Tryptyk Zwiastowania
Tryptyk Zwiastowania – dzieło niderlandzkiego malarza Rogiera van der Weydena, jedno z wcześniejszych dzieł w twórczości tego artysty. Przykład malarstwa tablicowego doby późnego gotyku. Część środkowa ze sceną "Zwiastowania" znajduje się w paryskim Luwrze, natomiast skrzydła boczne stanowią część zbiorów Galerii Sabauda w Turynie.

Jest to tryptyk o wymiarach: 86 × 92 cm (część środkowa), 87 × 36,5 cm (skrzydła). Część środkowa będąca tytułową częścią dzieła zawiera scenę Zwiastowania, która rozgrywa się w komnacie mieszczańskiego domu. Malarz ukazał moment przybycia archanioła Gabriela, na co wskazują lekko uniesione skrzydła i poruszone wiatrem szaty; biała alba i wzorzysty, brokatowy płaszcz. Na przybycie Gabriela Maria reaguje natychmiastowo. Dynamiczny zwrot w stronę Gabriela, meandryczne fałdy długiej granatowej sukni Marii ożywiają kompozycję. Z drugiej zaś strony artysta nadał Marii delikatności, szczególnie w wyrazie twarzy i geście; delikatnie opuszcza księgę. Duch realizmu został uwzględniony również w przedstawieniu wnętrza, lewą stronę zajmuje kominek i gotycka ława, prawą sekretera i wielkie łoże z baldachimem pokryte czerwoną tapicerką. Bogactwo szczegółów i wnikliwa obserwacja detalu cechuje wazon z liliami, dzban na tacy i żyrandol, oraz dwa owoce granatu (zapowiedź Pasji Chrystusa) oraz szklany wazon z wodą święconą. Niewątpliwie twórca tryptyku inspirował się twórczością Jana van Eycka, środkowa część kompozycji (szczególnie realistyczne ukazanie wnętrza mieszczańskiego, wraz z detalami) nawiązuje do "Portretu małżonków Arnolfinich" wykonanego przez mistrza z Brugii. Od strony ideowej jest to przykład "devotio moderna" – nurtu pobożności powszechnego wśród mieszczańskiej inteligencji. Stąd wynika powszechne w gotyckim malarstwie niderlandzkim wpisanie wątków religijnych w ówczesne środowisko mieszczańskie.

Na lewym skrzydle artysta ukazał klęczącego donatora, zaś w prawym scenę Nawiedzenia. Tłem dla tych scen jest rozległy krajobraz z architekturą – warownymi budowlami z motywami charakterystycznymi dla XV-wiecznego gotyku.
Q476033
niderlandzkiego
LOC
Q68631
Rogiera van der Weydena
PER
Q55439
malarstwa tablicowego
Concept
Q46825
gotyk
Concept
Q90
paryskim
LOC
Q19675
Luwr
LOC
Q2245152
Galerii Sabauda
LOC
Q495
Turyn
LOC
Q79218
tryptyk
Concept
Q81989
archanioła Gabriela
Concept
Q336889
alba
Concept
Q649022
brokatowy
Concept
Q345
Maria
PER
Q2407432
ława
Concept
Q3666631
sekretera
Concept
Q42177
łoże
Concept
Q335571
baldachim
Concept
Q13188
granatu
Concept
Q623306
Pasji
Concept
Q102272
Jana van Eycka
PER
Q220859
Portretu małżonków Arnolfinich
MEDIA
Q12994
Brugii
LOC
Q756170
devotio moderna
UNK
Q107425
krajobraz
Concept
Q3999110
Tryptyk Zwiastowania
MEDIA
+86^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
86
NUMBER
+92^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
92
NUMBER
+87^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
87
NUMBER
+36.5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
36,5
NUMBER
creator
collection
instance of
notable work
location
located in the administrative territorial entity
notable work
place of death
creator