Atmosfera Wenus
Atmosfera Wenus – warstwa gazów otaczająca planetę Wenus.

Składa się głównie z dwutlenku węgla i jest dużo gęstsza oraz gorętsza od atmosfery Ziemi. Temperatura przy powierzchni planety wynosi 740 K (467 °C), ciśnienie 93 bary (9,3 MPa, równe panującemu około 900 m pod powierzchnią wody na Ziemi), natomiast gęstość 67 kg/m³. W atmosferze Wenus obecne są nieprzezroczyste chmury kwasu siarkowego, co powoduje, że powierzchnia planety nie jest widoczna ani z Ziemi, ani sond orbitalnych – jej ukształtowanie znane jest wyłącznie na podstawie badań radarowych. Oprócz dwutlenku węgla drugim głównym składnikiem atmosfery jest azot, którego zawartość wynosi 3,5%; pozostałe gazy znajdują się w ilościach śladowych.

Poza samą powierzchnią, gdzie wiatry nie przekraczają 2,8 m/s (10 km/h), atmosfera Wenus znajduje się w intensywnym ruchu. W najniższej z jej warstw, troposferze, wieją potężne wiatry (100 m/s, 360 km/h). Prędkość ta jest szczególnie duża w porównaniu z powolną rotacją Wenus: planeta obraca się wokół własnej osi w ciągu 243 dni ziemskich, wiatry natomiast okrążają ją w jedynie 4 dni, czyli 60 razy szybciej – zjawisko to nazywane jest superrotacją. Ponad troposferą znajduje się spokojniejsza pod tym względem mezosfera, a ponad nią termosfera. Przepływ gazów w termosferze ponownie się wzmaga, ale według zupełnie innego schematu – ogrzane i częściowo zjonizowane gazy przepływają tam z dziennej na nocną stronę planety.

W przeciwieństwie do Ziemi Wenus nie generuje własnego pola magnetycznego. W wyniku oddziaływania planety z cząstkami wiatru słonecznego posiada ona wprawdzie tak zwaną magnetosferę indukowaną, nie stanowi ona jednak tak skutecznego zabezpieczenia przed wiatrem słonecznym, jak jest to na przykład w przypadku Ziemi – lżejsze gazy, w tym para wodna, są stale porywane („wydmuchiwane”) z atmosfery planety. Podejrzewa się, że atmosfera Wenus około 4 miliardy lat temu była dużo bardziej zbliżona do ziemskiej (zob. pierwsza, druga i trzecia atmosfera Ziemi), umożliwiając występowanie ciekłej wody na powierzchni planety. Para powstała w wyniku wyparowania powierzchniowych zbiorników mogła stanowić pierwszy gaz cieplarniany, który przed ucieczką w przestrzeń kosmiczną zdążył zapoczątkować wzrost stężenia kolejnych. Doprowadziło to do niekontrolowanego efektu cieplarnianego, który ukształtował planetę taką, jaką jest dzisiaj.

Mimo ekstremalnych warunków panujących na powierzchni planety, ciśnienie i temperatura panujące na wysokości 50–65 km są prawie takie same, jak przy powierzchni Ziemi. Górne warstwy atmosfery Wenus są w związku z tym najbardziej zbliżonym do Ziemi środowiskiem w całym Układzie Słonecznym, bardziej nawet niż powierzchnia Marsa. Ponieważ powietrze ziemskie jest rzadsze od atmosfery Wenus, możliwe fizycznie byłoby stworzenie napełnionych nim balonów, które utrzymywałyby stałą wysokość i zapewniały warunki do życia dla ludzi. Z tego powodu górne warstwy atmosfery Wenus są proponowane jako miejsce badań, a nawet kolonizacji planety.

Pierwszą osobą, która wysunęła hipotezę o obecności atmosfery na Wenus, był rosyjski uczony Michaił Łomonosow. Podczas końcowej fazy tranzytu Wenus w roku 1761 zaobserwował on łuk światła po stronie planety, która nie znajdowała się już bezpośrednio na tle Słońca. Zjawisko to wytłumaczył refrakcją w atmosferze.
Q11432
gaz
Concept
Q634
planetę
Concept
Q313
Wenus
CEL
Q1997
dwutlenku węgla
Concept
Q3230
atmosfery Ziemi
Concept
Q11579
K
Concept
Q103510
bary
Concept
Q44395
MPa
Concept
Q2
Ziemi
CEL
Q4118
kwasu siarkowego
Concept
Q9360070
ukształtowanie
UNK
Q47528
radar
Concept
Q627
azot
Concept
Q2615451
ruchu
Concept
Q40631
troposferze
Concept
Q191747
obraca się wokół własnej osi
Concept
None
superrotacją
UNK
Q162167
mezosfera
Concept
Q178043
termosfera
Concept
Q190382
zjonizowane
Concept
Q11408
pola magnetycznego
Concept
Q79833
wiatru słonecznego
Concept
Q6915
magnetosferę
Concept
Q190120
para wodna
Concept
Q3230
ziemskiej
Concept
None
pierwsza, druga i trzecia atmosfera Ziemi
UNK
Q11435
ciekłej
Concept
Q283
wody
Concept
Q167336
gaz cieplarniany
Concept
Q4357041
niekontrolowanego efektu cieplarnianego
Concept
Q544
Układzie Słonecznym
Concept
Q111
Mars
CEL
Q7391292
powietrze
Concept
Q29539
rzadsze
Concept
None
badań
UNK
Q686876
kolonizacji
Concept
Q159
rosyjski
LOC
Q58720
Michaił Łomonosow
PER
Q185203
tranzytu Wenus
DIS
Q72277
refrakcją
Concept
Q1941
Atmosfera Wenus
DIS
1761-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
roku 1761
DATE
+467^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
467
NUMBER
+93^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
93
NUMBER
+9.3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
9,3
NUMBER
+67^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
67
NUMBER
+3.5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3,5
NUMBER
+2.8^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2,8
NUMBER
+10^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
10
NUMBER
+100^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
100
NUMBER
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
+60^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
60
NUMBER
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
+50^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
50
NUMBER
+65^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
65
NUMBER
part of
made from material
made from material
made from material