title: "Падыму бел-чырвона-белы сьцяг"

maintext:
«Падыму бел-чырвона-белы сьцяг» 12.05.2021, 20:14
Лілія Яноўская
фота з прыватнага архiву
61-гадовая Лілія Яноўская можа стаць першай беларускай на Эвэрэсьце.
Празь некалькі дзён 61-гадовая Лілія Яноўская зьбіраецца падняцца на найвышэйшую вяршыню сьвету Эвэрэст. Альпіністка мае з сабой беларускі і канадзкі сьцягі, але першым хоча ўзьняць бел-чырвона-белы сьцяг.
Цяпер Лілія разам зь некалькімі сотнямі альпіністаў знаходзіцца ў лягеры ў Нэпале, за некалькі кілямэтраў ад вяршыні, і рыхтуецца да ўзыходжаньня. Праз спадарожнікавую сувязь Свабодзе ўдалося зьвязацца зь альпіністкай.
Лілія Яноўская, 61 год. Грамадзянка Канады і Беларусі. Нарадзілася ў Івянцы, гадавалася ў Менску. Закончыла матэматычны факультэт БДУ, пазьней атрымала другую вышэйшую адукацыю ў галіне фінансавага аналізу. Замужам, мае трох дачок. У 1990-я гады сям’я эмігравала ў Канаду. Лілія пачала займацца альпінізмам пасьля нараджэньня трэцяй унучкі, ва ўзросьце 50 гадоў. Менш чым праз два гады паднялася на гару Кіліманджара ў Танзаніі. Да 2013 году Лілія здабыла найвышэйшы пік у Паўднёвай Амэрыцы, Аканкагуа ў Аргентыне (6962 м) і да 2017 году паднялася на дзесяць пікаў па ўсім сьвеце, уключаючы гару Матэрхорн у Швайцарыі (4478 м), Рэйнэр у ЗША, а таксама стратавульканы ў Мэксыцы, Эквадоры і Пэру, паведамляет svaboda.org.
«Пакуль ніводная беларуская жанчына на вяршыню Эвэрэсту не падымалася»
— Мы гутарым з вамі напярэдадні вашага ўзыходжаньня на Эвэрэст, самую высокую гару ў сьвеце. Ці першая вы беларуска, якая будзе ўзыходзіць на Эвэрэст? Што гэта значыць для вас асабіста, для беларускага альпінізму, для беларускага жаночага альпінізму?
— На сёньняшні дзень крыху больш за 10 беларусаў падняліся на васьмітысячнікі сьвету. Толькі двое зь іх жанчыны. Гэта я і Ірына Велянкова, якая дзякуючы неймавернай волі да жыцьця перажыла ноч на маленечкім участку скалы, на вяршыні 7000 мэтраў, у шторм, бязь ежы, вады і кіслароду. Ёй прыйшлося ампутаваць ступні ног.
Толькі чатыры беларусы заваявалі Эвэрэст: Віктар Кульбачэнка ў 1998 годзе, потым праз восем гадоў Уладзіслаў Каган, Віктар Лутаў і Ўладзімер Цяльпук у 2006 годзе.
Пакуль ніводная беларуская жанчына не паднялася на Эвэрэст. Бел-чырвона-белы сьцяг уздымалі над Эвэрэстам толькі аднойчы — Кульбачэнка ў 1998 годзе.
Тут у лягеры знаходзіцца яшчэ адна жанчына зь Беларусі. Калі я зьбіралася ў экспэдыцыю, пра гэта ня ведала. Нечакана высьветлілася, што яна вучылася з маёй сярэдняй дачкой у адной школе ў Беларусі. Калі ў яе атрымаецца, я ўсімі сіламі яе падтрымаю. Тут няма ніякага спаборніцтва паміж намі, таму што ўзыходжаньне вельмі складанае фізычна. Ня выключана, што ніводная з нас ня здолее, а можа, нехта і ўзыдзе на вяршыню. Такім чынам, цяпер у лягеры дзьве беларускі, якія зьбіраюцца ўзьняцца на вяршыню Эвэрэсту. (Другая беларуска ідзе ад афіцыйнай каманды Беларусі, якая зьбіраецца ўзьняць там штандар Перамогі, дзяржаўны сьцяг і капсулу зь зямлёй. — РС ) У нашым лягеры людзі з розных краінаў сьвету. Міністэрства турызму Нэпалу сёлета выдала рэкордную колькасьць дазволаў на ўзыходжаньне — 408.
«Я прабегла свой першы маратон, паднялася на Кіліманджара і зразумела, што гэта не было канчатковай мэтай»
— Вы сталі альпіністкай у 50 гадоў, пасьля нараджэньня трэцяй унучкі. Цяжэй было фізычна ці маральна? Хто ў вас верыў? Ці шмат было скептыкаў?
— Самым вялікім скептыкам, напэўна, была мая маці, якая заўсёды казала, што не разумее, навошта мне гэта трэба, «лепей бы ты зьезьдзіла на курорт ці схадзіла ў рэстарацыю». Спачатку было складана, ды і цяпер усё яшчэ цяжка. Я захаплялася дасягненьнямі польскіх альпіністаў яшчэ дзяўчынкай-падлеткам. Але гэта было ў Савецкім Саюзе 1970-х гадоў, і рухацца па сьлядах Ванды Рудкевіч і Войтэка Куртэкі было немагчыма, у СССР проста не было мэханізму і неабходнай падтрымкі, якая дазволіла б мне ажыцьцявіць сваю мару.
Калі мне споўнілася 50, сямʼя ўжо сфармавалася, дзеці вырасьлі, у іх зьявіліся свае дзеці, а ў мяне — свая мэта: прабегчы маратон і забрацца на гару Кіліманджара. Я пачынала павольна і рухалася паступова, узважваючы свае сілы і акуратна павялічваючы нагрузку. Калі я была не гатовая, то працавала над тым, каб падняць узровень. Я прабегла свой першы маратон, цягам двух гадоў паднялася на Кіліманджара і зразумела, што гэта не было канчатковай мэтай, а толькі пачаткам, бо я хацела рухацца далей.
