Symfonische klankfiguren
Symfonische klinkfiguren is een compositie van Henk Badings voor groot symfonieorkest. Het wordt tevens aangeduid als zijn Symfonie nr. 12.

Symfonische klankfiguren is een compositie is opgedragen aan het Residentie Orkest en haar toenmalige chef-dirigent Willem van Otterloo. Opdrachtgever en sponsor was de Johan Wagenaarstichting, aangelegenheid het 60-jarig jubileum van het orkest. De première werd gegeven in het Kurhaus te Scheveningen.

Henk Badings heeft altijd zijn eigen weg gevolgd binnen de klassieke muziek van de 20e eeuw. Hij componeerde een werk dat zonder meer de titel symfonisch (letterlijk samenklinken), maar geen opbouw kent als een dergelijk werk. Symfonie nr. 12 bestaat uit slechts één deel. Er is weliswaar een aantal secties (meer dan negen, aldus de componist) te herkennen, doch het werk wordt op een enkele generale rust continu gespeeld. Duidelijke overgangen naar een andere sectie zijn er niet. De secties zijn verdeeld over een vijftal tempo-aanduidingen: Lento – Tempo misto en Allegro moderato – Adagio – Andante – Maestoso en piu mosso.

De symfonie begint donker en mysterieus. Boven een onscherp klinkende achtergrond moeten met name harp en vibrafoon hun weg vinden, af en toe is er een sprankje helderheid veroorzaakt door de celesta; het is een lichtpuntje is de duisternis. Het mystieke wordt langzaam naar de achtergrond gedrongen door de pauken, die met triolen voor duidelijkheid zorgen. Rustig wordt het niet.

Zeker niet als de tweede episode, zoals Badings zelf aangeeft, begint met nerveuze houtblazers en celesta, die zich in een onderlinge strijd bevinden. De nervositeit neemt langzaam af als steeds meer lagere stemmen zich in de strijd mengen. Als het even stil is, hoort men in de verte (achtergrond) de strijkerssectie, doch hun muziek is vaag van klank en inhoud.

De derde sectie is gewelddadig, het mondt uit in een soort mars, waarbij men tutti een zich herhalend scherp akkoord speelt. Giacinto Scelsi en Dmitri Sjostakovitsj hebben al bewezen, dat een dergelijke compositietechniek de spanning enorm verhoogt. Het tuttifragment komt even later in de latere stemmen terug, maar is daar veel rustiger.

Sectie vier bevat een solo voor hoorn, harp en kleine trom. De hoorn zet door naar de vijfde sectie , dan op de huid gezeten door de celli in contrapunt. De melodie van de hoorn is later terug te vinden in de klarinetpartijen.

De compositie komt op stoom bij sectie zes. Vanaf begin tot eind kent deze symfonie een crescendo met af en toe een piek in de dynamiek. In deze sectie komen voor het eerst de trompetten en even later de trombones op de voorgrond, de rest van het orkest speelt weer diezelfde vage achtergrond, een mêlee van klanken. De trompetten en trombones geven de muziek een zekere statigheid, een beetje vergelijkbaar met muziek van Alan Hovhaness.

Een teruggang naar rustiger vaarwater is sectie zeven, met een hobo tegenover celli; herhaling van dat thema wordt verzorgd door diverse stemmen waaronder dwarsfluit en wederom trompet. Het vindt haar eind in een fluitsolo, begeleid door een vage percussiepartij.

Badings keert terug naar een klassieke muziektechniek in sectie acht. Een fuga wordt door de fagotten ingezet, daarna volgen de stemmen elkaar steeds sneller op.

De negende sectie vormt de apotheose van de symfonie, het hele orkest verzamelt zich om naar het eind van het werk te streven. De muziek wordt overheerst door een soort fanfare van de trompetten die duidelijk aanwezig zijn. In de slottoon eenmaal bereikt, dan zet een sterk decrescendo in waardoor in relatief korte tijd een stilte zich meester maakt van de muziek.

In deze symfonische klankfiguren experimenteerde Badings verder. Twintigste-eeuwse technieken zoals aleatoriek (deels vrij spel) worden afgewisseld door klassieke methodes als contrapunt en fuga.
Q207628
compositie
Concept
Q712489
Henk Badings
PER
Q239582
symfonieorkest
Concept
Q612590
Residentie Orkest
ORG
Q2705057
Willem van Otterloo
PER
None
Johan Wagenaarstichting
UNK
Q1535365
Kurhaus
LOC
Q837211
Scheveningen
LOC
Q1338153
klassieke muziek van de 20e eeuw
Concept
Q9734
symfonisch
Concept
Q879844
generale rust
Concept
Q1818322
Lento
Concept
Q2081524
Allegro
Concept
Q3736203
moderato
Concept
Q482153
Adagio
Concept
Q2499193
Andante
Concept
Q2117475
Maestoso
Concept
Q47369
harp
Concept
Q206987
vibrafoon
Concept
Q320341
celesta
Concept
Q189737
pauk
Concept
Q192602
triolen
Concept
Q181247
houtblazer
Concept
Q192096
strijkerssectie
Concept
Q665214
tutti
UNK
Q170439
akkoord
Concept
Q456751
Giacinto Scelsi
PER
Q80135
Dmitri Sjostakovitsj
PER
Q163759
hoorn
Concept
Q208421
kleine trom
Concept
Q8371
celli
Concept
Q186393
contrapunt
Concept
Q8343
klarinet
Concept
Q2347888
crescendo
Concept
Q113558
dynamiek
ORG
Q8338
trompet
Concept
Q8350
trombone
Concept
Q542232
Alan Hovhaness
PER
Q8377
hobo
Concept
Q209554
dwarsfluit
Concept
Q133163
percussie
Concept
Q181014
fuga
Concept
Q159998
fagot
Concept
Q638569
fanfare
Concept
Q1994559
decrescendo
Concept
Q623715
aleatoriek
Concept
Q2706350
Symfonische klankfiguren
MEDIA
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
+60^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
60
NUMBER
+20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20
NUMBER
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
instance of
composer
location