Urushiol
Urushiol is het voornaamste bestanddeel van de irriterende olie van gifsumak ("Toxicodendron radicans" of "Rhus radicans", ook bekend als "poison ivy") en andere planten uit het genus "Toxicodendron" (familie "Anacardiaceae"), waaronder "Toxicodendron diversilobum" (de Westerse "poison oak") en "Toxicodendron verniciferum" of "Rhus vernicifera" (de Aziatische of Japanse lakboom).

De naam is afgeleid van "urushi", het Japanse woord voor het sap van de Japanse lakboom of "kiurushi", dat gebruikt wordt voor Japans lakwerk.

Ofschoon de Engelse namen "poison ivy" en "poison oak" en de Latijnse naam "toxicodendron" ("giftige boom") anders doen vermoeden, is urushiol geen vergif, maar wel een krachtig allergeen dat een ernstige huiduitslag kan veroorzaken.

Chemisch gezien is urushiol een mengsel van een aantal gelijkaardige verbindingen, namelijk derivaten van catechol (1,2-benzeendiol) met een lange zijketen met 15 of 17 koolstofatomen. Deze alkylketen, hier voorgesteld door R, kan verzadigd zijn of onverzadigd met één of meer dubbele bindingen:

De exacte samenstelling verschilt naargelang de plantensoort.

Urushiol is een lichtgele vloeistof met een kookpunt tussen 200 en 210 °C. Ze is vrijwel niet oplosbaar in water, maar wel oplosbaar in alcohol, ether of benzeen. 
Q7218532
gifsumak
Concept
Q34740
genus
Concept
Q35409
familie
Concept
Q156589
Anacardiaceae
Concept
Q2142516
Japans lakwerk
Concept
Q186752
allergeen
Concept
Q282440
catechol
Concept
Q335268
alkyl
Concept
Q1003183
kookpunt
Concept
Q156
alcohol
Concept
Q103230
ether
Concept
Q2270
benzeen
Concept
Q19944476
Urushiol
Concept
Q19944476
Urushiol
Concept
+1.2^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
1,2
NUMBER
+15^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
15
NUMBER
+17^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
17
NUMBER
subclass of
taxon rank