Stroomculturen
Stroomculturen zijn landbouwculturen in de prehistorie en de vroege geschiedenis van de mensheid die ontstonden langs grote rivieren.

Het tijdperk van de stroomculturen is een van de zeven tijdvakken in vele methodes uit het Vlaamse geschiedenisonderwijs. De stroomculturen vinden traditioneel hun oorsprong rond 3500 v.Chr. Vanaf 800 v.Chr. gaat men over naar het tijdvak van de klassieke oudheid.

De stroomculturen onderscheiden zich van oudere en nieuwere samenlevingen door het feit dat enkele wereldrijken werden gesticht aan de oever van grote stromen (=rivieren). Het gaat daarbij meestal om vier – vermoedelijk onafhankelijk van elkaar ontstane – geletterde, stedelijke beschavingen met ceremoniële centra:
*Mesopotamië, ook wel gekend als het Tweestromenland (langs de Eufraat en de Tigris). Tot de Mesopotamische beschaving behoorden onder andere Soemer, Akkad en Babylonië.
*Egypte (langs de Nijl)
*Indusbeschaving (langs de Indus)
*Gele-Rivierbeschaving (langs de Gele Rivier in China)
Deze beschavingen ontstonden aan de oever van belangrijke rivieren omwille van een aantal factoren:
*In een grotendeels woestijnachtig gebied is er weinig of geen landbouw mogelijk. Vanaf 8000 v.Chr. gaat men hier en daar in vruchtbare gebieden aan landbouw doen. Rivieren maken omliggende gebieden steeds veel vruchtbaarder dan de gebieden daarrond. Een rivier trekt dus nomaden aan die op zoek zijn naar een meer zekere toekomst.
*Via de rivier (en uiteindelijk ook de zee) kan transport van handelsproducten, bouwmaterialen, soldaten, enzovoorts op gang komen, wat de organisatie en economie van een groot rijk mogelijk maakt en stimuleert.
*De rivier voorziet in een van de belangrijkste levensmiddelen: drinkbaar water.
Deze factoren zorgen voor een toenemende bevolking aan de rivieroevers. Grotere groepen inwoners krijgen ook in toenemende mate behoefte aan structuur, georganiseerd leiderschap en een georganiseerde verdediging (leger). Hierdoor groeien deze afzonderlijke stammen uit tot rijkjes die dankzij hun organisatie omliggende gebieden relatief gemakkelijk kunnen onderwerpen.
Q952080
landbouwculturen
Concept
Q11756
prehistorie
Concept
Q200325
geschiedenis van de mensheid
Concept
Q4022
rivier
Concept
Q486761
klassieke oudheid
Concept
Q11767
Mesopotamië
LOC
Q34589
Eufraat
LOC
Q35591
Tigris
LOC
Q35355
Soemer
Concept
Q4461035
Akkad
LOC
Q47690
Babylonië
LOC
Q11768
Egypte
LOC
Q3392
Nijl
LOC
Q42534
Indusbeschaving
Concept
Q7348
Indus
LOC
Q23646400
Gele-Rivierbeschaving
Concept
Q7355
Gele Rivier
LOC
Q4209456
Stroomculturen
Concept
located in or next to body of water
named after