Мае дочкі мяне падтрымлівалі — настолькі, што мы з малодшай дачкой Дашай разам зрабілі больш за дзясятак узыходжаньняў. Але больш за ўсё маю сямʼю турбавалі рызыкі, зьвязаныя з экспэдыцыямі. Усё ж альпінізм — небясьпечны від спорту.
«У гарах я адчуваю сябе па-сапраўднаму жывой»
— Што для вас самае галоўнае пры ўзыходжаньні?
— У першую чаргу гэта любоў да гор. Кожны раз, калі я ступаю на ледавік, — я дома, я адчуваю, што я знаходжуся менавіта там, павінна знаходзіцца. Горы — гэта неймаверная прыгажосьць, і, каб іх па-сапраўднаму ўбачыць і адчуць, трэба пераступіць празь сябе не адзін раз. Іх трэба настойліва дамагацца. Дасягнуць пастаўленай мэты хочацца заўсёды. Вяртаньне дадому, так і ня ўзяўшы вяршыню, прыносіць пачуцьцё надзвычайнага расчараваньня.
Горы — гэта тэст на трываласьць і жаданьне зразумець, на што я здольная. Але ў той самы час гэта і магчымасьць пабыць сам-насам з сабой і сваімі лімітамі, і ўсьведамленьне таго, што нават калі я раблю ўсё магчымае — я бясконца малая перад бязьмежнымі прасторамі і вечнасьцю, якія мяне атачаюць. У гэтым ёсьць свая паэзія, прыгажосьць. У гарах я адчуваю сябе па-сапраўднаму жывой.
— Вы нарадзіліся ў Івянцы, вучыліся і працавалі ў Беларусі, потым зьехалі ў Канаду. Якую краіну вы будзеце прадстаўляць пры ўзыходжаньні?
— Альпінізм — гэта не алімпійскі від спорту, гэта вельмі індывідуальны спорт.
Я нарадзілася і вырасла ў Беларусі. Беларусь сфармавала мяне як асобу. Я імігравала ў досыць сталым узросьце, мне было ўжо 39 гадоў. У душы я беларуска. Але Канада дала мне асяродак, у якім я змагла рэалізаваць свой патэнцыял і ажыцьцявіць свае мары. Канада дазволіла мне зразумець, што альпінізм у 50 гадоў — гэта магчыма. І, больш за тое, гэта магчыма для мяне. Я абсалютна вольная выбіраць, ці хачу я пячы пячэньне для ўнукаў, чытаць раманы, падымаць штангу, бегаць маратоны, займацца бізнэсам або стаць альпіністкай. Канада дала мне свабоду.
Усе абмежаваньні, якія былі ў Беларусі, у Канадзе адсутнічаюць. Калі ў Беларусі пойдзеш у трэнажорную залю ў такім узросьце, на цябе будуць дзіўна глядзець. Магчыма, там нешта мяняецца цяпер.
Я адчуваю прыналежнасьць да абедзьвюх краінаў і вельмі хачу ўбачыць Беларусь краінай, якая дазваляе сваім грамадзянам рэалізоўваць свае таленты і патэнцыял, не патрабуючы нічога ўзамен.
«Беларуская рэвалюцыя — як сьнежная лявіна»
— Ці сочыце вы за падзеямі на радзіме? Ці можна параўнаць з альпінізмам рух беларусаў за мірныя перамены? Калі зрабіць альпінісцкую мэтафару, то на якім этапе беларусы цяпер?
— Тое, што здавалася недасяжнай марай яшчэ некалькі гадоў таму — ужо зусім побач. Празь некалькі дзён мяне чакае штурм вяршыні Эвэрэсту. На гэта мне спатрэбілася 10 гадоў, і няма ніякіх гарантый. 10 гадоў упартай працы, штодзённых трэніровак і дысцыпліны — але самае цяжкае яшчэ наперадзе. Трэба ня толькі здолець падняцца, але і знайсьці ў сабе сілы спусьціцца назад, вярнуцца дадому. Гэта будзе сапраўдным выпрабаваньнем на трываласьць.
Беларуская рэвалюцыя — як сьнежная лявіна. Зьмятаючы статус-кво на сваім шляху, лявіна трансфармуе ляндшафт і стварае новыя магчымасьці, часам адкрываючы новыя шляхі ўзыходжаньня там, дзе іх не было раней. Але лявіна ніколі не падыме вас наверх — заваёўваць вяршыню прыйдзецца самому, крок за крокам, сашчапіўшы зубы, перамагаючы свой страх і не здаючыся. Воля і ўпартасьць рухацца да мэты ня прыйдзе звонку, яна ўнутры нас, і яе можна і неабходна разьвіваць. Галоўнае — памятаць, што вяршыня, як свабода, — яна ёсьць, яна адчувальная, і за яе варта змагацца.
Кожны па-рознаму ідзе да сваёй перамогі. Некаторыя спартоўцы прымаюць стэроіды, некаторыя навукоўцы купляюць дыплёмы. Папраўдзе, гэтак сама і ў альпінізьме.
Некаторыя альпіністы падымаюцца на верталёце і праходзяць апошні кілямэтар да вяршыні, дэкляруючы перамогу за пару дзён ці тыдняў там, дзе астатнім спатрэбіліся гады трэніровак і месяцы, праведзеныя ў экспэдыцыі. Ёсьць тыя, хто фальсыфікуе фатаздымкі зь вяршынь, або тыя, хто проста купляе сэртыфікаты пра ўзыходжаньне. Але набытая або выкрадзеная перамога — гэта і не перамога зусім. Каштоўнасьць сапраўднай перамогі ва ўнутранай трансфармацыі.
— Ці шмат жанчын, ці шмат жанчын у вашым узросьце адважваюцца на ўзыходжаньне на найбольш высокія і складаныя вяршыні сьвету?
