Komunia święta i męczeństwo św. Dionizego
Komunia święta i męczeństwo św. Dionizego – dzieło łączone z działającymi w Burgundii malarzami Jeana Malouela i Henri Bellechosem. Dzieło to reprezentuje gotyckie Malarstwo tablicowe we Francji. Obraz ten jest wczesnym przykładem nurtu w malarstwie i rzeźbie gotyckiej przełomu XIV i XV w. zwanym stylem pięknym.

Tematem obrazu (namalowany techniką tempery na desce o wymiarach 161 x 210 cm.) są dwa wątki z życia świętego Dionizego - pierwszego biskupa Paryża, męczennika, patrona Francji.

Po lewej stronie ukazana została scena komunii świętej. Ukazany w pełni splendoru złotych brokatowych szatach i niebieskim płaszczu Jezus Chrystus pełni tu rolę kapłana rozdającego Ciało, które przyjmuje uwięziony w wieży biskup paryski. Obok Jezusa dwa anioły, również w ozdobnych szatach. Po prawej stronie przedstawiony został w trzech odsłonach epizod męczeństwa św. Dionizego. Ciąg narracji biegnie od prawej do lewej - od uprowadzenia świętego na egzekucję (), przez moment zabicia (Dionizy już ma po części odciętą głowę, brodaty kat zamierza się do kolejnego śmiertelnego ciosu wielkim toporem) aż po ukazanie męczennika już po dekapitacji (odcięta głowa leży pod pniem katowskim obok reszty ciała). W sposób symultaniczny więc zilustrowano dramatyzm męczeństwa biskupa. Pośrodku znajduje się Trójca Święta - ponad ukrzyżowanym martwym Chrystusem ukazany został Bóg Ojciec, który trzyma ramiona krzyża. Gołębica Ducha Świętego unosi się nad głową Zbawiciela, pełni rolę łącznika między Bogiem Ojcem i Synem. W tle widoczne są otaczające Boga zastępy aniołów.

Od strony kolorystycznej zestaw barw oscyluje harmonijnie wokół dominującego w obrazie złota, czerwieni i błękitu.

Kompozycja dzieła jest zrównoważona. Lewą część tworzy monumentalna trójkondygnacyjna wieża z oknem więziennym, zza którego wyłania się głowa św. Dionizego. Zwraca uwagę dążenie do ukazania przestrzenności gmachu. Lewa część kontrastuje z "ożywioną" prawą częścią, oprócz głównego bohatera i jego zabójcy widnieje liczna grupa postaci obserwujących wydarzenie. Ich twarze nacechowane są indywidualnością, zróżnicowane kostiumy: barwne jednolite szaty, nakrywające głowy turbany o delikatnie zaznaczonych draperiach. W porównaniu z szatami osób ziemskich odzienie biskupa i Chrystusa cechuje bogactwo dekoracji i dworska elegancja. Płaszcze biskupie męczennika i Chrystusa rozdającego komunię są identyczne, co stanowi nie tylko akcent formalny lecz także ideową łączność świętego Dionizego z Chrystusem jako kapłana i męczennika.

Wykonanie obrazu przypisuje się dwóm artystom pochodzącym z Niderlandów, Jeanem Malouelem z Geldrii oraz Henrim Bellechose z Brabancji. Jean Malouel po 1398 r. działał dla klasztoru Kartuzów w Champmol położonym nieopodal stolicy Burgundii Dijon, dla którego obraz był wykonywany. Realizację przerwała śmierć artysty. Po śmierci Malouela pracę nad dziełem powierzono Henriemu Bellehose, który (jak twierdzi Erwin Panofsky) namalował silnie modelowaną postać Boga Ojca oraz atletyczną o brutalnym typie osobę kata. Natomiast reszta kompozycji i koncepcja została zrealizowana przez Malouela.
Q1173
Burgundii
LOC
Q703287
Jeana Malouela
PER
Q2251715
Henri Bellechose
PER
Q46825
gotyckie
Concept
Q55439
Malarstwo tablicowe
Concept
Q142
Francji
LOC
Q867769
stylem pięknym
PER
Q175166
tempery na desce
Concept
Q244380
świętego Dionizego
PER
Q90
Paryż
LOC
Q66086
komunii świętej
Concept
Q204933
dekapitacji
Concept
Q11742052
symultaniczny
UNK
Q37090
Trójca Święta
Concept
Q476033
Niderlandów
LOC
None
klasztoru
UNK
Q220979
Kartuzów
Concept
Q922303
Champmol
LOC
Q7003
Dijon
LOC
Q9396043
Komunia święta i męczeństwo św. Dionizego
MEDIA
1398-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1398
DATE
creator
creator
made from material
depicts
country
religious order