
Diệp hạ châu đắng \| Khoa Dược
[Nhảy đến nội dung](#main-content) 
[Đại học Tôn Đức Thắng](http://www.tdtu.edu.vn)
[English](/en) [![](/sites/pharmacy/files/pharmacy/Layout/search.png)](/search/node)
* [Login](/user/login)
* [Đăng ký](/user/register)
[![Khoa Dược Đại học Tôn Đức Thắng](/sites/pharmacy/files/logo-tdtu-new.png)](/ "Khoa Dược - Đại học Tôn Đức Thắng")

[Khoa Dược](/ "Khoa Dược - Đại học Tôn Đức Thắng")
* [Giới thiệu](/gioi-thieu)
* [Đào tạo](/dao-tao)
* [Nghiên cứu](/nghien-cuu)
* [Hợp tác](/hop-tac)
* [Tuyển sinh 2024](/tin-tuc/phuong-tuyen-sinh-dai-hoc-nam-2024)
* [Vườn dược liệu](/duoc-lieu)
# Diệp hạ châu đắng
## Diệp hạ châu đắng
## Breadcrumb
1. [Nhà](/)
 \-
2. [Vườn dược liệu](/duoc-lieu)
 \-
3. 
4. Diệp hạ châu đắng
## [Diệp hạ châu đắng](/duoc-lieu/diep-ha-chau-dang)
![Diệp hạ châu
đắng](/sites/pharmacy/files/pharmacy/C%C3%A2y%20thu%E1%BB%91c/di%E1%BB%87p%20h%E1%BA%A1%20ch%C3%A2u%20%C4%91%E1%BA%AFng/di%E1%BB%87p%20h%E1%BA%A1%20ch%C3%A2u%20%C4%91%E1%BA%AFng%201.png)
**1\. Tổng quan**
Tên khác: Chó đẻ thân xanh
Tên khoa học: *Phyllanthus amarus*Schumach. \& Thonn.,
Họ: Phyllanthaceae (họ Diệp hạ châu).
**2\. Mô tả**
Cây cao 40 cm đến 80 cm. thân tròn, bóng, màu xanh, phân nhánh đều, nhiều.
Lá mọc so le xếp thành 2 dãy sít nhau trông như lá kép hình lông chim. Phiến lá
hình bầu dục, dài từ 5 mm đến 10 mm, rộng 3 mm đến 6 mm màu xanh sẫm ờ mặt trên,
màu xanh nhạt ờ mặt dưới.
Hoa đực và hoa cái mọc thành cụm. Hoa đực có cuống ngắn 1 mm đến 2 mm, đài 5, có
tuyển mật, nhị 3, chỉ nhị dính nhau. Hoa cái có cuống dài hơn hoa đực.
Quả nang, nhẵn, hình cầu, đường kính 1,8 mm đến 2 mm. có đài tồn tại. Chứa 6 hạt
hình tam giác, đường kính 1 mm, hạt có sọc dọc ở lưng.
Mùa hoa: tháng 4 – 6; mùa quả: tháng 7 – 9\.
**3\. Đặc điểm giải phẫu (vi học)**
***Thân:*** Vi phẫu có thiết diện tròn, không có góc lồi. Từ ngoài vào trong gồm
lớp cutin mỏng có răng cưa, đôi khi tạo thành những u lồi nhỏ. Biểu bì gồm 1 lớp
tế bào hình chữ nhật nằm ngang không đều nhau. Mô dày gồm 1 đến 2 lớp tế bào
hình tròn hay hình bầu dục. Mô mềm vỏ gồm những tế bào hình tròn hay hình bầu
dục không đều, xếp chừa những khe nhỏ, có chứa ít tinh bột và tinh thể calci
oxalat hình khối. Trụ bì gồm 3 đến 5 lớp tế bào, hóa mô cứng thành những cụm rời
nhau, mỗi cụm gồm tế bào mô cứng và sợi. Libe và gỗ xếp thành vòng liên tục. Mô
mềm tủy gồm những tế bào hình đa giác gần như tròn, xếp chừa những khe nhỏ, có
rất ít tinh bột, không có tinh thể calci oxalat.
***Gân lá:*** Gân giữa mặt dưới lồi rõ, mặt trên gần như phẳng, biểu bì trên là
một lớp tế bào hình chữ nhật và gần đều nhau, lớp cutin mỏng có răng cưa rất
nhỏ. Mô dày tròn ít rõ. Dưới mô dày có một lớp tế bào mô giậu. Mô mềm gồm những
tế bào hình tròn, xếp chừa những khe nhỏ. Libe và gỗ cấu tạo cấp 1 xếp thành
hình cung, gỗ ở trên, libe ờ dưới. Tinh thể calci oxalat hình cầu gai trong mô
mềm ngay dưới libe.
