Synagoga w Bielsku
Synagoga w Bielsku-Białej – nieistniejąca synagoga znajdująca się w Bielsku (dzisiejsze Bielsko-Biała), na Dolnym Przedmieściu, między dzisiejszymi ulicami Adama Mickiewicza i 3 Maja.

Synagoga została zbudowana w latach 1879–1881 według projektu Ludwika Schöne i Karola Korna w stylu neomauretańskim z akcentami neoromańskimi i była kopią powstałej rok wcześniej synagogi w węgierskim Szombathely autorstwa Ludwika Schöne. Gmina żydowska w Bielsku postanowiła wybudować nową synagogę w marcu 1879 roku. Po uroczystym otwarciu 22 września 1881 roku doszło do konfliktu między pierwotnym autorem planów Ludwikiem Schöne a Karolem Kornem, bowiem prasa podała wyłącznie nazwisko Korna jako architekta i wykonawcy świątyni. Schöne poinformował prasę, że Korn sprawował czynności architekta prowadzącego budowę, natomiast plany, detale artystyczne jak i obliczenie kosztów pochodziły z biura architektonicznego Ludwika Schöne w Wiedniu. Wykonawcą budowlanym synagogi była firma inżyniera Rosta z Białej.

Stanowiła charakterystyczny akcent architektoniczny miasta, posiadała attykę, liczne sterczyny z kopułami, neoromańskie okna oraz dwie ośmioboczne wieże z hełmami. Budowlę otaczała bujna zieleń. Główne wejście znajdowało się od strony ulicy Mickiewicza.

Podczas II wojny światowej, 13 września 1939 roku synagoga została doszczętnie zniszczona; zachowały się jedynie fundamenty i część piwniczna budynku. W latach 60. XX wieku zbudowano w jej miejscu modernistyczny gmach, w którym obecnie mieści się Galeria Bielska BWA.

W 1991 roku Komitet Obywatelski wmurował na zachodniej ścianie BWA tablicę pamiątkową.

W 2015 roku Matthias Seitner, inżynier architekt z Wiednia, wykonał wirtualną rekonstrukcję bielskiej synagogi, którą zaprezentował w 2017 roku w Galerii Bielskiej BWA znajdującej się w miejscu zburzonej synagogi.
Q34627
synagoga
Concept
Q106583
Bielsku
LOC
Q106583
Bielsko-Biała
LOC
Q11694604
Dolnym Przedmieściu
LOC
Q11837324
3 Maja
Concept
None
Ludwika Schöne
UNK
Q11736121
Karola Korna
PER
Q74156
stylu neomauretańskim
Concept
Q744373
neoromańskimi
Concept
Q42007
Szombathely
LOC
None
Ludwika Schöne
UNK
Q9273460
Gmina żydowska w Bielsku
UNK
None
Ludwikiem Schöne
UNK
Q11736121
Karolem Kornem
PER
None
Ludwika Schöne
UNK
Q1741
Wiedniu
LOC
Q758057
attykę
UNK
Q683031
sterczyny
UNK
Q12493
kopułami
Concept
Q149276
hełmami
Concept
Q362
II wojny światowej
EVE
Q245188
modernistyczny
Concept
Q5518438
Galeria Bielska BWA
LOC
Q5518438
Galerii Bielskiej BWA
LOC
Q1163483
Synagoga w Bielsku
LOC
1881-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1881
DATE
1879-03-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
marcu 1879
DATE
1881-09-22T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
22 września 1881
DATE
1939-09-13T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
13 września 1939
DATE
1991-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1991
DATE
2015-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2015
DATE
2017-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2017
DATE
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+1881^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1881
NUMBER
+60^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
60
NUMBER
located in the administrative territorial entity
located in the administrative territorial entity
architectural style
located in the administrative territorial entity
located in the administrative territorial entity