Bazyli I Macedończyk
Bazyli I Macedończyk, "Bazyli I Macedoński", "Bazyli I Kefalas", "Bazyli I Głowacz" (ur. 811, zm. 29 sierpnia 886) – cesarz bizantyjski od 867, pierwszy cesarz z dynastii macedońskiej.

Potomek rodziny osiadłej w Macedonii. Wysuwano hipotezy, że mógł być słowiańskiego (w tym czasie miała miejsce kolonizacja słowiańska w Macedonii) lub armeńskiego pochodzenia.

Uprowadzony do niewoli bułgarskiej w czasie wojny bizantyjsko-bułgarskiej w latach 811-813. Do kraju powrócił w nieznanych okolicznościach.

Bazyli karierę rozpoczął od stanowiska koniuszego na dworze cesarskim (855). Usuwając politycznych przeciwników, został współcesarzem w 866 roku, a mordując Michała III w 867 roku jedynowładcą. Podczas jego panowania kontynuowany jest okres rozkwitu Cesarstwa, nazywany renesansem macedońskim, zapoczątkowany jednak w czasie panowania ostatniego władcy poprzedniej dynastii.

Odbudował autorytet Bizancjum na Bałkanach, jego flota uwolniła Dubrownik od oblężenia arabskiego (867/868). Bułgaria ostatecznie uznała kościelne zwierzchnictwo Bizancjum (870). Bazylemu udało się również załagodzić spory z papieżem wynikające z tzw. schizmy Focjusza. W 878 zdobył ostatnią fortecę paulicjan – Tefrike we wschodniej Anatolii, jednak nie doprowadziło to do całkowitego upadku herezji.

Prowadził zwycięskie kampanie na wschodzie, korzystając z osłabienia będącego w kryzysie kalifatu Abbasydów, które doprowadziły do opanowania dróg wypadowych w górach Taurusu i Antytaurusu oraz umocnienia się w dolinie Eufratu. Poważne sukcesy w walce z Arabami udało się Bazylemu odnieść również i na zachodzie. Przy pomocy floty weneckiej oczyścił Adriatyk z korsarzy saraceńskich, wreszcie odzyskał Bari w 876 roku i Tarent w południowych Włoszech, umacniając w ten sposób pozycję Cesarstwa w tym regionie. Nie powiodło mu się jedynie na Sycylii, gdzie nie zdołał powstrzymać upadku Syrakuz (878).

Za jego panowania nastąpiła reorganizacja administracji i skarbu państwa. Zapoczątkował ponowną (po Corpus Iuris Civilis) kodyfikację prawa bizantyjskiego, wydając dwa dzieła Procheiron i Epanagogę. Bazyli zasłynął również jako mecenas artystyczny.
Q29946
811
TIME
Q2816
29 sierpnia
TIME
Q24683
886
TIME
Q39018
cesarz
Concept
Q12544
bizantyjski
LOC
Q30347
867
TIME
Q332531
dynastii macedońskiej
LOC
Q103251
Macedonii
LOC
Q40477
słowiańskiego
Concept
Q219
bułgarskiej
LOC
Q29946
811
TIME
Q30360
813
TIME
None
koniuszego
UNK
Q25073
855
TIME
Q23872
866
TIME
Q41622
Michała III
PER
Q30347
867
TIME
Q23522
Bałkanach
LOC
Q1722
Dubrownik
LOC
Q30347
867
TIME
Q25061
868
TIME
Q219
Bułgaria
LOC
Q23629
870
TIME
Q19546
papież
Concept
Q243187
Focjusza
PER
Q23910
878
TIME
Q334727
paulicjan
ORG
None
Tefrike
UNK
Q51614
Anatolii
LOC
Q160598
herezji
Concept
None
kalifatu Abbasydów
UNK
Q172556
Taurusu
LOC
Q1090601
Antytaurus
LOC
Q34589
Eufrat
LOC
Q35323
Arabami
Concept
Q13924
Adriatyk
LOC
Q105763
saraceńskich
Concept
Q3519
Bari
LOC
Q23815
876
TIME
Q13498
Tarent
LOC
Q1460
Sycylii
LOC
Q13670
Syrakuz
LOC
Q23910
878
TIME
Q187719
Corpus Iuris Civilis
Concept
Q3406415
Procheiron
UNK
None
Epanagogę
UNK
Q15472169
mecenas
Concept
Q41592
Bazyli I Macedończyk
PER
-813^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-813
NUMBER
+855^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
855
NUMBER
+867^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
867
NUMBER
+868^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
868
NUMBER
+870^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
870
NUMBER
+878^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
878
NUMBER
country of citizenship
family
culture
follows
follows
mountain range