Τυραννόσαυρος
Ο Τυραννόσαυρος (Tyrannosaurus, από τα ελληνικά "τύραννος" και "σαύρος") είναι γένος θηριόποδου δεινόσαυρου. Το είδος Tyrannosaurus rex ("rex" σημαίνει "βασιλιάς" στα λατινικά) που συχνά αναφέρεται εν συντομία T. rex, είναι αναπόσπαστο τμήμα του λαϊκού πολιτισμού. Έζησε σε όλη την περιοχή της σημερινής δυτικής Βόρειας Αμερικής, με πολύ ευρύτερη κατανομή από τους άλλους τυραννοσαυρίδες. Απολιθώματά του βρίσκονται σε ποικιλία σχηματισμών που χρονολογούνται από τη Μααστρίχτια περίοδο του ύστερου Κρητιδικού, 68 με 65,5 εκατομμύρια χρόνια πριν. Ήταν από τους τελευταίους, εκτός των πτηνών, δεινοσαύρους που έζησαν πριν το συμβάν εξαφάνισης Κρητιδικού-Τριτογενούς.

Όπως και οι άλλοι τυραννοσαυρίδες, ο Τυραννόσαυρος ήταν δίποδο σαρκοφάγο με ογκώδες κρανίο που εξισορροπούνταν από μία μακριά, βαριά ουρά. Σε σχέση με τα μεγάλα και ισχυρά οπίσθια άκρα, τα εμπρόσθια άκρα του Τυραννόσαυρου ήταν μικρά, αν και ασυνήθιστα ισχυρά για το μέγεθός τους, και έφεραν δύο δάκτυλα με νύχια. Αν και άλλα θηριόποδα είχαν συγκρίσιμο ή και μεγαλύτερο μέγεθος από τον "Tyrannosaurus rex", είναι ο μεγαλύτερος γνωστός τυραννοσαυρίδης και ένας από τους μεγαλύτερους επίγειους θηρευτές, με μήκος που έφτανε τα 12,4 έως και 15,2 m, ύψος στο ισχίο 4 m και στο κεφάλι 4,6 με 6,1m, και βάρος που έφτανε τους 6-15 τόννους. Ήταν με διαφορά το μεγαλύτερο σαρκοφάγο στο περιβάλλον του, και πιθανώς ήταν κορυφαίος θηρευτής, θηρεύοντας αδρόσαυρους και κερατόψια, αν και κάποιοι ειδικοί πρότειναν ότι ήταν κατά κύριο λόγο πτωματοφάγος. Η διαφωνία για το αν ήταν κορυφαίος θηρευτής ή πτωματοφάγος είναι μια από τις μεγαλύτερες σε διάρκεια διαφωνίες στην παλαιοντολογία.

Έχουν αναγνωριστεί πάνω από 30 δείγματα "Tyrannosaurus rex", κάποια από τα οποία είναι σχεδόν ολόκληροι σκελετοί. Έχουν αναφερθεί μαλακοί ιστοί και πρωτεΐνες σε τουλάχιστον ένα από αυτά τα δείγματα. Η πληθώρα απολιθωμένου υλικού έχει επιτρέψει σημαντική έρευνα σε πολλές πτυχές της βιολογίας του, όπως την οντογένεση και τη βιομηχανική. Οι διατροφικές συνήθειες, η φυσιολογία και η δυνατή ταχύτητα κίνησής του είναι ακόμα αντικείμενα συζήτησης. Η ταξινομία του είναι αμφισβητούμενη, καθώς κάποιοι επιστήμονες θεωρούν το είδος "Tarbosaurus bataar" από την Ασία ως δεύτερο είδος Τυραννόσαυρου, ενώ άλλοι διατηρούν τον Ταρμπόσαυρο ως ξεχωριστό γένος. Αρκετά άλλα γένη τυραννοσαυριδών από τη Βόρεια Αμερική θεωρούνται πλέον συνώνυμα με τον Τυραννόσαυρο.
Q34740
γένος
Concept
Q188438
θηριόποδου
Concept
Q430
δεινόσαυρου
Concept
Q397
λατινικά
Concept
None
τυραννοσαυρίδες
UNK
Q736917
σχηματισμών
Concept
None
Μααστρίχτια
UNK
Q44626
Κρητιδικού
TIME
Q5113
πτηνών
Concept
None
συμβάν εξαφάνισης Κρητιδικού-Τριτογενούς
UNK
None
τυραννοσαυρίδες
UNK
None
δίποδο
UNK
Q81875
σαρκοφάγο
Concept
None
μέγεθος
UNK
None
κορυφαίος θηρευτής
UNK
None
αδρόσαυρους
UNK
None
κερατόψια
UNK
Q172867
πτωματοφάγος
Concept
Q7205
παλαιοντολογία
Concept
None
μαλακοί ιστοί
UNK
Q8054
πρωτεΐνες
Concept
Q193378
βιομηχανική
Concept
Q521
φυσιολογία
Concept
Q7211
ταξινομία
Concept
None
Tarbosaurus bataar
UNK
None
συνώνυμα
UNK
Q14332
Τυραννόσαυρος
Concept
Q14332
Τυραννόσαυρος
Concept
+68^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
68
NUMBER
+65.5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
65,5
NUMBER
+12.4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12,4
NUMBER
+15.2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
15,2
NUMBER
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
+4.6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4,6
NUMBER
+6.1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6,1
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
-15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-15
NUMBER
+30^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
30
NUMBER
taxon rank