Enki
Enki was een van de belangrijkste goden in het pantheon van Mesopotamië. Hij wordt door de Babyloniërs Ea genoemd, maar is meer bekend onder zijn Sumerische naam Enki. Hij is de god van de afgrond of het diep(e water), de "abzu", de belangrijkste (zoet)watergod en de god van de wijsheid in de Sumerische mythologie. Hij is gekleed in de huid van een vis (karper). Ea was ook bij de Hettieten de god van de wijsheid. Zijn vrouw is Ninhursag (Ninmah, Mama, Damkina). Mardoek (Bel, Baäl) is zijn zoon en mogelijk zijn ook Inanna en Dumuzi (Tammuz, Attis, Adonis) zijn kinderen.
Er is een mogelijk verband tussen Enki-Ea, de god Ya (Zie hiervoor ook Ebla en Shasu), Oannes en Dagon.

Enki was de zoon van Nammu en Anu en de vader van onder anderen Marduk en Nanshe. Hij wordt met verschillende vrouwen in verband gebracht, waaronder Ninmah ("zijn eega of rivale") en volgens de Enkicyclus hield hij er zelfs incestueuze relaties op na. Zijn mannelijkheid wordt sterk benadrukt. Hij wordt geassocieerd met de Hemelstier, vestigde de wereldorde, was bewaarder van de Me (wetten), god van magie en beschaving. In de latere Babylonische mythologie heet hij de god van verstand en ambacht te zijn. Enki verloor de Me aan zijn dochter Innanna, die ze op haar beurt kwijtraakte aan Shukaletuda, de tuinman, die Enki had aangesteld over zijn dadelpalm. Tijdens haar slaap onder de palmboom maakte Shukaletuda misbruik van Inanna en nam de wetten mee.

Na An en Enlil is hij derde in grootte van de godenwereld. Hij is de uitvoerende godheid van de wil van Enlil. Het is dan ook Enki die orde aanbrengt in de wereld in de mythe Enki en de wereldorde. Hij stelt vele mindere goden aan om als beschermers van bepaalde zaken op te treden.

Enki was een van de machtigste goden van het pantheon. Hij staat vooral bekend als een ordende god en god van de wijsheid. Enki verbleef in tegenstelling tot de andere goden, niet in de hemel maar in het Apsu of zoete water. Hij was ook de god van de vruchtbaarheid en van het genezend water en zo ook van de bezweringen. Enki was de god van het genezend water geworden toen hij de oergod Apsu had vernietigd. Volgens het Babylonische scheppingsverhaal had Enki hem met een spreuk in slaap getoverd en dan afgemaakt.

Enki schiep de mensen door klei te mengen met het bloed van de opstandeling igigu Kingu, de zoon van Tiamat. Kingu en de igigi (draken) waren door Mardoek, de leider van de annunaki overwonnen. De mensen moesten de rol van de igigi als dienaren van de annunaki overnemen.

Volgens een Sumerische bron zegende Enki Nippur, "geboorteplaats van de goden", Ur, Meluhha (Ethiopië) en Dilmun (Bahrein) met overvloedige oogsten, kudden, edelmetalen en succes in de strijd. Op die plaatsen had hij ook tempels voor zijn cultus. Maar Enki, god van magie en beschaving, was niet over de mensen hun gedrag te spreken en besloot "de tongen in hun mond van elkaar te vervreemden".

Volgens het mythologische Atrahasis epos was Enki de schepper van de mens, maar ook de redder van de mens. De goden wilden immers de mensheid vernietigen, maar Enki wierp zich steeds op als beschermer. Enki lichtte een trouwe volger, Atrahasis, ('de Bijbelse Noach uit Mesopotamië') in over de plannen van de Oppergoden om de mensheid (geschapen door Enki) te vernietigen met een zondvloed. De vloed die in de Soemerische, Assyrische, Babylonische, Griekse, Romeinse mythologie voorkomt alsmede in de Bijbel en de Koran, en die ook de Indiase Manu moest ondergaan. Manu werd van de vloed op de hoogte gebracht door de wijsheidsgod Vishnoe in zijn avatara (belichaming) als Matsya (vis).

Enki is ook de hoofdpersoon in een paradijsverhaal. Het paradijs wordt gesitueerd in Dilmun, hoewel dit land een werkelijk bestaande handelspartner van Sumer was, wordt Dilmun hier gezien als een land dat "rein" en "klaar" is en een "land van de levenden" waar sterfte onbekend is.

Sommige geleerden lezen in Adapa (de 'model-mens' van Enki) het Bijbelse Adama, of Adam.
Q178885
goden
Concept
Q3376141
pantheon
Concept
Q11767
Mesopotamië
LOC
Q47690
Babyloniërs
LOC
Q35355
Sumerische
Concept
Q221574
abzu
MISC
Q3859459
Sumerische mythologie
Concept
Q81110
karper
Concept
Q1142277
Hettieten
Concept
Q836170
Ninhursag
MISC
Q860243
Ninmah
Concept
Q190123
Mardoek
MISC
Q2894617
Bel
MISC
Q590467
Baäl
MISC
Q272523
Inanna
MISC
Q2428612
Dumuzi
PER
Q549619
Tammuz
PER
Q262016
Attis
MISC
Q163920
Adonis
Concept
None
Ya
UNK
Q5743
Ebla
LOC
Q559386
Shasu
UNK
None
Oannes
UNK
Q623065
Dagon
MISC
Q520188
Nammu
MISC
Q188536
Anu
MISC
Q190123
Marduk
MISC
Q1964809
Nanshe
MISC
Q860243
Ninmah
Concept
None
Enkicyclus
UNK
Q616332
Hemelstier
Concept
Q1049772
Me
UNK
Q81741
magie
Concept
Q8432
beschaving
Concept
Q3859459
Babylonische mythologie
Concept
None
Shukaletuda
UNK
Q188536
An
MISC
Q214672
Enlil
MISC
Enki en de wereldorde
UNK
Q221574
Apsu
MISC
Q221574
Apsu
MISC
None
Babylonische scheppingsverhaal
UNK
Q16632373
igigu
MISC
Q762282
Kingu
MISC
Q676379
annunaki
Concept
Q188395
Nippur
LOC
Q5699
Ur
LOC
Q483421
Meluhha
LOC
Q748846
Dilmun
LOC
Q44539
tempel
Concept
Q757719
Atrahasis epos
Concept
Q757719
Atrahasis
Concept
Q1589492
Oppergod
Concept
Q134052
zondvloed
Concept
Q178744
Manu
MISC
Q11380
Vishnoe
MISC
Q83090
avatara
Concept
Q328872
Matsya
MISC
Q748846
Dilmun
LOC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
Q189726
Enki
MISC
worshipped by
child
worshipped by
spouse
spouse
instance of