Orogeneza hercyńska
Orogeneza hercyńska (orogeneza waryscyjska) – okres intensywnych ruchów górotwórczych zachodzących w paleozoiku, pomiędzy późnym sylurem a końcem permu. W ich wyniku powstały góry określane mianem hercynidów (waryscydów).

W orogenezie hercyńskiej wydziela się poszczególne fazy górotwórcze. Są to:
* faza palatynacka – perm/trias
* faza saalska – perm
* faza asturyjska – karbon górny
* faza kruszcogórska – karbon górny
* faza sudecka – karbon górny
* faza bretońska – karbon dolny
* faza liguryjska – dewon dolny
* faza eryjska – dewon dolny
* faza ardeńska – dewon dolny
* faza krakowska – sylur.

W Europie objęta nimi została głównie część środkowa: (Irlandia, Walia, Ardeny, środkowe Niemcy, Masyw Czeski), a główna faza miała miejsce na przełomie karbonu wczesnego i późnego (z wyjątkiem Uralu).

W Polsce w orogenezie hercyńskiej zostały ukształtowane Sudety i Góry Świętokrzyskie oraz głębokie podłoże Niżu Polskiego – monokliny przedsudeckiej i monokliny śląsko-krakowskiej.

Błędne jest określanie współczesnych pasm górskich jako powstałych w orogenezie waryscyjskiej (czy kaledońskiej), ponieważ wszystkie obecne góry powstały (zostały wypiętrzone, tworząc morfologiczne wyniesienie) w orogenezie alpejskiej. W czasie orogenezy hercyńskiej doszło do powstania gór, jednak po permie uległy one całkowitej erozji i zrównaniu. W czasie orogenezy alpejskiej, utwory sfałdowane i ewentualnie zmetamorfizowane wcześniej, zostały po raz drugi wydźwignięte jako góry zrębowe. Do tak ukształtowanych gór, sfałdowanych w orogenezie hercyńskiej, a wyniesionych powtórnie w orogenezie alpejskiej należą:
* Europa:
** Wogezy
** Rudawy
** Schwarzwald
** Harz
** Sudety
** Masyw Centralny
** Góry Kantabryjskie
** Góry Iberyjskie
** Rodopy
** Ural
* Azja:
**Tienszan
**Góry Czerskiego
* Ameryka Północna:
** Appalachy
* Afryka:
** Góry Smocze
** Góry Przylądkowe
* Australia:
** Wielkie Góry Wododziałowe
** Góry Macdonnella.
Q184554
ruchów górotwórczych
Concept
Q75507
paleozoiku
LOC
Q62412
sylur
LOC
Q76402
perm
LOC
Q9291449
hercynidów (waryscydów)
UNK
Q9258243
fazy górotwórcze
UNK
None
faza palatynacka
UNK
Q76402
perm
LOC
Q47158
trias
LOC
None
faza saalska
UNK
None
faza asturyjska
UNK
Q133738
karbon
LOC
None
faza kruszcogórska
UNK
None
faza sudecka
UNK
None
faza bretońska
UNK
None
faza liguryjska
UNK
Q65955
dewon
LOC
None
faza eryjska
UNK
None
faza ardeńska
UNK
None
faza krakowska
UNK
Q62412
sylur
LOC
Q46
Europie
LOC
Q27
Irlandia
LOC
Q25
Walia
LOC
Q151985
Ardeny
LOC
Q183
Niemcy
LOC
Q704453
Masyw Czeski
LOC
Q133738
karbonu
LOC
Q35600
Ural
LOC
Q36
Polsce
LOC
Q152131
Sudety
LOC
Q631059
Góry Świętokrzyskie
LOC
Q4371231
Niżu Polskiego
MEDIA
Q11785232
monokliny przedsudeckiej
Concept
Q11785233
monokliny śląsko-krakowskiej
Concept
Q661478
orogenezie alpejskiej
Concept
Q76402
perm
LOC
Q80026
erozji
Concept
Q992062
góry zrębowe
UNK
Q46
Europa
LOC
Q187843
Wogezy
LOC
Q4198
Rudawy
LOC
Q4204
Schwarzwald
LOC
Q4186
Harz
LOC
Q152131
Sudety
LOC
Q190695
Masyw Centralny
LOC
Q208076
Góry Kantabryjskie
LOC
Q201496
Góry Iberyjskie
LOC
Q6489
Rodopy
LOC
Q35600
Ural
LOC
Q48
Azja
LOC
Q5474
Tienszan
LOC
Q683923
Góry Czerskiego
LOC
Q49
Ameryka Północna
LOC
Q93332
Appalachy
LOC
Q15
Afryka
LOC
Q183295
Góry Smocze
LOC
Q2334182
Góry Przylądkowe
LOC
Q408
Australia
LOC
Q192583
Wielkie Góry Wododziałowe
LOC
Q1475441
Góry Macdonnella
LOC
Q840828
Orogeneza hercyńska
Concept
subclass of
time period
country
country
part of
part of
continent
continent
continent
country
country
country
country
country
continent
country