Jane Brigode
Jane Brigode, née Jane Ouwerx (Rummen, 30 mei 1870 - Vorst, 3 mei 1952) was een Belgische feministe en liberale politica.

Als een van de weinige vrouwen van haar tijd zou Jane hoger onderwijs mogen volgen en afstuderen als onderwijzeres aan de normaalschool. Hoewel ze nooit voor de klas heeft gestaan, bleef het onderwijs haar nauw aan het hart liggen in haar verder carrière. Nadat ze was afgestudeerd, huwde ze de architect en glazenontwerper François Brigode.

Rond 1900 begon haar naam vaak op te duiken in feministische milieus. Ze zou in 1901 lid worden van de in 1892 door Marie Popelin opgerichte Belgische Liga voor de Rechten van de Vrouw. Binnen deze liga zou Brigode al snel een rol van belang gaan spelen. Zo zou ze het secretariaat van de tweede internationale feministische conferentie te Brussel leiden en een studierapport publiceren over het toelaten van het onderzoek naar het vaderschap van een kind (toen nog art. 340 van het Burgerlijk Wetboek verboden). Ze schopte het in 1903 tot penningmeester en werd tegelijkertijd lid van het Centraal Comité en hoofd van een juridische studiecommissie. Via deze laatste kwam Jane in contact met politici zoals Hector Denis, Léon Mabille en Henri Carton de Wiart. Ze kon deze ervan overtuigen om enkele belangrijke wetten te doen stemmen die de (juridische) positie van de vrouw verbeterden.

Toen in 1905 de Nationale Vrouwenraad werd opgericht, kwam Brigode hier namens de Liga in terecht. Ze zou al snel van secretaris tot voorzitster van de Commissie Wetgeving opklimmen. Ze legde in deze commissie erg de nadruk op het onderwijs, daar zij dit zag als dé weg om vrouwen te emanciperen. Zo wist ze de Nationale Vrouwenraad de doelstellingen van de "Ligue de l'Enseignement" te laten onderschrijven en in januari 1907 - ondanks hevig verzet van de "Ligue" - samen met Mariette Houyoux een zetel te verwerven in het Algemene Bestuur van de "Ligue". Ook in het Algemene Bestuur van de Internationale Onderrichtersbond zou ze zich in 1910 een zitje weten te verwerven, terwijl ze verder opklom binnen de "Ligue" om in 1912 ondervoorzitster te worden.

Toen in februari 1913 met de oprichting van de Belgische Federatie voor het Stemrecht van de Vrouw de krachten werden gebundeld voor de eis voor vrouwenstemrecht, werd Jane aangesteld als voorzitster. Maar kort daarop wist de Eerste Wereldoorlog roet in het eten te gooien. Brigode zou nu op 3 augustus 1914 de krachten bundelen in de op 8 augustus opgerichte "Union patriotique des femmes belges" met haarzelf als voorzitster. De "Union" zou een van de belangrijkste hulporganisatie zijn tijdens de oorlog.

Maar de oorlog had Jane niet de eis voor vrouwenstemrecht doen vergeten, want op 15 december 1918 stuurde ze samen met Louise Van Den Plas een open brief aan de regering, waarin ze de invoering van het vrouwenstemrecht eisten. Maar de steun van het parlement bleef uit en Brigode deed nu een beroep op onder meer Adolphe Max, Paul Hymans en Emile Vandervelde om haar minimumeis alsnog binnen te halen: het parlement zou in 1920 een wet goedkeuren die toestond dat vrouwen het jaar daarop konden gaan stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Jane, die zelf opkwam op de lijst van de Unitaire Liberale Partij in Vorst, werd verkozen en schopt het - ondanks socialistische tegenkanting - tot schepen.

Hoewel ze door haar politieke activiteiten niet meer zo actief kon zijn in de verschillende verenigingen waartoe ze behoorden, wist ze toch nog belangrijke veranderingen door te voeren. Ze zou dan ook terug haar connecties in de politiek aanwenden om nieuwe wetsvoorstellen in het parlement te krijgen. Ze zou in 1920 ook beginnen met lezingen en dergelijke om vrouwen voor te bereiden op hun eerste stemming.

Binnen de liberale partij zou ze samen met Marthe Boël de Nationale Federatie van Liberale Vrouwen oprichten. En nadat ze in 1923 van de Brusselse afdeling was geworden, werd ze samen met Boël de vertegenwoordigster van de vrouwen binnen de partijtop. Toen voorzitter Emile Coulonvaux in 1937 besloot drie ondervoorzitters te laten verkiezen, waaronder minstens één vrouw, stelde Jane zich, net als Georgette Ciselet, kandidaat. Met de steun van Paul Hymans wist Brigode als eerste vrouw ondervoorzitster te worden van de liberale partij, met Roger Motz en Armand Deweerdt als haar collega's. Door haar ondervoorzitsterschap vond het vrouwenstandpunt langzaamaan zijn ingang in de partij.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef de liberale partij, wiens voorzitter Coulonvaux in november 1940 had ontslag genomen, clandestien bijeenkomen in het huis van Brigode waarbij zijzelf samen met Fernand Demets, Armand De Weerdt, Fernand Petit en Victor Sabbe dienstdeed als waarnemend voorzitster van de liberale partij. Dit maakte van haar "de facto" de eerste vrouwelijke voorzitster van de partij. De belangrijkste verwezenlijking van deze bijeenkomsten waren de plannen voor de heropbouw na de oorlog, die door Roger Motz zouden worden uitgevoerd. Jane Brigode werd nog meer als heldin beschouwd dan na haar optreden in de Eerste Wereldoorlog.

