Film dokumentalny
Film dokumentalny – jeden z trzech (obok filmu fabularnego oraz filmu animowanego) podstawowych rodzajów filmowych. Filmy dokumentalne w założeniu przedstawiają wycinek rzeczywistości, która podlega możliwie najmniejszej ingerencji ze strony reżysera. Użyte przez Johna Griersona określenie "documentary" oznacza nadanie twórczego kształtu rzeczywistości, w związku z czym film dokumentalny posługuje się chwytami retorycznymi, które służą przekonaniu widza do wizji świata promowanej przez filmowca.

Za pierwsze dokumenty uznawane są eksperymentalne filmy wykonane przez ekipy filmowe Thomasa Edisona oraz braci Lumière, a za pierwszą pracę teoretyczną poświęconą potencjałowi dokumentalnemu sztuki filmowej – "Nowe źródło historii" Bolesława Matuszewskiego. Nowe środki wyrazu do rozwijającego się rodzaju filmowego wnieśli Robert J. Flaherty (pionier filmu etnograficznego) oraz przedstawiciele radzieckiej szkoły montażu. Z inspiracji tych ostatnich zrodził się gatunek symfonii miejskiej (Dżiga Wiertow, Joris Ivens, Walter Ruttmann, Jean Vigo). Jednakże w latach trzydziestych i czterdziestych XX wieku dokument odegrał szczególną rolę jako narzędzie propagandy – zarówno totalitarnej (Leni Riefenstahl, Ołeksandr Dowżenko), jak i w państwach demokratycznych (Humphrey Jennings). W latach sześćdziesiątych szczególną popularność zdobyła nowa forma dokumentu pod nazwą kina bezpośredniego (Direct Cinema w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, "cinéma-vérité" we Francji), a główny ciężar produkcji filmów dokumentalnych zaczął spoczywać na telewizji. Współcześnie walor dokumentu jako wiarygodnego zapisu rzeczywistości zanika w obliczu zjawisk takich jak mockument oraz cyfrowa obróbka obrazu, które stwarzają większe możliwości manipulacji widzem.
Q12912091
filmu fabularnego
Concept
Q202866
filmu animowanego
Concept
Q201658
rodzajów filmowych
Concept
Q1700285
Johna Griersona
PER
Q182545
retorycznymi
Concept
Q8743
Thomasa Edisona
PER
Q55965
braci Lumière
ORG
Q1454468
Bolesława Matuszewskiego
PER
Q263148
Robert J. Flaherty
PER
Q3321104
radzieckiej szkoły montażu
UNK
Q9348915
symfonii miejskiej
UNK
Q55193
Dżiga Wiertow
PER
Q238616
Joris Ivens
PER
None
Walter Ruttmann
UNK
Q55395
Jean Vigo
PER
Q55415
Leni Riefenstahl
PER
Q55198
Ołeksandr Dowżenko
PER
None
Humphrey Jennings
UNK
None
Direct Cinema
UNK
Q1092621
cinéma-vérité
Concept
Q459435
mockument
Concept
Q93204
Film dokumentalny
Concept
instance of
instance of
opposite of
instance of