
Cây Trắc Bá \| Khoa Dược
[Nhảy đến nội dung](#main-content) 
[Đại học Tôn Đức Thắng](http://www.tdtu.edu.vn)
[English](/en) [![](/sites/pharmacy/files/pharmacy/Layout/search.png)](/search/node)
* [Login](/user/login)
* [Đăng ký](/user/register)
[![Khoa Dược Đại học Tôn Đức Thắng](/sites/pharmacy/files/logo-tdtu-new.png)](/ "Khoa Dược - Đại học Tôn Đức Thắng")

[Khoa Dược](/ "Khoa Dược - Đại học Tôn Đức Thắng")
* [Giới thiệu](/gioi-thieu)
* [Đào tạo](/dao-tao)
* [Nghiên cứu](/nghien-cuu)
* [Hợp tác](/hop-tac)
* [Tuyển sinh 2024](/tin-tuc/phuong-tuyen-sinh-dai-hoc-nam-2024)
* [Vườn dược liệu](/duoc-lieu)
# Cây Trắc Bá
## Cây Trắc Bá
## Breadcrumb
1. [Nhà](/)
 \-
2. [Vườn dược liệu](/duoc-lieu)
 \-
3. 
4. Cây Trắc Bá
## [Cây Trắc Bá](/duoc-lieu/cay-trac-ba) ![tdtu](/sites/pharmacy/files/Duoc-lieu/Cay-Trac-Ba.jpg)
**1\. Tổng quan**
Tên khác: Trắc bách diệp, Bá tử, Co tòng péc (Thái)
Tên nước ngoài: Thuja, Oriental arbor\-vitae, Common chinese arbor\-vitae (Anh),
Cédratier blanc (Pháp)
Tên khoa học: *Platycladus orientalis* (L.) Franco. Synonym: *Biota orientalis*
(L.) Endl.
Họ: Cupressaceae (họ Hoàng đàn)
**2\. Mô tả**
~~Dạng
sống~~ ![tdtu](/sites/pharmacy/files/Duoc-lieu/Cay-Trac-Ba/dang-song.jpg)cây gỗ
nhỏ, cao 1,5 m\-5 m, phân nhánh từ gốc, nhánh nhiều, màu nâu đỏ; các cành non có
các vảy lá ôm sát thân đều nằm trên một mặt phẳng. Lá đơn, mọc đối thành 4 hàng
lợp lên nhau ôm sát vào thân, hình vảy dài 2\-2,5 mm, màu xanh bóng ở cành già
nhạt hơn ở cành non. Hoa đơn tính cùng gốc.
Thường các phân nhánh gần cuối có 1\-2 nón cái ở các cành gốc và nhiều nón đực ở
các cành ngọn, lá bắc là 4 vảy dạng lá ở gốc mỗi nón. Nón cái hình nón tròn mọc
đầu cành ngắn, gồm 6\-8 vảy dày màu vàng xanh bên ngoài, có 6 vảy dạng khô xác
màu vàng nâu bên trong xếp trên 1 vòng và 2 vảy to ở trung tâm; vảy bên ngoài
mặt trong phủ phấn trắng, hình xoan, dài 1,5\-2 mm, rộng 0,6\-1 mm.
Nón đực hình đuôi sóc mọc ở đầu cành ngắn gồm 8\-10 vảy hình xoan tròn. Vảy màu
trắng hoặc vàng xanh, dài gần 1 mm, mặt trong chứa các túi phấn hình cầu màu
xanh bao quanh một trục hình trụ chứa nhiều hạt phấn màu xanh, hình trứng. Hạt
hình trứng nhọn, màu vàng đến nâu nhạt, dài 3\-8 mm, nhẵn bóng.