— Ёсьць розная статыстыка. З 3600 альпіністаў, якія ўзышлі на Эвэрэст, толькі 16% — жанчыны. Наколькі мне вядома, беларусак, якія заваявалі васьмітысячнікі, толькі дзьве. Калі маё ўзыходжаньне будзе пасьпяховым, я стану самай узроставай канадкай, якая пабывала на Эвэрэсьце. Але ўзрост не перашкода. Самая дарослая жанчына, якая паднялася на Эвэрэст, — японка Tamae Watanabe, якая ўзяла пік у 73 гады.
— Які ваш дэвіз у гарах?
— Вяршыня ёсьць. І за яе варта змагацца.
— Ці падымеце вы сьцяг і які?
— Сьцягі маіх краінаў абʼядноўваюць чырвоны і белы колеры. Калі я здолею ўзысьці на вяршыню, я з гонарам падыму абодва сьцягі, асабліва беларускі нацыянальны. Я захапляюся беларускім жаночым рухам пасьля выбараў 2020 году Я хачу падкрэсьліць, што беларуская жанчына можа падняцца на самую высокую гару. У яе хапае фізычнай і маральнай сілы, волі, настойлівасьці, упэўненасьці. Беларускі сьцяг будзе першым, які я падыму на вяршыні.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Андрей Санников
Константин Скуратович
Дмитрий Болкунец
Валерий Карбалевич

title: О чем писал из колонии Витольд Ашурок

maintext:
О чем писал из колонии Витольд Ашурок 22.05.2021, 15:52
Политзаключенный юыл уверен, что в 2021-м году окажется на свободе.
Активист из Березовки Витольд Ашурок умер в колонии № 17 Шклова. О его смерти СМИ сообщили 21 мая. Писем от Витольда родственники не получали последние две недели. Редакция hrodna.life изучила, о чем он писал.
Витольду было 50 лет. В конце 2020 года его в закрытом судебном заседании осудили на пять лет лишения свободы по ст. 364 УК («насилие либо угроза применения насилия в отношении сотрудника органов внутренних дел») и ст. 342 УК («организация и подготовка действий, грубо нарушающих общественный порядок»). Правозащитники признали его политзаключенным.
Во время нахождения в тюрьме № 1 Гродно его на пять дней помещали в карцер. 28 апреля стало известно, что Витольда этапировали в Шклов. В общем в заключении он пробыл семь месяцев и четыре дня.
Чем занимался активист?
Ашурок выступал против загрязнения города производством стекловаты, против загрязнения рек Дитва и Неман, проводил различные акции в Березовке, участвовал Дне Воли, акции «Памяти повстанцев Калиновского», марше против декрета № 3, устраивал одиночный пикет против интеграции Беларуси и России. Занимался установкой знаков в память о восстании 1863 года.
Был уверен, что скоро освободится
Витольд Ашурок был уверен, что в течение 2021 года он окажется на свободе. «Што тычыцца мяне, то тэрмін у 5 год я ўспрымаю як адзнаку „выдатна“ за тое, што меў гонар падняць паходню паўстання супраць дыктатуры сярод самых лепшых людзей Ліды! Сапраўды, для мяне гэта гонар!» — писал активист.
«Нашыя ворагі (самыя разумныя з іх) імкнуцца цяпер зацягнуць час перамен. Палітыка, які сімвалізаваў іх статус-кво і гарантаваў ім недатыкальнасць, яны ўжо спісалі на сметнік гісторыі. Для іх ён ужо палітычны нябожчык. Але ім патрэбна ўтрымаць свае пазіцыі. Таму, карыстаючыся ўладай, яны і садзяць палітычных супернікаў. Простымі словамі — выдаляюць з грамадскага жыцця.
Не думаю, што суддзя Філатаў, калі даваў мне 5 год, сур’ёзна спадзяваўся на тое, што я адседжу ўсе 5 год. Але гэтым людзям патрэбны нейкі час, каб «вывесці ў людзі» сваіх палітыкаў-лабістаў, на якіх няма плямаў злачыннага рэжыму. Разумныя ворагі разумеюць, што бессэнсоўна секчы галовы «гідры рэвалюцыі», бо замест адной адсечанай вырастаюць 10 новых! Разумныя ворагі інтэгруюць у грамадства сваіх лёгка кіраваных стаўленікаў", — цитировал письмо «Новы час».
«Палітычных тут не бракуе. Так што сумаваць нагоды няма. Тым больш, што адміністрацыя выдала загад мець жоўты колер бірак на адзенні, і таму палітычных можна адрозніць здалёк», — писал Витольд. Он передавал, чтобы те, кто писал письма и не получил ответа, не волновались, и обещал ответить.
«Несці крыж адказнасці мне не цяжка»
«У сваім лісце вы прывялі цудоўную метафару — пасля ночы заўсёды прыходзіць раніца. Але я дадам, што каб уначы людзі не забыліся пра свет, заўжды нехта павінен папальваць паходню. Мы ведалі ў жніўні, на што ідзем і таму несці крыж адказнасці мне не цяжка», — разместил его письмо друг в Facebook.
Собирался в поход по Неману
«А ў паход па Нёмане на плытах мы з табой пойдзем абавязкова! І пойдзем, калі будзе цёпла. І будзем вечарам піць каву і атрымаліваць асалоду ад дрэйфу па люстэрку Нёмана і прыслухоўвацца да цішыні. Будзе крута!» — писал он подруге и коллеге.
Витольд сообщал, что ничего не изменилось и он всё тот же. Говорил о хорошем чувстве юмора, хорошем сне и аппетите — о том, что начал есть «полезную овсяную кашу на завтрак».
