Heraklides z Pontu
Heraklides z Pontu (gr. "Ἡρακλείδης ὁ Ποντικός" IV w. p.n.e.) – grecki filozof akademicki i astronom, pochodzący z Heraklei Pontyjskiej. Kierował Akademią podczas podróży Platona na Sycylię.

Heraklides starał się o stanowisko scholarchy Akademii po śmierci Speuzypa – następcy i siostrzeńca Platona. Przegrał jednak (kilkoma głosami) z Ksenokratesem. Rozgoryczony opuścił Akademię i powrócił do Pontu.

Heraklides jest uważany za poprzednika teorii heliocentrycznej. Uważał, że Ziemia obraca się wokół własnej osi (z zachodu na wschód). Pogląd ten nie był jednak podbudowany teoretycznie czy empirycznie i miał wyłącznie oparcie intuicyjne.

Symplicjusz z Cylicji w komentarzu do dzieła "O niebie" Arystotelesa mówi o Heraklidesie: "myślał on, że można obronić zjawiska, zakładając, iż Ziemia znajduje się pośrodku i obraca się, niebiosa zaś pozostają nieruchome". Pogląd ten mógł być wzorowany na fragmencie z "Timajosa": "Ziemię zaś, karmicielkę naszą, osadzoną na osi, przeciągniętej przez cały wszechświat urządził tak, że ona strzeże i wykonywa noc i dzień". Wcześniej pogląd o ruchu Ziemi wokół "ogniska Wszechświata" ("παντὸς ἑστίαν") głosił Filolaos z Tarentu, Ziemia miała być stale zwrócona do "ogniska" jedną stroną (podobnie jak Księżyc do Ziemi), w tym modelu zatem musiała także obracać się dokoła własnej osi.

Chalcydiusz w komentarzu do "Timajosa" podaje: Heraklides pokazał, że Wenus jest "czasami wyżej, czasem niżej niż Słońce". Prawdopodobnie oznaczało to, iż Wenus (i zapewne Merkury) w modelu Heraklidesa krążyły wokół Słońca, krążącego wokół Ziemi. Podobny model, w którym planety obiegają Słońce krążące wokół Ziemi, 2 tysiące lat później ogłosił Tycho Brahe.

Diogenes Laertios w 5 księdze "Żywotów i poglądów słynnych filozofów" wylicza długą listę dzieł Heraklidesa.
Q9129
gr.
Concept
Q5891
filozof
Concept
Q193589
akademicki
Concept
Q302511
Heraklei Pontyjskiej
LOC
Q193093
Akademią
Concept
Q859
Platon
PER
Q1460
Sycylię
LOC
Q325955
Speuzyp
PER
Q214121
Ksenokratesem
PER
Q103983
heliocentrycznej
Concept
Q23718
zachodu
Concept
Q23718
wschód
Concept
Q351518
Symplicjusz z Cylicji
PER
Q1749541
komentarzu
Concept
Q331011
O niebie
ORG
Q868
Arystoteles
PER
Q371884
Timajosa
ORG
Q212338
Filolaos z Tarentu
PER
Q729244
Chalcydiusz
PER
Q1749541
komentarzu
Concept
Q313
Wenus
CEL
Q525
Słońce
CEL
Q308
Merkury
CEL
Q36620
Tycho Brahe
PER
Q59138
Diogenes Laertios
PER
Q316334
Heraklides z Pontu
PER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
movement
place of birth
author