maintext:
La UABRA entrega los sos certificaos y diplomes nel Paraninfu
Esti xueves 22 de setiembre, a les 19 hores, nel Paraninfu de la Universidá d’Uviéu va tener llugar el pieslle oficial y entrega de Certificaos y Diplomes de la Universidá Asturiana de Branu (UABRA) cola presencia del Conseyeru de Educación y Cultura y el Rector de la Universidá.
El Rector de la Universidá d’Uviéu, el Conseyeru d’Educación y Cultura, la Presidenta de l’Academia de la Llingua Asturiana, la Direutora de la UABRA y l’Alcalde de Cangas del Narcea piesllen oficialmente’l programa d’actividaes de la Universidá Asturiana de Branu (UABRA). L’actu sedrá esti xueves 22 de setiembre, a les 19 hores, nel Paraninfu de la Universidá d’Uviéu (c/ San Francisco).
Nos cursos participaron más d’un centenar de persones nos niveles que s’impartieron: Cursu Elemental de Llingua Asturiana, Cursu Avanzáu de Llingua Asturiana, los Cursos d’Afondamientu Cultural y Llingüísticu Capacitación pa la Traducción al Asturianu; Internet y Escuela, un enfoque práuticu; Xuegos y tradiciones populares asturianes; Ecoloxía y Mediu Ambiente n’Asturies y la segunda fase del Curso de Capacitación en Gallego-Asturiano.
A lo llargo del actu, que se fairá dafechu n’asturianu, intervendrán toles personalidaes presentes nel actu: l’Alcalde de Cangas del Narcea, D. José Víctor Rodríguez; la Direutora de la UABRA, Dña. Cristina Valdés; la Presidenta de l’Academia, Dña. Ana Mª Cano González; el Conseyeru d’Educación y Cultura, D. Xenaro Alonso y el Rector de la Universidá d’Uviéu, D. Santiago García Granda.

fasttext_language: ast


maintext:
Los Talleres Infantiles d’Avilés (TIA) siguen en septiembre
Siguiendo cola esperiencia positiva de la edición de branu, Selmana Santa y Navidá, como novedá p’anguaño habilitóse la posibilidá de matriculase tamién nos periodos non lectivos de xunu y setiembre. La TIA, amás de ser un programa que fomenta la educación en valores al traviés d’actividaes artístiques, culturales y deportives nel tiempu d’ociu de los y les menores, tamién ye una midida de conciliación de la vida personal y llaboral.
Ta disponible pa les families empadronaes n’Avilés y tamién pa les persones que trabayen equí y les actividaes van realizase los díes 1, 2, 5, 6, 7 y 9 de setiembre ente les 8:00 y les 15:00 nos colexos de Versalles y El Quirinal.
Como en toles ediciones previes, sobre los precios públicos axustaos (57,60 euros pa los cinco díes d’actividaes ensin comedor y de 81,30 euros con comedor) tamién se contempla la posibilidá de bonificación.
La matrícula va ser por orde d’inscripción, habilitándose tamién una llista de reserva. Les inscripciones van poder tramitase nel Serviciu d’Educación (Edificiu Fueru. C/Fernando Morán, 26, baxu) n’horariu de 8:00 a 14 hores antes del día d’entamu de l’actividá.
Anguaño, la TIA de branu rexistró 497 matrícules en xunu, xunetu y agostu. Pal períodu de setiembre hai matriculaos enagora 44 neños y neñes.


maintext:
El rector remembró a Heaney n’asturianu na apertura del cursu académicu
El rector de la Universidá d’Uviéu, Santiago García-Granda remembró al premiu nobel irlandés Seamus Heaney nun discursu nel qu’emplegó l’asturianu na apertura del cursu académicu 2016-2017.
Nun discursu nel que’l rector fizo un repasu de los llogros del curus pasáu, Santiago García-Granda caltuvo’l so apueste pol trillinguismu y exemplificó nos versos del irlandés Seamus Heaney el so obxetivu de llograr facer un camín colos “güeyos llimpios” y dexando atrás la escuridá.
El rector refirióse al premiu Nobel como “veraneante enamoráu d’esta tierra” que dexó bien a les clares que “la cultura global, la cultura universal, ye la suma de les cultures llocales” y que “la meyor forma de progresar ye nortiando. Pero nortiaramás de mirar pal cielu, pal horizonte [pa orientase] tien n’asturianu también el significáu d’andar d’un llau pa otru ensin facer nada, perdiendo’ltiempu”. Y darréu dexó afitao que’l so enfotu yera “desaniciar el segundu significáu del nuesu diccionariu y orientanos pa sobrevivir a les dificultaes del futuru mirando lloñe con responsabilidá”.
Santiago García Granda retomó a lo postrero los versos del Nobel de Literatura, Seamus Heaney, “Keep your eye clear, as the bleb of the icicle“ que traduxo de forma llibre por “Caltién los tos güeyos nidios, claros y vivos, llimpios y saludables, como les burbuxes del carámpanu” y tres deseyar un bayurosu cursu académicu ufrió muncha salú y munchu ésitu a los presentes.


