Manifest praski KONR
Manifest praski KONR (ros. Манифест КОНР) – wydany w Pradze 14 listopada 1944 dokument programowy Komitetu Wyzwolenia Narodów Rosji, oficjalnej reprezentacji Rosjan wobec władz III Rzeszy.

Prace nad stworzeniem dokumentu programowego Komitetu Wyzwolenia Narodów Rosji rozpoczęły się krótko po spotkaniu gen. Andrieja A. Własowa z Reichsführerem SS Heinrichem Himmlerem 16 września 1944 r. w Berlinie. Pod koniec września tego roku doszło do spotkania gen. Gieorgija N. Żylenkowa, naczelnika oddziału propagandy KONR, z prof. N. W. Kowalczukiem, redaktorem pisma „Заря” i adiutantem gen. G. N. Żylenkowa, Nikołajem A. Troickim, pracującym w redakcji pisma „Доброволец” oraz A. N. Zajcewem. Otrzymali oni zadanie opracowania programowego dokumentu politycznego KONR, który – według gen. A. A. Własowa – powinien nazywać się manifestem, a nie deklaracją. W opracowywaniu dokumentu byli też zaangażowani oficerowie propagandowi ze Szkoły propagandystów ROA w Dabendorfie oraz inni członkowie KONR. Były też stworzone 2 grupy eksperckie, liczące po 30 ludzi z „nowej” i „starej” emigracji, które zaproponowały swoje poprawki. To samo zrobiła Naukowa Rada KONR. Końcowy projekt dokumentu został poprawiony przez gen. G. N. Żylenkowa, który rozbił go na 14 punktów, nadając ostateczny kształt. Taka wersja została ostatecznie zaakceptowana z jednej strony przez gen. A. A. Własowa, z drugiej – przez H. Himmlera, który polecił dodatkowo uzupełnić manifest 2 punktami dotyczącymi walki z Żydami oraz z imperialistami brytyjskimi i amerykańskimi. Przygotowany tekst manifestu został przedstawiony podczas zebrania członków KONR 12 listopada. Doszło wówczas do poważnych sporów dotyczących punktów dodanych przez Reichsführera SS. Niektórzy domagali się wyrzucenia ich z tekstu manifestu, ale zdecydowała decyzja gen. G. N. Żylenkowa, który kazał je utrzymać. Na miejsce ogłoszenia manifestu postanowiono wybrać słowiańskie miasto. Wybór padł na Pragę, stolicę Protektoratu Czech i Moraw.

Już wieczorem 11 listopada do Pragi z Berlina przybył gen. G. N. Żylenkow i płk Michaił A. Meandrow wraz z 8 oficerami KONR. Od 12 listopada ustalili oni z niemieckimi władzami Protektoratu Czech i Moraw szczegółowy program imprezy. 13 listopada wieczorem do Pragi przybyli pociągiem członkowie i kandydaci na członków KONR, starsi oficerowie Sił Zbrojnych KONR, rosyjscy dziennikarze i przedstawiciele białej emigracji rosyjskiej. Oddzielnym pociągiem przyjechał gen. A. A. Własow i członkowie Prezydium KONR. Na stacji powitał go płk M. A. Meandrow i gen. mjr. Rudolf Toussaint, komendant garnizonu Pragi. Do hotelu, w którym zamieszkali członkowie KONR, przybył wkrótce gen. Ernst Köstring, pełniący funkcję Generała Formacji Wschodnich przy Dowództwie Wojsk Lądowych (OKH). Generał A. A. Własow zdążył jeszcze złożyć wizytę protektorowi Karlowi Hermannowi Frankowi. 14 listopada na Zamku Królewskim miała miejsce ceremonia przedstawienia Manifestu KONR. Wzięło w niej udział ok. 600 osób, w tym – oprócz gen. A. A. Własowa i innych członków KONR – protektor K. H. Frank, przedstawiciel władz III Rzeszy SS-Obergruppenführer Werner Lorenz, prezydent Emil Hácha, wyżsi wojskowi Sił Zbrojnych KONR i niemieckich sił zbrojnych, przedstawiciele zagranicznych ambasad w Protektoracie oraz białej emigracji rosyjskiej: gen. Wasilij W. Biskupski, gen. Aleksiej A. von Lampe, gen. Anton W. Turkul, ataman gen. Piotr N. Krasnow i ataman gen. Andriej G. Szkuro.

