description: М.В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы директоры Айрат Тереғоловҡа был юғары награда Аҡбуҙат эпосына рәсемдәр серияһы өсөн бирелде. Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының

title: 2016 йыл өсөн әҙәбиәт, сәнғәт һәм архитектура өлкәләрендә Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияларына лайыҡ булыусылар билдәләнде


description: йәки Автостоп менән гастролдә йөрөп ҡайтҡан йәш “йомро” һүҙ оҫтаһы Фидан Ҡолмөхәмәтовтан бер стакан ҡаймаҡ Бөгөн йәштәрҙе йыйыр саралар күп. Әле ниндәйҙер форумда ҡатнашһындармы, ғилми-ғәмәли

title: “Төрлө эш башҡарҙым, ижади эш иң шәбе икән”

maintext: йәки Автостоп менән гастролдә йөрөп ҡайтҡан йәш “йомро” һүҙ оҫтаһы Фидан Ҡолмөхәмәтовтан бер стакан ҡаймаҡБөгөн йәштәрҙе йыйыр саралар күп. Әле ниндәйҙер форумда ҡатнашһындармы, ғилми-ғәмәли конференцияларҙамы, белемеңде үҫтереү, һөнәрҙәреңде күрһәтеү буйынса сараларға ла ҡытлыҡ кисермәйбеҙ. Башҡорт йәштәре КВН хәрәкәтенә лә әүҙем ҡушылды. Ошо көндәрҙә Башҡорт асыҡ КВН лигаһы бишенсе – бәләкәй генә юбилей, миҙгелен асырға әҙерләнә. Шаттар һәм отҡорҙар клубының сығыштары биш йылдан да байтаҡ алда барлыҡҡа килгәйне инде. Йәнә лә стенд-ап жанры үҫә. Уныһы сәхнәлә мәрәкә-монолог һөйләү була инде. Был “эш”тең ярайһы ғына оҫтарып китеүселәре лә бар. Шундайҙарҙың береһе – Фидан Ҡолмөхәмәтов. Өфөлә сығыш яһаны-яһаны ла, яҙын гастролгә сығып киткәйне, августа саҡ ҡайтып инде. Интернет селтәре аша уның ҡайҙарҙа йөрөгәнен күҙәтеп барҙыҡ шулай ҙа. Ҡыҫҡаһы, бик күңелле йөрөнө ул.Фидан менән осрашҡас, сәфәре нисек үтеүе, ғөмүмән, көлдөрөү оҫталығы, башҡорт КВН-ы үҫеше тураһында әңгәмә ҡорҙоҡ.– Стенд-ап сығыштар яһап йөрөй торғас, тамашасылар өсөн шаяртыуҙарҙан торған бер сәғәтлек программам тупланды. Уйланым-уйланым да, Өфөлә айырым концерт эшләнем. Оҡшаттылар шикелле. Дәртләнеп киттем дә, шул программа менән ауылдарға ла сығып киттем. Белһәгеҙ, минең машинам юҡ. Ә гастролгә барырға кәрәк. Әмәлен таптым, бик ябай ғына – автостоп менән йөрөнөм. Элегерәк тә шулай сәйәхәт итә торғайным. Минең бер хобби һымаҡ. Анһат та инде, машинаны туҡтатаһың да, ултыраһың да китәһең. Юлда кешеләр менән аралашаһың. Кәйеф күтәрелә.Был йәйҙә Бөрйән, Ейәнсура, Күгәрсен райондарында булдым. Үҙем өсөн шуны асыҡланым: халыҡ төрлө төбәктә төрлө икән. Һәр яҡтың үҙенең көнкүреше, проблемалары тигәндәй. Юморға ҡараштары ла айырыла. Стенд-ап тигән жанрҙың нимә икәнен дә аңлатырға тура килгеләне. Нисек инде бер үҙең генә концерт ҡуйып йөрөйһөң, тип аптыраусылар ҙа осраны.– Өфөлә үткән концертым 16+ категорияһындағы тамашасылар өсөн булды. Ә ауылдарҙа бит улай йәш менән сикләп булмай. Артистар ҙа көн һайын килмәй. Шуға клубтарҙа 10 йәшлек балаларҙы ла күрҙем. Ололар ҙа килде.Бөрйән районында шикелле, бер ауылда ике оло ғына инәй ултырҙы. Мин Баймаҡ районы тураһында һөйләйем, үҙебеҙҙең яҡтың рухлы кешеләре, ғәләмәт шәп төбәк хаҡында. Ҡарайым, теге инәйҙәр көлә лә көлә. Баҡһаң, береһе Баймаҡ килене икән. Балалар, үҫмерҙәрҙең күберәк икәнен абайлап ҡалһам, мәрәкәләремдең ҡаты, “цензураға һыймаған”, йәғни 16+ кеүектәрен “ҡырҡып” ташлайым.Ғөмүмән, миңә гастролем бик оҡшаны. Киләһе йылда тағы ла сығырға уйлайым.– Ғафури яҡтарына барғым килә. Ҡырмыҫҡалыға. Ваҡыт булһа, Башҡортостандың бөтә районында ла сығыш яһар инем. Йәштәр стенд-ап жанры менән танышһын, бәлки, араларында шаяртыуға оҫталар ҙа булып, киләсәктә КВН-сы йә стенд-апсы булып китер.– Халыҡҡа, әлбиттә, уларҙың тормошона, йәшәйешенә яҡын шаяртыуҙар оҡшай. Беҙҙе уратып алған төрлө ваҡиғанан да ҡыҙыҡ яһарға була. Гастролдә үҙем дә көлкөлө хәлдәргә тарыным. Ейәнсурала булды, ахыры. Бер ауылға барып төштөм. Клуб мөдирен табырға кәрәк бит инде. Бер апайҙан һорағайным, “Бына ошо юлдан бараһың да, анау яҡҡа һулға боролоп, тыҡрыҡҡа төшәһең…” – тип юл күрһәтте. Мин тыҡрыҡтың нимә икәнен аңламайым. Беҙҙә, Баймаҡ яҡтарында, улайтып һөйләшмәйҙәр. “Нимә ул тыҡрыҡ, перекрестокмы?” – тип һорайым. Юҡ, тыҡрыҡ, ти. Ярай, киттем эҙләнеп. Бара торғас, аҙашып ҡуймайым тип, тағы һорашырға булдым. Икенсе бер апайҙы осратҡайным, ул да мине тағы шул тыҡрыҡҡа “ебәрҙе”. Йөрөй торғас, аңланым: тыҡрыҡ – оло юлға тоташыусы бәләкәй генә бер һуҡмаҡ, имеш. Урам араһы. Диалект һүҙҙәр менән дә мәрәкәләр төҙөргә була икән тип, үҙемә һығымта яһап ҡуйҙым. Шунан концертта һөйләгәйнем, “ура” менән үтте.Бөрйән районы халҡының ҡунаҡсыллығына таң ҡалдым. Бер тапҡыр ҙа күрмәгән кешене урамда осратып, сәй эсергә саҡырҙылар, ашаттылар, концертҡа әҙерләнергә мөмкинлек бирҙеләр. Рәхмәт барыһына ла.– 8-се класта уҡығанда башланды барыһы ла. Бик оҡшап китте лә, шунан бирле шул тулҡында йөҙәм.Ә теүәлерәк әйткәндә, Өфөлә, Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге республика гимназия-интернатында уҡығанда Рәфис Аҡҡужин тигән дуҫым мине Учалы районының яҡташтар берлегенә саҡырҙы. Шунда “Горняк дозор” командаһы ойошторолдо. Биш йыл буйына икәү бергә уйнаныҡ. Аҙағыраҡ, Рәфис әрмегә киткәс, бер үҙем ҡалдым да, Рәфистән талантлыраҡ һәм миңә “килешкән” кешене таба алмағас, үҙем генә сығыш яһарға булдым. Шулай итеп, “Кәкре сүкеш” исеме менән моно-команда барлыҡҡа килде. Ул эксперимент рәүешендә генә булғайны, йәштәргә оҡшап ҡалды ла, шулай эшләй башланым. Команда атамаһы иһә кешегә яҡын да, үҙенсәлекле лә булһын өсөн ҡушылды. Башҡорт асыҡ КВН лигаһы ойошҡан тәүге миҙгелдә үк чемпион исемен яуланым. Әйткәндәй, миндә һәр миҙгелдең дә төрлө миҙалы бар – “алтын” да, “көмөш” тә, “бронза” ла.– Бик ентекле уйлап яҙырға тура килә. Уңышһыҙлыҡҡа осрамаҫ өсөн. Мин үҙемә ҡарата бик талапсанмын. Башта уҡ һәр ваҡыт алдынғы булырға ынтылдым.Телефонымдағы бер папкаға көн һайын шаяртыуҙар яҙып торам. Берәр һөйләмме ул, күберәкме. Шунан тәртипкә килтерәм. Ҡапыл ғына ла башҡа килеп “төшә” ул шаяртыу. Әлбиттә, оҙаҡ уйлап ултырып та яҙырға тура килә. Әле Өфөлә “Неизвестный стенд-ап” тигән проект эшләй. Ике аҙнаға бер тапҡыр асыҡ микрофон сараһы үтеп, һәр теләгән кеше ҡатнаша ала. Шунда сығыш яһайым, был үҙебеҙҙең башҡортса стенд-апта ла ярҙам итә. Тикшереп ҡарау (оҡшаймы, юҡмы), хаталарҙы төҙәтеү, шымартыу мөмкинлеге бирә.Мин яңыраҡ “Бәйләнештә” селтәрендәге “Кәкре сүкеш” төркөмөндә “Мең дә бер шаяртыу” тигән тема астым. Бер концертымда тамашасыларыма, ҡыҙып китеп, киләһе сығыштарымда мең дә бер шаяртыу буласаҡ, тип әйткәйнем. Хәҙер шуларҙы йыя башланым. Тупланғас, барыһын да саҡырырмын.– Был миҙгел беҙҙең өсөн әһәмиәтле. Биш йыллыҡ эш бит. Унда мөхәррир булып торғас, бик тулҡынланам. 18 команда йыйҙыҡ. Яңы командалар бар. “Шаяниум”дан, Юниор лигаһынан “үҫеп” сыҡҡан егеттәр һәм ҡыҙҙар ҡатнаша. Уларға ҙур өмөт бағлайбыҙ. 26 октябрҙә Конгресс-холда тантаналы рәүештә миҙгелде асып ебәрәсәкбеҙ.Минеңсә, Башҡорт КВН-ы туған телебеҙҙе һаҡлау, танытыу, үҫтереү һәм балаларҙы, йәштәрҙе тәрбиәләү йәһәтенән бик ҙур эш башҡара. Ғөмүмән, шуны әйтә алам: әгәр үҫмер балағыҙ насар ғәҙәттәргә тарыһа, тәмәке тартһа, һүгенһә, үҙен тәртипһеҙ тотһа, КВН-ға бирегеҙ, ул яҡшы яҡҡа үҙгәрәсәк.Фидан шаярта:* * *Ысынында башҡорт бал ҡорттары бызылдамай, ә бәләкәй генә ҡурайҙа һыҙғыра.* * *– Мин эскесе түгел... “Бәхет хаҡы” спектакленән шешенеп сыҡтым.* * *“Һаумы,Ҡыш бабай! Беҙ таныш түгелбеҙ, мин беренсе тапҡыр һиңә хат яҙам.Был йыл минең өсөн яҡшы үтте. Һин ярҙам итмәһәң дә. Ер һатып алдым, бынамын тигән улым тыуҙы, әсәйем, туғандарым һәм дуҫтарым имен-һау. Бөтәһе лә яҡшы, тик бер нәмә генә борсой.Ҡәҙерле Ҡыш бабай! Мин һинән бер ҡасан да бер нәмә лә һораманым. Һин дә алйот түгел: буштан-бушҡа бүләктәр таратып йөрөмәнең!Ә миңә бүләк кәрәкмәй ҙә, үтенесемде генә үтә: зинһар өсөн, күкәйҙең хаҡын төшөр әле!!! 60 һум ун штугы! Улар нимә, алтынданмы әллә?! Нефть, хатта нефть 30 һум ғына тора!Ә үтәмәһәң, һин ниндәй Ҡыш бабай? (Былтырғы хаты).* * *“Да здравствует новая жизнь!” – тип ҡысҡырҙы перваш (1-се курс студенты), ятаҡта эҫе һыуҙы ноябрҙә генә биргәндәрен белмәйенсә.* * *Башҡорт телендә генә “едут” һүҙен “ултырып алғандар ҙа килә яталар” тип әйтеп була.* * *Мин шул тиклем башҡорт, хатта һүгенгәндә һүҙҙең аҙаҡҡы өнөн оҙон көй һымаҡ һуҙып ебәрәм.* * *Күп кеше, 90-сы йылдарҙа йәшәүе ҡыйын булды, тип һөйләй.Мин күберәк әйтә алам: миңә 90-cы йылдарҙа хатта тыуыуы ҡыйын булды.* * *Ысын башҡорттар хырылдағанда ла өзләй.

fasttext_language: ba


description: Бөгөн Башҡортостандың халыҡ шағиры, Социалистик хеҙмәт геройы, СССР-ҙыү Ленин һәм Дәүләт премиялары лауреаты Мостай Кәримдең тыуыуына 97 йыл! Әҙиптең Өфөләге һәйкәленә сәскә һалыу күренештәрен

title: Мостай Кәрим мәңге беҙҙең хәтерҙә!


description: Көнкүреш техникаһы дефицит булған замандар үтте . Автомат кер йыуыу машиналары хәҙер һыу үткән ауыл өйҙәрендә лә бар. Тәүге тапҡыр был техниканы алырға йыйынғандар ниндәйҙәрен һайларға белмәй.

title: Ниндәй кер йыуыу машинаһы алырға?


description: Был үҙе тәмле, үҙе әскелтем генә үҙенсәлекле бәлеште тәүге тапҡыр Пышка кулинарияларынан ала торғайным. Күптән түгел үҙем дә бешереп өйрәндем. 250 грамм ҡаймаҡҡа 100 грамм тирәһе йомшаҡ май, ярты аш

title: Әфлисунлы лимон бәлеше


description: Хроник пиелонефрит менән ауырыйым. Даими рәүештә дауаланыу курсы үтәм, әммә 2 – 3 айҙан хәлем тағы насарая. Миңә хәлемде еңеләйтеү өсөн ниндәй режим менән йәшәргә, нисек туҡланырға, ниндәй дарыу

title: Ауырыуҙы нисек еңеләйтергә?


description: Ике йомортҡа, ярты стакан шәкәр, бер аҙ сода, күп кенә аҡ йәки көнбағыш майы, бер аҙ йылы һыу йәки һөт ҡушып, ҡамыр баҫығыҙ. Кемдер ныҡ шәкәрле печенье яратһа, уны күберәк һалырға мөмкин. Ҡамырҙы

title: Татлы печенье


description: Ике ҡап эремсек, өс йомортҡа, теләгәнсә шәкәр, тоҙ, әҙ генә сода, бер ҡап ҡаймаҡ һалып, яҡшы итеп туҡығандан һуң, он ҡушығыҙ. Ҡуйы ғына масса килеп сығасаҡ. Уны ҡалаҡ менән майлы табала,

title: Эремсекле ҡоймаҡ


description: Дуҫтар, ошо көндәрҙә ваҡытлы матбуғатҡа яҙылыу барғанын беләһегеҙҙер? “Йәшлек” менән бергә ҡалырға теләүселәр, иҫегеҙҙә тотоғоҙ: был юлы гәзиткә ярты йылға ла, бер йылға ла яҙылырға мөмкин. Хаҡтар,

title: Осрашайыҡ ялдарҙа


description: йәки берең ут, икенсең һыу була белегеҙ – Түҙемлегем ҡалманы, етте, айырылам мин унан, балаларымды алам да сығам да китәм! – тип һыҡтаны йәш ҡатын. – Ул вахтанан ҡайттымы, беҙгә көн бөтә. Бөгөн

title: Ерҙең гүзәллеге - ҡатын-ҡыҙҙа


description: Һәүәҫкәр кинооператор Әмирхан Юлтаев тыуған яғы тарихын кинотаҫмала кәүҙәләндерә Кешеләр араһында үҙҙәренең шөғөлө, донъяға ҡарашы, ҡыҙыҡһыныуҙары менән башҡаларҙан айырылып торған шәхестәр була.

title: 90-ға яҡын кинофильм операторы


description: БАШҠОРТОСТАН Рәсәйемдең ҡуйынында Тыуған илем Башҡортостан, Уның йылы ҡосағына Бик күп төрлө милләт һыйған. Береһе лә үгәй түгел, Барыһына ғәзиз әсә, Уңдырышлы тупрағынан Һуттар алып улар үҫә. Бер

title: Байрам менән, иптәштәр! Республика көнө менән!


title: Ә беҙҙең ауылда... (21 октябрь)

maintext: Был аҙнала беҙ Балтас, Бөрйән, Ҡариҙел райондарынан хәбәрҙәр ҡабул иттек. Дуҫтар, һеҙҙең дә әйтер һүҙҙәрегеҙ, ауыл тормошонан матур яңылыҡтарығыҙ, теләк-тәҡдимдәрегеҙ булһа, беҙҙең дежур телефонға шылтыратығыҙ – 8-965-923-20-00. Гәзитебеҙҙең электрон адресы: ye02@yandex.ru. “Бәйләнештә” селтәрендә – “Йәшлек” гәзите” төркөмө.Руфина НИҒӘМӘЕВА, Балтас районы:– Үлгәндәрҙең – ҡәберен, тереләрҙең ҡәҙерен бел, тигән әйтем бар беҙҙең халыҡта. Районыбыҙҙың Уҫман ауылы кешеләре үҙҙәренең һәм етәкселектең тырышлығы менән зыяраттарын тулыһынса профнастил менән кәртәләне. Быларҙан тыш, ҡәберлек таҙартылып, ағастар ҡырҡылды, иҫке рәшәткә, бағаналар зыярат биләмәһенән сығарылды. Ауыл старостаһы Рәзиф Ханов әйтеүенсә, был сауаплы эшкә урындағы фермер Илгиз Әминев әүҙем ҡушылған. Үҙенең тракторында ҡырҡылған ағастарҙы тарттырып сығарған. Мөбәрәк Шакиров та тракторы менән иҫке ҡоймаларҙы ташырға ярҙам иткән. Уҫмандар – бына шундай берҙәм, уңған халыҡ.Әхмәр ӘЗИКӘЕВ, Бөрйән районының Ырғыҙлы ауыл хакимиәте башлығы:– Ауыл хакимиәте биләмәһендә быйыл күп кенә эш башҡарылды. Ырғыҙлы менән Ҡотан ауылдары, урамдар араһындағы юлдар төҙөкләндерелеп, таш түшәлде. Мәҡсүт ауылы зыяратына ла юлды күтәртеп, ҡырсынташ һалдыҡ. Социаль объекттар төҙөлөшө лә әүҙем бара. Сентябрҙә Ҡотанда реконструкция эшләнеп, 50 балаға иҫәпләнгән башланғыс мәктәп-балалар баҡсаһы файҙаланыуға тапшырылды.Декабрҙә яңы мәҙәниәт йортон сафҡа индерергә ниәтләйбеҙ. Иҫкеһе янына бурсанан 168 кв. метрлыҡ яңы бина төҙөнөк. Төҙөлөшкә республикабыҙҙың Мәҙәниәт министрлығы аҡса бүлде. Райондың бөтә ойошмаларынан да ярҙам итәләр. Әлеге көндә бинаға ишектәр ҡуйып сығырға, электр уты үткәреп, йылылыҡ торбаларын урынлаштырырға, эске эштәрҙе башҡарырға ҡалды. Яңы йылды ырғыҙлылар яңы клубта ҡаршылаясаҡ. Ауылдың киләсәге өмөтлө – йәштәр күп. Хатта яңы ғаилә ҡорғандарға, күп балалыларға йорт төҙөү өсөн урын да таба алмайбыҙ. Төҙөлөшкә ағас алыу проблемаһы ла бар. Халыҡ үҙ көсөнә таянып йәшәй – умартасылыҡ, туризм менән шөғөлләнә.Н. ХӘСӘНОВА, Ҡариҙел районы:– Күптән түгел районыбыҙҙан 12 пенсионер Асҡын районының «Танып» шифаханаһында экскурсияла булып ҡайтты. Ял йортона, беҙҙән башҡа, ун райондан ололар килгәйне. Шифахана етәкселеге ҡунаҡтарҙы ихлас ҡаршы алды. Беҙҙе бөтә корпустарға ла йөрөтөп, үҙҙәре күрһәткән хеҙмәттәр, дауалау процедуралары менән таныштырҙылар, «Танып»ҡа дауаланыуға саҡырҙылар. Директоры менән дә таныштыҡ – учреждение тураһында мәғлүмәт бирҙе. Беҙҙең өсөн әҙерләнгән концерт та, бүләктәр ҙә күңелебеҙгә хуш килде. Ашханала йылы аш, сәй менән һыйланылар. Бик йылы тәьҫораттар алып, бер-беребеҙ менән яҡындан танышып, дауаланырға мотлаҡ киләсәкбеҙ, тигән маҡсат менән ҡайттыҡ «Танып»тан.Экскурсия өсөн районыбыҙҙың ветерандар советы рәйесенә, район хакимиәтенә рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ. Бындай сараларға йөрөү беҙгә тиңдәштәребеҙ менән аралашырға, әүҙем тормош алып барырға мөмкинлек бирә.


