Jerzy Vetulani
Jerzy Vetulani (ur. 21 stycznia 1936 w Krakowie, zm. 6 kwietnia 2017 tamże) – polski psychofarmakolog, neurobiolog, biochemik, profesor nauk przyrodniczych, członek Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności.

Przez cały okres pracy zawodowej związany z Instytutem Farmakologii Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, gdzie był profesorem, kierownikiem Zakładu Biochemii (1976–2006), zastępcą dyrektora ds. naukowych (1994–2002) i wiceprzewodniczącym Rady Naukowej (2003–2017).

Opublikował kilkaset prac badawczych o międzynarodowym zasięgu. Uznanie przyniosło mu sformułowanie hipotezy β-downregulacji jako mechanizmu działania leków przeciwdepresyjnych wspólnie z Fridolinem Sulserem, z którym współpracował w latach 1973–1975 jako Research Associate Professor w Vanderbilt University. W 1983 roku został laureatem Międzynarodowej Nagrody Anna-Monika II klasy za badania nad mechanizmami działania elektrowstrząsu. Poza zaburzeniami depresyjnymi, wśród jego głównych zainteresowań badawczych były: pamięć, uzależnienia i choroby neurodegeneracyjne. Był jednym z najczęściej cytowanych polskich naukowców w dziedzinie biomedycyny.

Był wykładowcą akademickim oraz popularyzatorem nauki. W latach 1981–2002 był redaktorem naczelnym czasopisma popularnonaukowego "Wszechświat". Później stał się znany ze swoich otwartych wykładów, które przyciągały tysiące słuchaczy. Był autorem książek popularnonaukowych, w tym bestsellerowej książki dla dzieci "Sen Alicji, czyli jak działa mózg"; oraz bloga "Piękno neurobiologii". Prowadził działalność w mediach społecznościowych.

Zaangażowany w działalność kulturalną i społeczną; był jednym ze współtwórców i konferansjerem Piwnicy pod Baranami (1954–1961), a później, w wieku ponad siedemdziesięciu lat, gwiazdą magazynu mówionego "Gadający Pies" (2010–2015). W okresie PRL był działaczem opozycji demokratycznej – od 1980 roku należał do NSZZ „Solidarność”. W 2002 roku bez powodzenia kandydował w wyborach samorządowych na prezydenta Krakowa.

W ramach prowadzonego Zakładu Biochemii przywiązywał dużą wagę do współpracy z młodszymi koleżankami i kolegami po fachu, którzy pozostawali pod jego opieką naukową. Wypromował dziewięciu doktorów i czterech doktorów habilitowanych.

Publicznie znany był jako zwolennik legalizacji marihuany i szerokiej depenalizacji narkotyków oraz krytyk represyjnej polityki narkotykowej w Polsce.

Był doktorem honoris causa Śląskiego Uniwersytetu Medycznego i Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, członkiem honorowym Indian Academy of Neurosciences i Oxford Neurological Society. Otrzymał Złoty Krzyż Zasługi i Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

Zmarł w 2017 roku w wyniku obrażeń odniesionych w wypadku drogowym, w którym został potrącony przez samochód na przejściu dla pieszych.
Q2273
21 stycznia
TIME
Q18649
1936
TIME
Q31487
Krakowie
LOC
Q2506
6 kwietnia
TIME
Q25290
2017
TIME
Q1515727
psychofarmakolog
Concept
Q2728012
neurobiolog
Concept
Q7094
biochemik
Concept
Q55695329
profesor
Concept
Q7991
nauk przyrodniczych
Concept
Q651690
Polskiej Akademii Nauk
ORG
Q2092629
Polskiej Akademii Umiejętności
ORG
Q11713002
Instytutem Farmakologii Polskiej Akademii Nauk
LOC
Q76560
leków przeciwdepresyjnych
Concept
Q33103592
Fridolinem Sulserem
PER
Q29052
Vanderbilt University
LOC
Q131543
elektrowstrząsu
Concept
Q42844
zaburzeniami depresyjnymi
Concept
Q228636
pamięć
UNK
Q12029
uzależnienia
Concept
Q1755122
choroby neurodegeneracyjne
Concept
Q1622272
wykładowcą akademickim
Concept
Q995600
popularyzatorem nauki
Concept
Q8038833
Wszechświat
MEDIA
Q65926760
Sen Alicji, czyli jak działa mózg
Concept
Q202833
mediach społecznościowych
Concept
Q448341
Piwnicy pod Baranami
Concept
Q11699225
Gadający Pies
MEDIA
Q211274
PRL
LOC
Q1003
NSZZ „Solidarność”
ORG
Q7210043
wyborach samorządowych
EVE
Q752297
doktorów
Concept
Q308678
doktorów habilitowanych
Concept
Q2845
marihuany
Concept
Q903453
depenalizacji
Concept
Q940
narkotyk
Concept
Q1260003
polityki narkotykowej
Concept
Q11415564
doktorem honoris causa
Concept
Q2239217
Śląskiego Uniwersytetu Medycznego
ORG
Q495957
Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
ORG
Q281719
Złoty Krzyż Zasługi
ORG
Q579688
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
ORG
Q9687
wypadku drogowym
Concept
Q8010
przejściu dla pieszych
Concept
Q908363
Jerzy Vetulani
PER
1936-01-21T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
21 stycznia 1936
DATE
2017-04-06T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
6 kwietnia 2017
DATE
1976-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1976
DATE
2006-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2006
DATE
1994-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1994
DATE
2002-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2002
DATE
2003-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2003
DATE
2017-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2017
DATE
1975-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1975
DATE
1983-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1983
DATE
2002-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2002
DATE
1954-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1954
DATE
1961-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1961
DATE
2010-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2010
DATE
2015-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2015
DATE
1980-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1980
DATE
2002-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2002
DATE
2017-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2017
DATE
+1976^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1976
NUMBER
+2006^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2006
NUMBER
+1994^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1994
NUMBER
+2002^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2002
NUMBER
+2003^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2003
NUMBER
+2017^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2017
NUMBER
+1975^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1975
NUMBER
+2002^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2002
NUMBER
+1954^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1954
NUMBER
+1961^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1961
NUMBER
+2010^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2010
NUMBER
+2015^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2015
NUMBER
place of birth
date of birth
field of work
member of
member of
date of death
employer
employer
occupation
member of
candidate
cause of death
part of
inception