description: Күптән түгел район-да Башҡортостанда Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Милана Марат ҡыҙы Скоробогатова граждандарҙы ҡабул итеү уҙғарҙы.Бала хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен яҡлауға арналған с

title: Бала хоҡуҡтары һағында

maintext:
Гөлдәр
КИНЙӘБАЕВА.
Бала хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен яҡлауға арналған сарала район хакимиәте башлығы урынбаҫары Р.Й.Салауатов, опека һәм попечителлек органы етәксеһе Е.Н.Жукова, социаль етемлек, балаларҙы яҡлау һәм шуға бәйле мәсьәләләрҙе хәл итеүсе ойошмалар (мәғариф, полиция бүлеге, Үҙәк район дауаханаһы һ.б.) белгестәре ҡатнашты.Ҡабул итеүгә үҙҙәрен борсоған һорауҙар менән 7 кеше килгән ине. Мәҫәлән, 3 балалы ҡатын иренең ата-әсәһе менән низағлашып йәшәүҙәрен, башҡаса торор ере юҡлығын һөйләп, ярҙам итеүҙәрен үтенде. Уны иғтибар менән тыңлағандан һуң, Милана Марат ҡыҙы административ, бәлиғ булмағандар эше буйынса комиссия ултырыштарына ҡатындың ирен, ҡайны-ҡәйнәһен саҡырып мәсьәләне уртаға һалып һөйләшергә, туғандарҙы яраштырырға тырышырға өндәне.Икенсе осраҡта өлкән йәштәге ҡатын М.Скоробогатованан бәлиғ булмаған ҡыҙы тураһында тейешенсә хәстәрлек күрмәгән ҡыҙын әсәлек хоҡуғынан мәхрүм итеүҙәрен һораны. Был күңелһеҙ хәлде ентекләп асыҡлағас, һөйләшеүҙә ҡатнашҡан белгестәргә мәсьәләне ныҡлы контролгә алырға тәҡдим ителде.Красноусолда йәшәүсе 2 бала әсәһе иренең өйҙә ғауға, талаш-тартыш сығарыуына зарланып килгән. Милана Марат ҡыҙы ғаилә башлығын профилле комиссия ултырышына саҡырырға кәңәш бирҙе.Тағы ла бер нисә мәсьәләне тикшергәндән һуң, М.Скоробогатова Табын ауылына юлланды. Унда ул коррекция мәктәп-интернатында, социаль приютта булды. Артабан "Имәнкәй” лагерында балаларҙың ял итеү шарттары менән ҡыҙыҡһынды.Райондағы осрашыуҙар барышында Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил республикала иғлан ителгән "Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит” акцияһының барышы менән дә ҡыҙыҡһынды. "Беҙҙең йәмғиәттә, - тине был турала Руслан Йәғәфәр улы, - матди ярҙамға мохтаж ғаиләләр һаман да бик күп. Уларға әҙ булһа ла ярҙам итеү маҡсатында 1 августа БР-ҙың хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрлығы ойошторған республика мәрхәмәтлек акцияһы иғлан ителде.Уҡыу йылы башланыуға ла күп ҡалманы. Әйҙәгеҙ, хөрмәтле ғафуриҙар, мохтаждарға хәлебеҙҙән килгәнсә ярҙам ҡулы һуҙайыҡ”, - тине Р.Салауатов.Дөйөм алғанда был мөһим сара эшлекле шарттарҙа һөҙөмтәле үтте.


description: 2017 йылдың йәйендә Уҫман ауылында \Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамы үткәреүгә әҙерлек башланды. Бынан алдағы байрам ун йыл элек, 2007 йылда үткәйне. Сираттағы сара ла ауылды төҙөкләндереү,

title: Уҫмандар осрашасаҡ

fasttext_language: ba


description: \Суд органдары берекмәләре тураһында” Федераль закондың 6-сы статьяһы талаптарына, Рәсәй Федерацияһы Судьялар советы ҡарарына ярашлы, 2016 йылдың декабрендә Рәсәй Федерацияһы IХ Бөтә Рәсәй

title: Бөтә Рәсәй Судьялар съезы үтә


description: Күптән түгел райондың дәүләт хеҙмәте ветерандары, урындарҙағы ветерандар советтары рәйестәре район буйлап сәйәхәттә булды. Район ветерандар советы рәйесе Эльвира Мөлөкова ойошторған был сара

title: Сәйәхәт барыбыҙға ла оҡшаны

maintext:
Сәйәхәт барыбыҙға ла оҡшаны
Сегодня, 17:03 | Хаттар, Йәмғиәт
Ғәҙәттә, сәйәхәт, экскурсия тигәндә күптәребеҙ Шүлгәнташ мәмерйәһен, Ирәмәл тауҙарын, Өфө ҡалаһын һәм тағы ла алыҫыраҡ булған иҫтәлекле урындарҙы күҙ уңында тота. Шул уҡ ваҡытта районыбыҙҙа ла иҫтәлекле, матур урындар бихисап. Мәҫәлән, әлегә тиклем ныҡлап өйрәнелмәгән Киндерле мәмерйәһе. Йә булмаһа ике Советтар Союзы Геройы биргән Яңғыҙҡайын ауылындағы тарихи материалдарға, экспонаттарға, иҫтәлектәргә бай булған музей менән танышыу ҙа һәр кемдең күңелендә һеңеп ҡаласаҡ.
Сәйәхәтебеҙ бай тарихлы Табын ауылынан башланды. Ҡасандыр бында витамин етештереү, йәшелсә консервалау заводы гөрләп эшләне. Беҙгә Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар иҫтәлегенә ҡуйылған күркәм обелиск, ветерандарҙың фотоһүрәттәре эленгән махсус стенд бик оҡшаны. Обелиск биләмәһенә плиткалар түшәлгән, матур эскәмйәләр ҡуйылған. Үҙенә күрә күркәм генә бер парк хасил булған.
Артабан Бурлы ауылына юлландыҡ. Автобус тәҙрәһенән тирә-яҡты байҡап, тәбиғәттең хозурлығына һоҡланып килдек. Уңышы йыйып алынған, һөрөлгән баҫыуҙарҙы күреп һөйөндөк. Көнбағыш, сөгөлдөр яландары ла байтаҡ ҡына, бына-бына был баҫыуҙарҙа ла ҡыҙыу эш башланасаҡ.
Бурлыла яугирҙар иҫтәлегенә һалынған обелиск, ошо ауыл-дан сыҡҡан күренекле яҡташтар ярҙамы менән төҙөлгән ике ҡатлы мәҙәниәт йорто бинаһы матур тәьҫорат ҡалдырҙы.
Ауылды икегә бүлеп ятҡан йылға аша ҡыҙыу темпта күпер төҙөлә. Мәсет тә тирә-яҡҡа иман нуры сәсеп, балҡып ултыра.
Яугилдегә етеп, ике ҡатлы ҡупшы мәктәп янынан үткәндә "әл дә тыуған яҡтарына,
ауылдаштарына ярҙам итерлек булдыҡлы яҡташтарыбыҙ бар”, тип һөйөнөп, ошо ауылдың билдәле уҙаманы Ниязбай Сәлимовҡа рәхмәт уҡыным. Ереккә етәрәк урынлашҡан автозап-равка иһә элекке депутатыбыҙ, ауылдашыбыҙ Фәнил Мәжитовтың тырышлығы менән төҙөлдө.
Еҙем-Ҡаран мәҙәниәт йорто алдында беҙҙе ауылдың әүҙем йәмәғәтселәре яҡты йөҙ менән ихласлап ҡаршылап, сәскә гөлләмәләре бүләк итте. Еҙем-Ҡаран ауылы ветерандары советы рәйесе Мәүлиха Ҡунафина беҙҙе ауыл, билдәле шәхестәре менән таныштырҙы, сәфәребеҙҙә уңыштар теләне. Хеҙмәт ветераны Әлфиә Исҡужина ла изге теләктәрен еткереп, "Ҡартлыҡ” исемле шиғырын уҡып ишеттерҙе. Ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Нурсилә Хәсәнова ветерандар советы менән берлектә эшләүҙәре хаҡында бәйән итте.
Башҡортостандың тәүге халыҡ шағиры Мәжит Ғафуриҙың һәйкәленә сәскәләр һалғас, музейға индек. Уның директоры Рәсилә Нәжметдинова башҡорт һәм рус телдәрендә әҙиптең тормош юлы, ижады тураһында мауыҡтырғыс итеп һөйләп, экспонаттар менән таныштырҙы.
Юлыбыҙ Сәйетбаба йүнәлешендә дауам итте. Был тарафта инде тәбиғәттең күркәмлегенә һоҡланһаҡ, эшкәртелмәйенсә буш ятҡан иркен баҫыуҙарға ҡарап әсенеп, борсолоп йөрөнөк. Әйткәндәй, элекке "Мағаш”, "Еҙем” колхоздары баҫыуҙары ла сәселмәй, эшкәртелмәй. Шулай ҙа был яҡтарҙа йәшәүселәрҙең йәшәү хәле насарҙан тип әйтеп булмай, халыҡ мал-тыуар, шәхси хужалыҡ иҫәбенә йәшәй, донъя бөтәйтә.
Сәйетбаба мәҙәниәт йорто алдында беҙҙе ветерандар ойошмаһы рәйесе З.Ишмырҙин, ветеран уҡытыусылар Ғ.Шәйәхмәтов, Х.Байбулдин һәм башҡалар ҡаршы алды. Бер аҙҙан Ҡаранйылға ауылына, танылған тел белгесе Жәлил Кейекбаевтың йорт-музейына юлландыҡ. Ғиндулла Ширияздан улы үҙе булдырған музейҙы ышаныслы ҡулдарға тапшырған. Бөгөнгө директор Римма Ишмырҙина төплө итеп Кейекбаевтың тормош юлы, ижады, ғилми эштәре хаҡында һөйләне, һорауҙарға яуап бирҙе, алдағы пландары менән уртаҡлашты. Даими рәүештә Ке-йекбаев уҡыуҙары, төрлө ғилми-ғәмәли конференциялар үткәрелеүе, хатта сит илдәрҙән ҡунаҡтарҙың йыш килеүе хаҡында бәйән итте.
Артабан кире Сәйетбабаға килеп, "Сәйетбаба” башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге, тыуған яҡты өйрәнеү музейы менән таныштыҡ. Закир Ишмырҙин республикалағы иң ҙур башҡорт ауылының тарихы, халҡы менән таныштырҙы. Район ветерандар советы рәйесе Эльвира Әнүәр ҡыҙы Сәйетбаба ветерандарының әүҙемлеген, район, респуб-лика кимәлендә үткән төрлө сараларҙа әүҙем ҡатнашыуҙарын билдәләп үтте.
Ветерандар көсө менән әҙерләнгән концертты ҡарағандан һуң, сәйетбабаларҙың һый-хөрмәтенән ауыҙ итеп, ҡайтыр яҡҡа юлландыҡ.
Ғөмүмән, сәйәхәт беҙгә бик оҡшаны. Уны ойоштороп, беҙҙе районыбыҙ, күренекле яҡташтарыбыҙ, шәхестәр менән таныштырған өсөн Эльвира Әнүәр ҡыҙы Мөлөковаға бик рәхмәтле булып ҡайттыҡ.
Рим НАСИРОВ,
Ҡауарҙы ауылы ветерандар
советы рәйесе.


description: Балдай татлы, шатлыҡлы көндәрҙән генә тормай ғүмер юлы. Юғалтыуҙарҙан, әрнеү-һағыштарҙан да азат түгел әҙәм балаһы. Шулай ҙа яҙмышының әсе һынауҙарына бирешмәй, киләсәгенә, үҙ бәхет утрауына

title: Сәхнә - минең яҙмышым…

maintext:
Сәхнә - минең яҙмышым…
Сегодня, 16:08 | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Ул хозур тәбиғәтле Уҡлыҡая итәгендә, йәмле Еҙем йылғаһы буйында урынлашҡан Имәндәш ауылында тыуған. Тирә-яҡта данлыҡлы һунарсы Ғәббәс һәм уның ҡатыны Ғәйшә Түзбәковтарҙың ғаиләһендә 7 баланың икенсеһе булып донъяға килгән ҡыҙ бәләкәйҙән атаһы менән һунарға йөрөп, бар эшкә лә өйрәнеп, ныҡышмал, үткер, сая булып үҫә. Тыуған ауылында 8 класты тамамлағас, 11 саҡрым алыҫлыҡтағы Сәйетбаба ауылына йөрөп уҡый. Мәктәптә уҡыған йылдарында уҡ сәхнәнән төшмәй һәләтле ҡыҙ.
- Урта мәктәпте тамамлап "әртислеккә” уҡырға китергә йөрөгәндә әсәйем юл фажиғәһенә осрап, ғүмерлеккә зәғиф ҡалды. Шул арҡала ауыл клубында мөдир булып эш башланым, - тип хәтерләй ул йылдарҙы Әлфиә Ғәббәс ҡыҙы.
Йәш булһа ла ең һыҙғанып эшкә тотона ул. 1966 йылда 30 кешенән торған коллектив менән район смотрында уңышлы сығыш яһаған һәләтле ҡыҙ Маҡтау ҡағыҙы менән бүләкләнә. Ошо баһа уны ҡанатландырып ебәрә. Артабанғы яҙмышын сәнғәттән башҡа күҙ алдына килтерә алмаған ҡыҙ 1 йыл эшләгәс, Стәрлетамаҡ мәҙәниәт-ағартыу училищеһының театр бүлегенә уҡырға инә. Бында ла һынатмай - тик "5”-кә генә уҡый, йәмәғәт эштәрендә әүҙем ҡатнаша, комсомол комитеты секретары була.
1969 йылда режиссер һөнәре алып Еҙем-Ҡаран клубына мөдир булып эшкә ҡайта. Яғырға утыны, уйнарға музыка ҡоралы, кейергә сәхнә кейемдәре булмаған ярым емерек иҫке клубта эш башлай ул. Ауыл халҡын ылыҡтырып бер нисә спектакль, байрам кисәләре әҙерләп мәҙәни тормошто дөрләтеп ебәрә Әлфиә апай. Ошонда ул үҙенең ғүмерлек ишен – Фринад ағайҙы осрата. Тәү күргәндә армиянан ялға ҡайтҡан ғына егет алсаҡлығы, эскерһеҙлеге менән ҡыҙҙың күңелен яулай. 1970 йылда йәштәр гөрләтеп туй яһап өйләнешә. Ошо уҡ йылда эш күрһәтеп өлгөргән тырыш йәш белгесте Красноусолға район мәҙәниәт йорто директоры итеп күсерәләр. Тормош иптәше Фринад райкомдың ДОСААФ рәйесе булып эш башлай.
- Ленин клубының бер бәләкәй генә бүлмәһендә 6 хеҙмәткәр менән эш башланыҡ. Бер аҙҙан драма коллективы етәксеһе, театр белгесе булараҡ, үҙебеҙҙең хеҙмәткәрҙәрҙе, туғандарҙы йәлеп итеп, урыҫлашып бөткән Красноусол халҡы араһынан бөртөкләп һәләтле кешеләрҙе йыйып, М.Кәримдең "Ай тотолған төндә” трагедияһын сәхнәгә сығарҙым. Ошо спектаклебеҙ менән телевидениела тура эфирҙа сығыш яһау бәхете лә тейҙе беҙгә. Театрҙың һүнмәй ышаныслы ҡулдарҙа һаман да үҫеүе ҙур ҡыуаныс минең өсөн, - ти Әлфиә Ғәббәс ҡыҙы.
Шулай итеп, хәҙерге ваҡытта "Халыҡ театры” исемен лайыҡлы йөрөткән Ғафури теат-рына нигеҙ һалып, 1974 йылда ире Фринад, 3 йәшлек улы Флорид менән яңынан Еҙем-Ҡаранға ҡайталар. Тағы ла баштан-аяҡ эшкә сума Әлфиә апай – концерт, спектаклдәр, урам байрамдары әҙерләй, хужалыҡтың ялҡынлы агитаторы, урындағы радиотапшырыуҙарҙы алып барыусы, әүҙем ауыл хәбәрсеһе лә була. 1976 йылда икенсе улдары Әлфир тыуа. Уңған ҡатын өйҙә лә донъя көтөп өлгөрә, эштә лә һынатмай. Ләкин йәш ғаиләне ҡайғы һағалап торған була – 9 йәшлек Әлфир уйнап йөрөгән ерҙән йығылып, ата-әсәһен ҡара ҡайғыларға һалып яҡты донъянан китә. Бөтә түҙемлеген, сабырлығын йыйып, бар көсөнә эшкә егелә ул. Бер аҙ йөрәк яралары уңалып ҡына барғанда, әсәһен фалиж һуға. 10 йыл буйы түшәктә ятҡан әсәләрен 2 һеңлеһе менән алмашлап ҡарап һуңғы юлға оҙаталар. Был ауыр йылдарҙа бар ҡыуанысы яратҡан эшендә, ныҡлы терәге, таянысы ғаиләһендә була. 1980 йылда китапхана мөдире булып эшкә күсһә лә, мәҙәниәт йортонда үткән бар сараларҙың ойоштороусыһы ла, алып барыусыһы ла ул була. Яратҡан һөнәрен – драма түңәрәген дә ташламай, ул әҙерләгән спектаклдәр районда үткән "Театр яҙы” фестивалендә йыл һайын призлы урындар яулай. Уның репертуарында М.Кәримдең "Айгөл иле”, Ә.Атнабаевтың "Шоңҡар”, "Ул ҡайтты”, "Әсә хөкөмө”, И.Абдуллиндың "Айһылыуҙың айлы кистәре”, Х.Зариповтың "Их, кәләше лә, кәләше” һәм башҡа сәхнә әҫәрҙәре бар. Һуңғы спектаклде хаҡлы ялда булһа ла ҡуйып, тормош иптәше Фринад ағай менән парлы ролдәрҙә уйнап, Еҙем-Ҡаран театрына "Халыҡ театры” исемен алып биреп китә Әлфиә Ғәббәс ҡыҙы. Китапхана эшен дә үҙенә генә хас дәрт менән ойоштороп йәнләндереп ебәрә ул. Уҡыусыларҙы йәлеп итеү өсөн "Ғаилә һәм китапхана”, "Әкиәттәр илендә” кеүек тематик, яҙыусылар, шағирҙарҙың ижад кисәләре, телдән журналдар үткәреү мәҙәни тормошто тағы ла сағыуыраҡ итә.
Һәр йыл һайын район һабантуйҙарында Әлфиә апай әҙерләгән М.Ғафури колхозы тирмәһе 1-2-се урындарҙы яулай. Мәктәп уҡыусылары менән дә ҙур эш алып бара – араларынан һәләтлеләрҙе һайлап, йыр-бейеүҙәр өйрәтә, ижадҡа, сәнғәткә ылыҡтырыуға күп көс һала. Үҙе лә республикала бер нисә йыл рәттән уҙғарылған "Тальян гармун” фестивалендә ҡатнашып, бик күп дипломдар менән бүләкләнә. Һәүәҫкәр фотограф булараҡ, иҫтәлекле ваҡиғалар, мәҙәни сараларҙы, тәбиғәт күренештәрен төшөрөп бер нисә альбом яһап ҡуя тынғыһыҙ ханым.
Яҡташтары араһында ауыл хәбәрсеһе булараҡ та билдәле Әлфиә Ғәббәс ҡыҙы. Хеҙмәт батырҙарын, ауыл уңғандарын, көнүҙәк мөһим мәсьәләләрҙе яҡтыртҡан үткер мәҡәләләре "Йондоҙ”, һуңынан "Табын” гәзитендә даими баҫыла. Бер нисә саҡырылыш ауыл Советы депутаты булған әүҙем йәмәғәтсе оҙаҡ йылдар ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе вазифаһын да башҡара.
Тормоштары яйланып ҡына барғанда тағы ла ҙур ҡайғы кисерә Исҡужиндар ғаиләһе – үҙ донъяһын ҡороп, өйләнеп, 2 бала үҫтереп йәшәп ятҡан оло улдары Флорид һыуға төшөп һәләк була. Кеше күтәрә алмаҫлыҡ ауыр ҡайғыларға бирешмәҫкә тырышып, кеше араһына сығып, эштәрен дауам итәләр улар.
- Йөрәгемдәге ҡайғыны эш менән баҫып, ниндәйҙер шөғөл менән әүрәргә тырыштым. Ейәнем менән ейәнсәремә бар ғүмеремде бағышланым. Ауырлыҡтар алдында бирешмәү, ныҡыш булыу атайымдан киләлер. Ейән-ейәнсәремдең дә үҙебеҙ кеүек тормош яратыусы, көслө ихтыярлы, тәүәккәл кеше булып үҫеүҙәрен теләйем, - ти Әлфиә апай.
Хеҙмәте менән оло абруй, тамашасылар, ауылдаштары һөйөүен яулаған Әлфиә Ғәббәс ҡыҙының эше бик күп тапҡырҙар Маҡтау ҡағыҙҙары, лауреат исемдәре менән баһаланған. Улар араһында 1996 йылда бирелгән Мәҙәниәт министрлығының Маҡтау грамотаһы, 2002 йылда лайыҡ булған "Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре” исеме, 2007 йылда Шәжәрә байрамдарын әҙерләп үткәреүҙәге хеҙмәттәре өсөн Бөтә Донъя башҡорттары ҡоролтайының Рәхмәт хаты, 2012 йылда Ғафури халыҡ театрының 40 йыллыҡ юбилейы айҡанлы бирелгән район хакимиәтенең Маҡтау грамотаһының булыуы менән дә хаҡлы рәүештә ғорурлана хеҙмәт ветераны. Әлбиттә, бар уңыштары, яулаған бейеклектәрендә Әлфиә апайҙың ғүмерлек юлдашы, терәк-таянысы Фринад Ғилметдин улының да өлөшө ҙур. Һәр ваҡыт сәхнәлә, кешеләр араһында, бөтә мәҙәни сараларҙың, йәмәғәт тормошоноң уртаһында ҡайнаған тормош иптәшенең иң тәүге кәңәшсеһе лә, ярҙамсыһы ла ул була. Бына инде 50 йылға яҡын барлыҡ туғандарын ҡыуандырып, дуҫ-иштәрен һоҡландырып татыу, бәхетле ғүмер итә Исҡужиндар. Йор һүҙле, һәр саҡ алсаҡ йөҙлө сәхнә ветераны хаҡлы ялда ла ҡул ҡаушырып ултырмай, һаман да мәҙәни тормоштан ситләшмәй, төрлө сараларҙа ҡатнашырға форсат таба. Һуңғы йылдарҙа асылған тағы ла бер һәләте – шиғырҙар ижад итеүгә лә ныҡлап тотонған ул. Ижад емештәре 2015 йылда сыҡҡан "Мағаш та-уышы” шиғри йыйынтығында донъя күргән, гәзит биттәрендә лә баҫылып тора. Уның шиғырҙарында бар булмышы, эске донъяһы, йөрәк тибеше, уй-хистәре сағыла. Иң ҡәҙерле бүләк – Хоҙай биргән ғүмерҙе, тыуған яғын, яҡташтарын, туғандарын, ғаиләһен өҙөлөп яратҡан Әлфиә Ғәббәс ҡыҙына тағы ла оҙаҡ йылдар һәр яңы көнгә ҡыуанып, сәләмәтлектә, шатлыҡта, бәхеттә йәшәргә лә йәшәргә яҙһын.
Гөлдәр КИНЙӘБАЕВА.