description: Иренгә, биткә герпес сыға башлау менән алманы ҡырғыстан үткәреп, шул урынға ҡуйырға мөмкин. Был процедураны бер нисә тапҡыр ҡабатларға була, тик һәр ваҡыт алманы яңынан ҡырырға кәрәк. Һуңынан шул

title: Герпестан алма ярҙам итә


description: Башҡорт еренең яңы тарихында, йәғни ХХ быуат башынан алып тип иҫәпләйек, республиканың тыуған көнө бер нисә тапҡыр билдәләнә. 1917 йылдағы Февраль революцияһынан һуң башҡорттар торған төбәктәрҙә

title: Минең, һинең, беҙҙең РЕСПУБЛИКА!

maintext: Башҡорт еренең яңы тарихында, йәғни ХХ быуат башынан алып тип иҫәпләйек, республиканың тыуған көнө бер нисә тапҡыр билдәләнә.1917 йылдағы Февраль революцияһынан һуң башҡорттар торған төбәктәрҙә милли-территориаль автономия ҡороу өсөн милли хәрәкәт башлана. Йәйге айҙарҙа Ырымбурҙа I һәм II Бөтә Башҡорт Ҡоролтайы уҙа, унда федератив Рәсәй составында «милли-территориаль рәүештә демократик республика» төҙөү ҡарары ҡабул ителә. Ошо уҡ йылдың 15 – 16 ноябрендә Башҡорт Үҙәк Шураһы Ырымбур, Пермь, Һамар, Өфө губерналарының өлөштәрен Рәсәй республикаһының автономлы өлөшө – Башҡортостан территориаль-милли автономияһы тип иғлан итә. Беҙ уны Бәләкәй Башҡортостан тип тә беләбеҙ. Бәләкәйе булғас, олоһо, йәғни ҙуры ла булырға тейештер бит? Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы – БАССР – 1919 йылдың 20 мартында ойошторола. Республикабыҙ ошо атама менән 71 йыл йәшәне. Һәм тағы ла бер тыуған көн – 1990 йылдың 11 октябре. Был көндө «Башҡорт АССР-ының Дәүләт суверенитеты тураһында» декларация ҡабул ителеүен йәш быуындың белмәүе лә ихтимал. Ошо ваҡиғанан һуң бер нисә ай үтеүгә БАССР Башҡортостан Республикаһы итеп үҙгәртелде.Әйткәндәй, 2019 йылда беҙ РСФСР составында беренсе автономиялы совет республикаһы булған Башҡорт АССР-ының 100 йыллығын киң билдәләргә әҙерләнәбеҙ. Аҫыл төйәгебеҙ ҡасан ғына республика булып ойошмаһын, беҙгә, айырыуса аҫабаларға, ул йәндәй ҡәҙерле, яҡын, һоҡланғыс. Башҡортостаныбыҙҙың үткәне менән йыш ғорурланабыҙ. Ни тиһәң дә, Рәсәйҙең шаулы ла, шанлы ла, данлы ла тарихында башҡорт иле, Башҡортостан халҡы һәр ваҡыт ваҡиғалар уртаһында булған. Бөгөн дә ҙур Ватаныбыҙҙың айырылғыһыҙ бер өлөшө булып көн итәбеҙ. Халыҡсан телдә әйткәндә, ни күрһәк тә – бергә.Башҡортостан әле Рәсәйҙең үҫешкән төбәктәре исемлегендә. Нефть эшкәртеү күләме, бензин, дизель яғыулығы, эре мал, һөт һәм бал етештереү буйынса ла беҙ алдынғылар рәтендә. Былтыр тулайым төбәк продукты (ВРП) бер триллион 421 миллиард һумға тиң булған. Был йән башына 349,9 мең һум тура килә тигән һүҙ. Бөгөн инвестициялар йәлеп итеү тураһында ла күп һөйләйбеҙ. Уның күләме йыл һайын арта. 2015 йылда республикаға ингән инвестициялар күләме 316 миллиард һумға еткән. Баш ҡалабыҙ Өфө лә бизнес алып барыу өсөн уңайлы ҡалалар сафына баҫты. Былтыр беҙҙә үткән БРИКС һәм ШОС ойошмаларына ҡараған дәүләттәр саммиттарынан һуң республикабыҙ тураһында бөтә донъя ишетте.Эйе, беҙ үткәнебеҙҙең данлыҡлы мәлдәре менән ғорурланабыҙ. Боронғо беҙ. Тарихлыбыҙ. Ҡаһармандарыбыҙ күп булған. Бөтә тарихыбыҙ һалынған йырлы беҙ. Былар – кисәге көн. Бөгөнгөһөндә үҙебеҙ йәшәйбеҙ. Үҙебеҙ ниндәй, көнөбөҙ – шундай. Һәм хыялда – иртәгәбеҙ. Бына шул хаҡта һөйләштек әле бер төркөм уҡыусыбыҙ менән.Алһыу ИШЕМҒОЛОВА әҙерләне.Римма НӘЖМЕТДИНОВА, хаҡлы ялдағы уҡытыусы, Бишбүләк районы:– Халыҡ бәхетле икән, тимәк, беҙҙең республикабыҙ ҙа бәхетле. Ә кем үҙенең бәхетһеҙлеге тураһында һөйләһен?! Социаль һорау алыуҙар күрһәтеүенсә, кешенең тамағы туҡ, эше, өйө булһа, кеҫәһендә ятҡан аҡсаһы алдағы көндәрендә иркен йәшәргә мөмкинлек бирһә – бәхетле. Тик бер ҡасан да бөтәһенең дә ошо көйө йәшәүе мөмкин түгелдер. Фәҡирҙәр һәр заманда ла булған. Беҙҙең быуын бәхетлерәк булды шикелле. Һәр хәлдә, беҙҙең алда “Ҡайҙан эш табырға?” тигән һорау торманы. Әлбиттә, уңайлылыҡтар әлегеләй үк түгел ине, һәр кемдең ихатаһында машина торманы, газ-һыу ҙа үтмәгән ине әле. Ҡул көсө күберәк кәрәкте. Шулай ҙа ауырлыҡтар алдында шаңҡып ҡалған, кредит ҡоллоғона батҡан кешеләрҙе осратманыҡ. Кешегә эш, шөғөл кәрәк. Республикабыҙҙа эшһеҙлек бөтөрөлгән, тип күҙ алдыма килтерәм яҡын киләсәкте.Динар РӘХМӘТУЛЛИН, шәхси эшҡыуар, Өфө ҡалаһы:– Мин төҙөүселәр династияһынан. Атайым заманында районда ҙур төҙөлөш бригадаһын етәкләгән. Нимәлер һалына икән, тимәк, был ерҙә йәшәү яҡшыра, тип ҡабатларға яратты. Олатайым да “төҙөүсе” булған – колхоз-совхоздар ойоштороуҙа, күтәреүҙә ҡатнашҡан ул. Тик ниңә был хужалыҡтар тарҡалғанын ғына аңламайым. Үҙем 15 йыллап төҙөлөштә, шуның һуңғы һигеҙ йылын шәхси эшҡыуар булараҡ уҙғарҙым. Шуға ла республиканың киләсәген ошо тармаҡ буйынса күҙаллайым. Иң мөһиме – халыҡ торлаҡ төҙөлөшөнә аҡсаһын ҡурҡмайынса һала аласаҡ. Берәү ҙә “алданған өлөшсө” булып михнәт күреп йөрөмәйәсәк, сөнки намыҫһыҙ төҙөүселәргә ҡаршы етди ҡанун сығасаҡ. Дәүләт йортһоҙҙарға ярҙам итеү яҡлы (ташламалы хаҡтар, түбән кредит ставкалары менән булһа ла), сөнки етәкселектең эш һөҙөмтәлелеге халыҡтың торлаҡ менән тәьмин ителеше яғынан да баһалана.Зилиә МӘЖИТОВА, Өфө дәүләт нефть техник университеты студенты:– Башҡортостаныбыҙҙың киләсәген бик матур итеп күҙ алдыма килтерәм. Башҡаса булыуы ла мөмкин түгел. Айырыуса йәштәргә бөтә ерҙә – “йәшел светофор”. Хыялымды һеҙгә лә еткерәм. Шулай итеп, беҙ – Рәсәйҙең иң үҫешкән, иң алдынғы, иң бай, иң бәхетле республикаһы. Нисек байығанбыҙмы? Эшләп инде! Эшһеҙҙәр бөтөнләй юҡ. Йәштәр уҡып сығыу менән эшкә урынлаштырыла. Иртәгә ҡыҫҡартмаһалар ярар ине, тигән уй юҡ, шуға ла һәр кем тырышып эшләй. Мутлашыу, саботаж, урлашыу, коррупция юҡ. Берәү ҙә ҙур эш хаҡына ымһынып алыҫ Себергә китеп олаҡмай, сөнки үҙебеҙҙә бөтә ерҙә урындағылар эшләй, «арзан» мигрант-эшсе юҡ. Магазиндар ай һайын тиерлек тауарын ҡиммәтләндермәй, сөнки күп нәмә, айырыуса аҙыҡ-түлек, үҙебеҙҙә етештерелә. Ит-һөт ризыҡтарын райондарҙан килтерәләр – халыҡ та, хужалыҡтар ҙа рәхәтләнеп булған малының файҙаһын күрә. Колхоздар тергеҙелгән (насар нәмә булһа, өлкәндәр уны юҡһынмаҫ ине), һәр ауылда – заманса фермалар. Уҡыу һәм дауаланыу – бушлай. Халыҡ “ҡулланыусы, файҙаланыусы” тигән статустан “етештереүсе”гә әйләнгән. Шуға байығанбыҙ. Шәпме хыялым?!


description: Магазиндан Балыҡ (рыбки) печеньеһын алғанығыҙ бармы? Уларҙан бынамын тигән тәмлекәс әҙерләргә була. Бер ҡыйынлығы ла юҡ, тиҙ ҙә була. 500 грамм ҡала ҡаймағына 1 стакан шәкәр, 400 грамм печенье, 2-3

title: Балыҡ печеньеһынан тәмлекәс


title: Ремонт эшләргә теләһәгеҙ…

maintext: Ремонтты йылдың ҡайһы миҙгелендә эшләргә мөмкин. Әммә иң ҡулай ваҡыт – йәй. Ә кеше яллап эшләтһәң, ҡыш көнө арзаныраҡҡа төшә. Йәй көнө эшселәрҙең заказдары күп була, ҡыш көнө ремонт яһаусыларҙың эштәре күп булмағас, улар хаҡты төшөрә. Ҡыш төҙөлөш материалдарын да арзан хаҡҡа алырға мөмкин. Күп магазинда ташламалар ҙа тәҡдим итәләр.Фатирға ремонт яһауҙың әленән-әле яңы алымдары һәм һатыуға яңы материалдар сығып тора. Йыл һайын дизайн донъяһында төрлө яңы тенденциялар барлыҡҡа килә. Уларҙың мөһим үҙенсәлеге шунда: яңы үҙгәрештәр уңайлы, күп функциялы һәм заманса булырға тейеш. Әлбиттә, ремонттың дизайнын уйлап табыу менән шөғөлләнеүсе айырым кешеләр бар, ләкин уларҙың хеҙмәте арзан түгел. Шуға күрә ҡайһы бер кешеләр фатирҙың дизайнын үҙҙәре уйлай.Хәҙер обойҙың артыҡ төҫлө булмағаны, тоноғораҡтары модала. Күбеһенсә аҡ, һоро, аҡһыл, зәңгәрһыу төҫтәргә иғтибар итәләр. Ғәҙәттә, фатирға бер бүлмәгә ике төрлө обой йәбештерәләр. Уларҙың береһе һүрәтле була. Декоратив таштар йәбештереү, фотообой ҙа бөгөнгө көндә бик популяр. Һуңғыларының төрлөһө бар, балалар бүлмәһенә берәй йәнһүрәт күренешен сағылдырған фотообой йәбештерергә мөмкин.Йыһазға килгәндә, хәҙер кешеләр мөмкин тиклем аҙыраҡ йыһаз алырға тырыша. Стена буйына декоратив камин ҡуйырға, китаптар өсөн кәштәләр яһарға мөмкин. Күп ерҙә ян-яғы гипсокартон менән эшләнеп, уртаһына тарттырылған түшәмдәр яһайҙар. Бөтөнләй тарттырылған түшәм яһаусылар ҙа бар. Уға күп итеп бәләкәй генә уттар һәм ҙур люстра ҡуялар. Иң мөһиме – өй бик яҡты булырға тейеш, ни тиклем яҡтыраҡ булһа, шул тиклем яҡшыраҡ. Иҙәнгә линолеум йәйеү инде иҫке заманда ҡалған, хәҙер ламинат йәки мәрмәр плита йәйелә. Уның өҫтөнә бер төрлө генә келәм һалына.Селтәргә килгәндә, хәҙер элекке кеүек ике яҡҡа ҡорған, уртаға аҡ селтәр түгел, ә бер яҡҡа – бер төрлө ҡорған, икенсе яҡҡа шул ҡорған төҫөндәрәк, ләкин бер аҙ сәскәләр менән биҙәлгән ҡорған һәм уртаһына биҙәкле селтәр эләләр. Пәрҙәне эстә ҡалдырып та элергә мөмкин. Фатирың ни тиклем матур, күңелгә ятышлы булһа, үҙең дә, ҡунаҡтар ҙа унда үҙен уңайлы, рәхәт хис итәсәк. Шуға күрә бүлмәгә ҙур ваза менән ҙур сәскәләр, картина, статуэткалар, яҡтылыҡ таратыусы лампалар ҡуйырға мөмкин. Иң мөһиме – ремонтҡа аҡсағыҙ ғына етһен.


description: Бер нисә йыл дауамында интернетта йөрөгән ошо видеояҙмала (уны гәзитебеҙҙең Бәйләнештә селтәрендәге төркөмөндә ҡарағыҙ) төшкән ағайҙың исеме Самат Аҙнабаев икән. Ул Ейәнсура районының Үрген ауылында

title: "Сенокос зианчура" ролигындағы ағай "Пусть говорят"та төшкән


description: Стәрлебаш районының Түбәнге Аллағыуат ауылында йәшәүсе Гөлсирә һәм Рафаил Ишһариндар үҙҙәренең даланлы ғаилә булыуын тағы ла раҫланы. Улар бына икенсе тапҡыр инде “Йәшлек”кә яҙылыуға арналған

title: Ишһариндар - даланлы ғаилә


description: Картуф ҡаҙабыҙ икәүләп, Тик тармай телем: - Минең ярҙамдан зыяным Күберәк, - тимен. - Ни һөйләйһең ул?- тигәндәй Йылмайып ҡарай, Икәү генә эшләһәк тә Эшебеҙ ырай. - Беҙ бергә саҡта, - тимен

title: Картуф ҡаҙабыҙ икәүләп


title: Ә беҙҙең ауылда... (14 октябрь)

maintext: Был аҙнала беҙ Хәйбулла, Әбйәлил, Ейәнсура райондарынан хәбәрҙәр ҡабул иттек. Дуҫтар, һеҙҙең дә әйтер һүҙҙәрегеҙ, ауыл тормошонан матур яңылыҡтарығыҙ, теләк-тәҡдимдәрегеҙ булһа, беҙҙең дежур телефонға шылтыратығыҙ – 8-965-923-20-00. Гәзитебеҙҙең электрон адресы: ye02@yandex.ru. “Бәйләнештә” селтәрендә – “Йәшлек” гәзите” төркөмө.Әлфирә АЙЫТБАЕВА, Хәйбулла районының Иҫәнгилде ауылы:– Быйылғы көҙ беҙҙе ҙур уңыш менән ҡыуандырҙы. Маҡтанырға ла, ҡыуанырға ла хаҡыбыҙ бар: бурабыҙ тулы, өҫтәлебеҙ һыйлы, эшебеҙ яҡшы, йөҙөбөҙ яҡты. Оҙайлы ямғыр яуыуға ҡарамаҫтан, тырышып, ҡышҡылыҡҡа етерлек утын-бесән әҙерләнде, емеш-еләк, йәшелсә, картуф йыйылды.Халыҡта “Эш бөткәс, уйнарға ярай” тигән әйтем бар бит, эштәрҙе теүәлләгәс, ауылыбыҙҙа бик матур, үҙенсәлекле “Алтын көҙ” байрамы үтте. Халыҡ үҙҙәренең уңышын “Көҙгө муллыҡ” күргәҙмәһендә күрһәтте, мул уңыш серҙәре менән бүлеште. Балалар кемуҙарҙан йомаҡтар һәм ребус систе, викторинала ҡатнашты, ағинәйҙәр мәҡәл, әйтемдәр әйтеп ярышты. Ярышта ҡатнашыусыларҙың барыһына ла татлы приздар эләкте.Әлеге ваҡытта опекундар менән үткәреләсәк “Алтын мозаика” байрамына әҙерлек эштәре бара. Тағы ла бер һөйөнөслө ваҡиға булды: район буйынса үткәрелгән “Ветеран ихатаһы” акцияһында ҡатнашҡан Сафия апай һәм Ҡыямитдин ағай Хәләфетдиновтар еңеү яулаған. Ғаилә ағзаларын барып ҡотлап, бүләк тапшырҙыҡ. Улар йыл һайын күпләп кәбеҫтә (300 – 400 төп), төрлө йәшелсә ултырта, мул уңыш ала. Ихата алдындағы сәскәләрҙең матурлығынан күҙҙәр ҡамашыр. Ҡош-ҡорт, умарта, мал тоталар.Зинира ФӘТҠУЛЛИНА, Әбйәлил районының Ташбулат ауылы:– Беҙҙең ауылда 16 октябрҙә уҙасаҡ “Ташбулат – ожмахҡа тиң” стрит-арт фестиваленә әҙерлек бара. Сара иң тәүҙә социаль проблемаларҙы хәл итеүҙә файҙалы ысул тәҡдим итә алған талантлы авторҙарҙы асыҡлау йәһәтенән ойошторола. Шулай уҡ һүрәт төшөрөүгә битараф булмаған йәш быуынды дәртләндереү, ижади һәләттәрен үҫтереү маҡсаты ҡуйылған. Фестивалдә мәктәп уҡыусылары, студенттар һәм реклама баҙарының профессионалдары ҡатнашыу хоҡуғына эйә. Ә ниңә мотлаҡ стрит-арт? Был жанр “урам сәнғәте” тип тәржемә ителһә лә, күптән инде заманса һынлы сәнғәттең мөһим бер йүнәлешенә әйләнгән. Фестивалдә яңғыҙ рәссамдар ҙа, командалар ҙа ҡатнаша ала. Еңеүселәргә аҡсалата премиялар ҙа ҡаралған: иң оҫта рәссамға 5 мең һум биреләсәк.Гөлшат ҠЫУАТОВА, Ейәнсура районының Этҡол ауылы:– Күптән түгел ауыл мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре “Йәрминкә – көҙгө муллыҡ байрамы” ойошторҙо. Был көндө егәрле хужалар йәй буйына тырышып, әсе тирен түгеп үҫтергән хеҙмәт емештәрен һатып, аҡса эшләргә ашыҡты. Йәрминкә төрлө спорт ярыштары, халыҡ уйындары менән үрелеп барҙы. Иң ҡыҙыҡ ярыш, моғайын, өлкән инәйҙәр һәм йәштәр араһында таҡмаҡ әйтешеү булғандыр. 82 йәшлек Васпиямал инәй Ишеғолова колхоз осорон сағылдырған төртмәле таҡмаҡтарын әйтеп, бөтәһен дә көлдөрөп алды. Оҫта таҡмаҡсылар тип Филүзә Ҡәйепҡолова, Гөлйыһан Шәмиғолова, Тәнзилә Шәйәхмәтова аталды. “Аҡ тирәк, күк тирәк”, “Наза”, “Ебегән” кеүек халыҡ уйындарында ҡарты ла, йәше лә бик теләп ҡатнашты. Иң ҙур ҡабаҡ үҫтереүселәр булып Айгөл һәм Ринат Хөсәйеновтар аталды. Светлана һәм Ирек Ишеғоловтар иң ҙур һуған үҫтереүселәр икән. Иң ҙур борос Клара һәм Фәнил Бикбулатовтар баҡсаһында үҫкән. Иң ҙур кишерҙе Сәкинә һәм Рәил Ишеғоловтар алып килгән.Мәктәп урамы ҡатын-ҡыҙҙары, башҡаларҙан айырмалы рәүештә, байрамға ныҡлы әҙерләнгәйне. Баҡса уңыштары ла мул, әҙерләгән ризыҡтары ла тәмле, ярыштарҙа, уйындарҙа ла әүҙем ҡатнашты улар. Иң үҙенсәлекле ризыҡ әҙерләүсе тип Клара һәм Айһылыу Бикбулатовалар билдәләнде. Иң тәмле ризыҡ хужаһы тип Ғәлимә Ишеғолова аталды. Байрам тәмле сәй менән тамамланды.


