Bemande ruimtevaart
Bemande ruimtevaart betreft ruimtevaartuigen met een of meer mensen die de ruimte in gaan. Dat zijn niet alleen bemanningsleden, die het ruimtevaartuig besturen, maar ook wetenschappers die onderzoek doen en zelfs passagiers (ruimtetoeristen). Ook een ruimtevlucht met alleen passagiers wordt tot de bemande ruimtevaart gerekend.

De atmosfeer wordt verwaarloosbaar op een hoogte van 80,5 kilometer volgens de definitie van de Amerikaanse luchtmacht of op een hoogte van 100 kilometer volgens de Fédération Aéronautique Internationale (FAI). Het ruimtevaartuig kan na het bereiken van de ruimte:
* meteen terugkeren naar aarde (suborbitale ruimtevlucht)
* in een baan om de aarde gaan draaien (orbitale ruimtevlucht)
* een doel hebben buiten de aarde, bijvoorbeeld de maan of een planeet:
** er omheen en gelijk weer terug, vrije-terugkeertraject: traject waarbij na de voortstuwing bij het verlaten van de aardbaan en het op weg gaan naar een hemellichaam gedurende de gehele verdere vlucht geen voortstuwing nodig is, behalve kleine koerscorrecties
** in een orbitale baan komen en uiteindelijk weer terug
** landing en de bemanning vestigt zich daar (voormalig doel van Mars One)
** landing en uiteindelijk weer terug (bij het Apollo-project bij zes missies van toepassing geweest voor twee van de drie ruimtevaarders, een bleef in de tussentijd in een orbitale baan)

De eerste bemande ruimtevlucht vond plaats op 12 april 1961 met aan boord Joeri Gagarin, kosmonaut van de Sovjet-Unie (Vostok 1, een enkele baan om de aarde). Een maand later brachten de Verenigde Staten een mens in de ruimte, astronaut Alan Shepard. Tientallen jaren waren de VS en de Sovjet-Unie (vanaf 1991: Rusland) de enige landen die bemande ruimtevaart uitvoerden. Het was inzet van de ruimtewedloop tussen beide landen. Binnen hun ruimtevaartprogramma's gingen wel mensen van vele nationaliteiten de ruimte in. In 2003 voerde China zijn eerste bemande ruimtevlucht uit, waarbij astronaut Yang Liwei een aantal omwentelingen om de Aarde maakte.

De bemande ruimtevaart die tot nu toe heeft plaatsgevonden was altijd ontworpen voor terugkeer van de astronaut(en) naar de Aarde (in enkele gevallen is dat door een ongeluk niet gelukt). Daarnaast zijn er plannen geweest voor bemande reizen waarvan het ontwerp de astronauten niet de mogelijkheid biedt terug te keren naar de Aarde, omdat die het project duurder en ingewikkelder zou maken. Deze betroffen tot nu toe steeds vestiging op Mars, zie Bemande ruimtevaart naar Mars.

In 2010 maakte de Verenigde Staten onder president Barack Obama bekend af te zien van nieuwe bemande vluchten naar de Maan, en in plaats daarvan ernaar te streven een vlucht naar een planetoïde te maken in 2025, rond 2035 een bemande vlucht met terugkeer naar de Aarde te maken naar een baan om Mars, en daarna een bemande vlucht met terugkeer naar de Aarde te maken met een landing op Mars. In 2017 maakte de regering van President Trump bekend de Maan toch weer als doel te zien. Hiervoor zouden het Space Launch System en Orion die NASA sinds 2011 in ontwikkeling zijn ook bruikbaar zijn. Deze raket-ruimteschip combinatie wordt als hoeksteen van het in 2019 opgestarte Artemisprogramma gezien.
Q40218
ruimtevaartuig
Concept
Q4169
ruimte
Concept
Q345844
bemanning
Concept
Q319604
passagier
Concept
Q49390
ruimtetoerist
Concept
Q3230
atmosfeer
Concept
Q832435
suborbitale ruimtevlucht
Concept
Q188738
Mars One
ORG
Q7327
Joeri Gagarin
PER
Q11631
kosmonaut
Concept
Q15180
Sovjet-Unie
LOC
Q182524
Vostok 1
MISC
Q30
Verenigde Staten
LOC
Q11631
astronaut
Concept
Q174979
Alan Shepard
PER
Q1932
ruimtewedloop
EVE
Q147581
Yang Liwei
PER
Q51075
Bemande ruimtevaart naar Mars
Concept
Q3863
planetoïde
Concept
Q64127
Space Launch System
MISC
Q211727
Orion
MISC
Q63819987
Artemisprogramma
Concept
Q752783
Bemande ruimtevaart
Concept
1961-04-12T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
12 april 1961
DATE
2003-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2003
DATE
2010-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2010
DATE
2025-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2025
DATE
2017-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2017
DATE
2019-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2019
DATE
+80.5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
80,5
NUMBER
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
part of
part of
occupation
country of citizenship
astronaut mission
crew member(s)
UTC date of spacecraft launch
country of citizenship
occupation