description: Яңғыҙҡайын урта мәктәбендә яңы уҡыу йылына әҙерлек барышында ҙур эштәр башҡарыла. Ошо хаҡта мәктәп директоры Ринат Зөфәр улы НАСИРОВ түбәндәгеләрҙе һөйләне: - Һуңғы бер нисә йылда 2005 йылда

title: Яңы үрҙәр көтә алда


description: Хәрби хеҙмәттәге улдарының иҫән-именлеге, уңышы, үҙенә йөкмәтелгән оло бурысты намыҫлы үтәүе хаҡында һөйөнөслө хәбәр ишетеү һәр ата-әсә өсөн оло шатлыҡ. Красноусолда йәшәүсе Әлфинә Булатова

title: “Улығыҙ - ысын ил һаҡсыһы”

maintext:
“Улығыҙ - ысын ил һаҡсыһы”
Сегодня, 18:02 | Хаттар, Йәмғиәт
"Һеҙҙең улығыҙ, гвардия рядовойы Артур Раил улы Булатов хәрби хеҙмәттәге юғары ҡаҙаныштары, өлгөлө тәртибе, хәрби хеҙмәт нигеҙҙәрен төплө аңлап, намыҫлы үтәгәне өсөн Маҡтау грамотаһы менән бүләкләнде. Ғәҙел, ярҙамсыл, тырыш булыуы менән ул тиҙ арала хеҙмәттәштәре араһында абруй яуланы.
Улығыҙҙы киң эрудициялы, төрлө яҡлап төплө белемле ысын ил һаҡсыһы итеп тәрбиәләгәнегеҙ өсөн командование Һеҙгә рәхмәт белдерә. Артабан да улығыҙ Һеҙҙең ғорурлығығыҙ булһын", - тип яҙа хәрби часть командиры Д.Марков.
Әлфинә Үзбәк ҡыҙы менән Раил Нуретдин улы Булатовтар ғаиләһендә өсөнсө ир бала булып донъяға килгән Артур тәртиплелеге, бөхтәлеге һәм тырышлығы менән тиҫтерҙәренән айырылып торҙо. Башланғыс белемде Красноусолдағы 1-се урта мәктәптә алып, артабан Стәрлетамаҡ башҡорт лицей-интернатында уҡыны. Был уҡыу йортон яҡшы билдәләргә генә тамамлап, Стәрлетамаҡ химия-технология колледжына уҡырға инде. Ике ай самаһы ғына уҡып өлгөрҙө ул бында, хәрби хеҙмәткә саҡырылды.
Бөгөн Артур алыҫ Хабаровск өлкәһендә, инженер-сапер ғәскәрендә хеҙмәт итә. Уны тултырып ҡайтырына ла күп ҡалманы инде. Ҡайтҡас, һайлаған һөнәре буйынса уҡыуын дауам итергә ҡарар иткән ул.
Артурҙың иҫән-һау әйләнеп ҡайтып, артабан да шулай әсәһен, ағайҙарын шатландырыуын теләргә генә ҡала.
М.МӘМӘТҠОЛОВА.


description: Ул йылды ла йәшенле ямғыр шулай ҡара болот аралаш ҡыҙыл ут булып килеп сыҡты. Сөгөлдөр эшләп йөрөгән ҡатындар: Шул мөйөштән сыҡҡан (төньяҡ-көнбайыш) ҡурҡыныс ҡара болот тиктәҫкә түгел, әйҙ

title: Ете ҡатындың йәшенле йәйе

maintext:
"Ул йылды ла йәшенле ямғыр шулай ҡара болот аралаш ҡыҙыл ут булып килеп сыҡты. Сөгөлдөр эшләп йөрөгән ҡатындар: "Шул мөйөштән сыҡҡан (төньяҡ-көнбайыш) ҡурҡыныс ҡара болот тиктәҫкә түгел, әйҙәгеҙ, имен саҡта ҡыуышҡа кереп ҡалайыҡ!" - тип, тиҙ генә был йәшенле ямғырҙан йәшенеү яғын ҡаранылар..." Ни эшләптер әсәйемдең иҫенә ҡапыл 45 йыл элек булған был фажиғәле ваҡиға төштө. Күҙҙәре йәшләнеп китте. Әҙерәк тынысланғас, әсәйем ул көндәрҙең хәтер ебен тағата башланы.
1971 йылдың июнь айы. Сөгөлдөр утау мәле. Ирек улыбыҙға бер генә йәш. Ул ауырып торғас, ике көн эшкә һуңлап сығырға тура килде. Колхоздың сөгөлдөр баҫыуҙары ауылдан Юлыҡ Арҡаһында бит инде. Һабай ауылы ҡатындары сөгөлдөрҙө ике звеноға бүленеп эшләйбеҙ. Үрге яҡтар – беҙҙең урам ҡатындары, уларҙың звено етәксеһе Нәғимә апай Басирова, түбән яҡтың етәксеһе Гөлфара Басирова ине. "Һуңлап сыҡтың, Сәғиҙә, һине үҙебеҙгә ала алмайбыҙ. Сөгөлдөрҙө апаруҡ утап та өлгөрҙөк инде. Гөлбикә Әминева менән икегеҙгә Ибраһим яғында айырым ер ҡалдырҙыҡ, шунда эшләгеҙ!" - тип Нәғимә апай ҡәтғи генә әйтте лә, күмәкләп эшкә тотоноп та киттеләр. Мин илайым: "Ғүмер буйы бергә эшләгәнде, ни эшләп улай итәһегеҙ! Бала ауырығас, ни эшләйем инде, шулай тура килде бит!" - тип инәләм, әйләнеп тә ҡарамай, үҙ юлдары менән китеп тик баралар. Ни эшләйһең инде, балауыҙ һығып ултырыр ваҡыт түгел, Гөлбикә менән икәү генә теге айырым ике гектар ярымышар ерҙе алдыҡ та эшкә тотондоҡ. Ул ваҡытта ныҡ үпкәләһәм дә, аҙаҡ Аллаһы Тәғәлә шулай ҡушҡандыр тип, бергә эшләгән әхирәттәремә мең рәхмәтле булып, ятҡан урындары йәннәттә булһын тип, Ҡөрьән аяттары уҡыйым, шөкөрәнә ҡылам...
Ошо хәлдән һуң бер аҙна ла эшләмәнек, әлеге йәшенле ямғыр сыҡты. Үр яҡ звено' эшләй ҙә эшләй, ямғырға тиклем әҙерәк ер ыратып ҡалырға уйлайҙарҙыр инде. Беҙ ҡурҡышып тиҙерәк ҡыуышҡа инеп йәшендек. Дер ҡалтырап йәшен үткәнен көтәбеҙ. Өс тапҡыр "шарт" итеп көслө йәшен йәшнәне. Ҡатындар: "Яҡында ғына нимәнелер атты бит!" - тип үҙ-ара һөйләнешеп алдылар. Яйлап йәшен тынды, ямғыр ҙа туҡтағандай булды. Ҡыуыштан сығып, тәпкеләребеҙҙе тотоп, ер әҙерәк һурыҡһын әле тип, "табор өйө"нә йүнәлдек. Ямғыр һибәләй, беҙ ишектән ҡалҡыу ерҙәрәк урынлашҡан үр яҡ звеноның ҡыуышын ҡарайбыҙ. Унан берәүҙең дә сыҡҡаны күренмәй. Уңарсы булмай, тракторсы Шәфиғулла ағай Зәйнуллин менән бригадир Шәйхетдин Зәйнетдинов аттар менеп, Юлыҡ яғына сыҡтылар. Беҙ уларға: "Ни эшләптер теге звено ҡатындары ҡыуыштарынан сыҡмайҙар, барып ҡарап килегеҙ әле!" - тибеҙ. Улар шул яҡҡа сабып сығып киттеләр. Ҡараһаҡ, кемдер ҡыуыштан сыҡты ла иҫерек кеше кеүек тәнтерәкләп, биҙрәһен болғай-болғай, был яҡҡа атлай башланы. Уны-быны уйламай, аптырап ҡарап, көтөп торабыҙ. Ҡыуыштан был яҡҡа тиклем берәй саҡрымға яҡын ара барҙыр. Арҡа юлындағы әлеге күпер ул ваҡытта юҡ, соҡор ғына. Шул соҡорға етте лә: "Беҙҙекеләр бөттө!"- тип ҡысҡырып, йығылып китте. Геү килешеп үрге ҡыуышҡа сығып йүгерҙек.
Эй-й-й, балаҡайым, ундай афәтте бер кемгә лә күрергә яҙмаһын! Ҡыуыш эсенә кереү менән уң яҡлап та, һул яҡлап та бахырҡайҙар тәгәрәшеп яталар. Тик береһе генә иҫән, ул да был ҡот осҡос фажиғәнән аҡылдан яҙған кеше кеүек, башын тегеләй-былай болғап, әллә нәмә мығырлап ултыра. Ул Мәғүҙә еңгә Ҡужина булып сыҡты. Күҙ алдыңда иптәштәрең утлы шарҙан берәм-берәм тәгәрәһен әле, хыялый булырһың! "Йәшен атҡан кешене ҡоро тупраҡҡа күмәләр, күмһәң, терелә икән, тигәнде ишеткәнем бар,"- тине арабыҙҙан кемдер. "Әйҙәгеҙ, күмеп ҡарайыҡ",- тип ҡатындарҙың бер нисәһе ер соҡой башланы. Тап ошо ваҡытта Еҙем-Ҡарандан врачтар килеп етте. Уларҙы баяғы атлылар алып килде. Табиптар ҡатындарҙың һәр береһен ҡарап сыҡтылар ҙа Сәкинә еңгә Ғафарова тере икәнен асыҡлап, дауаханаға алып киттеләр. Әммә ул да барғас үлгән. "Беҙҙекеләр бөттө!" - тип ҡысҡырғаны Зәйтүнә апай Яҡупова ине. Бер звенолағы туғыҙ ҡатындан икеһе генә тере ҡалды. Ҡалған етеһе өсәр-алтышар балаларын етем ҡалдырып, һәләк булдылар. Тәүбә, Хоҙайым! Ул ваҡыттағы ҡара ҡайғыны бер кемгә күрергә яҙмаһын! Миңә бигерәк тә ҡыйын булды, ауырыуға әйләндем. Әллә нисә йылдар бергә эшләгән бер звено ҡатындары күҙ алдында юҡҡа сыҡтылар. Ут күршеләремде берәм-берәм өй беренсә тараталар, һәр йорт алдында илаш-ҡысҡырыш, Аллам һаҡлаһын! Күргән кешегә Аллаһ ярҙам бирһен, күрмәгән кешегә күрергә яҙмаһын! Беҙҙең яҡ урамдың йоп һаны яҡлап, әлеге имам-хатип Фәнил торған ерҙә, Зәкиә Моталлапова ире Минехәт менән өс бала - Миңнира, Зимфира, Дамирҙы үҫтерәләр ине. Уларҙың эргәһендә, беҙҙең ҡаршы күршеләр - звено етәксеһе Нәғимә еңгә Басирова ине. Уның беренсе ире - Миңнегәрәй Басиров һыуға батып үлгәс, өс балаһы: Нәжиә, Ринат, Ришат ҡалғайны, икенсе ире Әсҡәт Хәбибуллиндан Ләлә, Нәсимә, Рөфҡәтте тапты. Алты баланың өсәүһе үкһеҙ етем ҡалды. Таҡ һан яҡлап, беҙҙән бер өй аша Гөлниса менән Хөрмәт Әминевтарҙың өс балаһы бар ине. Береһенән-береһе бәләкәй Фәрғәт, Фәррәх, Фәимә әсәйһеҙ ҡалды. Бер нисә йылдан һуң атаһын да йәшен атып, улар ҙа үкһеҙ етем ҡалдылар. Улар эргәһендә генә Ғафаровтар - Сәкинә еңгә менән Кашбулла ағайҙың Хәлиҙә, Шамил, Тимербай, Байтимер, Фаил, Фәрит исемле балалары әсәһен юғалтты. Балалар ғәрип атай ҡулында ҡалдылар. Уларҙан ике өй аша Миңнифа Яҡупова (баяғы Зәкиәнең апаһы) ире Вәлиәхмәттән Фәрғәт, Мансур, Мансаф, Нуриәхмәт, Миңһылыу, Урал исемле балалары бар ине. Алтыһы ла әсәйһеҙ ҡалды. Уларҙан өс-дүрт өй аша Зәйтүнә апай Яҡупова яңғыҙ ғына өс бала тәрбиәләй ине: игеҙәктәре Иҫәнбай-Аҫылбай, ҡыҙы Таңсулпан. Хоҙайҙың рәхмәте менән туғыҙ ҡатын араһында ул иҫән ҡалғандарҙың береһе. Ошо урам буйлап төньяҡ оста Ғәшүрә исемле ҡатын Бәҙерниса исемле апаһы менән икәү генә йәшәйҙәр ине. Ғәшүрәне лә был йәшенле афәт алып китте. Салыш яҡтан (ауылға кергән урамды шулай йөрөтәләр) ике ҡатын Нәғимә еңгәнең звеноһында эшләмәһә лә, ҡыуышҡа йәшенергә тип кереп кенә, ошо һәләкәткә тарыны. Береһе Зәки Ғәзизовтың ҡатыны Гөлсөм ине. Уларҙың да өс балаһы: Венера, Радик, Эльвира етем ҡалды. Икенсеһе - Хәмит ағай Ҡужиндың ҡатыны Мәғүҙә еңгә - балалары хаҡына иҫән ҡалған ике ҡатындың береһе.
Ҡатындарҙы ололап, хөрмәтләп һуңғы юлға оҙаттылар. Район, колхоз етәкселеге оркестр саҡырҙы. Уҡыусылар мәктәп формаһында, пионер галстуктары тағып, пилоткалар кейеп, зыяратҡа оҙатҡан юлда теҙелешеп торҙолар. Мәрхүмәләрҙең туған-тыумасаһы, нәҫел-нәсәбе, эргә-тирәләге был хәлде ишеткәндәр барыһы ла килгәндер, сөнки зыяратҡа халыҡ йылға кеүек ағылды ла ағылды. Ҡатындарҙы зыярат эсендә бер тирәгә_күмеп, ҡәберҙәрен оҙон кәртә менән уратып алдылар, керергә ҡапҡа эшләнеләр. Унан кергәс тә урталыҡта айырым таҡтаташты һуңыраҡ беркетеп ҡуйҙылар. Унда был хәл-ваҡиғаның ҡасан булғанын, унда һәләк булғандарҙың исем-шәрифтәрен яҙғандар.
"Ошо арала ғына зыяратҡа барғаным юҡ әле. Аяҡтарым ауыртып тора. Ҡасан әле, бер барғанда, уратып алған кәртәләре сереп йығылып бара ине. Йүнәттеләрме икән?.. Балалары ҡайтып, әсәләренең ҡәберенә барһа, бик һәйбәт булыр ине... Бына был фотола беҙҙең звено ҡатындары. Звенобыҙ ҡатындарынан Гөлсәсәк, Әҡлимә, Файза ул йылды эшкә сыҡманы. Уларҙың шул йыл тыуған балалары бар ине".
Гөлшат ВӘЛИЕВА.
Красноусол ауылы.
Әсәйем шулай һөйләнә-һөйләнә ҡулына Ҡөрьән китабын алды. Уҡыған аяттарын мәрхүмәләргә бағышлап, йәшенле ямғырҙың имен-аман үтеүен теләп, доға ҡылды.


