Literaturoznawstwo
Literaturoznawstwo (także: nauka o literaturze, wiedza o literaturze) – dyscyplina humanistyczna, której przedmiotem zainteresowania jest literatura, a przede wszystkim analiza poszczególnych utworów literackich oraz rekonstruowanie historycznoliterackich procesów. W obrębie literaturoznawstwa formułuje się także ogólne teorie oraz metodologie badań literackich.

Tak szeroko rozumianą naukę o literaturze można podzielić na trzy zasadnicze działy:
* historię literatury,
* teorię,
* krytykę literacką.
Podstawowym kryterium takiego podziału jest różny sposób podejścia do utworu literackiego. Nie ma jednak pomiędzy nimi wyrazistych granic – często zdarza się, że te działy przenikają się wzajemnie i wspomagają, dostarczając sobie narzędzi badawczych. Np. historia korzysta z osiągnięć teorii, krytyka może posługiwać się narzędziami historycznymi i teoretycznymi, a teoria – historycznymi.

Podział ten ma charakter zmienny, związany jest bowiem ściśle z dominującą w określonej epoce koncepcją literatury. Historycznie najstarszą dziedziną literaturoznawstwa, bo mającą starożytny rodowód, jest poetyka – dzisiejszy dział teorii literatury. Nieco młodsza jest historia literatury, natomiast teoria powstała stosunkowo niedawno (jako przedmiot dydaktyki uniwersyteckiej pojawiła się w latach 60. XX wieku).

Charakterystyka krytyki literackiej jest ściśle uzależniona od kręgu językowego, w którym jest uprawiana. W krajach anglosaskich, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych, krytyka literacka jest utożsamiana ogólnie z literaturoznawstwem. Z kolei w Niemczech – podobnie jak w Polsce – ma ograniczony zakres działania; może jedynie komentować bieżące wydarzenia i dzieła literackie. W tak rozumianej krytyce dopuszcza się wypowiedzi emocjonalne, wartościujące oraz prezentowanie subiektywnej interpretacji dzieła.

Natomiast poetyka – jedna z najstarszych dziedzin literaturoznawstwa, obecnie funkcjonująca jako dział teorii literatury – zajmowała się niegdyś zagadnieniami historycznoliterackimi. W obrębie poetyki wyróżnia się poetykę historyczną i opisową (systematyczną), która z kolei dzieli się na genologię, stylistykę i wersyfikację.

Naukami pomocniczymi literaturoznawstwa, a w szczególności historii literatury, są bibliografia, księgoznawstwo (bibliologia) i tekstologia. W pracach badawczych wykorzystuje się także wiedzę z wielu innych dyscyplin humanistycznych, takich jak: historia, historia kultury, językoznawstwo, estetyka, antropologia kulturowa, filozofia, socjologia.
Q80083
dyscyplina humanistyczna
Concept
Q8242
literatura
Concept
Q11685687
analiza
UNK
Q7725634
utworów literackich
Concept
Q4263850
historycznoliterackich procesów
UNK
Q17737
teorie
Concept
Q185698
metodologie
Concept
Q6497044
historię literatury
Concept
Q459381
teorię
Concept
Q58854
krytykę literacką
Concept
Q264714
starożytny rodowód
ORG
Q835023
poetyka
Concept
Q35724
latach 60. XX wieku
Concept
Q541576
krajach anglosaskich
LOC
Q11713461
interpretacji
UNK
None
poetykę historyczną
UNK
Q11820960
opisową
Concept
Q3508604
genologię
Concept
Q28856
stylistykę
Concept
Q1930620
wersyfikację
Concept
None
Naukami pomocniczymi
UNK
Q134995
bibliografia
Concept
Q2901245
księgoznawstwo
MEDIA
Q15473066
tekstologia
Concept
Q309
historia
Concept
None
historia kultury
UNK
Q8162
językoznawstwo
Concept
Q35986
estetyka
Concept
Q28598
antropologia kulturowa
Concept
Q5891
filozofia
Concept
Q21201
socjologia
Concept
Q208217
Literaturoznawstwo
Concept
+60^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
60
NUMBER
studies
studies
part of