Toskowie
Toskowie – jedna z dwóch największych (obok Gegów) albańskich grup etnicznych, zamieszkujących obszar północnej Grecji, południowo-zachodniej Macedonii Północnej i Albanii na południe od rzeki Shkumbin. Posługuje się dialektem toskijskim języka albańskiego (toskërishtja), stanowiącym podstawę kodyfikacji współczesnego języka literackiego Albanii. Wśród Tosków powszechna jest znajomość języka greckiego. Społeczność toskijska jest dwuwyznaniowa – większość wyznaje islam w odmianie sunnickiej i bektaszyckiej, grupę mniejszościową stanowią wyznawcy prawosławia.

Constantin Chekrezi doszukiwał się pochodzenia nazwy Tosków od Etrusków. Macedoński historyk nacjonalistyczny Petar Popovski szuka etymologii tego pojęcia w Toskanii, skąd mieli w jego opinii przybyć w przeszłości Toskowie. W XIX wieku używano także wersji Toxides.

Wśród Tosków wyróżnia się trzy podgrupy językowe: Myzeqarów (zamieszkujących okolice Myzeqe), Labów i Czamów. Efektem migracji z kręgu toskijskiego są się dwie inne albańskie grupy etniczne: Arwanici i Arboresze. Z terenów toskijskich wywodzi się także większość albańskiej diaspory muzułmańskiej w Stanach Zjednoczonych.

W przeciwieństwie do drugiej pod względem wielkości albańskiej grupy etnicznej – Gegów, Toskowie rzadko zajmowali się pasterstwem, a podstawą ich utrzymania była uprawa roli i handel. W czasach osmańskich ziemie należące do Tosków były bardziej dostępne komunikacyjnie niż tereny Gegów, z tego też powodu w większym stopniu doświadczali ucisku podatkowego ze strony Imperium Osmańskiego, ale mieli także większe możliwości kontaktu ze światem zewnętrznym (największe porty albańskie znajdowały się na terenach toskijskich). W przeciwieństwie do Gegów, już w XIV w. wśród Tosków przestała funkcjonować trybalna organizacja społeczeństwa. Typowe dla gospodarki południowej Albanii były wielkie majątki ziemskie (çiftliki), działające w systemie przypominającym feudalizm.

Toskijscy działacze niepodległościowi byli inspiratorami deklaracji niepodległości z 1912 roku, ale w okresie międzywojennym zostali zmajoryzowani przez elitę polityczną wywodzącą się z grupy gegijskiej. Przejęcie władzy przez komunistów w 1944 oznaczało przejęcie kontroli nad państwem przez polityków wywodzących się z grupy toskijskiej. Władzę pełnili do 1992, kiedy to wraz z przejęciem władzy przez Demokratyczną Partię Albanii elita państwowa została zdominowana przez Gegów.
Q1275194
Gegów
ORG
Q179248
albańskich
PER
Q41710
grup etnicznych
Concept
Q41
Grecji
LOC
Q221
Macedonii Północnej
LOC
Q222
Albanii
LOC
Q736668
Shkumbin
LOC
Q8748
języka albańskiego
Concept
Q17141634
kodyfikacji
Concept
Q9129
języka greckiego
Concept
Q432
islam
Concept
Q483654
sunnickiej
Concept
Q467692
bektaszyckiej
MEDIA
Q3333484
wyznawcy prawosławia
Concept
Q17161
Etrusków
Concept
Q6235
nacjonalistyczny
Concept
Q35245
etymologii
Concept
Q1273
Toskanii
LOC
None
Myzeqe
UNK
None
Labów
UNK
Q86726239
Czamów
UNK
Q716937
Arwanici
MEDIA
Q56975
Arboresze
Concept
Q30
Stanach Zjednoczonych
LOC
Q1484503
pasterstwem
Concept
Q12560
Imperium Osmańskie
LOC
Q37739
feudalizm
Concept
Q281097
deklaracji niepodległości z 1912 roku
MEDIA
Q1048340
okresie międzywojennym
LOC
Q11742164
komunistów
ORG
Q845743
Demokratyczną Partię Albanii
ORG
Q2067192
Toskowie
ORG
Q2067192
Toskowie
ORG
Q2067192
Toskowie
ORG
1912-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1912
DATE
1944-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1944
DATE
1992-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1992
DATE
instance of
instance of
country
part of
instance of
country
country
country
part of
diplomatic relation
ethnic group
diplomatic relation
subclass of