description: Ағастарҙы ҡышҡылыҡҡа аҡлау мотлаҡ башҡарылырға тейешле эштәр иҫәбенә инә. Шуныһы бар: хәҙер көндәр боҙолоп тора, бындай көн торошоноң ҡышҡа тиклем дауам итеүе лә ихтимал. Шуға ла, аяҙ уҡ булмаһа ла,

title: Ағастарҙы ҡышҡылыҡҡа аҡлау


description: Батшаға итексе ҡатыны ярҙам һорап килгән, ти. – Ирем тапҡан аҡсаға ике баламды ҡарай алмайым. Тәҡәтемде ҡоротоп бөттөләр, ялҡтым мин уларҙан. – Күршеңдең балалары бармы? – тип һораған батша. – Бар,

title: Бала һәм халыҡ ҡәҙерен әсә белер

maintext: Батшаға итексе ҡатыны ярҙам һорап килгән, ти.– Ирем тапҡан аҡсаға ике баламды ҡарай алмайым. Тәҡәтемде ҡоротоп бөттөләр, ялҡтым мин уларҙан.– Күршеңдең балалары бармы? – тип һораған батша.– Бар, бишәү. Аптырайым, ата-әсәһе нисек уларҙы ҡарарға өлгөрәлер.Батша күрше ҡатынын саҡырған. Ул ярлы ғына тегенсенең ҡатыны булған, тормошона зарланмаған, балаларын тик маҡтап ҡына телгә алған.– Ярлының байлығы – уның балалары. Берәүһе ҡосаҡлап алһа, икенсеһе йырлап ебәрһә, өсөнсөһө сәскә бүләк итһә, йөрәккә ҙур йыуаныс булып китә.– Ә һеҙгә тормошҡа аҡса етәме һуң? – тип һораған батша.– Кейемгә аҡса етмәй, әммә иремдең эшендә артып ҡалған киҫәктәр менән ямау һалам, ашарға етмәһә, балалар балыҡ тота, бәшмәк йыя – бер ҙә ас тормайбыҙ.Бынан һуң батша итексенең балаларын үҙенә алған, ә күршеләр араһына бейек ҡойма төҙөтөп ҡуйған. Итексенең ҡатыны өйөндә ултыра, ти. Ҡамасаулаған балалар юҡ, ашарға һорамайҙар, ире эштә – рәхәтләнеп ял ит. Бер-ике көндән ҡатынға күңелһеҙ була башлаған. Ҡойма аша күршенең балалары йырлағанын ишеткәс, һыҡтап илағанын һиҙмәй ҙә ҡалған. Тиҙ генә батшаға барып, балаларын кире ҡайтарыуын инәлеп һораған, ти. Бәхеттең тик балаларың менән генә буласағын ул тамам аңлаған.Был ғибрәтнамә һуңғы ваҡытта Рәсәй менән Башҡортостан кимәлендә булған бер нисә ваҡиғанан һуң иҫкә төштө. Август айында республика Башлығы Рөстәм Хәмитов йәштәр менән осрашҡанда һәр ғаиләлә кәмендә бишәр бала тәрбиәләү тураһында әйтеп үтте. “Беҙ йәшерәк саҡта был турала әйткән кеше булһа, беҙҙең быға хәлдән килер ине”, – тигән мәғәнәлә булды уның фекере. “Бөгөн ике бала етмәй”, – тине ул. Күп тә үтмәне, Рәсәйҙең хеҙмәт министры Максим Топилин хөкүмәттең 30 йәшкә тиклем ике бала тапҡан ҡатындарға өҫтәмә дәртләндереү саралары булдырыу тураһында пландары тураһында белдерҙе. Бында Рәсәй хөкүмәте уртаса балалар һанын 1,9 – 1,95-кә еткереү маҡсатын ҡуя. Шул уҡ ваҡытта хөкүмәт, бюджетта аҡса етмәү сәбәпле, “әсәлек капиталын” индексациялауҙы туҡтатырға мәжбүр булды. Ҡорбан ғәйетендәге вәғәзендә баш мөфтөй Тәлғәт Тажетдин да, ғаиләлә биш бала булырға тейеш, тип өгөтләне (“Семья – семь Я: папа, мама и пятеро детей”). Сенатор Елена Мизулинаның башланғысы ла был йәһәттән иғтибарҙы йәлеп итте. Беби-бокстарҙы тыйырға, ә абортты йә тыйырға, йә дәүләт иҫәбенә эшләтеүҙе туҡтатырға, тигән тәҡдим менән сыҡты.Йәмғиәт өсөн нормаль, ғәҙәти хәл тигән нәмә була. Мәҫәлән, күпселек кешелә (ғаиләлә) берәй нәмә, әйтәйек, еңел автомобиль булыуы ғәҙәти күренеш икән, ти. Машинаһы булмаған кеше, үҙ ихтыярынан тыш, үҙен башҡаларҙан кәм тоя башлай. Ул, үҙенә машина кәрәкмәһә лә, бәлки, уны йөрөтөргә, ремонтларға теләге юҡ, исем өсөн берәй машина алырға мәжбүр була. Алмаһа, ғаилә ағзалары, туғандары, дуҫтары әкренләп күндерә. Был коллектив баҫымға ҡаршы торорға һәр кемдең дә хәленән килмәй. Реклама, абруй, “понты” тигән нәмәләр ҙә быға ныҡ булышлыҡ итә. Ә машиналары уртасанан күберәк булғандар, киреһенсә, йәмғиәттә шикле ҡараш тыуҙыра башлай.Был күренеш йәмғиәттәге бөтә һорауҙарға ла ҡағыла. Мәҫәлән, элек армияла хеҙмәт итмәгән егеткә башҡалар алдында оят була торғайны. 90-сы йылдарҙа башланған армияны кәмһетеү сәйәсәте арҡаһында йәш быуында уға кире ҡараш тыуҙы: армиянан “ҡотолоу” геройлыҡ булып иҫәпләнә башланы. Ярай әле Рәсәй етәкселегенең башы етте – армия үҙенең абруйын күтәрә алды, унда хеҙмәт итергә теләүселәр һаны бермә-бер артты. Ришүәт алыу-биреү ҙә ғәҙәткә инеп китте, холҡо-тәрбиәһе буйынса был нәмәне яратмаған кеше лә тора-бара туғандары, дуҫтары баҫымы арҡаһында ришүәтте нормаль күренеш тип ҡабул итә башлай. Иғтибар иткәнегеҙ барҙыр: башҡортса тамаша булһа, кеше фойела башлыса башҡортса һөйләшә. Тамаша бөтөп, урамға сығыуы була, барыһы ла автоматик рәүештә руссаға күсә, сөнки бында йәмғиәт өсөн русса һөйләшеү ғәҙәти хәл булып тора. 1990 йылдарҙа республикала башҡорт телендә һөйләшеү өсөн уңайлы мөхит тыуҙырылды. Шунлыҡтан был ғәҙәти күренеш булып китте. Һуңғы йылдарҙа төрлө сәбәп менән русса аралашыу өҫтөнлөк ала башланы: хатта башҡорт ауылдарында ла үҙ-ара русса һөйләшкән кешеләр күбәйҙе, бигерәк тә бала-саға араһында. Тағы ла бер миҫал. Бынан бер нисә йыл элек дәүләт мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн уңайлы мөхит тыуҙырырға тотонғайны. Улар өсөн төрлө конкурс, транспортта, магазиндарҙа һ.б. пандустар, лифттар, махсус урындар мәжбүри рәүештә булдырылды. Бының һөҙөмтәһе булып инвалидтарҙың күҙгә күренеп “артыуы” торҙо. Бер ғаиләлә аҡылға зәғифлек (үҙҙәре һап-һау, таҙа, баштары һәйбәт эшләй) арҡаһында мул ғына инвалидлыҡ пенсияһы алып йәшәгәндәр бар. Комиссия үтер алдынан улар бер-береһен комиссия ағзаларын нисек алдарға өйрәтә. Тейешле органдарға әйтеп, фашлар кәрәк уларҙы, тиһәм, күршеләре, кәрәкмәй, әйҙә йәшәһендәр: пенсия алмаһалар, урлаша башлаясаҡтар, ти.Ғаилә мөнәсәбәттәренә лә ошо “урталыҡ” ныҡ тәьҫир итә. Бәғзеләрҙең, кешенән кәм булмайым тип, кейәүгә сыҡҡанын йыш күреп торабыҙ, сөнки ғаиләһеҙ кеше етешһеҙ тип һанала. Шул уҡ хәл бала табыу мәсьәләһендә: балаһыҙ ғаиләләр кешелә шул уҡ тойғо уята. Быны күреп, хатта исем өсөн генә, балаларҙы яратмаһа ла, бала тапҡандар ҙа осрай. Башҡортостан өсөн бөгөн ике бала ғәҙәти күренеш. Унан күп тапҡандар йәмғиәт күҙлегенән йыш ҡына нормаль булмаған тип иҫәпләнә. Бынан бер нисә йыл элек “Йәшлек” гәзите биттәрендә барған бәхәсте хәтерләйһегеҙҙер: “Әсәлек даны” миҙалы биреү тураһында. Күп бала тапҡан әсәләрҙе эскелектә ғәйепләп сыҡтылар; бер-ике балалы ғаиләлә, йәнәһе, сифатлы тыуым була, тип әйткән кешеләр ҙә осраны.Үкенескә күрә, бөгөнгө Рөсәйҙә күп балалы ғаиләләр өсөн уңайлы мөхит тыуҙырылмаған. Был хәл совет осоронан килә. Ҡалаларҙа төҙөлгән фатир планировкаһы буйынса башлыса ике балалы ғаилә өсөн иҫәпләнгән. Балалар баҡсаһында, мәктәптә күп балалы ғаиләләрҙе башҡа ата-әсәләр күрә алмай, мәҫәлән, берәй нәмәгә аҡса йыйғанда уларҙың мөмкинлектәре сиклерәк булыу арҡаһында. Күп балалы әсә өсөн карьера мәсьәләһе лә сикләнгән. Бында башлыса бер балалы ҡатындарға өҫтөнлөк бирелә. Беҙҙәге күренекле ҡатын-ҡыҙҙы алып ҡарайыҡ. Федерация Советы етәксеһе Валентина Матвиенко – бер бала, Үҙәк банк етәксеһе Эльвира Нәбиуллина – бер бала әсәһе, Иҫәп палатаһы етәксеһе Татьяна Голикованың балаһы юҡ, һаулыҡ һаҡлау министры Вероника Скворцованың бер балаһы бар. Шул уҡ хәл беҙҙең республика, бигерәк тә райондар кимәлендә: быны үҙегеҙ тикшереп ҡарағыҙ. Вазифалы эштә эшләгән, Әлмира Ғәниева, Зөлфиә Ханнанова һәм Тамара Юлдашеванан башҡа, күп балалы әсәләрҙе белмәйем.Ярай әле, яңыраҡ Рәсәй кимәлендә балалар омбудсмены итеп күп балалы Анна Кузнецованы ҡуйҙылар. Шуныһы ҡыҙыҡ, был хәл үҙҙәрен либераль ҡарашлы тип иҫәпләгән киң матбуғат саралары тарафынан ҡырҡа кире ҡабул ителде: уның, йәнәһе, тәжрибәһе юҡ, “фәнгә ярамаған” телегония теорияһы яҡлы. Бында уларҙың енси партнерҙарын йыш алмаштырырға яратҡан ҡатын-ҡыҙға киҫәтеү булғаны оҡшап етмәне. Күрәһең, был баҫмалар енси тотанаҡһыҙлыҡ яҡлылыр.Күп балалы ғаиләләргә уңайлы мөхит булдырыу өсөн күп балалы әсәйҙәргә дәүләт тарафынан карьера үҫешендә булышлыҡ кәрәк. Демократик йәмғиәттә күп балалы ата-әсә лә, бер балалы ата-әсә лә, балаһы булмаған ир менән ҡатын да һайлаусы булараҡ берәр тауышҡа эйә. Бәлиғ булмаған балалары тауышҡа эйә булмағас, күп балалы ғаиләләрҙең ихтыяжын демократик механизм “күрмәй”. Бөгөн Рәсәйҙә яҡынса 40 миллион ғаилә бар. Уларҙың 17 миллионы – тулы ғаилә, йәғни ата-әсәһе, балалары булған, 12 миллионы – балаһыҙ, ә 11 миллионы – бер атай йәки әсәй менән. Тимәк, күп балалы ғаиләләр һан яғынан башҡаларҙан ҡайтыш тора: “демократик күпселек” уларҙы инҡар итәсәк. Ни тиһәң дә, “Балаһыҙ кеше кеше һөйләр, балалы кеше балаһын һөйләр”. Мәҫәлән, депутаттар балалар баҡсаһы төҙөү тураһындағы мәсьәләне тикшерә, ти. Депутаттар корпусында йәш балалары булған кеше юҡ тиерлек. Шунлыҡтан был социаль проект уларҙың яҡлауын тапмаясаҡ. Сөнки бында “имсәк бирергә илаған бала” юҡ, дөрөҫөрәге, бар, әммә уның тауышы ишетелмәй. Бының һымаҡ дискриминация осраҡтары йыш булып тора.Үҫешкән дәүләттәрҙә ҡатын-ҡыҙ өсөн ниндәйҙер квота булдырылған, мәҫәлән, парламентта, хөкүмәттә уларҙың һаны ниндәйҙер проценттан кәм булырға тейеш түгел. Бер яҡтан, был яҡшы һымаҡ. Әммә был унда башлыса бер балалы әсәләрҙең өҫтөнлөгөнә килтерә. Мин бер балалы әсәләрҙе кәмһетергә тырышмайым, улар араһында, һис шикһеҙ, тырыш, уңышлы эшләгәндәре күп. Әммә власть органдарында күп балалы әсәләрҙең булмауы власҡа күп балалы ғаиләләрҙең ихтыяжын еткерә алмай. Быны иҫбатлау өсөн үҙемдең әсәйемдең – Мәүзиға Ғаффан ҡыҙы Ғәбитованың – миҫалын ғына килтерә алам. Ул, биш бала әсәһе, СССР-ҙың халыҡ депутаты булып үткәс, декрет ялын өс йыл итергә кәрәк, тигән тәҡдим менән сығыш яһап, быны закон итеп ҡабул итеүгә өлгәште. Бер бала тапҡан әсәләрҙең башына был уйҙың инеп сығыуы бик тә икеле ине. Шул уҡ В. Матвиенко менән О. Голодецты алып ҡарайыҡ. Яңыраҡ улар башланғысы менән эш таба алмаған кешеләр өсөн махсус һалым булдырыу тураһындағы тәҡдим бөтә Рәсәйҙе шаулатты. Был кешеләр, йәнәһе, бушлай медицина менән файҙалана, ә ҡаҙнаға тейешле аҡса түләмәй. Бындай уйҙың күп балалы әсәләрҙең башына инеп сығыуына шикләнәм. һалымды эшһеҙлектән интеккән кешеләрҙең ата-әсәһе түләйәсәген күҙалларға был сәйәсмәндәрҙең аҡыл ҡеүәһе етмәй ҙә, етмәйәсәк тә. Матвиенконың “сифатлы тыуым” арҡаһында булған берҙән-бер балаһы миллиардер булғас, уға ябай кешенең, бигерәк тә күп балалы ғаиләләрҙең проблемаһы ят булып тора. Уларҙың фекерен артабан дауам итһәң, биллаһи, тиҙҙән балаларын бушлай уҡытҡаны өсөн эшһеҙҙәргә һалым индерәсәктәр бит.Биш балалы ғаилә булдырыу өсөн “әсәлек капиталын” түләү шарттарын үҙгәртергә кәрәк: уны өсөнсө баланан башлап ҡына түләргә, ә бүленгән сумманы, әйтәйек, бер миллион һумға тиклем еткерергә кәрәк. Депутаттар араһына артистар һәм спортсылар урынына күп балалы әсәләрҙе индереү яҡшыраҡ булыр ине. Төрлө етәкселәр эргәһендә булдырылған советтар составына ла уларҙы мотлаҡ индереү, уларҙан ғына торған махсус палата булдырыу, кәңәшсе итеп алыу, ҡыҫҡаһы, ошо артыҡ сығымдар талап итмәгән саралар илебеҙҙә күп балалы мөхит тыуҙырыуға булышлыҡ итер ине. Күп балалы әсә, бәлки, сәйәсмән була алмаҫ, әммә дәүләт эшмәкәре булып китергә уның хәленән килә. Сөнки сәйәсмән башлыса үҙенең киләсәге тураһында уйлаһа, дәүләт эшмәкәре халҡының, тыуған иленең киләсәген ҡайғырта. Беҙгә һалдаттар ғына түгел, Рәсәй байлыҡтарын тулыһынса файҙаланыу өсөн Рәсәйҙең дәүләт булып һаҡланып ҡалыуы өсөн дә ишле халыҡ кәрәк.Илдар ҒӘБИТОВ.


description: Ҡарағай-Ҡыпсаҡ ырыуы ҡыҙымын. Әлеге ваҡытта Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының башҡорт филологияһы факультетында 4-се курста белем алам. Инглиз, ғәрәп телдәрен,

title: Залина МЫРҘАҒОЛОВА: “Сәйәхәт итергә, йырларға яратам”


description: Баймаҡ районының Ярат ауылында хатта биҙрәгә һыймаған картуф үҫә икән Баймаҡ районының Ярат ауылында хатта биҙрәгә һыймаған картуф үҫә икән

title: Яраттарҙың картуфы елле!


