Fem Rutke
Fem (ook: Femmy) Rutke, pseudoniem van "Petronella (Nelly) Xristine Teresa Francés-Meijer" (Gouda, 20 mei 1934 - Reeuwijk, 19 november 1991) was een Nederlandse schrijfster, dichteres, radiodramaturge en journaliste.

Fem Rutke debuteerde als levensbeschouwelijk dichteres met de bundel "Het schuim op de lippen" (1957, samen met Hans Wesseling). Haar eerste eigen bundel was "Blauw gras" (1960). In de jaren daarna publiceerde zij nog een aantal poëziebundels, alsook beschouwingen over de Rooms-Katholieke Kerk en de charismatische beweging. Kort na 1960 startte zij een autobiografische trilogie, waarvan alleen "Dakloos worden" (1964) en "De nesthond" (1965) verschenen zijn; het derde deel, "De varkenstepels", kwam nooit af. Verder leverde zij losse bijdragen - gedichten en hoorspelen - aan onder andere de tijdschriften "Podium" (1957), "Roeping" (1957-59), "Ontmoeting" (1961-64) en "Dietsche Warande & Belfort" (1964-65). Literair critici waren vaak lovend over haar proza en poëzie; Kees Fens evenwel was vernietigend over haar "Open brief aan de rots van Caesarea Filipi" (in de Volkskrant 18 augustus 1970). Opvallend is de aandacht die haar werk van Vlaamse uitgevers, tijdschriften en critici kreeg. In 1963 kreeg ze, met anderen, de opdracht van de toenmalige staatssecretaris van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, Y. Scholten, tot het schrijven van "een gedicht of een cyclus van gedichten", dat resulteerde in een bundel met poëzie "op muzikale tema's" (= "Om een oogappel niets"?).

Wat het toneel betreft debuteerde Rutke in 1958 met het toneelstuk "Zolders". In 1963 schreef Fem Rutke de gedramatiseerde radiodocumentaire serie "Medicijn voor de geest" over de psychiatrie in de praktijk, uitgezonden door de NCRV. Voor haar tv-stuk "Gaten in wit" ontving zij begin 1972 een prijs van het Centrum voor Nederlandse Dramaturgie.

Over Fem Rutkes leven is niet heel veel bekend. Zij is geboren op de Korte Tiendeweg in Gouda als Nelly Meijer, boven de fotohandel van haar vader. Via haar moeder was zij van half-joodse afkomst, in die zin dat haar grootvader een Joodse voddenhandelaar was, die zijn Joodse afkomst ontkende en getrouwd was met een niet Joodse vrouw, waardoor hun dochter formeel dus ook niet Joods was. Die wel/niet Joodse afkomst heeft de jonge Nelly altijd bezig gehouden. Ze groeide op in een niet-gelovig gezin en was een jongere zus van de beeldhouwster Sonja Meijer. (Enkele gedichten zijn aan hun moeder gewijd.) Na een hbs-opleiding werkte ze een jaar in Engeland als au pair en daarna studeerde ze wiskunde en literatuurwetenschap in Amsterdam. 

Ze verkeerde enige tijd in de roerige kringen rond Jan Cremer (die onder de naam Marjo min of meer in "Dakloos worden" voorkomt) en woonde enkele maanden in Parijs (sporen hiervan in haar poëzie). Vanwege een kortstondige experimentele lesbische relatie verwerkte ze een lesbische thematiek in haar romans, hoewel zij tot de conclusie was gekomen dat zij zelf die geaardheid niet echt bezat. Haar zus Sonja was lesbisch en ze had veel vrienden en vriendinnen in homoseksuele kringen en bezocht eind jaren vijftig en begin zestig zo af en toe het COC in Amsterdam, waar ze rond 1963 woonde. In 1965, in de tijd dat ze in Brugge verbleef, bekeerde ze zich daar vrij plotseling tot het katholicisme. Ze liet zich dopen door de vermaarde pater/schrijver/dichter Pieter van der Meer de Walcheren. Ze overwoog daar om in een klooster der Benedictinessen in te treden waar ze enige tijd verbleef, maar bedacht zich en ging op bedevaart naar Rome. 

Daar werd ze verliefd op een Spaanse (Franciscaanse) priester die vervolgens probeerde een post als priester voor Spaanse arbeiders in België te krijgen maar daar vanwege hun relatie geweigerd werd. Ze vertrokken samen naar New York en trouwden daar in 1966. Met hem woonde zij enige tijd in de Verenigde Staten (New York en Washington), in 1967 kregen zij een zoon. In 1972, terug in Nederland, scheidde zij van hem. 

Rond 1980, toen zij in Reeuwijk woonde, had zij wederom een (dit keer platonische) relatie met een priester. Eind jaren zeventig was Fem Rutke enige tijd voorzitter van de Vereniging Voor Letterkundigen en publiceerde nog enkele boeken en artikelen, waaronder in Vrij Nederland en Elsevier, maar de grote belofte die ze in de jaren zestig leek te worden is volgens critici in de jaren zeventig niet genoeg tot haar recht gekomen en weggezakt in haar obsessie en worsteling met het geloof. Ook haar worsteling met drank speelde een vrij dominante rol in het leven van de schrijfster door haar hele carrière heen. Uiteindelijk is zij in nogal treurige omstandigheden in Reeuwijk aan de gevolgen daarvan overleden. Haar papieren nalatenschap, waaronder het manuscript van het derde deel van haar trilogie "De varkenstepels" en een paar brieven van Gerard Reve, is verloren gegaan in de onder water gelopen kelder van haar zoon.
Q61002
pseudoniem
Concept
Q84125
Gouda
LOC
Q2579
20 mei
TIME
Q18714
1934
TIME
Q985664
Reeuwijk
LOC
Q3026
19 november
TIME
Q2062
1991
TIME
Q49757
dichter
Concept
Q1930187
journalist
Concept
None
Hans Wesseling
UNK
Q9592
Rooms-Katholieke Kerk
Concept
Q324640
charismatische beweging
ORG
Q2047115
Podium
Concept
Q2042581
Roeping
Concept
None
Ontmoeting
UNK
Q13510026
Dietsche Warande & Belfort
MEDIA
Q3087433
Y. Scholten
PER
Q1345841
NCRV
MEDIA
Q2333440
Sonja Meijer
PER
Q3806873
Jan Cremer
PER
Q364153
Gerard Reve
PER
Q2691629
Fem Rutke
PER
Q2691629
Fem Rutke
PER
Q2691629
Fem Rutke
PER
Q2691629
Fem Rutke
PER
1934-05-20T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
20 mei 1934
DATE
1991-11-19T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
19 november 1991
DATE
1957-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1957
DATE
1960-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1960
DATE
1960-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1960
DATE
1964-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1964
DATE
1965-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1965
DATE
1957-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1957
DATE
1957-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1957
DATE
1961-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1961
DATE
1964-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1964
DATE
1970-08-18T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
18 augustus 1970
DATE
1963-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1963
DATE
1958-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1958
DATE
1963-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1963
DATE
1965-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1965
DATE
1966-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1966
DATE
1967-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1967
DATE
1972-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1972
DATE
+1957^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1957
NUMBER
+1960^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1960
NUMBER
+1964^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1964
NUMBER
+1965^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1965
NUMBER
+1957^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1957
NUMBER
+1957^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1957
NUMBER
-59^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-59
NUMBER
+1961^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1961
NUMBER
-64^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-64
NUMBER
+1964^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1964
NUMBER
-65^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-65
NUMBER
occupation
occupation
date of birth
date of death