Stoła
Stoła – druga co do wielkości (po Małej Panwi) rzeka powiatu tarnogórskiego. Ma zlewnię o powierzchni 237 km² i długość ok. 25 km. Jej źródło znajduje się w Bobrownikach Śląskich – dzielnicy Tarnowskich Gór w okolicy ulicy Puszkina. Stamtąd korytem częściowo krytym płynie do Lasowic i opływając miasto, przez Sowice i Strzybnicę. Następnie wije się przez Boruszowice, Brynek, Tworóg, Koty i w Potępie wpada do Małej Panwi.

W 2. poł. XVIII i w 1. poł. XIX na biegu Stoły znajdowało się kilka stawów napędzających kuźnice, tartaki i młyny na terenie Lasowic, Sowic, Puferek, Repecka i Piasecznej. Przed regulacją była rzeką bardzo kapryśną, wahania jej wodostanu wynosiły 2 – 3 m. Jednak z powodu wybudowania Głębokiej Sztolni „Fryderyk” oraz uruchomienia wydajnych ujęć wody, obecnie jest znacznie spłycona i jej poziom utrzymuje się na poziomie 20 – 50 cm.

Zanieczyszczenie Stoły było bardzo duże: czystość jej wód oceniało się na pozaklasową. Dziś dzięki licznym akcjom udało się oczyścić rzekę. Obok oczyszczalni w Lasowicach i Kotach ma powstać trzecia w Strzybnicy. 

Według badań stanu ekologicznego wód Stoły w latach 2015 i 2016 był on słaby (IV klasa jakości, o czym zadecydował głównie stan bezkręgowców bentosowych w dolnym odcinku i fitobentosu w górnym, choć stan tego ostatniego w dolnym odcinku był dobry. Przekroczone były ówczesne kryteria stanu dobrego pod względem zanieczyszczenia zawiesiną, BZT, ChZT nadmanganianiowego. Przekroczone były również ówczesne normy stanu dobrego dla azotu i fosforu. Woda jest zasolona (na dolnym odcinku przewodność elektrolityczna wyniosła 905 μS•cm-1. Stoła należy do kilku rzek w Polsce, w których stwierdzono przekroczenia norm dla zawartości talu (podobnie jak Mała Panew), fluorków i nonylofenoli (w tym przypadku w 2016 zanotowano najwyższy wynik wśród wszystkich badanych rzek). Przekroczone są również normy dla kilku innych substancji, które są stosunkowo często spotykane w polskich rzekach (kadmu, ołowiu, rtęci, haptachloru, WWA, fluorantenu, bromowanych difenyloeterów).

Obecnie planuje się budowę ścieżki rowerowej wzdłuż całej długości rzeki, w tym celu poszerzane jest koryto rzeki, oraz niwelowane jest strome zejście.

Wzdłuż północnego brzegu Stoły biegł słynny szlak solny.

Aż do końca XVI wieku rzekę nazywano "Rybną", słynęła bowiem z wielkiej obfitości ryb i ich wyjątkowo wielkich okazów. Do dawnych osobliwości Stoły należały także, wedle miejscowych przekazów, czarne kurki wodne (prawdopodobnie łyski lub kokoszki) oraz orzech wodny – roślina, która rodzi jadalne i bardzo smaczne, czarne, z czterema rogami orzechy nieco większe od orzechów laskowych.

Dopływy Stoły wymieniając od górnego biegu rzeki to: Pniowiec, Graniczna Woda, Kanar (z Brzeźnicą), Blaszynówka, Bielawa, Dębnica i Potok Leśny.

Do Stoły zalicza się również rzekę w pobliżu dzielnicy Strzybnica, która może być też nazywana rzeką Kanar.

Nazwę "Stoła" zatwierdzono urzędowo w 1951 roku, zmieniając niemieckie nazwy "Stola (Stollenwasser)".

Od wielu lat koryto Stoły na odcinku od Bobrownik Śląskich do Śródmieścia-Centrum jest wyschnięte. Natomiast od Śródmieścia-Centrum do Lasowic jej korytem płyną głównie ścieki komunalne.
Q1411894
Małej Panwi
LOC
Q4022
rzeka
Concept
Q1145560
powiatu tarnogórskiego
LOC
Q25416216
zlewnię
Concept
Q9174841
Bobrownikach Śląskich
LOC
Q329833
Tarnowskich Gór
LOC
Q10956994
Lasowic
Concept
Q9339865
Sowice
Concept
Q9347191
Strzybnicę
Concept
Q4946835
Boruszowice
LOC
Q648410
Brynek
LOC
Q1000147
Tworóg
LOC
Q6434398
Koty
LOC
Q2106671
Potępie
LOC
Q256752
kuźnice
Concept
Q86674677
Puferek
UNK
Q48848394
Piasecznej
UNK
Q23681639
stanu ekologicznego wód
UNK
Q11739711
klasa jakości
UNK
Q3842173
bezkręgowców bentosowych
Concept
Q746159
fitobentos
UNK
Q215624
BZT
UNK
Q555857
ChZT
UNK
Q309017
przewodność elektrolityczna
Concept
Q932
tal
Concept
Q407350
fluorków
Concept
None
nonylofenoli
UNK
None
haptachlor
UNK
Q407212
WWA
Concept
None
fluoranten
UNK
Q9360727
szlak solny
Concept
Q25376
łyski
Concept
Q18847
kokoszki
Concept
Q161110
orzech wodny
Concept
Q124969
orzechów laskowych
Concept
Q10969181
Pniowiec
LOC
Q9275889
Graniczna Woda
LOC
None
Kanar
UNK
Q9180956
Brzeźnicą
Concept
Q9174270
Blaszynówka
Concept
Q9171194
Bielawa
Concept
Q9249344
Dębnica
Concept
Q25415495
Potok Leśny
LOC
Q9174841
Bobrownik Śląskich
LOC
Q11838605
Śródmieścia-Centrum
Concept
Q10956994
Lasowic
Concept
Q9395286
ścieki komunalne
UNK
Q9346331
Stoła
Concept
Q9346331
Stoła
Concept
Q9346331
Stoła
Concept
2016-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2016
DATE
2016-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2016
DATE
1951-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1951
DATE
+25^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
25
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20
NUMBER
+50^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
50
NUMBER
-1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1
NUMBER
mouth of the watercourse
instance of
length
origin of the watercourse
instance of
located in the administrative territorial entity