Herbert Wehner
Herbert Richard Wehner (Dresden, 11 juli 1906 – Bonn, 19 januari 1990) was een Duits politicus.

Wehners vader was actief in de vakbeweging en was lid van de Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD). Wehner was radicaler dan zijn vader en werd in 1927 lid van de Kommunistische Partei Deutschlands (KPD). Hij werd in 1930 gekozen in de landdag van Saksen. In de KPD maakte hij snel carrière en ging een jaar later voor Walter Ulbricht in Berlijn werken.

Na de machtsovername door de nationaalsocialisten in 1933 kon de KPD slechts in de illegaliteit werken. Wehner week uit naar het Saargebied dat in die tijd geen deel uitmaakte van het Duitse Rijk. Hij werkte hier samen met Erich Honecker.

In 1937 week Wehner uit naar Moskou, waar hij deelnam aan de Comintern. De tijd van de zuiveringen kwam Wehner in tegenstelling tot veel andere Duitse communisten onbeschadigd door. Omstreden is zijn rol bij de veroordeling van de Duits-Joodse schrijver Helmut Weiß, die tot tien jaar strafkamp werd veroordeeld.. Wehner was namelijk informant van de NKVD en hij verschafte onder andere informatie over het netwerk rondom de Duitse communist Erich Wollenberg, die reeds in ongenade was gevallen, waaronder de journalist Werner Hirsch en Zenzl Mühsam, de vrouw van de in nazi-Duitsland vermoorde anarchist Erich Mühsam.

In 1941 werd hij door de Partij naar het destijds neutrale Zweden gestuurd met de opdracht om van Zweden uit naar Duitsland te reizen om het communistische verzet in Duitsland te organiseren. In 1942 werd Wehner door de Zweedse autoriteiten aangehouden en vanwege spionage tot één jaar tuchthuis veroordeeld. De KPD verdacht Wehner ervan dat hij zich via zijn arrestatie aan zijn partij-opdracht had onttrokken en zette hem uit het Politbureau. Wehner verklaarde later dat hij tijdens zijn gevangenschap tot een breuk met het communisme gekomen was.

Bij zijn terugkeer in Duitsland in 1946 werd Wehner lid van de sociaaldemocratische SPD. In 1949 werd hij voor een Hamburgs kiesdistrict lid van de Bondsdag, het West-Duitse parlement. Hij bleef tot 1983 parlementslid. Naast zijn lidmaatschap van de Bondsdag was hij van 1952 tot 1958 lid van het Europees Parlement. In 1959 was hij betrokken bij het "Godesberger Programm" van de SPD, waarbij de marxistische opvattingen van de partij werden verlaten.

In 1966 werd hij minister voor Duits-Duitse aangelegenheden. Met het aantreden van de regering van Willy Brandt in 1969 werd Wehner fractievoorzitter van de SPD. De fractiediscipline werd door hem met harde hand gehandhaafd.

Zijn stijl van debatteren was grof. Wehner heeft het record op zijn naam staan met 80 "Ordnungsrufe", terechtwijzingen van de parlementsvoorzitter.

Herbert Wehner overleed na een langdurig ziekbed op 83-jarige leeftijd.
Q1731
Dresden
LOC
Q2701
11 juli
TIME
Q2049
1906
TIME
Q586
Bonn
LOC
Q2266
19 januari
Concept
Q2064
1990
TIME
Q183
Duits
LOC
Q49768
Sozialdemokratische Partei Deutschlands
ORG
Q18110
1927
TIME
Q153401
Kommunistische Partei Deutschlands
ORG
Q18787
1930
TIME
Q2855494
landdag
Concept
Q1202
Saksen
LOC
Q2628
Walter Ulbricht
PER
Q64
Berlijn
LOC
Q7310
nationaalsocialisten
Concept
Q170361
Saargebied
LOC
Q1206012
Duitse Rijk
LOC
Q2607
Erich Honecker
PER
Q649
Moskou
LOC
Q163931
Comintern
ORG
Q187650
zuiveringen
EVE
None
Helmut Weiß
UNK
Q182449
NKVD
ORG
None
Erich Wollenberg
UNK
None
Werner Hirsch
UNK
None
Zenzl Mühsam
UNK
Q61722
Erich Mühsam
PER
Q34
Zweden
LOC
Q309118
Politbureau
Concept
Q6186
communisme
Concept
Q18610
1946
TIME
Q1055
Hamburg
LOC
Q154797
Bondsdag
LOC
Q713750
West-Duitse
LOC
Q8889
Europees Parlement
ORG
None
Godesberger Programm
UNK
Q2514
Willy Brandt
PER
Q1440597
fractiediscipline
Concept
Q77095
Herbert Wehner
PER
1906-07-11T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
11 juli 1906
DATE
1990-01-19T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
19 januari 1990
DATE
1927-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1927
DATE
1930-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1930
DATE
1933-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1933
DATE
1937-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1937
DATE
1941-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1941
DATE
1942-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1942
DATE
1946-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1946
DATE
1949-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1949
DATE
1959-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1959
DATE
1966-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1966
DATE
1969-01-01T00:00:00Z^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#dateTime
1969
DATE
+80^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
80
NUMBER
+83^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
83
NUMBER
place of birth
place of death
country of citizenship
date of birth
date of death
member of political party
member of political party
country
point in time
point in time
work location
point in time
located in the administrative territorial entity