maintext:
El plenu de setiembre va votar l’adhesión d’Uviéu a la Rede de Conceyos pol Estáu Laicu
Los conceyales Isabel González Bermeyu, Diego Valiño y Cristina Pontón presentaron esta mañana xunto a Francisco Delgado y Jose Luis Iglesias, presidentes d’Europa Laica y Asturies Laica respectivamente, la moción qu’esta tarde va aldericar el plenu ordinariu del mes de setiembre pa xuntase a la Rede de Conceyos pol Estáu Laicu.
La llaicidá, dixo la conceyala de Somos, Isabel González Bermeyu, ye “una asignatura ensin aprobar n’Asturies” na qu’hai que trabayar. Xunise a esta rede ye digno y necesario”, siguió’l conceyal socialista Diego Valiño, ye “una bona noticia (…) pa consiguir la verdadera imparcialidá nes alministraciones públiques”. La vocera d’IX, Cristina Pontón aseguró que trabayar pola llaicidá ye un exerciciu de sanidá institucional” una y bones “nun supon un agraviu a nenguna confesión” sinón avanzar nel respetu a toes elles.
Pela so parte Francisco Delgado, presidente d’Europa Laica, empezó la so intervención felicitando a Uviéu por llevar al plenu esta moción d’adhesión yá que, según indicó, “ye difícil llegar a alcuerdos tan revesosos como ésti”. Delgado siguió esplicando qu’Uviéu se convertirá na primer capital de provincia n’incorporase a la rede que yá cunta con mediu centenar de conceyos. Según les sos previsiones, otros 60 consistorios van aprobar la so inclusión primero que remate l’añu, cuando se preve entamar la primer asamblea. Según esplicó José Luis Iglesias, va ser dende ési órganu dende onde s’empiece a trabayar pa pone-y cara a les inxerencies del Estáu nes alministraciones locales” y se dexe de beneficiar “a una sociedá privada de creyentes”.


maintext:
El mundu de la caricatura rinde honores a Vaclav Havel
Cientu trenta caricatures d’autores de treinta países, ente ellos México, Colombia, Costa Rica, España y Brasil, recuerden en Praga al expresidente y dramaturgu checoslovacu Vaclav Havel (1936-2011).
La esposición forma parte del certame “El mundu pinta a Havel”, qu’entama la Unión Checa de Caricaturistes. Un Havel que percuerre con remangu la cuerda floxa, upada pol símbolu de la victoria; un héroe de la nación, nuna xesta como la del patrón del país; un xugador con suerte, que tuvo nel momentu precisu nel llugar precisu pa trunfar, son dalgunos de les temes series con que foi pintáu l’ex xefe d’Estáu polos dibuxantes.
Tamién se recordó la so faceta d’apasionáu pol teatru, la so cobardura, o la so costume de roblar les cartes con un corazón.
Cada artista representa a la so manera al intelectual, primer xefe d’Estáu de la era poscomunista, pero “nun atopamos una sola caricatura que se burlle d’él, lo que ye amuesa de daqué”, destacó Radovan Rakus, presidente de los caricaturistes checos.
Asina, nun tonu más lliberal o candongueru, tamién apaez retratáu como animador panzudu -nun documental Havel usó pa sigo mesmu la espresión de erotomaniaco-; o arrodiáu de los llexendarios Rolling Stones, colos que trabó gran amistá.
L’amuesa ta abierta hasta’l 30 de setiembre na “Malonstranska Beseda”, un local de solera del centru de la ciudá onde Havel solía allegar de conxusta o a tomase una cerveza.


maintext:
Iniciativa pol Asturianu organiza en Xixón un cursu de creación lliteraria
Dientro del programa de cursos d’Iniciativa pol Asturianu pa los meses de la seronda y l’iviernu, nel que s’incluyen cursos en dellos conceyos y a distancia, la entidá organiza esti añu un cursu de creación lliteraria que va impartir la escritora Vanessa Gutiérrez.
El mentáu cursu va centrase n’ampliar les habilidaes del alumnáu y afalagar la so creatividá, al traviés d’exercicios de creación y traducción, llectura y tamién conocencia de la hestoria de la lliteratura asturiana, con especial atención a les décades últimes.


