Gęstość
Gęstość (masa właściwa) – stosunek masy pewnej ilości substancji do zajmowanej przez nią objętości.

W przypadku substancji jednorodnych porcja ta może być wybrana dowolnie. Jeśli masa równa jest formula_1 a jej objętość formula_2, to gęstość substancji wynosi:
:: formula_3

i nie zależy od wyboru próbki.

Gęstość substancji niejednorodnych jest zależna od miejsca w przestrzeni i określana jest dla każdego punktu, jako granica stosunku masy do objętości, przy zmniejszaniu objętości obejmującej dany punkt:
:: formula_4

Jednostką gęstości w układzie SI jest kilogram na metr sześcienny – kg/m³. Inne jednostki to m.in. kilogram na litr – kg/l oraz gram na centymetr sześcienny – g/cm³ (w układzie CGS).

Gęstość jest wielkością charakterystyczną dla substancji w określonych warunkach fizycznych. Dla większości substancji jest zależna od panujących warunków, w szczególności od temperatury i ciśnienia. W związku z tym w tablicach opisujących właściwości materiałów podaje się ich gęstość zmierzoną w określonych warunkach; przeważnie są to warunki standardowe lub normalne.

Znajomość gęstości pozwala na obliczenie masy określonej objętości substancji. Dla substancji jednorodnej zachodzi
:: formula_5

a dla ciał niejednorodnych
:: formula_6

Gęstość ciał stałych i ciekłych można wyznaczyć przez ważenie próbek o znanej objętości. Przy wyznaczaniu gęstości cieczy stosuje się również areometry. Areometry wypełnione cieczą o znanej gęstości mogą służyć do wyznaczania gęstości innych cieczy. Przy wyznaczaniu gęstości gazów stosuje się między innymi ważenie naczyń z gazem o różnym ciśnieniu gazu.

Gęstość większości substancji zmniejsza się wraz ze wzrostem temperatury (jednym z wyjątków jest woda w temperaturze poniżej 4 °C). Zjawisko to wynika z rozszerzalności cieplnej ciał. Podczas przemian fazowych gęstość zmienia się skokowo (w temperaturze przemiany), podczas krzepnięcia zazwyczaj wzrasta (najbardziej znanymi wyjątkami są woda, żeliwo, a z pierwiastków bizmut, gal i german).

Spośród pierwiastków, w warunkach normalnych, największą gęstość mają osm (22 600 kg/m³) oraz iryd (22 400 kg/m³), dla porównania gęstość ołowiu jest dwukrotnie mniejsza.
Q11423
masy
Concept
Q39297
objętości
Concept
Q904929
jednorodnych
Concept
Q177239
granica
Concept
Q12457
układzie SI
Concept
Q844211
kilogram na metr sześcienny
Concept
Q11582
litr
Concept
Q41803
gram
Concept
Q26240
układzie CGS
Concept
Q11466
temperatury
Concept
Q39552
ciśnienia
Concept
Q102145
standardowe
Concept
Q9371332
normalne
UNK
Q11438
ciał stałych
Concept
Q11435
ciekłych
Concept
Q184846
areometr
Concept
Q11432
gaz
Concept
Q6583695
rozszerzalności cieplnej
Concept
Q185357
przemian fazowych
Concept
Q108000
krzepnięcia
Concept
Q283
woda
Concept
Q483269
żeliwo
Concept
Q942
bizmut
Concept
Q861
gal
Concept
Q867
german
Concept
Q9371332
warunkach normalnych
UNK
Q751
osm
Concept
Q877
iryd
Concept
Q708
ołowiu
Concept
Q29539
Gęstość
Concept
Q29539
Gęstość
Concept
Q29539
Gęstość
Concept
Q29539
Gęstość
Concept
Q29539
Gęstość
Concept
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
measured physical quantity
part of