Język staroangielski
Język staroangielski (; stang. "Ænglisc", "Anglisc" lub "Englisc sprǣc", wym. ) lub język anglosaski (; stang. "Ængle-Seaxisce sprǣc") – najwcześniejsza znana forma języka angielskiego używana w Anglii oraz w południowej i zachodniej Szkocji w wczesnym Średniowieczu. Język został przywieziony do Wielkiej Brytanii przez Anglosasów w połowie V wieku, a pierwsze teksty w tym języku datuje się na połowę VII wieku. Po inwazji Normanów na Anglię w 1066 roku, język angielski został na jakiś czas zastąpiony przez język anglonormański (dialekt języka staronormandzkiego, przodek języka francuskiego), który był wówczas używany przez klasę wyższą. Okres ten uważa się za schyłek ery języka staroangielskiego, który będąc pod silnym wpływem języka anglonormańskiego, stopniowo ewoluował w język średnioangielski.

Język staroangielski wyewoluował z grupy dialektów anglofryzyjskich oraz języków germańskich Morza Północnego, początkowo używanych przez plemiona germańskie tradycyjnie zwane Anglami, Sasami i Jutami. Kiedy Anglosasi stali się grupą dominującą w Anglii, ich język zastąpił języki używane w Brytanii tj. język brytyjski, jeden z języków celtyckich, oraz łacinę, która pojawiła się w Brytanii po inwazji Rzymian. Staroangielski posiadał cztery podstawowe dialekty, powiązane z anglosaskimi królestwami: kentyjski, mercyjski, northumbryjski i zachodniosaski. Dialekt zachodniosaski, który stworzył podstawy dla standardu literackiego w późnym okresie języka staroangielskiego, pomimo że formy dominujące w średnio- i nowoangielskiego pochodzą głównie z dialektu mercyjskiego. Mowa zachodnich i północnych części Anglii była pod dużym wpływem języka staronordyckiego co spowodowane było panowaniem Skandynawów i zasiedlaniem tamtych ziem od IX wieku.

Staroangielski jest jednym z zachodniogermańskich języków i jest ściśle powiązany z językami starofryzyjskim i starosaksońskim. Tak jak w przypadku innych starogermańskich języków, różni się on znacząco od obecnej formy języka angielskiego i jest praktycznie niezrozumiały dla rodzimych użytkowników języka angielskiego. W gramatyce języka staroangielskiego rzeczowniki, przymiotniki, zaimki i czasowniki posiadają wiele form fleksyjnych nieznanych obecnie w języku angielskim. Szyk wyrazów w staroangielskim jest również dużo bardziej wolny niż obecnie. Najstarsze znane inskrypcje w staroangielskim zostały zapisane przy użyciu systemu runicznego (fuþork), który od około VIII wieku został zastąpiony zmodyfikowaną wersją alfabetu łacińskiego.
Q1860
języka angielskiego
Concept
Q21
Anglii
LOC
Q22
Szkocji
LOC
Q12554
Średniowieczu
TIME
Q145
Wielkiej Brytanii
LOC
Q32768
Anglosasów
Concept
Q8095
V wiek
Concept
Q8089
VII wiek
Concept
Q200485
inwazji Normanów na Anglię
EVE
Q19411
1066
TIME
None
język anglonormański
UNK
Q33850
języka staronormandzkiego
Concept
Q37351
przodek języka francuskiego
Concept
Q36395
język średnioangielski
Concept
Q5329170
anglofryzyjskich
MEDIA
Q5329170
języków germańskich Morza Północnego
MEDIA
Q252090
plemiona germańskie
UNK
Q104238
Anglami
MEDIA
Q101985
Sasami
Concept
Q154845
Jutami
MEDIA
Q32768
Anglosasi
Concept
Q185103
Brytanii
LOC
Q1248800
język brytyjski
MEDIA
Q25293
języków celtyckich
Concept
Q397
łacinę
Concept
Q113162
inwazji Rzymian
TIME
Q237945
anglosaskimi królestwami
Concept
Q11687485
kentyjski
Concept
None
mercyjski
UNK
None
northumbryjski
UNK
Q2658603
zachodniosaski
Concept
Q1097949
standardu literackiego
Concept
Q36395
średnio-
Concept
Q1472196
nowoangielskiego
MEDIA
Q35505
języka staronordyckiego
Concept
Q339271
panowaniem Skandynawów
LOC
Q8083
IX wiek
Concept
Q26721
zachodniogermańskich języków
Concept
None
starofryzyjskim
UNK
Q35219
starosaksońskim
Concept
None
gramatyce języka staroangielskiego
UNK
Q207857
form fleksyjnych
Concept
Q257885
Szyk wyrazów
Concept
Q82996
systemu runicznego
Concept
Q2712936
fuþork
Concept
Q8086
VIII wiek
Concept
Q8229
alfabetu łacińskiego
Concept
Q42365
Język staroangielski
Concept
Q42365
Język staroangielski
Concept
1066-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1066
DATE
culture
culture
replaces
writing system
indigenous to
indigenous to
official language
point in time
point in time