Ίακχος
Στην ελληνική μυθολογία ο Ίακχος είναι επίθετο του θεού Διονύσου, ειδικότερα όταν αποτελεί την θεότητα που οδηγεί την πορεία των μυημένων προς τα Ελευσίνια Μυστήρια, οπότε και θεωρείται ως γιος του Δία και της Δήμητρας. Κατ' άλλες εκδοχές αναφέρεται ως γιος της θεάς Δήμητρας και του Ιασίωνα ή του Κελεού ή του θεού Διονύσου. Επίσης, θεωρούσαν τον Ίακχο ως γιο της Περσεφόνης ή ακόμα και σύζυγο της Δήμητρας.

Οι Ορφικοί ταύτιζαν τον Ίακχο με τον Σαβάζιο της Φρυγίας ή με τον Ζαγρέα, και μερικοί πίστευαν ότι μετά τον φόνο του ο Ζαγρέας ξαναγεννήθηκε ως Ίακχος. Εκτός αυτού, υπήρχε μία ευθεία που ένωνε τον Διόνυσο, τον Ζαγρέα και τον Ίακχο σε ένα και το αυτό πρόσωπο. Ο Νόννος στα «Διονυσιακά» (μη΄ 951 κ.ε.) γράφει ότι η Νύμφη Αύρα γέννησε από τον Διόνυσο δύο γιους δίδυμους. Ο πρώτος κατασπαράχθηκε από την ίδια του τη μάνα, ενώ ο δεύτερος, ο Ίακχος, σώθηκε από τον πατέρα του, ο οποίος τον εμπιστεύθηκε στη θεά Αθηνά. Η Αθηνά τον θήλασε και μετά τον έδωσε με τη σειρά της στις Βάκχες της Ελευσίνας. Ο Νόννος ονομάζει τον Ίακχο «τρίτον Διόνυσον»: ο πρώτος ήταν ο Ζαγρεύς, ο δεύτερος ο «κυρίως» Διόνυσος (ο γιος του Δία και της Σεμέλης) και ο τρίτος ο Ίακχος, ο οποίος μαζί με τη Δήμητρα και την Περσεφόνη ήταν τα κυριότερα πρόσωπα των Ελευσινίων Μυστηρίων. Ο Ίακχος ήταν ο «αρχηγέτης» των Μυστηρίων αυτών.

Στην Αθήνα η 20η Βοηδρομιώνος ονομαζόταν "«`Ιακχος ημέρα»" και εορταζόταν με πανηγύρι. Την ημέρα εκείνη έπαιρναν από το Ιακχείον (τον ναό του Ιάκχου) το ξόανο του θεού και το πήγαιναν στην Ελευσίνα με πομπή. Ο επικεφαλής της πομπής ονομαζόταν «Ιακχαγωγός» και κρατούσε το ξόανο, ενώ ακολουθούσαν χωριστά οι άνδρες και χωριστά οι γυναίκες. Αρχικά πήγαιναν με τα πόδια, αλλά κατόπιν όσοι δεν άντεχαν ανέβαιναν σε άμαξες. Η γιορτή ήταν γεμάτη φαιδρότητα, πειράγματα κλπ.. Μία παραστατική εικόνα της δίνει ο Αριστοφάνης στους «Βατράχους» του (στ. 395 κ.ε.). Κατά την πορεία αυτή ακούγονταν κατά το έθιμο οι «γεφυρισμοί» (αστεία χοντροκομμένα) στη γέφυρα του Κηφισού. Στην Ελευσίνα οδηγούσαν το ξόανο του Ιάκχου με αναμμένες δάδες στον ναό. Και ο ύμνος που έψελναν τότε ονομαζόταν και αυτός "«`Ιακχος»".
Q34726
ελληνική μυθολογία
Concept
Q41680
Διονύσου
MISC
Q26314
Ελευσίνια Μυστήρια
TIME
Q40730
Δήμητρας
MISC
Q849438
Ιασίωνα
PER
Q1141300
Κελεού
LOC
Q41680
Διονύσου
MISC
Q45967
Περσεφόνης
MISC
Q1361319
Σαβάζιο
MISC
Q32579
Φρυγίας
LOC
Q140406
Ζαγρέα
MISC
Q312916
Νόννος
PER
Q373916
Νύμφη
Concept
Q2182453
Αύρα
UNK
Q37122
Αθηνά
MISC
Q934597
Βάκχες
MEDIA
Q204905
Ελευσίνας
LOC
Q844930
Αθήνα
LOC
Q2923080
Βοηδρομιώνος
Concept
Q43353
Αριστοφάνης
PER
Q815376
Βατράχους
MEDIA
Q928686
Κηφισού
LOC
Q690603
Ίακχος
MISC
Q690603
Ίακχος
MISC
Q690603
Ίακχος
MISC
Q690603
Ίακχος
MISC
Q690603
Ίακχος
MISC
+20^^http://www.w3.org/2001/XMLSchema#decimal
20
NUMBER
worshipped by
child
notable work
author