**3\. Đặc điểm giải phẫu (vi học):** Thân Vi phẫu tiết diện tròn. Bần gồm 2\-4
lớp tế bào hình chữ nhật, vách uốn lượn. Mô mềm vỏ rất ít gồm 3\-4 lớp tế bào
hình chữ nhật, vách uốn lượn, xếp xuyên tâm. Libe 1 gồm một vài cụm tế bào rất
nhỏ. Libe 2 gồm nhiều lớp tế bào bị ép dẹp, vách nhăn nheo, nhiều tế bào hình
bầu dục hóa mô cứng, vách dày, xếp thành các vòng không liên tục. Vùng gỗ 2
chiếm 2/3 vi phẫu, gỗ đồng mộc, mạch gỗ hình chữ nhật hoặc đa giác xếp xuyên
tâm, vách hóa mô cứng không đều. Tia tủy hẹp 1\-2 dãy tế bào. Gỗ 1 không rõ. Mô
mềm tủy hẹp, hóa mô cứng.
Cành non (cành mang lá) Vi phẫu gồm ở trung tâm là trụ giữa của thân mang 4 cánh
(phiến lá) hình tam giác, 2 lớn, 2 nhỏ đối diện. Toàn vi phẫu được bao phủ bởi
lớp biểu bì hình chữ nhật, vách ngoài hơi lồi lên, có lỗ khí. Cấu tạo của mỗi
phiến lá lớn gồm dưới biểu bì là mô mềm giậu 2\-3 lớp tế bào hình chữ nhật. Mô
mềm khuyết ở ngay dưới mô mềm giậu gồm các tế bào bầu dục kích thước không đều.
Mô cứng xếp thành 2 cụm. Ở một số vi phẫu, giữa hai cụm mô cứng có một bó libe
gỗ nhỏ. Phiến lá nhỏ cấu trúc đơn giản chỉ có biểu bì và mô mềm. Vùng trung tâm
là cấu tạo của trụ giữa thân, libe 1 gồm một vài cụm tế bào rất nhỏ; libe 2 gồm
nhiều lớp tế bào bị ép dẹp, vách nhăn nheo, nhiều tế bào hình bầu dục hóa mô
cứng, vách dày, xếp thành các vòng không liên tục; vùng gỗ 2 chiếm 2/3 vùng trụ
giữa, gỗ đồng mộc, mạch gỗ hình chữ nhật hoặc đa giác xếp xuyên tâm, vách hóa mô
cứng không đều; tia tủy hẹp 1\-2 dãy tế bào; gỗ 1 không rõ. Mô mềm tủy hẹp, hóa
mô cứng .
**4\. Đặc điểm bột dược liệu:**
\- Bột cành non có màu xanh nhạt, lẫn các sợi màu trắng, mùi thơm. Mảnh biểu bì
trên tế bào hình chữ nhật có lỗ khí kiểu hỗn bào. Mảnh biểu bì dưới tế bào hình
đa giác có lỗ khí kiểu hỗn bào. Mạch ngăn có chấm đồng tiền.
\- Bột hạt mịn, màu vàng nâu. Tế bào mô cứng có hình đa giác, đa giác thuôn dài
đầu nhọn hoặc đầu tù, vách dày, dài 27,5\-85µm.
**5\. Phân bố, sinh học và sinh thái:** Chi Platycladus Spach phân bố từ Bắc Mỹ
tới Đông Bắc Á. Ở Việt Nam có 1 loài là trắc bá. Mùa hoa quả: tháng 3\-9\.
**6\. Bộ phận dùng:** Cành non và hạt (*Cacumen et Semen Platycladi
orientalis*)thu hái quanh năm, tốt nhất vào tháng 9\-11\. Quả già, giã bỏ vỏ,
lấy hạt.
**7\. Thành phần hóa học:**
Lá có chứa flavonoid (rutin, quercitrin, quercetin, amentoflavon), tinh dầu (chủ
yếu *α*\-pinen, *α*\-cedrol, limonen, *α\-*terpinolen, caryophyllen,…). Hạt có
chất béo và saponin.
**8\. Tác dụng dược lý \- Công dụng:** Trắc bá diệp chữa ho ra máu, đại tiểu
tiện ra máu, chảy máu cam, xuất huyết tử cung, rong kinh, thuốc lợi tiểu, chữa
ho, sốt. Bá tử nhân dùng chữa hồi hộp, mất ngủ, hay quên, người yếu ra nhiều mồ
hôi, táo bón, trẻ con khóc đêm, bụng đầy, đi ngoài phân xanh.
