Jacob Cornelis Overvoorde
Jacob Cornelis Overvoorde (Rotterdam, 19 december 1865 - Wassenaar, 9 maart 1930) was een Nederlands jurist, historicus en archivaris.

Overvoorde studeerde rechten en staatswetenschappen in Leiden en promoveerde in 1891 in beide richtingen op een proefschrift getiteld "De ontwikkeling van den rechtstoestand der vrouw, volgens het oud-Germaansche en oud-Nederlandsche recht". Hij werkte toen al sinds 1890 als rechtskundig ambtenaar bij het Utrechts Archief. Van 1892 tot 1901 was hij archivaris van Dordrecht, waarna hij van 1901 tot zijn overlijden dezelfde functie bekleedde in Leiden. Mede door zijn toedoen werd in beide steden kort na zijn aanstelling een plaatselijke historische vereniging opgericht. In 1892 was dit in Dordrecht de Vereniging Oud-Dordrecht en in 1902 in Leiden de Historische vereniging Oud-Leiden (HVOL).

Hij was een linkse liberaal en lid van de Radicale Bond. Na zijn promotie raakte Overvoorde nauw betrokken bij de emancipatie van de vrouw. Hij trok in publicaties fel van leer over de maatschappelijke en wettelijke achterstelling van de vrouw, vond dat haar kiesrecht toekwam en dat haar de toegang tot het hogere onderwijs niet mocht worden belemmerd, wat vaak praktijk was. Eveneens was hij van mening dat zij op de hogere overheidsfuncties benoemd moest kunnen worden - toen nog bij de wet verboden - en dat zij voor hetzelfde werk hetzelfde loon moest ontvangen. Overvoorde werd op uitnodiging van de feministische initiatiefneemster Wilhelmina Drucker in 1893 betrokken bij de oprichting van de Vereniging voor Vrouwenkiesrecht (VVK): hij schreef voor de VVK de statuten en later het Huishoudelijk Reglement. Bovendien adviseerde hij vanachter de schermen de eerste VVK-voorzitter Annette Versluys-Poelman (van 1894-1903). De laatste werd in 1903 opgevolgd door Aletta Jacobs. Vanaf 1894 tot 1903 was Overvoorde de eerste secretaris van een bewust gemengd - mannen en vrouwen samen! - feministisch comité dat, jaar in jaar uit, met verzoeken aan Regering en Parlement nieuwe vormen van achterstelling van vrouwen in bestaande wetgeving en wetsontwerpen probeerde te corrigeren, menigmaal met succes. <br>
Vanuit de Radicale Bond streed hij voor de verbetering van de positie van de arbeidersklasse: kortere werkdagen, betere beloning en medezeggenschap.

Overvoorde was in Leiden ook conservator en directeur van Stedelijk Museum De Lakenhal en secretaris, later voorzitter, van de Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond. In deze door hem opgerichte bond (1899) heeft hij met anderen enorm veel werk verzet om monumenten wettelijk te beschermen en verantwoord te laten restaureren. Niet minder dan de rechten van vrouwen was de bescherming van monumenten een blinde vlek in die tijd en net als bij de strijd voor de vrouwenrechten ontmoette de plannen voor wettelijke bescherming van monumenten veel weerstand. In 1910 vertrok hij voor een wereldreis van een jaar en bracht het Hollandse erfgoed overzee in kaart. Naast archiefinventarissen en overzichten van de collectie van het Leidse Stedelijk Museum publiceerde hij enkele bronnenuitgaven en verschillende historische artikelen. Ook zette Overvoorde zich plaatselijk in voor het behoud van oude gebouwen. Als conservator bouwde Overvoorde de verzameling oud Leidse meesters in De Lakenhal op.

Met zijn echtgenote woonde hij in het voor hen gebouwde landhuis De Pauwhof te Wassenaar. Hun huwelijk bleef kinderloos. Overvoorde overleed een week nadat hij op 1 maart 1930 zijn 40 jaar in gemeentelijke dienst had volgemaakt. Met zijn vrouw had Overvoorde al eerder plannen gevormd om het landhuis later ter beschikking te stellen als retraitehuis voor kunstenaars en wetenschappers. Tien jaar na zijn dood werd, onder auspiciën van de Overvoorde-Gordon Stichting, het landhuis hiervoor geopend. 

De bibliotheek van Overvoorde werd na zijn dood geschonken aan de Universiteitsbibliotheek Leiden. Deze collectie Overvoorde bevat een groot aantal 17e-, 18e en 19e-eeuwse boeken op het gebied van de archivistiek en de rechtsgeschiedenis. Tot de collectie behoren ook de collegedictaten uit Overvoorde's studententijd.
Q2680952
Rotterdam
LOC
Q2451
19 december
TIME
Q7708
1865
TIME
Q505601
Wassenaar
LOC
Q2401
9 maart
TIME
Q18787
1930
TIME
Q156598
Leiden
ORG
Q3282747
het Utrechts Archief
MEDIA
Q26421
Dordrecht
LOC
Q87060920
Vereniging Oud-Dordrecht
UNK
Q43631
Leiden
LOC
None
Historische vereniging Oud-Leiden
UNK
Q2606811
Radicale Bond
ORG
Q2098586
Stedelijk Museum De Lakenhal
LOC
Q28709679
Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond
UNK
Q2667072
De Pauwhof
LOC
Q1196254
retraite
Concept
Q483501
kunstenaars
Concept
Q336
wetenschappers
Concept
Q638395
Universiteitsbibliotheek Leiden
LOC
Q2383589
Jacob Cornelis Overvoorde
PER
1865-12-19T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
19 december 1865
DATE
1930-03-09T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
9 maart 1930
DATE
1891-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1891
DATE
1892-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1892
DATE
1902-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1902
DATE
1893-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1893
DATE
1903-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1903
DATE
1903-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1903
DATE
1899-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1899
DATE
1910-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1910
DATE
1930-03-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1 maart 1930
DATE
-1903^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1903
NUMBER
+1899^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1899
NUMBER
+40^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
40
NUMBER
+17^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
17
NUMBER
+18^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
18
NUMBER
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
place of death
date of birth
date of death
work location
work location
inception