description: Ҡорбан байрамы Родинабыҙҙа, үҙебеҙҙең телдә яратып Ватан тиеп йөрөткән ауылыбыҙҙа, бик матур уҙҙы. Ошо уңайҙан бер нисә ғаилә ҡорбан салды. Ҡорбан байрамының тәүге көнөн бер-беребеҙгә ҡунаҡҡ

title: Родинала Ҡорбан байрамы

maintext:
Родинала Ҡорбан байрамы
Сегодня, 16:50 | Хаттар, Йәмғиәт
Ҡорбан байрамының тәүге көнөн бер-беребеҙгә ҡунаҡҡа йөрөшөп үткәрҙек. Ә икенсе көнөндә әхирәттәрем менән һөйләшеп, Родина мәктәбе уҡыусыларын Латиповтар салған Ҡорбан ашы менән һыйламаҡсы булдыҡ. Беҙҙең ағинәйҙәребеҙ әҙерләнеү яғына шәптәр, уларға башлап әйт кенә! Һәр кем өйҙә үҙе яратҡан ҡамыр аштарын бешереп алып мәктәпкә юл тоттоҡ. Уҡыусыларҙың оҙон тәнәфесендә ашханала ҡорбан итенән бешерелгән былауҙы һәм еләк-емеш компотын, алып барған һыйҙарыбыҙҙы өҫтәлгә теҙеп ашханаға килгән уҡыусыларҙы ҡаршы алдыҡ. Балаларҙы Изге Ҡорбан байрамы менән ҡотлағас, уларға мосолмандарҙа ике ҙур байрам - Ураҙа һәм Ҡорбан байрамдары булыуын, башҡорт һәм татар халҡының дине Ислам дине икәнлеген, уның тик яҡшыға ғына өйрәтеүен әйтеп үтеү минең өлөшкә төштө. Оло байрамға арнап яҙылған "Ҡорбан байрамы” шиғырын башҡорт һәм рус телдәрендә уҡыным. Уҡыусыларға тик яҡшы билдәләргә генә өлгәшеүҙәрен, уҡытыусыларға эштәрендә уңыштар , мәктәбебеҙ тәҙрәһендәге уттар һүнмәүен теләнек. Мәктәп директоры Рәмил Кинйәбаев Родина ағинәйҙәренә мәктәп коллективы исеменән рәхмәт белдерҙе.
Был осрашыуҙан уҡыусылар ҙа, уҡытыусылар ҙа, ағинәйҙәр ҙә бик ҡәнәғәт булдылар. Күңелдәге шатлыҡ хистәре икенсе Ҡорбан байрамына
тиклем һаҡланыр, ә балалар күңелендә ғүмер бу-йына бер яҡты иҫтәлек булып ҡалыр. Был байрамды үткәреүҙә ихлас ҡатнашып, салған ҡорбандарынан мәктәп балаларына өлөш сығарыусы Фәнүзә һәм Марат Латиповтарға, һыйҙар килтергән ағинәйҙәребеҙ Тәнзилә Йәрмөхәмәтова, Саимә Ғилманова, Рәйлә Баһауетдинова, Рәзифә Сәғиҙуллина, Рима Ғилманова, Ғәлиә Рахманғоловаға һәм ошо сараны ойоштороусы Алтынбикә апайыбыҙға ҙур рәхмәттәремде еткерәм. Алдағы көндәрҙә лә һәр эштәрегеҙ уңышлы булып, теләгән маҡсаттарығыҙға ирешеп, әлеге шикелле тирә-яҡҡа изгелек орлоҡтары сәсеп, ғаиләләр именлегендә, илебеҙ тыныслығында, үҙебеҙ йәшәгән Ватаныбыҙҙа барыбыҙ ҙа дуҫ, татыу йәшәргә яҙһын!
Фәүзиә ҠОТЛОГИЛДИНА,
Родина ауылы Ағинәйҙәр ойошмаһы етәксеһе.


description: 2015 йылдың 1 сентябренә ҡарата Республика технадзор инспекцияһында 95 мең үҙйөрөшлө техника һәм уларҙың тағылмаһы теркәлгән булһа, шуларҙың 62 проценты самаһына ғына файҙаланыуға рөхсәт би

title: “Тағылма” операцияһы башлана


description: 12 августа беҙҙең әтигә - Әхмәтғәли Хәйерлевара улы Солтановҡа 90 йәш тулған булыр ине. 2001 йылда инсульт кисергәндән һуң дауаханала ятҡанда: \90 йәшкә етермен тигән инем, булманы инде”, ти

title: Атай йорто

maintext:
Атай йорто
Сегодня, 17:04 | Хаттар
2001 йылда инсульт кисергәндән һуң дауаханала ятҡанда: "90 йәшкә етермен тигән инем, булманы инде”, тип әйтеп ҡуйҙы. Ул бик йор һүҙле, юмор, тормошто яратыусы, туған йәнле кеше ине. Ошо сифаттары, балаларының яҡшы тәрбиәһе арҡаһында 2013 йылға тиклем сир менән көрәште. Әтиҙе иҫкә алһаҡ, әни күҙ алдында, әниҙе иҫкә алһаҡ, әти тураһында уйлайбыҙ. Уларҙы айырым иҫкә алып булмай. 60 йыл бергә йәшәнеләр, ҡәберҙәре лә йәнәш. Әти әниҙән һуң 10 ай ғына йәшәне, "Әниеңде һағындым”, тип илай ине.
12 август беҙҙең ғаиләлә 8 Март, Май байрамдары менән бер рәттән ҙур байрам булды. Беҙ мәктәптә уҡығанда был көндө әтигә арнап гәзит сығара инек. Ул көн һәр ваҡыт бесән өҫтө була, ләкин беҙ әтиҙе ҡотламай ҡалмай инек. Ә һуңғы йылдарҙа әни телефондан шылтыратып, әтиегеҙҙең тыуған көнөнә ҡайтаһығыҙмы, тип белешеп ҡуя ине. Уларҙың өйләнешкән көнө –1951 йылдың 16 авгусы. 2001 йылда уларҙың алтын
туйын уҙғарҙыҡ, бөтә туғандар, ҡыҙҙары, кейәүҙәре, улы, килене, ейән-ейәнсәрҙәре ҡотланы. 2011 йылда бриллиант туйҙары булды. Ауыл советынан, Президенттан бүләктәр бирҙеләр. Әти һуғыш һәм хеҙмәт ветераны ине. Уларҙың быуынына илде һаҡлау ғына түгел, илде аяҡҡа баҫтырыу, ауыл-ды тергеҙеү ҙә төшкән. 1943 йылда һуғышҡа алынып, 1951 йылда ғына ҡайта һалдат ауылына. Ата-әсәһе ҡартайған, һалам башлы өй ҡыйшайған, ул армияға киткәндә саҡ тәпәй баҫҡан энеһе (1942 йылда тыуған) беренсе класты бөткән, еҙнәһе һуғышта үлгән, апаһы 21 йәшендә ҡыҙы менән тол ҡалған.
Армияла уҡ партия сафына алынған, энергиялы йәш егетте төрлө эшкә егәләр: физкультура уҡытыусыһы, почта начальнигы (армияла элемтәсе булып хеҙмәт итә), ауыл советы секретары. Өйгә килен алып килер өсөн өйҙө әҙерәк ремонтларға, башын яңынан һипләргә кәрәк. Шул эштәрҙе эшләгәс, ауылдың иң уңғаны, иң сибәре Рабиға Аҙнабаеваға – беҙҙең әнигә өйләнә, үҙҙәренсә туй яһайҙар. Бәләкәй генә дүрт мөйөшлө өйҙә әти, әни, ҡартәнкәй, ҡартатай, Рәшит ағай, Асия апай, шул өйҙә 1952 йылда мин тыуам, 1955 йылда һеңлем, нисек һыйҙыҡ икән? Шунан һуң әти менән әни күршелә генә яңы өй һалып сыҡтылар. 1958 йылда энекәш, 1962 йылда һеңлем яңы өйҙә тыуҙылар.
Әти армиянан ҡайтҡас та ағаһын (Рәшит ағай) 5 йылға Тымыҡ океан флотына алалар. Әтиҙең ҡул аҫтында ҡартайған әти-әниһе, тол ҡалған апаһы (ул башҡа кейәүгә сыҡманы), мәктәптә уҡып йөрөгән энеһе. Һеңлеһе Асияны туй яһап кейәүгә оҙата. Апаһының ҡыҙын берәй һөнәр ал тип Стәрлегә ебәрә, апаһын ғүмер буйы үҙе ҡарай. Һуңынан һеңлеһенә (апаһының ҡыҙы Зилә) туй яһап кейәүгә бирә. Иң кесе энеһе Ғабдулланы мәктәптә, училищела уҡыта. Ул Ҡара диңгеҙ флотында 4 йыл хеҙмәт итеп ҡайтҡандан һуң өйләнә, уға ла туй яһай. Ғабдулла ағай менән Рәмзиә апай йыл һайын беҙҙең әти урынына ҡалған ағайыбыҙ тип хөрмәт итеп ҡайталар ине (Ижевскиҙа йәшәнеләр).
Хәҙер инде әтиҙең энеләре лә, һеңлеһе, апаһы ла мәңгелек донъяға күстеләр.
Уларҙы иҫкә төшөрөргә беҙ, 4 балаһы, 6 ейән-ейәнсәре генә ҡалды.
Дүрт баланы уҡытҡанда, тормошҡа аяҡ баҫтырғанда, башлы-күҙле иткәндә күпме мәшәҡәттәр – уны үҙ башынан үткәргәндәр генә белә инде.
Ирҙәр үҙ ғүмерендә йорт һалырға, ағас ултыртырға, ул үҫтерергә тейеш, тиҙәр. Әти быларҙың барыһын да артығы менән үтәне. Әти бигүк моңо булмаһа ла, йырларға ярата ине. Әле лә уның һүҙҙәре ҡолаҡ төбөндә яңғырай:
"Ҡыҙыл-ҡыҙыл
бөрлөгәндәр
Юл буйына теҙелгән.
Булмаҫ инде
минең кеүек
Һеҙҙең өсөн өҙөлгән…”
Әти, беҙ һине онотмабыҙ!
Рәүилә СОЛТАНОВА.
Үтәк ауылы.


description: Муниципаль район хакимиәте 1 октябрҙә Красноусол ауылы халҡын һәм район үҙәге ҡунаҡтарын Олоғайған кешеләр көнөнә арнап ойошторолған байрам йәрминкәһенә саҡыра. Был көндө ауыл хужалығы предп

title: Йәрминкәгә саҡырабыҙ


description: Вәлиулла Ҡоломбәтовтың тыуыуына – 135 йыл. Ғөмүмән, изге мәғрифәтселек юлын һайлаған Ҡоломбәтовтар нәҫеленең мөғәллимлек стажы яҡынса 300 йыл иҫәпләнә. Үҙ ауылында ғына түгел, башҡа тарафтар

title: Сәсән һүҙе - аҡыл ҡаҙнаһы


description: Гәзитебеҙҙә хәбәр итеүебеҙсә, үткән шәмбе көндө район хакимиәте ҡаршыһындағы майҙанда инде традицияға әүерелгән \Баллы-алмалы спас” йәрминкәһе уҙғарылды. Байрамда мәғариф учреждениелары, мәҙ

title: Кемдер сауҙа итте, кемдер запас тупланы

maintext:
Мәжит Ғафури исемендәге майҙан төрлө ауылдарҙан килеүселәр менән тулы ине. Балдың, алманың ниндәй генә төрө юҡ. Ана, Ҡауарҙы ауылынан билдәле умартасы Азамат Әлмөхәмәтов балдың өс төрөн – бәпембә балы, сәскә балы, йүкә балы алып килгән. Красноусолдан данлыҡлы умартасы Марат Солтановтың өҫтәле тирәһенән дә кеше өҙөлмәй. Ул шәкәрҙәй аҡ кәрәҙле бал тәҡдим итте һатып алыусыларға. Яңғыҙҡайын, Үтәк, Мораҡ, Сәйетбаба, Ҡауарҙы, Бурлы, Еҙем-Ҡаран, Ташлы, Имәндәш, Аҡкүл, Толпар һәм башҡа ауыл биләмәләренән килеүселәр кинәнеп сауҙа итте. Бал һәм алманан башҡа ит менән һатыу итеүселәр ҙә булды. Еректән Иждиһатовтар, Ҡарағайҙан Салауатовтар һарыҡ ите алып килгән ине. Төрлө дарыу үләндәре алып сығыусылар ҙа байтаҡ булды. Ҡарағайҙан билдәле ағас эше оҫтаһы Фаил Байшөгөрөвтың бал батмандары ла һатып алыусыларҙа ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты.
Наил Латипов фотолары
һәм тексы.
Ойоштороусылар алдан уҡ төрлө конкурстар иғлан иткәнлектән, "Баллы-алмалы табын” бәйгеһенә мәктәптәр һәм мәҙәниәт усаҡтары айырыуса ентекле әҙерләнгән. Был конкурста йыл да ҡатнашып призлы урындар яулап килгән Бурлы мәктәбе һәм ауыл мәҙәниәт йорто берлектә әҙерләгән күргәҙмә хаҡлы рәүештә беренсе урынға лайыҡ булды. Курорт мәктәбе күргәҙмәһе икенсе урын менән баһаланды. Табын ауыл биләмәһе учреждениелары берлектә әҙерләгән табын өсөнсө урын алды.Алма булып кейенеү конкурсында төрлө ауылдарҙан тиҫтәнән ашыу бала ҡатнашты. Был конкурста Курорт мәктәбенән Софья Бакиева еңеп сыҡты. "Алманан иң тәмле бәлеш” конкурсында баллы-алмалы торт бешереп килтергән бурлылар еңеүсе тип табылды. Алма тураһында таҡмаҡ әйтешеп ярышыуҙа иһә сәйетбабаларға етеүсе булманы. Еңеүселәргә иҫтәлекле бүләктәр һәм Дипломдар тапшырылды.Йәрминкә барышында район Умартасылар йәмғиәте рәйесе Рәдиф Халиҡов сығыш яһап, коллегаларын һәм районхалҡын "Баллы-алмалы спас” байрамы айҡанлы ҡотлап уңыштар теләне, районда умартасылыҡты үҫтереүгә киң мөмкинлектәр булыуын билдәләне. Дөйөм алғанда, был байрам йәрминкәһенән барыһы ла уңды: кемдең продукцияһы бар, улар һатып әҙме-күпме ғаилә бюджетын тулыландырҙы, һатып алыусылар иһә ҡышҡылыҡҡа сифатлы продукция алып ҡыуанды. Байрам барышында район мәҙәниәт һарайы хеҙмәткәрҙәре халыҡты йыр-бейеү, дәртле моңдар менән һөйөндөрҙө. Гөлфирә Бәширова менән Фәнзил Ғәлиндың дуэ-ты, Хызыр Нәзиров, Марс Хәйруллин, Рәзилә Хәбибуллинаның дәртле лә, һағышлы ла йырҙары, Рәмил Ҡотдосовтың ҡурай моңдары, Сергей Князевтың саксофонда уйнауы, "Землячки” халыҡ хоры, "Эксклюзив”, "Быҙыбыт” ансамблдәренең, "Байыҡ”та Гран-при яулаған Гөлназ Дәүләтбаева менән Эльвина Ҡолманованың бейеүҙәре һәм башҡа сығыштар байрамға үҙенсәлекле йәм өҫтәне. Ҡыҫҡаһы, "Баллы-алмалы спас” байрамы ойошҡан рәүештә үтте.


description: 22 августа район мәҙәниәт һарайында мәғариф хеҙмәткәрҙәренең август кәңәшмәһе булып үтте. Уның эшендә Бөтә Донъя башҡорттары ҡоролтайы рәйесе, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты, Башҡорто

title: Яңы бурыстар билдәләнде


description: Сәйетбаба ауылында 2005 йылда яңынан һыу үткәргестәр ҡуя башлап, 2007 йылда һыу бирҙеләр, яңы урамдарға ла һыу килде. Урам буйҙарына яңы колонкалар ҡуйҙылар. Ауыл халҡы \һыуыбыҙ булды” тип ш

title: Һыу бит йәшәү сығанағы

maintext:
Һыу бит йәшәү сығанағы
Сегодня, 16:07 | Хаттар, Йәмғиәт
Ләкин Сәйетбаба ауылының юғары өлөшөндә йәшәгән халыҡҡа (мәктәп, балалар баҡсаһы, дауахана ла шул өлөштә) йәй буйына һыу килмәне. Емеш-еләк, йәшелсәгә түгел, мал-тыуарға, ҡош-ҡортҡа һәм үҙебеҙгә эсергә һыу булманы. Колонкалар юҡта һыу юҡ ти инек. Хәҙер 9 йыл колонкалар бар, һыу үткәргестәр яңы, ә беҙ йәй булһа һыуһыҙ толланабыҙ. Быйылғы эҫе йәйҙә төнгө 3-4-кә тиклем, ҡайһы берҙә иртәнге 5-кә тиклем һыу килде. Шунда әҙләп аҡһа ла һауыт-һабаларға тултырып ҡала инек.
Ҡырмыҫҡалынан килгән һыу үткәреүселәр яҡшылап эшләмәне. Ә беҙҙең райондағылар аҡсаһын түләп ҡабул итеп алғанда "Башҡарылған эштәр акт”ына ҡул ҡуймаҫ элек) комиссия төҙөп бөтәһен дә тикшереп ҡабул итеп алманылар. Вышкаларға ҡеүәтле насостар ҡуйып булмай инеме икән ни? Аңлайышһыҙ эш булған, ә халыҡ һыуһыҙ этләнә.
Күптән түгел ауыл хужалығын иҫәпкә алыу үтте. Мал, ҡош-ҡорт, емеш-еләк, йәшелсә, бәрәңге күпме үҫтерелә һәм күпмеһе һатыла, балаларға бирелә тип яҙып йөрөнөләр. Улар бит ҡыш үҫмәй, йәй үҫә, уларға һыу кәрәк, ә беҙҙә быйыл йәшелсәгә түгел, үҙебеҙгә эсергә, йыуынырға ла һыу булманы.
Газды, яҡтылыҡты эшләгән кеүек, һыуҙы ла хөкүмәт үҙ өҫтөнә алып, һәр йортҡа счетчиктар ҡуйып, һыу үткәрмәгәндәренә һыу үткәреп, лицевой счеттар асып, проект төҙөтөп эшләргә булмаҫ инеме? Газ үткәргәндә түләнек бит барыһына ла. Урамдарҙан артыҡ колонкаларҙы алып ташлап, һәр урамда ут һүндереүселәр өсөн ҡойолар ғына ҡалдырырға ла мөмкиндер. Ауылда бөтәһе лә тиерлек йорттарына һыу үткәргән. Әллә ни күп тә сығым китмәҫ ине. Ауыл халҡы үҙе теләп бер ҡасан да счетчик ҡуймаясаҡ. Әгәр счетчик ҡуйылһа, урамында һыуҙы кәрәк-кәрәкмәгәнгә тәләфләмәҫтәр ине. Бик күп илдәр һыуһыҙ яфалана, магазиндан һатып алалар. Ә беҙҙең илгә Аллаһы Тәғәлә һыуҙы йәлләмәй биргән, шуны ипләп тотона белмәйбеҙ. Һыуҙың да кейәһе етәр ул бер заман. Ошо эште беҙҙең түрәләр эшләп сыға алмаҫтар инеме икән?
Минзилә
РӘХИМОВА.
Сәйетбаба ауылы.


description: Ғафури район прокуратураһы тарафынан бәлиғ булмағандар һәм йәштәр эштәре буйынса комиссия эшен тикшереү барышында бәлиғ булмаған йәштәге балаларҙы тәрбиәләү буйынса үҙ бурыстарын тейешенсә ү

title: Ҡаты мөғәмәлә өсөн - яуапҡа


description: Район хужалыҡтары аяҙ көндәрҙе файҙаланып, \икенсе ураҡ”ҡа ҡыҙыу тотондо.2815 гектарҙы биләгән шәкәр сөгөлдөрөнөң 551 гектарының (20 проценты) уңышы ҡаҙылған. Барлығы 15435 тонна \татлы тамы

title: “Икенсе ураҡ” ҡыҙыу бара


description: «Көнгәк» - Мәләүез районының ижтимағи-сәйәси гәзите сайты

title: Яңы Үҙәк асылды


description: Әбдерәш – Әбйәлил районының көньяҡлап һуңғы ауылы. Унан ун ике саҡрымда – Сибай ҡалаһы, ә инде көнбайышында – Баймаҡ районы ауылдары. Көнсығышында – Силәбе өлкәһе – ҡаҙаҡтар менән сиктәш тарихи

title: Ер ереккәнде ярата


description: Сибай ҡалаһынан Гөлдәр ҠАДАЕВА: «Баймаҡ районының Моҡас ауылында йәшәүсе ҡәҙерле әсәйем Ғилминиса Дәминдәр ҡыҙы Иҙрисова сәскәле гөлдәр үҫтерергә ярата. Айырыуса иртә яҙҙан шау сәскәгә күмелгән яран

title: Иң ҙур ғорурлығым - Вашингтония пальмаһы


description: Быйылғы эҫе йәйҙә помидор айырыуса татлы булып беште, тип ҡыуана баҡсасылар. Ямғыр күп булмағас, был йәшелсәне серетә торған фитофтора ла артыҡ шашынманы... А, РР, К, Е, В төркөмө витаминдарына,

title: Тултырҙыҡ... помидорҙы


description: Быйылғы йәйҙең Башҡортостандағы иң ҙур мәҙәни ваҡиғаһы – бөйөк шағирыбыҙ Шәйехзада Бабичтың тормошо һәм ижадына арналған тулы метражлы фильм төшөрөлә башлауы. Был эшкә республика Башлығының грантына

title: Режиссерҙар йәй ял итмәй


description: «Башҡортостан ҡыҙы» журналының «Үҙем асҡан хәҡиҡәт» рубрикаһы аҫтында баҫылған мәҡәләләрҙе уҡып, ҡулыма ҡәләм алырға булдым. Ысынлап та, ҡатын-ҡыҙҙарҙы, хужабикәләрҙе һаҡсыллыҡҡа, әйберҙең, ризыҡтың

title: Ризыҡтарҙы туңдырып һаҡлау серҙәре


description: ...Күркәм залдар, алҡыштар, гөлләмәләр... – быларҙың береһе лә, әлбиттә, ғаилә татыулығын, аңлашып донъя көтөү бәхетен алмаштыра алмай. Аралары көндән-көн һыуына барыуын, бер-береһенән ситләшеүҙе

title: Лилиә Биктимерованың бәхет утрауы


description: М. ҠАШҒАРИ ИСЕМЕНДӘГЕ ХАЛЫҠ-АРА ХИКӘЙӘЛӘР БӘЙГЕҺЕНЕҢ ҺӨҘӨМТӘЛӘРЕ БИЛДӘЛӘНДЕ! Конкурсҡа йәмғеһе 29 хикәйә килде. Иң-иңдәрҙе айырып алыу баһалама ағзаларына еңелдән булманы. Барлыҡ Ҡатнашыусыларға


description: ХӨРМӘТЛЕ ДУҪТАР! Республика көнө алдынан “Ғорурланам һинең менән, Башҡортостан!” тип аталған үҙенсәлекле акция иғлан ителде. Унда ҡатнашыу өсөн “Башҡортостан Республикаһы” нәшриәт йортоноң сайтына

title: “Ғорурланам һинең менән, Башҡортостан!”