## Liên kết
[Giới thiệu](/gioi-thieu)
[Tin Tức](/tin-tuc)
[Đào tạo](/giao-duc)
## Liên kết
[Biểu mẫu](/danh-sach-bieu-mau-dai-hoc-chuong-trinh-tieu-chuan)
[Kiểm định](/giao-duc/kiem-dinh)
[Tuyển dụng](/tin-tuc/tuyen-dung-giang-vien-dot-022023)
## Liên hệ
* [pharmacy@tdtu.edu.vn](mailto:pharmacy@tdtu.edu.vn)
* [pharmacy.tdtu.edu.vn](https://pharmacy.tdtu.edu.vn/)
* [Facebook](https://www.facebook.com/khoaduoctdtu/)
* [Youtube](https://www.youtube.com/channel/UCkeB4slthGY9B3MHCfdOfLA)
## Khoa Dược
* Phòng C011, Số 19 Nguyễn Hữu Thọ, Phường Tân Phong, Quận 7, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
* SĐT: (028\) 37761043
Copyright ©  Ton Duc Thang University

Cây Trắc Bá | Khoa Dược Nhảy đến nội dung Đại học Tôn Đức Thắng  English Login  Đăng ký Khoa Dược Giới thiệu Đào tạo Nghiên cứu Hợp tác Tuyển sinh 2024 Vườn dược liệu Cây Trắc Bá Cây Trắc Bá Breadcrumb Nhà  - Vườn dược liệu  - Cây Trắc Bá Cây Trắc Bá 1. Tổng quan  Tên khác: Trắc bách diệp, Bá tử, Co tòng péc (Thái)  Tên nước ngoài: Thuja, Oriental arbor-vitae, Common chinese arbor-vitae (Anh), Cédratier blanc (Pháp)  Tên khoa học: Platycladus orientalis (L.) Franco. Synonym: Biota orientalis (L.) Endl.  Họ: Cupressaceae (họ Hoàng đàn)  2. Mô tả  Dạng sống  cây gỗ nhỏ, cao 1,5 m-5 m, phân nhánh từ gốc, nhánh nhiều, màu nâu đỏ; các cành non có các vảy lá ôm sát thân đều nằm trên một mặt phẳng. Lá đơn, mọc đối thành 4 hàng lợp lên nhau ôm sát vào thân, hình vảy dài 2-2,5 mm, màu xanh bóng ở cành già nhạt hơn ở cành non. Hoa đơn tính cùng gốc.  Thường các phân nhánh gần cuối có 1-2 nón cái ở các cành gốc và nhiều nón đực ở các cành ngọn, lá bắc là 4 vảy dạng lá ở gốc mỗi nón. Nón cái hình nón tròn mọc đầu cành ngắn, gồm 6-8 vảy dày màu vàng xanh bên ngoài, có 6 vảy dạng khô xác màu vàng nâu bên trong xếp trên 1 vòng và 2 vảy to ở trung tâm; vảy bên ngoài mặt trong phủ phấn trắng, hình xoan, dài 1,5-2 mm, rộng 0,6-1 mm.  Nón đực hình đuôi sóc mọc ở đầu cành ngắn gồm 8-10 vảy hình xoan tròn. Vảy màu trắng hoặc vàng xanh, dài gần 1 mm, mặt trong chứa các túi phấn hình cầu màu xanh bao quanh một trục hình trụ chứa nhiều hạt phấn màu xanh, hình trứng. Hạt hình trứng nhọn, màu vàng đến nâu nhạt, dài 3-8 mm, nhẵn bóng.  3. Đặc điểm giải phẫu (vi học): Thân Vi phẫu tiết diện tròn. Bần gồm 2-4 lớp tế bào hình chữ nhật, vách uốn lượn. Mô mềm vỏ rất ít gồm 3-4 lớp tế bào hình chữ nhật, vách uốn lượn, xếp xuyên tâm. Libe 1 gồm một vài cụm tế bào rất nhỏ. Libe 2 gồm nhiều lớp tế bào bị ép dẹp, vách nhăn nheo, nhiều tế bào hình bầu dục hóa mô cứng, vách dày, xếp thành các vòng không liên tục. Vùng gỗ 2 chiếm 2/3 vi phẫu, gỗ đồng mộc, mạch gỗ hình chữ nhật hoặc đa giác xếp xuyên tâm, vách hóa mô cứng không đều. Tia tủy hẹp 1-2 dãy tế bào. Gỗ 1 không rõ. Mô mềm tủy hẹp, hóa mô cứng.  