Achajowie
Achajowie (stgr. "Achaioí") – ogólne określenie Greków walczących pod Troją używane przez Homera (rzadziej stosowane: Argiwi/Argiwowie i Danajowie) w jego eposach "Iliada" i "Odyseja".

Według tradycyjnych poglądów historyków było to plemię greckie, które jako pierwsze przybyło na obszary kontynentalnej Grecji około 2000 lat p.n.e., podbijając Tesalię i miejscowych Pelazgów, jednak teza ta została odrzucona wraz z teorią o trzech inwazjach ludów greckich (achajskiej, jońskiej, doryckiej). Obecnie uważa się, że do formowania się "Greków", ich kultury, religii, języka doszło już na obszarze Grecji, gdzie pod koniec III tysiąclecia p.n.e. lub w ciągu II tysiąclecia p.n.e. stopniowo, w następstwie wielu migracji przybywały ludy mówiące językami indoeuropejskimi i mieszały się z miejscową ludnością. Achajowie utożsamiani są z przedstawicielami cywilizacji mykeńskiej, której najważniejszym ośrodkiem były Mykeny, położone w Argolidzie na Peloponezie. Ok. 1450 r. p.n.e. Achajowie podbili Kretę, którą niepodzielnie władali z pałacu w Knossos.

Władca państwa achajskiego (mykeńskiego) nosił miano "anaks"/"wanaks" (w piśmie linearnym B – wa-na-ka). Pomagał mu w rządzeniu "lawagetas" (ra-wa-qe-ta) – prawdopodobnie dowódca wojskowy. Achajowie podejmowali dalekie wyprawy wojenne, z których największa, skierowana przeciwko Troi, doczekała się epickiego opisu w postaci "Iliady" Homera. Zakładali też kolonie na Cyprze, w Pamfilii i Rodos. Najprawdopodobniej o nich wspominają hetyckie tabliczki odnalezione w Bogazköy, które opisują silne królestwo "Akhkhijawa" utrzymujące stosunki z władcami Hetytów – Mursilisem II i Tudhaliją IV. W XI wieku p.n.e. cywilizacja mykeńska upadła, a na Peloponezie pojawiły się ludy mówiące doryckim dialektem języka greckiego. Dialekt achajski zachował się jedynie w północnej części Peloponezu, zwanej Achają. 

Za eponimicznego ojca plemion achajskich uważano mitycznego Achajosa, syna Zeusa i Pytii, w innej wersji – syna królewny ateńskiej Kreuzy i Ksutosa. Od innych plemion greckich Achajowie odróżniali się noszeniem brody oraz strojem złożonym z przepaski i chitonu z krótkimi rękawami. Mieszkali w prostokątnych domach zawierających wspólne pomieszczenie z paleniskiem pośrodku, tzw. megaron.

Według Homera największymi księstwami achajskimi były Mykeny, w których władali Pelopidzi, oraz Argos, Tiryns, Pylos, Lacedemon (Sparta), Kreta i Arkadia. W "Iliadzie" te niewielkie państwa wystawiły w wyprawie na Troję od 60 do 100 okrętów.

W czasach późniejszych (od okresu archaicznego) Achajami nazywano mieszkańców krainy Achaja, położonej na północy Peloponezu. W III wieku p.n.e. powstało państwo związkowe o nazwie Związek Achajski, skupiające część poleis z Peloponezu, które w 146 r. p.n.e. zostało pokonane przez Rzymian.
Q35497
stgr.
Concept
Q22647
Troją
LOC
Q6691
Homer
PER
Q8275
Iliada
MEDIA
Q35160
Odyseja
ORG
Q133311
plemię
Concept
Q539051
greckie
Concept
Q11772
Grecji
LOC
Q166919
Tesalię
LOC
Q107822
Pelazgów
PER
Q181264
cywilizacji mykeńskiej
Concept
Q132564
Mykeny
LOC
Q9159515
Argolidzie
Concept
Q78967
Peloponez
LOC
Q34374
Kretę
LOC
Q173527
Knossos
LOC
Q190102
piśmie linearnym B
MISC
Q22647
Troi
LOC
Q6691
Homer
PER
Q644636
Cyprze
LOC
Q585250
Pamfilii
LOC
Q43048
Rodos
LOC
Q5406
hetyckie
LOC
Q848800
Bogazköy
LOC
Q5406
Hetytów
LOC
Q314378
Mursilisem II
PER
Q314361
Tudhaliją IV
PER
Q19896732
Achają
LOC
Q607170
Achajosa
MISC
Q34201
Zeus
MISC
Q682558
Pytii
PER
Q2196048
Kreuzy
MISC
Q514746
Ksutos
MISC
Q944031
chiton
Concept
Q657117
megaron
Concept
Q132564
Mykeny
LOC
Q11815505
Pelopidzi
Concept
Q189901
Argos
LOC
Q217379
Tiryns
LOC
Q7263152
Pylos
LOC
Q2308046
Lacedemon
LOC
Q2308046
Sparta
LOC
Q34374
Kreta
LOC
Q12898802
Arkadia
LOC
Q22647
Troję
LOC
Q271834
okresu archaicznego
TIME
Q19896732
Achaja
LOC
Q244796
Związek Achajski
ORG
Q148837
poleis
Concept
Q17167
Rzymian
LOC
Q191962
Achajowie
MEDIA
Q191962
Achajowie
MEDIA
Q191962
Achajowie
MEDIA
Q191962
Achajowie
MEDIA
Q191962
Achajowie
MEDIA
1450-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1450
DATE
+60^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
60
NUMBER
notable work
notable work
author
author
culture
located on terrain feature
child
child
child
spouse
spouse