Badeloch
Badeloch is een personage in het toneelstuk Gijsbrecht van Aemstel van Joost van den Vondel. 
Badeloch geldt als de verpersoonlijking van de liefde tussen echtgenoten, zoals die door de burchtbewoners wordt verwoord in de "Rey van Burghzaten", 4e bedrijf, vs. 1239-1286:
:"Waer werd oprechter trouw dan tusschen man en vrouw" 
:"Ter weereld oit gevonden? Twee zielen gloende aen een gesmeed"
:"Of vast geschakelt en verbonden in lief en leedt

Het stuk speelt omstreeks 1300 en gaat over de belegering van Amsterdam door de omliggende dorpen, verenigd in de Kennemers en Waterlanders. De aanleiding tot de vijandelijkheden is de vermeende betrokkenheid van Gijsbrecht, Badelochs echtgenoot, bij de ontvoering van en doodslag op Floris V in 1296. In het 3e bedrijf vertelt Badeloch, dat in haar droom de schim van haar nicht Machteld van Velsen verscheen. Machteld voorspelde dat Amsterdam verloren zal gaan en spoorde de Aemstels aan de stad snel te verlaten. Als de stad inderdaad wordt veroverd en Gijsbrecht tijdens de gevechten in problemen komt, weigert Badeloch zichzelf en haar beide kinderen in veiligheid te brengen. Zij kiest ervoor bij haar man te blijven. 5e bedrijf, vs. 1701-1706:
:Gijsbrecht: "Zult ghy dan oirzaeck zijn dat beide uw kinders sneven?"
:Badeloch: "Ick zou om eenen man wel bey mijn kinders geven."
:Gijsbrecht: "Beweeght uw kroost u niet, dit jongsken kleen en teer?"
:Badeloch: "Niet luttel, maer mijn man beweeghtme noch al meer"
:Veenrick: "Wat schreitghe moeder lief? zijt ghy bedroeft om vader?"
:Badeloch: "Om vader schrey ick, kind, en u en ons te gader".
:Gijsbrecht: " Uw moeder keert zich niet aen u noch uwe smart."
:Badeloch: "Met smarte baerde ick 't kind, en droegh het onder 'thart".
:"Mijn man is 't harte zelf. 'k heb zonder hem geen leven.
:"'k Zal u, om lief noch leedt, bezwijcken noch begeven"
:"'k Beloofde u hou en trouw te blijven tot de dood."

Als ze uiteindelijk toegeeft verschijnt de aartsengel Rafaël, die Gijsbreght opdraagt Gods wil te volgen en Amsterdam te verlaten. Hij verlaat zijn vaderland met Badeloch en zijn kinderen om in Pruisen een nieuwe stad te stichten die "Nieuw Holland" heet.

Op 26 december 1637 was de eerste opvoering van het toneelstuk, ter gelegenheid van de opening van de schouwburg van Van Campen aan de Amsterdamse Keizersgracht. Tijdens de traditionele nieuwjaarsvoorstellingen tussen 1950 en 1968 van de Nederlandse Comedie in de Stadsschouwburg, vertolkten zowel Ellen Vogel, Loudi Nijhoff als Ank van der Moer, 'de' Badeloch.

Ariana Nozeman was de eerste vrouw die de rol van Badeloch vertolkte.
Q95074
personage
Concept
Q25379
toneelstuk
Concept
Q2683725
Gijsbrecht van Aemstel
LOC
Q312673
Joost van den Vondel
PER
Q2305718
belegering van Amsterdam
UNK
Q652480
Kennemers
LOC
Q3566682
Waterlanders
LOC
Q77245
Floris V
PER
Q178342
aartsengel
Concept
Q56951
Rafaël
Concept
Q38872
Pruisen
LOC
Q988651
Nieuw Holland
LOC
Q2761
26 december
TIME
Q6889
1637
TIME
Q2483786
schouwburg van Van Campen
LOC
Q727
Amsterdam
LOC
Q18597
1950
TIME
Q2644
1968
TIME
Q2701752
Nederlandse Comedie
ORG
Q1817103
Stadsschouwburg
LOC
Q2547878
Ellen Vogel
PER
Q2144943
Loudi Nijhoff
PER
Q4386083
Ank van der Moer
PER
Q274039
Ariana Nozeman
PER
Q2521730
Badeloch
Concept
Q2521730
Badeloch
Concept
Q2521730
Badeloch
Concept
Q2521730
Badeloch
Concept
Q2521730
Badeloch
Concept
Q2521730
Badeloch
Concept
Q2521730
Badeloch
Concept
Q2521730
Badeloch
Concept
Q2521730
Badeloch
Concept
Q2521730
Badeloch
Concept
Q2521730
Badeloch
Concept
Q2521730
Badeloch
Concept
1239-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1239
DATE
1286-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1286
DATE
1296-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1296
DATE
1701-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1701
DATE
1706-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1706
DATE
1637-12-26T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
26 december 1637
DATE
1968-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1968
DATE
+4^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
4
NUMBER
-1286^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1286
NUMBER
+3^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
3
NUMBER
+5^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
5
NUMBER
-1706^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1706
NUMBER
characters
instance of
author
point in time