Perthiet
Perthiet is in de petrologie een structuur in veldspaat, die bestaat uit een afwisseling van vergroeide plagioklaas (met name albiet) en kaliveldspaat. Het minst voorkomende van de twee mineralen vormt smalle zones of banden, die lamellae genoemd worden. Soms wordt met perthiet alleen de vorm bedoeld waarbij kaliveldspaat dominant is; de vorm waarbij plagioklaas domineert wordt dan "antiperthiet" genoemd.

De lamella in perthiet vormen door ontmenging (exsolutie) van de vaste oplossing tussen de twee veldspaten. In de aardkorst kristalliseert alkaliveldspaat bij ongeveer 700°C. Onder die omstandigheden vormt veldspaat een vaste oplossing tussen KAlSi3O8 en NaSi3O8. Wanneer de temperatuur na stolling verder daalt, wordt deze vaste oplossing echter instabiel. De oplosbaarheid van de twee veldspaten neemt af en er zal ontmenging optreden waarbij twee fases ontstaan: één rijker in natrium en één rijker in kalium.

De lamella in perthiet kunnen submicroscopisch klein zijn (vooral in uitvloeiingsgesteenten die snel afkoelden), maar in sommige dieptegesteenten ook afmetingen op centimeterschaal hebben. De kaliumrijke fase (meestal microklien) kan soms opvallend roze zijn, waardoor de lamella duidelijk afsteken tegen de (witte) natriumrijke fase. Microklien kan ook in zijn zeldzame groene variant amazoniet voorkomen. Uit gesteente met duidelijk zichtbare, gekleurde lamella worden edelstenen vervaardigd, die maanstenen genoemd worden.

{{Appendix||2=
Q163082
petrologie
Concept
Q170258
veldspaat
Concept
Q714830
plagioklaas
Concept
Q182264
albiet
Concept
Q3735255
kaliveldspaat
Concept
Q18596708
lamella
Concept
None
ontmenging (exsolutie)
UNK
Q787619
vaste oplossing
Concept
Q15316
aardkorst
Concept
Q284256
kristalliseert
Concept
Q25267
°C
DIS
None
instabiel
UNK
Q170731
oplosbaarheid
Concept
Q104837
fases
Concept
Q658
natrium
Concept
Q703
kalium
Concept
Q108689
uitvloeiingsgesteente
Concept
Q4054760
dieptegesteente
Concept
Q421841
microklien
Concept
Q429786
amazoniet
Concept
Q83437
edelstenen
Concept
Q430034
maanstenen
Concept
Q2239181
Perthiet
Concept
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+8^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
8
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+8^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
8
NUMBER
+2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
2
NUMBER
subclass of
subclass of