Gallo crocitanti AMOIBH
Gallo crocitanti AMOIBH ("Francuzowi kraczącemu odpowiedź") – satyra polityczna Jana Kochanowskiego w języku łacińskim. Wiersz powstał po 1576, a w 1612 opublikowano go w drugiej edycji zbioru "Lyricorum libellus" (Kraków, oficyna Andrzeja Piotrkowczyka). Utwór zbudowany jest z heksametrów.

Satyra ta była odpowiedzią (słowo ἀμοιβή, "amojbe", użyte w tytule oznacza w języku greckim "odpowiedź") na paszkwil Filipa Desportes'a pt. "Adieu á la Pologne". Paszkwil ten powstał we Francji po ucieczce Henryka Walezego i był zjadliwą krytyką Polski. Niezapowiedziany wyjazd króla został bardzo źle przyjęty przez społeczeństwo polskie, a paszkwilancki wiersz dodatkowo podsycił nastroje antyfrancuskie. Kochanowski poczuł się osobiście dotknięty tą sytuacją, ponieważ był gorącym zwolennikiem wyboru francuskiego księcia na króla Polski – przed elekcją poświęcił mu łacińską odę pt. "Ad Henricum Valesium regem in Galliis morantem". Przypuszcza się także, że brał czynny udział w jego wyborze.

W odpowiedzi na paszkwil Kochanowski posłużył się aluzjami (np. do nocy św. Bartłomieja), oszczerstwem, drwiną i ironią. Użyte w tytule słowo "Gallus" oznaczało zarówno Francuza, jak i koguta oraz eunucha. Poza tą odpowiedzią Kochanowski napisał (także po łacinie) wierszowaną bajkę polityczną pt. "De electione, coronatione et fuga Galli" o podobnej tematyce.
Q128758
satyra
Concept
Q59737
Jana Kochanowskiego
PER
Q397
języku łacińskim
Concept
Q24946915
Lyricorum libellus
Concept
Q9212282
Andrzeja Piotrkowczyka
ORG
Q5254470
heksametrów
Concept
Q2055725
paszkwil
Concept
None
Filipa Desportes'a
UNK
Q53448
Henryka Walezego
PER
Q1156016
elekcją
Concept
Q178985
odę
Concept
Q163891
nocy św. Bartłomieja
EVE
Q179294
eunuch
Concept
Q9265725
Gallo crocitanti AMOIBH
Concept
1576-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1576
DATE
1612-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1612
DATE
genre
author
language of work or name
published in
publication date
languages spoken, written or signed