Anabaza
Anabaza (gr. "Anabasis") – dzieło Ksenofonta. 
Występuje również pod tytułem "Wyprawa Cyrusa".
Opisuje brawurowy powrót greckiego wojska najemnego spod Kunaksy w Babilonii do Grecji.

Tytuł pochodzi od greckiego słowa "anabaino" (idę w górę), którym Grecy jako naród żeglarzy
określali oddalanie się od brzegu morza (tytuł odpowiada raczej początkowej części, w której opisany
jest marsz od Sardes w kierunku Babilonu).

"Anabaza" to jeden z pierwszych znanych pamiętników wojennych. Ksenofont opisuje w nim losy 10 tysięcy (stąd często nazywana "wyprawą dziesięciu tysięcy") 
najemników greckich w służbie satrapy perskiego Cyrusa Młodszego 
podczas wyprawy przeciwko jego bratu, królowi Persji Artakserksesowi II Mnemonowi. Opisane wydarzenia przypadają na lata 401–399 p.n.e.

W rozstrzygającym starciu pod Kunaksą oddziały greckie zwyciężyły na swoim odcinku, ale cała bitwa skończyła się przegraną i śmiercią Cyrusa. Pozbawieni naczelnego wodza Grecy znaleźli się w nieznanym sobie wrogim kraju bez zaopatrzenia i daleko od Grecji. Ponadto wódz perski Tissafernes podstępnie zwabił i zamordował wszystkich wyższych dowódców greckich. W takiej sytuacji Grecy zorganizowali się na nowo, wybrali nowych dowódców (wśród nich był Ksenofont) i ruszyli w drogę powrotną. 

Ich trasa wiodła wzdłuż rzeki Tygrys na północ, gdzie po pięciu miesiącach dotarli
do greckiej kolonii Trapezunt (obecnie Trabzon w Turcji) nad brzegami Morza Czarnego. Następnie drogą morską dotarli do Chryzopola (obecnie Skutari) naprzeciw Bizancjum. Podczas drogi powrotnej Grecy byli tropieni przez Persów i atakowani przez barbarzyńskie plemiona, wielokrotnie musieli wykazywać się swoim męstwem i kunsztem wojennym.

Ksenofont opisuje życie codzienne i zwyczaje żołnierzy stanowiących zbieraninę najemników 
z różnych części Hellady, m.in. wiece żołnierskie, na których były podejmowane 
wspólnie decyzje, co do dalszego losu. Dzieło stanowi też źródło informacji o ludach, z którymi przyszło im się zetknąć. Prawdopodobnie są w nim po raz pierwszy wspomniani przodkowie dzisiejszych Kurdów (jako "Karduchowie").

Pierwsza publikacja miała miejsce przed rokiem 380 p.n.e. Początkowo Ksenofont nie
przyznawał się do napisania "Anabazy", przypisując je fikcyjnemu autorowi. W całej książce występuje zawsze w trzeciej osobie. Tekst nie jest całkowicie bezstronny, można odczuć skłonność autora do uwydatniania swoich zasług jako dowódcy.
Q9129
gr.
Concept
Q129772
Ksenofont
PER
Q431205
Kunaksy
EVE
Q47690
Babilonii
LOC
Q41
Grecji
LOC
Q232615
Sardes
LOC
Q5684
Babilon
LOC
Q129772
Ksenofont
PER
Q651855
"wyprawą dziesięciu tysięcy"
MEDIA
Q297960
Cyrusa Młodszego
PER
Q794
Persji
LOC
Q188472
Artakserksesowi II Mnemonowi
PER
Q231599
401
TIME
Q42058
399 p.n.e.
TIME
Q297960
Cyrusa
PER
Q11772
Grecji
LOC
Q355727
Tissafernes
PER
Q129772
Ksenofont
PER
Q35591
Tygrys
LOC
Q45301
Trapezunt
LOC
Q43
Turcji
LOC
Q166
Morza Czarnego
LOC
Q3515347
Chryzopol
UNK
Q406
Bizancjum
LOC
Q129772
Ksenofont
PER
Q11708867
Hellady
UNK
Q80188
380 p.n.e.
TIME
Q129772
Ksenofont
PER
Q73112
Anabaza
ORG
Q73112
Anabaza
ORG
+10^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
10
NUMBER
+399^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
399
NUMBER
author
author
country of origin
author
narrative location
author
author
sibling
country
country