Klassieke archeologie
Archeologie van de klassieke oudheid, vaak afgekort tot klassieke archeologie, is de discipline binnen de oudheidkunde die de culturen van de Antieke wereld (au fond: het oude Griekenland en het Romeinse Rijk) tracht te reconstrueren aan de hand van materiële overblijfselen en hun context in de breedste zin.

Klassieke archeologie is de oudste cultuurgerichte tak van de (relatief jonge) archeologische wetenschap. Als grondlegger wordt wel de Duitse kunsthistoricus J.J. Winckelmann (1717-1768) genoemd, die de eerste was om klassieke kunstwerken in een historische samenhang en in een chronologische hiërarchie te plaatsen. Zijn geschriften over de archeologische opgravingen van Herculaneum getuigen van een wetenschappelijke nauwkeurigheid die in zijn tijd eerder ongewoon was. In Nederland komt de klassieke archeologie op in de 19e eeuw, onder meer onder invloed van de classicus dr. C.J.C. Reuvens (1793-1835), die in 1818 werd aangesteld als hoogleraar Oudheidkunde aan de Leidse Universiteit en als directeur van het nationale archeologische museum, het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden.

Aanvankelijk richtte de klassieke archeologie, die sterk verbonden was met de van oudsher op universiteiten gedoceerde klassieke talen, zich vrijwel uitsluitend op de cultuur van het oude Griekenland (en dan met name op Attica) en de Romeinse oudheid (vooral de keizertijd). Oudheidkundige collecties, zoals die van Griekse en Romeinse gemmen en munten, werden aangelegd ter ondersteuning van het onderwijs in de letteren. Daarnaast waren vooral Attisch aardewerk en marmeren beelden geliefde verzamelobjecten. Later zou de klassieke archeologie uitgroeien tot een meer zelfstandige discipline, die ook aandacht schonk aan andere Mediterrane culturen en cultuurperioden (zoals de Etruskische cultuur en de prehistorie van het Egeïsche gebied), en werden culturen meer belicht in hun onderlinge samenhang. Onder invloed van O. Montelius (1843-1921) en W.M.F. Petrie (1853-1942) konden artefacten relatief worden gedateerd. Tegenwoordig maakt de klassieke archeologie ook gebruik van chemische en natuurkundige daterings- en prospectiemethoden, zoals de wellicht bekende 14C-dateringsmethode, en verliest zij steeds meer het karakter van een kunsthistorische wetenschap waarbij de iconografie en tekstuele bronnen als enige reconstructiemedia gelden. Gezien het scala aan culturen die vandaag de dag tot het onderzoeksterrein van de klassieke archeologie behoren, wordt in plaats van klassieke archeologie gemakshalve ook wel gesproken van "Mediterrane archeologie".
Q23498
oudheidkunde
Concept
Q11772
oude Griekenland
LOC
Q830852
Romeinse Rijk
Concept
Q57280
J.J. Winckelmann
PER
Q959782
archeologische opgraving
Concept
Q178813
Herculaneum
LOC
Q55
Nederland
LOC
Q1863369
C.J.C. Reuvens
PER
Q156598
Leidse Universiteit
ORG
Q1860378
Rijksmuseum van Oudheden
LOC
Q43631
Leiden
LOC
Q949174
klassieke talen
Concept
Q122443
Attica
LOC
Q2277
Romeinse oudheid
LOC
Q1665351
gemmen
UNK
Q17161
Etruskische cultuur
Concept
Q312397
O. Montelius
PER
Q220130
W.M.F. Petrie
PER
Q220659
artefacten
Concept
Q265619
relatief
Concept
Q12764401
gedateerd
Concept
Q173412
14C-datering
Concept
Q208145
iconografie
Concept
Q1669589
Klassieke archeologie
Concept
1717-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1717
DATE
1768-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1768
DATE
1793-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1793
DATE
1835-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1835
DATE
1818-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1818
DATE
1843-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1843
DATE
1921-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1921
DATE
1853-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1853
DATE
1942-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1942
DATE
+1717^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1717
NUMBER
-1768^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1768
NUMBER
+19^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
19
NUMBER
+1793^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1793
NUMBER
-1835^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1835
NUMBER
+1843^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1843
NUMBER
-1921^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1921
NUMBER
+1853^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1853
NUMBER
-1942^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1942
NUMBER
+14^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
14
NUMBER
facet of
owned by
headquarters location
located in the administrative territorial entity
inception