CRISPR
CRISPR (; ) là một họ các trình tự DNA được tìm thấy trong bộ gen của các sinh vật nhân sơ như vi khuẩn và vi khuẩn cổ. Những trình tự này hình thành từ các đoạn DNA của những thể thực khuẩn từng tấn công vào sinh vật nhân sơ đó. Chúng được dùng để phát hiện và phá hủy DNA của những loại thực khuẩn tương tự trong các lần tấn công về sau. Do đó, chúng đóng vai trò quan trọng trong hệ thống phòng thủ virus (phage) của sinh vật nhân sơ.

thumb|Sơ đồ cơ chế phòng thủ chống virus của sinh vật nhân sơ sử dụng CRISPR

Hệ CRISPR-Cas là một hệ miễn dịch ở sinh vật nhân sơ mang lại khả năng chống lại các yếu tố di truyền ngoại lai, như sự xâm nhập của plasmid và thể thực khuẩn, tạo thành một dạng miễn dịch thu được. RNA bắt cặp với trình tự của vùng đệm (spacer) trên DNA mới xâm nhập và giúp protein Cas (CRISPR-associated) nhận diện và thực hiện cắt đứt sợi DNA xâm nhập gây bệnh. Những protein Cas khác do RNA dẫn đường cắt các RNA ngoại lai xâm nhập. CRISPR được tìm thấy trong khoảng 50% các bộ gen vi khuẩn và gần 90% các bộ gene vi khuẩn cổ.

Những hệ thống này đã dẫn đến kỹ thuật chỉnh sửa gen CRISPR sử dụng gen cas9. Quá trình chỉnh sửa này có ứng dụng rộng rãi bao gồm nghiên cứu sinh học, phát triển các sản phẩm công nghệ sinh học, và chữa trị các bệnh. Kỹ thuật chỉnh sửa gen CRISPR-Cas9 là nguyên nhân chính giúp Emmanuelle Charpentier và Jennifer Doudna nhận Giải Nobel Hóa học năm 2020.
Q7430
DNA
Concept
Q7020
bộ gen
Concept
Q19081
sinh vật nhân sơ
Concept
Q10876
vi khuẩn
Concept
Q10872
vi khuẩn cổ
Concept
Q165028
thể thực khuẩn
Concept
thumb|Sơ đồ cơ chế phòng thủ chống virus của sinh vật nhân sơ sử dụng CRISPR
UNK
Q1059
hệ miễn dịch
Concept
Q1645075
miễn dịch thu được
Concept
None
bộ gen vi khuẩn
UNK
None
chỉnh sửa gen CRISPR
UNK
None
cas9
UNK
Q7108
công nghệ sinh học
Concept
Q17280087
Emmanuelle Charpentier
PER
Q56068
Jennifer Doudna
PER
Q44585
Giải Nobel Hóa học
EVE
Q412563
CRISPR
MISC
Q412563
CRISPR
MISC
Q412563
CRISPR
MISC
Q412563
CRISPR
MISC
Q412563
CRISPR
MISC
Q412563
CRISPR
MISC
Q412563
CRISPR
MISC
+50^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
50
NUMBER
+90^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
90
NUMBER
+9^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
9
NUMBER
+9^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
9
NUMBER
+2020^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2020
NUMBER
part of
award received
award received