Historia aspiryny
Historia aspiryny, czyli kwasu acetylosalicylowego (ASA), i jej użycie w celach medycznych sięga czasów starożytnych, choć substancja ta w czystej postaci produkowana i sprzedawana jest od 1899 roku. Informacje o lekach sporządzanych z kory wierzby i innych roślin bogatych w salicylany pojawiały się już na papirusach spisywanych w czasach egipskich faraonów w II wieku p.n.e. Około roku 400 p.n.e. Hipokrates pisał o stosowaniu herbaty z roślin zawierających salicylany w celu obniżania gorączki, salicylanów używano również w medycynie Wschodu, w czasach antycznych i średniowieczu. Lecznicze właściwości ekstraktu z kory wierzby, takie jak obniżanie gorączki oraz działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne, doceniono w połowie XVIII wieku. Lewis i Clark używali rzekomo naparu z kory wierzby w latach 1803–1806 jako remedium na gorączkę występującą u uczestników słynnej ekspedycji. Już na początku XIX wieku farmaceuci eksperymentowali i przepisywali pacjentom przeróżne środki podobne do kwasu salicylowego, składnika aktywnego zawartego w ekstrakcie z kory wierzby.

W 1853 chemik Charles Frédéric Gerhardt po raz pierwszy wytworzył kwas acetylosalicylowy poprzez wymieszanie chlorku acetylu z salicylanem sodu; w drugiej połowie XIX wieku inni chemicy ustalili strukturę chemiczną tego związku i opracowali skuteczniejszą i wydajniejszą metodę syntezy. W 1897 naukowcy z przedsiębiorstwa farmaceutyczno-chemicznego Bayer rozpoczęli badania nad kwasem acetylosalicylowym, jako mniej drażniącym zamiennikiem dla typowych leków zawierających salicylany. W 1899 lek miał już nazwę "Aspiryna" i był sprzedawany przez Bayer na całym świecie. Słowo "Aspiryna" było raczej nazwą marki stworzonej przez Bayer, aniżeli ogólną nazwą samego leku, jednakże prawa firmy Bayer do marki zostały sprzedane lub w wielu krajach utracone. Do rosnącej w pierwszej połowie XX wieku popularności aspiryny przyczyniła się jej skuteczność podczas tak zwanej hiszpanki, czyli pandemii grypy w latach 1918–1919. Opłacalność produkcji aspiryny doprowadziła do zaciekłej rywalizacji i namnażania się podobnych produktów i marek. Część zgonów zanotowanych podczas pandemii z 1918 miała prawdopodobnie związek z zatruciem aspiryną.

Popularność aspiryny spadła po opracowaniu paracetamolu w 1956 oraz ibuprofenu w 1962. W latach 60. i 70. XX wieku naukowcy tacy jak John Vane odkrywali podstawowe mechanizmy działania i efektów aspiryny. Badania kliniczne przeprowadzone od lat 60. do 80. wykazały efektywność aspiryny jako substancji przeciwzakrzepowej. Sprzedaż aspiryny ponownie wzrastała w ostatnich dekadach XX wieku i nadal utrzymuje się na wysokim poziomie; lek ten jest środkiem powszechnie stosowanym w celu zapobiegania atakom serca i udarom.
Q18216
kwasu acetylosalicylowego
Concept
Q36050
wierzby
Concept
Q5264
Hipokrates
PER
Q57700917
salicylanów
UNK
Q38933
gorączki
Concept
Q505802
Lewis i Clark
ORG
Q9252076
ekstrakcie
UNK
Q446900
Charles Frédéric Gerhardt
PER
Q408038
chlorku acetylu
Concept
Q414547
salicylanem sodu
Concept
Q152051
Bayer
Concept
Q18216
Aspiryna
Concept
Q178275
pandemii grypy w latach 1918–1919
Concept
Q57055
paracetamol
Concept
Q186969
ibuprofen
Concept
Q309971
John Vane
PER
Q5867393
Historia aspiryny
Concept
1899-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1899
DATE
1806-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1806
DATE
1853-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1853
DATE
1897-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1897
DATE
1899-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1899
DATE
1919-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1919
DATE
1918-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1918
DATE
1956-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1956
DATE
1962-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1962
DATE
+1806^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1806
NUMBER
+1919^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1919
NUMBER
+60^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
60
NUMBER
+70^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
70
NUMBER
+60^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
60
NUMBER
+80^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
80
NUMBER
facet of
facet of
history of topic