«Я не зрабіў нічога, за што мне было б сорамна»
«…Калі мы былі дзецьмі і захапляліся кніжкамі і фільмамі прыгодніцкага кшталту, то мы часцяком зайздросцілі героям, якія траплялі ў складаныя сітуацыі. І ў тым ліку і ў турмы! Цяпер мы самі жывем у гэтым кіно. Тым не менш, я не бачу нагоды пасыпаць галаву попелам і лічыць сваё жыццё канчаткова знявечаным. Знявечыць чалавека можа хлусня, крадзёж альбо забойства, бо чалавек пачынае жыць у выдуманай дзеля апраўдання сваіх памылак фальшывай рэальнасці. Дэфармацыя свядомасці, пачаўшыся спакваля, з дробязі, нявечыць псіхіку чалавека, пераўтвараючы яго ў монстра, якому няма месца сярод людзей у нашым грамадстве.
А я не зрабіў нічога ганебнага, за што мне было б сорамна. Маё сумленне чыстае. Я не сылгаў, не скраў, не забіў. Я выконваў свой грамадзянскі абавязак — пратэставаў супраць дзяржаўнага перавароту. Калі мой мірны пратэст удзельнікі змовы лічаць злачынствам, то гэта сведчыць аб тым, што я рабіў усё правільна. Абсалютна не шкадую аб тым, што я зрабіў. Ганаруся кожнай хвілінай! Ганаруся тым, што я ў той самы вырашальны момант, калі грамадства павінна было даць ацэнку злачынству, быў сярод самых лепшых людзей Лідчыны! Ганаруся тым, што сярод нас не знайшлося аніводнага здрадніка! Увогуле, падзеі жніўня-верасня 2020 паказалі, што за Ліду і Бярозаўку не сорамна. Скажу болей — гэта прыклад для іншых гарадоў! Калі за гэта трэба заплаціць зняволеннем, то я гатовы сядзець!" - публиковал слова Ашурка «Новы Час».
«Трэба проста перажыць гэты этап жыцця»
«Зразумела, што нічога прыемнага за кратамі няма, але няма і шоку! Проста мне трэба перажыць гэты перыяд свайго жыцця. Зыходзячы з гэтага, адсутнасць віравання эмоцый выглядае цалкам лагічнай і больш за тое — натуральнай. Усё тое, што было са мной у маёй памяці да турмы, са мной і засталося, як гэта ні дзіўна з першага погляду. А калі не адбылося пераасэнсавання, то гэта азначае, што мая свядомасць засталася на тых самых пазіцыях, што і была да турмы.
Адзінае, з чым я сутыкнуўся, — сны. Безумоўна, сны бывалі і раней. Гэта ж натуральна для чалавека — бачыць сны. Але такіх пяшчотных і пранізлівых, бадай што, і не было. У снах да мяне прыходзілі маці, брат, жонка, мае пляменнікі… Гэта было шчымліва прыемна, выклікала боль, супакойвала — цэлая палітра эмоцый", — писала «Наша Ніва».
Хотел написать книгу
«Маю мэту ў калоніі напісаць кнігу. Цяпер на этапе пошуку фармата, стыля і сюжэта. Кніга будзе пра беларуса ў перыяд лета-восені 2020 — вось гэта дакладна», — писал о нем «Новы Час».
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».

fasttext_language: be


authors:
Ирина Халип
Константин Скуратович
Андрей Санников
Ксёндз Вячаслаў Барок

maintext:
Чым сённяшнія сілавікі і чыноўнікі нагадваюць неразумных савецкіх укладчыкаў 1 8.05.2021, 20:56
1,200
Віталь Цыганкоў
Журналіст Віталь Цыганкоў – пра аналогіі з пачаткам 90-х.
– Мне прыйшла ў галаву адна аналогія – яна, можа, не ідэальна дакладная, але даволі прыгожая, – піша журналіст Віталь Цыганкоў. – У 1990-91 гг. заставалася даволі шмат людзей, якія захоўвалі свае грошы ў «Сберкассе», то бок у тагачасным адзіным дзяржаўным Ашчадбанку.
Калі для большасьці (нармальных) людзей было відавочна, да чаго ўсё ідзе, калі ўжо пачыналася інфляцыя, калі зьявіўся дэфіцыт усяго, (нармальным) людзям стала зразумела, што грошы трэба ў нешта канвертаваць – у прасы, джынсы, тэлевізары, карціны, аўтамабілі, кватэры, у каго на што хапала.
Але заставаліся ўпартыя вернікі ў савецкую справядлівую ўладу, якія лічылі, што дзяржава пра ўсё паклапоціцца, і пакідалі свае заробленыя гадамі тысячы ў Ашчадбанку.
Потым, у 1992-м, усе гэтыя грошы проста спаліліся, ні ў якой постсавецкай краіне грамадзяне за іх не атрымалі адэкватную кампэнсацыю (а менш за ўсё ў Беларусі, дарэчы).
Дык вось людзі, якія сёньня працуюць у Беларусі ў сілавых і ўладных структурах, нагадваюць мне тых неразумных савецкіх укладчыкаў.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


maintext:
Гісторыя беларускага ветэрана, які выратаваў 300 дзяцей і выжыў на перадавой Сталінграда 9.05.2021, 17:11
Фото: onliner.by
З выратаванымі дзецьмі Аляксандру Якаўлевічу давялося сустрэцца толькі праз гады.
Аляксандр Корсак жыў у ціхім зялёным раёне побач з метро «Усход». Прачынаўся рана, а ў сонечны дзень любіў пасядзець ля вакна. Калі сонца хавалася за дахамі суседніх дамоў, дзядуля тупаў на кухню i гатаваў сняданак. У вокны зазіралі бярозы, іх Аляксандр Якаўлевіч пасадзіў 40 гадоў таму. Паснедаўшы, ён выходзіў з дому і клыпаў да метро. «Дзівак стары, і чаго яму не сядзіцца?» — думаў, імкліва пралятаючы, горад. Гораду ж няўцям, што гэты стары — дзядуля-Перамога.
У 2014-м, калі быў надрукаваны гэты тэкст, Аляксандру Корсаку, плыўцу, марафонцу, чэмпіёну і франтавіку, споўнілася 92 гады. У 2016-м пасля цяжкай хваробы адзін з апошніх «сапраўдных» ветэранаў пайшоў з жыцця. Але ж справы і думкі яго — з намі, пiша onliner.by.
