυστριακός
LOC
Q30
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
LOC
Q270510
Η Γκαρσονιέρα
MEDIA
Q64
Βερολίνο
LOC
Q51562
Ερνστ Λιούμπιτς
PER
Q589894
Νινότσκα
MEDIA
None
Υπερφυσική Μπεμπέκα
UNK
Q185867
φιλμ νουάρ
Concept
Q478209
Κολασμένη Αγάπη
MEDIA
Q103360
όσκαρ σκηνοθεσίας
EVE
Q5240
1945
TIME
Q237134
Το Χαμένο Σαββατοκύριακο
MEDIA
Q193570
Η Λεωφόρος της Δύσης
MEDIA
Q152493
Γλυκιά μου Σαμπρίνα
MEDIA
Q190086
Μερικοί το προτιμούν καυτό
MEDIA
Q270510
Η Γκαρσονιέρα
MEDIA
Q207460
Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου
ORG
Q2426
1988
TIME
Q2065
1993
TIME
Q51547
Μπίλι Γουάιλντερ
PER
1906-06-22T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
22 Ιουνίου 1906
DATE
2002-03-27T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
27 Μαρτίου 2002
DATE
1960-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1960
DATE
1934-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1934
DATE
1942-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1942
DATE
1954-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1954
DATE
1955-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1955
DATE
1959-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1959
DATE
1960-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1960
DATE
+50^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
50
NUMBER
+50^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
50
NUMBER
country of citizenship
country of citizenship
date of birth
date of death
award received
publication date
director
genre
nominated for
publication date
publication date