Pulsar milisekundowy
Pulsar milisekundowy – pulsar o okresie rotacji typowo 1-10 milisekund. Pulsary milisekundowe różnią się od zwykłych pulsarów radiowych tym, że ich ogromna prędkość rotacji nie wynika z młodego wieku, ale z epizodu "rozkręcenia" przepływem masy z towarzysza w układzie podwójnym w procesie nazywanym czasem "recyclingiem". Pulsary milisekundowe są starymi gwiazdami neutronowymi, występują szczególnie licznie w gromadach kulistych tj. wśród starych gwiazd populacji II. Pierwszy pulsar milisekundowy został odkryty w 1982 roku.

Pulsacje są obserwowane przede wszystkim w zakresie mikrofalowym albo rentgenowskim, w zależności od fazy ewolucyjnej układu podwójnego. Gdy następuje przypływ materii od towarzysza do gwiazdy neutronowej, pulsar świeci w zakresie rentgenowskim, a jego moment pędu rośnie. Przepływowi materii towarzyszy zmiana parametrów orbity, która może powodować po pewnym czasie ustanie przepływu, i wtedy gwiazda jest pulsarem radiowym.
Towarzysz jest zwykle gwiazdą małomasywną, i jego masa w trakcie ewolucji maleje, częściowo w wyniku przepływu masy, a częściowo w wyniku ogrzewania warstw powierzchniowych gwiazdy przez pulsara, co powoduje powstawanie silnego wiatru (w fazie bez wymiany masy). W skrajnym przypadku towarzysz może utracić całą swoją masę i zaniknąć, pozostawiając pojedynczego milisekundowego pulsara. Takie układy nazywane są popularnie układami typu czarna wdowa pierwowzorem takiego układu z zanikającym towarzyszem jest PSR 1957+20.

Obecnie znanych jest osiem pulsarów milisekundowych będących w fazie akrecji, ogólna liczba pulsarów milisekundowych to około 200.

Najszybszym znanym pulsarem jest PSR J1748-2446ad, obracający się z częstotliwością 716 Hz czyli posiadający okres 1,396 ms.
Q4360
pulsar
Concept
Q723733
milisekund
Concept
Q4360
pulsar
Concept
Q50053
układzie podwójnym
Concept
Q4202
gwiazdami neutronowymi
Concept
Q1436016
populacji II
Concept
Q127995
mikrofalowym
Concept
Q34777
rentgenowskim
Concept
Q161254
moment pędu
Concept
Q419978
akrecji
Concept
Q119583
PSR J1748-2446ad
CEL
Q11652
częstotliwością
Concept
Q39369
Hz
Concept
Q723733
ms
Concept
Q1940232
Pulsar milisekundowy
Concept
1982-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1982
DATE
1748-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1748
DATE
2446-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2446
DATE
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
-10^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-10
NUMBER
++20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
+20
NUMBER
+1748^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1748
NUMBER
-2446^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-2446
NUMBER
+1.396^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1,396
NUMBER
subclass of
subclass of
measured physical quantity