description: Киләһе йылда илебеҙҙә тирә-яҡ мөхиткә үтә ныҡ иғтибар биреләсәк. Тотош йыл шуға арнала. Ошо көндәрҙә Экология йылының эмблемаһы раҫланды. Рәсми символды “Стеллер” (Stellar) агентлығы эшләгән. Тәү

title: 2017 йыл - Рәсәйҙә Экология йылы


description: Ошоға арнап, рухлы, башҡорт телен, илен яратҡан, Баймаҡ районының таланттар төбәге Сыңғыҙ ауылында тыуып үҫкән Фәниә Әхмәтова шиғыр яҙған. ВК сайтына Бик еңел инеүҙәре, Унда кереп, сайтты иңләп һәм

title: Кисә "В контакте" - "Бәйләнештә" селтәренә 10 йыл тулды


description: 1 консерва сайраны табаға йә противенға һалып, яҡшы итеп иҙегеҙ. Шунан өҫтөнә ваҡ итеп туралған картуфты балыҡ күренеп тормаҫлыҡ итеп йәйеп һалығыҙ. Икенсе һауытҡа 2 – 3 йомортҡа һытығыҙ,

title: Сайра балығынан туҡлыҡлы аҙыҡ


description: Үт ҡыуығында полиптар нимәнән барлыҡҡа килә һәм уларҙы нисек дауаларға? Башҡа ағзаларҙа полип булғанда сөйәл үләне һуты ярҙам итә, тип ишеткәйнем, минең осраҡта уның файҙаһы бармы? Л. ИШДӘҮЛӘТОВА.

title: Сөйәл үләне һуты яраймы?


description: Был аҙнала Башҡортостанда һыуыҡ һауа торошо дауам итәсәк. Алдағы өс көндә ҡар ҡатыш ямғыр яуыуы, боҙлауыҡ булыуы, сымдарға һәм ағастарға ҡар һырыуы көтөлә. Төндә һауа температураһы 0,-5, төньяҡ һәм

title: Көҙ үҙенекен итә


description: Йәшлек уҡып тоймай ҡалдым Көҙҙөң килеп еткәнен. Йәшлек ҡулға эләккәс ни – Сығып ҡапҡа бикләнем. Йәшлек уҡып тоймай ҡалдым Көҙҙөң килеп еткәнен. Йәшлек ҡулға эләккәс ни – Сығып ҡапҡа бикләнем.

title: Янымда һәр саҡ "Йәшлегем"!


description: Дан, ул – ҡылған хеҙмәтеңдең Көҙгөләге шәүләһе тик. (“Орлоҡ”). Дан, ул – ҡылған хеҙмәтеңдең Көҙгөләге шәүләһе тик. (“Орлоҡ”). * * * Даны ергә һыймаҫ ир-батыр ҙа Йәшәмәйме күлдәк эсендә?! (“Бер

title: РӘШИТ НАЗАР Фекерҙәр һәм афоризмдар (21.10.2016)

maintext: Дан, ул – ҡылған хеҙмәтеңдеңКөҙгөләге шәүләһе тик.(“Орлоҡ”).* * *Даны ергә һыймаҫ ир-батыр ҙаЙәшәмәйме күлдәк эсендә?!(“Бер йыһан йырсыһына”).* * *Даһилыҡҡа сәйерлек хас.(“Дүрт юллыҡтар”).* * *Донъя бик киң. Киң булғанға,Яуыз йәндәр өсөн ул тар.(“Орлоҡ”).* * *Донъя буйлап һис кем йөкһөҙатламай,Үтәм, тимә, йөкһөҙ тормошюлдарын!Һәр кем ниҙер һалып бара иңенә:Кем – төйөнсөк, ә кем – бөтәЕр шарын.(“Донъя буйлап һис кем йөкһөҙ атламай...”).* * *Донъя иркен. Шуға, дуҫтар,Яуыз йәндәр өсөн ул – тар.(“Ике юллыҡтар”).* * *Дошмандарға яза һалырМинең ҡеүәтем,Дуҫтарыма бәхет бирерМинең ҡөҙрәтем.(“Саптар атым эйәрләнем...”).* * *Дуҫҡа – һөйөү, дошманыңа –нәфрәт,Шунан да ҙур ерҙә хаҡлыҡ юҡ.(“Дуҫҡа – һөйөү, дошманыңа – нәфрәт...”).* * *Дуҫлығыңдың ниндәй икәнлегенҠылған ҡылыҡтарың күрһәтер.(“Дуҫлыҡ”).* * *Дуҫым! Беләм, һәр ғүмерһеҙ ялғантүгел,Һәр бер ялған ғүмерһеҙ тик.(“Дуҫҡа”).* * *Ҙур йөрәкте көрәш сыныҡтыра,Көсһөҙ йөрәк унан таушала.(“Тормош өнө”).* * *Егет ҡулы тейһә, ул саҡтаОсҡон бирер хатта туң таш та.Тик ҡағылһа әгәр ҡыҙ ҡулы –Сәскә атыр таштар бер юлы.(“Дүрт юллыҡтар”).* * *Егерменсе быуат... Мәғрур быуат...Ҡанаттары талмаҫ – ҡуш ярған.Тик дәүергә – уҡтар ғына түгел,Үлем уртлап, атом тоҫҡалған.(“Даулы бәхет”).* * *Ел-дауылһыҙ тып-тын һауаларҙатөтөнМенә шундай бейек: хайран ҡалырбөркөт.Саҡ-саҡ өрһөн ел тик – ауа ергә,өркөп...Хәтерлә һин шуны: күккә ашһаң беркөн.(“Ел-дауылһыҙ тып-тын һауаларҙатөтөн...”).Рубриканы Факил Мырҙаҡаевалып бара.


description: ти гәзитебеҙҙен тоғро дуҫы Райхана Булатова. Баймаҡ районының Билал ауылында әле һыҙырып ҡар яуа. ти гәзитебеҙҙен тоғро дуҫы Райхана Булатова. Баймаҡ районының Билал ауылында әле һыҙырып ҡар яуа.

title: "Ә беҙҙең Ҡыш бабайыбыҙ бар)))))"


description: Республиканың көньяҡ-көнсығышы ҡышты ҡабул итәбеҙ ти. Учалыла, күршеләге Магнитогорскиҙа ҡар яуған. Республиканың көньяҡ-көнсығышы ҡышты ҡабул итәбеҙ ти. Учалыла, күршеләге Магнитогорскиҙа ҡар яуған.

title: Беренсе ҡар етеп килә


description: Ылаҡ (22.12 – 20.01) Әүҙемерәк эш итергә тырышығыҙ. Кешеләр ярҙамына артыҡ өмөт итмәгеҙ. Үткән ваҡиғаларға, хәлдәргә яңынан әйләнеп ҡайтырға тура килер, бәлки. Бәғзеләр элекке мөнәсәбәттәрҙе

title: Йондоҙнамә (10-16 октябрь)

maintext: Ылаҡ (22.12 – 20.01)Әүҙемерәк эш итергә тырышығыҙ. Кешеләр ярҙамына артыҡ өмөт итмәгеҙ. Үткән ваҡиғаларға, хәлдәргә яңынан әйләнеп ҡайтырға тура килер, бәлки. Бәғзеләр элекке мөнәсәбәттәрҙе яңыртыу менән мәшғүл булыр.һыуғояр (21.01 – 19.02)Барыһы ла һәйбәт барған кеүек. Эшегеҙҙә йәки уҡыған урында яҡын арала етди үҙгәрештәр көтөлә. Улар һеҙгә еңелcә генә ҡағылыр, моғайын. Шаршамбыла һәр бер имеш-мимеш хәбәргә ышанырға ашыҡмағыҙ.Балыҡ (20.02 – 20.03)Йорт-өй хәлдәре бер аҙ борсоп торор. Был арала туғандарығыҙға иғтибар күрһәтегеҙ. Эштәрҙе күмәкләп башҡарыу ҙа файҙа килтерер. Аҙна барышында һатып алған әйберҙәр мотлаҡ бәрәкәтле булыр.Ҡуҙы (21.03 – 20.04)Киләсәккә тыныс ҡына уй-маҡсаттар ҡорор өсөн форсат булыр. Күптәрҙә белем арттырыу, артабан уҡыу теләге тыуыр. Был хәлде хупларға ғына мөмкин. Йомала ҡулығыҙға күптән теләгән әйберҙе төшөрөрһөгөҙ, бәлки.Буға (21.04 – 21.05)Һуңғы ваҡиғалар етди уйланырға мәжбүр итер. Бәғзеләрҙең ҡайһы бер кешеләргә ҡарата мөнәсәбәттәре үҙгәреүе лә ихтимал. Шулай ҙа айырым мәсьәләләргә асыҡлыҡ индереү күптәргә файҙалы булыр, моғайын.Игеҙәктәр (22.05 – 21.06)Был арала яҡшы белгән кешеләр менән дә уртаҡ тел табыуы ауырлашыр. Шишәмбелә аралашыуҙа ҡытыршылыҡтар килеп сығыуы бар. Шулай ҙа аҙнанан ҡәнәғәт ҡалырһығыҙ, элек башҡарған эштәрҙең ыңғай һөҙөмтәләре һиҙелә башлар.Ҡыҫала (22.06 – 23.07)Аҙна барышында йәһәт эш итеүегеҙ бик мөһим. Ашыҡмай, оҙаҡ уйлап йөрөһәгеҙ, бер ниәтегеҙ ҙә барып сыҡмаясаҡ. Күптәрҙе кеше аҡсаһы менән бәйле ыңғай мәшәҡәттәр көтә. Йомала уйламағанда аҡса килеүе ихтимал.Арыҫлан (24.07 – 23.08)Был арала һеҙҙе бер нисә ҡыуаныслы ваҡиға көтәсәк. Кире ваҡиғалар булмаҫ. Ниндәйҙер бик кәрәкле эште уңышлы тамамлай алырһығыҙ. Улар етди ҡағыҙҙар менән бәйле булыр һымаҡ.Ҡыҙ (24.08 – 23.09)Киләсәккә маҡсаттарығыҙҙы сер итеп һаҡлағыҙ. Төптән уйланылған эштәрегеҙ генә яҡшы барыр. Яҡындағылар тарафынан һәр саҡ ярҙам һиҙелер. Шаршамбыла тәжрибәле кешенең һүҙҙәренә ҡолаҡ һалығыҙ.Үлсәү (24.09 – 23.10)Аҡса менән бәйле мәсьәләләр һаман да көн үҙәгендә булыр, моғайын. Ниндәйҙер әйберҙе һатып алыу теләге тыуыр, бәлки. Уйлап ҡарағыҙ, әлегә унһыҙ йәшәй алмаҫһығыҙмы икән? Кесе йомала ярҙам һораған кешеләргә ҡарата иғтибарлыраҡ булығыҙ.Саян (24.10 – 22.11)Башығыҙға яңы өмөтлө уй-фекерҙәр килер. Ләкин уларҙы тормошҡа ашырыу өсөн әлегә мөмкинлектәр юҡ. Был арала уҡып йөрөгәндәр мотлаҡ уңыр. Мәл төп эшегеҙҙә тәртип урынлаштырыу өсөн уңайлы. Йомала бүләк, аҡса алыуығыҙ бар.Уҡсы (23.11 – 21.12)Аҙна барышында аралашыуҙар файҙалы булыр. Күптән күрмәгән туғандар, дуҫтарығыҙ менән осрашһағыҙ, яҡшы булыр ине. Шаршамбыла юҡ-барға иғтибар итеп, кәйефегеҙҙе төшөрмәгеҙ. Иң уңышлы көндәрегеҙ – кесе йома һәм шәмбе.


description: Алып барыусыларыбыҙ Йәмил Ишмөхәмәтов менән Филүс Ҡасимов, магазиндан-магазинға йөрөп, матур, килешле костюм һайлай. Ни генә тимә, йылдың сағыу тамашаһын алып барыусылар сәхнәләге артистарҙан бер ҙә

title: “Юлдаш”-хит - 2016”


description: Көслө, талапсан һәм аҡыллы етәксе булды Ошо көндәрҙә халҡыбыҙҙың данлыҡлы улы, күренекле дәүләт эшмәкәре, партияның Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары, БАССР Министрҙар Советы Рәйесе,

title: Йылдар үткән һайын абруйы арта ғына

maintext: Көслө, талапсан һәм аҡыллы етәксе булдыОшо көндәрҙә халҡыбыҙҙың данлыҡлы улы, күренекле дәүләт эшмәкәре, партияның Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары, БАССР Министрҙар Советы Рәйесе, Социалистик Хеҙмәт Геройы Миҙхәт Закир улы ШАКИРОВТЫҢ тыуыуына 100 йыл тула. 20 йылға яҡын республика менән етәкселек итә ул. Әлбиттә, ул заман тураһында төрлө фекерҙәр йөрөй, шулай ҙа күптәр был йылдарҙы, республикабыҙҙың сәскә атҡан осоро, тип баһалай. Ысынлап та, совхоз-колхоздарҙың, завод-фабрикаларҙың гөрләп эшләгән сағы, сәнәғәт предприятиелары, белем һәм мәҙәниәт усаҡтары төҙөлөшөнөң киң ҡолас алған мәле тап ошо осорға тура килә. Ул ваҡытта йәшәгән кешеләрҙә киләһе көнгә ышаныс та көслө ине. Уҡыған кешенең эшһеҙ, эшләгән кешенең торлаҡһыҙ ҡалмаҫына шик юҡ. Барыһы ла етәксенән торҙомо, әллә заманаһы шулай булдымы?! Миҙхәт Закир улының ниндәйерәк етәксе һәм шәхес булыуына уның ҡулы аҫтында эшләгән замандаштары ғына дөрөҫ баһа бирә алалыр. Әйҙәгеҙ, уларҙың фекерҙәренә күҙ һалайыҡ.– Миҙхәт Закир улы Шакировты эшкә ҡуйылған ваҡыттан алып белә инек. Мин Өфөгә 70-се йылдың аҙағында күстем һәм Мәскәү милли мәктәптәр институтының Башҡортостан филиалында эшләй башланым. Бер нисә йылдан өлкә комитетҡа эшкә күсерҙеләр. Ҡырҡ иләктән иләнеп, тикшерелеп, бюронан үтеп, шунан ғына алдылар. Ул заманда кадрҙарҙы бик ныҡ тикшерә торғайнылар.Миҙхәт Закир улы бик һынсыл булды. Эргәңдән үтеп китер, һынап үтер ине. Бына шул өлкә комитетта эшләгән ваҡытта мине күҙенә элгән булған икән. Мәғариф министры итеп тәғәйенләнеүем үҙем өсөн дә, башҡалар өсөн дә көтөлмәгән хәл булды.Был вазифала эшләй башлағас, Миҙхәт Закир улының арҡаһын ныҡ тойҙом, күп ярҙам итте. Иң беренсе сиратта уның ярҙамы менән министрлыҡ хеҙмәткәрҙәренә бүленгән фатирҙарҙы алдыҡ. Мин килгәндә дүрт йыл буйы ҡала советынан фатирҙар бүленеп тә, алынмағайны. Ә торлаҡһыҙ хеҙмәткәрҙәр күп. Шул фатирҙарҙы ҡайтартып бирмәҫһегеҙме, тип Миҙхәт Закир улына мөрәжәғәт иттем. Хатымды уҡыны ла, телефондан шылтыратып, күрһәтмә генә бирҙе. Бына шулай бик тиҙ хәл ителде был мәсьәлә. Ғөмүмән, эште оҙаҡҡа һуҙырға яратманы ул, мөмкин икән, шунда уҡ хәл итеү яғын ҡараны. Шулай итеп, министрлыҡта эшләүсе 13 кеше фатирлы булды.Тағы ла уның ярҙамы менән министрлыҡтың бүлмәләрен киңәйтеп, хеҙмәткәрҙәргә эшләү өсөн уңайлы шарттар тыуҙырыуға өлгәштек. Миңә мөнәсәбәте шул тиклем һәйбәт булды, тыңланы, үтенестәремде кире ҡаҡманы. Бөтә мәсьәләләрҙе Миҙхәт Закир улы аша хәл иттем. Минең турала атайҙарса хәстәрлек күрҙе, бер ҡыйырһытманы, ауыр һүҙ әйтмәне. Шул тиклем рәхмәтлемен.Миҙхәт Закир улының ярҙамын һәр саҡ тойҙом. Уҡытыусыларҙың VIII съезын үткәргәндә лә докладымды бөтә бюро ағзаларынан уҡытып сыҡҡан. Уның талабы буйынса, съезда бюро ағзаларының барыһы ла ҡатнашты. Ғөмүмән, халыҡ мәғарифына ныҡ иғтибарлы булды ул.Бик абруйлы, шул тиклем аҡыллы, кешелекле етәксе булды. Уҫал да булды, әммә мин быны ғәйеп итеп әйтмәйем. Етәксе кеше уҫал булырға тейеш тә, сөнки уҫал булмаһаң, кешеләрҙе тыңлатып та, эшләтеп тә булмай бит.Республиканы юғары тотто. Башҡортостанды күтәрмәне тип әйтеү яҙыҡ булыр ине. Үҙе шул тиклем бөхтә, таҙалыҡ яратыусы кеше ине, матур кейенеп йөрөй торғайны. Бөтөнләй эсмәне, һәр ерҙә лә үҙен лайыҡлы тота белде.Ағай менән эшләүҙе үҙем өсөн ҙур бәхет һананым. Ул эшкә лә өйрәтте, талапсан да булды, кешене тыңлай ҙа, аңлай ҙа белде. Башҡорт кадрҙарын үҫтерҙе. Ғөмүмән, һәләтле кешеләрҙе күрә һәм үҫтерә белде. Көслө кеше лә булған, тип иҫәпләйем. Спортты яратты, иртән йүгерә торғайны, саңғыла йөрөнө. Миҙхәт Закир улын һәр ваҡыт иҫемдә тотам. Ул һәр ваҡыт миңә өлгө булып торҙо.– Стәрлетамаҡ район комитеты секретары итеп һайланғанда тәүге тапҡыр Миҙхәт Закир улы менән күҙгә-күҙ осрашып, һынау үтергә тура килде. Уның ышанысы менән ҙур теләк һәм хөрмәт менән партия карьераһын башлап ебәрҙем. Артабан икенсе секретарь, район советы рәйесе булып эшләгән йылдарҙа КПСС өлкә комитеты, Министрҙар Советы менән дә билдәле бер бәйләнештә торорға тура килде.Юғары талапсанлығы иҫтә ҡалған. Эшкә генә түгел, тормоштоң һәр параметрына ҡарата ла бик юғары талаптар ҡуя торған етәксе ине. Әйтәйек, тәртиптән башлап ауыл хужалығында юғары уңыш алыуға тиклем. Күп яҡлы кеше булды, уны бөтә нәмә лә ҡыҙыҡһындырҙы: халыҡтың йәшәү кимәле лә, әхлаҡи мөхит тә, ауылдарҙың төҙөклөгө лә, хужалыҡтарҙың үҫеше лә… 1983 йылда партияның Ауырғазы район комитетына беренсе секретарь итеп һайлап ҡуйғас та, ул даими рәүештә район тормошо менән ҡыҙыҡһынып торҙо, ял, байрам тип тормай, килеп, эшкә йүнәлеш биреп, кәрәк урында тәнҡитләп, кәңәштәрен биреп ҡайта торғайны. Ғөмүмән, ауыл тормошона бик иғтибарлы булды, һәр районға ла берҙәй тигеҙ ҡараны. Арттараҡ ҡалғандарын алға сығарыу өсөн көс һалды. Урал аръяғы райондарына ла ҙур иғтибар бүлде. Кемгәлер артыҡ талапсан да булғандыр кеүек, бәлки, әммә бөгөнгө күҙлектән ҡарағанда ла уның талаптары урынлы һәм бик тә ғәҙел булған, тип иҫәпләйем.Миҙхәт Закир улының шәхесе Башҡортостан тарихында ҙур урын биләй, 15 йылдан ашыу эшләү осоронда ул республика үҫеше өсөн бик күп көс һалды. Әлеге ваҡытта ул йылдарҙы торғонлоҡ осоро тип баһалаһалар ҙа, ауылдарға газ үткәреү, юлдар, мәктәптәр, мәҙәниәт усаҡтары, сәнәғәт предприятиелары төҙөү, ауыл хужалығының ныҡлап үҫеше тап шул осорға тура килде.– Миҙхәт Закир улы бик талапсан, ғәҙел кеше булды. Бөтә мәсьәләләрҙе лә шәхсән тикшереп, еренә еткереп эшләтә торғайны. Әрләп тә алғыланы, әммә бер ваҡытта ла ҡаты бәрелмәне, яғымлы өндәште. Көҙгө уңыш йыйып алыу осоро булһынмы, яҙғы сәсеү мәлеме, алдан иҫкәртеп тормай, картанан ҡарай ҙа теге йәки был районға сығыр ҙа китер ине. Мин Салауат районында туғыҙ йыл беренсе секретарь, өс йыл район советы башҡарма комитеты секретары булып эшләгән осорҙа беҙгә килмәй ҡалған йылын иҫләмәйем. Бер шулай көҙгө уңыш йыйыу осоронда Миҙхәт Закир улы менән хужалыҡтар буйлап йөрөйбөҙ. Ғәҙәттәгесә, һәр нәмәне ентекләп тикшерә, етешһеҙлектәрҙе әйтеп бара. Шунан Лаҡлы ауылын ситтән ҡарап торҙо-торҙо ла, әйҙә, ауылға инеп сығайыҡ әле, тине. Һәр бер урамды, һәр тыҡрыҡты тиерлек ҡарап сыҡҡас, ауылдағы тәртиптән, йорт-ҡураларҙың төҙөклөгөнән бик ҡәнәғәт ҡалып, кәйефе күтәрелеп китте. “Мин әллә ҡайҙарҙан ҡарап йөрөйөм, бына ҡайҙа иң төҙөк ауыл булған икән ул”, – тине. Һуңынан Малаяҙҙа кәңәшмә үткәргәндә бик ныҡ маҡтап телгә алды. Ошо ғына миҫал да беҙгә бер этәргес булды, артабан йыл һайын бер-ике ауылды булһа ла төҙөкләндереүгә ҙур иғтибар бирә инек. Ул осорҙа эшләү дәүеремдә Миҙхәт Закир улынан рәхмәт һүҙҙәрен күп ишеттем, шелтә алырға тура килмәне. Аҡыллы, һәләтле етәксе булараҡ та, яҡшы кеше булараҡ та минең күңелдә ул тик ыңғай тәьҫораттар ғына ҡалдырҙы.– 1969 йылдың март айы. Мине – “Башнефтепроект” институтының өлкән инженерын – партияның Өфө ҡала комитетының ойоштороу бүлегенә саҡырҙылар. Бүлек мөдире Тәлғәт Насибулла улы менән әңгәмәләшкәндән һуң, ул ваҡытта партияның ҡала комитетының беренсе секретары Миҙхәт Закир улы Шакиров янына алып инделәр. Миҙхәт Закир улы беҙҙе йылмайып ҡаршы алды. Бик оҙаҡ һөйләшеп ултырҙыҡ, төрлө һорау бирҙе. Шулай итеп, партияның Өфө ҡала комитетында ойоштороу бүлеге инструкторы булып эшләй башланым. Шул мәлдән алып 18 йылдан ашыу уның башланғысы аҫтында, уның командаһында эшләргә насип булды.Калинин район комитетына икенсе секретарь итеп тәҡдим иткән ваҡытта Миҙхәт Закир улының әйткән һүҙҙәре мәңгелеккә иҫемдә ҡалды: ғәҙел һәм намыҫлы булырға, алдашмаҫҡа.Өлкә комитетының оборона сәнәғәте бүлеге мөдире булып эшләгән йылдар республиканың бик үҫешкән осорона тура килде. Ете йыл ошо вазифала эшләү дәүеремдә генә 14 машиналар эшләү һәм оборона предприятиеһы төҙөлдө. Ә ауыл хужалығы, мәҙәниәт, мәғариф һәм башҡа өлкәләрҙә күпме яңы объект сафҡа индерелде, реконструкцияланды. Миҙхәт Закир улы объекттарҙағы төҙөлөш-монтаж эштәре буйынса план үтәлешен бик ҡаты талап итә торғайны.Өфө ҡалаһының Октябрь районында беренсе секретарь булып эшләгән саҡта Миҙхәт Закир улын хәстәрлекле, талапсан, һәләтле етәксе булараҡ тағы ла яҡынданыраҡ һәм яҡшыраҡ белеү мөмкинлеге сыҡты. Бер генә миҫал килтереп үткем килә: тәүге отчет-һайлау конференцияһына әҙерләнгән ваҡытта төнгә ҡарай һуң ғына Миҙхәт Закир улы шылтыратып, әҙерлек барышын ентекләп һорашып сыҡты ла, доклад уҡығанда үҙеңде нисек тоторға, ҡайҙа интонация, пауза булырға тейешлеген өйрәтеп, уңыштар теләп һаубуллашып, телефонды һалып ҡуйҙы. Йәш беренсе секретарь өсөн был бик яҡшы рухи ярҙам ине.Миҙхәт Закир улы ауыл тормошон, хужалыҡтарҙы үҫтереү өсөн күп көс һалды. Ул кабинетта ғына ултырып эшләй торған етәксе булманы. Райондар, ауылдар буйлап бер үҙе, бер ниндәй һаҡсыһыҙ ғына сығып йөрөп әйләнә ине. Үҙенең талаптары булды. Берәй хужалыҡҡа, предприятиеға, мәктәпкә йәиһә райкомға инеп сығамы, мотлаҡ тәртипкә һәм таҙалыҡҡа иғтибар итер ине. Уның өсөн тәртип һәм таҙалыҡ мөһим урында була торғайны.Миҙхәт Закир улы өсөн хас сифаттар – ғәҙеллек, тәрбиәлелек һәм итәғәтлелек. Ул бер ваҡытта ла һауаланманы, кеше менән һөйләшә белде, тауышын күтәрмәй генә тәнҡитләп тә алды. Ипләп кенә, йылмайып ҡына, әммә һеңдереп кенә әйтә. Хатта кәңәшмә үткәргән ваҡытта ла бер ҡасан да тауышын күтәрмәне.Бик ябай булды, байлыҡ артынан ҡыуманы. Хатта пенсияға киткәндә Мәскәүҙән фатир бирҙеләр, унан да баш тартты.Хәҙер бер етәксегә әллә нисәмә һаҡсы. Ә ул ваҡытта берәү ҙә булманы. Иҫемдә, өлкә комитетында эшләгән саҡта эштән ҡайтырға сыҡһаң, Миҙхәт Шакиров, Зәкәриә Аҡназаров, Фәйзулла Солтанов өсәүләп яйлап ҡына баҫып ҡайтып китер ине. Ғөмүмән, Миҙхәт Закир улын яҡындан белгән, уның ҡул аҫтында эшләгән кешеләр уны тик ыңғай яҡтан ғына иҫкә ала. Минеңсә, республика етәкселәре араһында ул һәр яҡлап та беренсе урында тора.


