Criorhynchus
Criorhynchus is een pterosauriër, behorend tot de Pterodactyloidea, die leefde tijdens het Krijt.

In 1861 benoemde Richard Owen een fossiele pterosauriërsnuit gevonden in de Cambridge Greensand, holotype CAMSM B.54428, als "Pterodactylus simus". De soortaanduiding is de gelatiniseerde vorm van het Klassiek Griekse "simos" dat "stomp" betekent, een verwijzing naar de stompe vorm van de snuit. In 1870 maakte Harry Govier Seeley, die besefte dat het fossiel niets met "Pterodactylus antiquus" te maken had, er "Ornithocheirus simus" van. Owen moest erkennen dat het correct was een nieuw genus te benoemen maar zowel de naam als het overkoepelende karakter van "Ornithocheirus" bevielen hem niets — hetzelfde gold in die tijd overigens voor de persoon en de evolutionaire denkbeelden van Seeley — en hij benoemde in 1874 twee nieuwe genera: "Coloborhynchus" en "Criorhynchus". Het laatste geslachtsnaam betekent "rambek" in het Klassiek Grieks en was een verwijzing naar dezelfde stompe vorm waar "simus" al naar verwees want het geslacht was opgericht om de typesoort "Criorhynchus simus" te vormen. Ook verschillende andere soorten door Seeley bij "Ornithocheirus" ondergebracht, verhuisde Owen naar "Criorhynchus": "C. eurygnathus", "C. capito", "C. platystomus", "C. crassidens" en "C. reedi".

In 1914 concludeerde Reginald Walter Hooley echter dat "Coloborhynchus" identiek was aan "Criorhynchus"; bepaalde soorten van de laatste verhuisde hij weer naar een nieuw geslacht "Amblydectes", wat "A. crassidens", "A. eurygnathus" en "A. platystomus" opleverde. In 1922 dacht Gustav von Arthaber nog dat wegens de overeenkomsten in de stompe snuit "Dimorphodon" de directe voorloper zou zijn geweest van "Criorhynchus" maar afgezien van dit soort slecht gefundeerde speculaties — Von Arthaber reconstrueerde de kop van "Criorhynchus" extreem kort, alsof het holotype in plaats van slechts de punt bijna de hele onderkant van de schedel vertegenwoordigde — kreeg de soort weinig aandacht en werd meestal bij "Ornithocheirus" gerekend, net als de "Amblydectes"-soorten. 

In 1994 begon "Coloborhynchus" aan een tweede leven toen zijn holotype, eveneens een stuk snuit, diagnostisch genoeg geacht werd om met een ander fossiel in verband te worden gebracht. In 2001 deed Michael Fastnacht hetzelfde met "Criorhynchus" toen hij concludeerde dat "Tropeognathus mesembrinus" Wellnhofer 1987 in feite "Criorhynchus mesembrinus" moest zijn. Hij is daarin echter door de meeste onderzoekers niet gevolgd. Zowel David Unwin als André Veldmeijer menen dat er geen soortverschil bestaat tussen beide vormen. Veldmeijer spreekt dus van een enkele "Criorhynchus simus" die ook de nieuwe vondsten omvat — Unwin echter beschouwt alle resten als die van een "Ornithocheirus simus". Wat een eenvoudige oplossing van dit probleem in de weg staat, is de beperkte omvang van het holotype: een stuk bot van nog geen zeven centimeter lengte dat ook nog eens beschadigd is. Een volgende moeilijkheid is dat het holotype volgens Unwin dat van "Ornithocheirus" is omdat Seeley in 1881 "Ornithocheirus simus" de typesoort van dat geslacht maakte, wat met terugwerkende kracht zou verhinderen dat op basis van het fossiel een typesoort van "Criorhynchus" was aangewezen; dat zou meteen betekenen dat "Criorhynchus" niet valide kon zijn. 

In 1914 schiep Hooley een onderfamilie Criorhynchinae, wat echter geen gebruikelijk concept werd en in 1967 Oskar Kuhn een familie Criorhynchidae. Vanaf 1987 hanteerde Peter Wellnhofer dit laatste begrip om "Criorhynchus" en "Tropeognathus" in samen te voegen; ook dit is echter in onbruik geraakt. Als "Criorhynchus" een valide geslacht is, kan hij behoren tot de Ornithocheiridae — maar hij zou volgens de begrippen die Alexander Kellner hanteert ook tot de Anhangueridae kunnen behoren. Indien het geslacht niet identiek is aan "Tropeognathus mesembrinus" ("Anhanguera mesembrinus") valt er weinig te zeggen over zijn bouw, behalve dat het een vrij grote soort is met kleine tanden en een hoge snuit. Wellnhofer schat zijn spanwijdte op vijf meter.
Q179204
pterosauriër
Concept
Q746655
Pterodactyloidea
Concept
Q44626
Krijt
TIME
Q151556
Richard Owen
PER
Q40614
fossiel
Concept
None
Cambridge Greensand
UNK
Q1061403
holotype
Concept
Q309490
Pterodactylus
Concept
Q35497
Klassiek Grieks
Concept
None
Harry Govier Seeley
UNK
Q131373
Ornithocheirus
Concept
Q286251
Coloborhynchus
Concept
Q252730
typesoort
Concept
Q2474255
Reginald Walter Hooley
PER
Q2782984
Amblydectes
MISC
Q15447565
Gustav von Arthaber
PER
Q131245
Dimorphodon
Concept
None
Michael Fastnacht
UNK
Q2184379
Tropeognathus
Concept
None
David Unwin
UNK
None
André Veldmeijer
UNK
None
Criorhynchinae
UNK
None
Oskar Kuhn
UNK
None
Criorhynchidae
UNK
None
Peter Wellnhofer
UNK
Q136890
Ornithocheiridae
Concept
Q2181261
Alexander Kellner
PER
Q2545586
Anhangueridae
LOC
Q311712
Anhanguera
Concept
Q12981681
Criorhynchus
UNK
Q12981681
Criorhynchus
UNK
Q12981681
Criorhynchus
UNK
Q12981681
Criorhynchus
UNK
Q12981681
Criorhynchus
UNK
Q12981681
Criorhynchus
UNK
Q12981681
Criorhynchus
UNK
Q12981681
Criorhynchus
UNK
Q12981681
Criorhynchus
UNK
Q12981681
Criorhynchus
UNK
Q12981681
Criorhynchus
UNK
Q12981681
Criorhynchus
UNK
Q12981681
Criorhynchus
UNK
Q12981681
Criorhynchus
UNK
1861-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1861
DATE
1870-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1870
DATE
1874-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1874
DATE
1914-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1914
DATE
1922-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1922
DATE
1994-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1994
DATE
2001-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
2001
DATE
1881-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1881
DATE
1914-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1914
DATE
1967-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1967
DATE
+54428^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
54428
NUMBER
parent taxon