description: Шиғриәтенән үҙе тыуып үҫкән дала тыны, иркенлек бөркөлгән Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим АРАЛБАЙ аҡһаҡалдар рәтенә баҫып, етмеш бишен билдәләй. Уның ижад донъяһы аҡ тирмәләр теҙелгән, алтын

title: "Олатайҙар ерен уятҡандай, Тояҡтарҙан ҡалды осҡон сәсрәп..."


description: ...Йәйге ял ваҡытымда Ленаға ҡайтып, өйҙө һылап, ағартып, эсен йыуып, таҙартып китәм. Ул саҡта Күмертауҙа йәшәй инем, ҡайтып йөрөргә лә уңайлы, йыраҡ та түгел. Әсәйем менән өләсәйем беҙҙе аҙна һайын

title: Һағыш тулы хәтирәләр


description: Балсыҡ гүзәллекте һаҡлау өсөн киң ҡулланыла. Минералдар һәм микроэлементтарға бай булыуы менән тән тиреһен бер юлы туҡландырыу, дымландырыу, шымартыу сифатына эйә. Балсыҡтан битлек майлы тире өсөн

title: Файҙалы балсыҡ


description: Еңеүҙең башты әйләндерерлек тәме лә, еңелеү әсеһе лә уға үтә таныш. Булмышын һайланма заттарға ғына насип оло һөйөү балҡытҡан һөймәлекле йән ул. Аҡ болоттарға ҡағылып, улар аша гиҙеүе, офоҡҡа барып

title: "Хәтеремдә -аҡ ҡылғанлы туғай..."


description: Көҙгө һалҡын ямғырҙар яуғанда “Башҡортостан ҡыҙы”ның сентябрь һанын ҡулға алыу йәнгә йылы өҫтәп, күңелдә йәй ҡояшын балҡытыр. Был һанды асып ебәргән баш мөхәррир Гөлназ Ҡотоеваның баш һүҙендәге

title: “БАШҠОРТОСТАН ҠЫҘЫ”НЫҢ СЕНТЯБРЬ ҺАНЫНА КҮҘӘТЕҮ


description: Туҡтауһыҙ ямғыр һибәләп тороуға ҡарамаҫтан, көҙҙөң үҙ матурлығы. Эҫелектәге кеүек әлһерәтмәй. Өйҙә йылы усаҡ яғып, тәмле сәйҙәр эсеп ултырыуға, яратҡан журналды ҡулға алып, күңелде нурландырыуға ни

title: Балҡыһын күңел ҡояшы!


description: Нелли Аҡсурина – Өфө ҡыҙы. Бәләкәйҙән төрлө яҡлап һәләтле, ижади күңелле ҡыҙҙарын ата-әсәһе республикала билдәле музыка йүнәлешендә белем биргән мәктәпкә алып бара. Туғыҙ йыл уҡыу дәүерендә бигерәк

title: Ижадында - риүәйәттәр иле


description: Халҡыбыҙҙың данын, бәҫен арттырыусы Бәндәбикә, көрәштә бил бирмәгән Маянһылыу, ире менән француздарға ҡаршы яуға юлланған Аҫылбикә ише аҫыл ҡатындар хәтергә килде, уның ил намыҫын яҡлап,

title: Ут һүрелмәҫ шундай ҡыҙҙар барҙа!


description: Ылаҡ (22.12 – 20.01) Үткән ваҡиғалар онотола барыр. Тормошоғоҙ яйлана һымаҡ. Ҡатмарлы саҡтарҙа тойғоларығыҙға ышанмағыҙ. Аҡылығыҙға таянып эш итегеҙ. Шаршамбыла дөрөҫ юлды һайлай белерһегеҙ кеүек.

title: Йондоҙнамә (19 - 25 сентябрь)

maintext: Ылаҡ (22.12 – 20.01)Үткән ваҡиғалар онотола барыр. Тормошоғоҙ яйлана һымаҡ. Ҡатмарлы саҡтарҙа тойғоларығыҙға ышанмағыҙ. Аҡылығыҙға таянып эш итегеҙ. Шаршамбыла дөрөҫ юлды һайлай белерһегеҙ кеүек. Йәмәғәт эштәре күп ваҡытығыҙҙы алыр.һыуғояр (21.01 – 19.02)Кешеләр менән аралашыуҙа бер аҙ көсөргәнешлек һиҙелер. Был хәл шишәмбелә күҙәтелер. Аҙна барышында яҡындарығыҙ хәстәрлек талап итер. Ғөмүмән, ваҡ мәшәҡәттәр күп буласаҡ, үҙегеҙгә ваҡытығыҙ ҙа ҡалмаясаҡ.Балыҡ (20.02 – 20.03)Үҙегеҙ тирәләй ваҡиғаларҙы яҡшыраҡ аңлай башларһығыҙ, ҡайһыларын алдан тойомларһығыҙ һымаҡ. Был арала туғандар һәм дуҫтарығыҙ менән аңлашыуы еңелләшер. Шуға уй-фекерҙәрегеҙ менән бер ҙә тартынмай бүлешергә тырышығыҙ. Ярҙам-терәк һәр саҡ булыр.Ҡуҙы (21.03 – 20.04)Һеҙҙең өсөн бер аҙ икеле осор көтөлә. Уны тыныс, артыҡ сәбәләнмәй генә үткәрегеҙ. Ашығыс, төптән уйланмаған ҡарарҙарығыҙ менән үҙегеҙгә зыян килтереүегеҙ ихтимал. Йомаға күҙаллаған маҡсатығыҙ бойомға ашмаҫ.Буға (21.04 – 21.05)Ҡайһы бер мөнәсәбәттәрегеҙ был арала һынау үтер. Бәғзеләр менән арағыҙ оҙаҡҡа боҙолоуы ла ихтимал. Был арала һатып алған әйберҙәр мотлаҡ бәрәкәтле буласаҡ.Игеҙәктәр (22.05 – 21.06)Матди хәлегеҙ күҙгә күренеп яҡшырыр. Күптәргә элегерәк башҡарған эштең емешен татырға тура килер. Шаршамбыла ниндәйҙер тәҡдим ишетеүегеҙ бар. Тик бәләкәй генә лә шик һиҙелһә лә, унан баш тартығыҙ.Ҡыҫала (22.06 – 23.07)Дөйөм хәлегеҙҙе ыңғай яҡҡа үҙгәртеү өсөн мөмкинлектәр булыр. Әгәр ҙә башлаған эштәрегеҙҙе дауам итеп, тырышлыҡ күрһәтһәгеҙ, барыһы ла яйланыр. Дошмандарығыҙҙың эшмәкәрлеге лә бер ниндәй ҙә зыян килтерә алмаҫ.Арыҫлан (24.07 – 23.08)Алға ынтылғанда һәр ваҡыт нимәлер ҡамасаулай кеүек. Был тәбиғи, сөнки һуңғы арала башҡаларҙан алғараҡ сығырға маташаһығыҙ, буғай. Кеше кәңәштәренә лә әллә ни ҡолаҡ һалмай башланығыҙ шикелле. Йондоҙҙар был турала етди уйланырға кәңәш итә.Ҡыҙ (24.08 – 23.09)Осор тормошоғоҙға ыңғай үҙгәрештәр индереү өсөн уңайлы. Күптәрҙең ижади һәләттәре асылып китер. Шаршамбыла ниндәйҙер килем йәки отош булыуы бик ихтимал.Үлсәү (24.09 – 23.10)Аҙна башы бер аҙ икеле килер. Шулай ҙа яҡын-тирәләге кире ваҡиғалар һеҙгә әллә ни ҡағылмаҫ һымаҡ. Буш, файҙаһыҙ һөйләшеүҙәр ҙә күбәйер. Шаршамбыла төп эшегеҙҙә төрлө ҡытыршылыҡтарға осрауығыҙ бар.Саян (24.10 – 22.11)Тормошоғоҙҙо үҙгәртеү теләге тыуыр. Был арала яңы өмөтлө танышлыҡтар ҙа булыуы мөмкин. Күптәр дуҫтары ярҙамында ниндәйҙер ҙур эште башлар. Етәкселәр менән арағыҙ бик яҡшы булмаҡсы.Уҡсы (23.11 – 21.12)Дөйөм хәлегеҙ сығымдарҙы бер аҙ кәметергә мәжбүр итер.Хәйер, һеҙ быға өйрәнгәнһегеҙ инде. Шаршамбылағы ваҡиғалар түҙемлек талап итер. Йомала ярҙам һорағандарға иғтибарлыраҡ булығыҙ.


description: Студенттарҙың яҙғы сессияһы тамамланыу менән кемдер тыуған ауылына ҡайтып китһә, кемдер практика үтергә ашыға. Беҙ ҙә, Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты башҡорт

title: Телем, илем, тип...


description: Тубыҡтар ауыртҡанда, ғөмүмән, быуындар һыҙлағанда бик файҙалы. Оҙаҡ ваҡытҡа ауыртыуҙы онотоп тороу өсөн 3 – 4 процедура ла етә. Шулай уҡ билде һәм ауыртып торған мускулдарҙы ла дауаларға мөмкин.

title: Быуындар һыҙлауын онотҡоғоҙ киләме?


description: Күгәрсен районының Васильевка ауылы янында үҫкән муйылдар сәскә атҡан. Бындай тәбиғәт мөғжизәһен белгестәр август айының саманан тыш эҫе тороуы менән аңлата. Һөҙөмтәлә ҡышҡы йоҡоға талырға әҙерләнгән

title: Күгәрсендә муйылдар сәскә ата


description: Мичуринск муниципаль берәмегендә шәхси хужалыҡтар йыл башынан 2,5 миллион һумлыҡ һөт һатҡан Шаран районының Мичуринск муниципаль берәмегендә ауыл халҡының йәшәйешен яҡшыртыу өсөн ваҡ шәхси

title: Һыйлы көнөң - һыйырҙа

maintext: Мичуринск муниципаль берәмегендә шәхси хужалыҡтар йыл башынан 2,5 миллион һумлыҡ һөт һатҡанШаран районының Мичуринск муниципаль берәмегендә ауыл халҡының йәшәйешен яҡшыртыу өсөн ваҡ шәхси хужалыҡтарҙы үҫтереүгә ҙур әһәмиәт бирелә. Ауылдарҙың күбеһе ҡартая төшһә лә, бында шәхси ихаталарҙа аҫралған мал һаны һуңғы йылдарҙа артыҡ кәмемәгән. 25 ауылды берләштергән ҙур биләмәлә халыҡтан һөт йыйыу ҙа яҡшы ойошторолған, был йәһәттән улар районда гелән алдынғылар сафында.– Шуныһы ҡыуаныслы, шәхси сектор продукция етештереү һәм һатыуҙы тотороҡло рәүештә арттыра бара. Шуға һөт әҙерләүҙә быйыл да һынатмаҫҡа иҫәп, – ти ауыл хакимиәтенең әйҙәүсе белгесе әлмира ҡасимова. – Йыл башынан халыҡтан 2000 центнерҙан ашыу һөт һатып алынған. Бынан ғына ла ауыл кешеләренең ғаилә бюджетына 2,5 миллион һум аҡса ингән. Шуны әйтке килә, халыҡтан һөт йыйыу кеүек ҙур һәм яуаплы эште Мария Григорьева һәм Олег Данилов кеүек булдыҡлы һәм уңған кешеләргә ышанып тапшырҙыҡ. Улар үҙҙәре лә үҙ хужалыҡтарында һөт малсылығы менән уңышлы шөғөлләнә. Бигерәк тә Яңы Йомаш ауылында йәшәп, эреле-ваҡлы һигеҙ ауылды хеҙмәтләндергән Мария Леонидовнаның күрһәткестәре яҡшы. Сөнки ул ауыл халҡы менән дә, әҙерләүсе ойошма менән дә уртаҡ тел табып эшләй. Комбинат уға йорттары янында һөт ҡабул итеү пунктын йыһазландырыуҙа ҙур ярҙам күрһәтте. Хәйер, Яңы Йомашта был эште яңыса ойоштороуҙары менән үҙегеҙ ҙә барып таныша алаһығыҙ.Йәш яғынан өлкәнәйә төшһә лә, үҙен эшлекле кеше итеп танытҡан Мария Григорьева Бәләбәй һөт комбинаты менән килешеү нигеҙендә икенсе йыл ғына эшләй икән. “Генераль директорҙың урынбаҫары Александр Головин үҙе беҙҙең ауылға килеп, мине һөт йыйыусы булып эшләргә күндерҙе. һинең ҡулыңдан киләсәк, техник яҡтан ярҙам итербеҙ, тине. һүҙҙәрендә торҙолар. Комбинат иҫәбенә һөт ҡабул итеү пунктын йыһазландырҙылар, бортлы “УАЗ” автомобиле алыу өсөн аҡсалата заем бирҙеләр”, – ти ул.Журналист һуҡмаҡтары буйлап күпме йөрөп, ауылдағы шундай заманса һөт ҡабул итеү пунктын күргәнем юҡ ине әле. Өй алдындағы элекке гаражды үҙгәртеп ҡороуға Григорьевтар артыҡ ҙур сығым түкмәгән. ҡалғанын комбинат белгестәре үҙ иңенә алған. Улар пунктта ике тонна һыйҙырышлы һөт һыуытҡыс танк ҡороп ултыртҡан. Хәҙер Мария Леонидовнаға эҫе селләлә лә, йыйылған һөт продукцияһы боҙолоп ҡуймаһын, тип һис тә борсолаһы юҡ.– Яҡын-тирәләге һигеҙ ауылда 120-ләп шәхси хужалыҡты хеҙмәтләндерәм, – ти ул. – Иҫке Сикәйгә иртәнге сәғәт 6-ла уҡ ҡуҙғалам. Биш ауылды әйләнеп сыҡҡас, йыйылған һөттө алып ҡайтып, резервуарға ҡоям һәм шунда уҡ һыуытҡысты эшкә ҡушам. Шунан ҡалған ауылдарға сығып китәм. Технология талап иткәнсә, танкта һөт 4 градусҡа тиклем һыуытыла. Бындай шарттарҙа ҡыҙыу ҡояшлы көндәрҙә лә тыныс күңел менән эшләйһең. Шуға Бәләбәй комбинатына ла тик яҡшы сифатлы һөт оҙатабыҙ.Үҙенең яуаплы эшендә һөт йыйыусы ҡатын яңы “УАЗ” автомашинаһын кинәнеп файҙалана. Руль артына ла үҙе ултыра. Был транспортҡа эйә булыу өсөн эшкәртеүсе предприятие уға ике йылда бүлеп түләү шарты менән 600 мең һум аҡса биреп торған. Ул ғына ла түгел – комбинаттыҡылар “УАЗ” бортына 1 тонна һыйҙырышлы уңайлы һауытын да урынлаштырып ҡайтарған. Килешеүҙә яҙылғанса, шул транспорт менән ауылдан-ауылға йөрөгәндә бензинға киткән сығымды ла эшкәртеүсе предприятие үҙе ҡаплай икән.Шундай хәстәрлекте тойған, үҙе лә ҡыҫҡа ғына ваҡытта уңғанлығын күрһәтергә өлгөргән Марияның эш һөҙөмтәләре лә матур. Йылдың ете айында ул 1400 центнер һөт йыйып тапшырған. Айырыуса йәй уртаһында һөт шишмәһе мул булған, июлдә ул әҙерләгән продукцияның күләме 350 центнерға еткән.Беҙ шулай уҡ унан халыҡҡа күпме һөт аҡсаһы таратыуы менән дә ҡыҙыҡһындыҡ.– Шуныһы яҡшы, “Бәләбәй һөт комбинаты” йәмғиәте ведомость буйынса һөт тапшырыусылар менән һәр 15 көн һайын иҫәп-хисап яһай, – тип төшөндөрҙө эшлекле ҡатын. – Бына уҙған айҙың икенсе яртыһында йыйылған һөт өсөн халыҡҡа 260 мең һум аҡса тараттым. Ауыл ерендә ниндәй предприятие шул тиклем аҡса түләй? Ҡыҫҡаһы, бөгөн һөт һатыуҙан мул ғына аҡса эшләп алырға мөмкин. Ана, Иҫке Сикәй ауылынан 3 – 4 һыйыр һауған әлфинә Миңдуллина әле көнөнә 30 литр һөт тапшыра. Йәйге муллыҡта күберәк тә ҡойҙо. Айына уның ҡулына 17 мең һум тирәһе аҡса инеп тора. Шаранбаш-Кенәздән Флүзә Ғизетдинова унан аҙға ғына ҡалыша. Яңы Йомаштан Ирина һәм Юрий Наумовтарҙы маҡтап телгә алмай булмай. Улар һәр саҡ һөттө иң күп тапшырыусылар исемлегендә. Үҙем дә хужалығыбыҙҙа өс һыйыр һауам, йәйге осорҙа 30-ар литр ҡойған көндәрем дә күп булды.әлбиттә, һөйләшкәндә хаҡ сәйәсәтенә лә ҡағылмай үтә алманыҡ. Бәләбәй комбинаты йәйге миҙгелдә шәхси ихаталарҙан 1 литр һөттө 12 һум менән алған. Ауыл кешеләре өсөн тағы бер стимул ҡуйылған, әйтеүҙәренсә, юғары ҡуйылыҡтағы һөт тапшырған өсөн аҡса ла күберәк түләнә.– Бына комбинаттан август айының тәүге 15 көнөнә ведомость ебәрҙеләр, – ти Мария Леонидовна. – Унда билдәләнгәнсә, мин әҙерләгән һөт продукцияһының 1 литры өсөн һатып алыу хаҡы 13 һум 3 тин килеп сыҡҡан. Тимәк, яҡшы сифатлы ҡуйы һөт йыйып тапшырғанбыҙ. Бынан инде ауыл кешеһе лә, эшкәртеүсе предприятие ла ота. Хәҙер беҙҙең яҡтарҙа халыҡ та шундай тәртипкә күнекте. Шуға миңә ауылдарҙа һөт аҡсаһын таратыуы ла күңелле, ваҡытында иҫәпләшкәс, етештергән продукцияһын һатҡан кешеләр ҙә ҡәнәғәт.Үҙ эшенә яуаплылыҡ менән ҡарағас, уның үҙенең хеҙмәт хаҡы ла һәйбәт сыға. Предприятие йыйылған 1 литр һөт өсөн уға бер һум түләй. Июлдә ул 35 тонна продукция әҙерләгәне өсөн ҡулына 35 мең һум аҡса алған. Үҙе әйтмешләй, халыҡ һөт һатыуҙа әүҙемлек күрһәтһә, уның кереме лә шунсаға арта.– Хәҙер кешеләрҙе артыҡ өгөтләп тораһы юҡ, – ти ул.– Сөнки күп ғаиләләр шул һөт һатыуҙан ингән аҡсаға күҙ терәп йәшәй. Халыҡта ла, миндә лә ҡыҙыҡһыныу булғас, быйыл продукция йыйыуҙа 2000 центнер үрен уҙып китермен, тип торам. әлбиттә, беҙҙең өсөн ял көндәре лә юҡ, ярай иптәшем Сергей миңә һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙа.Эшлекле ҡатын Мария Григорьеваның күп балалы әсә булыуын да телгә алып үтергә кәрәктер. Улар ғаилә башлығы менән бер ҡыҙ һәм дүрт ул тәрбиәләп үҫтергәндәр. Ололары инде үҙ аллы тормош юлына аяҡ баҫырға ла өлгөргән. Уртансылары Володя әле Камчаткала ил алдындағы изге бурысын үтәй. Мәктәп йәшендәге Леня менән Вася – өйҙә ата-әсәһенең иң ышаныслы ярҙамсылары.Хужабикә үҙе былтыр, биш бала әсәһе булараҡ, 50 йәштән хаҡлы ялға сыҡҡан. Ләкин ижтимағи хеҙмәтте яҡын күргән Мария Леонидовна тыныс ҡына өйҙә ята алмаған, өс ай үтеү менән ошо эшенә урынлашҡан.– Комбинат етәкселәренең, ауылдаштарымдың һүҙен йыҡманым инде, – ти ул. – Нисектер пенсияға сығыу менән икенсе һулышым асылғандай булды. Еңел булмаған әлеге эшемдән дә тик кинәнес табам. һәр көн иртән ҡуйы һөтлө тулы биҙрәләрен күтәреп, мине шәхси ихаталарҙа көтөп алалар. һүҙ ҙә юҡ, был эштә өлгөрлөк һәм тырышлыҡ кәрәк. Әлегә ауыл кешеләренән тик рәхмәт һүҙҙәрен генә ишетәм.Миҙхәт ШӘРИПОВ.Шаран районы.Автор фотоһы.