description: йәки Балаҡатай ерендә боронғо кәсеп тергеҙелә Башҡорт милли кейеме тураһында һүҙ барһа, күп осраҡта тәңкәле, уҡалы, мәрйенле ҡашмауҙар, түшелдеректәр, еләндәр һәм башҡалар күҙ алдына килә. Сәхнә

title: Тамбур биҙәк - йорт ҡото


title: Телдәр белгән - илдәр гиҙгән, йәки “Инглизәр”

maintext: Телде өйрәнгәндә һүҙҙәр һәм һүҙбәйләнештәрҙе отоп алырға кәрәкмәй, ә мәҙәниәтте өйрәнеү мөһим. Сит телдәрҙе нисек үҙләштерергә, тигән һорауға ошондай яуап ҡайтарырға булалыр. Ысынлап та, телде өйрәнеү унда аралашҡан аҫаба халыҡтың мәҙәниәте, йолалары, тарихы менән танышыуҙан башланырға тейеш. Әммә һәр кемдең теге йәки был илгә барырға мөмкинлеге юҡ. Шуға телде өйрәнеүҙә иң тәүге аҙым һүҙҙәр һәм һүҙбәйләнештәрҙе отоп алыуҙан ғибәрәт. “Юлдаш” каналында көн һайын, дүшәмбенән кесе йомағаса, киске сәғәт 11-се 15 минутта эфирға сыҡҡан “Инглизәр” рубрикаһы ла тап ошо маҡсатҡа бәйле әҙерләнә.Бөгөн инглиз телен яҡшы белеү берәүҙе лә аптыратмаҫ. Күптәр уны башланғыс кластарҙа уҡ өйрәнә башлай, артабан юғары йәки урта уҡыу йорттарында ла инглиз теле уҡытыла. Хәйер, хәҙер йәштәр һәм ололар ҙа сит телдәрҙе өйрәнеү кәрәклеген яҡшы аңлай. Глобаль донъяла йәшәйбеҙ. Беҙгә ситтән ҡунаҡтар килә, үҙебеҙ башҡа тарафтарға сығабыҙ, интернеттағы мәғлүмәт тә күбеһенсә инглиз телендә яҙылған. “Инглизәр”ҙең төп маҡсаты инглиз телен төплө өйрәтеү түгел, ә уны үҙләштереүгә этәргес көс, йүнәлеш биреү. Иҫләйем, рубрика эфирға сыҡҡас, таныштарым һәм коллегаларым шылтыратып: “Машинала килгәндә, радионы тыңлап, һинең артыңдан һүҙҙәрҙе ҡабатлап ултырҙыҡ. Әйҙә, беҙҙе лә инглизсәгә өйрәт әле”, – тине. “Мәктәптә уҡыған улым менән рубриканы тыңлап, инглиз телен бергәләп өйрәнергә теләк тыуҙы”, – тиеүселәр ҙә бар.Тағы ла шуныһы: туған телеңде белмәйенсә, сит телдәрҙе өйрәнеү мөмкин түгел. Мәктәптә, институт-колледжда инглиз теле рус теле аша өйрәнелә. Ә “Инглизәр” рубрикаһында уны башҡорт теле аша өйрәнеү туған телебеҙҙе яңынан асыуға булышлыҡ итә. Сөнки башҡорт һәм инглиз телдәрендә байтаҡ өн оҡшаш, ҡайһы бер һүҙҙәрҙә лә оҡшашлыҡ табырға мөмкин. Танылған ғалимдарыбыҙҙың шул турала ҡыҙыҡлы эштәре лә билдәле. “Юлдаш”тағы “Инглизәр” рубрикаһының тағы ла бер мөһим маҡсаты – башҡорт телен өйрәнеү, йәшәйештә һирәгерәк ҡулланған һүҙҙәрҙе иҫкә төшөрөү. Телдәрҙе күп белеү эске донъяны байыта, тормош мөхитебеҙҙе киңәйтә. Шуға башҡорт телен дә онотмайыҡ, сит телдәрҙе лә әүҙем үҙләштерәйек. Был – заман талабы.Инглизәр, йәғни Вадим Лаврентьев.


description: Гәзитебеҙҙең 40-сы һанында сыҡҡан сканвордтың паролен беренсе булып ебәреүсе Гөлсәсәк Хәйруллина (Нуриман) еңеүсе тип билдәләнде, пароль – “боҙлауыҡ”. Шулай уҡ дөрөҫ яуапты Октябрьскийҙан Миҙхәт

title: Гәзиттең 40-сы һанындағы кроссворд еңеүселәре!


description: Кемгә нисектер, миңә бешкән картуф иҙмәһенән түгел, ә сей картуфтан бешерелгән билмән нығыраҡ оҡшай. Үҙем әҙерләгән рецепт менән бүлешеп үткем килә. 3 стакан онға тоҙ, сәй содаһы ҡушырға һәм

title: Картуф билмәне (вареники)


description: Майонезды өйҙә яһағанығыҙ бармы? Уны әҙерләүе еңел һәм арзанға төшә. 2 йомортҡаға 1 лимон һуты (әсе булмаһын тиһәгеҙ 3 аш ҡалағы ла етә), 1 сәй ҡалағы гәрсис (горчица), самалап тоҙ, борос һәм 1,5

title: Өй майонезы


description: Башҡорт йыры Ишетелә көйҙәреңдә башҡорт ғәме, Ыласының ҡаяларҙа ҡанат ҡаға, Ҡоштар һайрай сутылдашып сәхрәләрҙә, Айлы төндә сылтыр-сылтыр шишмә аға. Төнлөктәге аттар саба дөпөлдәшеп,

title: “Әсәй тигән исемдәрҙе аҡлап, Өлөшһөҙ ҙә ҡай саҡ ҡалабыҙ”

maintext: Ишетелә көйҙәреңдәбашҡорт ғәме,Ыласының ҡаяларҙа ҡанат ҡаға,Ҡоштар һайрай сутылдашыпсәхрәләрҙә,Айлы төндә сылтыр-сылтыршишмә аға.Төнлөктәге аттар сабадөпөлдәшеп,Кешнәй-кешнәй ярһыуайғыр өйөр барлай.Аҡһаҡалдар оран һалғас еренһаҡлап,Тимерлектә яугирҙары ҡылыссарлай.Яндырылған ауылының көлөнтырнап,Шәйләп ҡалам илағанын ҡыҙбаланың.Каторжандар бығауҙарызыңлауынаҺыҡтағанын түҙә алмай салдаланың.Сәсүрмесләп ҡушып үргәнҡурай моңонИпләп кенә тағатамы еләҫ еле.Һылыуҡайҙың толомондайоҙон көйөң,Баллы, наҙлы һүҙҙәреңдә –әсәм теле.Ҡаяларҙан ҡаҡлыҡҡан сыңаһәңендәЙырлай төҫлө ҡушылып барурман-ҡыры.Әллә моңо һарҡый турайөрәгенән,Әҫәрләнәм, һине тыңлап,башҡорт йыры!Тәү ҡарауға турғайҙан да ҡойто,Төҫһөҙ генә кеүек һандуғас.Ә һайраһа, һушты ала бына,Булмышында бары моң булғас.Ситлектәрҙә тотоп һандуғасты,Бер нисек тә булмай йырлатып.Иркенлектә генә көйөн көйләй,Ҡояш сыҡҡас, алһыу таң атып.Ситлектә лә һайрай ҡайһы ҡош,Моңдарын ул ем өсөн һата.Тоғролоҡ тик һандуғаста ғына,Үҙе булыу өсөн йән ата.Нисә көндәр инде хәҙерҠайтыр юлдарыңа бағам.Бала бауыр ите бит ул,Көтәм, балам, көтәм, балам.Бәпкәләрҙәй бала сағыңКүҙ йомғансы үтеп китте,Оябыҙҙан ҡанат ҡағып,Осорға ла ваҡыт етте.Һиңә ғүмер, бәхет һорап,Һаулыҡ теләп доға ҡылам.Минең өсөн һин һаман даСабый ғына, сабыйғынам.Ҡайтып күҙгә күренмәйсә,Мин тыныслыҡ инде тапмам.Юлдаш булһын Хызыр Ильяс,Балам, балам, күҙем алмам.Таныш күҙҙәр... Таныш ҡараш...Күпме күҙҙәр араһынанҺиҫкәндерҙе ҡапыл ғына,Туҡтап ҡалдым сараһыҙҙан.Йылдар араһынан шулайҠараштарың эҙләй ине.Әллә ниңә күңелкәйемБер нәмә лә һиҙмәй ине.Һуңғы осор таныш ҡарашЮғалды ла, эҙәрләмәй.Бер ни һиҙмәҫ күңелемдеңБерәр ҡылы өҙөлгәндәй.Ваҡытынан алда тотҡантулғаҡ ише,Йөрәгемде һығып-һығыпшиғыр тыуа.Уңалмаған яраларҙа тотош йөрәк,Ҡанһырауын әсе тоҙло йәшемйыуа.Ситлектәге зарыҡҡан бер ҡошсоҡкеүек,Талпынып та, талсығып ташиғыр тыуа.Иреклектә, иркенлектә осҡо килә,Тик ситлектең тимерҙәреуйҙы быуа.Яңы ғына күҙен асҡансәскә һымаҡ,Саф хистәрҙән, шатлыҡтарҙаншиғыр тыуа.Күңелемә иҫ китмәле наҙҙар тула,Икеләнеү, борсолоуҙышулар ҡыуа,Булмышымда ана шулайшиғыр тыуа!Эй, һүгәләр ине йәштәр,Әбейҙәр, тип, бик яман,Иртә-кисен беҙ – йәштәрҙе –Күҙәтә,тиеп, һаман.Ишек алдында әбейҙәрБына хәҙер күренмәй.Һинең шәхси тормошоңаБереһе лә үрелмәй.Уларҙың бит эше ҡаты,Өйҙәрендә – интернет.Ейәндәрҙе алып ҡалмай,Бар белгәне – "нет" та "нет"!Ҡайһыныһы танк уйнай,Ҡайһыныһы кәрт һуға,Күршелә ниҙәр булғаныКәрәкмәй хәҙер уға."Класташтар"ҙа ултыра,"Инстаграм"да ла ул бар."Фейсбук"та ла теркәлгән,"Бәйләнештә", ти, миңә тар.Нәски үҙегеҙ бәйләгеҙ,Кәрәк, ти, миңә лифтинг.Бала ҡара, тип әйтһәгеҙ,Китәм, ти, дауншифтинг.Ҡунаҡ-маҙар, ашҡа-фәләнЙөрөһә икән әгәр,Күҙлегенән алда элекПланшетын ала мәгәр.Эй, һүгәләр хәҙер йәштәр,Әбейҙәр, тип, бик яман,Ярҙам итәһе урынғаИнтернетта, тип, һаман!Беҙ – ҡатын-ҡыҙ...Бала менән бергә ирҙәрҙе ләҮҙ әсәһе кеүек бағабыҙ.Алҡа, балдаҡ, мәрйен генә түгел,Барлыҡ мәшәҡәтте тағабыҙ.Беҙ – ҡатын-ҡыҙ...Көслө ирҙәр көсө етмәгәндеСибек яурындарға һалабыҙ.Әсәй тигән исемдәрҙе аҡлап,Өлөшһөҙ ҙә ҡай саҡ ҡалабыҙ.Беҙ – ҡатын-ҡыҙ...Бала осор саҡта үҙебеҙ ҙәУның менән ҡанат ҡағабыҙ.Тик осмайбыҙ. Оябыҙҙы һаҡлап,Һомай тунын утҡа яғабыҙ.Беҙ – ҡатын-ҡыҙ...Йылы һүҙҙән, наҙлы ҡараштарҙанБалауыҙҙай ирей һалабыҙ.Һәм мәңгегә килен, ҡәйнә, һеңле,Әсәй, ҡатын булып ҡалабыҙ!* * *Ер йөҙөндә һаман алыш бара,Үлем менән Йәшәү бил быуған.Тыныс булһын ине бар ҡитғалар,Йәшәр өсөн кеше бит тыуған!Ҡасан туҡтар икән был афәттәр,Булырмы һуң бер саҡ аҙағы?Һуғыш тигән һүҙҙең табутынаҠағылырмы һуңғы ҡаҙағы?Әлфиә НӨГӨШ (САДИҠОВА).Мәләүез ҡалаһы.


