Tektonika płyt
Tektonika płyt ("teoria wędrówki płyt tektonicznych", z "tekton" „budujący”) – dominująca współcześnie teoria tłumacząca wielkoskalowe ruchy ziemskiej litosfery, w szczególności przejawiające się w obserwowanym zjawisku dryfu kontynentalnego, powstawania gór, rozmieszczeniu stref sejsmicznych i inne.

Zgodnie ze współczesnym stanem wiedzy, materiał skalny budujący zewnętrzną warstwę Ziemi zachowuje się jak ciało sztywne tylko do pewnej głębokości, poniżej zaś pod wpływem zwiększonej temperatury wykazuje cechy ciała częściowo plastycznego i może „płynąć” (zob. granica plastyczności) w skali milionów lat. Owa prawie sztywna, zewnętrzna warstwa, zwana litosferą, podzielona jest na bloki – płyty tektoniczne – które mogą zgodnie z tą teorią przesuwać się względem siebie: odsuwać się (co tłumaczy np. oddalanie się Europy od Ameryki Północnej), zderzać (co tłumaczy np. powstawanie gór fałdowych) lub ocierać o siebie (co tłumaczy np. obecność stref nieustającej aktywności sejsmicznej). Tym trzem podstawowym typom relacji między płytami odpowiadają trzy rodzaje granic płyt: rozbieżne (gdzie powstaje nowa litosfera), zbieżne (gdzie litosfera jest wciągana w głąb Ziemi) oraz przesuwcze (gdzie dwie płyty przesuwają się względem siebie).
Q2
ziemskiej
CEL
Q83296
litosfery
Concept
Q178605
dryfu kontynentalnego
Concept
Q184554
powstawania gór
Concept
Q9346652
stref sejsmicznych
UNK
Q8063
skalny
Concept
None
warstwę Ziemi
UNK
Q192788
ciało sztywne
Concept
Q472074
plastycznego
Concept
Q904497
granica plastyczności
UNK
Q83296
litosferą
Concept
Q215680
płyty tektoniczne
Concept
Q7950
Tektonika płyt
Concept
part of
part of
part of
facet of
part of