Katalysatorvergiftiging
Katalysatorvergiftiging verwijst naar het fenomeen dat een katalysator zijn werkende kracht (namelijk de verlaging van de activeringsenergie van een chemische reactie en de daarmee gepaard gaande verhoging van de reactiesnelheid) deels of volledig verliest omdat een andere chemische verbinding (vaak irreversibel) bindt op de actieve plaatsen. In tal van praktische gevallen dient de vergiftiging van een katalysator vermeden te worden. Zo omvat de synthese van ammoniak middels het Haber-Boschproces een stap waarbij stoom ontdaan wordt van mogelijke katalysatorvergiften. Een ander voorbeeld betreft de katalysatoren in brandstofcellen die volledig vrij moeten zijn van koolstof- of zwavelverbindingen.

In sommige gevallen is het echter nuttig om gebruik te maken van vergiftigde katalysatoren, zoals de reductie van een alkyn tot een alkeen met behulp van een katalytische hydrogenering. Daartoe wordt als katalysator palladium op koolstof gebruikt, die vergiftigd is met chinoline of pyridine, zodat verdere reductie van het alkeen tot het alkaan niet optreedt. In zo'n context wordt een vergiftigde katalysator gebruikt om een hogere selectiviteit te bekomen. Ook de Lindlar-katalysator is hiervan een voorbeeld. In dat geval wordt palladium op calciumcarbonaat vergiftigd met loodverbindingen, zoals lood(II)acetaat en lood(II)oxide.
Q12385831
katalysator
Concept
Q190474
activeringsenergie
Concept
Q36534
chemische reactie
Concept
Q3394849
reactiesnelheid
Concept
Q11173
chemische verbinding
Concept
Q632388
irreversibel
Concept
Q44424
bindt
Concept
Q4087
ammoniak
Concept
Q213669
Haber-Boschproces
Concept
Q3251738
stoom
Concept
Q180253
brandstofcel
Concept
Q623
koolstof-
Concept
Q682
zwavel
Concept
Q912546
reductie
Concept
Q159226
alkyn
Concept
Q81406
alkeen
Concept
Q214166
katalytische hydrogenering
Concept
Q2185009
palladium op koolstof
Concept
Q408384
chinoline
Concept
Q210385
pyridine
Concept
Q41581
alkaan
Concept
Q902405
Lindlar-katalysator
Concept
Q1089
palladium
Concept
Q23767
calciumcarbonaat
Concept
Q708
loodverbindingen
Concept
Q422837
lood(II)acetaat
Concept
Q407879
lood(II)oxide
Concept
Q1415463
Katalysatorvergiftiging
UNK
part of
fabrication method