title: Бүләктәр - бер йөк

maintext: Матбуғатҡа яҙылыу ваҡыты тағы ла килеп етте. Яратҡан гәзит-журналдарға 2017 йылдың тәүге яртыһына яҙылыу менән бер рәттән, хәҙер инде матур йолаға әүерелгән бүләктәр оттороу был юлы ла ойошторола. “Йәшлек”тең дуҫтарынан байтағы төрлө бүләктәрҙе алып ҡыуанғаны булды. Шундай мөмкинлекте ҡулдан ысҡындырмағыҙ.Бүләк эйәһе булыу шарттары әүәлгесә ябай. “Аҙна һайын – бүләк!” тигән отош конкурсында ҡатнашыу өсөн “Йәшлек”кә һәм үҙ районығыҙ йә ҡалағыҙ гәзитенә яҙылырға ла, күсермәһен беҙҙең редакцияға ебәрергә һәм һөҙөмтәләрен көтөргә. Йәнә лә шундай уҡ күсермәне Өфө ҡалаһы, Киров урамы, 45-се йортҡа – “Республика Башкортостан” нәшриәт йортоноң подписка бүлегенә юллағыҙ. Приз отоусылар киләһе йылдың февралендә билдәләнәсәк.“Бәхетле авто” тигән конкурста ҡатнашыу өсөн район йә ҡала гәзитенә яҙылыу ҙа етә. Бының өсөн редакцияға килергә кәрәк – һеҙгә автомобилегеҙгә йәбештерергә махсус наклейка бирәсәктәр. Аҙаҡтан редакция приз уйнатыу көнөн хәбәр итһә, шул наклейкалы машинағыҙ менән килеүегеҙ һорала.Һәм тағы ла. Яратҡан баҫмағыҙ редакцияһына теге йәки был гәзит-журнал һеҙҙең тормошҡа ниндәй яҡшы йоғонто яһауын һүрәтләгән ҡыҙыҡлы тарих яҙмаһын ебәрегеҙ. Редакция һайлаған иң шәп 10 яҙма араһына эләкһәгеҙ, һеҙгә “Республика Башкортостан” нәшриәт йорто үткәргән финалда ҡатнашыу мөмкинлеге бирелә.Бына шулай, дуҫтар, бүләктәр етерлек. Ә уларҙы отмаған хәлдә лә отолмаясаҡһығыҙ – ҡулда бит яратҡан баҫмағыҙ була.Бергә булдыҡ, бергә ҡалайыҡ!Ҡәҙерле дуҫтар!Ҡасандыр “Йәш төҙөүсе”, “Башҡортостан пионеры” ине, ә хәҙер – “Йәншишмә” исеме менән донъя күргән баҫма. Исеме үҙгәрһә лә, гәзит һаман Башҡортостан балалары һәм үҫмерҙәре өсөн. Малайҙар һәм ҡыҙҙарҙың дуҫы, кәңәшсеһе, серҙәше ул. Күптәр өсөн ижад майҙаны ла. “Был донъяла ниҙәр бар?”, “Сәйәсәткә сәйәхәт”, “Илһам”, “Тәрбиә мәктәбе”, “Төнгө урам”, “Һеҙ табынған йондоҙҙар”, “Ғаилә усағы”, “Былар ҡыҙыҡлы”, “Фән серҙәре”, “Ижади түңәрәктәрҙә”, “Күңелдәрҙең иләҫ-миләҫ сағы”, “Тәбиғәт бите”, “Минең бәләкәй бизнесым”, “Һөнәре барҙың – ҡәҙере бар”... Бына ошондай үҙенсәлекле рубрикаларыбыҙ бар.2017 йылға гәзит-журналдарға яҙылыу башланды. Әйҙәгеҙ, киләһе йылда ла бергәләп уҡыйыҡ “Йәншишмә”не! Әйткәндәй, гәзиткә яҙылғандар “Йәншишмә”-лото” уйынында ҡатнаша ала. Бәхет йылмайһа, гәзитле лә, бүләкле лә булырһың. Бының өсөн 1-ҙән 5-кә тиклемге һандарҙы үҙең теләгән тәртиптә яҙып, редакцияға ебәреү ҙә етә. Мәҫәлән, 2,3,5,4,1.“Йәншишмә”гә – синыф менән!” акцияһын да башлайбыҙ. Унда ҡатнашыусыларҙы ла иҫтәлекле бүләктәр көтә.15 сентябргә тиклем киләһе йылдың ярты йыллығына элекке хаҡ менән, йәғни 457 һум 26 тингә алдан яҙылырға була. Унан һуң инде хаҡтар бер аҙ артасаҡ. Шулай уҡ был көндән башлап 2017 йылға тулыһынса яҙылыу мөмкинлеге лә бар.Яҙыл, уҡы, булма ғәмһеҙ,“Йәншишмә”һеҙ –донъя йәмһеҙ!Индексыбыҙ – 50605.


description: «Башҡортостан» телерадиокомпанияһының «Юлдаш» һәм «Ашҡаҙар» каналдары үҙҙәренең даими тыңлаусыларына яҡшы таныш булған күренекле публицист һәм журналист Марсель Ҡотлоғәлләмовтың радио фондында

title: Күҙ етмәгән ергә һүҙ етә


title: Парижда тыуған “йондоҙло” ғаилә

maintext: Башҡортостандың халыҡ артистары Гөлсинә МӘҮЛЕКӘСОВА менән Илдар МАНЯПОВ бөгөн – Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының иң сағыу “йондоҙҙары”, төп партияларҙы башҡарыусы әйҙәүсе бейеүселәр. Ике тиҫтә йылға яҡын эшләү дәүерендә улар төрлө образдарҙа Өфөлә генә түгел, Рәсәйҙең һәм сит илдәрҙең ҙур ҡалаларында сығыш яһаны. Ромео менән Джульетта, Принц менән Золушка, Зәйтүнгөл менән Йомағол, Зигфрид менән Одетта-Одиллия кеүек ғашиҡ йәндәрҙе сағылдырған был ике бейеүсе – тормошта ла матур пар. Ҡыҙҙары Ренатаға биш йәш.Ә был мөхәббәт тарихы ҡасан башланған һуң? Ике “йондоҙ”ға бер ғаиләлә йәшәү, бер труппала бейеү ауыр түгелме? Ошо һорауҙарға яуап эҙләп, Гөлсинә менән Илдарҙы әңгәмәгә саҡырҙыҡ. Һүҙ шулай уҡ балет артистарының үҙенсәлекле тормошо тураһында ла барҙы.– Беҙ икебеҙ ҙә ике йыл айырма менән бер үк хореография училищеһында уҡыныҡ. Уҡырға килгән саҡта миңә 10 йәш ине, ҡыҙҙар менән артыҡ ҡыҙыҡһыныу булманы. Шуға күрә тәүге тапҡыр күреүемде, танышҡан көндө хәтерләмәйем. Яҡындан аралашманыҡ, бары тик бер-беребеҙҙе белә инек. Театрҙа эш башлағас, данлыҡлы хореограф Шамил Әхмәт улы Тереғолов һынамаҡ өсөн генә беҙгә “Аҡҡош күле” балетында төп партияларҙы тапшырҙы. Һәм сәхнә пары булараҡ уңышлы ғына эшләй башланыҡ, шуға күрә бер-бер артлы мөхәббәтле образдарҙы башҡарыу бәхете татыны. Өс йыл дауамында барған репетициялар, гастролдәр, бергә сығыш яһауҙар эҙһеҙ үтмәне: ныҡлап аралаша башланыҡ, дуҫлыҡ яйлап ялҡынлы мөхәббәт хистәренә әүерелде. Хистәр өсөн бейеү сәнғәте ҙур этәргес булды, тип әйтә алам. 2005 йылда Гөлсинәгә дуҫлыҡ тәҡдим иттем һәм өс йылдан һуң ғаилә ҡорҙоҡ.Һөнәр үҙенсәлектәрен иҫәпкә алһаң, киреһенсә, ярҙам итә. Үҙенсәлекле көн режимы, диеталар, гастролдәр, эштән арып, ҡыл да ҡыбырлата алмаҫлыҡ хәлдә ҡайтҡан кешене башҡа һөнәр эйәһе аңлай аламы ни?Театрыбыҙҙа тормошон башҡа һөнәр эйәләре менән бәйләүсе артистар бар. Аллаға шөкөр, матур йәшәйҙәр. Тимәк, аңлайҙар. Ә шәхсән мин ундай тормошто күҙ алдына ла килтерә алмайым.– Улар бик күп булды. Илдар тәү ҡарашҡа тотанаҡлы, тыныс кеше булһа ла, мине матур ҡылыҡтары менән йыш аптыратты. Улар араһынан “иң-иңе” тормош ҡорорға тәҡдим иткән көн булғандыр. Францияға Башҡортостан мәҙәниәте көндәре уңайынан гастролгә барғайныҡ, Эйфель башняһында ул миңә ҡулын һәм йөрәген тәҡдим итте. Ундағы эмоцияларҙан башым әйләнеп, мәлендә үк кейәүгә сығырға ризалыҡ бирҙем.Юҡ. Барлыҡ булмышымды, физик мөмкинлектәремде, эмоцияларымды, уйҙарымды һәм ваҡытымды балет сәнғәтенә арнағанмын. Театрҙарға йөрөгө килә, әммә барырға теләгән спектаклдәр ваҡыты беҙҙең сығыштар менән тап килә. Концерттар менән дә шул уҡ хәл. Бик һирәк эләккән ял көндәрендә яңы фильмдар ҡарар өсөн кинотеатрға барабыҙ. Бары тик бала саҡтан әсәйем тәрбиәләгән ғәҙәт бар: китап уҡыйым. Сөнки уны өйҙә, арып ҡайтҡандан һуң диванға ятып уҡырға була (көлә – авт.)Һирәкләп булһа ла балыҡҡа йөрөргә ваҡыт таба алам. Шулай уҡ Гөлсинә китап уҡырға мине лә өйрәтеп алды.– Башҡа кешеләргә ғәҙәти булған ял көндәрендә уларға мәҙәни ял ойоштороу маҡсатында беҙ эшләйбеҙ. Әйткәндәй, тулы зал булып килгән тамашасы беҙгә байрам кәйефе бүләк итә. Йәйге ялда иһә ғаиләбеҙ менән мотлаҡ ауылға, өләсәйемдәргә ҡунаҡҡа ҡайтабыҙ. Унан һуң инде, мөмкинлек булһа, һаулыҡты нығытыу маҡсатында диңгеҙ буйына барып ял итәбеҙ.– Улай тип әйтмәҫ инем. Ваҡыт булғанда теләк булмай, теләк булғанда – ваҡыт юҡ. Ашарға әҙерләйем, өйҙө тәртиптә тоторға тырышам. Күпселек өй эштәрен Илдар менән бергә башҡарабыҙ. Ә инде уға ла ваҡыт ҡалмаһа, әсәйем ярҙамға килә. Сөнки ул һайлаған һөнәребеҙҙең ауырлығын да белә, үҙенсәлектәрен дә аңлай.– Ренатаны тәрбиәләү күберәк кем иңенә төшә?Өләсәйҙәрҙекенә (көлә – авт.). Уларҙың ярҙамы әйтеп бөткөһөҙ ҙур. Ренатаға бер йәш тулыу менән эшкә сыҡтым. Репетициялар һәм спектаклдәр ваҡытында – әсәйем, ә гастролдәр мәлендә ҡәйнәм ҡарай. Әҙ генә буш ваҡытыбыҙ булһа, ҡыҙыбыҙ менән үткәрергә тырышабыҙ. Хәҙер инде ул ҙурайҙы, “ярай-ярамай”ҙы аңлай башланы. Шуға күрә үҙебеҙ менән театрға ла алып йөрөйбөҙ. Театр буфетынан төрлө тәмлекәс алып ашатабыҙ, шуға күрә ул бик теләп килә. Ә тәрбиәгә килгәндә, моғайын, ейән-ейәнсәрҙәргә күп ваҡыт бүлербеҙ, тип уйлайым.Эште өйгә алып ҡайтмайбыҙ, хәйер, эш буйынса бәхәстәр бөтөнләй булмай тиерлек. Ниндәйҙер мәлдәрҙе үҙ-ара кәңәшләшеп алабыҙ, үҙ фекеребеҙҙе көсләп таҡмайбыҙ. Тормошта бер-беребеҙгә ҡаршылашмай ғына йәшәргә тырышабыҙ.. Мөхәббәт һәм ышаныста, сабырлыҡ һәм ихтирам тойғоларында.Алтыным, йәнем, ҡояшым, тип өндәшкәнебеҙ юҡ. Йәнәш ултырып та бер-беребеҙгә ҡағылмауыбыҙ мөмкин. Шул уҡ ваҡытта күңелдәребеҙ, йәндәребеҙ бер бөтөн. Беҙҙең был хистәрҙе кемдер аңламайҙыр, әммә үҙебеҙгә рәхәт.Юҡ, әммә теләге һәм таланты булһа, ҡаршы төшмәйәсәкбеҙ. Әлегә аныҡ ҡына теләк белдерергә уға иртәрәк.Аңлы рәүештә һайланым тип әйтә алмайым, әммә биш йәшемдән бейергә яраттым. Бейеүсе булмаһам да, бейеү уҡытыусыһы булыр инем, моғайын. Әйткәндәй, өс йыл буйы училищела балалар менән эшләп ҡараным. Эш хаҡының бәләкәй, ә йөкләмәләрҙең күп булыуына ҡарамайынса, һөнәрем оҡшаны. Балет артисының сәхнә ғүмере ҡыҫҡа, оҙаҡламай хаҡлы ялға ла сығыр ваҡыт етә. Бәлки, киләсәктә үҙемде бөтөнләй икенсе, сәхнәгә яҡын булмаған һөнәрҙә лә һынап ҡарармын, кем белә.. Ә мин биш йәшемдән ошо театрҙа үҫтем, атайым менән (билдәле музыкант, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Ғәлим Мәүлекәсов – авт.) опера һәм балет спектаклдәренә йөрөнөм. Балет труппаһының репетицияларын ҡарап, һәр ваҡыт улар кеүек бейергә хыялландым. Хыялымдың тормошҡа ашыуы менән бәхетлемен.Әлбиттә, яратҡан ир булараҡ, ул хис миңә ят түгел. Тик уны Гөлсинәгә һиҙҙереп, һүҙгә килешеүгә алып барып еткергәнем юҡ. Ә сәхнәлә ниндәй генә мөхәббәтле ролдәрҙе башҡармаһын, көнләшмәйем. Сөнки, артист булараҡ, уларҙың бары уйын икәнен аңлайым. Беҙҙең һөнәрҙең үҙенсәлеге лә шунда: тормошта битараф булған, хатта кеше булараҡ бөтөнләй ҡабул итә алмаған партнер менән дә сәхнәлә мөхәббәт уйнарға тейешбеҙ.Мин тәбиғәтем менән тиҙ һимерә торған кешемен. Шуға күрә һәр ваҡыт үҙемде сикләргә, еңел ризыҡ менән генә туҡланырға тырышам. Ә Гөлсинә ул яҡтан бәхетле.Ғәҙәттә, йәйге ялдан һуң формаға инеү өсөн икмәктән һәм тәмлекәстәрҙән баш тартам. Көндәлек рационда мотлаҡ ит бар, сөнки ул көс бирә.Илдар. Йылдар дауамындағы күнекмәләр һөҙөмтәһе был. Ҡайһы саҡта репетицияларға ҡарағанда спектакль еңелерәк үтә. Сөнки спектакль барышында һәр ваҡыт сәхнәлә булмайһың, бер аҙ ял итергә була. Ә репетиция алһыҙ-ялһыҙ дүртәр сәғәткә һуҙыла.Эйе. Шамил Әхмәт улының бер һүҙе бар ине: беҙҙең бер еребеҙ ҙә ауыртмай икән, тимәк, үлгәнбеҙ. Бер тапҡыр спектакль барышында аяғымдың баш бармағы һынды. Ауырлыҡ менән, тән ғазаптары аша спектакль тамамланғансы бейенем.Йәрәхәттәр булмаһа, ауырыған саҡтар була. Тән температураһы юғарымы, ашҡаҙан ауыртамы, йә башҡа сәбәптәр... Мәҫәлән, Илдарҙың умыртҡа бағанаһы менән проблемалары бар, партнерын күтәреү йәки һикереү ҡайһы саҡта ауыртыу бирә. Әммә сәхнәгә сығыуҙан баш тартмайбыҙ, уға хаҡыбыҙ ҙа юҡ. Ышанып ролдәр тапшырылған икән, тимәк, уны аҡларға кәрәк. Ошо ныҡышмал холҡобоҙ, сыныҡҡанлыҡ, яуаплылыҡ маҡсаттарға ирешергә, исемдәр яуларға, театрҙа алдынғылар рәтендә булырға ярҙам итте лә инде. Ҡалған сәхнә ғүмеребеҙҙе лә һайлаған һөнәребеҙгә хыянат итмәй, тамашасылар һөйөүен юғалтмай үткәрергә ине, тип теләйбеҙ.Гөлнур ҠЫУАТОВА әңгәмәләште.


