Nitrilbutadieenrubber
Nitrilbutadieenrubber (NBR), kortweg nitrilrubber, is een elastomeer, dit is een synthetisch polymeer dat verkregen wordt door de copolymerisatie van acrylnitril en 1,3-butadieen. Het is een "random" copolymeer, dat wil zeggen dat de volgorde van de acrylnitril- en butadieengroepen in de polymeerketen ongeordend is. De algemene structuur van een NBR-polymeerketen is:

Het CAS-nummer van butadieen-acrylnitril-copolymeren is 9003-18-3.

Meer algemeen is nitrilrubber een copolymeer van een onverzadigd nitril (bijvoorbeeld acrylnitril of methacrylonitril) met een geconjugeerd dieen (bijvoorbeeld 1,3-butadieen of isopreen - in dit laatste geval spreekt men van nitrilisopreenrubber of NIR). Het polymeer bevat nog dubbele bindingen en kan bijgevolg met zwavel gevulkaniseerd worden tot synthetisch rubber.

Nitrilrubber werd ontwikkeld door onderzoekers van het Duitse chemische bedrijf I.G. Farbenindustrie tussen de twee wereldoorlogen; "Buna N" (later "Perbunan") kwam in 1934 op de markt. "Buna N" is de samentrekking van butadieen en natrium (gebruikt in de katalysator); de N staat voor nitril. Het Duits octrooi werd in 1930 aangevraagd. In de Verenigde Staten werd in 1934 een octrooi verleend voor nitrilrubber.

NBR is bestand tegen oliën, vetten, koolwaterstoffen en verdunde zuren en heeft goede mechanische eigenschappen. Het is beperkt weer- en ozonbestendig. Het is niet goed bestand tegen aromatische verbindingen, gehalogeneerde koolwaterstoffen, ketonen, remvloeistof van auto's of sterke zuren. De gebruikstemperatuur is beperkt tot ca. 110 °C.

De eigenschappen van nitrilrubber worden mee bepaald door het gehalte aan acrylnitril, dat kan variëren van 18 tot circa 50%. Standaard NBR bevat ongeveer 34% acrylnitril. Meer acrylnitril verbetert de mechanische eigenschappen en de weerstand tegen olie en brandstof, maar verhoogt de temperatuur waarbij het rubber bros wordt.

Uit NBR worden dichtingen, leidingen, medische handschoenen, riemen, bekledingen van kabels e.d. vervaardigd; het is het meest gebruikte elastomeer voor afdichtingen zoals O-ringen.
Q252266
elastomeer
Concept
Q81163
polymeer
Concept
Q181898
polymerisatie
Concept
Q342968
acrylnitril
Concept
Q161503
1,3-butadieen
Concept
Q102507
CAS-nummer
MISC
Q333936
nitril
Concept
Q2088171
methacrylonitril
Concept
Q898370
geconjugeerd
Concept
Q271943
isopreen
Concept
Q682
zwavel
Concept
Q188631
gevulkaniseerd
Concept
Q18113858
rubber
Concept
Q156152
I.G. Farbenindustrie
ORG
Q12385831
katalysator
Concept
Q333936
nitril
Concept
Q253623
octrooi
Concept
Q253623
octrooi
Concept
Q36933
ozonbestendig
Concept
Q19834818
aromatische verbinding
Concept
Q170744
keton
Concept
Q942417
O-ring
Concept
Q145246
Nitrilbutadieenrubber
Concept
9003-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
9003
DATE
1934-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1934
DATE
1930-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1930
DATE
1934-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1934
DATE
+1.3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1,3
NUMBER
-18^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-18
NUMBER
-3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-3
NUMBER
+1.3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1,3
NUMBER
+18^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
18
NUMBER
+50^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
50
NUMBER
+34^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
34
NUMBER
subclass of
has cause