description: Ылаҡ (22.12 – 20.01) Матди мәсьәләләрҙе хәл итеү ҡыйынлыҡ менән барыр һымаҡ. Был арала етди ҡағыҙҙар менән эш иткәндә үтә иғтибарлы булығыҙ. Төп эшегеҙҙә өҫтәмә бурыс йөкмәтерҙәр. Бер аҙ түҙергә тура

title: Йондоҙнамә (24-30 октябрь)

maintext: Ылаҡ (22.12 – 20.01)Матди мәсьәләләрҙе хәл итеү ҡыйынлыҡ менән барыр һымаҡ. Был арала етди ҡағыҙҙар менән эш иткәндә үтә иғтибарлы булығыҙ. Төп эшегеҙҙә өҫтәмә бурыс йөкмәтерҙәр. Бер аҙ түҙергә тура килер.һыуғояр (21.01 – 19.02)Йондоҙҙар бар эштәрегеҙҙе тәртипкә килтерергә ярҙам итер. Көндәр ҡәҙимгесә көтөлә, тик кесе йома ғына буш мәшәҡәттәр менән үтер кеүек. Йомала яҡын кешеләрҙең йомоштары менән булышырһығыҙ кеүек.Балыҡ (20.02 – 20.03)Был арала өмөтлө осрашыуҙар күп булмаҡсы. Шикле тәҡдимдәр ҙә ишетеүегеҙ мөмкин, уларҙан ары торорға тырышығыҙ. Шаршамбыла матди юғалтыуҙар кисереүегеҙ ихтимал. Артыҡ сәбәп булмаһа ла, табиптарға күренеүегеҙ яҡшы.Ҡуҙы (21.03 – 20.04)Аҙна барышында уйламаған ерҙән өҫтәмә килем алырһығыҙ. Әүҙемлегегеҙ артыр, ләкин ҡайһы саҡ ашығып, эште бер аҙ боҙоуығыҙ йәки урынына еткермәүегеҙ бар. Был арала өйрәнгән ашау-эсеү тәртибен боҙмағыҙ, аҙыҡтың сифатына иғтибар бирегеҙ.Буға (21.04 – 21.05)Һуңғы ваҡытта башҡаларҙан артта ҡалаһығыҙ, буғай. Был хәл һеҙҙе генә борсомай һымаҡ, уның сәбәптәрен аңларға ваҡыттыр. Яҡын арала ял тураһында онотоп, йондоҙҙар эшкә етди тотонорға ҡуша.Игеҙәктәр (22.05 – 21.06)Ниндәйҙер бик өмөтлө танышлыҡ булдырырһығыҙ кеүек. Бынан бик тиҙ файҙа күрерһегеҙ һәм ул оҙайлы мөнәсәбәттәргә әйләнеүе ихтимал. Яҡшы хәбәрҙәр килеп торор. Әлегә ашыҡмайынса уй-фекер туплағыҙ.Ҡыҫала (22.06 – 23.07)Үҙ көсөгөҙгә булған ышанысығыҙ бер аҙ кәмер, бәлки. Ҡайһы бер донъяуи мәсьәләләргә ҡарашығыҙ ҙа үҙгәрер. Бындай саҡта әүҙемлекте, аралашыуҙарҙы кәметеүегеҙ дөрөҫ булыр. Аҙ ғына түҙегеҙ, кесе йоманан һуң хәлегеҙ ыңғай яҡҡа үҙгәрә башлар.Арыҫлан (24.07 – 23.08)Бар өлкәләрҙә лә тәртип урынлаштырыу теләге көсәйер. Өйҙә лә, төп эш урынында ла кәрәкмәгән әйберҙәрҙән мөмкин тиклем ҡотолоғоҙ. Йомалағы һөйләшеүҙең емештәрен ваҡыт үткәс кенә күрерһегеҙ.Ҡыҙ (24.08 – 23.09)Күптәрҙең һиҙгерлеге көсәйер. Ошо арҡала ҡайһы бер кире ваҡиғаларҙы урап үтә алырһығыҙ, моғайын. Аҙна араһында дуҫ-иштәрегеҙ менән мөнәсәбәттәрҙе яйлау мөмкинлеге сығыр һымаҡ. Һеҙҙең ярҙамығыҙ ҙа урынлы булмаҡсы.Үлсәү (24.09 – 23.10)Мөмкинлектәрегеҙҙе дөрөҫ баһаларға тырышығыҙ, юғиһә хаталанырһығыҙ. Был йәһәттән шишәмбе хәүефлерәк күренә. Шулай ҙа дөйөм хәлегеҙ һәйбәт булыр. Йома бик уңышлы көтөлә, килем йәки бүләк алыуығыҙ ихтимал.Саян (24.10 – 22.11)Был арала түҙемлек күрһәтергә тура килер. Алдан ныҡлап уйланылған эштәрегеҙ генә һәйбәт барыр. Ауыр саҡта оло йәштәге туғандарығыҙ, яҡшы таныштарығыҙҙың ярҙамына өмөт итегеҙ. Аҡсағыҙҙы бик уйлап ҡына тотоноғоҙ.Уҡсы (23.11 – 21.12)Элек башлаған эштәрегеҙгә күберәк иғтибар бирергә тырышығыҙ. Шаршамбы бер аҙ ауырыраҡ килер. Яҡшы таныш кешеләр менән дә һүҙгә килешерһегеҙ, ахыры. Йомала күптән көткән хәбәрҙе ишетерһегеҙ, бәлки.


description: Гәзитебеҙҙең 39-сы һанында сыҡҡан сканвордтың паролен беренсе булып ебәреүсе Зифа Ғүмәрова (Баймаҡ) еңеүсе тип билдәләнде, пароль – “шезлонг”. Шулай уҡ дөрөҫ яуапты Күгәрсендән Фәһимә һәм Салауат

title: Гәзиттең 39-се һанындағы кроссворд еңеүселәре!


description: йәки 145 һум пособиены түләүҙе туҡтатыу хәлде яҡшырта аламы? Күп бала табып, матур тәрбиә биреүгә ирешкән ата-әсәләр һәр саҡ һоҡланыу тыуҙыра. Тулы ғаиләлә тыуған, әсәй һәм атай наҙын татып үҫкән

title: Көрсөк балаларҙа сағылмаһын!


description: Йылайыр районы Ҡашҡар ауылы ағинәйҙәре һәм Байыҡ конкурсында беренсе урынды алған Умырзая фольклор ансамблендә шөғөлләнеүселәр Ырымбурға, Карауанһарайға барып ҡайттыҡ. Карауанһарай бик оҡшаны, беҙҙе

title: Йылайыр ағинәйҙәре - Каруанһарайҙа!


description: Бәхеттәрҙең ҙуры бирелә бит Тик хеҙмәтте ихлас һөйгәнгә. (“Тормош юлы – әсә ҡулы түгел...”). * * * Бәхет – сикһеҙ. Ҡайғы – ҡара нөктә. (“Ҡайғы менән күптән күрешкән юҡ...”). * * * Ваҡ бәхеткә

title: РӘШИТ НАЗАР Фекерҙәр һәм афоризмдар (14.10.2016)


title: Ә беҙҙең ауылда... (7 октябрь)

maintext: Был аҙнала беҙ Күгәрсен, Әбйәлил, Шишмә райондарынан хәбәрҙәр ҡабул иттек. Дуҫтар, һеҙҙең дә әйтер һүҙҙәрегеҙ, ауыл тормошонан матур яңылыҡтарығыҙ, теләк-тәҡдимдәрегеҙ булһа, беҙҙең дежур телефонға шылтыратығыҙ – 8-965-923-20-00. Гәзитебеҙҙең электрон адресы: ye02@yandex.ru. “Бәйләнештә” селтәрендә – “Йәшлек” гәзите” төркөмө.Сәйҙә ХӘСӘНОВА,хеҙмәт ветераны, Күгәрсен районының Бикес ауылы:– Оло йәштәгеләр көнө уңайынан ауылда бик матур сара үткәрҙеләр. Беҙҙе башланғыс мәктәп бинаһына ҡунаҡҡа йыйҙылар. Уҡыусылар, уҡытыусылар, ата-әсәләр комитеты, ауыл клубы (мөдире – Нияз Ишемғолов) менән берлектә “Ағинәйҙәр” ойошмаһы (етәксеһе – Рәсимә Ишемғолова) ағзалары әҙерләгән бай йөкмәткеле байрамдан ҡәнәғәт ҡайттыҡ. Кисә “Тәүәкән” ауыл хужалығы предприятиеһы, Теләүембәт ауыл хакимиәте ярҙамы менән ойошторолғайны. Хакимиәт башлығы Марат Ишбулат улы Хайсаров үҙе килеп, беҙҙе Ололар көнө менән ҡотланы. Теләүембәт мәҙәниәт йорто директоры булып эшләүсе ауылдашыбыҙ Нәғим Ишемғолов та ҡайтып, моңло йыр бүләк итеп китте.Беҙгә, ҡарттарға, күп кәрәкме ни инде?! Йылы һүҙ, иғтибар – һәм шөкөр итәбеҙ. Ауылыбыҙ таланттарға бай. Балалар йырлап-бейеп шатландырҙы, “Ағинәйҙәр” ойошмаһына йөрөгән һылыу-килендәр байрамға йәм өҫтәне. Ауылдың иң оло уҙамандары – Зиннур Ишемғолов шиғырҙар һөйләп ҡыуандырһа, Миңләхмәт Ишемғолов нәсихәт-теләктәрен еткерҙе. Сығыш яһаусы һәр кем ғүмерҙең ҡәҙерен белеп, матур йәшәргә саҡырҙы. Аллаға шөкөр, ауыл халҡы бик ярҙамсыл, иғтибарлы. Байрамға ла машина менән килеп алдылар, килтереп ҡуйҙылар. Бөтә ҡарттар ҙа йөрөй алмай бит, ә ойоштороусылар һәр кемебеҙ байрамды күрһен тип тырышты. Рәхмәт уларға! Алдағы көндәрҙә лә имен-һау шатлыҡлы сараларҙа осрашырға яҙһын!Әлиә Маратова, Әбйәлил районы:– Үткән аҙнала райондың Дәүләт ауылына ҡунаҡҡа ҡайтҡайныҡ, “Аулаҡ өй” тигән бик матур сараға тура килдек. Мәҙәниәт йортона барһаҡ, бәпес туйы үткәрәләр. Ата-әсәһе менән “көн геройы” – сабый үҙе ҡыҙыҡһынып күҙәтте был байрамды. Уға матур-матур теләктәр әйтелде, бүләктәр тапшырылды. Тамашасылар рәхәтләнеп йыр-моң да тыңланы, бейеүҙәрҙе лә алҡышланы. Халыҡ дәртле икән был яҡтарҙа, кисә төнгә тиклем дауам итте.Ойоштороусылар (әйтеүҙәренсә, Айгөл Ниғмәтуллина етәкләгән был ойошма ошо яҡтарҙа популяр) яңғыҙаҡтарҙы таныштырыу-ҡауыштырыу буйынса бик әүҙем эшләй. Шуға ла төрлө ауылдарҙа бәпес туйҙарын да үткәреп торалар.Лариса Вафина, Шишмә районы:– Бөтә Башҡортостан геүләй шикелле. Беҙҙең Шишмә районында халыҡ чупакабра тип атама биргән йыртҡыс йөрөй. Уның тураһында хәбәрҙәр байтаҡтан ишетелә бит инде. Төрлө райондарҙа күпләп йорт хайуандарын, айырыуса тауыҡ-ҡаҙҙарҙы “тәмләп” йөрөй, нисәмә йыл үҙен бер кем дә тота алмай. Ҡан эскес серле йән эйәһе үтә көслө лә, ти – һарайҙағы йоҙаҡты йә кәртәнең үҙен емереү уға бер ни тормай. Аптырарһың! Нисек тоторға? Күҙ терәп, ҡәҙерләп үҫтергән малды, ҡош-ҡортто нисек һаҡларға? Берәү ҙә чупакабраның ниндәй ҡиәфәттә икәнен белмәй бит әле ул, етмәһә. Нимә икән был, бер кемгә лә күренмәгән һәм шул уҡ ваҡытта быуып, мал ҡанын эсеп йөрөгән йыртҡыс?! Бына шундай һорауым бар әле халыҡҡа.


description: 24 сентябрҙә Ғафури районы Яҡтыкүл ауылында тыуып үҫкән сәсән Вәлиулла Ҡоломбәтовҡа барельеф асылды. Был изге эште башҡарыуҙа башлап йөрөүсе, оло сараны ойоштороусы яҡташыбыҙ Ниязбай Сәлимовҡа оло

title: Сәсәнгә тәүге һәйкәл!


description: Сибай һәм Бөрө ҡалалары юлсылары ҡар яуғас ҡына асфальт һалалар икән. Сибай һәм Бөрө ҡалалары юлсылары ҡар яуғас ҡына асфальт һалалар икән.

title: Ҡар яуғас асфальт һалалар


title: “Уҡытыусым һөнәр һайларға ярҙам итте” йәки Табип булырға теләгән ҡыҙ бөгөн мәктәптә эшләй

maintext: Дәүләкән лицей-интернатында тәжрибәле, белемле, уҡыусылар күңеленә асҡыс таба белгән уҡытыусылар, тәрбиәселәр эшләй. Һәр дәрес ҡабатланмаҫлыҡ, иҫтә ҡалырлыҡ итеп үтә, тиҙәр бында. Шуғалыр ҙа был коллективҡа эшкә килергә теләүселәр күп һәм бында эшкә килеү йәш уҡытыусылар өсөн оло бәхеткә тиң. Ошондай бәхет Әлиә Рауил ҡыҙы Байбулатоваға ла эләккән. Икеләтә бәхетле, тип әйтергә лә була: сөнки ул бынан ете йыл элек ошо уҡыу йортон тамамлап, оло юлға аяҡ баҫһа, ике йыл элек ҡулына диплом алып, туған мәктәбендә хеҙмәт юлын башлаған.Бала саҡта Әлиә әсәһе Әлфиә апай кеүек табип булырға хыяллана. Ҡурсаҡтарын “дауалай”, әсәһенең аҡ халатын кейеп, көҙгө алдында урала, табиптар тураһында фильмдар ҡарай. Әммә яҙмыш уны уйламағанда уҡытыусылыҡҡа алып килә. Башҡорт дәүләт университетының рус филологияһы факультетында белем алған саҡта ла ҡыҙ мәктәптә эшләрмен тип уйламай.Диплом алғас, Әлиә ире Радик Фарис улы менән тыуған яҡтарында – Дәүләкән ҡалаһында төпләнергә ҡарар итә. Бала саҡта уҡ белемгә ынтылышы, аҡылы, тырышлығы, кешеләргә ҡарата ихтирамлы мөнәсәбәте менән һәр кемгә өлгө булған ҡыҙҙы үҙе белем алған лицей-интернатҡа ҡуш ҡуллап эшкә алалар. Ә һөнәренә ҡарата һөйөү тәүге эш көндәрендә үк уяна.– Эш башлаған көнөм тәүге тапҡыр уҡырға барған көн кеүек, тулҡынландырғыс та, матур ҙа булып хәтеремдә ҡалды. Үҙемдең уҡытыусыларым менән бергә эшләү, бер яҡтан, һынау кеүек: уларҙың ышанысын аҡлармынмы, юҡмы, тип уйландым. Оҙаҡ йылдар эшләүселәр араһында үҙемде лайыҡлы күрһәтә белергә лә кәрәк бит. Икенсе яҡтан, был коллективта эшләү күпкә еңел, сөнки ниндәйҙер ауырлыҡтар йәки һорауҙар тыуһа, уҡытыусыларым миңә һәр ваҡыт ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер. Эшемде ихлас күңел менән яратам, балалар ҡыҙыҡһыныусан, белемгә ынтылыштары бар. Уларға тормошта үҙ юлдарын табырға, һөнәр һайларға ярҙам итергә теләгем ҙур, – тип кисерештәре менән бүлеште йәш уҡытыусы, – үҙемә лә һөнәр һайларға уҡытыусым Зөлфиә Искәндәр ҡыҙы Ишмөхәмәтова ярҙам итте. Үҙем дә белмәгән һәләтте күреп, үҫтереп, тел белгесе булырға кәңәш биреүе өсөн уға рәхмәтлемен. Уҡытыусылыҡ – минең бөгөнгөм. Киләсәгемде лә уҡыусыларһыҙ күҙ алдына килтерә алмайым.Уҡытыусы эше тынғыһыҙ булһа ла, Әлиә Рауил ҡыҙы бала саҡтан яратҡан бәйләм эшенә ваҡытын йәлләмәй. Театр донъяһына ла битараф түгел. Дәүләкән лицей-интернаты уҡытыусылары уның театр түңәрәгендә шөғөлләнеүен һаман да иҫләй. Йәш белгес белем алырға ла ваҡыт таба: әлеге ваҡытта ситтән тороп икенсе юғары уҡыу йортон тамамларға әҙерләнә. Юрист һөнәре тормошта бер ваҡытта ла артыҡ булмай, үҙем өсөн кәрәк, ти йәш уҡытыусы.Ҡыңғырау тауышы яңғырау менән Әлиә Рауил ҡыҙы уҡыусылары янына ашыҡты. Улар араһынан киләсәктә табиптар, уҡытыусылар, ашнаҡсылар һәм башҡа һөнәр эйәләре сығасаҡ. Сөнки яратҡан уҡытыусыларына төбәлгән ҡараштарҙа белемгә ынтылыш та, ихласлыҡ та, ҡыҙыҡһыныу ҙа бар.Гөлнур ЮЛДАШЕВА.Тимур ИШКИНИН фотоһы.


description: Үксә тибенгеһенән ошо рецепт ярҙам итә. 10 – 12 көн буйы нишатыр спиртынан һәм скипидарҙан алмашлап компресс ҡуйығыҙ. Бер көн – спирт, икенсе көнөнә – скипидар. Спирт дарыуханала һатыла, ә скипидарҙы

title: Үксә ауыртҡанда


description: Һеҙ һүрәттә күргән ҡарбуздарҙы Рәбиға Таһирова үҫтергән: – Йылайыр яҡтарынан беҙ, баҡса менән булышырға бик яратабыҙ. Әлеге ҡарбуздарҙы нисек үҫтерҙең, тип һораусыларға шуны әйтер инем: бер ниндәй

title: Их, тәмле!


description: Йөрәк – беҙҙең организмдың “мотор”ы. Уны даими рәүештә туҡландырып, нығытып тороу – бурысыбыҙ. Түбәндәге рецепт йөрәк мускулдарын нығытырға һәм уның эшмәкәрлеген яҡшыртырға ярҙам итә. Бының өсөн

title: Йөрәкте нығытабыҙ


description: Барыһын да Хоҙай күңелгә һала: орлоғоң бар икән, һин нимәлер үҫтерәһең, елғыуар икәнһең, ел орлоғоңдо осора, үҙең дә тәкмәсләйһең Һүҙемде уйлай белгәндәр аңлар. Ике әсә тураһында ине яҙмам. Берәүһе

title: “Ер әсә”, “ел әсә”…

maintext: Барыһын да Хоҙай күңелгә һала: орлоғоң бар икән, һин нимәлер үҫтерәһең, елғыуар икәнһең, ел орлоғоңдо осора, үҙең дә тәкмәсләйһеңҺүҙемде уйлай белгәндәр аңлар. Ике әсә тураһында ине яҙмам.Берәүһе ғүмер буйы бала үҫтереп, йортон-малын ҡараны, колхоз эшенә сыҡ, тиһәләр ҙә, бигүк теләмәй генә бара ине. Хөкүмәткә һөт тапшырмай, тип ауыл клубында үткәрелгән йыйылыштарҙа теттеләр, ахыр сиктә, магазиндан иретелгән май һатып алып, район һөт комбинатына тапшырҙы. Һөт балаларҙан артмай бит, тип яуаплар ине. Баҡса тултырып һуған үҫтереп, кеше күреп ҡалмаһын, бригадир тап булып ҡуймаһын тип, кәртә артынан Магнитогорск ҡалаһына һатыу итергә йөкмәнеп китә ине. Шул аҡсаға өй кәрәк-ярағы, кейем-һалым кеүек әйберҙәр тейәп ҡайтып, балаларын ҡыуандырҙы. Баҡсала балаларын да эшләтте.Икенсеһе колхоз эшендә көнө-төнө эшләне, маҡталып Почет таҡтаһында торҙо. Ҡартайғас та һаман тик тормай, ҡайҙалыр йүгерә, йырлай-бейей.Инде бик олоғайҙылар. Үҙ донъяһына күмелеп, кеше араһына ла сыҡмай, йәмәғәт эшенән ситтә, колхозда ла эшләмәй олоғайған әсә бер аҙ яңылышып та китә, элеккеһен яҡшы хәтерләһә лә, хәҙергеһен онотҡан осраҡтары булғылай, йәштәрҙе лә танымай. Үҙ балаларын ғына бик яҡшы белеп, тормоштары менән ҡыҙыҡһына, ейәндәрен теҙеп барлап ултыра.Уның яңылышҡанына әүҙем тормош менән янған икенсе әсә бот сабып көлә, мәрәкәләп тә ебәрә. Уға башҡалар ҙа ҡушыла, бәғзеләре ауыҙҙарын ҡул менән баҫып көлә.Тик ике яҙмыштың, “ер әсә” менән “ел әсә”нең, һөҙөмтәһен, бәлки, күптәр күреп тә, аңлап та етмәйҙер. Йәш әсәләргә кемдән үрнәк алырға, ҡайһы юлды һайларға, тиерҙәр, Хоҙай ҙа бар бит әле. Ул да әйтер…Ҡанундарға ҡаршы үҙ белдегенә йәшәгән әсәнең “емеш”тәре уҡымышлы, алдынғы, йортло һәм иманлы. Ел кеүек йүгереп йөрөгән әсә, ел ҡайҙа иҫә, шул яҡҡа тәгәрәп, балаларын әллә уҡыта алманы, әллә мәле тура килмәне, эш ырата алмайҙар, күп осраҡта ваҡытлыса ғына эшләйҙәр, эсергә яратҡандары ла бар. Йорт төҙөүгә лә хөкүмәттән ярҙам көтәләр. Бәлки, бер аҙ уйлап, үҙҙәре тырыштырһа ла булыр ине. Ярай әле “ҡара бизнес” бар, халыҡты ағыулап алйытырға ярамағанын бик асыҡ белһәләр ҙә.Эш тигәндән, бер хәтирә: урмандан ағас ҡырҡыу тыйылған саҡ, ауылда мунса барыһында ла юҡ. Бер нисә ғаиләгә бер мунса булып, кеше уның хужаһына ярап йәшәргә тырышты. Кем колхоз эшенә сыҡмай, мунса тип ауыҙыңды ла асма. Шул мәлдә лә аптырап торманы өйөнән сыҡмаған “ер әсә”, таш өйҙөрөп, тал, таҡта ялғап, балсыҡ ҡушып һыланы ла ултыртты мунсаһын.Ҡайһыһы дөрөҫ һуң – кемдең, ҡайҙа һәм ҡасан ни эшләгәнен теп-теүәл, яңылышмай көнө-сәғәтенә тиклем белеү, йортоңда ғына ултырып сыҙай алмай, ел кеүек осоп йөрөүме, әллә нур сәсеп, ябыҡ ҡабырсаҡ эсендәге ынйы кеүек йәшәүме?Ни эшләптер кем өйөнән сығышмай, шуларҙың балалары тәртипле, эшһөйәр, ауырып та бармайҙар, ә кем йәмәғәт эшендәме, көнө-төнө башҡа эштәме, киреһенсә булғылай. Дин бит ҡатын-ҡыҙға йорт эшен, балалар тәрбиәләүҙе өҫтөн ҡуйырға аңғарта. Колхоз ойоштороп, кешелек алға барманы. Һауынсы булғандарҙың да йортонда ҡот булмай торғайны. Әллә йорт, ҡураһында ғына йөрөгәндәрҙең аңы – йыһандай, ә бына халыҡ алдында, өйөр башы кеүек йөрөгәндәрҙең кендектәйме икән әллә?…Әсәләр ҡапма-ҡаршы йорттарҙа йәшәй. Яҙмыштары, ынтылыштары ла төрлө-төрлө, уй-фекерҙәре генә айырыла. Хоҙай ғына белә, күңелеңә нимә һала, шулай була...Мәҙинә ЯҠУПОВА.Әбйәлил районы.