description: Ылаҡ (22.12 – 20.01) Сит кеше йоғонтоһона эләгеүегеҙ ихтимал. Шуға күрә тик яҡындарығыҙҙан ғына кәңәш һәм ярҙам һорағыҙ. Йөрәк сирлеләргә осорҙо тыныслыҡта үткәрергә кәрәк. Был бигерәк тә

title: Йондоҙнамә (26 сентябрь-2 октябрь)

maintext: Ылаҡ (22.12 – 20.01)Сит кеше йоғонтоһона эләгеүегеҙ ихтимал. Шуға күрә тик яҡындарығыҙҙан ғына кәңәш һәм ярҙам һорағыҙ. Йөрәк сирлеләргә осорҙо тыныслыҡта үткәрергә кәрәк. Был бигерәк тә шишәмбе һәм шаршамбыға ҡағыла. Үҙегеҙҙе йәлләргә өйрәнегеҙ.һыуғояр (21.01 – 19.02)Тәү ҡарашҡа, эштәрегеҙ күбәйеп киткән кеүек. Улар бер мәлдә өйөлмәһен тиһәгеҙ, бөгөндән үк сиратлап тотоноғоҙ. Һөҙөмтәлә әүҙемлегегеҙҙе арттырырға мәжбүр булырһығыҙ. Быны эш мәсьәләләрен хәл итеүгә лә йүнәлтегеҙ. Тырышлығығыҙ премия менән билдәләнер.Балыҡ (20.02 – 20.03)Һеҙгә һис тә өйҙә генә ултырырға ярамай. Төрлө сараға, театрға йөрөгөҙ, дуҫтарығыҙ менән осрашығыҙ. Яңғыҙҙарға йәр табыу ихтималлығы арта. Тик спорт менән әүҙем шөғөлләнмәгеҙ, йәрәхәтләнеү хәүефе һағалай.Ҡуҙы (21.03 – 20.04)Осор ниндәйҙер яңы эшкә тотоноу өсөн уңайлы. Тик быға эргәгеҙҙә фекерҙәштәр һәм ярҙамға килерлек кешеләр барлығына ышанғас ҡына тәүәккәлләгеҙ. Элекке дуҫтарығыҙҙы осратыуығыҙ ихтимал. Быға әҙер булмаһағыҙ ҙа, улар тормошоғоҙҙо үҙгәртер.Буға (21.04 – 21.05)Фекер айырымлығы һәм килешмәүсәнлек арҡаһында ғаиләгеҙҙә ыҙғыш сығыр. Һеҙгә яҡтарҙы яраштырыусы булырға тура килер. Юҡһа иреш-талаш оҙаҡҡа һуҙыласаҡ. Кеҫә яғы ла борсор. Көтмәгәндә аҡса кәрәгер. Банктан кредит алырға тура килмәгәйе.Игеҙәктәр (22.05 – 21.06)Сирләүселәрҙең хәле еңеләйер. Кемдең бурысы бар, ҙур суммала аҡса алыр. Мөхәббәттә уңмағандар үҙ бәхетен табыр. Был осор һеҙгә бик күп яҡшы хәбәр килтерер. Иң мөһиме – уларға ҡыуанырға онотмағыҙ.ыҫала (22.06 – 23.07)Етәкселек ҡуйған мәсьәләләрҙе хәл итеүгә ижади ҡарағыҙ. Уларға күп ваҡытығыҙҙы сарыф итергә әҙер булығыҙ. Мөһим ҡағыҙҙарға ҡул ҡуйғанда, яңылышыуҙан һаҡланығыҙ.Арыҫлан (24.07 – 23.08)Уңайһыҙ хәлгә тарыуығыҙ бик ихтимал. Теләһә ниндәй осраҡта ла, көсөргәнешлекте кәметеү өсөн, барыһын да көлкөгә һабыштырығыҙ. Кешеләр менән эшләүселәрҙе уңайһыҙ осор көтә. Кәйефегеҙ ҙә шәптән түгел. Шунлыҡтан әллә ни әҙәплелек менән айырылмаҫһығыҙ.Ҡыҙ (24.08 – 23.09)Көнкүреш мәсьәләләрен хәл итергә ваҡыт етте. Осор йәшәү урынын алмаштырыу, ремонт менән булышыу өсөн уңайлы. Быға аҡсағыҙҙы йәлләмәгеҙ. Һуңғараҡ бик шәп аҡса эшләү яйы сығыр.Үлсәү (24.09 – 23.10)Аҡса ҡулығыҙға күп инер. Тик уны бик тиҙ тотонорһоғоҙ ҙа. Быға әллә ни ҡайғырмағыҙ. Барыһы ла яҡшыға. Оптимизмығыҙ артыр. Уны ғаиләгеҙгә лә йоҡтороғоҙ. Ниндәйҙер яҡынығыҙ ярҙамға мохтаж. Уны иғтибарһыҙ ҡалдырмағыҙ.Саян (24.10 – 22.11)Яҡын кешегеҙ тарыған ваҡиға арҡаһында бик борсолорһоғоҙ. Тик уға ярҙам итеү өсөн һеҙгә һалҡын ҡанлы булырға кәрәк. Сентябрь һеҙҙең өсөн шәптән булманы. Шуға ай аҙағына тиклем ял итеп, көс йыйып ҡалырға тырышығыҙ.Уҡсы (23.11 – 21.12)Дошмандарығыҙ әүҙемләшер. Һеҙҙең турала ғәйбәт таратырҙар. Быға иң яҡшы яуап – бер нисек тә иғтибар итмәгеҙ. Ғашиҡтар донъяһын онотор. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, шул арҡала эш тә икенсе планға күсер. Һаҡ булығыҙ,


description: 27 сентябрь – Тәрбиәсе һәм бөтә мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары хеҙмәткәрҙәре көнө Заманында интернатта йәшәп белем алған атайым бала саҡ һәм үҫмер йылдары хаҡында йыш телгә ала. “Вәт,

title: Күңелдәргә һалынған рухи орлоҡ мул емеш бирһә - шул бәхет…

maintext: 27 сентябрь – Тәрбиәсе һәм бөтә мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары хеҙмәткәрҙәре көнөЗаманында интернатта йәшәп белем алған атайым бала саҡ һәм үҫмер йылдары хаҡында йыш телгә ала. “Вәт, исмаһам, тормош мәктәбе. Бәләкәйҙән үҙеңде кеше араһында тоторға, таҙалыҡ һәм тәртип булдырырға өйрәнәһең. Тора-бара күркәм сифаттар аша үҙаллылыҡҡа һәм лидерлыҡҡа юл яраһың…” Һәм барлыҡ уңыштарҙың башында кем тора? Әлбиттә, тәрбиәсе. Хәйер, интернат тәрбиәселәренең эш нескәлектәрен күптәр белеп тә бөтмәй. Ишетеп-белгәндәре иһә бер яҡлы ғына аңлай торғандыр… Хеҙмәттәренең үҙенсәлеге ниҙә? Иңдәренә ниндәй бурыс һалынған? Ошо һәм башҡа һорауҙарға яуап табыу маҡсатында Сибай ҡалаһы гимназия-интернатының тәрбиәселәр кафедраһы эшмәкәрлегенә байҡау яһарға тырыштыҡ та инде.Илле биш йыллыҡ тарихҡа эйә булған белем усағы шул ваҡыт эсендә әллә күпме малай-ҡыҙға ныҡлы ҡанат ҡуйып, төрлө киңлеккә осорҙо. Бар йәһәттән сыныҡҡан ҡошсоҡтар бирешәме ни? Уларҙың күпселеге тормошта юғалып ҡалмай, үҙ урынын табып, илебеҙ һәм халҡыбыҙ мәнфәғәтенә тос өлөш индерҙе. Бөгөн дә сығарылыш уҡыусыларының йөҙгә ҡыҙыллыҡ килтермәүе маҡтауға лайыҡ.– Интернат электән көслө тәрбиәселәре менән дан тотто. Дилә Әҙеһәмова, Нәйлә Бикбова, Долия Сәйетова, Ғәлиә Әхмәтова, Ләлә Әминева – беҙҙең остаздарыбыҙ. Улар беҙгә һөнәр серҙәрен тулыһынса асырға ярҙам итте. Әлеге ваҡытта ла уларҙың эш алымдары менән эшләп киләбеҙ, – тип тәрбиәселәрҙең ғорурлыҡ кисереүе ошо хаҡта һөйләй түгелме?Әйткәндәй, бөгөн белем биреү учреждениеһында йәмғеһе 16 тәрбиәсе эшләй. Шуларҙың яртыһы тиерлек ике тиҫтә йылдан ашыу ғүмерен ошо һөнәргә арнаған. Араларында “БР-ҙың мәғариф алдынғыһы” исемен йөрөтөүселәр ҙә, юғары категорияға эйә булыусылар ҙа, төрлө конкурстарҙа еңеү яулаусылар ҙа бихисап. Мәҫәлән, 2012 йылда республикала тәүге тапҡыр үткән тәрбиәселәр ярышында Мәрйәм Сәлихова еңеүсе тип табылған. Ике йылдан Гөлмәрйәм Йосопова 3-сө урын яулаған. Былтыр иһә Нурия Туйсинаға етеүсе булмаған.Мәктәптәрҙән айырмалы рәүештә, гимназия-интернат системаһында һәр уҡыусы өсөн тәрбиәселәр яуап бирә. Йәғни уҡыусыларҙың өлгәш кимәленән башлап, дәрестән тыш ваҡыттарын да ойоштороу ҙа уларҙың иңенә һалынған. Хатта быныһын иң мөһиме тип әйтергә мөмкин.– Малай-ҡыҙҙар иртәнге сәғәт 7-лә зарядкаға йыйыла, – ти, уҡыусыларҙың көн графигы менән таныштырып, өлкән тәрбиәсе Гөлфиә Хәмитйән ҡыҙы Йәнтилина. – Дәрестәрҙән һуң барлығы 22 түңәрәк-секция эшләй. Аҙнаһына бер тапҡыр ҡаланың мәҙәни-ял итеү учреждениеларына экскурсия ойошторола. Сәғәт 4-тә барлыҡ кластар ҙа үҙ аллы әҙерлеккә – өйгә эштәрҙе башҡарыу өсөн кабинеттарға йүнәлә. Йәғни иртәнсәк уҡыуға оҙатып ҡалыуҙан алып әүен баҙарына киткәнсе, шул иҫәптән көнөнә биш тапҡыр ойошторолған туҡланыу мәлендә лә тәрбиәсе ҡарауында була уҡыусылар.Яңы ғына 5-сене бөтөп, атай-әсәй ҡосағынан, тыуған ауылынан айырылған баланың әүҙемлеген арттырыу, һәләтен асыу йәһәтенән маҡсатлы эштәр башҡарыла. Төрлө темаға ойошторолған әңгәмәләр, класс сәғәттәре, күренекле шәхестәр менән осрашыуҙар, театр, киноға йөрөтөү уҡыусыларҙың донъяға ҡарашын киңәйтмәй, фекерләү ҡеүәһен үҫтермәй ҡалмай. Улар Сибайҙан алыҫ булмаған Бөрйән, Арҡайым, Темәс һәм башҡа төбәктәрҙәге тәбиғәт һәйкәлдәренә, профессиональ йүнәлеш алыу маҡсатында Өфө, Магнитогорск ҡалаларына йыш барып тора. Әйткәндәй, тәрбиәселәр поход-экскурсияларҙы ойоштороуҙы һәр ваҡыт хуплаған, ярҙам иткән гимназия-интернат директоры Роза Хаммат ҡыҙы Бикбоваға сикһеҙ рәхмәтле.Үрҙә интернатты тормош мәктәбенә тиңләп, шәхес тәрбиәләү юҫығындағы әһәмиәтен әйтә биреберәк ҡуйғайныҡ. Ысынлап та, уҡыусыларҙың уҡыу кабинеттарында, йәшәгән бүлмәләрендә үҙҙәре тәртип булдырыуын, ашханала сират буйынса дежур итеүҙе иҫәпкә алғанда, уларҙың хеҙмәткә һәм үҙаллылыҡҡа өйрәнеүе маҡтауға лайыҡ. Ә бына Башҡортостан Республикаһы Конституцияһы көнөнә арнап уҙғарылған сара үҫеп килеүсе быуындың күңелендә илһөйәрлек тойғоһо тәрбиәләүе менән әһәмиәтле. Шулай булмай, бар гимназия хор менән республикабыҙ Гимнын башҡарһын әле?! Республика көнөнә арнап үткәрелгән йәрминкә лә, гимназистар парады ла, сәләмәтлек көнө лә – барыһы ла юғары кимәлдә уҙғарыла.Тағы ла шуныһы: белем усағында үҙидаралыҡ эшләп килә. Эйе, бында президент, төрлө сектор һайлап ҡуйыла. Һайлау тигәндәй, улары бында ла ҡыҙыу төҫ ала икән. Башта президентлыҡҡа кандидаттар күрһәтелә. Агитация эше алып барыла, дебаттар үтә. Айырым билдәләнгән көндә сара уҙғарыла, ҡумталарға бюллетендәр төшөрөлә һәм президент һайланып та ҡуйыла.– Тәрбиәсе ниндәй сифаттарға эйә булырға тейеш? – тип, яуап артынан әңгәмәселәремә төбәләм.– Тәү сиратта, әлбиттә, балаларҙы яратыу мөһим, – ти тәжрибәле Сулпан Ғәйнислам ҡыҙы Илембәтова. – Ваҡыт менән иҫәпләшмәү, һәр береһен үҙеңдеке кеүек күреү ҙә һөнәреңә ҡарата һөйөү тәрбиәләй.– Ата-әсәләр менән яҡшы бәйләнеш булдырылған. Һәр береһенең ғаиләһен яҡындан беләбеҙ. Балалар ҙа тәрбиәселәрҙе икенсе әсәй кеүек күрә, тип һүҙгә ҡушыла Рәүилә Ишбулды ҡыҙы Кәримова.– Элекке сығарылыш уҡыусылары менән дә аралашып торабыҙ. Үҙ өйөбөҙгә ҡайтҡан кеүек булабыҙ, тип интернат юлына саң ҡундырғандары юҡ, – тип әңгәмәне хуплап ҡуя Нурия Нуриман ҡыҙы.Шуны әйтеү мөһим: һәр тәрбиәсенең үҙ эш йүнәлеше бар. Мәҫәлән, берәүҙәр гимназистарға бәләкәйҙән шахмат-шашка кеүек интеллектуаль уйындарҙы өйрәтә, икенселәр халыҡ педагогикаһы нигеҙен төптән өйрәтеүҙе маҡсат иткән, өсөнсөләр иһә илһөйәрлек тәрбиәләүгә иғтибар бирә.Шулай итеп, донъялағы ниндәй генә һөнәрҙе алһаң да, үҙ нескәлеге һәм үҙенсәлеге бар. Мәҫәлән, төҙөүсе, эшен тамамлағас, һөҙөмтәһенә ҡыуанып, ҡәнәғәтләнеү тойғоһо кисерә. Ә тәрбиә эшенең һөҙөмтәһе иһә тәү ҡарамаҡҡа күҙгә күренеп бармаған кеүек. Әммә, күңелдәргә һалынған рухи орлоҡ тиҫтә йылдарҙан мул емеш бирәсәк бит. Үҙҙәре әйтмешләй, тәрбиәләнеүселәренән рәхмәт һүҙҙәре ишетеүҙән дә ҙур бәхет бармы икән?Данил ӘБДЕЛҒАЗИН.Сибай ҡалаһы.


description: Проценттар нисбәтен һанға әйләндергәндә әле 1 миллион 189 мең 296 кеше 3426 участокта тауыш биргән. УИК-тарҙың 38-е кешеләрҙең ваҡытлыса булыу ерҙәрендә - дауаханаларҙа, санаторийҙарҙа, тәфтиш

title: Әлеге ваҡытҡа 39% һайлаусы тауыш биргән


description: Элек, СССР мәлендә ауылдар, район үҙәктәре араһында кеше ташыған ПАЗ-672М автобусы үҙенең түңәрәк формалары менән ысынлап та йомро икмәккә оҡшаған. Водителдәр уны Колобок тип йөрөтә. Бындай техника

title: Сибайҙа - ҡыҙыл "колобок"


description: БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһының идара итеү проблемалары һәм дәүләт хеҙмәте ғилми-тикшеренеү үҙәгендәге сәйәси эҙләнеүҙәр бүлеге начальнигы,

title: "18 сентябрҙәге Берҙәм тауыш биреү көнө нисек үтте?" - политолог-сәйәсмәндәрҙәр яуап бирә


description: Ҡойма буйында үҫкән виноград ҡыуағы ботаҡтарын ваҡ ҡына йәм-йәшел емештәр һырып алған. Ялтырағансы шымартылған малахит төймәләрҙе хәтерләтә улар. Көҙөн инде, бешеп еткәс, зәңгәрһыу-ҡара төҫкә

title: Тауыҡ ҡыҙына торған ер (хикәйә)


description: Юлдаш радиоһы тулҡындарында донъя күргән Телһөйәр рубрикаһы туған башҡорт телен яратыусы, үҙ телендә аралашыусы, уны тағы ла нығыраҡ өйрәнергә, тел байлығын арттырырға теләүсе тыңлаусы өсөн әҙерләнә.

title: “Юлдаш” тәҡдим итә: “Телһөйәр”

maintext: "Юлдаш" радиоһы тулҡындарында донъя күргән "Телһөйәр" рубрикаһы туған башҡорт телен яратыусы, үҙ телендә аралашыусы, уны тағы ла нығыраҡ өйрәнергә, тел байлығын арттырырға теләүсе тыңлаусы өсөн әҙерләнә.Көндәлек тормошта башҡорт телендә аралашҡан, яҙышҡан кеше лә ул байлыҡты үтә лә самалы ҡуллана. Аҡыл эйәләренә тиң зыялыларыбыҙ төҙөгән һүҙлектәрҙә лә туған телебеҙ хазинаһының бик аҙ өлөшө теркәлгән. Ә ни тиклем гүзәл, тәрән, моңло ул беҙҙең тел! Башҡа телдәрҙә булмаған мәғәнәле һүҙҙәре күпме уның! Ә ни тиклем яңғырашлы был һүҙҙәр! Ошо һүҙҙәр тулыһынса телмәребеҙгә инеп, һөйләшебеҙҙә ҡулланылып, яҙған мәҡәләләребеҙҙә, тапшырыуҙарыбыҙҙа яңғыраһасы. Уларҙың күбеһе телмәрҙән бөтөнләй төшөп ҡалған, ҡайһылары айырым төбәктәрҙәге һөйләштәрҙә генә осрай йәки иҫкергән иҫәпләнә, онотолғандары ла бар. һуңғы йылдарҙа күп һүҙ телмәребеҙгә кире ҡайтарылды, әлбиттә, руссанан тәржемәләрен ҡуллана башланыҡ. Был исемлекте тағы ла киңәйтеү, тап үҙебеҙҙең һүҙҙәрҙе телмәргә индереү маҡсатында эшләнгән сығарылыштарыбыҙҙа һүҙҙәр аңлатмаһы өсөн З. Ураҡсин етәкселегендә төҙөлгән "Башҡортса-русса һүҙлек" ҡулланыла.Тапшырыуҙы тыңлап барыусылар үҙҙәре үк, ҡабатлауға бер аҙ ваҡыт бүлгәндә, һүҙҙәр тупланмаһының артыуын, үҙ телен белмәүселәрҙә туған телде өйрәнеү теләге тыуыуын, киң ҡулланышта булмаған, хаҡһыҙ онотолған һүҙҙәргә, һүҙбәйләнештәргә ҡыҙыҡһыныу барлыҡҡа килеүен белдерә.Һөйләгәндәребеҙ урынлы, телмәребеҙ бай, һүҙебеҙ татлы булһын, милләттәштәр."Телһөйәр" рубрикаһын "Юлдаш" тулҡындарында һәр дүшәмбе 9 сәғәт 17 минутта һәм 20 сәғәт 45 минутта тыңлай алаһығыҙ.


description: Япраҡ аша төшкән ҡояш күҙҙе Ҡамаштыра сағыу төҫ менән, Был илаһи сихри матурлыҡты Нисек бутамаҫҡа төш менән? Ағастарҙың алтын япраҡтары Тәңкә булып ергә һибелә, Байлыҡ, муллыҡ, өмөт, хыял тейәп,

title: "Йәшлек" гәзите


description: Бына ун йыл элек кенә Өфө урамдарында ошондай Икарус автобустары йөрөнө. Аҙаҡ, 2006-2008 йылдар арауығында улар юҡҡа сыҡты. Кадрҙа Телеүҙәк-Сипайлово маршруты буйынса йөрөгән 2-се автобус

title: Өфө. Әй һәм Революция урамдары киҫелеше. 1990 йылдың апреле.


description: йәки Сит илдә йәшәүсе милләттәштәребеҙ унан дәртләнеп, сәмләнеп ҡайтты Былтыр йәй матбуғатта Баймаҡ районының Темәс ауылы ҡыҙы Линера Юламанова Өфө егете Азат Ғилфановҡа кейәүгә сығып, Америкала

title: Нью-Йоркта - башҡорттар йыйыны


description: Кисә гәзитебеҙҙең тоғро дуҫы, республиканың һәр ауыл-ҡалаһындағы йорттарҙы, урамдарҙы яңғыратып йәм биргән Юлдаш радиоһы 16 йәшен билдәләне. Ҡотлайбыҙ! Кисә гәзитебеҙҙең тоғро дуҫы, республиканың

title: "Юлдаш" радиоһына 16 йәш!


