Premier Wielkiej Brytanii
Premier Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (nieformalnie nazywany Premierem Wielkiej Brytanii) jest głową rządu Zjednoczonego Królestwa. Sprawuje władzę wykonawczą, stoi też na czele legislatury. Wspólnie z Gabinetem, w którego skład wchodzą najwyżsi rangą ministrowie oraz szefowie departamentów, odpowiada przed Monarchą, Parlamentem i pośrednio przed elektoratem.

Stanowisko Premiera, ponownie jak wiele wysokich stanowisk w Wielkiej Brytanii, nie zostało ustanowione poprzez konstytucję lub ustawę, opiera się ono na trwającej wieleset lat konwencji, w ramach której obecnie urzędujący monarcha mianuje na Premiera osobę, która ma największą szansę uzyskać wotum zaufania w Izbie Gmin; zwykle jest to przewodniczący partii lub koalicji, która posiada większość parlamentarną. Historycznie stanowisko Premiera nigdy nie zostało stworzone, na przestrzeni wielu lat wyewoluowało ono z pozycji zajmowanych przez członków rządu i parlamentu. Pierwsza potrzeba pojawienia się głowy rządu innej od monarchy powstała podczas Chwalebnej Rewolucji, kiedy to zaostrzył się konflikt pomiędzy królewską rodziną Stuartów, a Parlamentem Brytyjskim. Zgodnie z ustaleniami Deklaracji praw z 1689 roku monarchia zachowała swoje przywileje i pozostała de iure głową państwa, ale to Parlament stał się ciałem odpowiedzialnym za bieżące działania państwa.

Do lat 30. XIX wieku w Wielkiej Brytanii rozwinął się system westminsterski (system gabinetowy), a Premier stał się "primus inter pares" – „pierwszym wśród równych sobie” w brytyjskim rządzie. Pozycja Premiera zyskała na znaczeniu poprzez rozwój obecnego systemu partii politycznych oraz poprzez wykorzystanie pierwszych rodzących się środków masowego przekazu. Do początku XX wieku stanowisko Premiera stało się drugą najważniejszą pozycją w państwie, pierwszą dalej pozostaje brytyjski monarcha.

Do 1902 roku zdarzało się, żeby Premier pochodził z Izby Lordów, było to możliwe tak długo, jak jego partia posiadała wystarczające poparcie w Izbie Gmin. Poprzez osłabienie pozycji arystokracji w brytyjskiej polityce w XX wieku, powstała tradycja stanowiąca, że Premier powinien być demokratycznie wybranym przedstawicielem z Izby Gmin. Po uchwaleniu Parliament Act 1911 stanowisko Premiera zostało wzmocnione poprzez ograniczenie wpływu Izby Lordów na proces uchwalania legislacji.

Premier Wielkiej Brytanii jest również "z urzędu" Pierwszym lordem skarbu, Ministrem kierującym Służbą Cywilną oraz Ministrem Unii (Minister for the Union) odpowiedzialnym za wzmacnianie więzi pomiędzy państwami Zjednoczonego Królestwa (Anglią, Walią, Szkocją oraz Irlandią Północną). Jako Pierwszy lord skarbu, Premier Wielkiej Brytanii rezyduje w 10 Downing Street.

W całej historii funkcji Premiera, pełniły ją tylko dwie kobiety: Margaret Thatcher w latach 1979–1990 oraz Theresa May w latach 2016–2019.

Pozycja Premiera oraz samej Wielkiej Brytanii w świecie geopolityki sprawia, że osoba sprawująca stanowisko jest uważana za jedną z najpotężniejszych i wpływowych ludzi na świecie.
Q145
Zjednoczonego Królestwa
LOC
Q112014
Gabinetem
Concept
Q739941
Monarchą
PER
Q11010
Parlamentem
Concept
Q11743232
konwencji
UNK
Q330094
wotum zaufania
Concept
Q11005
Izbie Gmin
Concept
Q7382648
większość parlamentarną
Concept
Q189508
Chwalebnej Rewolucji
EVE
Q179840
królewską rodziną Stuartów
Concept
Q219447
Deklaracji praw
EVE
Q132555
de iure
Concept
Q720477
system westminsterski
MISC
Q309477
primus inter pares
Concept
Q463573
monarcha
Concept
Q11007
Izby Lordów
Concept
None
Parliament Act 1911
UNK
Q609884
Pierwszym lordem skarbu
Concept
Q21
Anglią
LOC
Q25
Walią
LOC
Q22
Szkocją
LOC
Q26
Irlandią Północną
LOC
Q169101
10 Downing Street
LOC
Q7416
Margaret Thatcher
PER
Q264766
Theresa May
PER
Q159385
geopolityki
Concept
Q14211
Premier Wielkiej Brytanii
Concept
Q14211
Premier Wielkiej Brytanii
Concept
1689-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1689
DATE
1902-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1902
DATE
1990-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1990
DATE
2019-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2019
DATE
+30^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
30
NUMBER
+10^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
10
NUMBER
+1990^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1990
NUMBER
+2019^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2019
NUMBER
country
part of
official residence
office held by head of government