Ideologia języka standardowego
Ideologia języka standardowego, standardyzm językowy (, ) – zespół postaw językowych będących wynikiem procesów standaryzacji językowej w nowoczesnych społeczeństwach. Ich trzon tworzą z jednej strony powszechne (często wyidealizowane) koncepcje poprawności językowej, z drugiej – przekonanie o istnieniu jednej, „najlepszej” odmiany języka – języka standardowego, oraz krytyczny stosunek do form od niej odrębnych. Ideologia języka standardowego podkreśla słuszność normalizacji językowej, często wiążąc to z pewnym imperatywem moralnym, nakazującym stosowanie jednolitego kodu językowego we wszystkich sytuacjach społecznych. Termin „ideologia języka standardowego” został wprowadzony do socjolingwistyki przez amerykańskich językoznawców Lesley i Jamesa Milroyów

Założeniami ideologii języka standardowego kierują się użytkownicy języków, które przeszły proces standaryzacji (są to np. angielski czy japoński), w odróżnieniu od osób władających językami nieustandaryzowanymi, do których należą m.in. liczne języki australijskie i afrykańskie. Ideologia ta staje się przedmiotem krytyki ze względu na dostrzegany w niej konserwatyzm i elitaryzm, związek z puryzmem językowym oraz uniwersalistyczne przypisywanie wartości różnym cechom i stylom językowym, przy propagowaniu oficjalnego standardu językowego jako wyższej formy języka (nie zaś np. jako pomocniczego środka komunikacji). Ponadto, poprzez koncentrację na dialekcie standardowym i narzucanie czarno-białej koncepcji poprawności językowej, ideologia języka standardowego ma budować zniekształcony obraz języka i jego wariantywnej natury. Zdaniem socjolingwistów prowadzi ona bowiem do marginalizacji różnych odmian języka – dialektów lokalnych czy też języka potocznego.

W socjolingwistyce ideologia języka standardowego jest wymieniana wśród najbardziej upowszechnionych ideologii językowych, obok ideologii monoglosji.
Q11825133
postaw językowych
Concept
Q11823964
poprawności językowej
Concept
Q3329375
odmiany języka
Concept
Q399495
języka standardowego
Concept
Q11740763
kodu językowego
UNK
Q160845
socjolingwistyki
Concept
Q6530515
Lesley
PER
Q43741026
Jamesa Milroyów
PER
Q1860
angielski
Concept
Q5287
japoński
ORG
Q205143
języki australijskie
Concept
Q207930
afrykańskie
ORG
Q7169
konserwatyzm
Concept
Q422933
elitaryzm
Concept
Q192227
puryzmem językowym
Concept
Q1130761
wariantywnej natury
Concept
Q33384
dialekt
Concept
Q6486741
ideologii językowych
Concept
Q68693477
ideologii monoglosji
UNK
Q59772022
Ideologia języka standardowego
Concept
Q59772022
Ideologia języka standardowego
Concept
facet of
instance of
subclass of
instance of