***Phiến lá:*** Biêu bì tròn là những tế bào hình bầu dục không đều nhau, lớp
cutin mỏng, có răng cưa rất nông. Tế bào biểu bì dưới có hình chữ nhật nằm ngang
hơi dẹt hơn tế bào biểu bì trên. Lỗ khí có nhiều ờ biểu bì dưới và ít hơn ở biểu
bì trên, lỗ khí kiểu hỗn bào hay dị bào, ít song bào với 2 tế bào bạn không đều
nhau. Chỉ số lỗ khí X \> 20\. Mô mềm giậu là một lớp tế bào, chiếm gần nửa chiều
dày phiến lá. Mô mềm khuyết gồm những tế bào không đều, vách uốn lượn nhiều, xếp
chừa những khuyết to. Một vài tinh thể calci oxalat hình lăng trụ trong mô mềm
giậu.
**4\. Đặc điểm bột dược liệu**
Bột toàn thân có màu xanh, vị rất đắng. Soi kính hiển vi thấy: Mảnh biểu bì mang
lỗ khí, bó sợi dài, mảnh mô mềm tế bào đa giác, thành mỏng, mảnh mạch vạch, mạch
xoắn.
**5\. Phân bố, sinh học và sinh thái**
Ở Việt Nam, diệp hạ châu mọc rải rác khắp nơi trừ vùng núi cao lạnh, là cây ưa
ẩm và ưa sáng hoặc có thể hơi chịu bóng, thường mọc lẫn trong các bãi cỏ, ở
ruộng cao (đất trồng màu), nương rẫy, vườn nhà và đôi khi ở vùng đồi. Cây con
mọc từ hạt vào cuối mùa xuân, sinh trưởng nhanh trong mùa hè và tàn lụi vào giữa
mùa thu. Do khả năng ra hoa kết quả nhiều, hạt giống phát tán gần nên cây thường
mọc thành đám dày đặc, đôi khi lấn át cả các loại cỏ dại và cây trồng khác.
**6\. Bộ phận dùng, thu hái, chế biến**
Toàn cây tươi hoặc đã phơi hay sấy khô (*Herba Phyllanthi amari*)
**7\. Thành phần hoá học**
Chất đắng có khung lignan: phyllanthin, hypophyllanthin, niranthin, nirtetralin,
phyllteralin. Alkaloid: nirurine, epibubialin và isoepibubialin. Ngoài ra còn có
flavonoid (4\-methyl\-nor quercetin), saponin và tanin.
**8\. Tác dụng dược lý \- Công dụng**
Tiêu độc, sát trùng, tán ứ, thông huyết, lợi tiểu. Chủ trị: Viêm gan, vàng da,
sốt, đau mắt, tiểu tiện bí, rắt, tắc sữa, kinh bế, hoặc mụn nhọt, lở ngứa ngoài
da. Rẳn cắn.
## Liên kết
[Giới thiệu](/gioi-thieu)
[Tin Tức](/tin-tuc)
[Đào tạo](/giao-duc)
## Liên kết
[Biểu mẫu](/danh-sach-bieu-mau-dai-hoc-chuong-trinh-tieu-chuan)
[Kiểm định](/giao-duc/kiem-dinh)
[Tuyển dụng](/tin-tuc/tuyen-dung-giang-vien-dot-022023)
## Liên hệ
* [pharmacy@tdtu.edu.vn](mailto:pharmacy@tdtu.edu.vn)
* [pharmacy.tdtu.edu.vn](https://pharmacy.tdtu.edu.vn/)
* [Facebook](https://www.facebook.com/khoaduoctdtu/)
* [Youtube](https://www.youtube.com/channel/UCkeB4slthGY9B3MHCfdOfLA)
## Khoa Dược
* Phòng C011, Số 19 Nguyễn Hữu Thọ, Phường Tân Phong, Quận 7, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
* SĐT: (028\) 37761043
Copyright ©  Ton Duc Thang University

Diệp hạ châu đắng | Khoa Dược Nhảy đến nội dung Đại học Tôn Đức Thắng  English Login  Đăng ký Khoa Dược Giới thiệu Đào tạo Nghiên cứu Hợp tác Tuyển sinh 2024 Vườn dược liệu Diệp hạ châu đắng Diệp hạ châu đắng Breadcrumb Nhà  - Vườn dược liệu  - Diệp hạ châu đắng Diệp hạ châu đắng 1. Tổng quan  Tên khác: Chó đẻ thân xanh  Tên khoa học: Phyllanthus amarus Schumach. & Thonn.,  Họ: Phyllanthaceae (họ Diệp hạ châu).  2. Mô tả  Cây cao 40 cm đến 80 cm. thân tròn, bóng, màu xanh, phân nhánh đều, nhiều.  Lá mọc so le xếp thành 2 dãy sít nhau trông như lá kép hình lông chim. Phiến lá hình bầu dục, dài từ 5 mm đến 10 mm, rộng 3 mm đến 6 mm màu xanh sẫm ờ mặt trên, màu xanh nhạt ờ mặt dưới.  Hoa đực và hoa cái mọc thành cụm. Hoa đực có cuống ngắn 1 mm đến 2 mm, đài 5, có tuyển mật, nhị 3, chỉ nhị dính nhau. Hoa cái có cuống dài hơn hoa đực.  