Фото: onliner.by
— Навошта пра яе распавядаць? — задуменна пытаецца Аляксандр Якаўлевіч і паказвае стос публікацый з артыкуламі пра сябе. — Яна брудная. Там адна блытаніна, толькі смерць.
У чорнай скрыні, якую ветэран адчыняе рэдка, як цяпер для нас, дзясяткі медалёў і грамат. Вось ордэн Чырвонай зоркі. Ордэн Вялікай Айчыннай вайны I ступені. Медалі «За абарону Сталінграда», «За баявыя заслугі». Спартыўных узнагарод не злічыць.
— А гэты ножык — з сакрэтам. Таму і шаную. Паспрабуйце раскрыць!
Аляксандр Корсак пачынае аповед.
Фото: onliner.by
— Я нарадзіўся ў Мінску ў 1922 годзе, а якога чысла і месяца — дакладна не скажу. Ці то ў лістападзе, ці то ў снежні. Пасля рэвалюцыі з дакументамі мудравалі. Пра дзяцінства памятаю вось што. Дома рабілі печку, і я моцна ўчадзеў. Бацькі думалі — памру. Вырашылі хрысціць крыху раней, бо нехрышчонага хаваць нельга. Але я выжыў.
Бацька працаваў на чыгунцы, маці — у гасцініцы «Еўропа». Жылі не багата і не бедна — нармальна.
У 1936 годзе ў Мінску ў Доме Чырвонай арміі адкрыўся першы ў краіне басейн. У горадзе тады паплаваць не было дзе. Свіслач пешшу пераходзілі, а Камсамольскага возера яшчэ не існавала.
У басейне адпачывалі вялікія людзі. Бачыў часта Варашылава. Ён плаваў у адзіночку. Нас, калі прыходзіў, выправаджвалі.
У 1939 годзе Аляксандр Корсак стаў чэмпіёнам СССР у камбінаванай эстафеце. Перад вайной хлапчукі плавалі пераважна з гранатай. Бярэш муляж у правую руку, а левай працуеш. Галоўнае — гранату не намачыць. У гэтай дысцыпліне Корсаку не было роўных, хоць па жыцці перавагу ён аддаваў марафону.
— Перад самай вайной мне выразалі апендыцыт, — працягвае дзядуля. — Мусіў паехаць на спаборніцтвы ў Прыбалтыку. Але замест гэтага накіраваўся ў піянерлагер «Талька», дзе мяне прызначалі фізруком. Талька — гэта 90 кіламетраў ад Мінска. Наступны прыпынак за Пухавічамі. Я прыехаў туды 21 чэрвеня. А на наступны дзень пачалося.
Як тады думалі, дойдзе фашыст да старой мяжы — і тут жа яго назад адкінуць. І 22, і 23 чэрвеня людзі прывозілі ў лагер дзяцей. Потым стала зразумела, што хуткай перамогі не будзе. Што нашы войскі бягуць. У кожным атрадзе былі важатыя, ну і я — агульны фізрук. І мы атрымалі каманду: дзяцей трэба ратаваць.
Фото: onliner.by
З Мінска паслалі састаў для эвакуацыі, але ён да лагера не даехаў. Цягнікі з тэхнікай, якія трымалі курс на ўсход, на станцыі Талька не рабілі прыпынку. Ішоў апошні састаў з адкрытымі платформамі, які ледзь толькі выгрузіў танкі. Спыніць яго машыніст не змог: без другога паравоза ён бы з месца ўжо не зрушыўся. Працаўнікі лагера, у тым ліку і Аляксандр Корсак, паставілі дзяцей уздоўж пуцей і на хаду падсаджвалі на платформы. Потым заскочылі самі. Цягнік прывёз іх у Кузнецк.
З выратаванымі дзецьмі Аляксандру Якаўлевічу давялося сустрэцца толькі праз гады, на плошчы Перамогі ў Мінску. Дарослыя ўжо жанчыны і мужчыны, якія за гэты час досыць пабачылі, перажылі, не стрымлівалі слёз.
— Так, з эшалонам, я апынуўся ў Пензенскай вобласці, — ваенны марафон ветэрана ў 41-м толькі пачынаўся. — Апрануты я быў у лыжную куртку, на нагах парусінавыя тапачкі. Пры сабе толькі студэнцкі білет. А цягнік імкнуў усё далей і далей, углыб краіны. Трэба ж было кудысьці ехаць. У армію без дакументаў браць не хацелі.
У Куйбышаве здарылася непрыемнасць. Мае тапачкі падраліся. І стаў я хадзіць басанож, як шпана. Пашанцавала напаткаць нейкага начальніка, папрасіў дапамогі. Мне далі на абутак 30 рублёў. За 29 набыў брызентавыя туфлі. Памыў у Волзе ногі. А на 56 капеек узяў куфель піва. Гэта былі яшчэ спакойныя дні.
Фото: onliner.by
Сярод тых, каго эвакуіравалі першымі, я трапіў у Ташкент. На фронт усё не бралі. У выніку выдалі часовы дакумент. Накіравалі на працу настаўнікам фізкультуры. Але я рваўся на вайну — бліжэй да роднага Мінска. І мяне нарэшце прызвалі.
Гэта быў маршавы «стыхійны» полк. Полк сфарміравалі, шлёп нумар — і адразу на фронт. Стаў я салдатам з процітанкавым ружжом. Сказалі наперад: маленькі снарадзік каштуе 120 рублёў. І навучылі: першае, што мусіць зрабіць салдат у баі, — вырыць для ПТР акоп. А стрэліць так ні разу і не далі. Маўляў, на вайне навучышся страляць.
У 1942 годзе я папаў на фронт. Нас гналі пад Мажайск, потым на Варонеж. А затым павярнулі, перагрупавалі і рушылі на Сталінград. Там чакала ліхое.
— Мы рухаліся пешшу ў Сталінград... Ноччу ішлі, удзень хаваліся. Для нас гэта выдалася самым страшным — рух. Коні хутка падохлі. Мы вымушаны былі ісці і ісці, цягнуць на сабе зброю.
