Eupterodactyloidea
Eupterodactyloidea is de naam die gegeven is aan een bepaalde veronderstelde natuurlijke groep pterosauriërs binnen de Pterodactyloidea gebaseerd op een bepaald gedeeld nieuw kenmerk. Moderne gegevens wijzen erop dat deze natuurlijke groep in feite niet bestaat.

In het begin van de jaren negentig vond de Amerikaanse paleontoloog Christopher Bennett als uitkomst van zijn kladistische analyses dat verschillende groepen Pterodactyloidea, namelijk de Pteranodontidae, de Nyctosauridae, de Azhdarchidae en de Dsungaripteridae, samen binnen de Pterodactyloidea een kleinere klade zouden vormen, een monofyletische afstammingsgroep of natuurlijke groep, dus bestaande uit alle afstammelingen van een bepaalde laatste gemeenschappelijke voorouder. Een synapomorfie, gedeeld nieuw kenmerk, van deze klade zou het bezit zijn van een speciale inrichting van de schoudergordel, waarbij het schouderblad gedraaid was om contact te maken met een notarium, een vergroeiing van de voorste ruggenwervels, om zo de borstkas te ontlasten door de druk die de grote vleugels van deze groepen op het schouderblad uitoefenen af te voeren.

In 1994 benoemde Bennett deze groep formeel als de infraorde Eupterodactyloidea, de "ware pterodactyloïden". Meteen gaf hij echter ook een definitie als klade: "die klade pterodactyloïden die de synapomorfie deelt dat het schouderblad geroteerd is, zodanig dat het achterste/middelste uiteinde de ruggengraat nadert". Bennett zag dit kenmerk als een belangrijke evolutionaire doorbraak die het pterosauriërs mogelijk gemaakt zou hebben om een veel aanzienlijker grootte te bereiken. Wegens het gespecialiseerde karakter ervan achtte hij het onwaarschijnlijk dat deze innovatie zich verschillende malen onafhankelijk zou hebben voorgedaan. Andere eigenschappen die hij als oorspronkelijk voor de groep zag, waren: een schroefgewricht van de onderkaak, samengroeiing van atlas en axis, hoge doornuitsteeksels op de halswervels, een nek die verstijfd was door exapofysen, het bezit van pneumatische foramina naast het ruggenmergkanaal, een notarium bestaande uit minstens drie vergroeide ruggenwervels en ribben, en een recht opperarmbeen. In Bennetts interpretatie zouden vele eupterodactyloïden een aantal van deze eigenschappen weer verloren moeten hebben.

Eupterodactyloidea zou het zustertaxon zijn geweest van "Gallodactylus".

Bennetts indeling was al in strijd geweest met eerdere analyses; ook alle latere analyses zouden een andere uitkomst hebben waarin de vermeende synapomorfie van het gedraaide schouderblad een geval bleek te zijn van convergente evolutie en dus een homoplasie. Het begrip Eupterodactyloidea is daarom in onbruik geraakt. Weliswaar is er een klade gevonden door Alexander Kellner die materieel, dus wat betreft de ingesloten soorten, met de Eupterodactyloidea overeenkomt: de Dsungaripteroidea, maar die is gedefinieerd op basis van verankerende soorten, niet vanuit een synapomorfie. 
Q179204
pterosauriërs
Concept
Q746655
Pterodactyloidea
Concept
Q7205
paleontoloog
Concept
None
Christopher Bennett
UNK
Q192210
kladistische
Concept
Q2161198
Pteranodontidae
Concept
Q2440698
Nyctosauridae
Concept
Q134363
Azhdarchidae
Concept
Q2156202
Dsungaripteridae
Concept
Q713623
klade
Concept
Q210958
monofyletisch
Concept
Q962872
synapomorfie
UNK
Q756066
schoudergordel
Concept
Q16336
schouderblad
Concept
None
notarium
UNK
Q2889003
infraorde
Concept
Q655357
atlas
Concept
Q792567
axis
Concept
Q2679472
Gallodactylus
Concept
Q200312
convergente evolutie
Concept
Q14035451
homoplasie
UNK
Q2181261
Alexander Kellner
PER
Q139213
Dsungaripteroidea
MISC
Q2308836
Eupterodactyloidea
Concept
Q2308836
Eupterodactyloidea
Concept
Q2308836
Eupterodactyloidea
Concept
Q2308836
Eupterodactyloidea
Concept
Q2308836
Eupterodactyloidea
Concept
1994-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1994
DATE
parent taxon
taxon rank
parent taxon