Vytautas Bacevičius
Vytautas Bacevičius (Łódź, 9 september 1905 – New York City, 15 januari 1970) was een Litouws-Pools pianist en componist.

Bacevičius was de zoon van een Litouwse vader en een Poolse moeder. Zijn eerste muzieklessen kreeg hij van zijn vader, Vincas Bacevičius. Vytautas was niet de enige muzikale nakomeling in de familie: zijn broer Kęstutis (Kiejstut) Bacevičius was een jaar ouder en zijn zus Grażyna Bacewicz vijf jaar jonger. Toen Vytautas negen jaar was vloeide de eerste compositie uit zijn pen en op zijn elfde volgde zijn eerste optreden, waarbij hij een eigen compositie vertolkte: "Echo's van de oorlog" (1916). Na de opleiding verzorgd door zijn vader ging hij studeren aan de Muziekacademie van Łódź. In 1926 rondde hij zijn studies piano en compositie af. Vlak na de afronding van zijn studie reisde hij af naar Kaunas, de toenmalige "tijdelijke hoofdstad" van Litouwen, waar hij aan de plaatselijke universiteit studeerde. Hij reisde vervolgens heen en weer tussen Kaunas en Parijs (hij woonde daar 3 jaar). In die laatste stad onderhield hij contacten met de componisten van de Parijse School en kreeg hij onder meer les van Nikolaj Tsjerepnin (compositie) en Santiago Riéra (piano). Hij verdeelde zijn aandacht tussen beide steden, maar trok ook de rest van Europa in om concerten te geven, al dan niet met eigen werk. Hij deed onder andere Parijs, Berlijn, Praag en Warschau aan.

De jaren 1926 tot 1939 worden betiteld als zijn Litouwse periode. In 1939 vertrok hij in eerste instantie naar Zuid-Amerika voor een aantal concerten en kon toen ineens niet meer terug vanwege het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en de inlijving van Litouwen door de Sovjet-Unie.

Hij belandde in de Verenigde Staten alwaar hij zijn brood verdiende met het geven van muzieklessen aan onder andere de conservatoria in New York en Brooklyn. Hij bleef componeren, maar men zag geen heil in zijn muziek. Zelf speelde hij als pianist een aantal keren in de Carnegie Hall. Een uitvoering van zijn 2de symfonie onder leiding van Leopold Stokowski haalde het net niet. Later vertrok hij nog een paar keer terug naar Litouwen om daar zijn werken uitgevoerd te krijgen, maar de Sovjet-autoriteiten zaten niet te wachten op muziek van emigranten dan wel nationalisten en ook daar lukte het tot zijn frustratie niet om zijn muziek, in dit geval zijn 6de symfonie uitgevoerd te krijgen. Als balling raakte Bacevičius zoals veel andere Balten tussen de wal en het schip. Zijn lot contrasteert sterk met dat van zijn jongere zuster Grażyna Bacewicz, die voor de Poolse identiteit koos en veel bekender zou worden.

Bacevičius componeerde ongeveer 75 werken, waaronder een opera, zes symfonieën, vijf concerten (vier voor piano, een voor viool) en natuurlijk veel pianowerken. Zijn naam is verbonden aan het eerste pianoconcert van Litouwse bodem, zijn pianoconcert nr. 1 "Sur les thèmes litauniens" uit 1929. Zijn experimentele muziek uit de jaren dertig kan worden vergeleken met het futurisme, waartoe ook de Rus Aleksandr Mosolov behoorde. In zijn Amerikaanse jaren schreef hij door het hindoeïsme geïnspireerde "kosmische muziek".

Als pianist voerde Bacevičius vooral twintigste-eeuws werk uit. Hij had een voorkeur voor Debussy en Ravel en voor Litouwse componisten als Čiurlionis en Gruodis.

Bacevičius stierf in 1970 en ligt begraven op Cypress Hills in Brooklyn.
Q580
Łódź
LOC
Q2856
9 september
TIME
Q2047
1905
TIME
Q60
New York City
LOC
Q2260
15 januari
TIME
Q2474
1970
TIME
Q37
Litouws
LOC
Q36
Pools
LOC
Q5994
pianist
Concept
Q36834
componist
Concept
Q230978
Grażyna Bacewicz
PER
Q3504848
Muziekacademie van Łódź
ORG
Q5259
1926
TIME
Q4115712
Kaunas
LOC
Q90
Parijs
LOC
None
Parijse School
UNK
None
Nikolaj Tsjerepnin
UNK
Q46
Europa
LOC
Q64
Berlijn
LOC
Q1085
Praag
LOC
Q270
Warschau
LOC
Q18639
1939
TIME
Q18
Zuid-Amerika
LOC
Q362
Tweede Wereldoorlog
EVE
Q15180
Sovjet-Unie
LOC
Q30
Verenigde Staten
LOC
Q18419
Brooklyn
LOC
Q200959
Carnegie Hall
LOC
Q297562
Leopold Stokowski
PER
Q9734
symfonie
Concept
Q131221
futurisme
Concept
Q918640
Aleksandr Mosolov
PER
Q9089
hindoeïsme
Concept
Q4700
Debussy
PER
Q1178
Ravel
PER
Q297137
Čiurlionis
PER
None
Gruodis
UNK
Q950243
Vytautas Bacevičius
PER
1905-09-09T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
9 september 1905
DATE
1970-01-15T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
15 januari 1970
DATE
1916-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1916
DATE
1926-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1926
DATE
1939-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1939
DATE
1970-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1970
DATE
+1916^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1916
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+6^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
6
NUMBER
+75^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
75
NUMBER
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
place of birth
country of citizenship
instrument
occupation
date of birth
date of death
sibling
genre
country
point in time
significant event
point in time
significant event
country