Overwintering op Nova Zembla
De Overwintering op Nova Zembla van een groep schepelingen onder leiding van Willem Barentsz vond plaats op een eiland van de Russische Nova Zembla-archipel in de winter van 1596-1597. Barentsz had opdracht van de predikant, geograaf en een van Amsterdams belangrijkste kaartenmakers Petrus Plancius om een noordoostpassage richting India en China te vinden. Ook hoopten beide mannen de beloning van 25.000 guldens die de Nederlandse Staten-Generaal hiervoor had uitgeloofd te kunnen innen. 

Na twee eerdere mislukte pogingen met kleinere schepen Nova Zembla zuidelijk via de Karische Poort te passeren probeerde men met het schip "De windhond" het eiland noordelijk voorbij te komen. Barentsz slaagde erin de noordpunt van Nova Zembla te ronden, maar kwam daarna aan de kust vast te zitten in het ijs.

Van timmerhout uit het schip en aangespoeld drijfhout werd een hut gebouwd om op het eiland te kunnen overwinteren. Dit onderkomen is bekend geworden als het Behouden Huys. De timmerman stierf, als eerste van de groep, twee dagen voordat de eerste balken van dit huis werden opgericht.

De volgende lente werd een sloep van het schip verbouwd, zodat de zeventien opvarenden naar de bewoonde wereld konden terugkeren. Pas in juni was de kust zover ijsvrij dat men kon vertrekken. Barentsz stierf een week na het vertrek en werd op Nova Zembla begraven. Zijn mannen bereikten onder leiding van Jacob van Heemskerck, die als commies meevoer, het Russische schiereiland Kola, waar ze werden opgepikt door een Nederlands handelsschip van kapitein Jan Cornelisz Rijp. De beloning is door het mislukken van de expeditie nooit uitgekeerd. 

Gerrit de Veer maakte van de tocht een reisverslag dat grote bekendheid zou krijgen. Hij beschreef op 24 januari 1597 een zonsopkomst, twee weken eerder dan verwacht. Voor het verschijnsel is pas in 1998 een verklaring gevonden; een arctische luchtspiegeling, die bekendstaat als het Nova Zembla-effect. Van de zeventien opvarenden van Barentsz' reis zouden twaalf opvarenden Nederland levend terugzien.

Het Behouden Huys was in de negentiende en twintigste eeuw nog gedeeltelijk intact. Ook van het schip van Barentsz zijn door Russische onderzoekers nog stukken teruggevonden.
Q133060
Willem Barentsz
PER
Q159
Russisch
LOC
Q80413
Nova Zembla
LOC
Q7239684
predikant
Concept
Q42515
kaartenmakers
Concept
Q333534
Petrus Plancius
PER
Q203117
noordoostpassage
LOC
Q668
India
LOC
Q29520
China
Concept
Q13417577
Staten-Generaal
Concept
Q194398
Karische Poort
LOC
Q43233180
De windhond
UNK
Q2796967
Behouden Huys
LOC
Q210223
sloep
Concept
Q472245
Jacob van Heemskerck
PER
Q2685184
commies
Concept
Q165608
Kola
LOC
Q1312528
Jan Cornelisz Rijp
PER
Q982932
Gerrit de Veer
PER
Q2066340
Nova Zembla-effect
Concept
Q15917739
Overwintering op Nova Zembla
Concept
1597-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1597
DATE
1597-01-24T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
24 januari 1597
DATE
1998-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1998
DATE
-1597^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
-1597
NUMBER
+25.000^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
25.000
NUMBER
participant
located on terrain feature
commissioned by
location
used by
participant
participant
country