Αύγουστος (τίτλος)
Ο τίτλος των Ρωμαίων αυτοκρατόρων Αύγουστος (λατ. "Augustus", πληθυντικός "Augusti") σημαίνει «μεγαλοπρεπής» ή «σεβαστός». Ο υπέρτατος τιμητικός τίτλος των αυτοκρατόρων στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, σε άλλα κράτη και σε επιμέρους ιπποτικά και θρησκευτικά τάγματα μέχρι και σήμερα. Ιδίως δε ο θηλυκός τύπος του τίτλου αυτού Αυγούστα ήταν ο συνήθης τίτλος της Βυζαντινής Αυτοκράτειρας.

Ο πρώτος στον οποίο απενεμήθη ο τίτλος αυτός επίσημα ο ανιψιός του Ιουλίου Καίσαρα Οκταβιανός, μετά τη νίκη του επί του Αντωνίου και την υπό αυτόν κατάληψη της ανώτατης αρχής. Κατά την εισήγηση του Μουνατίου Πλάγκου στη συνεδρίαση του Ιανουαρίου του 27 π.Χ. η Ρωμαϊκή Σύγκλητος απένειμε στον Οκταβιανό την προσωνυμία Αύγουστος, στην ελληνική Σεβαστός.

Το όνομα ετυμολογικά σημαίνει τον αυξημένο, τον επιφανή (ab augento) ενώ στην εκκλησιαστική γλώσσα έχει μυστικιστική σημασία. Οι Ρωμαίοι συνέδεαν το όνομα αυτό με τη λέξη augur. «Οι πατέρες μας», λέει ο Οβίδιος, «έλεγαν τα ιερά πράγματα.» Έτσι οι Θεοί και οι ιεροί χώροι καλούνταν augusti και η ορθή ερμηνευτική απόδοση είναι «Σεβαστός».

Τέλος ο Οκταβιανός έφερε και τον στρατιωτικής προέλευσης τίτλο Imperator (αποδίδεται στα ελληνικά με το «Αυτοκράτορας»). Με το τίτλο αυτό ενέπνεε τη δύναμη, ισχύ, ενώ με εκείνο του Αυγούστου το σεβασμό. Από του Οκταβιανού Αυγούστου και μετά όλοι οι αυτοκράτορες έφεραν αυτό τον τίτλο ως ενδεικτικό του αξιώματός τους. Η πρώτη γυναίκα που έλαβε τον τίτλο «Αυγούστα», ήταν η χήρα του Οκταβιανού, Λιβία, το 14 μ.Χ., και αργότερα η χρήση του επεκτάθηκε στις μητέρες, γιαγιάδες, κόρες ακόμη και τις ανιψιές των Αυτοκρατόρων. Και γενικά ολόκληρη η αυτοκρατορική οικογένεια αποκαλούνταν «DOMUS AUGUSTA» (Αυγούστειος Οίκος).

Η σειρά των αυτοκρατορικών τίτλων ήταν: Ο τίτλος Imperator ή Caesar να προηγείται του ονόματος του Αυτοκράτορα και αυτού να ακολουθεί ο τίτλος Αύγουστος, π.χ. Αυτοκράτορας Οκταβιανός Αύγουστος, μετά από τον οποίο ακολουθούσαν διάφοροι τιμητικοί τίτλοι. Κατά τον τρίτο αιώνα μ.Χ., προστέθηκαν στην επίσημη ονομασία τα επίθετα pius felix (ευσεβής και ευτυχής), υπογραμμίζοντας τον θρησκευτικό του ρόλο, και invictus («ανίκητος»). Οι μεταρρυθμίσεις του Διοκλητιανού δημιούργησαν την λεγόμενη Τετραρχία, όπου δύο «Αύγουστοι», μαζί με δύο υφιστάμενους «Καίσαρες», διοικούσαν την αυτοκρατορία. Μετά την οριστική διαίρεση του ρωμαϊκού κράτους το 395 μ.Χ. και μέχρι την πτώση της Δύσης το 476 μ.Χ., υπήρχαν πάλι δύο «Αύγουστοι» στον ρωμαϊκό κόσμο.

