Mars
Mars – czwarta od Słońca planeta Układu Słonecznego. Krąży między orbitą Ziemi a pasem planetoid, dzielącym go od orbity Jowisza. Planeta została nazwana od imienia rzymskiego boga wojny – Marsa, zawdzięcza ją barwie, która przy obserwacji z Ziemi wydaje się rdzawo-czerwona i kojarzyła się starożytnym Rzymianom z pożogą wojenną. Odcień ten bierze się od tlenków żelaza pokrywających powierzchnię. Mars jest planetą wewnętrzną z cienką atmosferą, o powierzchni usianej kraterami uderzeniowymi, podobnie jak powierzchnia Księżyca i wielu innych ciał Układu Słonecznego. Występują na nim różne rodzaje terenu, podobne do ziemskich: wulkany, doliny, kaniony, pustynie i polarne czapy lodowe. Okres obrotu wokół własnej osi jest niewiele dłuższy niż ziemski i wynosi 24,6229 godziny (24 h 37 m 22 s). Na Marsie znajduje się najwyższy wulkan w Układzie Słonecznym – Olympus Mons i największy kanion – Valles Marineris. Gładki obszar równinny Vastitas Borealis na półkuli północnej, który obejmuje 40% powierzchni planety, może być pozostałością ogromnego uderzenia. W przeciwieństwie do Ziemi, Mars jest mało aktywny geologicznie i nie ma tektoniki płyt.

Do czasu pierwszego przelotu sondy Mariner 4 obok Marsa w 1965 roku spekulowano na temat obecności ciekłej wody na powierzchni planety. Podstawą spekulacji były obserwowane okresowe zmiany jasności obszarów powierzchni, w szczególności w pobliżu biegunów, które w obserwacjach teleskopowych wydawały się morzami i kontynentami. Długie ciemne linie na powierzchni, nazwane kanałami marsjańskimi, były interpretowane przez niektórych jako kanały nawadniające wybudowane przez istoty rozumne. Ich obserwacje wytłumaczono później złudzeniem optycznym, ale spośród planet Układu Słonecznego poza Ziemią, występowanie na Marsie wody, a tym samym warunków do życia, jest wciąż najbardziej prawdopodobne. Badania geologiczne zebrane przez bezzałogowe misje sugerują, że Mars miał kiedyś duże zasoby wody powierzchniowej, a małe wypływy wód podobne do gejzerów mogły występować w ciągu ostatniej dekady. W roku 2005 dane radarowe wykazały obecność dużych ilości lodu zarówno na biegunach, jak i na średnich szerokościach geograficznych. Lądownik Phoenix 31 lipca 2008 roku stwierdził bezpośrednio obecność wody w próbce regolitu pobranej w okolicach biegunowych. 28 września 2015 roku NASA ogłosiła, że znaleziono dowody na obecność ciekłej słonej wody na powierzchni. W miesiącach letnich woda w stanie ciekłym spływa ze zboczy kanionów i ścian kraterów w postaci strug i pozostawia ciemne plamy, które mogą mieć długość do kilkuset metrów. Badacze uważają, że odkrycie to zwiększa prawdopodobieństwo istnienia życia na Marsie.

Mars ma dwa księżyce, Fobosa i Deimosa, które są małe i mają nieregularny kształt. Prawdopodobnie powstały z materii wyrzuconej z Marsa w wyniku wielkich uderzeń w początkach istnienia planety. Mars ma także planetoidy trojańskie, takie jak (5261) Eureka, krążące w pobliżu punktów równowagi grawitacyjnej na orbicie planety wokół Słońca. Wokół Marsa krąży osiem sztucznych satelitów, 2001 Mars Odyssey, Mars Express, Mars Reconnaissance Orbiter, Mars Orbiter Mission, MAVEN, ExoMars Trace Gas Orbiter, Al Amal i Tianwen-1. Na powierzchni znajdują się aktywne łaziki Curiosity, Perseverance i Zhurong, lądownik InSight oraz kilka nieczynnych łazików i lądowników z zarówno udanych, jak i nieudanych misji (stan na maj 2021).

Mars może być łatwo dostrzeżony z Ziemi gołym okiem. W wielkiej opozycji względem Słońca, jego jasność osiąga −2,91 magnitudo; jasnością przewyższają go wówczas tylko Jowisz, Wenus, Księżyc i Słońce.
Q525
Słońca
CEL
Q634
planeta
Concept
Q544
Układu Słonecznego
Concept
Q2
Ziemi
CEL
Q2179
pasem planetoid
Concept
Q319
Jowisz
CEL
Q112
Marsa
MISC
Q721849
tlenków żelaza
Concept
Q3504248
planetą wewnętrzną
Concept
Q8104
atmosferą
Concept
Q55818
kraterami uderzeniowymi
Concept
Q405
Księżyc
CEL
Q8072
wulkan
Concept
Q520
Olympus Mons
LOC
Q621110
Valles Marineris
LOC
Q509214
Vastitas Borealis
LOC
Q2
Ziemi
CEL
Q1069
geologicznie
Concept
Q7950
tektoniki płyt
Concept
Q203805
Mariner 4
MISC
Q875660
kanałami marsjańskimi
UNK
Q129091
Phoenix
Concept
Q106551
regolit
Concept
Q7547
Fobosa
CEL
Q7548
Deimosa
DIS
Q1902545
planetoidy trojańskie
Concept
Q155190
(5261) Eureka
CEL
Q207164
2001 Mars Odyssey
MISC
Q205672
Mars Express
MISC
Q183160
Mars Reconnaissance Orbiter
MISC
Q2156739
Mars Orbiter Mission
MISC
Q327075
MAVEN
MISC
Q672135
ExoMars
MISC
Q21027958
Al Amal
MISC
Q23580572
Tianwen-1
MISC
Q48485
Curiosity
MISC
Q87749354
Perseverance
MISC
Q23580572
Zhurong
MISC
Q1660590
InSight
MISC
Q9372889
wielkiej opozycji
UNK
Q124313
jasność
Concept
Q319
Jowisz
CEL
Q313
Wenus
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
Q111
Mars
CEL
6229-01-24T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
24,6229
DATE
1965-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1965
DATE
2005-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
roku 2005
DATE
2008-07-31T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
31 lipca 2008
DATE
2015-09-28T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
28 września 2015
DATE
5261-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
5261
DATE
2001-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2001
DATE
2021-05-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
maj 2021
DATE
+24^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
24
NUMBER
+37^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
37
NUMBER
+22^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
22
NUMBER
+40^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
40
NUMBER
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
+5261^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5261
NUMBER
-1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1
NUMBER
+2.91^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2,91
NUMBER
parent astronomical body
named after
parent astronomical body
parent astronomical body
part of
located on astronomical body
located on astronomical body
destination point
minor planet group
parent astronomical body
parent astronomical body
parent astronomical body
parent astronomical body
parent astronomical body
parent astronomical body
parent astronomical body
parent astronomical body
parent astronomical body
parent astronomical body
parent astronomical body
parent astronomical body
parent astronomical body
parent astronomical body
parent astronomical body