Twierdza Bobrujsk
Twierdza Bobrujsk – wzniesiona w 1810 r. jako jeden z obiektów nowej linii obronnej na zachodniej granicy Cesarstwa Rosyjskiego.

Wstępny projekt umocnień opracował inż. wojsk. Teodor Narbutt, a wersję ostateczną – inż. wojsk. Carl Opperman. Zbudowano ziemno-drewnianą cytadelę o narysie półowalu, z sześcioma bastionami i dwoma półbastionami oraz trzema murowanymi bramami. Na południe od cytadeli wzniesiono ziemne Umocnienie Górskie.

W okresie lipiec-wrzesień 1812 r. twierdza była blokowana przez korpus polski pod dowództwem gen. Jana H. Dąbrowskiego. W latach 1819-1825 przeprowadzono modernizację umocnień (projekt gen. ppor. Carla Oppermana). Przekształcono narys cytadeli na poligonalny, w miejscu Umocnienia Górskiego wzniesiono poligonalne, ziemno-murowane Umocnienie „Fryderyk Wilhelm”, a na zachód od niego – murowaną wieżę artyleryjską „Hrabia Opperman”. Na północ od cytadeli powstały murowano-ziemne lunety „A” i „B”. W latach 60. XIX w. twierdza zaczęła tracić znaczenie. W 1886 r. przemianowano ją na twierdzę–skład, a w 1897 r. formalnie skasowano.

W latach 1915-1916, w rejonie Bobrujska formowano polskie jednostki rosyjskiego Frontu Zachodniego. W drugiej połowie 1917 r. na ich bazie utworzono I Korpus Polski pod dowództwem gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego, który w lutym 1918 r. zajął Bobrujsk. 

Twierdza stała się centrum tzw. Rzeczypospolitej Bobrujskiej – polskiej strefy okupacyjnej w trójkącie Mohylew – Żłobin – Słuck. W lutym i marcu 1918 r. doszło w okolicy twierdzy do ciężkich walk o Bobrujsk z bolszewikami, zakończonych zwycięstwem żołnierzy polskich. Walki te były jednymi z pierwszych starć żołnierza polskiego z bolszewikami. W maju 1918 r. Muśnicki został zmuszony przez niemieckie Dowództwo Naczelne do rozformowania jednostki i ewakuacji żołnierzy do Królestwa Polskiego. 

Podczas wojny polsko-bolszewickiej w rejonie Bobrujska walczyła kombinowana Dywizja Wielkopolska.

Twierdza Bobrujsk uległa częściowemu zniszczeniu, m.in. na skutek walk sowiecko-niemieckich w czerwcu 1944 r. Do 2008 r. zachowała się część umocnień i budynków koszarowych z licznymi detalami klasycystycznymi. W mieście funkcjonuje Bobrujskie Muzeum Krajoznawcze, posiadające m.in. dioramę fragmentu cytadeli, makiety fortów, dokumentację rysunkową i fotograficzną.

W roku 2008 z polecenia prezydenta Białorusi Alaksandra Łukaszenki w najbliższym sąsiedztwie twierdzy zbudowano tzw. „Pałac Lodowy” (kryte lodowisko).
Q6922
1810
TIME
Q2622193
Teodor Narbutt
PER
None
Carl Opperman
UNK
Q88291
cytadelę
Concept
Q81851
bastion
Concept
Q53060
brama
Concept
Q6933
1812
TIME
Q57831
twierdza
Concept
Q158027
Jana H. Dąbrowskiego
PER
Q89778
lunety
Concept
Q7822
1886
TIME
Q7847
1897
TIME
Q2084
1915
TIME
Q2087
1916
TIME
Q207294
Bobrujsk
LOC
Q2092
1917
TIME
Q4041232
I Korpus Polski
ORG
Q975931
Józefa Dowbora-Muśnickiego
PER
Q2094
1918
TIME
Q154835
Mohylew
LOC
Q837765
Żłobin
LOC
Q201243
Słuck
LOC
Q9370583
walk o Bobrujsk
Concept
Q9370583
Walki
Concept
Q83372
bolszewikami
Concept
Q696908
Królestwa Polskiego
ORG
Q5268
1944
TIME
Q207697
dioramę
Concept
Q184
Białorusi
LOC
Q2866
Alaksandra Łukaszenki
PER
Q2395560
Twierdza Bobrujsk
LOC
Q2395560
Twierdza Bobrujsk
LOC
1810-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1810
DATE
1812-09-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
wrzesień 1812
DATE
1825-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1825
DATE
1886-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1886
DATE
1897-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1897
DATE
1916-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1916
DATE
1918-02-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
lutym 1918
DATE
1918-03-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
marcu 1918
DATE
1918-05-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
maju 1918
DATE
1944-06-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
czerwcu 1944
DATE
2008-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2008
DATE
2008-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
roku 2008
DATE
-1825^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1825
NUMBER
+60^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
60
NUMBER
-1916^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1916
NUMBER
time of earliest written record
instance of
located in the administrative territorial entity
country
point in time
point in time
follows
head of state