На фронце кармілі два разы на суткі. На досвітку і пасля захаду сонца. Жавалі на хаду гарохавы канцэнтрат. Хлеба ставала: людзі гінулі хутка, і той, што не паспелі з’есці забітыя, даставаўся нам.
Адбіўся ў памяці такі эпізод. У вёсцы салдат сцягнуў у жанчыны кавалак сала. Яна кінулася да камандзіраў. Адразу ж агульнае пастраенне: «Ён?» — «Ён!» Праверылі рэчмяшок, знайшлі сала. І тут жа па законе ваеннага часу вынеслі прысуд. Капаў акоп-магілу салдацік самастойна. Жанчына крычала, калі зразумела, да чаго ідзе. «Хто выканае прысуд здрадніку радзімы?» — запытаўся камандзір. Лес рук! Хлопца ўсе лічылі здраднікам.
Аляксандр Корсак нерухома сядзіць у крэсле, задумаўся. На сцяне вісіць яго партрэт — у пінжаку, без медальнага іканастаса. Хваліцца медалямі дзядулю не даспадобы.
Фото: onliner.by
У яго даволі сціплая кватэра. Спартанскі інтэр’ер: шафа, ложак, тумбачка. Камп’ютар у зале, але ім Аляксандр Якаўлевіч не карыстаецца. Са зрокам зусім кепска. Аднак памяць у дзядулі цвярозая...
— Спачатку мы стаялі на поўнач ад Сталінграда, у раёне Трактарнага завода. У першы ж дзень нас разбілі. Потым мы панеслі страты яшчэ, і яшчэ раз. І яшчэ. Кожны дзень папаўненне, папаўненне.
Мая палкавая рота ПТР — 120 чалавек. За чатыры месяцы на перадавой з гэтай роты ацалела чатыры чалавекі. І я сярод іх.
Таварышавалі мы з двума добрымі хлопцамі — Растаргуевым і Мурзагаліевым. Першы крымінальнік, яму далі 10 гадоў турмы. Калі пачалася вайна, прапанавалі на фронт. Другі — сірата, сем братоў і сясцёр. Ён мне сказаў аднойчы: «Абавязкова загіну». Хутка так і адбылося.
З лагчыны вылез нямецкі танк, які мы раней не бачылі. Ледзь-ледзь паказаўся. Растаргуеў і Мурзагаліеў былі ў адным разліку, сталі з ПТР страляць. Іх і скасілі тут жа кулямётнай чаргой. Ужо потым даведаліся — гэта распачаліся выпрабаванні «Тыгра».
Фото: onliner.by
— У маім палку хутка засталіся адны навабранцы. У асноўным хлапчукі, 18—19 гадоў. На фронт іх, як і нас, кідалі без падрыхтоўкі. Жылі яны нядоўга.
Не хапала санітараў. Параненых не было каму ратаваць, ніхто не ведаў, як жгут налажыць. Мне прапанавалі стаць медбратам. Я хаця б штосьці ўмеў. Бой, стральба, залпы, зямля ляціць. Адусюль — «Саша, дапамажы!». З усіх бакоў гэтыя крыкі.
Ніколі не забуду. Крычыць нехта: «Дапамажы!» Падпаўзаю. Я ляжу, і ён ляжыць. Страляюць снайперы. Пачаў перавязваць, тут — бах! У жыцці яшчэ такога не чуў. Гуку, з якім расколваецца чэрап. Прама ў галаву таму хлопцу патрапілі.
Фото: onliner.by
70 гадоў прайшло, змяняліся пакаленні, рушыліся краіны, а вайна для Аляксандра Корсака па-ранейшаму ўся ў гэтым гуку. Даследчыкі прыкінулі: у сярэднім салдаты на перадавой Сталінграда жылі 1400 хвілін. Камусьці не выпадала і столькі.
— Страх смерці... А што такое страх? Цябе гоняць невядома куды і навошта, — павольна прамаўляе дзядуля. — Калі назад пойдзеш — заб’юць. Там заградатрад. Наперадзе таксама загуба. Гэта нават не страх, гэта чаканне. Калі ўжо? Якая куля?
Пачуццё нянавісці? Адкуль? Ён такі ж чалавек. Ці ён мяне заб’е, немец, што ляжыць за тым ярам. Ці я яго. Усяго толькі спраў. Ані асаблівай прыязнасці, ані нянавісці да фашыстаў у нас не было. Вы, дарэчы, ножык адкрылі?..
— Не, дзядуля. Спрабуем.
Фото: onliner.by
— Я, мусіць, нікога так і не забіў у вайну, — працягвае, трошкі падумаўшы, ветэран. — Ды і не бачыў я немцаў гэтых праз прыцэл. Зрок у мяне ні к чорту.
— Потым мяне паранілі... Праз чатыры месяцы, як трапіў пад Сталінград. Полк перакінулі, каб вакол горада сціснуць кола. Быў загад — узяць нейкую вёску. Яе назва ў памяці не асела. І нас паднялі. Я ішоў у атаку са сваім ПТР, кіраваўся прама на кулямёты. Вось так нас усіх і пакасілі. Мяне выратаваў шынель.
Ён быў мокры, задубеў. Стаў каляным, як браня. Кулі пацэлілі ў яго і разарваліся, а асколкі моцна ўеліся ў ногі і рукі. Потым дактары налічаць больш за 40 асколкаў. Яны і зараз яшчэ выходзяць. Глыбока заселі ў мясе.
Пад гэтай вёскай я ляжаў цэлую ноч і ўвесь дзень. Хто ж пры святле будзе мяне забіраць? Гэта праца санітараў. Але ж і яны людзі. Не хочуць пад агонь лезці. На вайне чалавекам кіруюць інстынкты. Тут галоўнае выжыць.
Фото: onliner.by
Доўга я ляжаў. У поўнай свядомасці, не сумняваўся, што мне канец. Раз свае кідаюць, што за справа да мяне чужым? Знойдуць — прыстрэляць. Не задумаюцца.