description: Бутерброд тиһәң, минең ниңәлер күҙ алдына ҡаймаҡ йә май һыланған, колбаса менән сыр һалынған икмәк килә лә баҫа. Сөнки бала саҡта тап шулай ашай инек. Үҫә килә табындарға шпрот менән майонездан яһай

title: Бутерброд пастаһы


description: Баш ҡалабыҙҙың Крупская урамында, В.И. Ленин йорт-музейы һәм БР буйынса Росреестр идаралығы бинаһы араһында ерҙе, яһалма объекттарҙың торошон үлсәүселәргә - геодезистарға арналған һәйкәл

title: Өфөлә геодезистарға һәйкәл ҡуйылды


description: Йырсы, башҡорт ҡыҙы Диләрә Иҙрисова 51-се халыҡ-ара вокалсылар конкурсында икенсе гран-при яуланы. Беренсе гран-при быйыл бер кемгә лә бирелмәне. Францияла уҙған конкурста сопрано тауышлы Диләрә

title: Беҙҙең Диләрәгә бөтә Европа һоҡланды

maintext: Йырсы, башҡорт ҡыҙы Диләрә Иҙрисова 51-се халыҡ-ара вокалсылар конкурсында икенсе гран-при яуланы. Беренсе гран-при быйыл бер кемгә лә бирелмәне.Францияла уҙған конкурста сопрано тауышлы Диләрә тамашасы һөйөүе призын да алды. Был еңеүҙәренә өҫтәп, төрлө яҡтан хеҙмәттәшлек саҡырыуҙарын да ҡабул итте.Тәүге турҙа ҡатнашырға 40 илдән 400 йырсы ғариза биргән, 98-ен һайлап алғандар, икенсе турға – 24, өсөнсөгә 10-ауһы сыҡҡан. Шулар араһында ни бары ике ҡатын-ҡыҙ ғына булған. Бына бит ниндәй ҡатмарлы һынауҙар үтеп, иң юғары баҫҡысҡа күтәрелгән беҙҙең һылыу.Диләрә Иҙрисова был конкурста оркестр менән тәүге тапҡыр һирәк башҡарыла торған “Гугеноты” операһынан Маргарита арияһын да йырлаған.


description: Бөрйән районының Иҫке Монасип ауылында күптән ремонт күрмәгән үҙәк урамда төҙөкләндереү эштәре бара. Уны Цезарь яуаплылығы сикләнгән ойошмаһы (директоры Ринат Сабитов) башҡара. Әлеге ваҡытта юлдың

title: Иҫке Монасип юлдары төҙөкләндерелә


description: 2016 йылдың тәүге яртыһында күсемһеҙ милек дәүләт кадастрына индерелгән участкаларҙың һаны өс процентҡа артып киткән. Был юлы һүҙ сиктәре законға ярашлы билдәләнгән ерҙәр тураһында бара. Тик шулай ҙа

title: Ерҙең сиге бар. Билдәләгеҙ!


description: 2 – 4 сентябрҙә Өфөлә #UfaForum белем алыу форумы ойошторолдо. Башҡорт йәштәре түҙемһеҙлек менән көтөп алған сарала республиканан, Силәбе өлкәһенән, Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән 600-ҙән ашыу кеше

title: #UfaForum - йәштәр өсөн!


description: Журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре, Башҡортостан Журналистар союзы рәйесе, «Йәшлек» гәзитенең баш мөхәррире Артур ДӘҮЛӘТБӘКОВ Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәре

title: Бөгөн "Йәшлек"тәр бик һөйөнөслө ваҡиғаға ҡыуана - баш мөхәрриребеҙ Артур Хәсән улы юғары наградаға лайыҡ булды!


description: Хәйбулла районының Татырүҙәк ауылында ағинәйҙәр клубы өс йыл эшләп килә. Ошо ваҡыт эсендә изге, матур күп эш башҡарылған. Мәктәпкә барып, балаларға “бирнә йыйыу” йолаһын күрһәттек. Яҙ етһә, кәкүк

title: Һәр сараның уртаһында - ағинәйҙәр


description: Баныу һәм Жәүәт Миһрановтар, барыһына ла шөкөр итеп, Учалы районының Оҙонгүл ауылында бәхетле ҡартлыҡ кисерә Көҙ – һары япраҡтар, һағышлы сонеттар һәм ололар миҙгеле. Көҙҙөң төрлө көнө булған кеүек,

title: Һуң булһа ла, бик уң ҡауышҡан ике уңған

maintext: Баныу һәм Жәүәт Миһрановтар, барыһына ла шөкөр итеп, Учалы районының Оҙонгүл ауылында бәхетле ҡартлыҡ кисерәКөҙ – һары япраҡтар, һағышлы сонеттар һәм ололар миҙгеле. Көҙҙөң төрлө көнө булған кеүек, ололар ҙа ғүмер көҙөндә төрлө төҫкә инә: сабыр, тын саҡтары ла була уларҙың, илаҡ, көйһөҙ мәлдәре лә... Ә Учалы районының Оҙонгүл ауылында ғүмер итеүсе Баныу менән Жәүәт Миһрановтарҙың көҙө гелән сыуаҡ көндәрҙән торғандай. Бер-береһенән риза булып, сөкөрләшеп, тыныс ҡына йәшәп ятҡан матур парға ҡарап һоҡланмау мөмкин түгел. Яҙмыш ептәре уларҙы ҡуша бәйләгәнгә тиклем, ғүмер юлдарының айырым үткәненә ышаныуы ла ауыр: Жәүәт Мәхмүтдин улы Учалы районының төпкөл бер ауылында йәшәгән, Баныу Яңыбай ҡыҙы – Әбйәлил районы сигендә. Әллә нисә тапҡыр юлдары киҫешә яҙһа ла, танышырға форсат сыҡмаған.– Рәхмәттән Мөслиха, Фәрит Мәҡсүтовтар менән дуҫ булдыҡ, байрамдарҙы йыш ҡына бергә үткәрә торғайныҡ, – тип һөйләй 85 йәшен туйлаған Жәүәт бабай, – ә Баныу – Мөслиханың, минең дуҫихамдың, яҡын ғына туғаны булып сыға. Беҙ дуҫтар, улар туғандар булғас, гел бер ерҙә, әммә аймылыш йөрөгәнбеҙ. Ә ҡатыным Месәүрә Баныуҙы белеп, унан камзул тектерергә лә ниәтләгәйне, тик өлгөрмәне, вафат булды. Уның вафатынан һуң ҡырҡын уҡытҡас, Баймөхәмәт мулланы ауылына алып барҙым да, юл ыңғайы Мөслихаларға һуғылдым. Ул, берәй әбейҙе индереп ҡуйма, Баныу исемле туғаным бар, шуны һиңә димләйем, тип, һеңлеһенең фотоһын күрһәтте. Фотолағы һөйкөмлө, асыҡ сырайлы ҡатын күңелгә тәү күреүҙән үк ятты. Мөслиха арлы-бирле иткәнсе, фотоны тиҙ генә йәшереп ҡуйынға тығып алдым. Фотоһүрәттәге ҡатынға ҡараған һайын нығыраҡ оҡшай, миңә сығырға ҡаршы килмәһә ярар ине, тип борсолам... Рәхмәттән ауылға ҡайтһам, Баныуҙың беҙҙең Оҙонгүлдә, Гөлнур ҡыҙында ҡунаҡ булып ятыуын белдем. Юҡ йомошто бар итеп Гөлнурға барһам, Баныу Тәслимә апаһында, йәғни Ишмөхәмәттәрҙә, тиҙәр. Юрамал магазин һатыусыһы тураһында һорашҡан булып, Ишмөхәмәттәргә юлландым. Шунда, ниһайәт, Баныу менән осраштыҡ. Уны Мөслиха: “Жәүәткә кейәүгә бараһың, баш тартһаң, миңә, апай, тип килеп тә йөрөмә”, – тип алдан нығытып иҫкәрткән икән. Шуға ла Баныу, иремдең өс йыллығын уҡытырмын да, килермен, тине. Нисәһе һуң, тим. Егерменсе апрелдә, тип яуапланы. Мин егерме беренсе апрелдә үк уны, никах уҡытып, үҙемә алып ҡайттым. Өйләнешеүебеҙгә ун етенсе йыл китте, татыу ғына йәшәп ятабыҙ. Элек Месәүрә менән ун йыл ураҙа тотҡайныҡ, Баныу менән дә ураҙаны ҡалдырғаныбыҙ юҡ. “Йәшлек”те, “Киске Өфө”нө алдырып уҡыйым. Әүәлерәк “Башҡортостан”, “ЗОЖ” гәзиттәрен, “За рулем” журналын да алдырғайным, хаҡтары “тешләшкәс”, уларҙан айырылырға тура килде. Мин бит йәш саҡтан китаптан өҙөлмәнем (ғөмүмән, телевизор булмағанғалыр, ахыры, беҙҙең заманда халыҡ китапҡа ябырылғайны). Джек Лондондың әҫәрҙәрен ныҡ яратып, әҫәрләнеп уҡыным. Жюль Верндың латин хәрефтәре менән башҡортса яҙылған “Серле утрау”ын да бер тында уҡыным әле ул. Кеше һәр саҡ уҡырға, камиллашырға, үҙ өҫтөндә эшләргә тейештер, тип уйлайым...Аҙ һүҙле Жәүәт бабай нисектер асылып китеп, бала сағына, йәшлек йылдарына әйләнеп ҡайтты, әллә күпме тарихи ваҡиғаны хәтерендә тергеҙҙе, исем-шәрифтәрҙе атаны – яҙып ҡына өлгөр:– Ошо нигеҙҙә олатай менән өләсәй торҙо, мин дә ошонда тыуғанмын. Бәләкәй саҡта, атай менән инәй күмәк хужалыҡ эшенән бушамағандыр инде, гел дә Хәҙисә өләсәйгә тағылып йөрөгәнем хәтерҙә. Атайым балыҡсы ине, 1941 йылда уны һуғышҡа саҡырҙылар ҙа, ярты юлдан кире борҙолар. 1942 йылдың яҙында фронтҡа китте, яуҙан әйләнеп ҡайтманы... Атайҙар урынына инәйҙәр ҡалды. Балыҡ менән Белорет һәм Миндәк ОРС-ы (отдел рабочего снабжения) шөғөлләнде, инәйемдәр Миндәк өсөн балыҡ тотто. Бүлектең ярҙамсы хужалығы бар ине, беҙ, үҫмерҙәр, инәйҙәргә ярҙам итеп, иген утаныҡ. Ҡоръятмаҫ тигән ерҙә ике үгеҙ, бер ат менән бесән дә саптыҡ. Мин сапҡыста һыбай йөрөнөм. Тамаҡ туймай, ашарға бик аҙ булды. Балтырған, бетлекәй, йыуа, бәшмәк йыйып, ОРС-ҡа тапшырҙыҡ. Уларҙы тоҙлай торғайнылар. Бәшмәк-йыуаға аҙ ғына булһа ла икмәк, ярма бирҙеләр. Ауылда дүртенсене бөткәс, Ҡаҙаҡҡолда уҡыуымды дауам иттем. Атайым бит фронтҡа киткәндә инәйемдәргә, Жәүәтте мотлаҡ уҡытығыҙ, тип әйтеп киткән, нисек уҡымайһың? Унан һуң колхозда эштә йөрөлдө, ҡайҙа ҡушалар – шунда. Байрамғол юлын да күтәрҙек хатта. Үҫеп еткәс, Исрафил Иҙрисов менән металлургия комбинатына уҡырға барырға дәртләнешкәйнек тә, аҡса түләргә кәрәк, тигәстәре, күңелебеҙ һүрелде. Ауыҙын асһа – үпкәһе күренеп торған, һалым, заем менән ергәсә баҫылған ауыл кешеһендә аҡса ҡайҙан булһын?! Шулай ҙа атайҙың аманатына хыянат итмәй, Сәлих Рамазанов менән Вознесенкаға механизаторҙар курсына уҡырға барҙым. Ул – алты айлыҡ, мин өс айлыҡ курста уҡып, имтихандарҙы уңышлы биреп, 1950 йылда ауылға ҡайтып төштөм. Колхоз етәкселеге мине Ишкен ауылынан Талиповҡа алмашсы итеп тәғәйенләне. Ҡаҙаҡҡол ауыл советына ҡараған ауылдарҙы Ленин колхозы итеп берләштергәстәре, Батталдан Әнүәр Таһиров менән трактор ремонтларға ҡуштылар. Инде йүнәтеп тә бөттөк, мине Ҡобағошҡа ла ебәрҙеләр. Вәрис Хәйбуллинды миңә алмашсы итеп ҡуйҙылар ҙа, иген һуғыу башланғас, ҡатмарлы молотилканы һөйрәтеп йөрөүҙе йөкмәттеләр. Ҡобағош, Ҡаҙаҡҡол, Ҡарағужала ноябргәсә икешәр смена эшләп, иген һуҡтыҡ. Шул мәлдә ҡулыма повестка килтереп тотторҙолар. Хәмитулла Саяров менән мине ун туғыҙынсы ноябрҙә армияға оҙаттылар. Беҙ, утыҙ алты егет, Мейәскә тиклем (йөҙ саҡрым!) асыҡ кузовта баҫып барҙыҡ. Ул саҡта юлдар юлмы һуң? Тығылышып баҫып, машина һелкеткән һайын ҡайҙа, нимәгә тотонорға белмәй йонсоп, ноябрь еленә елеккәсә туңып саҡ барып еттек тимер юлы вокзалына... Өфөлә бер көн ҡунғас, тағы тимер юлына алып киттеләр. Вагонға инде тейәлдек тигәндә, Хәмитулланы нишләптер саҡырып алдылар. Һуңынан хат аша уны кире ҡайтарғандарын белдем. Тотҡандар ҙа, аҡсаһыҙ-ниһеҙ йәш егетте Өфөнән Оҙонгүлгә йәйәү ҡайтарып ебәргәндәр! Ул ауылғаса йәйәү ҡайтҡансы, мин поезда Брестҡа барып еткәйнем.Армияла бер взводта Башҡортостандан дүрт егет хеҙмәт иттек: мин һәм Шәйхул Ханов, Жәүҙәт Вәлиев, Нәзғәт Йосопов (береһе – Борайҙан, икеһе Яңауылдан ине). Хеҙмәт итеп бөткәс, беҙҙе “Шахтастрой”ға эшкә барырға өгөтләп күндерҙеләр. Эше үтә ауыр булғас, кеше йүнләп бармаған, шуға ла беҙҙе, иҫәрҙәрҙе, ебәргәндәр. Йәһәт-йәһәт кенә проходсыға уҡыттылар. Шахтаны ошо елкә менән төҙөнөк: стеналарҙы нығытыр өсөн елле бүрәнәләрҙе елкәгә һалып ташыныҡ. 1957 йылда өсөбөҙ ҡайттыҡ, Ханов ҡына, өйләнеп, тороп ҡалды. Мин армияға киткәндә ауыл хәйерсе хәлендә ине, кешенең ни ашарына, ни кейеренә юҡ, ә ҡайтыуыма, иген уңып, бар халыҡ икмәккә туйып ҡалғайны. Батталда механик булып эшләгән Нуретдин Суфьянов, беҙгә кил, яңы трактор бирәм, тип ныҡ саҡырҙы, әммә мин, инәйемдең иҫкергән өйөн һапларға уңай булыр тип, үҙебеҙҙәге балта оҫталары бригадаһына эшкә төштөм дә ҡуйҙым. Күп тә үтмәне, мине бригадир итеп үрләттеләр. Ҡул аҫтындағы ун ете кеше менән эшселәргә барактар, өй, клуб төҙөнөк. Клубты төҙөп бөтөр саҡта, бүлексәгә токарь станогы бирәләр, унда һин эшләрһең, тип, мине “Байрамғол” совхозының токары Александр Фоминға өйрәнсек итеп беркеттеләр. Машина-трактор оҫтаханаһына барһам, уның мөдире Николай Тимеев, кем булып эшләнең, тип ҡаршы алды. Балта оҫтаһымын, тинем. “Тапҡандар бит кеше!” – тип енләнеп, ергә сартлата төкөрөп китеп барҙы. Ә ике көндән минең белдекле генә станокта эшләп тороуымды күреп, ғәжәпләнде. “Балта оҫтаһы булып эшләһәм дә, механизаторға уҡығанмын бит”, – тигәйнем, эй, ҡыуанды! Аҙаҡ токарь станогын Озерныйға алып ҡайтып, тимерлектә үҙ аллы эш башланым. Эш араһында иретеп йәбештереүсегә уҡып сыҡтым. Пенсияға сыҡҡансы тимерлектә сүкешсе булып эшләнем, әммә ул турала хеҙмәт кенәгәһендә яҙыу яҙмаған булғандар. Ярай ҙа кадрҙар бүлегенә эшкә килгән Салауат Әхтәмов, документтарымды ҡарап, мине саҡырып алды ла, һинең хеҙмәт кенәгәһендә “балта оҫтаһы” тип кенә яҙылған, йәһәт кенә сүкешсе булып эшләүең тураһында белешмә килтер, тине. Ҡаңғырыҡ булып, саҡ осона сығып, сүкешсе булып эшләүемде кенәгәгә яҙҙылар. Һуңынан Әлмира Юлдашева юллап, минең эҫе цехта эшләүемде раҫлатты һәм икенсе исемлек буйынса илле ете йәштә хаҡлы ялға сыҡтым...Юлында осраған яҡшы кешеләрҙең күплегенә ҡыуанып, замандаштарының тырышлығын, алсаҡлығын маҡтай-маҡтай һөйләгән Жәүәт Мәхмүтдин улы Миһранов, һәр эште яратып, бар күңелемде һалып эшләнем, шуға эшем алға барҙы, эшемде кеше яратты, ти. Урындағы профсоюз комитеты (местком) рәйесе вазифаһын да абруйлы эшсе оҙаҡ йылдар лайыҡлы етәкләне. Күкрәген миҙалдар биҙәгән, байрам һайын ҡиммәтле бүләктәр, грамоталар алған алдынғы сүкешсегә “Алтын ҡуллы оҫта” тигән айырым билдә лә тапшырғандар.“Ҡулдары – алтын, үҙе – тотош хазина”, – тип бабайына һоҡланып ҡарап йылмайған Баныу әбей үҙе лә ятып ҡалғандарҙан түгел. Йәш сағынан егәрлелеге, һөйкөмлөлөгө, ҡул эштәренә оҫталығы менән билдәле ул. Әле лә төҫ ташламаған Баныу Яңыбай ҡыҙы, уңғанлығы ла үҙе менән.– Егетемде армияға оҙатып, ике йыл да һигеҙ ай көтөп, уның ҡайтырына дүрт ай ҡалды тигәндә, мине комбайнер Нәғимйән ҡаратып алды бит, – тип йылмая хужабикә. – Уларҙың ғаиләһе етеш йәшәне. Юҡсыллыҡ заманы булғас, шуға ҡыҙыҡҡанмындыр. Мин бит атай-әсәйемдең берҙән-бер балаһы. Миңәсә ете балалары үлгән. Кендекте ҡырҡҡас та, кендек инәйе мине тәҙрә аша Сәйфулла муллаға биргән. Атайым унан мине бер танаға һатып алған. Атайым һуғышҡа киткәндә, ике генә йәшлек булып ҡалғанмын, шуға уны хәтерләмәйем дә... Атайымдың үлем хәбәре килгәс, әсәйемдең иҫтән ауып йығылғанын яҙа-йоҙа иҫләйем. Атайымдың аты, хужаһыҙ ҡалғас, һуғыштан ҡасып ҡайтты. Шуға бар ауыл халҡы шаҡ ҡатты. Нисек ул малҡай аҙашмай, ҡош-ҡорт тешенә, кешеләргә эләкмәй, тыуған еренә юлды эҙләп тапҡандыр... Етмешенсе йылдарҙа Барнаул ҡалаһы пионерҙары яҙған хаттан, атайымдың, Яңыбай Фәррәховтың, биленән ҡаты яраланғанын, байтаҡ ваҡыт үткәс кенә уны табып, окоптан ҡаҙып алыуҙарын, Барнаулда госпиталдә ятыуын, 1945 йылдың 9 февралендә ауыр яранан төҙәлә алмай һәләк булыуын белдек....Миңә ете йәш саҡта әсәйем Өскүлгә, Мөхәммәт исемле һуғыш инвалидына кейәүгә сыҡты. Һәйбәт ине ул, мине йәберләмәне. Ун һигеҙ йәшемдә Шакировтар ғаиләһенә килен булып төшкәс, бер йылдан әсәй булдым. Ҡайны-ҡәйнә ҡулында матур йәшәнек. Ҡәйнәм мине бөтә нәмәгә өйрәтте: икмәк һалырға, бишбармаҡ бешерергә... Ә тегенергә әсәйемдән өйрәндем: ул башаҡта йөрөгәндә, ике күлдәкте бесеп әҙерләп ҡуям, ул ҡайта ла, төндә тегә. Уҡырға һәләтем булһа ла (айырыуса арифметиканан шәп инем), Ҡаҙаҡҡолға йөрөп уҡыуы ҡыйын булғас, уҡыуҙы туҡтатып, эшкә индем – таналар ҡарарға. Һуңынан һауынсы булып киттем. Йәшмен бит, кисен клубҡа сығам. Йоҡо ҡайҙан туйһын? Һауып ултырған ерҙән йоҡлайым да китәм... Элек һыйырҙарҙы көнөнә өсәр-дүртәр тапҡыр һауҙыҡ. Һауылған һөттө сепарат аша үткәрәбеҙ, май бешәбеҙ, ҡатыҡ ойотабыҙ... Сепаратҡа буй ҙа, көс тә етмәй. Минең өсөн махсус рәүештә бүкән ҡуйҙылар, шуның өҫтөнә баҫып, икешәрләп әйләндерҙек. Егерме ике йыл һауынсы булып эшләгәс, магазин ҡаҙанлығына кочегар булып эшкә индем. Эше еңел түгел – һәр дүрт сәғәт һайын тәүлек әйләнәһенә мейескә ташкүмер яғырға кәрәк, иҙәнен дә йыуаһың... Ун өс йылдан пенсияға сыҡтым. Ҡыҫҡаса ғүмер юлым шул инде... Балаларыбыҙ күптән башлы-күҙле булып, айырым донъя көтә, йөҙөбөҙгә ҡыҙыллыҡ килтермәйҙәр. Улар тормоштарынан ҡәнәғәт булһа – беҙҙең өсөн шул ҡыуаныс. Барыһына ла шөкөр итеп, ризалыҡ менән, Хоҙайыбыҙға рәхмәттәр уҡып йәшәйбеҙ.Һуң булһа ла, бик уң ҡауышҡан ике уңғандың күркәм тормошта йәшәүе – шундай оло һөйөнөс. Уларға ҡарап, һәр кемдең һәр осорҙа ла бәхетле була алыуын аңлайһың, йөрәгеңде генә асыҡ тоторға кәрәк, бикләнмәҫкә. Һәм шул асыш көҙҙөң һәр көнөн сағыу буяуҙарға буяғандай, ҡыштың зәһәр һалҡындарын алыҫлыштырғандай түгелме?..Баныу ҠАҺАРМАНОВА.


