R.U.R.
Het toneelstuk R.U.R. (Rossum’s Universele Robots) van Karel Čapek is geschreven in 1920 en voor het eerst opgevoerd op 25 januari 1921. Het stuk heeft de reputatie het woord “robot” in de wereld te hebben gezet. “Robot” is afgeleid van het Tsjechische woord “robota”, wat zoveel betekent als saai werk, zwoegen en dienstbaarheid. Een “robotnik” is een boer of lijfeigene. 

Overigens lijken Čapek’s robots niet op wat wij nu onder robots verstaan: tegenwoordig zouden we het eerder resultaten van genetische manipulatie noemen. Čapek heeft het over “kneedmachines” en “vaten” waaruit een chemische substantie komt die met behulp van drukpersen tot een mensachtig wezen wordt gevormd. Op het toneel zien ze er uit als normale menselijke wezens, een gegeven dat ook gebruikt wordt.

In vrijwel alle (populair-wetenschappelijke) verhandelingen over robots wordt aan het toneelstuk R.U.R. gerefereerd. Op 17 november 1933 zond de N.I.R. een hoorspelbewerking uit in de vertaling van regisseur Gust De Muynck. De enige keer dat het als toneelstuk in Nederland is opgevoerd is op 22 november 1957 geweest. Dit was ter gelegenheid van de 48e dies van de Utrechtse Studenten Toneel Vereniging. De onbekendheid in Nederland werd treffend weergegeven in het voorwoord van het begeleidende boekje: "Dat "R.U.R." van de Tsjech Karel Capek in Nederland volkomen onbekend is gebleven kan niet beter worden gedemonstreerd dan door het feit dat het bureau Theaterrechten van de S.E.B.A. van het bestaan van dit stuk niet op de hoogte was." In Engeland is het een aantal malen op de planken gezet en Engelse vertalingen zijn in druk verkrijgbaar.
Q25379
toneelstuk
Concept
Q155855
Karel Čapek
PER
Q11012
robot
Concept
Q9056
Tsjechisch
Concept
Q995600
populair-wetenschappelijke
Concept
Q1164094
R.U.R.
ORG
Q1164094
R.U.R.
ORG
Q1164094
R.U.R.
ORG
1920-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1920
DATE
1921-01-25T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
25 januari 1921
DATE
1933-11-17T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
17 november 1933
DATE
1957-11-22T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
22 november 1957
DATE
+48^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
48
NUMBER
instance of
author
publication date
date of first performance
main subject
language of work or name