Huis te Peize
Het Huis te Peize was een havezate in de Drentse plaats Peize in het dingspel Noordenveld.

Het Huis te Peize werd gebouwd in het begin van de 16e eeuw in opdracht van Wigbolt Lewe en zijn echtgenote Wobbe ten Grave. Zijn zoon Joost van Lewe was eigenaar van het huis toen het tijdens de Tachtigjarige Oorlog in 1582 werd belegerd. Het huis bleef ongedeerd, maar het schathuis werd door Westfriese troepen verwoest. Na het overlijden van de zoon van Joost, Wigbolt, kwam het Huis te Peize door vererving in het bezit van Adolf Ripperda. Deze slaagde erin om enkele vergaderingen van de Etstoel te verplaatsen naar deze havezate in Peize, in plaats van de gebruikelijke vergaderplaatsen, de Jacobuskerk van Rolde en de Magnuskerk in Anloo. In 1625 vond in het "Huis te Peize" de buitengewone Landdag plaats, waar na het overlijden van prins Maurits, Ernst Casimir als de nieuwe stadhouder van Drenthe werd gekozen. 

Het Huis te Peize was een van de grootste havezaten van Drenthe. Dat blijkt uit het feit dat er ruimte geboden kon worden aan de vergaderingen van de Etstoel en de Landdag. Bij taxaties in de 17e eeuw was alleen Oldenhave in Ruinen hoger gewaardeerd. 

In 1652 kwam het Huis te Peize in het bezit van leden van de familie De Coninck. Zij zouden de havezate tot 1795 bewonen. In dat jaar werd het Huis ter Peize door de erfgenamen verkocht aan onder meer Petrus Hofstede, de latere gouverneur van Drenthe. Het huis wisselde nog enkele malen van eigenaar. De schulte van Peize, Jan Willinge was een van de laatste bewoners. Na zijn overlijden hertrouwde zijn weduwe met de houtkoopman en timmerman Geert Kemkers. Deze brak de havezate voor 1818 af en gebruikte het bouwmateriaal voor een nieuwe woning op het terrein van de havezate. De door Kemkers gebouwde woning bevindt zich nog steeds aan de Brinkweg te Peize.
Q2116450
havezate
Concept
Q772
Drentse
LOC
Q1985729
Peize
LOC
Q2035356
dingspel
Concept
Q2479692
Noordenveld
Concept
Q2752653
Lewe
UNK
None
Joost van Lewe
UNK
Q164432
Tachtigjarige Oorlog
EVE
Q2318047
schathuis
Concept
Q2175460
Etstoel
Concept
Q2465563
Jacobuskerk
LOC
Q2182709
Rolde
LOC
Q2471093
Magnuskerk
LOC
Q2850371
Anloo
LOC
Q2855494
Landdag
Concept
Q164062
prins Maurits
PER
Q71444
Ernst Casimir
PER
Q2208680
Oldenhave
Concept
Q1007156
Ruinen
LOC
Q2804608
Petrus Hofstede
PER
Q17054093
schulte
Concept
Q2126723
Jan Willinge
PER
Q2513120
Huis te Peize
Concept
Q2513120
Huis te Peize
Concept
Q2513120
Huis te Peize
Concept
Q2513120
Huis te Peize
Concept
Q2513120
Huis te Peize
Concept
Q2513120
Huis te Peize
Concept
1582-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1582
DATE
1625-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1625
DATE
1652-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1652
DATE
+16^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
16
NUMBER
+17^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
17
NUMBER
instance of
location
located in the administrative territorial entity
located in the administrative territorial entity
instance of
location
location