Appaliunas
Appaliunas of Apalunas is een Luwische godheid, geattesteerd onder de goden van West-Anatolië in een verdrag op een kleitablet (verdrag van Alaksandu). Appaliunas wordt beschouwd als de godheid van wie Apollon bij de Grieken en Apulu bij de Etrusken, mogelijk los van elkaar, hun naam en hun vroegste betekenissen afleiden.

Apaliunas is een van de goden die wordt aangeroepen als getuige in een rond 1280 v.Chr. opgesteld verdrag tussen Alaksandu van Wilusa (waarvan men aanneemt dat dat "Alexander van Ilios" is) en de Hettitische grootkoning, Muwatalli II. Hij is een van de drie goden die wordt genoemd aan de kant van Wilusa. Volgens Homeros was Apollon de bouwer van de muren van Ilios en stond de god aan Trojaanse zijde.

Ten oosten van het Luwisch taalgebied, was de Hurritische god Aplu de god van de pest - die hij bracht, of, indien gunstig gestemd, waartegen hij bescherming bood -, die gelijkenissen vertoont met Apollo Sminthos, "veldmuizen-Apollon", aanbeden te Troje en Tenedos, die een plaag gebracht over de Achaiërs in antwoord op een Trojaans gebed aan het begin van de "Ilias". De Hurritische Aplu lijkt zelf te zijn afgeleid van het Babylonische "aplu" wat betekent "zoon van", een titel die aan de Babylonische god van de pest, Nergal, als zoon van Enlil werd gegeven. In de Griekse mythologie werd Apollon beschouwd als een zoon van de oppergod Zeus.

De aard van Apaliunas kan slechts in beperkte mate worden ingeschat door extrapolatie van Apollon als genezende en orakelgod, van wie tussenkomst werd verwacht door de Grieken die aan een ziekte leden en geruststellend advies voor zaken op het gebied van de cultus. Apaliunas, evenals Apollon - om hem de Griekse vorm van zijn naam te geven -, bereikte met zijn cultus Delos en Delphi aan het einde van de bronstijd.

De vraag of Apulu / Apaliunas een van de oorspronkelijke Etruskische goden is, die voorafgingen aan de Helleense invloed die diverse specifiek Griekse goden introduceerde, is in grote mate gebaseerd op een opmerking van Dionysius van Halicarnassus, in zijn beschrijving van de herkomst van de Etrusken, die hij Pelasgen noemt:

Want de Pelasgen hadden in een tijd van algemene schaarste in het land tienden van al hun toekomstige opbrengst aan Zeus, Apollon en de Kabeiroi beloofd.
Q726807
Luwische
LOC
None
West-Anatolië
UNK
Q575219
Alaksandu
PER
Q37340
Apollon
MISC
Q2634020
Apulu
Concept
Q17161
Etrusken
Concept
Q337767
Wilusa
ORG
Q311650
Muwatalli II
PER
Q6691
Homeros
PER
Q190394
Hurritische
ORG
Q2634020
Aplu
Concept
None
Apollo Sminthos
UNK
Q22647
Troje
LOC
Q211817
Tenedos
LOC
Q191962
Achaiërs
MEDIA
Q468912
Nergal
MISC
Q214672
Enlil
MISC
Q34201
Zeus
MISC
Q173148
Delos
LOC
Q75459
Delphi
LOC
Q11761
bronstijd
TIME
Q26204
Dionysius van Halicarnassus
PER
Q107822
Pelasgen
PER
Q940138
Kabeiroi
LOC
Q389081
Appaliunas
MISC
Q389081
Appaliunas
MISC
child