-geest
Het woord geest in de toponymie is afkomstig van een Germaanse woord "gaistō-" 'hoog en droog land' en het bijvoeglijk naamwoord "gaista-" 'droog, onvruchtbaar' (zoals in de uitdrukking "guste koe"). Dit is weer afgeleid van Indogermaans "*ĝhē" , "ĝhēi" 'gapen, open staan', waardoor we kunnen uitgaan van een grondbetekenis 'door droogte scheuren krijgen'. Vanaf de vroege middeleeuwen werd het woord gebruikt voor hogere zandruggen in een natter gebied.

Verscheidene plaatsnamen zijn afleidingen van dit woord 'geest', zoals Geesteren, Gestel, Kasteel Endegeest, Luttelgeest (Noordoostpolder), Oegstgeest en Uitgeest.

Plaatsnamen met -geest komen sinds de 9e eeuw voor in Holland en Westfalen, vanaf de 12e eeuw ook elders in Noord-Duitsland, in Oost-Nederland en in de Zuidelijke Nederlanden. Een opvallende parallel is het Franse woord "gast" (uit het Latijn "vastus") met de streeknaam Gâtinais, beide in de betekenis van 'woeste gronden'. Hieruit ontstond de Vlaamse term wastine.

In de Hollandse duinstreek is de naam vanaf de 12e of 13e eeuw overgegaan op hoger liggende akkercomplexen of geestgronden. In Friesland, Groningen en Oost-Friesland komt daarnaast de Oud-Friese vorm "-gast", "-garst" of "-gaast" voor, zoals in Grootegast en Gaast. Hiermee werden tevens - net als in Holland - de hoger liggend dorpsakkers aangeduid. Een Vlaamse vorm is Heist. Aan de rand van de Antwerpse polders en stroomopwaarts langs de Schelde en de Leie komt dit toponiem eveneens voor: De Geesten en Geestenspoor in Ekeren, Molengeest in Berendrecht, Oorderse Geest in Oorderen en elders.
Q485762
toponymie
Concept
Q21200
Germaanse
Concept
Q2611633
zandrug
Concept
Q171266
Geesteren
LOC
Q2011479
Gestel
UNK
Q17438202
Kasteel Endegeest
Concept
Q2324004
Luttelgeest
LOC
Q69262
Noordoostpolder
LOC
Q94747
Oegstgeest
LOC
Q9967
Uitgeest
LOC
Q1303414
Gâtinais
LOC
Q68898459
wastine
UNK
Q37578101
duinstreek
UNK
Q20859
geestgrond
MISC
Q71824976
-garst
UNK
Q2956294
Grootegast
LOC
Q2103111
Gaast
LOC
Q2974907
Heist
LOC
Q37620
Schelde
LOC
Q208493
Leie
LOC
Q1797837
Ekeren
LOC
Q2590292
Berendrecht
LOC
Q598497
Oorderen
LOC
Q12912233
-geest
Concept
+9^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
9
NUMBER
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
+12^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
12
NUMBER
+13^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
13
NUMBER
located in the administrative territorial entity
contains settlement