Huang Di
Huang Di (wym. []; ) – legendarny władca i protoplasta Chińczyków, panował w latach 2697-2597 p.n.e. lub 2674-2575 p.n.e. Należał do grupy pięciu legendarnych cesarzy z okresu Wu Di i uważany był za wynalazcę pisma, kompasu, koła garncarskiego, pierwszego kalendarza, astronomii, matematyki i medycyny, a w okresie rozwoju taoizmu uznawano go za jednego z głównych jego patronów (często mylono z nim mędrca tej filozofii, Laozi), jego synem był cesarz Zhuan Xu.

Huang Di wraz ze swym bratem Yan Di (炎帝) odnosił sukcesy w walkach między konkurującymi plemionami w dolinie Żółtej Rzeki m.in. pokonując w bitwie pod Zhuolu (涿鹿), dążącego do separacji wodza Chi You (蚩尤 ), późniejsze nieporozumienia rodzinne przyniosły dalsze konflikty i Huang Di zmuszony był walczyć także z Yan Di (zwanym też "Ognistym Cesarzem") w bitwie pod Banquan (阪泉) co ostatecznie zagwarantowało mu hegemonię i późniejszą deifikację.

Dalecy spadkobiercy Żółtego Cesarza uważani są za założycieli pierwszej chińskiej dynastii Xia (chiń. 夏), panującej w latach 2200-1800 p.n.e.

Za czasów dynastii Zhou (周), panującej w latach 1045–256 p.n.e., czczony był jako najwyższe bóstwo, władca słońca i nieba, a także jako smok lub władca smoków, w szczególności Yinglonga, któremu kazał zabić olbrzyma Kua Fu (夸父) i diabła Chi You (w rzeczywistości chodziło o wodza Chi You pokonanego w bitwie pod Zhuolu). Wierzono, iż Huang Di władał także smokiem Jiaolong. Według legendy, przybył kiedyś na zgromadzenie demonów na górze Taishan wozem zaprzęgniętym w słonie i sześć "Jiaolong".

Huang Di jest uważany za autora dzieła "Huángdì Nèijīng" (黄帝内經 "Kanony medycyny wewnętrznej Żółtego Cesarza"). Składa się ono z dwóch ksiąg: "Sùwèn" (素問 "Księga prostych/podstawowych pytań") i "Língshū" (靈樞 "Oś żywotności"), w których zostały opisane: fizjologia, patologia, anatomia, diagnozowanie i leczenie chorób, medycyna zapobiegawcza. 

Małżonka Huang Di, Leizu (嫘祖) czczona była jako bogini piorunów, nauczyła także ludzi hodowli i nawijania jedwabiu oraz zrobiła dla nich parasol, aby nie mokli w deszczu. 

Chińczycy z wdzięczności zbudowali "Żółtemu Cesarzowi" mauzoleum ("Huangdi Ling" 黃帝陵), znajduje się ono w Qiaoshan (橋山), w powiecie Huanlin (黃陵縣), w prowincji Shaanxi (陕西).
None
protoplasta
UNK
Q42740
Chińczyków
Concept
Q208506
2697
Concept
Q206110
2597
Concept
Q28200
p.n.e.
TIME
Q201727
Wu Di
MISC
Q37260
pisma
Concept
Q34735
kompasu
Concept
Q134032
kalendarza
Concept
Q333
astronomii
Concept
Q395
matematyki
Concept
Q11190
medycyny
Concept
Q9598
taoizm
Concept
Q9333
Laozi
PER
Q198180
Zhuan Xu
PER
Q7355
Żółtej Rzeki
LOC
Q1147255
Chi You
PER
Q169705
dynastii Xia
LOC
Q7850
chiń.
Concept
Q202330
2200
Concept
Q186674
1800
Concept
Q28200
p.n.e.
TIME
Q35216
dynastii Zhou
Concept
Q169490
1045
Concept
Q25321
256
Concept
Q28200
p.n.e.
TIME
Q1378070
Yinglong
Concept
Q3707571
olbrzyma
Concept
Q2626304
Kua Fu
MISC
Q16241852
Jiaolong
UNK
Q216059
Taishan
LOC
Q428448
Huángdì Nèijīng
LOC
Q1441379
Leizu
MISC
Q29201
Huang Di
MISC
Q29201
Huang Di
MISC
Q29201
Huang Di
MISC
Q29201
Huang Di
MISC
Q29201
Huang Di
MISC
Q29201
Huang Di
MISC
2597-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2597
DATE
2575-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2575
DATE
1800-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1800
DATE
-2597^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-2597
NUMBER
-2575^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-2575
NUMBER
-1800^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1800
NUMBER
+256^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
256
NUMBER
spouse
follows
founded by
movement
language used
spouse