Bułgarski Pułk Grenadierów SS
Bułgarski Pułk Grenadierów SS (niem. Waffen-Grenadier Regiment der SS (bulgarisches Nr 1)), nazywany też Bułgarskim Legionem Przeciwpancernym – ochotnicza jednostka wojskowa Waffen-SS złożona z Bułgarów pod koniec II wojny światowej.

Pierwsze pomysły sformowania bułgarskiego legionu Waffen-SS i wysłania na front wschodni pojawiły się już w 1942 r., ale władze carskiej Bułgarii nie zgodziły się na to. Koncepcja ta została reaktywowana we wrześniu 1944 r., po przejściu Bułgarii na stronę przeciwników Niemiec. Na mocy rozkazu Reichsführera SS Heinricha Himmlera z 13 listopada rozpoczęto w obozie szkoleniowym w Döllersheim w Austrii formować Bułgarski Pułk Grenadierów SS. Rekrutował się on spośród bułgarskich studentów i robotników z Niemiec oraz tych żołnierzy i osób cywilnych, którzy uciekli z Bułgarii, aby walczyć przeciwko Sowietom. Wśród nich było też 12 bułgarskich studentek medycyny z uniwersytetu w Wiedniu, skierowanych na studia przez młodzieżową organizację "Brannik". Jednym z ochotników był bułgarski as lotniczy ppor. Piotr Boczew. Ostatecznie zwerbowano ok. 600-700 osób, na czele których stanął niemiecki oficer SS-Standartenführer Günter Alhalt, a następnie SS-Oberführer Heinz Bertling. Z ramienia proniemieckiego bułgarskiego "rządu emigracyjnego" Aleksandyra Cankowa, rezydującego w Wiedniu, zwierzchnictwo nad oddziałem sprawował płk Iwan Rogozarow. Formowanie pułku zakończyło się w grudniu 1944 r. Otrzymał on oficjalną nazwę Waffen-Grenadier Regiment der SS (bulgarisches Nr 1).

Na pocz. kwietnia 1945 r. Niemcy planowali włączyć pułk do II Korpusu Pancernego SS. Jednakże z powodu antyniemieckich nastrojów wśród bułgarskich żołnierzy, wysłanie pułku na front przedłużyło się o miesiąc. 20 kwietnia tego roku jednostkę przekształcono w Pułk Niszczycieli Czołgów SS (SS Panzer-Zerstörer-Regiment (bulgarisches)). Niemcy planowali rozbudować ją w Waffen-Grenadier Division der SS (bulgarische Nr 1), ale nigdy do tego nie doszło. Nie jest prawdą często spotykane w literaturze przedmiotu stwierdzenie, iż Bułgarzy nie wzięli udziału w żadnych walkach, a ich jedyną akcją było schwytanie i rozstrzelanie grupy dezerterów z własnych szeregów. W dniach 5-7 maja 1945 r. w okolicach miasta Stockerau na terenie Austrii wzięli udział w walce przeciw nacierającym jednostkom 46 Armii Armii Czerwonej. Bułgarzy zniszczyli 14 sowieckich czołgów i 2 działa pancerne, zadając przeciwnikowi spore straty w ludziach (wzięto nawet ok. 30 jeńców), ale i sami ponieśli dotkliwe straty. Zginęło bądź zostało poważnie rannych 98 żołnierzy, a 46 uznano za zaginionych. Pułk wycofał się w rejon miejscowości Horn. Niemiecki dowódca obrony miasta podpisał kapitulację garnizonu i zobowiązał się do przekazania Armii Czerwonej wszystkich żołnierzy Waffen-SS. W tej sytuacji niemieckie i bułgarskie oddziały Waffen-SS zaatakowały garnizon miasta, próbując bezskutecznie przejąć władzę. W nocy z 7 na 8 maja Bułgarzy wycofali się z Hornu, przechodząc na terytorium Czech. 10 maja trzon pułku (ok. 250 żołnierzy) poddał się wojskom amerykańskim z 3 Armii. Bułgarzy zostali osadzeni w obozie jenieckim w Bad Ischl.

Żołnierze pułku nosili niemieckie mundury z naszywką w kolorach flagi bułgarskiej na ramieniu, na której był herb bułgarski z lwem i napis "Свобода или смърт" (Wolność lub śmierć). Wielu oficerów i żołnierzy samowolnie zrywało odznaki SS, zastępując je bułgarskimi. Nosili też bułgarskie czapki wojskowe. Niektórzy oficerowie mieli szable.

W 1992 r. w Bułgarii został utworzony Związek Weteranów Przeciwpancernego Legionu, grupujący ostatnich żyjących żołnierzy Bułgarskiego Pułku Grenadierów SS. Wszedł on w skład ogólnokrajowego Stowarzyszenia Weteranów II Wojny Światowej.
Q188
niem.
Concept
Q153626
Waffen-SS
ORG
Q133255
Bułgarów
Concept
Q362
II wojny światowej
EVE
Q18625
1942
TIME
Q219
Bułgarii
LOC
Q5268
1944
TIME
Q7318
Niemiec
Concept
Q44687
SS
Concept
Q43067
Heinricha Himmlera
PER
Q689583
Döllersheim
LOC
Q40
Austrii
LOC
Q1741
Wiedniu
LOC
Q2918308
Brannik
Concept
Q11816051
Piotr Boczew
PER
None
Günter Alhalt
UNK
None
Heinz Bertling
UNK
Q443480
Aleksandyra Cankowa
PER
Q11714470
Iwan Rogozarow
PER
Q5240
1945
TIME
Q494283
Stockerau
LOC
Q40
Austrii
LOC
Q251395
Armii Czerwonej
ORG
Q659918
Horn
LOC
Q213
Czech
LOC
Q250984
Bad Ischl
LOC
Q2060
1992
TIME
Q2607334
Bułgarski Pułk Grenadierów SS
MEDIA
Q2607334
Bułgarski Pułk Grenadierów SS
MEDIA
1942-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1942
DATE
1944-09-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
wrześniu 1944
DATE
1944-12-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
grudniu 1944
DATE
1945-04-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
kwietnia 1945
DATE
1945-05-07T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
7 maja 1945
DATE
1992-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1992
DATE
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+13^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
13
NUMBER
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
-700^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-700
NUMBER
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20
NUMBER
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
+46^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
46
NUMBER
+14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
14
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+30^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
30
NUMBER
+98^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
98
NUMBER
+46^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
46
NUMBER
+7^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
7
NUMBER
+8^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
8
NUMBER
+10^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
10
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
conflict
inception
conflict
director / manager
member of
country
country