Quả nang, nhẵn, hình cầu, đường kính 1,8 mm đến 2 mm. có đài tồn tại. Chứa 6 hạt hình tam giác, đường kính 1 mm, hạt có sọc dọc ở lưng.  Mùa hoa: tháng 4 – 6; mùa quả: tháng 7 – 9.  3. Đặc điểm giải phẫu (vi học)  Thân:  Vi phẫu có thiết diện tròn, không có góc lồi. Từ ngoài vào trong gồm lớp cutin mỏng có răng cưa, đôi khi tạo thành những u lồi nhỏ. Biểu bì gồm 1 lớp tế bào hình chữ nhật nằm ngang không đều nhau. Mô dày gồm 1 đến 2 lớp tế bào hình tròn hay hình bầu dục. Mô mềm vỏ gồm những tế bào hình tròn hay hình bầu dục không đều, xếp chừa những khe nhỏ, có chứa ít tinh bột và tinh thể calci oxalat hình khối. Trụ bì gồm 3 đến 5 lớp tế bào, hóa mô cứng thành những cụm rời nhau, mỗi cụm gồm tế bào mô cứng và sợi. Libe và gỗ xếp thành vòng liên tục. Mô mềm tủy gồm những tế bào hình đa giác gần như tròn, xếp chừa những khe nhỏ, có rất ít tinh bột, không có tinh thể calci oxalat.  Gân lá: Gân giữa mặt dưới lồi rõ, mặt trên gần như phẳng, biểu bì trên là một lớp tế bào hình chữ nhật và gần đều nhau, lớp cutin mỏng có răng cưa rất nhỏ. Mô dày tròn ít rõ. Dưới mô dày có một lớp tế bào mô giậu. Mô mềm gồm những tế bào hình tròn, xếp chừa những khe nhỏ. Libe và gỗ cấu tạo cấp 1 xếp thành hình cung, gỗ ở trên, libe ờ dưới. Tinh thể calci oxalat hình cầu gai trong mô mềm ngay dưới libe.  Phiến lá: Biêu bì tròn là những tế bào hình bầu dục không đều nhau, lớp cutin mỏng, có răng cưa rất nông. Tế bào biểu bì dưới có hình chữ nhật nằm ngang hơi dẹt hơn tế bào biểu bì trên. Lỗ khí có nhiều ờ biểu bì dưới và ít hơn ở biểu bì trên, lỗ khí kiểu hỗn bào hay dị bào, ít song bào với 2 tế bào bạn không đều nhau. Chỉ số lỗ khí X > 20. Mô mềm giậu là một lớp tế bào, chiếm gần nửa chiều dày phiến lá. Mô mềm khuyết gồm những tế bào không đều, vách uốn lượn nhiều, xếp chừa những khuyết to. Một vài tinh thể calci oxalat hình lăng trụ trong mô mềm giậu.  4. Đặc điểm bột dược liệu  Bột toàn thân có màu xanh, vị rất đắng. Soi kính hiển vi thấy: Mảnh biểu bì mang lỗ khí, bó sợi dài, mảnh mô mềm tế bào đa giác, thành mỏng, mảnh mạch vạch, mạch xoắn.  5. Phân bố, sinh học và sinh thái  Ở Việt Nam, diệp hạ châu mọc rải rác khắp nơi trừ vùng núi cao lạnh, là cây ưa ẩm và ưa sáng hoặc có thể hơi chịu bóng, thường mọc lẫn trong các bãi cỏ, ở ruộng cao (đất trồng màu), nương rẫy, vườn nhà và đôi khi ở vùng đồi. Cây con mọc từ hạt vào cuối mùa xuân, sinh trưởng nhanh trong mùa hè và tàn lụi vào giữa mùa thu. Do khả năng ra hoa kết quả nhiều, hạt giống phát tán gần nên cây thường mọc thành đám dày đặc, đôi khi lấn át cả các loại cỏ dại và cây trồng khác.  6. Bộ phận dùng, thu hái, chế biến  Toàn cây tươi hoặc đã phơi hay sấy khô ( Herba Phyllanthi amari )  7. Thành phần hoá học  Chất đắng có khung lignan: phyllanthin, hypophyllanthin, niranthin, nirtetralin, phyllteralin. Alkaloid: nirurine, epibubialin và isoepibubialin. Ngoài ra còn có flavonoid (4-methyl-nor quercetin), saponin và tanin.  8. Tác dụng dược lý - Công dụng  Tiêu độc, sát trùng, tán ứ, thông huyết, lợi tiểu. Chủ trị: Viêm gan, vàng da, sốt, đau mắt, tiểu tiện bí, rắt, tắc sữa, kinh bế, hoặc mụn nhọt, lở ngứa ngoài da. Rẳn cắn. Liên kết Giới thiệu  Tin Tức  Đào tạo Liên kết Biểu mẫu  Kiểm định  Tuyển dụng Liên hệ pharmacy@tdtu.edu.vn  pharmacy.tdtu.edu.vn  Facebook  Youtube Khoa Dược Phòng C011, Số 19 Nguyễn Hữu Thọ, Phường Tân Phong, Quận 7, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam  SĐT: (028) 37761043 Copyright ©  Ton Duc Thang University