Gezien haar leeftijd en de zware oorlogsjaren, nam ze ontslag als voorzitster na het eerste naoorlogse congres in 1945, waarop het voorzitterschap overging op Roger Motz. Door haar groot prestige en met de steun van Albert Devèze werd het vrouwenstemrecht uiteindelijk in het liberale programma opgenomen, waarop ze in 1947 ontslag nam als ondervoorzitster (in 1948 zou het vrouwenstemrecht een feit zijn). Ze zou in 1950 een opvolgster vinden om in het partijbureau te zetelen, om zich vervolgens terug te trekken in Vorst, waar ze op 3 mei 1952 overleed.
Q2110574
Rummen
Concept
Q2590
30 mei
TIME
Q7741
1870
TIME
Q72946
Vorst
LOC
Q2547
3 mei
TIME
Q5272
1952
TIME
Q31
Belgische
LOC
Q7252
feministe
Concept
Q6216
liberale
Concept
Q136822
hoger onderwijs
Concept
Q627006
normaalschool
Concept
None
François Brigode
UNK
Q2035
1901
TIME
Q7839
1892
TIME
Q2627259
Marie Popelin
PER
None
Belgische Liga voor de Rechten van de Vrouw
UNK
None
tweede internationale feministische conferentie
UNK
Q239
Brussel
LOC
Q7565
vaderschap
Concept
Q1014906
Burgerlijk Wetboek
MEDIA
Q2045
1903
TIME
Q388338
penningmeester
Concept
Q3129235
Hector Denis
PER
Q3271171
Léon Mabille
PER
Q14990
Henri Carton de Wiart
PER
Q2047
1905
TIME
Q2994180
Nationale Vrouwenraad
Concept
None
Ligue de l'Enseignement
UNK
Q2048
1907
TIME
None
Mariette Houyoux
UNK
None
Internationale Onderrichtersbond
UNK
Q2077
1912
TIME
Q2080
1913
TIME
None
Belgische Federatie voor het Stemrecht van de Vrouw
UNK
Q205204
vrouwenstemrecht
Concept
Q361
Eerste Wereldoorlog
EVE
Q2786
3 augustus
TIME
Q2083
1914
TIME
Q2780
8 augustus
TIME
None
Union patriotique des femmes belges
UNK
Q2383
15 december
TIME
Q2094
1918
TIME
None
Louise Van Den Plas
UNK
Q2535128
Adolphe Max
PER
Q31810
Paul Hymans
PER
Q286556
Emile Vandervelde
PER
Q2155
1920
TIME
Q2636334
Unitaire Liberale Partij
ORG
Q2158495
Marthe Boël
PER
None
Nationale Federatie van Liberale Vrouwen
UNK
Q2169
1923
TIME
Q2688332
Emile Coulonvaux
PER
Q18647
1937
TIME
Q3103732
Georgette Ciselet
PER
Q31810
Paul Hymans
PER
Q781587
Roger Motz
PER
Q2100075
Armand Deweerdt
PER
Q362
Tweede Wereldoorlog
EVE
Q18633
1940
TIME
Q11312466
Fernand Demets
PER
Q17429169
Fernand Petit
PER
Q7926310
Victor Sabbe
PER
Q781587
Roger Motz
PER
Q5240
1945
TIME
Q457695
Albert Devèze
PER
Q5263
1947
TIME
Q18597
1950
TIME
Q2230964
Jane Brigode
PER
Q2230964
Jane Brigode
PER
1870-05-30T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
30 mei 1870
DATE
1952-05-03T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
3 mei 1952
DATE
1901-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1901
DATE
1892-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1892
DATE
1903-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1903
DATE
1905-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1905
DATE
1907-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
januari 1907
DATE
1910-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1910
DATE
1912-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1912
DATE
1913-02-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
ebruari 1913
DATE
1914-08-03T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
3 augustus 1914
DATE
1918-12-15T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
15 december 1918
DATE
1920-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1920
DATE
1920-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1920
DATE
1923-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1923
DATE
1937-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1937
DATE
1940-11-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
november 1940
DATE
1945-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1945
DATE
1947-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1947
DATE
1948-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1948
DATE
1950-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1950
DATE
1952-05-03T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
3 mei 1952
DATE
+8^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
8
NUMBER
place of death
country of citizenship
date of birth
date of death
date of death
country
country
point in time
point in time
point in time
inception
point in time
point in time
point in time
point in time
point in time
point in time
point in time
point in time