Hortus conclusus
Hortus conclusus is Latijn en betekent letterlijk "omsloten tuin". Het is een middeleeuws begrip, maar vindt zijn oorsprong in het Bijbelse Hooglied. Het concept voldeed aan een aantal voorschriften die voornamelijk bij de aanleg van abdijtuinen en ook begijnhoven toegepast werden. De hortus conclusus beantwoordde aan een fundamentele drang naar introspectie en gaf uitdrukking aan een bijzondere visie op de natuur, een kosmische gerichtheid op het landschap.

In de schilderkunst van de 15de eeuw is het motief van de hortus conclusus opvallend aanwezig als onderdeel in een belangrijk christelijk beeldmotief: de annunciatie of Mariaboodschap. In de Zuidelijke Nederlanden werd de hortus conclusus in de 15de en 16de eeuw door religieuze vrouwen ook op een bijzondere manier vormgegeven als besloten hofje.

De populariteit van het annunciatiemodel loopt parallel met de herintroductie van het landschap in de westerse schilderkunst. De meeste aandacht gaat naar de Italiaanse renaissance: Fra Angelico, Piero della Francesca en Leonardo da Vinci zijn er ankerpunten in, ook de Madonna bij de fontein (Jan van Eyck) werd erop geïnspireerd. Verder komt het thema regelmatig in de muziek voor, zoals bij Gian Francesco Malipiero en Nicolas Gombert.

De bijzondere band met de architectuur en de tuinarchitectuur trekt het concept van de omsloten tuin ook open naar de hedendaagse kunst, ontdaan van zijn christelijke betekenis.
Q397
Latijn
Concept
Q1107656
tuin
Concept
Q12554
middeleeuws
TIME
Q51670
Hooglied
MEDIA
Q160742
abdij
Concept
Q12816129
begijnhoven
LOC
Q7018
15de eeuw
Concept
Q154326
annunciatie
TIME
Q6581823
Zuidelijke Nederlanden
LOC
Q2244530
besloten hofje
UNK
Q1404472
Italiaanse renaissance
TIME
Q5664
Fra Angelico
PER
Q5822
Piero della Francesca
PER
Q762
Leonardo da Vinci
PER
Q838074
Madonna bij de fontein (Jan van Eyck)
MEDIA
Q318968
Gian Francesco Malipiero
PER
Q549689
Nicolas Gombert
PER
Q1630273
Hortus conclusus
Concept
+15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
15
NUMBER
+15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
15
NUMBER
+16^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
16
NUMBER
subclass of
depicts
movement