Bazylika Grobu Świętego
Bazylika Grobu Świętego (hebr. כנסיית הקבר, "Kenesijat ha-Kewer"; łac. "Sanctum Sepulchrum"; w wielu językach zwana „kościołem Zmartwychwstania Pańskiego”: , "Naos tes Anastaseos", , "Kanisat al-Kijama", lub „Święte Zmartwychwstanie”: , "Surp Harutiun") – najważniejsza świątynia chrześcijańska położona w Dzielnicy Chrześcijańskiej na Starym Mieście Jerozolimy, w domniemanym miejscu męki, ukrzyżowania, złożenia do grobu i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa.

Pierwsza bazylika w tym miejscu została wybudowana w IV wieku z polecenia cesarza Konstantyna. Była ona trzykrotnie większa od współczesnej budowli – rozciągała się od obecnej rotundy ("Anastasis"), w której mieści się edykuła Grobu, aż do ówczesnej głównej ulicy miasta – Cardo Maximus, gdzie dzisiaj znajduje się cerkiew św. Aleksandra Newskiego. Budowla konstantyńska została zniszczona przez Persów pod wodzą Chosrowa II Parwiza, który w 614 zdobył Jerozolimę. Za panowania cesarza Herakliusza sanktuarium – w mniejszych rozmiarach – odbudował patriarcha Modest. Bazylika została jednak doszczętnie zniszczona w 1009 na polecenie kalifa Al-Hakima. W 1099 roku krzyżowcy zdobyli Jerozolimę i na miejscu ruin wznieśli nową świątynię. Na przestrzeni wieków sanktuarium było wielokrotnie przebudowywane oraz nękane przez pożary, trzęsienia ziemi i grabieże. W efekcie pod względem architektonicznym kształt świątyni jest rezultatem różnej jakości przebudów i remontów. Mimo że zewnętrzny wygląd Grobu został znacznie odmieniony, a skała Golgoty w dużym stopniu zniszczona, nadal należą one do najcenniejszych relikwii chrześcijańskich, a sanktuarium przyciąga ogromne liczby pielgrzymów z całego świata.

Bazylika nie jest wyłączną własnością żadnego Kościoła chrześcijańskiego, ale pozostaje we współposiadaniu przedstawicieli kilku wyznań. W bazylice swoje siedziby mają przedstawiciele trzech kościołów: greckiego Prawosławnego Patriarchatu Jerozolimy, Kościoła łacińskiego reprezentowanego przez Zakon Braci Mniejszych (franciszkanie) oraz Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego; mogą oni pełnić na zmiany funkcje liturgiczne w sanktuarium. W największe święta przestrzeń bazyliki jest udostępniana dla liturgii Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego i Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego. Z kolei Koptyjski Kościół Ortodoksyjny ma prawa tylko do kilku pomieszczeń, a w wybrane dni jego wspólnota może sprawować liturgię we własnej kaplicy znajdującej się na tyłach kaplicy Grobu. Relacje między wspólnotami reguluje wywodząca się z czasów Imperium Osmańskiego zasada "Statu Quo".

Od 1980 bazylika wraz z całym Starym Miastem Jerozolimy figuruje na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Q9288
hebr.
Concept
Q397
łac.
Concept
Q44539
świątynia
Concept
Q5043
chrześcijańska
Concept
Q1391891
Dzielnicy Chrześcijańskiej
LOC
Q213274
Starym Mieście
LOC
Q1218
Jerozolimy
LOC
Q623306
męki
Concept
Q40843
ukrzyżowania
Concept
Q302
Jezusa Chrystusa
PER
Q163687
bazylika
Concept
Q8413
Konstantyna
PER
Q507286
edykuła
Concept
Q1035793
Cardo Maximus
Concept
Q174044
Aleksandra Newskiego
PER
Q212732
Chosrowa II Parwiza
PER
Q41852
Herakliusza
PER
Q3057500
Modest
PER
Q65997
kalif
Concept
Q342137
Al-Hakima
PER
Q632602
Prawosławnego Patriarchatu Jerozolimy
ORG
Q597526
Kościoła łacińskiego
ORG
Q913972
Zakon Braci Mniejszych
MEDIA
Q683724
Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego
Concept
Q210540
Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego
ORG
Q179829
Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego
ORG
Q198998
Koptyjski Kościół Ortodoksyjny
Concept
Q12560
Imperium Osmańskie
LOC
Q5313106
Statu Quo
LOC
Q213274
Starym Miastem Jerozolimy
LOC
Q9259
liście światowego dziedzictwa UNESCO
EVE
Q187702
Bazylika Grobu Świętego
Concept
1009-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1009
DATE
1099-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1099
DATE
1980-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1980
DATE
religion
located in the administrative territorial entity
founded by
diocese
religious order
located in the administrative territorial entity
part of
located in the administrative territorial entity
located in the administrative territorial entity
place of burial