Jean-François Marmontel
Jean-François Marmontel (Bort-les-Orgues, 11 juli 1723 – Habloville (nabij Saint-Aubin-sur-Gaillon), 31 december 1799) was een Frans encyclopedist, historicus, verhalenverteller (conteur), romancier, grammaticus, dichter, toneelschrijver en filosoof.

Hij stond in zijn opvattingen dicht bij Voltaire en was een tegenstander van Rousseau. Marmontel genoot dankzij het Franse hof waar hij in 1758 de patronage van de invloedrijke "maîtresse en titre" Madame de Pompadour verwierf in heel Europa bekendheid, maar zijn werk was zeer omstreden. Marmontel veroordeelde in zijn "Les Incas, ou La destruction de l'empire du Pérou" (Parijs, Lacombe, 1777) het geweld tegen de Amerikaanse volkeren en schreef dit optreden toe aan religieuze intolerantie. Ook in een eerder werk, "Bélisaire" (1767), pleitte Marmontel voor tolerantie. Een dergelijk betoog was politiek ongewenst in de Franse monarchie van het ancien régime, dat was gefundeerd op intolerantie en intimidatie. De zeer reactionaire aartsbisschop van Parijs, Mgr. Christophe de Beaumont, veroordeelde in 1767 het werk van Marmontel. Ook in Nederland werd fel gereageerd op de "Bélisaire". Hier ging het echter niet om het pleidooi voor tolerantie, maar om de opvatting dat ook goed levende heidenen in de hemel konden. Naar het onderwerp Socrates - die niet genoemd was door Marmontel - werd deze theologenruzie bekend als de "Socratische oorlog".

Het optreden van de aartsbisschop kon de carrière van Marmontel niet schaden. In 1772 werd hij de officiële geschiedschrijver van Frankrijk ("historiographe de France"). 

Als "Encyclopédist" verkeerde Marmontel in de kring van Alembert, Helvétius, D'Holbach, Condillac, Turgot, Buffon, Condorcet en in mindere mate ook Voltaire.
Q203182
Bort-les-Orgues
LOC
Q2701
11 juli
TIME
Q6921
1723
TIME
Q544613
Habloville
LOC
Q544613
Saint-Aubin-sur-Gaillon
LOC
Q2912
31 december
Concept
Q7827
1799
TIME
Q9068
Voltaire
PER
Q6527
Rousseau
PER
Q1086455
Christophe de Beaumont
Concept
None
Socratische oorlog
UNK
Q447
Encyclopédist
MEDIA
Q379923
Marmontel
PER
Q153232
Alembert
PER
Q190302
Helvétius
PER
Q7104
D'Holbach
PER
Q272119
Condillac
PER
Q221303
Turgot
PER
Q229264
Buffon
PER
Q201477
Condorcet
PER
Q9068
Voltaire
PER
Q379923
Jean-François Marmontel
PER
1723-07-11T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
11 juli 1723
DATE
1799-12-31T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
31 december 1799
DATE
1758-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1758
DATE
1777-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1777
DATE
1767-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1767
DATE
1767-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1767
DATE
1772-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1772
DATE
+1767^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1767
NUMBER
place of birth
place of death
date of birth
date of death
author
author
author
notable work
influenced by