Koninklijke goedkeuring
Een Koninklijke goedkeuring was volgens het Nederlandse recht van 1855 t/m 1976 nodig wanneer een vereniging rechtspersoonlijkheid wilde krijgen.

Sinds de invoering in Nederland van de Franse Code Pénal in 1811 was voor het oprichten van een vereniging van meer dan 20 personen een voorafgaande machtiging van de overheid nodig. Was dit eenmaal gebeurd, dan kreeg de vereniging automatisch rechtspersoonlijkheid. Met de invoering van de Wet op de Vereniging en Vergadering van 1855 kwam deze machtiging te vervallen en kreeg iedereen de vrijheid om een vereniging op te richten. Een zodanig opgerichte vereniging had echter nog geen rechtspersoonlijkheid en kon daardoor bijvoorbeeld geen registergoederen, zoals een gebouw, verwerven.

Om rechtspersoonlijkheid te verkrijgen moest toestemming van de overheid worden verkregen, de zogeheten koninklijke goedkeuring. Hiervoor diende men de statuten van de vereniging te laten goedkeuren door het Ministerie van Justitie. Voor verenigingen die korter dan 30 jaar waren aangegaan werd de goedkeuring en daarmee de rechtspersoonlijkheid verleend bij koninklijk besluit, voor een duur langer dan 30 jaar bij wet. Om deze laatste, moeilijker weg te ontlopen werden verenigingen doorgaans voor iets korter dan 30 jaar aangegaan, waarna een verzoek tot verlenging kon worden ingediend.

De goedgekeurde statuten werden in de Staatscourant gepubliceerd en bijgehouden in het Verenigingenregister bij het Ministerie van Justitie. Over de periode 1875-1976 bevat dit register ongeveer 80.000 dossiers.

De koninklijke goedkeuring mocht volgens art. 7 van de Wet van 1855 alleen worden geweigerd op grond van het algemeen belang. Dat criterium liet de overheid de nodige ruimte om verenigingen te toetsen aan de wet, aan ongeschreven recht, maar ook aan de openbare zeden. Om die reden werd bijvoorbeeld het verzoek om goedkeuring door de homo-emancipatievereniging COC tweemaal geweigerd; uiteindelijk werd dit verzoek pas in 1973, 27 jaar na haar oprichting, gehonoreerd.

De koninklijke goedkeuring verdween bij de invoering van Boek 2 van het Nieuw Burgerlijk Wetboek (NBW) in 1976. Sindsdien heeft elke vereniging rechtspersoonlijkheid, zij het dat de bestuurders hoofdelijk aansprakelijk blijven zolang de statuten niet door een notaris in een authentieke akte zijn opgenomen.
Q13882371
Nederlandse recht
Concept
Q15911314
vereniging
Concept
Q3778211
rechtspersoonlijkheid
Concept
Q2981600
Code Pénal
MEDIA
Q6928
1811
TIME
Q7673
1855
TIME
Q3778211
rechtspersoonlijkheid
Concept
Q21011997
registergoederen
UNK
Q3497659
statuten
Concept
Q1413677
Ministerie van Justitie
PER
Q2864346
koninklijk besluit
TIME
Q820655
wet
Concept
Q1725626
Staatscourant
MEDIA
Q320147
openbare zeden
UNK
Q781379
COC
ORG
Q2152698
Boek 2
UNK
Q1014906
Nieuw Burgerlijk Wetboek
MEDIA
Q2480
1976
TIME
Q2289778
authentieke akte
Concept
Q3198164
Koninklijke goedkeuring
UNK
1976-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1976
DATE
1811-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1811
DATE
1976-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1976
DATE
1973-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1973
DATE
1976-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1976
DATE
+20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20
NUMBER
+30^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
30
NUMBER
+30^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
30
NUMBER
+30^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
30
NUMBER
-1976^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1976
NUMBER
+80.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
80.000
NUMBER
+7^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
7
NUMBER
+27^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
27
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
point in time