Samuel Clarke
Samuel Clarke (ur. 11 października 1675, zm. 17 maja 1729) – teolog, filozof i matematyk, zajmował bardzo ważne miejsce nie tylko w angielskim, lecz także w europejskim życiu kulturalnym swoich czasów.

W latach 1691-95 studiował w Gonville and Caius College na Uniwersytecie Cambridge, następnie był wykładowcą tego kolegium.

Stronnik Newtona, występował często jako jego najbłyskotliwszy, ale i najbardziej zrównoważony rzecznik w złożonych kwestiach filozoficznych i teologicznych dyskutowanych po publikacji "Philosophiae Naturalis Principia Mathematica". Anglikański pastor, kapelan królowej Anny, nie mógł jednak objąć wyższych stanowisk kościelnych, ponieważ ciążył na nim zarzut herezji, jako że negował istnienie Trójcy Świętej na korzyść absolutnego monoteizmu. Także w tym bliski był pozycjom teologicznym wyznawanych przez Newtona. Jego dzieło "The Scripture Doctrine of the Trinity" (1712) wzbudziło wielkie poruszenie. Nie manifestując otwartego ateizmu, ograniczył się w nim do zademonstrowania, że Pismo Święte nie dostarcza wystarczających elementów na rzecz dogmatu Trójcy Świętej.

Sława Clarke’a wiąże się przede wszystkim z upowszechnianiem i obroną teorii fizycznych Newtona; w 1706 r. przełożył na łacinę jego "Optics". Zasłużoną sławą cieszyła się i cieszy do tej pory jego korespondencja z Leibnizem prowadzona w latach 1715-16 i opublikowana w Londynie w 1717 r.; próbował w niej odpowiadać na zarzuty, jakie na płaszczyźnie naukowej, filozoficznej i teologicznej stawiał Leibniz nauce Newtona – w szczególności koncepcjom absolutnej przestrzeni i absolutnego czasu, którym niemiecki filozof przeciwstawiał tezę o ich względności. Biorąc pod uwagę charakter kontrowersji, był to dialog pomiędzy głuchymi i do końca sporu obydwie strony nie zmieniły swoich pozycji. Niemniej publikacja korespondencji odegrała ogromną rolę w wyjaśnianiu wykształconej publiczności tamtych czasów fundamentalnych kwestii filozoficznych leżących u podłoża pewnych podstawowych pojęć rodzącej się nowoczesnej fizyki, takich choćby jak pojęcie czasu i przestrzeni.

Teorie Newtona dostarczyły Clarke'owi decydujących argumentów do sformułowania na nowo zgodnych z aktualnymi ustaleniami nauki dowodów na istnienie Boga oraz jego atrybuty, a na polu moralności absolutnie pewnego kryterium, które służyć miało ustalaniu zasad etycznych – tematowi temu poświęcił wykłady cyklu "Boyle Lectures" w latach 1704-05.

Zgodnie z ówcześnie panującymi nurtami, w wizji Clarke’a dużą rolę odgrywała koncepcja Boga luk.
Q2927
11 października
TIME
Q7624
1675
TIME
Q2575
17 maja
TIME
Q6952
1729
TIME
Q34178
teolog
Concept
Q5891
filozof
Concept
Q395
matematyk
Concept
Q863940
Gonville and Caius College
MEDIA
Q35794
Uniwersytecie Cambridge
ORG
Q935
Newtona
PER
Q205921
Philosophiae Naturalis Principia Mathematica
ORG
Q6423963
Anglikański
Concept
Q152002
pastor
Concept
Q160598
herezji
Concept
Q468777
istnienie
Concept
Q37090
Trójcy Świętej
Concept
Q9159
monoteizm
Concept
Q7066
ateizm
Concept
Q1845
Pismo Święte
Concept
Q620749
dogmat
Concept
Q9047
Leibnizem
PER
Q84
Londyn
LOC
Q190
Boga
MISC
Q1068496
Boga luk
UNK
Q381073
Samuel Clarke
PER
1675-10-11T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
11 października 1675
DATE
1729-05-17T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
17 maja 1729
DATE
1712-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1712
DATE
1706-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1706
DATE
1717-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1717
DATE
-95^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-95
NUMBER
+1712^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1712
NUMBER
-16^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-16
NUMBER
-05^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-05
NUMBER
date of birth
date of death
educated at
religion
subsidiary
notable work
author