Izborniki Światosława
Izborniki Światosława – dwa pergaminowe kodeksy ruskie z XI wieku, sporządzone na zlecenie wielkiego księcia kijowskiego Światosława II Jarosławowicza, zawierające zbiór tekstów przetłumaczonych z języka greckiego na język staro-cerkiewno-słowiański.

Izbornik pierwszy, pochodzący z 1073 roku, jest dosłowną kopią wcześniejszego kodeksu starobułgarskiego tłumaczonego z greki, sporządzonego za panowania cara Symeona Wielkiego. Odnaleziony w 1817 roku w podmoskiewskim monasterze Zmartwychwstania Pańskiego, obecnie przechowywany jest w Państwowym Muzeum Historycznym w Moskwie. W skład kodeksu wchodzi ponad 380 tekstów, głównie wczesnochrześcijańskich i bizantyjska literatura teologiczno-patrystyczna, m.in. "Odpowiedzi" Anastazego Synaity, traktat o poetyce Jerzego Choirowoskosa, traktat o dialektyce Jana z Damaszku czy najstarszy słowiański indeks dzieł zabronionych do czytania wiernemu prawosławnemu. Na podstawie analizy paleograficznej w manuskrypcie wyróżniono rękę dwóch skrybów, z czego jeden zapisał tylko ⅓ kart. Kodeks jest bogato iluminowany ozdobnymi frontyspisami, winietami i inicjałami, a także licznymi ornamentami na marginesach. Otwierający księgę frontyspis przedstawia księcia Światosława wraz z żoną, ofiarowujących księgę Chrystusowi.

Izbornik drugi znajduje się obecnie w zbiorach petersburskiego Ermitażu. Został sporządzony w 1076 roku, o czym zaświadcza adnotacja na końcu kodeksu, przez skrybę imieniem Ioan. Jego losy ją nieznane, pod koniec XVIII wieku znajdował się w prywatnej kolekcji M.M. Szczerbatowa. Księga rozpoczyna się kompilacją fragmentów Psałterza pochwalających czytanie ksiąg, zawarto w niej m.in. wybór pism Jana Chryzostoma, Nila Synaity, Anastazego Synaity i Atanazego Wielkiego, a także utwory hagiograficzne. Teksty poddano obróbkom stylistycznym i językowym dostosowującym je do realiów ruskich, typu zamiana w tekście wina na miód.
Q226697
pergamin
Concept
Q213924
kodeksy
Concept
Q1108445
ruskie
LOC
Q7063
XI wiek
Concept
Q469731
Światosława II Jarosławowicza
PER
Q9129
języka greckiego
Concept
Q35499
język staro-cerkiewno-słowiański
Concept
Q35499
starobułgarskiego
Concept
Q192264
Symeona Wielkiego
PER
Q773979
monasterze Zmartwychwstania Pańskiego
LOC
Q1140429
Państwowym Muzeum Historycznym w Moskwie
LOC
Q473291
Anastazego Synaity
PER
Q51884
Jana z Damaszku
PER
Q179957
paleograficznej
Concept
Q583866
frontyspis
Concept
Q378408
inicjał
UNK
Q656
petersburskiego
LOC
Q132783
Ermitaż
LOC
Q7015
XVIII wiek
Concept
Q41064
Psałterza
MEDIA
Q43706
Jana Chryzostoma
MISC
Q770938
Nila Synaity
PER
Q473291
Anastazego Synaity
PER
Q44024
Atanazego Wielkiego
MISC
Q208628
hagiograficzne
Concept
Q282
wina
Concept
Q184442
miód
Concept
Q1993260
Izborniki Światosława
LOC
1073-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1073
DATE
1817-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1817
DATE
1076-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1076
DATE
inception
collection
country of citizenship