Monaster Czudowski
Monaster Czudowski (ros. Чу́дов монасты́рь) – nieistniejący prawosławny klasztor w Moskwie.

Założycielem klasztoru był rezydujący w Moskwie metropolita kijowski Aleksy w 1365, według tradycji dla upamiętnienia uzdrowienia żony chana Złotej Ordy Dżany Bega Tajduły. Wspólnota monastyczna zamieszkała w budynku wzniesionym w obrębie Kremla moskiewskiego na gruncie podarowanym przez chanów (do tej pory służył namiestnikom chanów w Moskwie). We wrześniu 1365 powstała pierwsza świątynia monasterska pod wezwaniem Cudu św. Michała Archanioła. Według różnych źródeł była to jedna z pierwszych murowanych świątyń prawosławnych w Moskwie, lub też cerkiew drewniana, którą zastąpiono obiektem wzniesionym z kamienia dopiero w 1404. Po swojej śmierci metropolita Aleksy został pochowany w monasterze.

W 1382 klasztor został zniszczony przez wojska chana Tochtamysza.

W 1441 w monasterze został przymusowo zatrzymany metropolita moskiewski Izydor. Miało to miejsce w związku z przyjęciem przez niego postanowień unii florenckiej, co spotkało się z niezadowoleniem wielkiego księcia moskiewskiego Wasyla II. Izydor ostatecznie zbiegł z klasztoru. W monasterze byli również przetrzymywali inni duchowni, którzy popadli w niełaskę: metropolita nowogrodzki Geronty oraz starzec Wassian. Według legendy mnichem klasztoru był również późniejszy Dymitr Samozwaniec.

W 1501 dotychczasowa cerkiew Cudu św. Michała Archanioła została zastąpiona soborem pod tym samym wezwaniem. Wcześniej, w 1483, powstała cerkiew św. Aleksego, w której począwszy od 1629 chrzczone były kolejne dzieci carów rosyjskich. W cerkwi tej znajdowały się również relikwie św. Aleksego metropolity Moskwy. Również w 1501 wzniesiono cerkiew Zwiastowania (przebudowana 1826). Ostatnia z cerkwi klasztornych nosiła wezwanie św. Andrzeja. W XVI–XVII w. Monaster Czudowski był, według słów Rusłana Skrynnikowa, „najbardziej arystokratycznym klasztorem w obrębie Kremla”.

W 1610 do złożenia ślubów mniszych w Monasterze Czudowskim został zmuszony Wasyl IV Szujski. Dwa lata później w monasterze zmarł uwięziony przez polskie wojska patriarcha Moskwy Hermogen.

W czasie sprawowania urzędu patriarchy Moskwy przez Filareta w monasterze została otwarta szkoła grecko-łacińska. W XVII wieku klasztor przeżywał swój największy rozkwit i był potocznie określany jako Wielka Ławra, chociaż formalnie nie posiadał takiego statusu. Monaster otrzymywał liczne dary od kolejnych władców rosyjskich, książąt i bojarów. Jego biblioteka należała do najważniejszych księgozbiorów w Rosji do rewolucji październikowej.

W 1771 monaster został rozgrabiony przez uczestników zamieszek w Moskwie.
Klasztor silnie ucierpiał po zajęciu Moskwy przez wojska napoleońskie w 1812. W budynku Napoleon Bonaparte ustanowił siedzibę swojego sztabu, zaś marszałek Louis Nicolas Davout urządził dla siebie kwaterę w cerkwi Cudu św. Michała Archanioła.

W 1905 w podziemiach cerkwi św. Aleksego w monasterze został pochowany wielki książę Sergiusz Aleksandrowicz Romanow, zabity w zamachu przez eserowca Iwana Kalajewa.

Monaster Czudowski został zniszczony na polecenie władz stalinowskich w 1930. Główny sobór wysadzono w powietrze w grudniu 1929.
Q7737
ros.
Concept
Q3333484
prawosławny
Concept
Q649
Moskwie
LOC
Q1191388
metropolita kijowski
Concept
Q717251
Aleksy
PER
Q79965
Złotej Ordy
Concept
Q735288
Dżany Beg
PER
Q133274
Kremla moskiewskiego
LOC
Q649
Moskwie
LOC
Q309585
Tochtamysz
PER
Q707663
Izydor
PER
Q9366689
unii florenckiej
UNK
Q210359
Wasyla II
PER
Q761741
starzec
Concept
Q209535
Dymitr Samozwaniec
PER
Q193232
Wasyl IV Szujski
PER
Q561645
Hermogen
PER
Q547759
Filareta
PER
Q42976
rewolucji październikowej
EVE
Q517
Napoleon Bonaparte
PER
Q158778
Louis Nicolas Davout
PER
Q248900
Sergiusz Aleksandrowicz Romanow
PER
Q217009
eserowca
ORG
Q1380555
Iwana Kalajewa
PER
Q179121
stalinowskich
Concept
Q1950863
Monaster Czudowski
LOC
Q1950863
Monaster Czudowski
LOC
Q1950863
Monaster Czudowski
LOC
1365-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1365
DATE
1365-09-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
wrześniu 1365
DATE
1404-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1404
DATE
1382-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1382
DATE
1441-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1441
DATE
1501-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1501
DATE
1483-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1483
DATE
1629-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1629
DATE
1501-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1501
DATE
1610-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1610
DATE
1771-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1771
DATE
1812-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1812
DATE
1905-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1905
DATE
1930-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1930
DATE
1929-12-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
grudniu 1929
DATE
religion
located in the administrative territorial entity
founded by
location
located in the administrative territorial entity