Bastarda
Bastarda (of bâtarde) of bastaardschrift was een benaming die in de 14de en 15de eeuw gebruikt werd voor een schriftsoort die een tussentype was van de littera textualis en de littera cursiva. Sedert de nomenclatuur van Lieftinck wordt gebruikt spreekt men van littera hybrida.

Toen B. Kruitwagen een poging deed om schriftsoorten terug te benoemen met hun middeleeuwse namen, gebruikte hij de naam ‘bastarda’ voor het kleinste van de drie schriftsoorten die in gebruik waren bij de boekproductie in de kloosters van de Broeders van het Gemene Leven. Maar zijn nomenclatuur kon geen stand houden.

Het ‘bastarda’ type werd over gans Europa gebruikt maar was het meest populair in de Bourgondische Nederlanden en Frankrijk.

De typische kenmerken van dit schrift waren
* de gesloten "a"
* geen lussen aan lange letters
* de "f" en de lange "s" steken uit onder de regels.

Op het moment dat de drukkers de fakkel overnamen van de kopiisten werd de ‘bastarda’ dikwijls gebruikt als model voor drukletters. Een gekend voorbeeld hiervan is de ‘Schwabacher’ die in Duitsland afgeleid werd van een Duitse bastarda schrijfletter en gebruikt werd tussen 1483 en 1540. De Duitse versie van de bekende Kroniek van Neurenberg werd in Schwabacher gedrukt. In Brugge werd door Colard Mansion een Franse vertaling van de vertaling van de ‘De consolatione philiosphiae’ van Boethius uitgegeven in een lettertype gebaseerd op de ‘bâtarde bourguignone’. Gutenberg daarentegen koos voor zijn Bijbel een textura of littera textualis.
Q490332
littera textualis
Concept
Q21008975
littera cursiva
UNK
Q2217735
Lieftinck
PER
Q21009808
littera hybrida
UNK
Q736039
Broeders van het Gemene Leven
LOC
Q907934
Kroniek van Neurenberg
ORG
Q12994
Brugge
LOC
Q2749736
Colard Mansion
PER
Q861927
De consolatione philiosphiae
ORG
Q102851
Boethius
PER
Q8958
Gutenberg
PER
Q158075
Bijbel
MEDIA
Q32267
Bastarda
Concept
1540-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1540
DATE
+14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
14
NUMBER
+15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
15
NUMBER
author
notable work