Πλανήτης
Οι πλανήτες του [[Ηλιακό σύστημα|Ηλιακού συστήματος]] κατά σειρά από τον [[Ήλιος|Ήλιο]], και με σήμανση των [[Πλανήτης νάνος|πλανητών νάνων]]. Οι αποστάσεις δεν είναι υπό κλίμακα.
Πλανήτης, σύμφωνα με τον σύγχρονο ορισμό της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης (IAU), ονομάζεται κάθε ουράνιο σώμα που περιφέρεται γύρω από έναν (τουλάχιστον) αστέρα ή αστρικό υπόλειμμα και καλύπτει τις ακόλουθες πρόσθετες προϋποθέσεις:
# Έχει αρκετή μάζα ώστε να είναι σφαιρικό με την επίδραση της δικής του βαρύτητας.
# Δεν έχει αρκετή μάζα ώστε να προκληθεί πυρηνική σύντηξη.
# Έχει καθαριστεί η γειτονική του περιοχή από πλανητικά θραύσματα.
Το σώμα που καλύπτει τα πρώτα δύο κριτήρια αλλά όχι αυτό της κυριαρχίας στην τροχιά του, όταν δεν είναι δορυφόρος, λέγεται «"πλανήτης νάνος"».

Η ετυμολογία της λέξης «πλανήτης» προέρχεται από την αρχαιοελληνική φράση «"πλανῆτες ἀστέρες"» (άστρα που περι-πλανιούνται), σε αντίθεση με τους ίδιους τους αστέρες που μοιάζουν ακίνητοι στον ουράνιο θόλο (εξ ου και η ονομασία «"ἀπλανεῖς ἀστέρες"»). Είναι παράγωγο της λέξης «πλάνης» που σημαίνει περιπλανώμενος, χωρίς μόνιμη διαμονή.

Ο όρος «πλανήτης» είναι αρχαίος, με δεσμούς με την ιστορία, με την αστρολογία, με την επιστήμη, με τη μυθολογία και με τη θρησκεία. Αρκετοί πλανήτες στο ηλιακό σύστημα είναι ορατοί με «γυμνό» μάτι. Αυτοί θεωρήθηκαν από πολλούς πολιτισμούς ως θεότητες ή ως απεσταλμένοι θεοτήτων. Καθώς η επιστημονική γνώση προχωρούσε, η ανθρώπινη θεώρηση για τους πλανήτες άλλαξε, συμπεριλαμβάνοντας έναν αριθμό διακριτών (ουρανίων) αντικειμένων. Το 2006 η Διεθνής Αστρονομική Ένωση επίσημα υιοθέτησε μια απόφαση ορισμού των πλανητών μέσα στο ηλιακό μας σύστημα. Ο ορισμός αυτός είναι αμφισβητούμενος, γιατί απέκλεισε πολλά ουράνια αντικείμενα με (περίπου) πλανητική μάζα, με βάση πού ή γύρω από τι περιφέρονται. Παρόλο που τα οκτώ (8) πλανητικά ουράνια σώματα που ανακαλύφθηκαν πριν από το 1950 παρέμειναν ως πλανήτες και σύμφωνα με το σύγχρονο ορισμό, κάποια άλλα ουράνια σώματα, όπως η Δήμητρα, η Παλλάς, η Ήρα και η Εστία, που βρίσκονται όλα στην κύρια ζώνη των αστεροειδών, καθώς επίσης και ο Πλούτωνας, που ήταν το πρώτο μεταποσειδώνιο αντικείμενο που ανακαλύφθηκε, κάποτε θεωρήθηκαν ως πλανήτες, αλλά σύμφωνα με το σύγχρονο ορισμό θεωρήθηκαν πλανήτες νάνοι.

Οι πλανήτες θεωρούνταν από τον Πτολεμαίο ότι περιφέρονται γύρω από τη Γη με φερόμενες και επικυκλικές κινήσεις. Παρόλο που η ιδέα της περιφοράς γύρω από τον Ήλιο είχε προταθεί πολλές φορές (με παλαιότερη γνωστή διατύπωση από τον Αρίσταρχο το Σάμιο), χρειάστηκε να φθάσει ο 17ος αιώνας, με την υποστήριξη των πρώτων τηλεσκοπικών αστρονομικών παρατηρήσεων, που πραγματοποιήθηκαν από το Γαλιλαίο Γαλιλέι, για να τεκμηριωθεί η ηλιοκεντρική θεωρία. Μάλιστα, με την προσεκτική ανάλυση των δεδομένων αυτών των παρατηρήσεων από τον Γιοχάνες Κέπλερ βρέθηκε ότι οι πλανητικές τροχιές δεν είναι κυκλικές αλλά ελλειπτικές. Καθώς τα εργαλεία παρατήρησης εξελίσσονταν, οι Αστρονόμοι είδαν ότι εκτός από την ίδια τη Γη και άλλοι πλανήτες περιστρέφονται γύρω από επικλινείς άξονες, και κάποιοι από αυτούς παρουσιάζουν φαινόμενα όπως τα πολικά παγοκαλύμματα και οι εποχές. Από την αυγή της Διαστημικής Εποχής, η κοντινή παρατήρηση με διαστημικούς βολιστήρες αποκάλυψε ότι η Γη και άλλοι πλανήτες μοιράζονται ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά, όπως η ηφαιστειότητα, οι τυφώνες, οι τεκτονικές πλάκες, ακόμη και η υδρολογία.

