
Cẩu tích \| Khoa Dược
[Nhảy đến nội dung](#main-content) 
[Đại học Tôn Đức Thắng](http://www.tdtu.edu.vn)
[English](/en) [![](/sites/pharmacy/files/pharmacy/Layout/search.png)](/search/node)
* [Login](/user/login)
* [Đăng ký](/user/register)
[![Khoa Dược Đại học Tôn Đức Thắng](/sites/pharmacy/files/logo-tdtu-new.png)](/ "Khoa Dược - Đại học Tôn Đức Thắng")

[Khoa Dược](/ "Khoa Dược - Đại học Tôn Đức Thắng")
* [Giới thiệu](/gioi-thieu)
* [Đào tạo](/dao-tao)
* [Nghiên cứu](/nghien-cuu)
* [Hợp tác](/hop-tac)
* [Tuyển sinh 2024](/tin-tuc/phuong-tuyen-sinh-dai-hoc-nam-2024)
* [Vườn dược liệu](/duoc-lieu)
# Cẩu tích
## Cẩu tích
## Breadcrumb
1. [Nhà](/)
 \-
2. [Vườn dược liệu](/duoc-lieu)
 \-
3. 
4. Cẩu tích
## [Cẩu tích](/duoc-lieu/cau-tich)
![Cẩu
tích](/sites/pharmacy/files/pharmacy/C%C3%A2y%20thu%E1%BB%91c/c%E1%BA%A9u%20t%C3%ADch/c%E1%BA%A9u%20t%C3%ADch%201.png)
**1\. Tổng quan**
Tên khác:  Lông cu ly, Cù liền, Lông khỉ, Kim mao, Co cút pá (Thái), Cút báng
(Tày), Đạng pàm (Kho), Nhải cút viằng (Dao)
Tên khoa học: *Cibotium barometz* (L.) J. Sm..
Họ: Cibotiaceae (họ Dương xỉ)
**2\. Mô tả**
Thân rễ mọc đứng, thường ngắn, to, phủ lông mềm màu vàng nâu. Khi cắt hết lá còn
lại những gốc cuống thì thân rễ lúc này giống con cu li.
Lá kép dài 1\-2 m, chia nhiều lá chét xếp dạng lông chim, các lá chét này chia
thành nhiều lá chét bậc hai xếp sít nhau, lá chét bậc hai có gốc bằng nhau, đầu
thon mảnh, lại chia thành nhiều đoạn thuôn hẹp, mặt trên màu lục thẫm, mặt dưới
nhạt hơn; cuống lá kép rất to và cứng, màu nâu, cũng có lông mềm.
Cơ quan sinh sản là những túi bao tử có áo màu nâu, mọc ở mặt dưới lá, xếp đều
đặn ở hai bên gân giữa, trong đựng nhiều bào tử, bao tử hình tam giác hay hơi
tròn, sần sùi, màu sang hay đen nhạt, có cánh.
Mùa sinh sản: tháng 10\-1
**3\. Đặc điểm giải phẫu (vi học)**
Vi phẫu Thân rễ: Biểu bì gồm một đến ba hàng tế bào, bên ngoài phủ lớp cutin màu
vàng, đôi khi có lông che chở màu vàng còn sót lại; bên trong biểu bì có trên 10
hàng tế bào mô cứng màu vàng nâu, lỗ rõ. Gỗ xếp thành vòng, gồm các quản bào, cả
ngoài và trong đều có libe và tế bào hạ bì. vỏ và ruột gồm các tế bào mô mềm
chứa các hạt tinh bột (đã bị hồ hoá đối với dược liệu đã chế biến), đôi khi có
chứa chất màu nâu vàng.
**4\. Đặc điểm bột dược liệu**
Bột thân rễ: Mảnh biểu bì màu vàng, đôi khi có ít sợi lông màu nâu hoặc vàng còn
sót lại. Mảnh mô mềm gồm các tế bào hình nhiều cạnh hơi dài, rải rác có chứa các
hạt tinh bột đơn lẻ hay tụ lại thành đám 2 đến 3 hạt (ở dược liệu chưa chế biến)
hoặc các khối tinh bột đã bị hồ hoá (ở dược liệu đã qua chế biến). Các hạt tinh
bột hình đĩa, hình trứng, đường kính 5 – 49 µm, đôi khi thấy rốn hạt hình vạch.