description: Дуҫтар, алдан әйткән ташламалы хаҡҡа яҙылыу ун көнлөгө аҙағына ла яҡынлашты. Булған мөмкинлекте файҙаланғанһығыҙҙыр, моғайын. Беҙҙең һеҙгә генә тәғәйен уңайлылыҡтар тағы ла бар әле ул. Отош уйындары

title: Гәзиткә яҙылғандар яҡындарын ярты хаҡына ҡотлай аласаҡ


description: Бөгөн Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваның яҡты иҫтәлегенә бағышлап һәйкәл асыласаҡ. Тантана Октябрь проспектында (Өфө һөнәрҙәр һәм сервис колледжы менән Китап нәшриәте эргәһендә) төшкө

title: Бөгөн Зәйнәб Биишеваның һәйкәлен асасаҡтар


title: Бысраҡ ҡулдар ауырыуы

maintext: Ни өсөн балаға һәр ваҡыт ҡулды йыуырға кәрәклеген аңлатабыҙ? Сөнки күп ауырыу бысраҡ ҡулдарҙан башлана. Халыҡ телендә бабаһыр тип йөрөтөлгән энтеробиоз ауырыуы ла – балалар араһында иң таралғаны. Энтеробиоз – 1 – 1,5 сантиметрға еткән аҡ селәүсен, эсәктәрҙә йәшәй. Был ауырыуҙан йонсоған баланың арт юлдары ҡысыта. Сабый ҡулдары менән тырнап, ҡулына, тырнағы аҫтына селәүсендең йомортҡаларын эләктерә. Бысраҡ ҡул менән уйынсыҡтарын уйната, төрлө ергә тотона, һөҙөмтәлә был урындарға башҡа кешенең дә ҡулы ҡағыла. Шулай итеп, ауырыу кешенән кешегә күсеп йөрөй.Бабаһыр йәште ҡарап тормай. Шулай ҙа иң йыш осрағаны – 3 – 4 йәшлек балаларҙа. Был осорҙа улар, ғәҙәттә, балалар баҡсаһында бер-береһенә йоҡтора. Паразитты лаборатор анализ ярҙамында асыҡлайҙар, микроскоп аша энтеробиоз йомортҡалары асыҡ күренә. Был күп балала була, ләкин уны булдырмау юлы – таҙалыҡ, баланың ҡулдарын бик йыш йыуыу. Балағыҙ тырнана, бигерәк тә кистәрен, тынғыһыҙлана икән, дауаханаға барып анализ биреү яғын ҡарағыҙ. Мәкерле селәүсендәр була ҡалһа, инфекционист йәки паразитолог дауа билдәләй. Бөгөн һәр төр паразит ауырыу өсөн көслө дарыуҙар, препараттар бар. Иң мөһиме, селәүсендәр ауырыуын аҙҙырмаҫҡа, юғиһә ул эс ҡатыуына, эсәктәрҙең эшмәкәрлеге боҙолоуына, ашҡаҙан-эсәк тракты моторикаһы ҡаҡшауына килтерә. Ә инде хроник стадияға күсһә, баланың психик һәм аҡыл үҫеше артта ҡалыуына, хатта үлемгә лә килтереүе бар.


description: Был һылыу ҡыҙ, Йылайыр районының Матрай урта мәктәбен тамамлағас, БДУ-ның Бөрө филиалы мәҙәниәт-ара коммуникациялар факультетының башҡорт-инглиз бүлегенә уҡырға инә. Биш йәшенән ауылындағы “Таштүре”

title: Тормош уртаһында ҡайнап


description: Заманында дингә өндәүсе әҙәм йәшәгән. Ул шул тиклем күп һөйләгән һәм үҙенең бик яҡшы булмаған холҡо менән башҡаларҙан ныҡ айырылған. Ваҡыты менән ул үҙе менән бик күптән аралашҡан кешеләрҙең

title: Иң яҡшы вәғәз хаҡында


description: Вәлитовтарҙың иман нурына күмелгән өр-яңы йортонда дүрт быуын вәкилдәре үҙ-ара татыу ғүмер итә Йәштәрҙең ауылдарҙа төпләнмәүе республикабыҙҙың оло проблемаһы булып тора. Кемдер – эш, аҡса юҡлыҡты,

title: Атай нигеҙен һаҡлаусы йәш ғаилә


description: БР Башлығы Рөстәм Хәмитов тәҡдиме менән Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы ойошторған механизаторҙар конкурсы тамамланды. Унда иген һуғыу, сөгөлдөр йыйыу комбайндары, үҙйөрөшлө сапҡыстар

title: Иң яҡшы 10 механизаторға - 10 автомобиль!


description: media=https://m.youtube.com/watch?v=h4-u0fjfxt4Сибай ҡалаһында төшөрөлгән был видеола Волга машинаһына бер ГАЗелдән күберәк кеше һыйҙырғаны күрһәтелгән. Етмәһә ике ир гитара һәм гармун алған булған.

title: 17 кешелек башҡорт бригадаһы бер "Волга" эсенә һыйған


description: Баҡса үҙенең тормошо менән “йәшәй”, дөрөҫөн генә әйткәндә, унда йыл һайын тиерлек бер үк эштәрҙе башҡарып, ҡабатлап торорға тура килә. Бер нисә ай элек тәүге шытымдарға ҡыуана инек, хәҙер инде

title: Теплицағыҙҙы таҙартырға онотмағыҙ


description: «Китапһыҙ өй – тәҙрәһеҙ бүлмә», «Китап уҡымаған әҙәм – сәскә атмаған үлән» кеүек ҡанатлы һүҙҙәрҙе халыҡ телендә йыш ишетәбеҙ. Ысынлап та, күңелең теләгән әҫәр йәнгә рухи аҙыҡ бирә. Шуға ла үткән

title: “Китап донъяһы”

maintext: «Китапһыҙ өй – тәҙрәһеҙ бүлмә», «Китап уҡымаған әҙәм – сәскә атмаған үлән» кеүек ҡанатлы һүҙҙәрҙе халыҡ телендә йыш ишетәбеҙ.Ысынлап та, күңелең теләгән әҫәр йәнгә рухи аҙыҡ бирә. Шуға ла үткән йыл беҙҙең каналда «Китап донъяһы» тигән рубрика асылғайны. Халыҡ һорауы буйынса быйыл уның күләме ҙурайтылды һәм тапшырыу айына ике тапҡыр сығасаҡ. Әле эфирҙа Шәйехзада Бабич исемендәге республика йәштәр премияһы лауреаты, Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре Фәрзәнә Аҡбулатованың китаптарына күҙәтеү яһалды. Уның әҙәби майҙанда эре аҙымдар яһауы – «Яҙылып бөтмәгән китап», «Янған аттар» романдары – киң ҡатлам уҡыусылар күңеленә хуш килде. Әҙәбиәтсе Гөлфирә Гәрәева: «Бөгөнгө прозаиктарыбыҙ Т. Ғиниәтуллин, Н. Мусин, Т. Ғарипова, Ә. Әминев, Р. Камал, Г. Ғиззәтуллина һ.б. араһында Фәрзәнә Аҡбулатова – иң йәше. Әҙибәнең ижады өлгөрөп еткән, быуынға ултырған, тормошҡа ҡарашы осҡорланған, йәшәйеште фәлсәфәүи күҙлектән тороп байҡау, баһалау юғарылығына күтәрелгән мәле. Киләсәктә лә милли прозабыҙ кимәлен билдәләрҙәй аҫыл әҫәрҙәр яҙырына өмөтөбөҙ ҙур», – тигән фекерен белдерҙе. Әҙибәнең күңел көмбәҙендә тарихи роман баҙлай.Йылайыр районында йәшәп, әүҙем ижад итеүсе Зөлфирә Ҡаҙаҡбаеваның гәлсәр күңелендә «Мәрхәмәтле булһын яҙмыш» тип аталған өсөнсө китабы өлгөрҙө. Уға, шулай уҡ башҡа прозаиктарҙың сағыу әҫәрҙәренә лә тиҙ арала байҡау булыр.Шағирә Таңһылыу Ҡарамышева бер-бер артлы ике китабы менән шатландырҙы. Үҙе әйтмешләй, береһе – «Мәңгелек сәфәр» – аҡыл менән, икенсеһе – «Көҙ йәйе» – йөрәк менән яҙылған. Ысынлап та, тәүгеһендә, исеменән үк күренеүенсә, кеше йәненең мәңгелеге, бәндәнең күктәрҙән бирелгән асылы тик изгелеккә, яҡшылыҡҡа ҡоролған булыуы раҫлана. Уҡыусылар был китаптың тормошта юғалып ҡалмаусылар, көслө рухлылар өсөн тәғәйен булыуын күреп ҡыуаныр, тигән өмөттәбеҙ. Ә «Көҙ йәйе»ндә әбейҙәр сыуағына бәрәбәр яҡты кисерештәр өҫтөнлөк итеүе, китап көтөлмәгән поэтик табыштарға ифрат бай булыуы хаҡында һөйләрбеҙ.Шулай уҡ драматургиябыҙҙағы яңы исемдәр, әҙәби-эстетик зауыҡ менән һуғарылған пьесалар ҙа күҙ уңында булыр.Китап яратҡан кешене тормош ҡытыршылыҡтары, төрлө проблемалар ҡурҡытмай. Киреһенсә, сәм уята, йәшәү һуҡмаҡтарын табырға өйрәтә, еңеүгә илһамландыра. Башҡорт, рус, донъя әҙәбиәте классиктарының әҫәрҙәре хаҡында йыл әйләнәһе хәбәрҙар булырға теләһәгеҙ, «Китап донъяһы»на рәхим итегеҙ, дуҫтар!Әнисә Муллағолова.


description: Мин, Эске эштәр идаралығы тәфтишсеһе, түбәндәгеләрҙән һорау алдым һәм ошо яҙманы эшләнем: Зыян күреүсе – Мариам Багдасаровна Овсепян, 30 йәштә, уҡый-яҙа белмәй, иренән айырылған, фирҡәһеҙ, хөкөм

title: Касафат (хикәйә)