Το αρχικό βήμα για τη δημιουργία των πλανητών είναι η βαρυτική συστολή ενός γιγάντιου νέφους αερίων. Καθώς αυτό συστέλλεται, λόγω περιστροφής πλαταίνει και σχηματίζει ένα δίσκο. Ένας αστέρας αρχίζει να σχηματίζεται στο κέντρο, που είναι και η θερμότερη περιοχή. Στον υπόλοιπο δίσκο η ύλη συμπυκνώνεται βαθμηδόν, για το σχηματισμό ολοένα μεγαλύτερων στερεών σωμάτων. Η «ανάφλεξη» του αστέρα προκαλεί την αποβολή της σκόνης και των αερίων που παρέμειναν.

Οι πλανήτες δεν έχουν την απαιτούμενη μάζα για την έναρξη θερμοπυρηνικών αντιδράσεων όπως συμβαίνει με τα αστέρια, έτσι δεν έχουν την ικανότητα να εκπέμπουν ακτινοβολία. Το γεγονός της ορατότητας των πλανητών του ηλιακού μας συστήματος κατά τη διάρκεια της νύχτας οφείλεται στην ανάκλαση του ηλιακού φωτός (ετερόφωτα σώματα).
Οι πλανήτες του [[Ηλιακό σύστημα|Ηλιακού συστήματος]] κατά σειρά από τον [[Ήλιος|Ήλιο]], και με σήμανση των [[Πλανήτης νάνος|πλανητών νάνων]]. Οι αποστάσεις δεν είναι υπό κλίμακα.
UNK
Q6867
Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης
ORG
Q6999
ουράνιο σώμα
Concept
Q193139
περιφέρεται
Concept
Q523
αστέρα
Concept
None
αστρικό υπόλειμμα
UNK
Q11423
μάζα
Concept
Q12507
σφαιρικό
Concept
Q11412
βαρύτητας
Concept
Q13082
πυρηνική σύντηξη
Concept
None
πλανητικά θραύσματα
UNK
Q2537
δορυφόρος
Concept
Q2199
πλανήτης νάνος
Concept
Q35245
ετυμολογία
Concept
Q35497
αρχαιοελληνική
Concept
Q309
ιστορία
Concept
Q34362
αστρολογία
Concept
Q336
επιστήμη
Concept
Q9134
μυθολογία
Concept
Q9174
θρησκεία
Concept
Q544
ηλιακό σύστημα
Concept
Q8432
πολιτισμούς
Concept
Q178885
θεότητες
Concept
Q2021
2006
Concept
Q23355
οκτώ (8)
Concept
Q18597
1950
TIME
Q596
Δήμητρα
CEL
Q3002
Παλλάς
CEL
Q3009
Ήρα
CEL
Q3030
Εστία
CEL
Q2179
κύρια ζώνη των αστεροειδών
Concept
Q339
Πλούτωνας
DIS
Q6592
μεταποσειδώνιο αντικείμενο
Concept
Q34943
Πτολεμαίο
PER
Q2
Γη
CEL
None
φερόμενες και επικυκλικές κινήσεις
UNK
Q525
Ήλιο
CEL
Q140188
Αρίσταρχο το Σάμιο
PER
Q7016
17ος αιώνας
Concept
Q4213
τηλεσκοπικών
Concept
Q307
Γαλιλαίο Γαλιλέι
PER
Q8963
Γιοχάνες Κέπλερ
PER
Q17278
κυκλικές
Concept
Q40112
ελλειπτικές
Concept
Q878077
πολικά παγοκαλύμματα
Concept
Q24384
εποχές
Concept
None
Διαστημικής Εποχής
UNK
Q26529
διαστημικούς βολιστήρες
Concept
Q505748
ηφαιστειότητα
Concept
Q8092
τυφώνες
Concept
Q7950
τεκτονικές πλάκες
Concept
Q42250
υδρολογία
Concept
Q11412
βαρυτική
Concept
Q523
αστέρας
Concept
Q634
Πλανήτης
Concept
Q634
Πλανήτης
Concept
+8^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
8
NUMBER
+17^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
17
NUMBER
model item
model item
model item
subclass of
part of
follows
minor planet group
follows
minor planet group
follows
minor planet group
minor planet group
minor planet group