На наступную ноч нашы вынеслі мяне. Далі 100 грам, пацягнулі. У санроце зрабілі перавязку. У шпіталі я праваляўся месяцы чатыры. З адкрытай ранай нават хацелі зноў вярнуць на фронт. Але ўсё ж такі камісавалі.
— Я вяртаўся ў Мінск на першым цягніку, які ў вызвалены горад ледзь толькі пусцілі. Выйшаў на канцавым: не ведаю, куды трапіў! Вось вакзал, вось Дом урада. І разваліны. Па чыгунцы так і крочыў на свой стары адрас.
Вайна скончылася... Вучыўся ў інстытуце, рабіў інструктарам у «Дынама», выкладаў. Адраджалі паволі спорт. Нага мая амаль не рухалася. Але я, вядома, плаваў свае марафоны. Так і дажыў да 90 гадоў. Шмат чаго не паспеў...
Тут, канешне, дзядуля выдае сваю сціпласць. Аляксандр Корсак — заслужаны трэнер, суддзя міжнароднай катэгорыі. Стаяў ля вытокаў беларускага плавання. Ужо ветэранам шмат разоў браў узнагароды на сусветных і еўрапейскіх чэмпіянатах. Выхаваў дзясяткі спартсменаў. Калі здарылася незалежнасць, турніры наведваў за свой кошт.
— Мне ніхто ніколі не дапамагаў, а я і не прасіў. Раз у год належала бясплатная паездка па чыгунцы. Доўгі час ездзіў у Крым, у Судак. Плаваў 25-кіламетровы марафон па адкрытым моры. Пасля сямідзесяці дыстанцыю цалкам ужо не праплываў. Але палову дакладна.
У 80 гадоў дзядуля наважыўся зноў выпрабаваць сябе — прыняць удзел у чэмпіянаце свету па плаванні сярод ветэранаў, што ладзіўся ў Мюнхене. Грошай бракавала. На пенсію беларускага ветэрана шмат валюты не купіш. Паехаў з веслярамі на машыне — угаварыў, каб яго ўзялі. Вёз у сумцы каўбасу, яйкі, хлеб. А ў Германіі дазволіў сабе купіць марожанае. Адзін раз.
Фото: onliner.by
— Хацелася пабачыць свет! Паглядзець на тых, з кім мы ваявалі, — задуменна кажа Корсак.
У Германіі ён узяў бронзу. Проста паплыў не туды на вяслярным канале: зрок падвёў. А так, мусіць, яшчэ раз перамог бы немцаў.
Вяртаўся дзядуля на цягніку. Хтосьці заўважыў яго медаль і прапанаваў прадаць. Пашкадаваў старога — маўляў, грошы ў Weißrussland куды важнейшыя. Аляксандр Якаўлевіч не пагадзіўся. Яму было крыўдна...
У нагах і руках у яго асколкі, а пад сэрцам кардыястымулятар. Але плавае ветэран кожны дзень. Кожную раніцу, пасля сняданку, брыдзе, накульгваючы, да метро. «Вось сёння, — распавядае, — не было настрою. 1000 метраў праплыў і падаўся назад».
Такіх, як ён, 90-гадовых марафонцаў, у краіне дакладна не засталося.
9 мая дзядулю наведаюць сын і ўнук. Яны сядуць за стол, утраіх разап’юць бутэльку амерыканскага віскі, а наш герой скажа: «Штосьці не тое. Ану дастань з паліцы сваёй — беленькай!» У дзевяноста з плюсам ён дасць фору і маладым.
— На афіцыйныя мерапрыемствы я не хадок. Там усё больш афіцэры, з пагонамі і званнямі, а хто такі я? Маленькі чалавек. Салдат, — выказвае думку ветэран.
Аляксандр Корсак не любіць распавядаць пра вайну, бо ён захаваў выдатную памяць — у ёй назаўсёды адбіліся жудасць і кроў маленькіх ваенных чалавечкаў, якія паміралі там, у акопе. Гераізмам гэта назвалі пазней.
— Што прайшло, ужо не перайначыш. Мы ідзём толькі наперад, зваротнага шляху няма. Што я цяпер ведаю пра Першую сусветную вайну? Тое, што ўвасобілі ў сваіх творах пісьменнікі. Гэта мастацкая літаратура, рамантыка. Тое ж будзе і з маёй вайной. Усё забудзецца, пойдзе прахам. Гэта нармальна. Блага, калі прапагандай. Яе я страшэнна не люблю.
Бязлітасная мясарубка, праз якую пракруцілі дзядулю-Перамогу, прывяла яго да разумення фундаментальнай праўды жыцця.
— Я супраць улады — у любой яе праяве. Мне не трэба ні фашыстаў, ні камуністаў. Нікога. Я лічу, што чалавек жыве толькі адзін раз. Навошта яму барацьба палітыкаў, прэзідэнтаў, генсекаў? Чаму нас навучыла тая вайна? Што дзеецца зараз ва Украіне, Расіі? Пражывіце сваё жыццё, колькі вам засталося. Годзе за іх забіваць і паміраць. Дарэчы, дык вы адкрылі ножык?..
Дзе нам! Не нашага ўзроўню, дзядуля, ваш сакрэт.
Зараз на парадзе ў Брэсце і Мінску фотаздымкі дзядоў, якія ваявалі пад Мажайскам, Мінскам і Курскам, нясуць іх унукі. Таму што старыя сышлі за гарызонт, а маршыраваць камусьці трэба. Партрэт Аляксандра Корсака з усмешкай на твары вісіць на сцяне. Чакае свайго часу.
— Родным я сказаў: калі памру, спаліце. Каб чарвякі ў зямлі не грызлі. У Бога я так і не паверыў. Нават пад той вёскай ля Сталінграда.
Калі непазбежнае здарыцца, разумеем мы, нешта вялікае і сапраўднае з гэтага свету знікне. Нам застанецца карыкатура: георгіеўскія стужачкі на бутэльцы з гарэлкай у краме, папсовыя перапеўкі ваенных балад, 70-гадовыя франтавікі ў парадным разліку.
