Lampa halogenowa
Lampa halogenowa – rodzaj elektrycznego źródła światła. Jest to żarówka z żarnikiem wolframowym, wypełniona gazem szlachetnym z niewielką ilością halogenu (czyli fluorowca, np. jodu), który regeneruje żarnik, przeciwdziałając jego rozpylaniu, a tym samym ciemnieniu bańki od strony wewnętrznej.

Halogen tworzy związek chemiczny z wolframem (parami wolframu w bańce i na ściankach bańki). Związek ten krąży wraz z gazem w bańce w temperaturze panującej blisko żarnika, a następnie rozpada się na wolfram i fluorowiec. W rezultacie tej reakcji następuje przenoszenie cząstek wyparowanego wolframu z bańki na żarnik. Proces ten nazywa się halogenowym cyklem regeneracyjnym. Występowanie tego cyklu pozwala zwiększyć temperaturę żarnika do około 3200 K, zatem żarówki halogenowe cechują się wyższymi skutecznościami świetlnymi w porównaniu do zwykłych lamp żarowych (do 18 lumenów/wat).

Podane temperatury pracy żarnika odnoszą się do standardowych lamp, dla których przewidziano średni czas pracy 1000 godzin. Czasami, w sytuacjach, w których wymagane jest uzyskanie światła bardziej zbliżonego do światła dziennego (na planie filmowym), stosuje się żarówki pracujące z wyższą temperaturą żarnika. Trwałość takich lamp jest jednak znacznie mniejsza.

Zaletą lamp halogenowych są niewielkie rozmiary, emisja światła w całym paśmie widzialnym zbliżone do słonecznego (duży wskaźnik oddawania barw), co pozwala na, tam gdzie wymagane jest dokładne oddawanie barw, np. oświetlanie dzieł sztuki, brak konieczności stosowania układów zapłonowych, brak emisji UV, możliwość stosowania ściemniaczy, niewielkie zmiany strumienia świetlnego w czasie eksploatacji, brak rtęci.

Wadą jest niewielka skuteczność w porównaniu do świetlówek i lamp LED, która wynika z emisji światła jako promieniowania cieplnego, czyli zamiany energii elektrycznej na ciepło, z którego niewielka część jest odprowadzana jako światło. Wiąże się z tym nagrzewanie lampy i jej otoczenia. Ich trwałość w porównaniu do lamp wyładowczych, czy lamp LED jest również mniejsza, jednakże lampy halogenowe mają dłuższy czas pracy od tradycyjnych żarówek.

Celem zmniejszenia emisji dwutlenku węgla, Komisja Europejska wprowadziła zakaz produkcji i sprzedaży żarówek halogenowych, obowiązujący od 1 września 2018.
Q11651
elektrycznego
Concept
Q9128
światła
Concept
Q47616
żarówka
Concept
Q515888
żarnik
Concept
Q743
wolfram
Concept
Q19609
gazem szlachetnym
Concept
Q19605
halogenu
Concept
Q1103
jod
Concept
Q11466
temperaturze
Concept
Q36534
reakcji
Concept
Q11579
K
Concept
Q1504173
skutecznościami świetlnymi
Concept
Q484092
lumen
Concept
Q25236
wat
Concept
Q27575
wskaźnik oddawania barw
Concept
Q11391
UV
Concept
Q922672
lamp wyładowczych
Concept
Q1553201
lamp LED
Concept
Q1997
dwutlenku węgla
Concept
Q8880
Komisja Europejska
ORG
Q1114190
Lampa halogenowa
Concept
2018-09-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1 września 2018
DATE
+18^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
18
NUMBER
subclass of
part of
made from material