maintext:
La TPA emite “Inception” doblada al asturianu nel Día d’Asturies
La TPA va emitir a les 22,05 hores d’esti xueves 8 de setiembre’l llargumetraxe ‘Orixe’, doblaxe al asturianu de ‘Inception’, película escrita y empobinada por Christopher Nolan y que protagonicen Leonardo DiCaprio, Ellen Page, Joseph Gordon-Levitt, Ken Watanabe, Tom Hardy, Marion Cotillar, Cillian Murphy, Tom Berenger y Michael Caine.
El trabayu de doblaxe d’esti filme d’hai seis años foi realizáu por Gonzali Producciones y empobináu por Illán Gonzali, trabayando tamién nesti proyectu varios alumnos de la Escuela de Doblaxe d’Asturies.
‘Orixe’ estrenose en 2010 consiguiendo 4 Premios Óscar por Meyor Fotografía, Meyor Amiestu de Soníu, Meyor Edición de Soníu y Meyores Efectos Visuales. Tamién llogró 3 premios BAFTA pol Meyor Diseñu de Producción, Meyor Soníu y Meyores Efectos Especiales.
L’argumentu céntrase en cuntar la vida de Dom Cobb (Leonardo DiCaprio), un lladrón especialista nel arte de la estracción de secretos demientres la xente s’alcuentra nun estáu de suañu, cuando la mente ye más vulnerable. So habilidá conviertese nuna referencia del espionaxe corporativu, pero coles mesmes fai d’él un fuxitivu internacional y va llevalu a perder tolo qu’ama.
Gonzali Producciones ye responsable del doblaxe profesional n’asturianu dende 2010, con 17 trabayos realizaos hasta agora, ente los que destaquen ‘Los viaxes de Gulliver’ (2010), ‘El tercer home’ (2011), ‘McLintock’ (2011), ‘La nueche de los muertos vivientes’ (2012), ‘El rostru impenetrable’ (2013) o ‘Harry el suciu’ (2014), estos dos últimos, emitíos delles vegaes pola televisión autonómica. A esi total hai que añedir ‘Diez negrinos’, que ta en procesu de doblaxe.
El repartu d’actores de doblaxe d’esti filme ta formáu por Félix Corcuera (Leonardo DiCaprio), Lorena Armengol (Ellen Page), Valentina Maile (Marion Cotillar), Pablo Moro (Joseph Gordon-Levitt), Carlos Novoa (Tom Hardy), Jorge F. Álvarez (Ken Watanabe), Pachu Viña (Cilian Murphy), José Santa Clara (Michael Caine), Francisco Otero (Tom Berenger), Herminio García-Riaño (Dileep Rao), José Manuel Monteserín (Pete Postlethwaite), José García Fernández (Ryan Hayward), Alfonso Jiménez (Lukas Haas), Eduardo Zulaiba (Michael Gaston), Bruno Petrelli, Raquel Menor, Sara Fernández, Estefanía Lada, María Luisa Fernández, María Guibert y Hugo García.


maintext:
Andecha celebra 25 años con un Conceyu Nacional
Esti sábadu, 28 de payares, Andecha Astur cellebrará’l so Conceyu Nacional coincidiendo col 25 aniversariu de la organización.
Comu s’anunciare dempués de les postreres elleiciones nacionales y de conceyu, y comu concluxón al importante alderique internu empobináu a afayar la llinia política a la situación d’anguañu, Andecha Astur cellebrará’l so Conceyu Nacional el prósimu sábadu en Xixón (Cientru Municipal d’El Llanu).
Cuandu se fain 25 años dende l’aniciu d’Andecha Astur, la organización plantégase un puntu d’inflexón na so dinámica política, asumiendo la necesidá d’ un mayor esfuerciu comunicativu y d’interrellación cola sociedá asturiana.


maintext:
La XPDLA organiza un cursu avanzáu en Candás
La Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana (XDLA) organiza pal entamu del añu entrante un Cursu Avanzáu de Llingua Asturiana en Candás.
El cursu de nivel avanzáu va desenvolvese nel Centru Polivalente La Baragaña (cai Bernardo Alfageme 4), Candás y va tener como profesor a Xurde Fernández. Con un duración de 30 hores, esti cursu va entamar el 13 de xineru de 2016. y va cuntar con un horariu qu’incúi los miércoles de 19 a 20:30 hores y los xueves de 18 a 19:30.
El costu del cursu, incluyendo la matrícula y tol material ye de namái que 20 euros y p’apuntase y algamar más información, los interesaos puen empobinase al meail de la XDLA (info@exunta.org) o llamar al teléfonu 679650998.
La Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana ye una entidá acreitada pola Conseyería d’Educación pa la formación permanente del profesoráu.