Ceremonia rozpoczęła się 5 minut przed godziną 15. O godzinie 15 przybył gen. A. A. Własow wraz z protektorem K. H. Frankiem i SS-Obergruppenführerem W. Lorenzem. Powitał ich gen. G. N. Żylenkow i płk M. A. Meandrow. Po zajęciu miejsc krótką mowę wstępną wygłosił członek KONR prof. S. M. Rudniew. Następnie przemawiał kolejno gen. A. A. Własow, protektor K. H. Frank, SS-Obergruppenführer W. Lorenz, ponownie gen. A. A. Własow i gen. Fiodor I. Truchin. Po zakończeniu jego przemówienia odbyły się wybory Prezydium KONR, którego wyniki przedstawił prof. S. M. Rudniew. Następnie gen. A. A. Własow odczytał treść Manifestu KONR, po czym na koniec podziękował protektorowi K. H. Frankowi i czeskim władzom Protektoratu. O godzinie 19 przez K. H. Franka został zorganizowany bankiet dla 60 rosyjskich i niemieckich gości z koncertem rosyjskich i niemieckich artystów oraz zebranie w Klubie Automobilowym dla wszystkich uczestników ceremonii. Po zakończeniu bankietu około godziny 2 w nocy gen. A. A. Własow wraz z członkami Prezydium KONR wrócił na dworzec kolejowy, skąd specjalnym pociągiem pojechał do Berlina. W tym czasie z Pragi wyjechali też pozostali niemieccy i rosyjscy uczestnicy ceremonii. 18 listopada w Berlinie treść Manifestu KONR została ogłoszona na masowym zebraniu rosyjskich robotników, inteligencji, wojskowych i działaczy różnego rodzaju.

Manifest praski KONR został opublikowany w piśmie „Голос Народа”. Podpisało go 37 członków KONR i 12 kandydatów na członków: przewodniczący KONR gen. A. A. Własow, członkowie KONR gen. Fiodor F. Abramow, G. Aleksiejew, prof. S. Andriejew, prof. G. Anufrijew, gen. Jewgienij I. Bałabin, Szamba Balinow, prof. Fiodor P. Bogatyrczuk, S. Wołchowski, płk Władimir I. Bojarski, K. Gordijenko, ppor. A. Dżanapow, gen. G. N. Żylenkow, gen. Dmitrij J. Zakutny, kpt. D. Ziablicki, J. Żerebkow, płk Siergiej K. Buniaczenko, płk Michaił A. Meandrow, A. Zajcew, prof. A. Karpinski, prof. N. Kowaliow, A. Lisowski, gen. Wasilij F. Małyszkin, feldfebel I. Mamiedow, prof. I. I. Moskwitinow, J. Muzyczenko, N. Podlaznik, prof. S. Rudniew, G. Saakajan, J. Tenzorow, gen. Fiodor I. Truchin, prof. A. Cagoł, Ch. Cymbał, kpt. I. Czanuch, Ibrahim Czulikow, F. F. Szlippe, F. Januszewska oraz kandydaci: por. W. Dubowiec, W. Jegorow, Aleksandr S. Kazancew, P. Kumin, D. Lewicki, J. Rodnyj, P. Siemionow, prof. L. Smirnow, prof. W. Stalmakow, prof. W. Tajarinow, mjr I. Tielnikow, A. Szczegłow. Na końcu spisu podpisanych znajdowała się następująca informacja: "Nazwiska niektórych członków i kandydatów na członków Komitetu Wyzwolenia Narodów Rosji nie są opublikowane w związku z ich przebywaniem na terytorium ZSRR lub w celu zapewnienia im bezpieczeństwa".

Według manifestu celem KONR było:
* zrzucenie stalinowskiej tyranii, oswobodzenie narodów Rosji od bolszewickich rządów i przywrócenie im praw, jakie zdobyły w wyniku rewolucji lutowej 1917 r.,
* zakończenie wojny i zawarcie pokoju z III Rzeszą,
* stworzenie nowej, wolnej i ludowej państwowości rosyjskiej bez bolszewików i wyzyskiwaczy.
KONR głosił następujące hasła:
* równość wszystkich narodów Rosji i prawo do rozwoju narodowego oraz państwowej samodzielności,
* wprowadzenie rządów narodowo-ludowych, przy których wszystkie interesy państwa będą podporządkowane zadaniom zapewnienia rozwoju narodu,
* ochrona pokoju i ustanowienie dobrosąsiedzkich stosunków ze wszystkimi państwami oraz rozwijanie międzynarodowej pokojowej współpracy,
* szerokie prawa państwowe służące ochronie rodziny i małżeństwa oraz równouprawnienie kobiet,
* likwidacja przymusowej pracy i zapewnienie wszystkim pracującym prawa do swobodnej pracy, zapewniającej im pokrycie potrzeb materialnych oraz prawo do odpowiedniej zapłaty,
* likwidacja kołchozów i przekazanie ziemi chłopom, swoboda form uprawiania ziemi, swoboda sprzedaży produktów pochodzących z gospodarowania ziemią oraz zniesienie przymusowych dostaw,
* wprowadzenie swobody własności prywatnej, odbudowanie handlu i rzemiosła oraz przekazanie inicjatywie prywatnej prawa i możliwości uczestniczenia w przemysłowym życiu państwa,
* przywrócenie inteligencji możliwości swobodnej twórczości,
* wprowadzenie sprawiedliwości społecznej i ochrony pracujących przed wszelkim wyzyskiem, niezależnie od ich pochodzenia i wcześniejszej działalności,
* wprowadzenie dla wszystkich bez wyjątku prawa do bezpłatnej edukacji, pomocy lekarskiej, wypoczynku i emerytury,
* zniszczenie systemu rządów terroru i przymusu oraz likwidacja represji i masowych zsyłek, wprowadzenie swobody religii, sumienia, słowa, zebrań i prasy, równości wszystkich wobec prawa, niezależności sądownictwa,
* oswobodzenie więźniów politycznych bolszewizmu oraz przywrócenie im prawa powrotu do domów z więzień i łagrów oraz zaprzestanie represji za walkę z bolszewizmem, a z drugiej strony nie represjonowanie tych, którzy walczyli w imię bolszewizmu i Stalina,
* odbudowa zniszczonych w czasie wojny miast, wsi i fabryk na koszt państwa,
* ubezpieczenie państwowe inwalidów i ich rodzin.
Zniszczenie bolszewizmu i wygranie walki KONR uzależniało od wysiłku:
* Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej, Ukraińskiego Wojska Wyzwoleńczego, oddziałów kozackich i narodowych,
* antybolszewickich grup zbrojnych na sowieckich tyłach,
* opozycyjnych grup i organizacji wewnątrz narodu, aparatu państwowego i Armii Czerwonej.

