Transform and Lighting
Transform and Lighting, T&L (z ang. "transformacja i oświetlenie") – pojęcie używane w grafice komputerowej. Metoda generowania grafiki 3D poprzez tworzenie dwuwymiarowego widoku trójwymiarowej sceny (Transform) i zmianę kolorów poszczególnych powierzchni na scenie bazując na informacji o oświetleniu (Lighting). 

W przypadku komputerów osobistych T&L w grach było implementowane programowo aż do roku 1999, kiedy to pojawiła się karta graficzna nVidia GeForce 256, która jako pierwsza realizowała zadania T&L sprzętowo. W kolejnym roku pojawił się największy rywal tej karty ATI Radeon z serii 7xxx, który również obsługiwał sprzętowo T&L. Konieczność przejścia z obsługi programowej na sprzętową była podyktowana głównie tym, iż wielkość trójwymiarowych scen, które trzeba było przetwarzać, rosła znacznie szybciej niż moc obliczeniowa ówczesnych CPU. Praktycznie już tylko karty graficzne pozwalały uzyskiwać odpowiednią płynność renderowania grafiki trójwymiarowej.

Pierwszym API, który pozwalał na korzystanie ze sprzętowego T&L były biblioteki DirectX 7.0. Sprzętowy układ T&L umożliwiał wykonywanie skomplikowanych obliczeń zmiennoprzecinkowych, które tworzą obraz 3D, obcinają (usuwają) obiekty znajdujące się poza obszarem sceny i przypisują każdemu wierzchołkowi wektor oświetlenia po uprzednim obliczeniu sceny i jej źródeł światła. 

W krótkim czasie sprzętowo realizowane T&L stało się standardem. Kolejnym krokiem w grafice trójwymiarowej były biblioteki DirectX 8.0, które wprowadziły w pełni programowalne vertex i pixel shadery, jednak ich użycie w grach było opcjonalne, co pozwalało na korzystanie z T&L jeszcze przez wiele lat. 
Q1860
ang.
Concept
Q150971
grafice komputerowej
Concept
Q189177
grafiki 3D
Concept
Q9334167
trójwymiarowej sceny
UNK
Q16338
komputerów osobistych
Concept
Q182477
nVidia
ORG
Q1028816
GeForce 256
MISC
Q213849
ATI
ORG
Q295089
Radeon
ORG
Q5300
CPU
Concept
Q4308
karty graficzne
Concept
Q176953
renderowania
Concept
Q189177
grafiki trójwymiarowej
Concept
Q165194
API
Concept
Q188695
DirectX
MISC
Q633182
shadery
Concept
Q1565254
Transform and Lighting
Concept
1999-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
roku 1999
DATE
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+7^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
7
NUMBER
+7.0^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
7.0
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+8.0^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
8.0
NUMBER
developer
developer
instance of