Cành non (cành mang lá) Vi phẫu gồm ở trung tâm là trụ giữa của thân mang 4 cánh (phiến lá) hình tam giác, 2 lớn, 2 nhỏ đối diện. Toàn vi phẫu được bao phủ bởi lớp biểu bì hình chữ nhật, vách ngoài hơi lồi lên, có lỗ khí. Cấu tạo của mỗi phiến lá lớn gồm dưới biểu bì là mô mềm giậu 2-3 lớp tế bào hình chữ nhật. Mô mềm khuyết ở ngay dưới mô mềm giậu gồm các tế bào bầu dục kích thước không đều. Mô cứng xếp thành 2 cụm. Ở một số vi phẫu, giữa hai cụm mô cứng có một bó libe gỗ nhỏ. Phiến lá nhỏ cấu trúc đơn giản chỉ có biểu bì và mô mềm. Vùng trung tâm là cấu tạo của trụ giữa thân, libe 1 gồm một vài cụm tế bào rất nhỏ; libe 2 gồm nhiều lớp tế bào bị ép dẹp, vách nhăn nheo, nhiều tế bào hình bầu dục hóa mô cứng, vách dày, xếp thành các vòng không liên tục; vùng gỗ 2 chiếm 2/3 vùng trụ giữa, gỗ đồng mộc, mạch gỗ hình chữ nhật hoặc đa giác xếp xuyên tâm, vách hóa mô cứng không đều; tia tủy hẹp 1-2 dãy tế bào; gỗ 1 không rõ. Mô mềm tủy hẹp, hóa mô cứng .  4. Đặc điểm bột dược liệu:  - Bột cành non có màu xanh nhạt, lẫn các sợi màu trắng, mùi thơm. Mảnh biểu bì trên tế bào hình chữ nhật có lỗ khí kiểu hỗn bào. Mảnh biểu bì dưới tế bào hình đa giác có lỗ khí kiểu hỗn bào. Mạch ngăn có chấm đồng tiền.  - Bột hạt mịn, màu vàng nâu. Tế bào mô cứng có hình đa giác, đa giác thuôn dài đầu nhọn hoặc đầu tù, vách dày, dài 27,5-85µm.  5. Phân bố, sinh học và sinh thái: Chi Platycladus Spach phân bố từ Bắc Mỹ tới Đông Bắc Á. Ở Việt Nam có 1 loài là trắc bá. Mùa hoa quả: tháng 3-9.  6. Bộ phận dùng: Cành non và hạt ( Cacumen et Semen Platycladi orientalis )thu hái quanh năm, tốt nhất vào tháng 9-11. Quả già, giã bỏ vỏ, lấy hạt.  7. Thành phần hóa học:  Lá có chứa flavonoid (rutin, quercitrin, quercetin, amentoflavon), tinh dầu (chủ yếu α -pinen, α -cedrol, limonen, α- terpinolen, caryophyllen,…). Hạt có chất béo và saponin.  8. Tác dụng dược lý - Công dụng: Trắc bá diệp chữa ho ra máu, đại tiểu tiện ra máu, chảy máu cam, xuất huyết tử cung, rong kinh, thuốc lợi tiểu, chữa ho, sốt. Bá tử nhân dùng chữa hồi hộp, mất ngủ, hay quên, người yếu ra nhiều mồ hôi, táo bón, trẻ con khóc đêm, bụng đầy, đi ngoài phân xanh. Liên kết Giới thiệu  Tin Tức  Đào tạo Liên kết Biểu mẫu  Kiểm định  Tuyển dụng Liên hệ pharmacy@tdtu.edu.vn  pharmacy.tdtu.edu.vn  Facebook  Youtube Khoa Dược Phòng C011, Số 19 Nguyễn Hữu Thọ, Phường Tân Phong, Quận 7, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam  SĐT: (028) 37761043 Copyright ©  Ton Duc Thang University