VOC-mentaliteit
De VOC-mentaliteit is een term die in 2006 werd geïntroduceerd door de Nederlandse minister-president Jan Peter Balkenende.

Hij reageerde met zijn uitspraak op Femke Halsema in een debat in de Tweede Kamer tijdens de Algemene beschouwingen over de economische opleving:

Balkenende verwees hiermee naar de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC). Dit handelsbedrijf, de eerste naamloze vennootschap met vrij verhandelbare aandelen ter wereld met vestigingen in meerdere landen, werd door Balkenende gezien als een bedrijf met handelsgeest, daadkracht en durf.
Door anderen werd het geassocieerd met een gewelddadige handelwijze en kolonisatie. Zo zei SP-leider Jan Marijnissen: "De VOC-tijd kende nogal wat rooftochten. Ook is de kolonisatie door de Nederlanders toen ontstaan, zoals Indonesië. Als onze premier zegt dat hij terug wil naar de VOC-tijd, kan dat gek overkomen in het buitenland."

Het was niet de eerste keer dat Balkenende sprak over een 'VOC-mentaliteit': op 26 april 2006 gebruikte hij de term toen hij de Nederlandse creatieve industrie roemde, een dag later omschreef hij ermee de handelwijze van John de Mol en in juni 2006 zei hij: "Ik wil weer een VOC-mentaliteit".

De uitspraak van Balkenende bracht Hans Goedkoop op het idee om een televisieserie over de Gouden eeuw te maken.
Q55
Nederland
LOC
Q3099723
minister-president
PER
Q133386
Jan Peter Balkenende
PER
Q288283
Femke Halsema
PER
Q233262
Tweede Kamer
LOC
Q2633882
Algemene beschouwingen
Concept
Q159766
Vereenigde Oostindische Compagnie
ORG
Q1436139
naamloze vennootschap
Concept
Q11692
aandelen
Concept
Q815962
kolonisatie
Concept
Q849580
SP
ORG
Q1396958
Jan Marijnissen
PER
Q470847
John de Mol
PER
Q2602910
Hans Goedkoop
PER
Q661566
Gouden eeuw
TIME
Q1967299
VOC-mentaliteit
TIME
Q1967299
VOC-mentaliteit
TIME
Q1967299
VOC-mentaliteit
TIME
2006-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2006
DATE
2006-04-26T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
26 april 2006
DATE
2006-06-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
juni 2006
DATE
country
country
chairperson
member of political party