Núi lửa hình khiên
[[Mauna Kea]], [[Hawaii|Hawaii]], một núi lửa hình khiên trên đảo [[Hawaii]] lớn.
phải|nhỏ|Núi lửa hình khiên
Núi lửa hình khiên (tiếng Anh: "shield volcano") là một núi lửa lớn có các sườn phẳng và độ dốc thấp. Tên gọi này có nguồn gốc từ việc phiên dịch từ "Skjaldbreiður", tên gọi một núi lửa hình khiên ở Iceland mà nghĩa của nó là "khiên rộng" vì hình thù của nó giống như một cái khiên của chiến binh thời xưa. "Núi lửa hình khiên" do các dòng chảy dung nham có độ nhớt thấp (dung nham dễ trôi) hình thành. Kết quả là một núi lửa có hình dáng rộng được hình thành theo thời gian sau các dòng chảy nối tiếp nhau của dung nham bazan tương đối lỏng xuất ra từ các miệng núi lửa hay các vết nứt trên bề mặt núi lửa. Nhiều núi lửa lớn nhất trên Trái Đất là núi lửa hình khiên. Núi lửa hình khiên lớn nhất là núi lửa Mauna Loa trên Đại Đảo ("Big Island") của Hawaii; tất cả các núi lửa trong Quần đảo Hawaii là núi lửa hình khiên. Núi lửa hình khiên có thể rất lớn đến nỗi chúng đôi khi được xem như một dãy núi, Ví dụ như dãy núi Ilgachuz và dãy núi Rainbow ở Canada. Các núi lửa hình khiên này được hình thành khi mảng Bắc Mỹ ("địa tầng Bắc Mỹ") dịch chuyển phía trên một điểm nóng tương tự như điểm nóng của Quần đảo Hawaii có tên là Điểm nóng Anahim. Các ví dụ khác về núi lửa hình khiên có thể tìm được thấy tại Washington, Oregon, và Quần đảo Galapagos. "Piton de la Fournaise" trên Đảo Réunion là một trong các đảo hình khiên còn hoạt động mạnh nhất trên địa cầu mà mỗi năm trung bình có một lần phun trào.

Độ nhớt của macma khi tới mặt đất lệ thuộc vào cấu tạo hỗn hợp và nhiệt độ của nó. Các núi lửa hình khiên tại Quần đảo Hawaii phun trào chất macma nóng đến 1.200 °C (2.200 °F) so với 850 °C (1.560 °F) đối với đa số các núi lửa lục địa thường có hỗn hợp dung nham axit. Do độ lỏng của dung nham nên sự phun trào của núi lửa hình khiên thường không gây ra tiếng nổ. Tiếng nổ dữ dội nhất sẽ xảy ra nếu nước lọt vào bên trong miệng núi lửa mặc dù hơi giãn nở trong macma có thể tạo ra dòng dung nham có độ nhớt thấp.

Mauna Kea là một núi lửa hình khiên trên [[Đảo Hawaii]] có chút ít sương tuyết.
Núi lửa hình khiên được biết là có trên các hành tinh khác. Núi được biết lớn nhất trong hệ Mặt Trời là Olympus Mons trên sao Hoả. Nó là một núi lửa hình khiên được cho rằng đã tắt. Các núi lửa hình khiên trên Sao Hỏa thì cao hơn và to hơn những núi lửa như thế trên Trái Đất. Điều này có thể được giải thích là vì thiếu các mảng kiến tạo trên sao Hoả.

Trên Trái Đất, do địa tầng kiến tạo, các núi lửa điểm nóng dần dần dịch chuyển khỏi các nguồn macma của chúng và vì vậy các núi lửa nhỏ hơn khi so với trường hợp nó không bị dịch chuyển. Các núi lửa hình khiên thường hình thành dọc theo phân giới lệch đi hay các điểm nóng. Tuy nhiên, vô số các núi lửa hình vòng lớn của Dãy núi Cascade tại Bắc California và Oregon thì nằm trong một môi trường khá phức tạp hơn.
[[Mauna Kea]], [[Hawaii|Hawaii]], một núi lửa hình khiên trên đảo [[Hawaii]] lớn.
UNK
phải|nhỏ|Núi lửa hình khiên
UNK
Q1860
tiếng Anh
Concept
Q8072
núi lửa
Concept
None
Skjaldbreiður
UNK
Q852013
khiên
Concept
Q189
Iceland
LOC
Q40157
dung nham
Concept
Q128709
độ nhớt
Concept
Q43338
bazan
Concept
Q159762
Mauna Loa
LOC
Q782
Hawaii
LOC
Q192626
Quần đảo Hawaii
LOC
Q46831
dãy núi
Concept
None
dãy núi Ilgachuz
UNK
None
dãy núi Rainbow
UNK
Q16
Canada
LOC
Q220305
mảng Bắc Mỹ
LOC
Q105131
điểm nóng
Concept
Q192626
Quần đảo Hawaii
LOC
None
Điểm nóng Anahim
UNK
Q38095
Quần đảo Galapagos
LOC
None
Piton de la Fournaise
UNK
Q17070
Đảo Réunion
LOC
Q42278
macma
Concept
Mauna Kea là một núi lửa hình khiên trên [[Đảo Hawaii]] có chút ít sương tuyết.
UNK
Q544
hệ Mặt Trời
Concept
Q520
Olympus Mons
LOC
Q111
sao Hoả
CEL
Q215680
địa tầng kiến tạo
Concept
Q4558
Dãy núi Cascade
LOC
Q99
California
LOC
Q824
Oregon
LOC
Q212057
Núi lửa hình khiên
Concept
Q212057
Núi lửa hình khiên
Concept
Q212057
Núi lửa hình khiên
Concept
Q212057
Núi lửa hình khiên
Concept
Q212057
Núi lửa hình khiên
Concept
Q212057
Núi lửa hình khiên
Concept
+1.200^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1.200
NUMBER
+2.200^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2.200
NUMBER
+850^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
850
NUMBER
+1.560^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1.560
NUMBER
instance of
located on terrain feature
located in the administrative territorial entity
located on astronomical body
located in the administrative territorial entity
located in the administrative territorial entity
shares border with