description: Бер сәғәт элек баш ҡаланың Зорге һәм Халтурин урамдары киҫелешендә күп ҡатлы йортта көслө янғын ҡупты. Ут бинаны тулыһынса ялманы. Был 12 ҡатлы йортта ремонт эштәре алып барылған тиҙәр. Бер сәғәт

title: Өфөлә көслө янғын


description: * * * Ауыр булыр... Тик эйелеп төшөрмө баш, Күҙең күккә – бейек, яҡты күккә баҡҡас! (“Ауыр булыр...”). * * * Ауыр булыр... Тик эйелеп төшөрмө баш, Күҙең күккә – бейек, яҡты күккә баҡҡас!

title: РӘШИТ НАЗАР Фекерҙәр һәм афоризмдар (16.09.2016)


description: Билдәле булыуынса, бик күп ауырыу эске ағзаларға тоҙҙар, шлактар ултырыуҙан барлыҡҡа килә. Америка табиптары организмды таҙартыу өсөн бер көнлөк диета тәҡдим итә. Әммә уны дөрөҫ үтәгәндә ошо бер

title: Организмды таҙартыу өсөн диета


description: Был аҙнала беҙ Мәсетле, Баймаҡ, Ауырғазы райондарынан хәбәрҙәр ҡабул иттек. Дуҫтар, һеҙҙең дә әйтер һүҙҙәрегеҙ, ауыл тормошонан матур яңылыҡтарығыҙ, теләк-тәҡдимдәрегеҙ булһа, беҙҙең дежур

title: Ә беҙҙең ауылда... (16 сентябрь)


description: Сентябрь айында ҡала халҡы яңынан ҡәҙимге тормошҡа әйләнеп ҡайта. Кемеһе ҡайҙа ял һәм сәйәхәт итеүселәрҙең йәшерәктәре – уҡыу йорттарында, өлкәнерәктәре хеҙмәт урындарында төп эштәрен башҡара башлай.

title: Ҡыҙҙар булып айырылдыҡ та, Өләсәйҙәр булып осраштыҡ (башы һәм аҙағы)


description: Башҡортостандың мәғариф алдынғыһы Айтуған Ғәйнуллин өҫтәл теннисы буйынса чемпиондар тәрбиәләй Арымаһа арымай икән кешеләр! Сыҙамлылыҡты арттырыуға арналған дәрестә ярты сәғәт буйына тиерлек еңел

title: Атаһынан өлгө алған Айтуған

maintext: Башҡортостандың мәғариф алдынғыһы Айтуған Ғәйнуллин өҫтәл теннисы буйынса чемпиондар тәрбиәләйАрымаһа арымай икән кешеләр! Сыҙамлылыҡты арттырыуға арналған дәрестә ярты сәғәт буйына тиерлек еңел атлетика менән шөғөлләнделәр ҙә инде, шул да етер ине лә бит, әммә унан һуң тирләп-бешеп әллә күпме футбол тубын типтеләр, әле килеп волейбол ярышы ойошторҙолар...Учалы районы Комсомольск мәктәбенең ун беренсе синыф уҡыусыларын әйтәм, бер ҙә өйгә ҡайтырға уйламайҙар. Дәрестәрҙән һуң, етмәһә, өҫтәл теннисы уйнарға керештеләр. Уларҙың “биреге” арттымы-юҡмы, белмәйем, физкультура уҡытыусыһы Айтуған Ғәйнуллиндың бушағанын көтөп, түҙемлегем ысын-ысындан нығынды. Ҡаҡ маңлайҙы ярмаһалар ярар ине тип, тегеләй-былай осҡан туптан башты ҡағыҙ ҡалҡан – блокнот аҫтында йәшерә-йәшерә, был балалар бөгөн мәктәптән ҡайтамы-юҡмы, тип сирылдым:– Хәлдән дә таймайҙармы шул?!– Ун берҙәр бәләкәйҙән шулай теремек синыф, – тип йылмайҙы Айтуған Фәйзулла улы, – тәнәфестә лә йүгереп килеп, уйнап сығалар.– Дәрестәр күптән бөттө лә һуң, ҡайтһалар ҙа булалыр...– Улар ҡайтһа ла, тиҙҙән спорт секцияһында шөғөлләнеүселәр йыйыла башлай, – уҡытыусы нимәгә ишаралай тиһегеҙ? Ниндәй бар, шундай шарттарҙа һөйләшергә тура киләсәк, тигәнгә кинәйәләй.Ә кемдер беҙҙең эште, еңел, ти. Ҡайҙан анһат булһын: шау-шыуҙа шарылдап, ялт-йолт осҡан туптан ҡасышмаҡ “уйнап”, уҡыусыларынан күҙ яҙҙырмаған уҡытыусының иғтибарын үҙеңдең яғыңа ауҙарырға маташып, үткәндәрен, бөгөнгөһөн, киләсәккә пландарын белешеп ҡара! Кешенең эс серҙәрен өҫкә тартып сығарыр өсөн айырым бер тыныс мөхит талап ителә, һәм һин шул солғанышты булдырам тип, эй, тырышаһың, эй, тырышаһың, ләкин бөтә ынтылышыңды “выжт!” тигән туп юҡҡа сығара ла ҡуя...– Ун беренселәр теремек кенә түгел, аҡыллы ла, тырыш та, –Айтуған ағай, һыбыҙғыһын һыҙғыртыуҙан туҡтап, яныма сүгәләй, эйәге менән алтынсәскә ымлай. – Бына Гүзәлиә Ғүмәрова тик “бишле” билдәләренә генә өлгәшә, башҡорт һәм рус телдәре буйынса республика, район олимпиадалары еңеүсеһе. “Дүртле” һәм “бишле”гә уҡыған Лилиә Әхмәтшина – өҫтәл теннисы буйынса күп тапҡыр республика һәм Силәбе өлкәһе чемпионы. Айһылыу Ҡорамшина, Эльвира Ильясова, Әлиә Рәхмәтуллина, Айгөл Бәхтиәрова, Вилена Бикҡужина ла – уҡыу алдынғылары. Рәсүл Сәғитов иһә – өҫтәл теннисы буйынса чемпион...Өҫтәл теннисы тураһында һүҙ сыҡҡанда шуны әйтеп китергә кәрәк, был спорт төрө – мәктәптең көслө яғы. Төрлө кимәлдәге ярыштарҙа Ғәйнуллиндың тәрбиәселәре барыһының да тиерлек танауына сиртеп, бөтә кубокты яулап алып ҡайта. Уҡыу йортоноң визиткаһында ла дәреслек фонында ракетка һүрәте төшөрөлгән. Уның уртаһында иһә – бал ҡорто, сөнки мәктәптең үҙ умарталығы бар. Ирле-ҡатынлы Әхмәҙиевтар уҡыусыларға умартасылыҡ серҙәрен төшөндөрә: Нажиә Юрис ҡыҙы теориянан уҡытһа, Нариман Нурғәли улы практик өлөштө үҙ өҫтөнә алған. Был турала Айтуған ағай ихласлап һөйләй:– Умартасылыҡ балаларға ғына түгел, үҙемә лә ҡыҙыҡ әле ул. Бал ҡорттары менән ҡыҙыҡһына башлағас, уларҙың йәшәү рәүеше мине хайран итте! Иҫ киткес ғәжәп бөжәктәр! Уларҙың ойошҡанлығы, берҙәмлеге, егәрлелеге...Хәйер, Айтуған Фәйзулла улы үҙе шул бөжәктәрҙән һис ҡалышмай – бал ҡортондағы егәрлелек уға ла хас. Көнө буйы мәктәптән ҡайтмаған, уҡыусыларҙы физкультураға, спортҡа ылыҡтырырға ваҡытын да, көсөн дә йәлләмәгән фанат уҡытыусы ул. Төндә лә бер нисә сәғәт шөғөлләнергә форсат бирһәләр, ошонда ғына, спорт залында, ҡалып йоҡлар ҙа ҡуйыр ине, биллаһи!“Һеҙгә ҡатынығыҙ асыуланмаймы ул? Өйҙән ҡыуып сығарманымы әле?” – тип шаяртыуыма Айтуған ағай көлдө:– Элек, йәшерәк саҡта, кәләш, ана, карауатыңды ал да, мәктәпкә күсеп сыҡ, ти торғайны, хәҙер минең башҡаса йәшәү алмауымды аңланы, төп терәгемә әйләнде. Хатта, гел беренсе урын алыуыбыҙға өйрәнеп, икенсе, өсөнсө урын алдыҡ, тип хәбәр итһәм, и-ий, икенсе (өсөнсө) генәме ни, тип ебәрә. Ҡатыным, Гөлшат Рафиҡ ҡыҙы, педагог-китапханасы, уның да тормошо мәктәп менән бәйле. Уҡыусыларҙың уңыштарына бергә ҡыуанабыҙ, һәр береһенең еңеүе – ғаилә байрамы кеүек. Призлы урындар яулап күнеккәс, артта ҡалыуҙы күҙ алдына ла килтерә алмайбыҙ. Ә беренселәр сафында ҡалыр өсөн көн дә, бер туҡтауһыҙ үҙ өҫтөңдә эшләргә, күнегергә кәрәк.Районыбыҙҙа алдынғыларҙан иҫәпләнгән Комсомольск мәктәбенең данын йәш спортсылары электән арттыра килә шул. Байтаҡ йыл әүәл, балалар һаны күп саҡта, еңел атлетика, гер спорты, армрестлинг, көрәш тә сәскә атҡайны, әлеге ваҡытта иң күп көстө өҫтәл теннисына һалалар. Һөҙөмтәләр булғас, ярҙам итеүселәр ҙә табыла.– Депутатыбыҙ, “Башҡорт алтын табыу компанияһы” директоры Ирек Ғиззәтуллинға рәхмәтлебеҙ, – тип, уҡытыусы тәҙрәләргә күрһәтә, – ул мәктәптең тәҙрәләрен, электр сымдарын алмаштырырға, ҡаҙанлыҡҡа ремонт яһарға, һыу скважинаһын ҡаҙырға ярҙам итте, һәр кабинетҡа яңы таҡталар алып бирҙе. Мәктәбегеҙ ярыштарҙа гел призлы урындар ала, нисек һеҙгә ярҙам итмәйһең, ти. Сығарылыш уҡыусыбыҙ Гөлназ Йосоповаға ла рәхмәттән башҡа һүҙебеҙ юҡ: ул беҙгә әллә күпме спорт ҡорамалы, спорт кейеме бүләк итте. Исмаһам, бер баланы урамдан йолоп алып, спортҡа ылыҡтырһаҡ, беҙгә шул да ҙур плюс, тигән Гөлназдан йәйә-уҡ һораным: уҡ атыуҙа ата-бабаларыбыҙға етеүсе булмаған, беҙ, уларҙың вариҫтары, был шөғөлдө тергеҙеп, уға яңы һулыш өрөргә тейешбеҙ, тип иҫәпләйем.Эшенән башҡа үҙен күҙ алдына ла килтермәгән тырыш Айтуған ағай бала сағында, физкультура дәрестәренән тыш, математика фәнен дә ныҡ яратҡан. Хәҙер шуға форсаты сыҡҡан һайын уҡыусыларға, математика менән дуҫ булығыҙ, ул нигеҙҙәрҙең-нигеҙе, тип тылҡый: “Математиканы яҡшылап үҙләштерһәгеҙ, уйларға өйрәнерһегеҙ, һуңынан шахматты ла, өҫтәл теннисын да һәйбәт уйнарһығыҙ, башығыҙ эшләгәс, тормошта ла хаталар яһамаҫһығыҙ”. Стәрлетамаҡ физик культура техникумын тамамлаған Айтуған Фәйзулла улы эш араһында Силәбелә юғары белем дә алған. Уҡыуы оҡшаһа ла, сессиянан һәр ваҡыт эшен, уҡыусыларын һағынып ҡайтҡан:– Тәүге эш көнөнән үк мәктәпкә байрамға йөрөгән кеүек йөрөнөм. Был сифат, тимме икән, атайҙан ҡалған. Атайыбыҙ, атаҡлы комбайнсы Фәйзулла Сафиулла улы, таңғы сәғәт биштә тороп эшкә сығып китә торғайны, эш көнө бөттө, тип ҡайтып китмәй, төнгәсә йә яланда, йә МТМ-ла комбайны янында була. Гел ҡәҙерләп ҡарағас, техникаһы һирәк ватылды, эше уң барҙы. Юҡҡа ғына уны Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләмәгәндәр – бик лайыҡлы ине был наградаға. Инәйебеҙ ҙә беҙҙе, ана, атайығыҙҙан өлгө алығыҙ, тип үҫтерҙе: “Уның кеүек булығыҙ, намыҫлы йәшәгеҙ, тырышып эшләгеҙ”. Атайға ҡарап, беҙ ҙә комбайнда эшләп алдыҡ. Техникала эшләү оҡшаһа ла, уҡытыусы һөнәре үҙенә нығыраҡ тартты. Физкультура уҡытыусыһы булғас, бөтә спорт төрө менән дә тиерлек яҡындан танышмын. Йәш саҡта көрәш менән мауыҡһам, әле өҫтәл теннисы, гер спорты менән шөғөлләнәм. Саңғыла йөрөргә яратам, шашка-шахмат та күңелемә яҡын. Күңелгә ятҡан спорт менән шөғөлләнгәс, яҡшы һөҙөмтәләргә ирешелде. Шуға ла ата-әсәләргә йыш ҡабатлайым: бала үҙен төрлө өлкәлә һынап ҡарарға тейеш, төрлө спорт секцияһына, түңәрәктәргә йөрөһөн, үҙенең һәләттәрен барлаһын, мөмкинлектәрен асыҡлаһын. Шунһыҙ үҙенең нимәгә һәләтле икәнен ул ҡайҙан белһен? Үҙенең тәбиғәтенә, һәләтенә ярашлыһын тапҡас, бала кинәнеп шөғөлләнәсәк, әллә ниндәй үрҙәрҙе яулаясаҡ. Ауыл балаларының был йәһәттән мөмкинлектәре сикле, сөнки секция-түңәрәктәр һаны иҫәпле, ә бит, бәлки, ауылда, әйтәйек, еңел атлетика, дзюдо йә йәйәнән атыу буйынса Олимпия чемпиондары асылмай тороп ҡалалыр, бына шул үкенесле... Ауылдағы эшһеҙлек тә бәкәлгә һуға: ҡайһы бер ярыштарға барырға аҡса, транспорт табып, оҫталығы көндән-көн артҡан йәш спортсыға ярашлы ҡиммәтле, әйтәйек, ракетка алып булмай. Ләкин бер нигә ҡарамаҫтан, беҙ танауҙы төшөрмәйбеҙ, мөмкин булғанды ла, булмағанды ла эшләргә, уҡыусыларҙа спортҡа, сәләмәт йәшәү рәүешенә һөйөү тәрбиәләргә тырышабыҙ. Килеп сыға шикелле.Айтуған Ғәйнуллиндың “шикелле”һе ысын-ысындан артыҡ: ун беренселәрҙе ҡыуып тигәндәй ҡайтарыуыбыҙға, спорт залында дәрестәрҙән һуң өҫтөн алмаштырып, тамаҡ туйҙырып өлгөргән бәләкәсерәктәр, ямғырҙан һуң бәшмәктәр ише, ҡалҡып сыға башланы: “Ағай, беҙ килдек!” Ә ағайҙарына ҡасан ашап алырға, ял итергә – уныһында шәптекәйҙәрҙең эше лә юҡ, ай, рәхмәт төшкөрҙәре!Баныу ҠАҺАРМАНОВА.Учалы районы.


description: Хөрмәтле уҡытыусылар, атай-әсәйҙәр, олатай-өләсәйҙәр! Һеҙгә мөрәжәғәт итәбеҙ. Ни өсөнмө? Әле гәзит-журналдарға яҙылыу бара. Ә балалар был эште үҙҙәре генә башҡарып сыға алмай. Һеҙҙең ярҙам кәрәк.

title: "Йәншишмә"һеҙ донъя йәмһеҙ


description: Йәмғиәттә тәрбиәсе мөһим урын алып тора. Ҡалабыҙҙа мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларында балалар донъяһын аңлаған, үҙ эшенә мөкиббән бирелгән хеҙмәткәрҙәр күп. Төрлө ғаиләнән йыйылған балаларҙы

title: “Йөрәгемде балаларға бирәм”


description: – Матур итәктәр һатам, күрһәтәйемме? – Асия менән танышлыҡ уның ошо һүҙҙәренән башланды. Ул ишектән башын тығып һораны ла, ыңғай яуап ишеткәс, ҙур сумкаһын һөйрәтеп эш бүлмәбеҙгә килеп инде, шунан

title: Юҡҡа барҙыҡ аулаҡҡа...


description: Кроссвордты сисеп, билдәләнгән түңәрәктәрҙә ниндәй хәрефтәр йәшенгәнен асыҡлағыҙ һәм шуларҙан һүҙ яһағыҙ. Дөрөҫ паролде дежур телефонға (8-965-923-20-00) тәүге булып ебәреүсене редакциянан бүләк

title: Гәзиттең 38-се һанындағы кроссворд шарттары менән Илдар ҒӘБИТОВТЫҢ сканворды еңеүселәре!


description: Бөгөн илебеҙҙә Берҙәм һайлау көнө. Ошо оло сараны теүәл яҡтыртыу өсөн Өфөлә Йәмәғәт һайлау үҙәге эш башланы. Унда журналистар үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарҙы саҡырылған эксперттарға,

title: Йәмәғәт матбуғат үҙәге эшләй башланы