Wymiar wielkości fizycznej
Wymiar wielkości fizycznej – wyrażenie danej wielkości za pomocą wielkości podstawowych danego układu wielkości fizycznych, w postaci iloczynu wielkości podstawowych w odpowiednich potęgach (wzorem wymiarowym, zbudowanym w oparciu o wzór definicyjny tej wielkości fizycznej).

Np. w układzie wielkości fizycznych długość – masa – czas (LMT), wymiarem siły jest:
: formula_1

Symbole wielkości fizycznych piszemy pismem pochyłym (kursywą), a symbole wielkości podstawowych we wzorze wymiarowym (ale nie w definicyjnym), pismem prostym (antykwą) lub kursywą (spotyka się obie pisownie). Wielkości podstawowe we wzorze wymiarowym oznaczamy wielkimi literami (np. długość to L lub formula_2 a nie formula_3 jak w wielu wzorach definicyjnych). We wzorze wymiarowym symbol wielkości „wymiarowanej” (ale nie symbole wielkości podstawowych) zapisujemy w nawiasie kwadratowym.
Wykładniki potęgowe we wzorze wymiarowym nazywamy "wykładnikami wymiarowymi".

"Wielkością podstawową", w danym układzie wielkości fizycznych, nazywamy wielkość fizyczną, która jest umownie przyjęta, jako niezależna od pozostałych wielkości układu.

"Wielkością pochodną" nazywamy wielkość fizyczną, która w danym układzie wielkości jest funkcją wielkości podstawowych.

Jest sprawą dyskusyjną, czy przyjmowanie pewnych wielkości fizycznych za podstawowe, jest wyłącznie kwestią umowną, czy odzwierciedla pewną rzeczywistość fizyczną, a jeśli tak, to ile jest tych wielkości.

Obowiązujący obecnie, w większości krajów świata, układ jednostek miar SI jest oparty na układzie wielkości długość – masa – czas, uzupełniony o temperaturę, natężenie prądu elektrycznego, światłość i ilość (liczność) materii, którym odpowiadają jednostki podstawowe: metr, kilogram, sekunda, kelwin, amper, kandela i mol. Jednak, o ile pozycja temperatury, jako wielkości podstawowej, nie jest kwestionowana nawet w układzie jednostek naturalnych Plancka (mimo że temperaturę można interpretować, jako wyrażającą średnią energię kinetyczną cząstek), to natężenie prądu elektrycznego zostało przyjęte, jako wielkość podstawowa, jedynie ze względu na łatwość odtworzenia wzorca (naturalną wielkością podstawową dla elektryczności jest ładunek elektryczny), a światłość stała się wielkością podstawową, jedynie aby zobiektywizować subiektywny odbiór pewnego zakresu fal elektromagnetycznych przez ludzki wzrok (obiektywną wielkością odpowiadającą światłości jest gęstość kątowa strumienia energii mierzona w watach na steradian, co znalazło wyraz w obecnej definicji kandeli). Obowiązująca obecnie definicja metra, wyrażająca go w powiązaniu z sekundą, choć nie kwestionuje pozycji długości jako wielkości podstawowej, to wydaje się podkreślać jej związek z czasem, wynikający ze szczególnej teorii względności (czasoprzestrzeń).

Wymiar jednostki miary – wyrażenie danej jednostki miary za pomocą podstawowych jednostek miar danego układu jednostek miar (tj. głównych jednostek miar wielkości podstawowych układu wielkości, na którym jest oparty układ jednostek), w postaci iloczynu jednostek podstawowych w odpowiednich potęgach (wzorem wymiarowym, zbudowanym w oparciu o wzór wymiarowy wielkości fizycznej).

Np. w, opartym na układzie LMT, układzie jednostek miar SI, wymiarem niutona jest:
: formula_4

a, w opartym na tym samym układzie, układzie jednostek miar CGS, wymiarem dyny jest:
: formula_5

Symbole jednostek miar piszemy pismem prostym (antykwą). We wzorze wymiarowym symbol jednostki miary „wymiarowanej” (ale nie symbole jednostek podstawowych) zapisujemy w nawiasie kwadratowym.

Przykład:
: Ustalić wymiar mocy i wymiar jednostki głównej mocy w układach jednostek miar SI, CGS, MKGS.
: 1) Ustalamy wzór definicyjny (wielkościowy), niezależny od układu wielkości fizycznych, i od układu jednostek miar:
: formula_6

: 2) Ustalamy wzór wymiarowy (wymiar mocy) w układzie długość – masa – czas (niezależny od układu jednostek miar):
: formula_7

: 3) Ustalamy wymiar jednostki miary mocy w układzie SI, opartym na układzie długość – masa – czas:
: formula_8

: 4) Ustalamy wymiar jednostki miary mocy w układzie CGS, również opartym na układzie długość – masa – czas:
: formula_9

: 5) Ustalamy wzór wymiarowy (wymiar mocy) w układzie długość – siła – czas (niezależny od układu jednostek miar):
: formula_10

: 6) Ustalamy wymiar jednostki miary mocy w układzie MKGS, opartym na układzie długość – siła – czas:
: formula_11

Niekiedy różne jednostki miar, różnych (niejednorodnych) wielkości fizycznych mają ten sam wymiar, np. jednostka energii dżul 1 J = N · m = kg · m/s² · m = kg · m² · s−2 i jednostka momentu siły niutonometr 1 Nm = kg · m² · s−2. Takie jednostki miar nazywamy homologicznymi.
Q107715
wielkości fizycznej
Concept
Q36253
długość
Concept
Q11423
masa
Concept
Q11471
czas
Concept
Q11402
siły
Concept
Q344098
kursywą
Concept
Q582732
antykwą
LOC
Q11348
funkcją
Concept
Q25416245
układ jednostek miar
UNK
Q12457
SI
Concept
Q36253
długość
Concept
Q11423
masa
Concept
Q11471
czas
Concept
Q11466
temperaturę
Concept
Q29996
natężenie prądu elektrycznego
Concept
Q104831
światłość
Concept
Q104946
ilość (liczność) materii
Concept
Q11574
sekunda
Concept
Q11579
kelwin
Concept
Q25272
amper
Concept
Q83216
kandela
Concept
Q41509
mol
Concept
Q468999
układzie jednostek naturalnych
Concept
Q9021
Plancka
PER
Q46276
energię kinetyczną
Concept
Q1621273
cząstek
Concept
Q468999
naturalną
Concept
Q1111
ładunek elektryczny
Concept
Q9128
pewnego zakresu
Concept
Q12969754
fal elektromagnetycznych
Concept
Q162668
wzrok
Concept
Q25236
wat
Concept
Q177612
steradian
Concept
Q11455
szczególnej teorii względności
Concept
Q133327
czasoprzestrzeń
Concept
Q47574
jednostki miary
Concept
Q25416245
układu jednostek miar
UNK
Q12438
niuton
Concept
Q201933
dyny
Concept
Q11379
energii
Concept
Q25269
dżul
Concept
Q48103
momentu siły
Concept
Q215571
niutonometr
Concept
Q19110
Wymiar wielkości fizycznej
Concept
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+7^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
7
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+8^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
8
NUMBER
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
+9^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
9
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
+10^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
10
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+11^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
11
NUMBER
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
has quality
measured physical quantity
measured physical quantity
measured physical quantity
measured physical quantity