Jan Ernst van der Pek
Jan Ernst van der Pek (Amsterdam, 5 oktober 1865 – Amsterdam, 23 maart 1919) was een Amsterdams architect, die veel heeft betekend voor de ontwikkeling van de volkshuisvesting, door in Amsterdam diverse complexen arbeiderswoningen te ontwerpen die degelijk en betaalbaar waren en als voorbeeld dienden voor andere architecten.

Van der Pek studeerde bouwkunde aan de Polytechnische School te Delft. Terug in Amsterdam raakte hij betrokken bij initiatieven vanuit de burgerij om verbetering te brengen in de mensonwaardige woonomstandigheden van het industrieproletariaat. Eind 1895 nam hij deel aan de oprichting van de N.V. Bouwonderneming 'Jordaan' , een poging om op economische voorwaarden nieuwbouw voor arbeiders te realiseren. Hij ontwierp en bouwde uiteindelijk ruim twee blokken met honderd woningen aan de Lindengracht en Goudsbloemstraat.

Het bleek niet mogelijk om op grote schaal kapitaal aan te trekken voor volkswoningbouw. Maar de Woningwet van minister Goeman Borgesius maakte het mogelijk om woningbouwverenigingen op te richten die met financiële steun van de overheid bouwden. De eerste Woningwetwoningen in Amsterdam werden door Van der Pek gebouwd aan de Van Beuningenstraat in 1909. Ook in de Indische buurt bouwde hij in die eerste periode woningblokken voor Rochdale en andere maatschappijen. Voor de Woningdienst van Amsterdam ontwierp hij onder andere de woningen in de droogmakerij Buiksloterham (Amsterdam-Noord), de huidige Van der Pekbuurt.

Van der Pek werkte volgens moderne hygiënische denkbeelden. Ouders en kinderen moesten gescheiden slaapvertrekken hebben, die dagelijks gemakkelijk konden worden gelucht. Stromend water en WC moesten in elke woning aanwezig zijn, en niet in het trapportaal. Bergingen moesten als zodanig worden gebruikt en niet als woonruimte. Als de opdrachtgever akkoord ging, voegde hij aan de woningen enkele centrale voorzieningen toe als een tuin en een bibliotheek. Soms ging hij achteraf bij de bewoners informeren naar hun bevindingen. Bovendien werd hij voortdurend geïnformeerd en geadviseerd door zijn echtgenote Louise Went, die als woningopzichteres wekelijks bij de mensen de huur ophaalde en zo een oogje in het zeil hield.

Jan van der Pek was geen socialist, maar als veel progressieve liberalen in die dagen was hij gegrepen door het ideaal van verheffing van de werkende stand. Hij was bestuurslid van de Volksbond tegen drankmisbruik en lid van het Burgerlijk Armbestuur, de voorloper van de Sociale Dienst.
Q727
Amsterdam
LOC
Q2930
5 oktober
TIME
Q7708
1865
TIME
Q2445
23 maart
TIME
Q2157
1919
TIME
Q42973
architect
Concept
Q2108122
volkshuisvesting
UNK
Q2200223
arbeiderswoningen
Concept
Q56587288
Polytechnische School te Delft
Concept
Q7844
1895
TIME
Q1947317
N.V. Bouwonderneming 'Jordaan'
UNK
Q2383397
Lindengracht
LOC
Q2230611
Woningwet
MEDIA
Q2442740
Goeman Borgesius
PER
Q8207109
woningbouwverenigingen
Concept
Q2791552
Woningwetwoning
Concept
None
Van Beuningenstraat
UNK
Q2057
1909
TIME
Q1661514
Indische buurt
LOC
Q1866452
Rochdale
ORG
Q2056420
Woningdienst
ORG
Q727
Amsterdam
LOC
Q13390013
droogmakerij
Concept
Q1613542
Buiksloterham
LOC
Q2354042
Van der Pekbuurt
LOC
Q2066757
Louise Went
PER
None
Volksbond tegen drankmisbruik
UNK
Q15873609
Burgerlijk Armbestuur
Concept
None
Sociale Dienst
UNK
Q2802742
Jan Ernst van der Pek
PER
1865-10-05T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
5 oktober 1865
DATE
1919-03-23T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
23 maart 1919
DATE
1909-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1909
DATE
place of birth
occupation
date of birth
place of birth
point in time
headquarters location