Mạch gỗ hình thang. Các quản bào có mạng hình thang, đường kính 22 – 73 pm. Tế
bào đá màu nâu vàng đến nâu đỏ, hình gần chữ nhật, thành dày lỗ trao đổi rõ. Tế
bào nội bì màu nâu vàng hình gần vuông, hình chữ nhật hoặc hình đa giác, thành
hơi dày và hơi nhăn.
**5\. Phân bố, sinh học và sinh thái**
Cẩu tích mọc hoang khấp nơi ở miền rừng núi Việt Nam, Lào, Campuchia, Philipin,
Malaysia và Indo. Miền nam Trung Quốc (Quảng Đông, Quảng Tây, Phúc Kiến, Vân
Nam) cũng có.
**6\. Bộ phận dùng, thu hái, chế biến**
Thân rễ (*Rhizoma Cibotii*) đã chế biến và làm khô của cây Cẩu tích (Culi). 
Đoạn thân rễ, mặt ngoài rất gồ ghề, khúc khuỷu, có những chỗ lồi lên thành mấu,
màu nâu hoặc nâu hơi hồng, đường kính 2\-5 cm, dài 4\-10 cm, rất cứng, khó cắt,
khó bẻ gẫy; hay những phiến mỏng hình dạng thay đổi, mặt cắt ngang nhẵn, màu nâu
hồng hay nâu nhạt, có vân màu nhạt.
Thu hái vào mùa hạ hay đông, cạo hay đốt hết lông, rửa sạch, đồ mềm, thái phiến
và phơi khô.
**7\. Thành phần hoá học**
Thân rễ Cẩu tích có sterol (*β*\-sitosterol, daucosterol), acid cafeic, acid
protocatechuic, tinh bột
**8\. Tác dụng dược lý \- Công dụng**
Bổ can thận, mạnh gân xương, trừ phong thấp. Chủ trị: Phong hàn thấp, tay chân
nhức mỏi, đau lưng, đau dây thần kinh tọa, đi tiểu nhiều.
*Ghi chú:* Lông vàng phủ thân rễ (kim mao, lông culi) được dùng để cầm máu do
tác dụng cơ học (kinh nghiệm dân gian).
## Liên kết
[Giới thiệu](/gioi-thieu)
[Tin Tức](/tin-tuc)
[Đào tạo](/giao-duc)
## Liên kết
[Biểu mẫu](/danh-sach-bieu-mau-dai-hoc-chuong-trinh-tieu-chuan)
[Kiểm định](/giao-duc/kiem-dinh)
[Tuyển dụng](/tin-tuc/tuyen-dung-giang-vien-dot-022023)
## Liên hệ
* [pharmacy@tdtu.edu.vn](mailto:pharmacy@tdtu.edu.vn)
* [pharmacy.tdtu.edu.vn](https://pharmacy.tdtu.edu.vn/)
* [Facebook](https://www.facebook.com/khoaduoctdtu/)
* [Youtube](https://www.youtube.com/channel/UCkeB4slthGY9B3MHCfdOfLA)
## Khoa Dược
* Phòng C011, Số 19 Nguyễn Hữu Thọ, Phường Tân Phong, Quận 7, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
* SĐT: (028\) 37761043
Copyright ©  Ton Duc Thang University

Cẩu tích | Khoa Dược Nhảy đến nội dung Đại học Tôn Đức Thắng  English Login  Đăng ký Khoa Dược Giới thiệu Đào tạo Nghiên cứu Hợp tác Tuyển sinh 2024 Vườn dược liệu Cẩu tích Cẩu tích Breadcrumb Nhà  - Vườn dược liệu  - Cẩu tích Cẩu tích 1. Tổng quan  Tên khác:  Lông cu ly, Cù liền, Lông khỉ, Kim mao, Co cút pá (Thái), Cút báng (Tày), Đạng pàm (Kho), Nhải cút viằng (Dao)  Tên khoa học: Cibotium barometz (L.) J. Sm..  Họ: Cibotiaceae (họ Dương xỉ)  2. Mô tả  Thân rễ mọc đứng, thường ngắn, to, phủ lông mềm màu vàng nâu. Khi cắt hết lá còn lại những gốc cuống thì thân rễ lúc này giống con cu li.  Lá kép dài 1-2 m, chia nhiều lá chét xếp dạng lông chim, các lá chét này chia thành nhiều lá chét bậc hai xếp sít nhau, lá chét bậc hai có gốc bằng nhau, đầu thon mảnh, lại chia thành nhiều đoạn thuôn hẹp, mặt trên màu lục thẫm, mặt dưới nhạt hơn; cuống lá kép rất to và cứng, màu nâu, cũng có lông mềm.  