Tweede Kamerverkiezingen 1853
De Tweede Kamerverkiezingen 1853 waren verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer der Staten-Generaal, die gehouden werden op 17 mei 1853.

De verkiezingen waren noodzakelijk geworden nadat de Tweede Kamer was ontbonden in verband met een regeringscrisis na het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie. De uitslag hield een grote nederlaag in van de liberalen en een overwinning van de conservatieven.

Bij de grondwetsherziening van 1848 werd in het kader van de scheiding van kerk en staat aan de Rooms-Katholieke Kerk toegestaan om zelf de kerkelijke indeling binnen Nederland vast te stellen. In 1853 werd dit recht toegepast, en paus Pius IX verdeelde Nederland in 5 bisdommen, waaronder een aartsbisdom in Utrecht. Onder de Nederlandse protestanten bestond veel afkeer tegen deze actie, wat culmineerde in de Aprilbeweging. De indiening van de klachten door de Aprilbeweging bij koning Willem III leidde tot een crisis tussen de koning en het kabinet-Thorbecke I, dat vond dat de koning de Aprilbeweging te positief en dus onvoldoende neutraal beantwoordde. Hierop trad het kabinet af en werd de Tweede Kamer ontbonden.

Vanwege de ontbinding van de Tweede Kamer moest een nieuwe Tweede Kamer gekozen worden. Volgens de toentertijd geldende kieswet was dat een uitzonderingssituatie: normaal werd elke 2 jaar de helft van de Kamer verkozen, en dus niet de Kamer als geheel. Ook was er door de voorafgaande crisis een duidelijke politieke vraag verbonden aan de verkiezingen, waar bij andere verkiezingen in de jaren 1850 en de eerste helft van de jaren 1860 de kiezers geacht werden de kandidaten niet naar politieke kleur maar naar competentie te beoordelen.

De uitslag van de verkiezingen waren een grote nederlaag voor Thorbecke en de liberalen. Alleen de provincie Groningen en Twente bleven als liberale bolwerken overeind, en van de 68 zetels wonnen zij er slechts 11, terwijl er 13 naar de katholieke kandidaten gingen. De overige 44 zetels kwamen terecht bij conservatieven en conservatief-liberalen die zich achter de Aprilbeweging hadden gesteld. Het conservatieve kabinet-Van Hall-Donker Curtius kreeg dus ruime steun in de Tweede Kamer. Desondanks werd het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie niet teruggedraaid; wel werd de Rooms-Katholieke Kerk in zijn bewegingsvrijheid beperkt door de invoering van de Wet op de kerkgenootschappen.
Q55
Nederland
LOC
Q233262
Tweede Kamer der Staten-Generaal
LOC
Q233262
Tweede Kamer
LOC
Q741182
ontbonden
Concept
Q2108267
herstel van de bisschoppelijke hiërarchie
MEDIA
Q6216
liberalen
Concept
Q7169
conservatieven
Concept
Q2330714
grondwetsherziening van 1848
EVE
Q753623
scheiding van kerk en staat
Concept
Q9592
Rooms-Katholieke Kerk
Concept
Q55
Nederland
LOC
Q43720
paus Pius IX
PER
Q665487
bisdom
Concept
Q2072238
aartsbisdom
Concept
Q261716
Utrecht
LOC
Q3193326
Aprilbeweging
Concept
Q125649
Willem III
PER
Q1720397
kabinet-Thorbecke I
ORG
Q233262
Tweede Kamer
LOC
Q2009334
kieswet
Concept
Q182509
Thorbecke
PER
Q752
Groningen
LOC
Q1455944
Twente
LOC
Q1720440
kabinet-Van Hall-Donker Curtius
ORG
Q14518792
Wet op de kerkgenootschappen
Concept
Q2503599
Tweede Kamerverkiezingen 1853
EVE
1853-05-17T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
17 mei 1853
DATE
1853-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1853
DATE
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+68^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
68
NUMBER
+11^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
11
NUMBER
+13^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
13
NUMBER
+44^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
44
NUMBER
point in time
country
subclass of