Carni
De Carni (Oudgrieks: Καρνίοι) waren een volk uit de Oostelijke Alpen tijdens de klassieke oudheid, gevestigd in de bergen tussen Noricum en Venetia.

Zij worden normaliter gezien als een Gallische stam, ook al worden zij door sommigen verbonden aan de Veneti, een groep die nauw verbonden is aan de Kelten maar hier toch apart van staat. Hun vestigingsgebied is niet nauwkeurig bepaald. Strabo plaatst hen in de bergen, terwijl Ptolemaeus twee steden aan de Adriatische kust aan hen toebedeelt. Zij zijn waarschijnlijk de naamgever van de regio's Carnia, Carniola en Carinthia.

De eerste historische datum die gerelateerd is aan de komst van de Carni is 186 v.Chr., toen circa 50.000 Carni, samengesteld uit gewapende mannen, vrouwen en kinderen, afdaalden richting de vlaktes (waar zij voorheen slechts overwinterden) en op een heuvel een versterkte nederzetting stichtten, "Akileja". De Romeinen dreven de Carni terug de bergen in, vernietigden hun nederzetting en stichtten een defensieve kolonie bij hun noordoostelijke grens. De nieuwe nederzetting werd Aquileia genoemd, naar de voormalige Keltische naam Akileja. De triumvir die de nederzetting gesticht hadden waren Publius Scipio Nasica, Caius Flaminus en Lucius Manlius Acidinus.

Om de Romeinse expansie te stuiten en de vruchtbare en meer gastvrije vlaktes te bezitten, probeerden de Carni een alliantie te vormen met de Histri, de Iapydes en de Taurisci Kelten. Toen Rome zich meer en meer bewust werd van het dreigende gevaar van de Carni, en aangezien het zijn eigen expansie wilde versnellen, stuurde het de legioenen van consul Marcus Aemilius Scaurus naar het noordoosten, die uiteindelijk de Carni versloeg in een veldslag op 15 november 115 v.Chr.

De Carni zwichtten voor de Romeinse Republiek in de 2e eeuw v.Chr. en accepteerden haar overheersing met de concessies die zij daarbij kregen. Zij kregen toestemming om de vlaktes tussen de Julische Alpen en de Livenza rivier te koloniseren, die zij eerder al hadden geprobeerd te bezetten en waarbij zij in conflict waren gekomen met de Romeinen en de Veneti. In de tussentijd groeide het belang van Aquileia, het werd een municipium Romanum in 90 v.Chr.. Het werd een belangrijk centrum voor handel en nijverheid, de belangrijkste haven aan de Adriatische Zee en een garnizoensplaats.

In de Late Oudheid, onder druk van Germaanse en Slavische volken, werd de invloed van de gelatiniseerde Carni op het door hen bevolkte bergachtige gebied beperkt tot slechts de vlaktes van Carnia en Friuli, met een groeiende instroom van migranten uit Carniola, Karinthia en uit andere gebieden binnen het Romeinse Rijk. Deze trend werd waarschijnlijk gestopt met de dominantie van de Lombarden over Friuli.

{{appendix|1=|2=
Q35497
Oudgrieks
Concept
None
Oostelijke Alpen
UNK
Q486761
klassieke oudheid
Concept
Q131434
Noricum
LOC
None
Venetia
UNK
Q29977
Gallisch
Concept
Q220379
Veneti
PER
Q35966
Kelten
Concept
Q45936
Strabo
PER
Q34943
Ptolemaeus
PER
None
Carnia
UNK
Q14635604
Carniola
UNK
Q2300043
Carinthia
LOC
Q45052
186 v.Chr.
TIME
Q53216
Aquileia
LOC
Q17429468
triumvir
UNK
None
Histri
UNK
None
Iapydes
UNK
None
Taurisci
UNK
Q365148
Marcus Aemilius Scaurus
PER
Q17167
Romeinse Republiek
LOC
Q25300
2e eeuw v.Chr.
Concept
Q119206
Julische Alpen
LOC
None
Livenza
UNK
Q213468
municipium
LOC
Q40872
90 v.Chr.
TIME
Q13924
Adriatische Zee
LOC
Q22633
Germaanse
MEDIA
Q40477
Slavische
Concept
Q160570
Friuli
LOC
Q130900
Lombarden
Concept
Q858677
Carni
PER
Q858677
Carni
PER
Q858677
Carni
PER
Q858677
Carni
PER
Q858677
Carni
PER
Q858677
Carni
PER
Q858677
Carni
PER
Q858677
Carni
PER
Q858677
Carni
PER
Q858677
Carni
PER
Q858677
Carni
PER
+50.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
50.000
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
+90^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
90
NUMBER
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
instance of