Vicente Filisola
Vicente Filisola (Rivello, Koninkrijk Napels, 1789 - Mexico-Stad, 23 juli 1850) was eerst militair in het leger van Spanje. Later heeft hij ook gediend voor Mexico.

Filisola werd geboren "Vincenzo Filizzola" in Koninkrijk Napels, maar verhuisde op jonge leeftijd naar Spanje en schijnt zichzelf altijd eerder als Spaans dan als Italiaans te hebben beschouwd. In 1804 nam hij dienst in het Spaanse leger en vocht in de napoleontische oorlogen. In 1811 werd hij uitgezonden naar Nieuw-Spanje om daar tegen de onafhankelijkheid van Mexico te vechten. Deze Mexicaanse Onafhankelijkheidsoorlog leidde tot de onafhankelijkheid van Mexico. Hij klom op tot kapitein en raakte bevriend met generaal Agustín de Iturbide. Toen deze in 1820 met de rebel Vicente Guerrero het plan van Iguala tekende. Iturbide en Filisola liepen over naar de Mexicaanse onafhankelijkheidsstrijders.

Na de onafhankelijkheid Mexico benoemde Iturbide Filisola tot brigadier-generaal en stuurde hem naar Centraal-Amerika om de troepen van Gabino Gaínza te steunen, die poogden Centraal-Amerika in het Mexicaanse keizerrijk te incorporeren. Daar vocht Filisola ook tegen de liberalen, die van Centraal-Amerika een onafhankelijke federatie, zoals de Verenigde Staten, poogden te maken. Vooral in El Salvador bestond een hevig verzet tegen Mexico, maar Filisola wist te zegevieren en op 9 februari 1823 werden de Salvadoranen op de knieën gedwongen. Een maand later werd Iturbide in Mexico tot aftreden gedwongen en de nieuwe tijdelijke regering stond het Centraal-Amerika toe haar eigen gang te gaan. Op 1 juli werden dan ook de Verenigde Staten van Centraal-Amerika uitgeroepen. Filisola maakte van de gelegenheid gebruik en werd tot eerste staatshoofd benoemd, maar werd op 10 juli afgelost door een triumviraat van liberale Centraal-Amerikaanse notabelen onder leiding van Pedro Molina en keerde hij terug naar Mexico.

Ook na de val van Iturbide kon Filisola hoge posities in het Mexicaanse leger blijven bekleden. In 1833 werd hij tot militair bevelhebber van het noordoostelijk grensgebied benoemd, belast met het toezicht op de Amerikaanse kolonisten in Texas. Tijdens de Texaanse Revolutie, de oorlog door de republiek Texas voor de onafhankelijk van Mexico, diende Filisola onder president de Santa Anna als tweede man van het Mexicaanse leger. Filisola vocht in onder andere de slag om de Alamo en in Goliad. Na de nederlaag en de arrestatie van de Santa Anna tijdens de slag bij San Jacinto was hij een van de ondertekenaars van het verdrag van Velasco en leidde hij de terugtrekking van de Mexicanen uit Texas. Hij kreeg de opdracht van de nieuwe president José Justo Corro Texas te heroveren, maar kwam niet verder dan Matamoros. Daar keerde hij terug naar Saltillo. Hij werd wegens desertie voor een krijgsraad gedaagd, maar in 1841 vrijgesproken.

Tijdens de Mexicaans-Amerikaanse Oorlog had Filisola het bevel over twee Mexicaanse divisies. Hij overleed twee jaar na die oorlog aan de cholera.
Q52648
Rivello
LOC
Q173065
Koninkrijk Napels
LOC
Q7772
1789
TIME
Q1489
Mexico-Stad
LOC
Q2722
23 juli
TIME
Q7653
1850
TIME
Q4991371
militair
Concept
Q29
Spanje
LOC
Q96
Mexico
LOC
Q29
Spanje
LOC
Q6894
1804
TIME
Q15053704
napoleontische oorlogen
EVE
Q6928
1811
TIME
Q170603
Nieuw-Spanje
LOC
Q68750
Mexicaanse Onafhankelijkheidsoorlog
PER
Q285658
onafhankelijkheid van Mexico
LOC
Q19100
kapitein
Concept
Q133808
Agustín de Iturbide
PER
Q6973
1820
TIME
Q315618
Vicente Guerrero
PER
Q1606520
plan van Iguala
EVE
Q27611
Centraal-Amerika
LOC
Q30
Verenigde Staten
LOC
Q792
El Salvador
LOC
Q2324
9 februari
TIME
Q6988
1823
TIME
Q2700
1 juli
Concept
Q190025
Verenigde Staten van Centraal-Amerika
LOC
Q2689
10 juli
TIME
Q83204
triumviraat
Concept
Q2466426
Pedro Molina
LOC
Q7587
1833
TIME
Q1439
Texas
LOC
Q638530
Texaanse Revolutie
EVE
Q170588
republiek Texas
LOC
Q189145
de Santa Anna
PER
Q235344
slag om de Alamo
EVE
Q982494
Goliad
LOC
Q841278
slag bij San Jacinto
EVE
Q1208264
José Justo Corro
PER
Q738353
Matamoros
LOC
Q53077
Saltillo
LOC
Q7622
1841
TIME
Q6683
Mexicaans-Amerikaanse Oorlog
EVE
Q12090
cholera
Concept
Q715279
Vicente Filisola
PER
1789-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1789
DATE
1850-07-23T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
23 juli 1850
DATE
1804-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1804
DATE
1811-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1811
DATE
1820-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1820
DATE
1823-02-09T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
9 februari 1823
DATE
1833-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1833
DATE
1841-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1841
DATE
+1^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1
NUMBER
+10^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
10
NUMBER
place of death
occupation
country of citizenship
date of birth
date of death
country of citizenship
conflict
point in time
point in time
point in time
point in time
point in time