Hogere zandgronden
Hogere zandgronden of hoge zandgronden zijn hooggelegen gebieden die, gezien de afwezigheid van slib, van mineraalrijk rivierwater en van nabij grondwater, een oppervlak van los zand ontwikkeld hebben. In Nederland en België komt dit landschapstype veel voor in de oostelijke provincies, o.m. ten zuiden van de Benedenmaas (bijv. de Kempen in Antwerpen, Noord-Brabant en Belgisch-Limburg) en ten oosten van de IJssel (in Gelderland, Overijssel en Drenthe).

Het huidige reliëf ontstond aan het einde van het Pleistoceen (±10.000 jaar geleden). In koude periodes of "glacialen" stroomden de rivieren sneller, waardoor ze zich insneden. In warmere periodes of "interglacialen" stroomden ze trager, waardoor ze sediment afzetten en vaak nieuwe beddingen moesten vormen. Zo werden de rivierdalen achtereenvolgens verdiept en verbreed. De gebieden buiten de dalen werden echter onbereikbaar voor vruchtbaar sediment en voedzaam rivierwater. Bovendien kon het regenwater er snel wegsijpelen, of kwam het daarentegen samen in stilstaande vennen.

Dit landschapstype is dan ook nauwelijks vruchtbaar. Zonder ingrijpen van de mens groeit er enkel lage vegetatie zoals mossen, grassen en heide. Tot 1800 waren veel zandgronden slechts bruikbaar om vee te grazen en hout te sprokkelen. Ze werden daarom niet verdeeld onder landeigenaars; ze waren gemenschappelijke bezit en werden aangeduid als "gemene gronden". In de 19e eeuw werd hun cultivatie noodzakelijk geacht. Daarom werden toen, in de Lage Landen maar ook daarbuiten, veel zandgebieden nuttig gemaakt door middel van bemesting, bevloeiing en beplanting. Slechts kleine gedeeltes bleven in hun oorspronkelijke staat, zie Heidegebieden in Nederland en België.
Q6185405
slib
Concept
Q7946
mineraal
Concept
Q161598
grondwater
Concept
Q34679
zand
Concept
Q107425
landschap
Concept
Q41986
Benedenmaas
LOC
Q2859930
de Kempen
LOC
Q1116
Antwerpen
LOC
Q1101
Noord-Brabant
LOC
Q1095
Belgisch-Limburg
LOC
Q217818
IJssel
LOC
Q775
Gelderland
LOC
Q773
Overijssel
LOC
Q772
Drenthe
LOC
Q186131
reliëf
Concept
Q25546
Pleistoceen
TIME
Q602963
glacialen
Concept
Q80026
insneden
Concept
Q487294
interglacialen
Concept
Q180184
sediment
Concept
Q7925
regenwater
Concept
Q1127330
wegsijpelen
Concept
Q13586859
vennen
Concept
Q25347
mossen
Concept
Q43238
grassen
Concept
Q27590
heide
Concept
Q3239189
grazen
Concept
Q2915026
sprokkelen
UNK
Q2259176
gemene gronden
Concept
Q11451
cultivatie
Concept
Q476033
Lage Landen
LOC
Q13438506
bemesting
Concept
Q11453
bevloeiing
Concept
Q2384419
beplanting
Concept
None
Heidegebieden in Nederland en België
UNK
Q13727348
Hogere zandgronden
UNK
+10.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
10.000
NUMBER
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
located in the administrative territorial entity
located in the administrative territorial entity
shares border with