maintext: Мин, Эске эштәр идаралығы тәфтишсеһе, түбәндәгеләрҙән һорау алдым һәм ошо яҙманы эшләнем:Мин 13 – 14 йыл самаһы ауылдашым Маркоста кейәүҙә булдым, тип белдерәм. Бергәләп йәшәгәндә бер ваҡыт айырылыштыҡ, биш көн айырым торғас, тағы ла ҡушылдыҡ. Быйыл ҡырҡ көн самаһы элек тағы ла айырылыштыҡ. Сәбәбе – көндөҙ ҡояш тотолоу. Ҡараңғылыҡ әкренләп ҡуйырҙы, бөтә йән эйәләре лә шау-шыу ҡуптарҙы, тауҙар һәм убалар геүләне, ҡаралтылар һәм ҡаялар һелкенде. Илдә бар төбәктә ҙур ер сайҡалды. Ауыл емерелде, тулҡындар, ер ҡатламын бер кешенең аяҡ аҫтынан икенсеһенә ырғытып, урындан-урынға күсеп йөрөнө, һауала өйрөлгән вертолеттар беҙҙе таба алманы. Кис булды, ә һуңынан донъяны дөм ҡараңғылыҡ, тома ҡараңғылыҡ баҫты. Бер нәмәбеҙ юҡ ине, икмәккә тилмерҙек, бер һыйырыбыҙ ғына тороп ҡалды. Маркос һаулыҡҡа туйманы, ул һыйырҙы үҙе һауып, һөттө бер үҙе эсте, шул арҡала айырылыштыҡ та инде. Балаларыбыҙ бар ине, икеһе минең менән китте, береһе Маркос менән ҡалды. Минең менән киткәндәрҙән береһе – ҡыҙыбыҙ үлде. Айырылышҡандан һуң, әлегә көнгә ҡәҙәр ирем миңә кире ҡайтырға тәҡдим итмәне, мин дә уның менән йәшәргә теләк белдермәнем. Башҡа кешегә лә кейәүгә сығырға йыйынмайым, хәҙер теләмәйем, артабан сығырмын, бәлки, әлегә белмәйем. Маркос емереклектәр аҫтынан сыҡҡандан һуң гел ауырыуға һабышып йөрөнө, һәр ерҙә, әгәр мин унан китһәм, үлтерәм, тип янаны. Шулай булды ла. Мин бөгөн магазин янында сиратта торҙом, ҡаланан кейем-һалым һәм шәкәр килтереп таратасаҡтар, бөткөһөҙ ҡараңғы төндәр тураһында фәнни телдә һөйләйәсәктәр, тип әйттеләр. Көтмәгәндә Маркостың еҫен тойҙом, ҡараһам, ул килә, мин уның атлауын бер кемдеке менән дә бутамайым. Кешеләр менән иҫәнләште, шунан минең янға килде, мин, сиратҡа баҫырға теләй икән, тип уйланым. Тын елкәмә бәрелде. Сираттан сығып, урынымды алыштырырға теләнем. Маркос миңә ташланды ла, ергә йығып, быуа башланы. Сәсемде ҡырҡыр, тип ҡурҡтым, уны һаҡларға тырыштым, ҡысҡырҙым. Колхозсы Барехам Мелконян йүгереп килеп, Маркосты эләктереп алды. Шул саҡ Маркос осама бысаҡ менән бер тапҡыр сәнсте. Мин йүгерҙем, Барехам Маркосты тыя алманы, ул минең яҡҡа ташланды, тағы ла сәсемде киҫергә маташты. Мин һаҡландым, ул тағы ла бер тапҡыр бысаҡ менән сәнсте, был юлы елкәмә. Бынан һуң, хәлем бөтөп, ҡоланым. Артабан ни булғанын белмәйем: ул миңә тағы ла һуғырға теләгәндерме-юҡтырмы, уны кем туҡтатҡандыр. Иҫемә килгәс, уның ҡасып китеп барғанын күрҙем, ләкин уның еҫе ҡалғайны. Бынан тыш, төндә, ошо айҙың 15-дә, баҙлауыҡтар өйөрө, ҡараңғылыҡта емелдәп, зыяраттан тауға күтәрелде. Күрәҙәселәр беҙҙе ир-аттарҙың һаҡалы үҫеп, күкрәгенә етһә, баҙлауыҡтар тауҙарға китһә, тимәк, ҡырҡ көн үткән һәм оҙаҡҡа һуҙылған ҡара төндәр мотлаҡ бөтәсәк, тип ышандырҙы. Беҙ тауҙарға күтәрелеүсе уттарға ҡараныҡ, таштарҙың шыптырлауын ишеттек. Ә баҙлауыҡтар туҡтауһыҙ осто ла осто, уларҙың осо-ҡырыйы юҡ ине, шунан беҙ арып, йоҡоға талдыҡ. Маркос беҙгә мөрйә аша инде, түшәгем янына килеп, мине үлтерергә теләне. Мин шунда уҡ һиҙеп ҡалдым, ихатала сиңерткә сырылданы, мин ырғып тороп ҡысҡырҙым. Саак ағайым уянды, Маркос ҡасты. Өйҙә ҡараңғы ине, беҙ Маркос килгәнен шунда уҡ аңламаныҡ. Йүгереп сыҡҡас, ҡараңғыла уны таныныҡ, мин уның атлауын бер кемдеке менән дә бутамайым. Силсәүиткә ялыу менән барҙым.Күрһәтмәләр уҡылды, барыһы ла дөрөҫ.Яуап бирәм: беҙҙең ауылда йәшәүсе Мариам фирҡәһеҙ. Хәҙер, ҡараңғы төндәр тыуғас, ул иренән баш тартып, башҡа кешегә тормошҡа сығырға теләй. Бынан тыш, өс йыл әүәл дә иренән китеп торғайны. Икенсегә иргә барырға теләне. Ауыл халҡы Маркосты көс-хәл менән элмәктән һөйрәп алды, Мариам иренә кире ҡайтты. Уның был ҡатынға һуғыуҙың берҙән-бер сәбәбе шунда: Мариам ҡайһы берҙә Маркосты ҡалдырып, икенсе иргә китте. Көн дә иртән ире уларҙың ихатаһына килеп, ҡатынының кире ҡайтыуын талап итте, ләкин ул ҡайтманы. Ошо сәбәп менән ул уға һуҡты ла инде. Бынан алда Маркос теге ир Мариамды өйҙән ҡыуып сығарһын өсөн уға танаһын бирҙе.Ул ҡатынын нисек яралағандыр, белмәйем, мин ауылда түгел инем. Ир-аттарҙың һаҡалы үҫеп, күкрәгенә етте, ә ҡараңғы төндәр һаман дауам итте, шулай уҡ баҙлауыҡтарҙың осоуы ла туҡтаманы, тауҙарҙан ваҡыт-ваҡыт таштар тәгәрәп төштө. Шуға ла күрәҙәселәр был юлы былай тине: "Өҙлөкһөҙ ҡараңғылыҡ бөтһөн өсөн үҫмер егеттәрҙә мыйыҡ сығырға тейеш". Мин тауҙарҙа яҡтылыҡты көттөм, әйләнеп ҡайтҡанда Мариам яраланғайны инде.Ҡатынына ҡул күтәргән был кешенең йәне сирле. Бынан өс-дүрт көн элек, баҙлауыҡтар өйөрө менән тауҙарға тартылғанда, Маркос уны үлтерергә маташты, әммә ҡатынды сиңерткә ҡотҡарып ҡалды. Уның балаһы нисек үлгәндер, ишетмәнем. Ләкин Маркос, бала күҙен алмай, өҙлөкһөҙ май шәм утына ҡарап торҙо, тип һөйләне.Күрһәтмә уҡылды.Мариам менән ун биш йыл самаһы никахта булдым. Мариам бер нисә тапҡыр мине ташлап китте. Инәлеп, кире алып ҡайттым, һуңғы тапҡыр ул быйыл, ауыл емерелеп, бөтмәҫ-төкәнмәҫ ҡара төндәр башланғас, ташлап китте. Икмәк булманы, беҙ бик интектек. Донъяны һорғолт бысраҡ баҫты, ауыл тулҡында бәүелде, ярҙамға килеүселәр беҙҙе еүеш ҡараңғылыҡта таба алманы, һыйырҙы йәшереп һауманым, ә ҡараңғы төшкәнен көттөм, астар ҡаршыһында мин һөт эсә алманым. Мине емереклектәр аҫтынан тартып сығарғас, сит ил табибы, һине яңы һауылған һөт кенә ҡотҡара ала, тине. Мин ауырыу инем, ул балаларҙы ҡараманы, беҙҙе тағы ла ташлап китте, ауылдашыбыҙ Саакка кейәүгә сығырға теләне. Мин гел уны, әйҙә бергә йәшәйек, балаларҙы ташларға ярамай, тип өгөтләнем. Ул ризалашманы, сөнки Саак менән ҡауышҡайны. Ә минең балалар яфа сикте. Үҙе менән алып киткән ике баланың береһе гел илап, яҡтылыҡ таптырҙы. Күрәҙәселәр башта, ир-аттарҙың һаҡалы үҫергә тейеш, тип әйтте, һуңынан үҫмер егеттәрҙә лә мыйыҡ сыҡты, ләкин баҙлауыҡтар һаман да тауҙарға күтәрелмәне. Шул саҡ бөтәһе лә бер тауыштан ышаныслы итеп әйтте: ҡыҙҙарҙың күкрәге йомроланыуын көтөргә кәрәк, һәм көн тыуасаҡ, мотлаҡ тыуасаҡ. Ә беҙҙең бала, ҡыҙыбыҙ, май шәме янынан бер секундҡа ла китмәне. Беҙ уны балҡып янған шәмдәр менән уратып алдыҡ, ләкин ул үлде. Мине шулар ғазапҡа һалды. Мин магазинға килгәс, Мариам үҙе янындағы ҡатын-ҡыҙҙар менән һөйләшергә, шунан көлөргә кереште, уның бындай ҡылығы мине сығырымдан сығарҙы. Мин Мариамды, әгәр ул миңә кире ҡайтмаһа, күптән үлтерергә йыйынғайным инде. Шул маҡсатта үҙем менән гел кинжал йөрөттөм. Ләкин ул көндө, кинжалдан тыш, үҙем менән кухня бысағы ла алғайным. Башта кеҫәмдәге бысаҡ миңә кинжал булып күренде. Мин уны Мариамға сәнсер өсөн сығарҙым, ләкин Барехам мине эләктерҙе, бысаҡты тартып алып, мине ебәрҙе. Шунан мин кинжалым да барлығын иҫемә төшөрҙөм. Тартып сығарҙым да уға ике тапҡыр сәнстем: беренсеһендә – арҡаһына, икенсеһендә – елкәһенә. Мине тыйҙылар, туҡтаттылар. Минең маҡсатым уны мотлаҡ үлтереү, теге донъяға оҙатыу ине. Килеп сыҡманы. Ошо айҙың 15-дә уларҙың өйөнә мөрйә аша инеүгә килгәндә шул: ул мин түгел инем.ҺЫҒЫМТАМин, милиция идаралығының эске эштәр бүлеге тәфтишсеһе, Маркос Гулянды ғәйепләү буйынса эште тикшереп, шуны асыҡланым: ғәйепләнеүсе ун биш йыл самаһы элек ошо уҡ ауылда йәшәүсе Мариам Овсепянға өйләнгән. Улар ошо йылдың 7 декабренең 11 сәғәт 41 минутына тиклем бергә йәшәгән. Бергә йәшәгән осорҙа Мариам бер нисә тапҡыр Маркосты ташлап, ауылдашы Саакка киткән. Ул киткәс, Маркос аҫылыныу юлы менән үҙ-үҙенә ҡул һалырға маташҡан. Шунан Мариамға ялбарып, уны тағы ла өйөнә алып ҡайтҡан. Ер тетрәгән көндә Маркос емереклектәр аҫтында тороп ҡалған. Уны тартып сығарғас, сит ил табибы уға көн дә яңы һауылған һөт эсергә кәңәш биргән. Ләкин ул ер тетрәгәндә башы бәрелеп имгәнеүҙән үлгән. Зыян күреүсе раҫлауынса, Маркос үлгәндән һуң төндә һыйыр һауып, һөт эсә алмаған. Беҙҙең ҡарашҡа, һыйырҙың һөтө тулҡынланыуҙан йәки ер тетрәүҙән ҡурҡып бөтөүе ихтимал, һөт биреүсе хайуанға бындай күренештәр хас. Маркосты ерләгәндән һуң өс көн үткәс, Мариам үҙенең етем ике балаһын Рәсәйгә ебәргән, ә үҙе тағы ла Саакка киткән. Уларҙың балаһы ҡараңғы төндәрҙән ҡурҡып үлгән, тип әйтеү менән дә килешеп булмай.Беренсе класс уҡыусылары барыһы ла емереклектәр аҫтында үлгән. Ике көндән һуң, унда ла осраҡлы ғына, бары тик уларҙың ҡыҙын мәктәп емереклектәре аҫтынан тартып сығарғандар. Ул, өлкәндәр кеүек, йоҡоһоҙлоҡтан интеккән. Тотош ауыл бер төптән тороп мәңгелек төндәр тураһында һүҙ ҡуйырта. Фәнни тел менән әйткәндә, беҙҙең тәбиғи климат шарттарында төн көнгә алмашынырға тейеш. Бында туҙан факторын да күҙ уңынан ысҡындырырға ярамай, тип уйлайым. Зыян күреүсенең Маркостың мөрйә аша инеп, уның карауаты янында баҫып, уға ҡарап тороуы, ҡатындың сиңерткә сырылдауынан уянып китеүе тураһындағы раҫлауҙары шик тыуҙыра. Магазин янындағы сират та шикле. Сират, әлбиттә, булған, ләкин, улар раҫлағанса, ул тиклем ҙур түгел. Сиратта тороусылар араһында булмағандарҙың да, 7-һе көндө үлгәндәрҙең дә исемдәрен атайҙар. Мәҫәлән, йәнәһе, Барехам Мелконян Маркосты эләктереп алып, унан бысағын тартып алған, тип ышандырып һөйләйҙәр, ләкин ул да һәләк булыусылар исемлегендә. Зыяраттан тауҙарға күтәрелеүсе баҙлауыҡтар өйөрөн күреүҙәре һәм уларҙың тауҙарға барып етеүе тураһындағы хәбәр менән дә ризалашып булмай. Был стихиялы бәлә-ҡаза зонаһы бер ваҡытта ла баҙлауыҡтар йәшәргә яраҡлы булманы. Беҙҙең ҡарашҡа, был яңы ҡаҙылған ҡәбер түбәләстәрендә янған май шәмдәрҙең уты булыуы ихтимал. Улар елдә балҡып китә лә күсеп йөрөгән һымаҡ күренә. Дөрөҫ, Мариам, ҡото осоп, сираттан йүгереп сығып ҡолағас, уның арҡаһында һәм елкәһендә тәрән яралар табылған, уларҙың осло предмет менән генә яһалыуы ихтимал. Йәки бөгөн: йоҡонан торғас, Мариам сәсенең киҫелгәнлеген күргән, ә яҡындағы тауҙарҙан ваҡыт-ваҡыт таштар тәгәрәгән тауыш килә. Ышанмайым, бының булыуы мөмкин түгел, тип уйлайым.Факил МЫРҘАҠАЕВ тәржемәһеӘрмән яҙыусыһы Левон Хечоян педагогия институтының филология факультетын тамамлаған. Хикәйәләр һәм романдар авторы. Әҫәрҙәре Бейрутта, “Гарун”, “Норк”, “Литературная Армения”, “Дружба народов”, “Лепта”, “Собеседник” журналдарында баҫылған.


description: Күптән хаҡлы ялда булыуға ҡарамаҫтан, был ағайҙың тик кенә ултырғанын һис күрмәҫһең. Ҡасан ҡарама, әле ихатаһын тәртипкә килтерә, әле көн-күрештә кәрәкле әйбер яһай. «Һөнәрленең ҡулы ете» тип тап

title: Оҫтанан эш ҡурҡыр


description: Балаларға белем биреүсе, ғилем нуры сәсеүсе, яҡшылыҡ, рәхимлелек, сафлыҡ орлоҡтарын һалыусы уҡытыусыларҙы йыһанға яҡтылыҡ, йылылыҡ иңдереүсе ҡояш нурына тиңләргә булыр ине. Ҡояш нуры ла бит һәр яҙ

title: Байрам менән хөрмәтле уҡытыусылар!


description: 0,5 литр һөткә ярты стакан йылы һыу ҡойоп, бер ҡап ҡоро сүпрә, 3 аш ҡалағы шәкәр ҡомо һалып бутарға ла, 15 минут ултыртып торорға. Аҙаҡ 2 йомортҡа, 100-150 грамм тирәһе аҡ май, тәменә ҡарап тоҙ,

title: Ябай ғына ҡабартмалар менән сәй эсеп алайыҡ әле, "Йәшлек"ле дуҫтар!


description: Бер кем дә көтмәгәнен белһә лә, Илнара өйөнә йүгереп ҡайтты. Яҙҙың тәүге айы башланып ҡына тора, ә яғырға утын бөткән. Портфелен иҙәнгә ҡуйҙы ла тышҡа сығып китте. Ирей ҙә башламаған ҡар аҫтынан,

title: Иң кәрәк кеше


description: Бер көндө оло балағыҙҙа көнсөллөк уты ҡабына, уның холҡо, үҙ-үҙен тотошо үҙгәрә, ул бәләкәскә һуғып ебәрергә йәки уны семетеп алырға ла мөмкин. Был осраҡта ата-әсәгә нимә эшләргә, олоһонан нисек

title: Балаларығыҙҙы тигеҙ итеп яратырға тырышығыҙ


description: Республиканың һалым органдары һалым түләүгә белдереү ҡағыҙҙары тарата башлау менән 2016 йылда физик шәхестәргә милек һалымын иҫәпләү буйынса иң мөһим һәм ҡыҙыҡлы факттарҙы әҙерләне. 1. Физик

title: Быйыл милек һалымы буйынса нимәләрҙе белеү мөһим


description: Илаҡ Йомоштары бөтөп, ҡайтыр булғас, Сәскә һатҡан ерҙә туҡталды. Күстәнәсһеҙ ҡайтмай, ә бөгөн ир Ҡатынына гөлләмә алды. Ниндәй генә сәскәләр юҡ икән! Хуш еҫтәре һауаға тулған. Күҙҙәр ҡамашырлыҡ

title: “Яҙмыш беҙгә мөхәббәтте Икегә бүлеп бирҙе”


description: 1 литр тирәһе уртаса ҡуйылыҡтағы һөткә ярты стакан һөт өҫтө (сливки), 1 аш ҡалағы он, 2 аш ҡалағы крахмал, 3 аш ҡалағы какао, 200 грамм шәкәр ҡомо, 1 йомортҡаның һарыһын һалып миксер менән туҡып

title: Какао менән тәмлекәс


description: Белорет районының Сосновка ауылы китапханаһында “Башҡорт телендә һөйләшәм!” әҙәби-музыкаль кисә уҙҙы. Уны китапхана мөдире Ғилә Фәтҡуллина менән Земфира Кәримова, ауыл ағинәйҙәре һәм “Белорет

title: Башҡорт телендә һөйләшәм!


description: Спорт инструкторҙары Эльмира Фәттәхова менән Тимур Ульданов һәр сирленең йөрәгенә асҡыс таба белә Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының санаторий-профилакторийында спорт инструкторҙары булып эшләүсе

title: Үҙ урындарында


description: Күсемһеҙ милеккә хоҡуҡты теркәү тураһында күп яҙабыҙ, халыҡты хоҡуҡтарын яҡларға төрлөсә өгөтләйбеҙ, был эштең мөһимлеген аңлатабыҙ. Ысынлап та, мөһим шул, хәҙерге заманда документһыҙ бер нәмәне лә

title: Һүҙһеҙ генә ваз кисмә!


description: Бәрәмәстәрҙе әсе ҡамырҙан да эшләргә була. Ә сөсө ҡамыр менән тиҙ буласаҡ. 1 стакан йылымыс һыуға 2 йомортҡа һытып, бүлмә температураһында йомшарған 100 грамм тирәһе аҡ май, 1 аш ҡалағы шәкәр,

title: Картуф бәрәмәстәре


description: Иртәгә Башҡортостандың Милли йәштәр театры республиканың халыҡ шағиры, прозаик һәм драматург Мостай Кәримдең тыуған көнөн билдәләргә әҙерләнә. Ул 1919 йылдың 20 октябрендә тыуған, быйыл яҙыусының

title: Милли йәштәр театры Мостай Кәримдең тыуған көнөн билдәләйәсәк


description: Хәтерегеҙҙәме, 2000 йылдар башында Филипп Киркоров сәхнәгә шотланд итәге кейеп сығып, тамашасыларҙы шаҡ ҡатырғайны. Хәйер, ул һаман да бик ҡыҙыҡ кейенә. Уның ялтыр-йолтор салбарҙары, дауылдан һуңғы

title: Егеттәр үтә хәтәр, вәт исмаһам кейемдәр!


description: Атым, затым, заманым Ерем-күгем туйлай һине бөгөн, Ҡотло булһын, илем, байрамың! Тантанаңа нағышланы йөрәк Ҡайнар мөхәббәтем байрағын. Күтәрәмен уны ҡояш итеп Уралтауға – мәғрур киңлеккә. Йән

title: Тыуған көнөң менән, ғәзиз республикам!


description: 2017 йылда Ураҙа һәм Ҡорбан байрамдарын рәсми байрам итеү көндәре билдәләнде, «Байрам һәм иҫтәлекле көндәр тураһында»ғы республика Законына ярашлы, 2017 йылда Ураҙа байрамы 25 июнгә һәм Ҡорбан

title: Башҡортостанда 2017 йылда мосолман байрамдарының датаһы билдәләнде


description: “Йәшлек”те һәм башҡа башҡорт баҫмаларын яратыусы дуҫтарыбыҙға һөйөнөслө хәбәр еткерәбеҙ – матбуғатҡа яҙылыу барышында мотлаҡ ташламалы хаҡтарға декада, йәғни ун көнлөк иғлан ителә. Был юлы ла тик

title: Ун көнлөктә "Йәшлек"кә арзан хаҡҡа яҙылып ҡалығыҙ!


description: Ҡалҡан биҙендә төйөр таптылар, әммә уның функцияһы боҙолмаған. Был осраҡта мотлаҡ операция эшләтергә кәрәкме? Миңә йод препараттары ҡулланырғамы? А. СӘМИҒУЛЛИНА. Сибай ҡалаһы. Әгәр ҙә төйөн үҫһә

title: Операциямы, йодмы?


description: Гәзитебеҙҙең 38-сы һанында сыҡҡан сканвордтың паролен беренсе булып ебәреүсе Гөлсәсәк Хәйруллина (Нуриман) еңеүсе тип билдәләнде, пароль – “мосолман” Шулай уҡ дөрөҫ яуапты Октябрьскиҙан Миҙхәт

title: Гәзиттең 38-се һанындағы кроссворд еңеүселәре!


description: * * * Бөртөк һаламды ла, бел, Һөйрәтмәйҙәр егеп пар үгеҙ. (“Һинең йөрәк, дуҫым, сапсып тора...”). * * * Бөртөк һаламды ла, бел, Һөйрәтмәйҙәр егеп пар үгеҙ. (“Һинең йөрәк, дуҫым, сапсып

title: РӘШИТ НАЗАР Фекерҙәр һәм афоризмдар (07.10.2016)

maintext: * * *Бөртөк һаламды ла, бел,Һөйрәтмәйҙәр егеп пар үгеҙ.(“Һинең йөрәк, дуҫым, сапсып тора...”).* * *Буй етмәһә – уй етә,Ә уй етһә – буй етә.(“Буй етмәһә – уй етә...”).* * *Буш һүҙ менәнТормош ҡороп булмай.(“Мин ялғансы түгел...”).* * *Буш янсыҡтан тулы ҡапсыҡМең ҡат еңел, мең ҡат еңел.(“Донъя киң. Шул киң донъяла...”).* * *Был донъяғаТынлыҡ өсөн тыумай кеше.(“Һаҡла уны, кеше”).* * *Был донъяла ғүмер берәү,ерҙә ике үлем юҡ.(“Дүрт юллыҡтар”).* * *Был тормоштоң ҡанундарын боҙоп,Йылдар ҡосағында еләһе ине.Киләсәктә ниҙәр көтә мине?Их, туғандар, беләһе ине!(“Был тормоштоң ҡанундарын боҙоп...”).* * *Бысраҡ ҡулдар таш бәрһә ләдәүеремә,Юҡ, шишмәләр аҡмай барыбер тауүренә!(“Ике юллыҡтар”).* * *Бәндә йәнен алмаҫ, тимә,Кисә кендек киҫкән бысаҡ.(“Һүҙ йәнһеҙ ул, һәр тел уға...”).* * *Бәхет йыры – иң бөйөк йыр,Ул йөрәкте ялмап ала....Ҡайғы йыры – күңелһеҙ йыр,Ул йөрәктең һутһыҙ йәше.(“Бәхет йыры – иң бөйөк йыр...”).* * *Бәхет китһә – хәсрәт ҡалһын,Һөйөү китһә – нәфрәт ҡалһын.(“Күңелем ҡапыл бушап ҡалды...”).* * *Бәхет – наҙлы ҡунаҡ, гел көттөрөпкилә.Көтөп тормай үҙе, борола ла елә.Һул ҡулы: “Һаумы, дуҫ!” – ти,Уң ҡулын бирә: “Хуш!” – ти.(“Бәхет – наҙлы ҡунаҡ, гел көттөрөп килә...”).* * *“Бәхет” һүҙе бәхет юҡта йыш була,Бәхет килә – “бәхет” һүҙе юғала.(“Йәй хаҡында йылы тойғо ҡыш була...”).* * *Бәхетте мин мәңге эҙләп туймам.(“Мин бәләне күктән көттөм иһә...”).* * *Бәхеттең мин ни икәнен беләм.


description: Был ризыҡ тәү ҡарамаҡҡа ҡатмарлы кеүек күренә, әммә һә тигәнсе әҙерләргә була. Уны ҙур табындан ҡалған ит һәм икмәктән әҙерләргә лә була. 500 грамм бешкән тауыҡ итен 2-3 киҫәк иҫкерә башланған аҡ

title: Тауыҡ итенән ҡабымлыҡ


description: Ике стакан һыу, 10 балғалаҡ көнбағыш майы, 1 ҡалаҡ сүпрә (пакмай), 1 балғалаҡ тоҙ, 1 ҡалаҡ шәкәр һәм он кәрәк. Бөтәһен бергә ҡушып, яҡшы итеп ҡамыр баҫығыҙ. Әҙер ҡамырҙы 40 минутҡа

title: Тиҙ генә бешереп ала торған ҡамыр


description: йәки Алмасҡа бай республикала ла, беҙҙәге кеүек, берәүҙәр– шәшке тунда, икенселәр ҡыптыр тунда йөрөй Юлдаштар – Бына мин, баҡтиһәң, бөтөнләй кеше ыңғайына тора алмайым икән, – тип фәлсәфә һатты

title: Кем ҡайҙа, мин - Сахаға!