Catherine de Rambouillet
Catherine de Vivonne de Rambouillet (ur. 1588 w Rzymie, zm. 2 grudnia 1665 w Paryżu) — francuska arystokratka, prekursorka salonów literackich oraz nurtu préciosité.

Jako córka Jeana de Vivonne, markiza de Pisani, byłego doradcy Henryka III, oraz Giulii Savelli, Catherine de Vivonne już w dzieciństwie mogła przysłuchiwać się rozmowom literatów i erudytów. 27 stycznia 1600, jako dwunastolatka, wyszła za Charles'a d'Angennes, vidama i seneszala Mans, który po śmierci swego ojca w 1611 odziedziczył tytuł markiza de Rambouillet. Urodziła siedmioro dzieci, w tym najstarszą córkę Julie (1607–1671), która później miała odegrać istotną rolę w salonie matki.

Catherine de Rambouillet zaprojektowała gruntowną przebudowę Hôtel de Pisani przy rue Saint-Thomas-du-Louvre w Paryżu (później przemianowanego na Hôtel de Rambouillet). To właśnie tam, zrażona obyczajami i intrygami panującymi na dworze Henryka IV, a także nękana problemami zdrowotnymi, od 1608 prowadziła jeden z pierwszych we Francji salonów, poświęcony sztuce konwersacji i literaturze. Funkcjonował on aż do śmierci markizy w 1665, choć w latach 1645–1650 stracił na znaczeniu z powodu zamętu spowodowanego Frondą oraz żałobą po kilku członkach rodziny.

Centralnym miejscem spotkań był „błękitny pokój” ("chambre bleue"), w którym markiza przyjmowała gości, leżąc w łóżku. Nosiła przydomek Arthénice, co było anagramem jej imienia, ułożonym przez częstego bywalca salonu, poetę François de Malherbe'a. Oprócz niego w Hôtel de Rambouillet bywali m.in. pisarze Vincent Voiture, François de La Rochefoucauld i Jean Chapelain, pisarki markiza de Sévigné i Madame de La Fayette oraz gramatyk Claude Favre de Vaugelas. Podczas spotkań w „błękitnym pokoju” kultywowano wytworność myśli i języka, kształtując ideał préciosité, który wywarł istotny wpływ na francuski klasycyzm.

Catherine de Rambouillet uważana jest za pionierkę zjawiska salonu literackiego. Choć już przed spotkaniami w „błękitnym pokoju” funkcjonowały salony wicehrabiny d'Auchy i pani de Loges, to właśnie Hôtel de Rambouillet zdobył największą sławę jako miejsce, w którym kultywowano dobre maniery i dowcipną konwersację. Markiza de Rambouillet miała wiele naśladowczyń, takich jak Madeleine de Scudéry czy polskie królowe francuskiego pochodzenia: Maria Ludwika Gonzaga i Maria Kazimiera d’Arquien. Tendencje zapoczątkowane w salonie markizy doczekały się jednak również krytyki, m.in. ze strony Moliera w sztuce "Pocieszne wykwintnisie".
Q6757
1588
TIME
Q220
Rzym
LOC
Q2296
2 grudnia
TIME
Q7582
1665
TIME
Q90
Paryż
LOC
Q576342
salonów literackich
Concept
Q1140487
préciosité
Concept
Q53448
Henryka III
PER
Q1474579
vidam
Concept
Q1138622
seneszal
Concept
Q1476
Mans
LOC
Q209726
markiz
Concept
None
Julie
UNK
Q936976
Henryka IV
PER
Q576342
salonów
Concept
Q656186
Frondą
EVE
Q122981
anagram
Concept
Q358574
François de Malherbe'a
PER
Q729846
Vincent Voiture
PER
Q273708
François de La Rochefoucauld
PER
Q237103
markiza de Sévigné
PER
Q237090
Madame de La Fayette
PER
Q1140487
préciosité
Concept
Q11739684
klasycyzm
UNK
Q237095
Madeleine de Scudéry
PER
Q232793
Maria Ludwika Gonzaga
PER
Q240113
Maria Kazimiera d’Arquien
PER
Q687
Molier
PER
Q1219041
Pocieszne wykwintnisie
Concept
Q268696
Catherine de Rambouillet
PER
Q268696
Catherine de Rambouillet
PER
1588-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1588
DATE
1665-12-02T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2 grudnia 1665
DATE
1600-01-27T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
27 stycznia 1600
DATE
1611-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1611
DATE
1607-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1607
DATE
1671-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1671
DATE
1608-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1608
DATE
1665-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1665
DATE
1650-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1650
DATE
+1607^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1607
NUMBER
+1671^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1671
NUMBER
+1650^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1650
NUMBER
place of birth
place of death
noble title
notable work
author