Cơ quan sinh sản là những túi bao tử có áo màu nâu, mọc ở mặt dưới lá, xếp đều đặn ở hai bên gân giữa, trong đựng nhiều bào tử, bao tử hình tam giác hay hơi tròn, sần sùi, màu sang hay đen nhạt, có cánh.  Mùa sinh sản: tháng 10-1  3. Đặc điểm giải phẫu (vi học)  Vi phẫu Thân rễ: Biểu bì gồm một đến ba hàng tế bào, bên ngoài phủ lớp cutin màu vàng, đôi khi có lông che chở màu vàng còn sót lại; bên trong biểu bì có trên 10 hàng tế bào mô cứng màu vàng nâu, lỗ rõ. Gỗ xếp thành vòng, gồm các quản bào, cả ngoài và trong đều có libe và tế bào hạ bì. vỏ và ruột gồm các tế bào mô mềm chứa các hạt tinh bột (đã bị hồ hoá đối với dược liệu đã chế biến), đôi khi có chứa chất màu nâu vàng.  4. Đặc điểm bột dược liệu  Bột thân rễ: Mảnh biểu bì màu vàng, đôi khi có ít sợi lông màu nâu hoặc vàng còn sót lại. Mảnh mô mềm gồm các tế bào hình nhiều cạnh hơi dài, rải rác có chứa các hạt tinh bột đơn lẻ hay tụ lại thành đám 2 đến 3 hạt (ở dược liệu chưa chế biến) hoặc các khối tinh bột đã bị hồ hoá (ở dược liệu đã qua chế biến). Các hạt tinh bột hình đĩa, hình trứng, đường kính 5 – 49 µm, đôi khi thấy rốn hạt hình vạch. Mạch gỗ hình thang. Các quản bào có mạng hình thang, đường kính 22 – 73 pm. Tế bào đá màu nâu vàng đến nâu đỏ, hình gần chữ nhật, thành dày lỗ trao đổi rõ. Tế bào nội bì màu nâu vàng hình gần vuông, hình chữ nhật hoặc hình đa giác, thành hơi dày và hơi nhăn.  5. Phân bố, sinh học và sinh thái  Cẩu tích mọc hoang khấp nơi ở miền rừng núi Việt Nam, Lào, Campuchia, Philipin, Malaysia và Indo. Miền nam Trung Quốc (Quảng Đông, Quảng Tây, Phúc Kiến, Vân Nam) cũng có.  6. Bộ phận dùng, thu hái, chế biến  Thân rễ ( Rhizoma Cibotii ) đã chế biến và làm khô của cây Cẩu tích (Culi).  Đoạn thân rễ, mặt ngoài rất gồ ghề, khúc khuỷu, có những chỗ lồi lên thành mấu, màu nâu hoặc nâu hơi hồng, đường kính 2-5 cm, dài 4-10 cm, rất cứng, khó cắt, khó bẻ gẫy; hay những phiến mỏng hình dạng thay đổi, mặt cắt ngang nhẵn, màu nâu hồng hay nâu nhạt, có vân màu nhạt.  Thu hái vào mùa hạ hay đông, cạo hay đốt hết lông, rửa sạch, đồ mềm, thái phiến và phơi khô.  7. Thành phần hoá học  Thân rễ Cẩu tích có sterol ( β -sitosterol, daucosterol), acid cafeic, acid protocatechuic, tinh bột  8. Tác dụng dược lý - Công dụng  Bổ can thận, mạnh gân xương, trừ phong thấp. Chủ trị: Phong hàn thấp, tay chân nhức mỏi, đau lưng, đau dây thần kinh tọa, đi tiểu nhiều.  Ghi chú: Lông vàng phủ thân rễ (kim mao, lông culi) được dùng để cầm máu do tác dụng cơ học (kinh nghiệm dân gian). Liên kết Giới thiệu  Tin Tức  Đào tạo Liên kết Biểu mẫu  Kiểm định  Tuyển dụng Liên hệ pharmacy@tdtu.edu.vn  pharmacy.tdtu.edu.vn  Facebook  Youtube Khoa Dược Phòng C011, Số 19 Nguyễn Hữu Thọ, Phường Tân Phong, Quận 7, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam  SĐT: (028) 37761043 Copyright ©  Ton Duc Thang University