Convolosaurus
Convolosaurus – wymarły rodzaj dinozaura, bazalnego ornitopoda.

Skamieniałości nieznanych nauce dinozaurów znaleziono w 1985 w północno-środkowym Teksasie, w hrabstwie Comanche, w okolicy Proctor Lake. Spoczywały wśród skał formacji Twin Mountains. Jej skały datuje się na apt. Znalezione szczątki liczyły pozostałości dwudziestu dziewięciu osobników na różnym etapie rozwoju ontogenetycznego, mniejsze i większe, te ostatnie niekiedy z zachowanymi połączeniami stawowymi. W efekcie Proctor Lake stanowi najzasobniejsze źródło wczesnokredowych skamieniałości dinozaurów w Teksasie.

Analiza znalezionych kości wskazała, że chodzi o bazalnego przedstawiciela ornitopodów, niezaliczającego się do kladu Iguanodontia. Skamieniałości przedstawiały nieznany wcześniej zbiór cech, zarówno pierwotnych, jak i zaawansowanych ewolucyjnie, które pozwoliły na opisanie nowego rodzaju. Szczególną uwagę autorzy zwracają na obecność czterech zębów przedszczękowych, których u bardziej zaawansowanych ewolucyjnie ornitopodów nie było w ogóle. Również zęby kości zębowej prezentują się bazalnie. Inną cechą pierwotną jest pozycja skrzydła kości skrzydłowej. Dla odmiany zakrzywione korzenie zębów kości szczękowej oraz budowa kręgów wydają się ewolucyjnie zaawansowane.

Przeprowadzona analiza filogenetyczna wskazała, że "Convolosaurus marri" tworzy klad z Iguanodontia, którego grupę siostrzaną stanowi z kolei gatunek "Hypsilophodon foxii". Zwierzę niegdyś zaliczano do rodziny hipsylofodonów. Obecnie jednak takiej grupy nie wyróżnia się, byłaby ona bowiem parafiletyczna.

Wyjaśnienia domaga się obecność tak licznych osobników. Była to sucha, stepowa równina zalewowa położona w dolinie. Być może chodziło o miejsce gniazdowania. Wydaje się, że zwierzęta zajmowały je dłuższy czas. W każdym razie widać pozostałości życia w stadzie. Odwołuje się do tego nazwa rodzajowa "Convolosaurus", oznaczająca "stadny jaszczur". Epitet gatunkowy "marri" upamiętnia doktora Raya H. Marra, autora filmów Society of Vertebrate Paleontology i obrońcy praw studentów na Southern Methodist University.
Q123509
wymarły
Concept
Q34740
rodzaj
Concept
Q430
dinozaura
Concept
Q379061
bazalnego
UNK
Q467430
ornitopoda
Concept
Q40614
Skamieniałości
Concept
Q1439
Teksas
LOC
Q108952
hrabstwie Comanche
LOC
Q736917
formacji
Concept
None
Twin Mountains
UNK
Q622265
apt
LOC
Q713623
klad
Concept
Q134190
Iguanodontia
Concept
Q1063
ewolucyjnie
Concept
Q3045639
przedszczękowych
UNK
Q28153650
kości zębowej
UNK
Q1434844
kości skrzydłowej
Concept
None
korzenie
UNK
Q182895
kości szczękowej
Concept
Q713623
klad
Concept
Q134190
Iguanodontia
Concept
Q1567633
grupę siostrzaną
UNK
Q131086
Hypsilophodon
UNK
Q131437
hipsylofodonów
Concept
Q1536258
Southern Methodist University
LOC
Q62051118
Convolosaurus
MISC
Q62051118
Convolosaurus
MISC
Q62051118
Convolosaurus
MISC
1985-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1985
DATE
taxon rank
parent taxon
significant event
located in the administrative territorial entity