Według części przekazów w pierwszym wariancie manifestu, nie tylko była wyraźnie zadeklarowana niezależność KONR od władz III Rzeszy, ale też występowały pewne hasła odwołujące się do idei monarchistycznych. Ta wersja manifestu miała mieć charakter progresywno-demokratyczny, odchodząc od większości haseł Rosyjskiego Ruchu Wyzwoleńczego (ROD). Mogłoby to sugerować, że jego faktycznymi autorami były głównie osoby nie związane z ROD, ale wywodzące się ze „starej” emigracji.
Q7737
ros.
Concept
Q1085
Pradze
LOC
Q2630006
Komitetu Wyzwolenia Narodów Rosji
PER
Q49542
Rosjan
ORG
Q7318
III Rzeszy
Concept
Q157615
Andrieja A. Własowa
PER
Q44687
SS
Concept
Q43067
Heinrichem Himmlerem
PER
Q64
Berlin
LOC
Q443365
Gieorgija N. Żylenkowa
PER
Q4463483
Nikołajem A. Troickim
PER
Q4153520
Szkoły propagandystów ROA
UNK
Q226884
Dabendorfie
LOC
Q152750
Protektoratu Czech i Moraw
LOC
Q1988042
Michaił A. Meandrow
PER
Q9337411
Sił Zbrojnych KONR
UNK
Q104309
białej
MEDIA
None
Rudolf Toussaint
UNK
Q88659
Ernst Köstring
PER
Q155870
OKH
ORG
Q57328
Karlowi Hermannowi Frankowi
PER
Q193369
Zamku Królewskim
LOC
Q7318
III Rzeszy
Concept
Q64807
Werner Lorenz
PER
Q156502
Emil Hácha
PER
Q1979641
Wasilij W. Biskupski
PER
Q1962882
Aleksiej A. von Lampe
PER
Q2857039
Anton W. Turkul
PER
Q727229
ataman
Concept
Q35448
Piotr N. Krasnow
PER
Q502064
Andriej G. Szkuro
PER
Q4464604
Fiodor I. Truchin
PER
Q4054956
Fiodor F. Abramow
PER
Q4076225
Jewgienij I. Bałabin
PER
Q9350775
Szamba Balinow
PER
Q699517
Fiodor P. Bogatyrczuk
PER
Q4075066
Władimir I. Bojarski
PER
Q4185089
Dmitrij J. Zakutny
PER
Q543676
Siergiej K. Buniaczenko
PER
Q1988042
Michaił A. Meandrow
PER
Q4279369
Wasilij F. Małyszkin
PER
Q4464604
Fiodor I. Truchin
PER
Q11710905
Ibrahim Czulikow
PER
Q9146323
Aleksandr S. Kazancew
PER
Q101534
rewolucji lutowej
EVE
Q472940
bolszewizm
Concept
Q161448
łagrów
Concept
Q855
Stalina
PER
Q164587
Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej
MEDIA
Q568643
Ukraińskiego Wojska Wyzwoleńczego
ORG
Q251395
Armii Czerwonej
ORG
Q216669
monarchistycznych
Concept
None
Rosyjskiego Ruchu Wyzwoleńczego
UNK
Q3889721
Manifest praski KONR
ORG
Q3889721
Manifest praski KONR
ORG
1944-11-14T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
14 listopada 1944
DATE
1944-09-16T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
16 września 1944
DATE
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+30^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
30
NUMBER
+14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
14
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
+11^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
11
NUMBER
+8^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
8
NUMBER
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
+13^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
13
NUMBER
+14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
14
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
+15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
15
NUMBER
+15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
15
NUMBER
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
+60^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
60
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+18^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
18
NUMBER
+37^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
37
NUMBER
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
publication date
inception
director / manager
member of