Ο Λέων Α' άλλαξε το ειδωλολατρικό pius felix με το πιο ουδέτερο perpetuus (αιώνιος). Έτσι π.χ. ο σύντομος τίτλος του Μεγάλου Ιουστινιανού ήταν Dominus Noster Iustinianus Perpetuus Augustus. Με τον σταδιακό εξελληνισμό της Αυτοκρατορίας, ο τίτλος αυτός έπαψε να χρησιμοποιείται επίσημα για τον αυτοκράτορα, και αντικαταστάθηκε από το «βασιλεύς» κατά το τέλος του 6ου αιώνα. Παρέμεινε όμως σε χρήση, ιδιαίτερα στην θηλυκή του μορφή («Αυγούστα»), ως ο τιμητικός τίτλος της αυτοκράτειρας. Στη εποχή του Κωνσταντίνου του Πορφυρογέννητου, π.χ., ο λαός επευφημούσε την αυτοκράτειρα την ώρα που προσήρχετο στο Αυγουσταίον της Κωνσταντινούπολης με την ιαχή "Θεός περισώζοι την Αυγούσταν". Όταν η αυτοκράτειρα Ειρήνη ανέλαβε την εξουσία, δεν χρησιμοποίησε τον τίτλο της «Αυγούστας», αλλά τον αρσενικό τίτλο «βασιλεύς». Επί Κομνηνών, δια του ελληνικού αντίστοιχου, «σεβαστός», δημιουργήθηκε μια ευρεία σειρά καθαρά τιμητικών τίτλων, όπως «πανυπερσέβαστος» και «πρωτοσέβαστος».

Όταν, τα Χριστούγεννα του 800 μ.Χ., ο βασιλιάς των Φράγκων Καρλομάγνος στέφτηκε από τον πάπα αυτοκράτωρ, έλαβε τον τίτλο «Αύγουστος» (Carolus Augustus Imperator Romanorum gubernans Imperium), και από αυτόν πέρασε στους Καρολίδες διαδόχους του, καθώς και στους αυτοκράτορες της λεγόμενης "Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Γερμανικού Έθνους" έως την διάλυση της τελευταίας το 1806.
Κατηγορία:Αρχαίοι Ρωμαϊκοί τίτλοι
Κατηγορία:Βυζαντινοί τιμητικοί τίτλοι
Κατηγορία:Ηγεμονικοί τίτλοι
None
Ρωμαίων αυτοκρατόρων
UNK
Q397
λατ.
Concept
Q2277
Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
LOC
Q12544
Βυζαντινή Αυτοκρατορία
LOC
Q211804
Αυγούστα
Concept
Q1405
Οκταβιανός
PER
Q51673
Αντωνίου
PER
Q39695
27 π.Χ.
TIME
Q130614
Ρωμαϊκή Σύγκλητος
ORG
Q7198
Οβίδιος
PER
None
Imperator
UNK
Q48349
Αυτοκράτορας
Concept
Q469701
Λιβία
Concept
Q23596
14 μ.Χ.
TIME
Q43107
Διοκλητιανού
PER
Q174450
Τετραρχία
Concept
Q48131
395
TIME
Q23478
476
TIME
Q183776
Λέων Α'
PER
Q41866
Μεγάλου Ιουστινιανού
PER
Q1602782
εξελληνισμό
EVE
Q754188
βασιλεύς
Concept
Q1187380
Αυγουσταίον
LOC
Q406
Κωνσταντινούπολη
LOC
Q206737
Ειρήνη
PER
Q163814
Κομνηνών
Concept
None
σεβαστός
UNK
None
πανυπερσέβαστος
UNK
None
πρωτοσέβαστος
UNK
Q23677
800
TIME
Q43482
Φράγκων
MEDIA
Q3044
Καρλομάγνος
PER
Q19546
πάπα
Concept
Q133602
Καρολίδες
Concept
Q12548
Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Γερμανικού Έθνους
Concept
Q6903
1806
TIME
Κατηγορία:Αρχαίοι Ρωμαϊκοί τίτλοι
UNK
Κατηγορία:Βυζαντινοί τιμητικοί τίτλοι
UNK
Κατηγορία:Ηγεμονικοί τίτλοι
UNK
+14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
14
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
time period
ethnic group
family