Adelpha
Adelpha is een geslacht van vlinders uit de familie Nymphalidae. Vertegenwoordigers van dit geslacht komen uitsluitend voor in het Neotropisch gebied. De wetenschappelijke naam ervan werd in 1819 voorgesteld door Jacob Hübner. Hij plaatste acht soorten in het geslacht waarvan er zeven ook door moderne taxonomen nog in "Adelpha" worden geplaatst; één soort, "Adelpha phliase", wordt nu als "Synargis phliasus" in de familie prachtvlinders (Riodinidae) geplaatst. Hübner wees geen typesoort aan. In 1875 voorzag Samuel Hubbard Scudder in die lacune door de eerstgenoemde soort, "Adelpha mesentina" (, ), als typesoort aan te wijzen; het was de enige soort uit het rijtje van Hübner die ook in alle behandelingen door latere auteurs in het geslacht werd geplaatst.

In 1836 publiceerde Jean Baptiste Boisduval de naam "Heterochroa", met daarin als enige soort "Heterochroa serpa". In 1847 verscheen de eerste publicatie van William Chapman Hewitson over neotropische vlinders. Hij publiceerde in de periode tot 1867 de namen en beschrijvingen van zestien nieuwe soorten in het geslacht "Heterochroa". In 1850 gaf John Obadiah Westwood als eerste een beschrijving van de morfologische kenmerken van het geslacht. Hij gebruikte de naam "Heterochroa", en noemde de oudere naam "Adelpha" als een synoniem. In 1871 gebruikte William Forsell Kirby de naam "Adelpha", voor het geslacht, en plaatste "Heterochroa" in de synonymie ervan. Frederick DuCane Godman & Osbert Salvin gaven in 1884 als eersten een determineersleutel, waarbij de soorten losjes in soortengroepen werden gerangschikt. Ze gaven aan dat het geslacht op basis van de morfologie nauwelijks zinvol was af te grenzen van "Limenitis". Ook in het overzichtswerk dat Hans Fruhstorfer in 1915 publiceerde werd geen enkel kenmerk genoemd waarmee "Adelpha" van "Limenitis" te onderscheiden is.

Ondanks het ontbreken van een goede definitie van het geslacht, werd "Adelpha" door de meeste auteurs als apart geslacht onderscheiden. De basis daarvoor was de geografische isolatie van het geslacht ten opzichte van vergelijkbare vlinders (het is de enige neotropische groep van Limenitidini), en de algemene onderlinge overeenkomst in uiterlijk die de soorten in het geslacht vertonen. In 1950 reduceerde Ralph Chermock de status van "Adelpha" echter tot die van ondergeslacht van "Limenitis", een keuze die in de daaropvolgende tientallen jaren navolging kreeg van diverse andere, maar niet alle auteurs. In 2003 publiceerde Keith Willmott de resultaten van een studie waarin hij sterke aanwijzingen vond voor de monofylie van de groep, en dus rechtvaardiging om die als apart geslacht op te vatten. Hij kenschetste het geslacht als "middelgrote tot grote vlinders, waarvan de geslachten uiterlijk gelijk zijn; de boven- en onderzijde van de vleugel verschillen sterk van elkaar: de bovenzijde is vrij egaal donkerbruin, met daarop een sterk contrasterende oranje, rode of witte band op de voorvleugel, meestal ook op de achtervleugel." "Adalpha" lijkt niet sterk verwant aan het enige andere geslacht van Limenitidini van de Nieuwe Wereld, "Basilarchia". De nauwste verwanten zijn vermoedelijk te vinden in het geslacht "Sumalia". Het betekent dat de Limenitidini waarschijnlijk twee keer de oversteek naar de Nieuwe Wereld hebben gemaakt.
Q34740
geslacht
Concept
Q28319
vlinders
Concept
Q35409
familie
Concept
Q156449
Nymphalidae
Concept
Q217151
Neotropisch gebied
Concept
Q77459
Jacob Hübner
PER
Q2115074
Synargis phliasus
Concept
Q838733
prachtvlinders
Concept
None
Samuel Hubbard Scudder
UNK
Q722712
Jean Baptiste Boisduval
PER
Q2380448
William Chapman Hewitson
PER
Q1236294
John Obadiah Westwood
PER
Q1230876
William Forsell Kirby
PER
Q494264
Frederick DuCane Godman
PER
Q933058
Osbert Salvin
PER
Q1064168
Limenitis
Concept
Q67314
Hans Fruhstorfer
PER
Q210958
monofylie
Concept
Q127834
Nieuwe Wereld
Concept
None
Basilarchia
UNK
None
Sumalia
UNK
Q1757708
Adelpha
Concept
Q1757708
Adelpha
Concept
Q1757708
Adelpha
Concept
Q1757708
Adelpha
Concept
Q1757708
Adelpha
Concept
Q1757708
Adelpha
Concept
Q1757708
Adelpha
Concept
Q1757708
Adelpha
Concept
Q1757708
Adelpha
Concept
1819-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1819
DATE
1875-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1875
DATE
1836-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1836
DATE
1847-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1847
DATE
1850-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1850
DATE
1871-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1871
DATE
1884-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1884
DATE
1915-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1915
DATE
1950-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1950
DATE
2003-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2003
DATE
taxon rank
taxon rank