Etude voor pianola
Etude voor pianola (W38) is een compositie van Igor Stravinsky, gecomponeerd in 1917 in Morges en Les Diablerets, opgedragen aan Chileense kunstbeschermster Eugenia Errázuriz en gepubliceerd door de Aeolian Company Ltd. in 1921 in Londen in de Aeolian Hall. De Aeolian Company fabriceerde pianola's, een speelautomaat waarmee pianomuziek ten gehore kan worden gebracht.

In 1916 bezocht Stravinsky voor het eerst Spanje, voor een bezoek aan Serge Diaghilev. 's Avonds luisterde Stravinsky met Diaghilev geboeid in tavernes naar Spaanse traditionele muziek. Toen de Aeolian Company hem dan ook het volgend jaar om een compositie vroeg specifiek bestemd voor de pianola, was de keus voor een etude in Spaanse stijl snel bepaald.

Drie pianisten zouden nodig zijn om het werk, genoteerd op zes notenbalken, uit te voeren. Stravinsky koos de pianola, zo verklaarde hij later, omdat het blikkerige, Nickelodeon-achtige geratel van deze oer-jukebox aan zijn gewenste klankbeeld tegemoetkwam. Een pianola, zei Stravinsky, verhoudt zich tot de glansvolle, vloeiende toon van de Steinway van een concertpianist als een T-Ford zich verhoudt tot een zesdeurs Cadillac. Het probleem bij het componeren was de synchronisatie zei hij, zowel wat de toonhoogte als het tempo betreft: "het instrument kon je kippenvel bezorgen, deels door de spookachtige afwezigheid van de speler, maar voornamelijk omdat het zo afschuwelijk onherstelbaar en onverdragelijk vals was".

Er is een manuscript onder de titel "Études pour pianola" hetgeen er op wijst, dat Stravinksy meer etudes wilde componeren. Echter de inkomsten waren van dien aard dat het bij één is gebleven.

Stravinsky orkestreerde de etude later en als 'Madrid' is het opgenomen als vierde deel van de Quatre études pour orchestre. In 1951 maakte Stravinsky's zoon Soulima een transcriptie voor twee piano's op basis van Madrid.
Q2365079
W38
UNK
Q7314
Igor Stravinsky
PER
Q69401
Morges
LOC
Q15139
Les Diablerets
LOC
Q298
Chileense
LOC
Q593995
pianola
Concept
Q211513
Serge Diaghilev
PER
Q154958
Nickelodeon
MEDIA
Q815249
jukebox
Concept
Q182323
T-Ford
Concept
Q27436
Cadillac
ORG
Q3367000
orkestreerde
Concept
Q2989723
Quatre études pour orchestre
MEDIA
Q2252047
Etude voor pianola
MEDIA
1917-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1917
DATE
1921-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1921
DATE
1916-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1916
DATE
1951-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1951
DATE
+38^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
38
NUMBER
composer
publication date