Cryôlit
nhỏ|rhigt|Cryôlit
Mỏ cryolit tại [[Ivigtut]], [[Greenland]], mùa hè năm [[1940]]
Cryôlit hay cryôlít (criôlit, criôlít)/cryolit, hay băng tinh thạch, còn gọi là hexafluoroaluminat natri (Na3AlF6), là một khoáng chất không phổ biến với sự phân bổ tự nhiên rất hạn chế. Nó trước đây có nhiều nhất trong một khu vực trầm tích tại Ivigtût ở bờ biển phía tây Greenland nhưng đã bị khai thác hết vào năm 1987.

Trong lịch sử, nó đã từng được dùng làm loại quặng để sản xuất nhôm và sau đó là chất trợ chảy trong công nghệ điện phân cho loại quặng giàu ôxít nhôm, chẳng hạn như bôxít là tổ hợp của các khoáng chất chứa ôxít nhôm như gibbsit, boehmit và diaspore. Sự khó khăn của việc loại nhôm ra khỏi ôxít của nó là do nhiệt độ nóng chảy của ôxít nhôm là khá cao (2.054 °C) đã được vượt qua bằng cách sử dụng cryôlít. Cryolit hạ nhiệt độ nóng chảy xuống khoảng 900 °C và do đó giúp tiết kiệm được nhiều năng lượng. Hiện nay, do nguồn cung cấp cryolit tự nhiên là quá khan hiếm nên để phục vụ cho mục đích này người ta đã tổng hợp hexafluoroaluminat natri từ fluorit (CaF2).

Cryolit trong tự nhiên là các tinh thể hình lăng trụ đơn nghiêng có màu từ không màu, trắng, ánh đỏ tới xám-đen giống thủy tinh. Nó có độ cứng Mohs khoảng 2,5-3 và tỷ trọng riêng khoảng 2,95-3. Nó là khoáng chất từ trong mờ tới trong suốt với chiết suất là R=1,3385-1,339, B=1,3389-1,339, G=1,3396-1,34. Các giá trị của chiết suất như vậy là gần giống như của nước và vì thế khi chìm trong nước thì cryolit trở nên hoàn toàn không nhìn thấy.

Ngoài khu vực mỏ tại Greenland, cryolit còn có tại đỉnh Pikes, Colorado, Hoa Kỳ; núi Saint-Hilaire, Montreal, Quebec, Canada; và tại Miass, Nga. Nó cũng có tại Brasil, Cộng hòa Séc, Namibia, Na Uy, Ukraina và một vài bang khác của Mỹ, nhưng với sản lượng không lớn.

Cryolit được miêu tả lần đầu tiên năm 1799 cho các khoáng chất có tại Ivigtut và Arksukfiord, Tây Greenland. Tên gọi của nó có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp "kryos" = băng giá, còn "lithos" = đá, thạch.
nhỏ|rhigt|Cryôlit
UNK
Mỏ cryolit tại [[Ivigtut]], [[Greenland]], mùa hè năm [[1940]]
UNK
Q927885
hexafluoroaluminat natri
Concept
Q7946
khoáng chất
Concept
None
Ivigtût
UNK
Q223
Greenland
LOC
Q2429
1987
TIME
Q663
nhôm
Concept
Q64403
điện phân
Concept
Q102798
quặng
Concept
Q177342
ôxít nhôm
Concept
Q102078
bôxít
Concept
Q408516
gibbsit
Concept
None
boehmit
UNK
Q411891
diaspore
Concept
Q11379
năng lượng
Concept
Q102151
fluorit
Concept
Q41472
độ cứng Mohs
Concept
Q29539
tỷ trọng riêng
Concept
Q174102
chiết suất
Concept
Q283
nước
Concept
None
đỉnh Pikes
UNK
Q1261
Colorado
LOC
Q30
Hoa Kỳ
LOC
None
núi Saint-Hilaire
UNK
Q340
Montreal
LOC
Q176
Quebec
LOC
Q16
Canada
LOC
Q105455
Miass
LOC
Q159
Nga
LOC
Q155
Brasil
LOC
Q213
Cộng hòa Séc
LOC
Q1030
Namibia
LOC
Q20
Na Uy
LOC
Q212
Ukraina
LOC
Q7827
1799
TIME
Q9129
tiếng Hy Lạp
Concept
Q193502
Cryôlit
Concept
Q193502
Cryôlit
Concept
+1940^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1940
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+1987^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1987
NUMBER
+2.054^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2.054
NUMBER
+900^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
900
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+2.5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2,5
NUMBER
-3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-3
NUMBER
+2.95^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2,95
NUMBER
-3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-3
NUMBER
+1.338^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1,338
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
-1.339^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1,339
NUMBER
+1.338^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1,338
NUMBER
+9^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
9
NUMBER
-1.339^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1,339
NUMBER
+1.339^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1,339
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
-1.34^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1,34
NUMBER
+1799^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1799
NUMBER
made from material
part of
country
diplomatic relation
country
located in the administrative territorial entity
diplomatic relation
country
diplomatic relation