Volksrepubliek Polen
De Volksrepubliek Polen (Pools: "Polska Rzeczpospolita Ludowa", PRL) was een communistische staat in Midden-Europa. De Volksrepubliek Polen bestond juridisch van 1952 (toen de Volksrepubliek in haar grondwet onder andere de naam volksrepubliek kreeg) tot 1989 (toen in Polen vrije verkiezingen waren gehouden). De facto bestond de Volksrepubliek Polen echter al vanaf de eerste communistische Poolse regering van Lublin (Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego), ingesteld eind augustus 1944 in de bevrijde Poolse stad Lublin (waar het regime tot januari 1945 zetelde) tot 1989. Van 1944 tot 1952 was de officiële naam nog "Republiek Polen" ("Polska Rzeczpospolita").

In 1944/1945 verdreef het Rode Leger en het Poolse Volksleger het Duitse leger uit Polen. Polen werd als staat hersteld. De vroegere Poolse staat, de Tweede Poolse Republiek, was door de Sovjet-Unie  en Nazi-Duitsland verdeeld, waarbij de Duitsers een deel hadden geannexeerd en het andere deel, het Gouvernement-Generaal, bezet hielden. Na de bevrijding zou het hele land geografisch 250 km naar het westen worden verplaatst en kreeg het door de Sovjet-Unie een Communistisch regime opgelegd: Polen moest zijn, (veelal door Oekraïners en Wit-Russen bewoonde), oostelijk territorium van de vroegere Tweede Poolse Republiek afstaan aan de Sovjet-Unie en kreeg ter compensatie in het westen de Duitse gebieden Pommeren, Silezië en het zuiden van Oost-Pruisen in bezit, alsmede Danzig. De nieuwe grenzen werden de Oder-Neisse-linie in het westen en de Curzon-linie in het oosten. Net als in noordelijk Oost-Pruisen dat door de Russische Socialistische Federatieve Sovjetrepubliek geannexeerd werd en tevens etnisch van Duitsers werd gezuiverd, deporteerden ook de Poolse communistische autoriteiten de Duitsers uit de nieuwe westelijke gebieden van Polen, waarbij zeer vele Duitse burgers om het leven kwamen in dwangarbeids-, internerings- en doorgangskampen. Deze etnische zuiveringen staan onder historici bekend als de Verdrijving, en gelijkaardige zuiveringen kwamen voor in Tsjecho-Slowakije (Sudeten-Duitsers) en socialistisch Joegoslavië (Donau-Zwaben).

Een groot deel van de Poolse bevolking beschouwde het opgelegde communistische bewind in Warschau als niet-legitiem, hoewel velen van hen wel passief meewerkten. De vooroorlogse Poolse regering die in 1939 in ballingschap was gegaan na de bezetting van Polen door Duitsland en de Sovjet-Unie, keerde niet terug naar Polen, evenmin als een groot deel van de Poolse soldaten die in West-Europa hadden gevochten. De top van de antinazistische, katholiek-nationale verzetsbeweging in de oorlog, de Armia Krajowa (AK), werd zelfs in de Sovjet-Unie gevangengezet, waar enkelen van hen om het leven kwamen.

De Poolse arbeiders zijn meerdere keren in opstand gekomen:
* in 1956 in Poznan, waarbij 57-78 doden vielen
* in 1970 in de Poolse kuststeden, waarbij 40 doden vielen
* in 1980 in Gdańsk
De opstand van 1980 was het begin van het einde van de Volksrepubliek Polen. De staking van 1980 werd georganiseerd door Solidarność. Het communistische regime heeft deze beweging niet kunnen uitschakelen en bij de eerste vrije verkiezingen van na de Tweede Wereldoorlog (zie: Poolse verkiezingen 1989) kreeg Solidarność 161 van de 162 vrij verkiesbare zetels in de Sejm. Bij de senaatsverkiezingen van hetzelfde jaar kreeg Solidarność 99 van de 100 zetels.

De Volksrepubliek Polen stond onder het bewind van de Poolse Verenigde Arbeiderspartij, de PZPR. De Sovjet-Unie had echter een grote invloed op de Volksrepubliek. Het duidelijkste voorbeeld hiervan is Konstantin Rokossovski, een Sovjet-generaal die tussen 1947 en 1956 minister van Defensie in Polen was. Vanaf de oprichting in 1955 tot de opheffing in 1991 was Polen lid van het Warschaupact, waardoor de Poolse strijdkrachten de-facto onder het opperbevel van de Sovjet-Unie stonden.
Q809
Pools
Concept
Q849866
communistische staat
Concept
Q27509
Midden-Europa
LOC
Q5272
1952
TIME
Q465613
volksrepubliek
LOC
Q2425
1989
TIME
Q37333
Lublin
LOC
Q40147
Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego
EVE
Q5268
1944
TIME
Q37333
Lublin
LOC
Q5240
1945
TIME
Q2425
1989
TIME
Q5268
1944
TIME
Q5272
1952
TIME
Q5268
1944
TIME
Q5240
1945
TIME
Q251395
Rode Leger
ORG
Q1143263
Poolse Volksleger
ORG
Q207272
Tweede Poolse Republiek
LOC
None
Sovjet-Unie 
UNK
Q7318
Nazi-Duitsland
Concept
Q156111
Gouvernement-Generaal
LOC
Q44806
Oekraïners
MEDIA
Q483569
Wit-Russen
ORG
Q836689
Pommeren
LOC
Q81720
Silezië
LOC
Q103801
Oost-Pruisen
LOC
Q216173
Danzig
LOC
Q160928
Oder-Neisse-linie
Concept
Q335255
Curzon-linie
LOC
Q1749
noordelijk Oost-Pruisen
LOC
Q2184
Russische Socialistische Federatieve Sovjetrepubliek
LOC
Q1536279
Verdrijving
Concept
Q33946
Tsjecho-Slowakije
LOC
Q663389
Sudeten-Duitsers
PER
Q83286
socialistisch Joegoslavië
LOC
Q699958
Donau-Zwaben
PER
Q18639
1939
TIME
Q152529
Armia Krajowa
ORG
Q5221
1956
TIME
Q268
Poznan
LOC
Q2474
1970
TIME
Q2439
1980
TIME
Q1792
Gdańsk
LOC
Q1003
Solidarność
ORG
Q2355470
Poolse verkiezingen 1989
Concept
Q98964
Sejm
ORG
Q537303
Poolse Verenigde Arbeiderspartij
ORG
Q40482
Konstantin Rokossovski
PER
Q5263
1947
TIME
Q5221
1956
TIME
Q18577
1955
TIME
Q2062
1991
TIME
Q41644
Warschaupact
ORG
Q211274
Volksrepubliek Polen
LOC
Q211274
Volksrepubliek Polen
LOC
Q211274
Volksrepubliek Polen
LOC
Q211274
Volksrepubliek Polen
LOC
Q211274
Volksrepubliek Polen
LOC
1944-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1944
DATE
1945-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1945
DATE
1939-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1939
DATE
1956-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1956
DATE
1970-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1970
DATE
1980-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1980
DATE
1956-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1956
DATE
1955-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1955
DATE
1991-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1991
DATE
+1945^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1945
NUMBER
+57^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
57
NUMBER
-78^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-78
NUMBER
+40^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
40
NUMBER
+99^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
99
NUMBER
official language
instance of
replaces
member of
follows
follows
point in time
point in time
follows
point in time
point in time
point in time
point in time
point in time
point in time
point in time