maintext:
Iniciativa pol asturianu denuncia l’ausencia institucional de la llingua
Iniciativa pol Asturianu quier denunciar la llamentable situación del idioma que se ta viendo nestes feches dende toles instituciones, que nin siquier faen un usu simbólicu del idioma.
Nuna nota de prensa asoleyada esti día, en primer llugar, y como yá denunció la organización l’añu pasáu, “el xefe d’estáu, el Rei Felipe VI, nun felicitó les fiestes n’asturianu, como si fizo col restu de les llingües del Estáu nel discursu de Navidá”.
Esti fechu velu Iniciativa pol Asturianu especialemnte grave, pues l’añu pasáu y con esti motivu “punxímonos en comunicación cola Casa del Rei, pa denunciar esti fechu y recibimos una carta na que s’espresaba l’apreciu del Rei pola llingua asturiana. Sicasí, esti “apreciu” nun s’espeya en nengún usu del idioma pela so parte, nin nes visites a Asturies, nin n’usos simbólicos como la felicitación que fai nel restu de les llingües d’España al final del so discursu”.
Esta ye una “una nueva marxinación de la llingua asturiana frente al restu de llingües del Reinu per parte de la Casa Real y el Rei”, que nun sorprende cuando’l propiu Presidente d’Asturies, Javier Fernández, “usa catorce llingües pa felicitar les fiestes a los asturianos y asturianes, y nenguna d’elles ye l’asturiana”.
Por ello Iniciativa solicitaba esti día al Presidente que nel so discursu de Navidá pela televisión autonómica nel día caberu del añu “use l’asturianu a lo menos en parte del mesmu. Sabemos que’l presidente suel espresase n’asturianu en priváu y nun somos quien a entender qué-y fai avergoñase d’usar l’asturianu, mientres el presidente de la comunidá vecina, Miguel Ángel Revilla, apaeció felicitando les fiestes con un villancicu n’asturianu. Nel discursu de Navidá tien una oportunidá Fernández pa reconciliase cola so llingua materna, y la llingua del territoriu que gobierna, y usala con normalidá”.


maintext:
Homenaxe a Xuan María Acebal “el poeta que lloró cuando valtaron El Carbayón”
Esti sábadu pasáu celebróse nel Cementariu de San Salvador dUviéu un homenaxe al poeta Xuan María Acebal (1815-1895), organizáu pol Partíu Carlista dAsturies y onde participaron persones de distintes tendencies polítiques. Lactu celebróse al pie de la so tumba, mui cerca de la de Teodoro Cuesta y nel quíxose rindir homenaxe a la figura del poeta carlista, del que se recordaron datos biográficos llamativos. Javier Cubero, voceru del Partíu Carlista d’Asturies fai balance del actu nel vidiu quufre Asturnews.com
Nel actu intervinieron Inaciu Galán y González, que va lleó dellos versos del poema Cantar y más cantar, consideráu polos estudiosos de la lliteratura asturiana comol primer poema nacional asturianu y tuvo acompañáu pola música del gaiteru Ángel Cuesta Piquero, quinterpretó La marcha dAntón, La marcha procesional de Llanes y otres melodíes.
Javier Cubero, y col son de la gaita de fondu, fizo una ufierta floral énte la tumba dAcebal y peslló lactu con un discursu nel que recordó momentos del poeta comol que vivió cuando lAyuntamientu dUviéu tiró El Carbayón, lárbol más célebre de la ciudá, y como Acebal lloraba mientres lu tiraben, dempués duna llarga campaña a la escontra del valtu del mesmu.
Otru momentu del actu.


maintext:
Homenaxe a Xuan María Acebal güei sábadu nel cementeriu de San Salvador d’Uviéu
Güei, sábadu 20 dochobre a les 13:00 hores y coincidiendo col 174u aniversariu del primer llevantamientu carlista dAsturies en La Pola Siero va celebrase nel Cementeriu de San Salvador dUviéu un actu dhomenaxe al destacáu poeta carlista Xuan María Acebal (1815-1895) abiertu a tolos asturianos que quieran homenaxear la figura del autor uviedín.
Nel actu va intervenir el periodista Inaciu Galán y González que va lleer dellos versos del poema Cantar y más cantar, consideráu polos estudiosos de la lliteratura asturiana comol primer poema nacional asturianu y va tar acompañáu de la música del gaiteru Ángel Cuesta Piquero que va interpretar la La marcha dAntón y La marcha procesional de Llanes, ente otres marches fúnebres.
Darréu va facese una ufierta floral énte la tumba dAcebal y va pesllar lactu Javier Cubero, voceru del Partíu Carlista dAsturies y estudiante dhestoria. Esti ye’l segundu añu que s’organiza esti homenaxe, que l’añu pasáu cuntó cola presencia del profesor Lluis Xabel Álvarez ‘Texuca’. La organización convida a tolos asturianos a acompañanos nesti día dhomenaxe y alcordanza a la figura desti ilustre asturianu.