Nos
Nos – wyniosłość w obrębie twarzy stanowiąca drogę przepływu powietrza w procesie oddychania. Powietrze przechodzące przez nos zostaje ocieplone i nawilżone. Dociera później do okolicy węchowej znajdującej się w jego górnej części. Substancje chemiczne zawarte w powietrzu są rozpuszczane w śluzie i pobudzają wtedy liczne receptory znajdujące się w okolicy węchowej. Następnie impuls wędruje przez nerw węchowy do mózgowia, gdzie jest odbierany. Nozdrza przednie, przez które przedostaje się powietrze, są oddzieloną przegrodą nozdrzy, później przechodząca w przegrodę nosową, która rozdziela na dwie części jamę nosową. Kończy się ona nozdrzami tylnymi prowadzącymi do gardła. Nos zewnętrzny zbudowany jest z tkanki kostnej i chrzęstnej, dzieli się na grzbiet, nasadę oraz wierzchołek nosa. Wierzchołek nosa może być pokryty niemal niezmienioną skórą, na przykład u koni. U niektórych ssaków, w tym mięsożernych i części przeżuwaczy, nozdrza przednie wraz z górną wargą tworzą płytkę nosową (lusterko nosowe). U świni występuje płytka ryjowa, natomiast u bydła płytka nosowo-wargowa (śluzawica; grafika nr 4 po prawej).

Obecne w nosie włoski wyłapują drobinki zanieczyszczeń, nie pozwalając im dostać się do płuc.

U większości ssaków nos pełni również funkcje głównego narządu węchu. Część wyposażona jest w narząd Jacobsona pełniący funkcję narządu tropienia lub narządu węchu ustnego.

W typologii antropologicznej ze względu na swą znaczną zmienność w proporcjach pomiary nosa odgrywają duże znaczenie. Określa się wskaźniki długościowo-szerokościowe, kształt profilu, wydatność oraz położenie otworów nosowych. Jego zróżnicowanie ma być jedną z cech adaptatywnych.
Q37017
twarz
Concept
Q9530
oddychania
Concept
Q7391292
Powietrze
Concept
Q24774756
receptory
Concept
Q75865
mózgowia
Concept
Q500634
przegrodę nosową
Concept
Q156104
jamę nosową
Concept
Q726
koni
Concept
Q192164
przeżuwaczy
Concept
Q787
świni
Concept
Q830
bydła
Concept
Q7886
płuc
Concept
Q7377
ssaków
Concept
Q1541064
węch
Concept
Q336484
narząd Jacobsona
Concept
Q25416184
typologii antropologicznej
UNK
Q9378368
wskaźniki
UNK
Q11689487
cech adaptatywnych
UNK
Q7363
Nos
Concept
Q7363
Nos
Concept
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
part of
part of
anatomical location