Obraz wotywny Władysława II Jagiellończyka i jego dzieci Anny i Ludwika
Obraz wotywny Władysława II Jagiellończyka i jego dzieci Anny i Ludwika – dzieło namalowane w 1515 roku przez Bernharda Strigela. Znajduje się w zbiorach Szépművészeti Múzeum w węgierskim Budapeszcie. 

Obraz przedstawia świętego Władysława, który modli się i poprzez wymowny gest poleca Władysława II Jagiellończyka oraz jego potomstwo opiece Matce Boskiej, która wraz z Dzieciątkiem objawia się na niebiosach jako apokaliptyczna "Regina Coeli". Otoczona jest złocistą, promienistą aureolą wyłaniającą się z ciężkich, mrocznych chmur przysłaniających lazurowy firmament nieba. Poniżej rozległy pejzaż z warownym zamkiem wznoszącym się na wzgórzu. Dzieciątko Jezus wymownym gestem udziela błogosławieństwa patronowi Węgier oraz królewskiej rodzinie. Prócz wspomnianego Władysława II modli się dwójka dzieci Anna Jagiellonka oraz Ludwik II Jagiellończyk. Na obrazie nie jest obecna żona monarchy Anna de Foix. U stóp króla Władysława ukazane w ukłonie heraldycznym godła Królestwa Polskiego oraz Królestwa Węgier, Królestwa Czech i księstwa Dalmacji. Sceneria rozgrywa się w mrocznym pomieszczeniu, gdzie widać pod ciemnoczerwonym baldachimem pusty tron, utrzymany w podobnych tonacjach, które kontrastują z intensywnymi tonacjami czerwieni i bieli kostiumów oraz jasnych barw karnacji i złocisto-rudawych odcieni fryzur dzieci. Nieco ciemniejszą karnację ma młody czesko-węgierskiego, zaś odzwierciedlająca podeszły wiek twarz patrona Węgier charakteryzuje się silnie wyeksponowanymi cechami fizjonomicznymi. Gamę barwną obrazu wzbogacają purpury szat króla Władysława oraz skontrastowane czerwienie płaszcza i zielenie szat św. Władysława. Gra przeciwstawnych kolorów znajduje się również w prawej części kompozycji, prócz wspomnianych dysonansów barwnych nieba i krajobrazu, kontrasty tworzą ciemne błękity szat i ciemne brązy długich, lekko falujących włosów Marii z kolorami karnacji młodej twarzy Marki Boskiej i ciała Dzieciątka. 

Jest to przedstawienie o charakterze wotywnym. Interpretację utrudnia brak czytelnej inskrypcji na banderoli umieszczonej w dolnej partii trzonu halabardy, którą podtrzymuje święty Władysław. Charakterystyczną cechą dzieła jest przeciwstawienie sakralnego portretu identyfikacyjnego z wizerunkiem idealnego monarchy. Obie tendencje obrazowania władcy preferowane były częstokroć w średniowieczu. Badacze dostrzegają w obliczu ukoronowanego świętego Władysława rysy Władysława II, podczas gdy sam monarcha, został przez Strigla przedstawiony jako młodzieniec, co sprzeczne jest w kontekście czasu namalowania dzieła, na rok około 1515, kiedy to Jagiellończyk miał 59 lat. Obraz w pewnym sensie odnosi się do intensywnych relacji politycznych Jagiellonów oraz Habsburgów, których jedną z kluczowych kwestii była sukcesja tych drugich w wypadku śmierci męskiego potomka z dynastii jagiellońskiej. W 1515 roku w Wiedniu cesarz Maksymilian I Habsburg adoptował syna Władysława II Ludwika, a w 1517 roku zaaranżowano małżeństwa Anny Jagiellonki z wnukiem cesarza, Ferdynandem Habsburgiem oraz Ludwika Jagiellończyka z wnuczką Maksymiliana, Marią. 

Oprócz m.in. Albrechta Dürera i Albrechta Altdorfera, na dworze cesarza Maksymiliana I działał pochodzący z Memmingen Bernhard Striegel, który namalował obraz wotywny Władysława II w Wiedniu. Innym dziełem Striegla odzwierciedlającym politykę Habsburgów wobec Jagiellonów jest "Portret cesarza Maksymiliana i jego rodziny" znajdujący się w wiedeńskim Kunsthistorisches Museum, datowany na koniec drugiej dekady XVI wieku. Prócz idealizującego wizerunku cesarza na obrazie widnieją jego żona Maria Burgundzka, syn Filip I Piękny, wnuki Ferdynand I i Karol V, a ponadto Ludwik II Jagiellończyk.
Q637420
Bernharda Strigela
Concept
Q840886
Szépművészeti Múzeum
LOC
Q1781
Budapeszcie
LOC
Q26486
świętego Władysława
PER
Q155599
Władysława II Jagiellończyka
PER
Q345
Matce Boskiej
PER
Q302
Dzieciątkiem
PER
Q42040
apokaliptyczna
MEDIA
Q756768
Regina Coeli
MEDIA
Q233335
Anna Jagiellonka
PER
Q157092
Ludwik II Jagiellończyk
PER
Q231126
Anna de Foix
PER
Q171348
Królestwa Polskiego
LOC
Q171150
Królestwa Węgier
LOC
Q42585
Królestwa Czech
LOC
Q528042
księstwa Dalmacji
LOC
Q335571
baldachim
Concept
Q11795035
wotywnym
UNK
Q2689628
banderoli
UNK
Q185623
halabardy
Concept
None
sakralnego portretu identyfikacyjnego
UNK
None
wizerunkiem idealnego
UNK
Q12554
średniowieczu
TIME
Q150726
Maksymilian I Habsburg
PER
Q150611
Ferdynandem Habsburgiem
PER
Q157077
Marią
PER
Q5580
Albrechta Dürera
PER
Q153746
Albrechta Altdorfera
PER
Q14825
Memmingen
LOC
Q1741
Wiedniu
LOC
Q95569
Kunsthistorisches Museum
LOC
Q157073
Maria Burgundzka
PER
Q157098
Filip I Piękny
PER
Q32500
Karol V
PER
Q11795036
Obraz wotywny Władysława II Jagiellończyka i jego dzieci Anny i Ludwika
Concept
1515-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1515
DATE
1515-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1515
DATE
1517-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1517
DATE
+59^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
59
NUMBER
creator
collection
depicts
headquarters location
child
sibling
sibling
child
child