Monastyr Probota
Monastyr Probota – obronny monastyr z malowaną cerkwią pod wezwaniem św. Mikołaja znajdujący się w miejscowości Probota w Rumunii. Cerkiew monastyru wraz z innymi malowanymi cerkwiami północnej Mołdawii wpisana jest na listę światowego dziedzictwa UNESCO. 

Pierwsze założenie klasztorne w tym miejscu zostało wzniesione być może już na przełomie XIV i XV w., a następnie odnowione przez hospodara Stefana Wielkiego, który początkowo planował utworzyć tutaj nekropolię swoich rodziców. Ostatecznie plany te nie zostały zrealizowane. Istniejące dzisiaj budynki są efektem fundacji syna Stefana Wielkiego, hospodara Piotra Raresza, który ustanowił tu nekropolię swojej rodziny (został tu pochowany sam Piotr Raresz, jego żona Elena oraz syn Stefan). 

Cerkiew, stanowiąca centrum monastyru została zbudowana z fundacji Piotra Raresza w 1530. Trójkonchowa, zwieńczona wieżą wznoszącą się nad nawą, składa się z czterech pomieszczeń: nawy, przednawia, komory grobowej oraz przedsionka. Zbudowana zgodnie z mołdawskimi wzorcami, wyróżnia się zamknięciem zachodnim, gdzie znajdują się cztery duże okna o gotyckiej kamieniarce. 

W 1532 cerkiew została ozdobiona malowidłami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Była jedną z pierwszych cerkwi bukowińskich ozdobionych monumentalnymi freskami z zewnątrz; można przypuszczać, że ich program ikonograficzny opracował ówczesny igumen monastyru w Probota, bliski współpracownik hospodara, późniejszy metropolita Mołdawii Grzegorz. Malowidła zewnętrzne są w dużym stopniu zniszczone wskutek warunków atmosferycznych, wciąż jednak nieźle widoczne są sceny akatystu czy drzewo Jessego. Wewnątrz na szczególną uwagę zasługuje przedstawiony na wschodniej ścianie przedsionka (a nie jak zazwyczaj na zachodniej fasadzie cerkwi) Sąd Ostateczny, zajmujący także kolebkowe sklepienie przedsionka (przez co nabiera trójwymiarowego charakteru), a także obraz wotywny w nawie przedstawiający fundatora z rodziną. 

W 1550 synowie Piotra Raresza zbudowali mury obronne monastyru oraz rezydencję hospodarską wewnątrz niego.

W 1959 doszło do kasaty tutejszego zgromadzenia zakonnego, mniszki powróciły tu po upadku reżimu komunistycznego, w 1990.
Q11784935
monastyr
Concept
Q2031836
cerkwią
Concept
Q8273806
Probota
LOC
Q218
Rumunii
LOC
Q387687
malowanymi cerkwiami północnej Mołdawii
LOC
Q9259
listę światowego dziedzictwa UNESCO
EVE
Q1394172
hospodar
Concept
Q218134
Stefana Wielkiego
PER
Q200141
nekropolię
Concept
Q249558
Piotra Raresza
PER
Q1039843
Stefan
PER
Q11819354
Trójkonchowa
UNK
Q12518
wieżą
Concept
Q188714
nawą
Concept
Q11828329
przednawia
UNK
Q1030319
przedsionka
Concept
Q176483
gotyckiej
Concept
Q134194
fresk
Concept
Q842781
igumen
Concept
None
Grzegorz
UNK
Q11684739
akatystu
MEDIA
Q1140484
drzewo Jessego
UNK
Q1821239
Sąd Ostateczny
Concept
Q917098
kolebkowe sklepienie
Concept
Q11795035
obraz wotywny
UNK
Q833416
Monastyr Probota
LOC
1530-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1530
DATE
1532-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1532
DATE
1550-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1550
DATE
1959-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1959
DATE
1990-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1990
DATE
location
country
part of
country
heritage designation
child