Ён моцна цісне нам рукі на развітанне. Хватка плыўца! Добра, што дзядуля-Перамога пакуль у страі.
Аляксандр Якаўлевіч выйшаў са строю пяць гадоў таму. Яго пахавалі на Кальварыйскіх могілках. Выпісалі некалькі салдацікаў з ганаровай варты. Побач хавалі генерала. І там ужо была цырымонія як у кіно. Думаю, наш дзядуля дакладна ўсміхнуўся б на гэта: «Дзе я, а дзе вялізныя зоры на пагонах».
Я ведаю дакладна, дзе ён. Дзядуля-Перамога — у вечнасці.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Ирина Халип
Владимир Халип
Андрей Санников
Юрий Пшенник

maintext:
Ксёндз Барок: Улада выглядае, як тая, што вось-вось сканае 2 3.05.2021, 19:11
1,484
Немагчыма нічога зрабіць з марай беларусаў змяніць да лепшага сваё жыццё.
«Не здзіўлюся, калі беларускае правасуддзе ў хуткім часам завядзе крымінальную справу «супраць хрысціянаў», бо інкрымінуюць нам, што мы іх хацелі задушыць сваёй любоўю. А Севярынцу загадаюць кампенсаваць матэрыяльныя страты МУС за знішчэнне берцаў сваім сэрцам». Ксёндз з Расонаў Вячаслаў Барок у сваім ютуб-блогу разважае пра розніцу паміж мёртвым і жывым. Яго разважанні прыводзіць тэлеграм-канал «Хрысціянская візія»:
- Вельмі сімвалічна стала, што сістэма беларускага правасуддзя таксама дзейсных прадстаўнікоў улады не адрознівае ад тых, хто ўжо адказвае перад правасуддзем Божым, бо памёр. Сістэма настолькі згубіла вітальныя сілы, што ў ёй усё пераблыталася.
Аб чым гэта я? — спытаецеся вы. Ведаеце, такія думкі ўзнікалі ў маёй галаве тады, калі пачуў, як пад некралогам памерлага міліцыянера з Магілёва, трое грамадзянаў напісалі свае каментары, а следчыя адпаведных органаў "далі прававую ацэнку дзеянням каментатараў і прызналі іх падазраванымі па крымінальнай справе за публічную абразу прадстаўніка ўлады".
Я,безумоўна, не за тое, каб кагосьці абражаць. Ні жывых, ні мёртвых хрысціянін не павінен абражаць. Але ж тым больш, я супраць таго, каб прадстаўнікі ўлады жылі так, каб пасля сваёй смерці апрача абразлівых слоў нічога іншага не маглі пачуць.
Я не хачу даваць ацэнкі каментарам, за якія завялі крымінальную справу. Я хачу выказаць сваё здзіўленне з прычыны таго, што крымінальная справа заведзена за публічную абразу прадстаўніка ўлады, які памёр.
Ці хтосьці можа адказаць мне на пытанне: якім чынам памерлы чалавек можа быць прадстаўніком дзейснай улады? Як нябожчык можа прадстаўляць жывых? Калі ўсё ж беларускае правасуддзе лічыць, што можа, то гэта значыць толькі адно, што беларускае правасуддзе прызнае, што ўлада наша выглядае, як тая, якая калі не ўжо памерла, то вось-вось сканае і яе пахаваюць у магілу.
Напэўна, такі каламбур становіцца рэальнасцю нашага жыцця таму, што ў Беларусі ад пэўнага часу “не да законаў". А вось гэта і ёсць тая дарога, якая вядзе ў магілу.
Бо вядома, усякае беззаконне раней ці пазней будзе пахаванае, хлусня — раскрытая, а кожнае зло — асуджанае і пакаранае.
А вось дабро і праўда, закон і справядлівасць, колькі іх не спрабуй забіць, або закапаць у магілу, з гэтага нічога не атрымаецца, бо яны вечныя. Бо Хрыстос на трэці дзень уваскрос. А значыць і праўда возьме верх.
Нам, хрысціянам, у такім апакаліптычным тэатры абсурду, у якім ролю прадстаўнікоў зямной улады адыграюць нябожчыкі, галоўнае — трымацца Хрыста, прычапіцца да Яго, як галінкам да вінаграднай лазы. (пар. Ян 15, 1-8). І вось тады, нават у нялюдскіх умовах, мы здольныя будзем даваць “багаты плён”. (Ян 15,5) І станавіцца ўсё бліжэй перамогі дабра.
А таму і хрысціяне, якія сёння сядзяць за кратамі, з якіх здзекваюцца і якіх катуюць, з турмаў пішуць: “яны нас берцамі, а мы іх сэрцамі". Гэта словы праваслаўнага верніка Паўла Севярынца.
А вось словы каталічкі Вольгі Залатар: “Я буду шчаслівая, калі людзі на волі дзеля мяне будуць шукаць магчымасць рабіць дабро. Зняволенне мяне засмучае тым, што ў мяне абмежаваныя магчымасці рабіць добрыя справы, радаваць людзей. У маім сэрцы гарыць любоў.” Думаю, сам Апостал Павел не адмовіўся б падпісацца пад такімі словамі і ўставіць у адно са сваіх паданняў, што напісала беларуская вязень, змагарка за справядлівасць.
Ну немагчыма пахаваць у магіле тых, каго нават з царквы выганеш, а яны і так збіраюцца каля той самай царквы і ў холад, і пад дажджом, ды моляцца. Як заявіў без усялякай нянавісці пратэстанцкі пастар Вячаслаў Ганчарэнка: “мы молімся за Лукашэнка".
Не здзіўлюся, калі беларускае правасуддзе ў хуткім часам завядзе крымінальную справу “супраць хрысціянаў”, бо інкрымінуюць нам, што мы іх хацелі задушыць сваёй любоўю. А Севярынцу загадаюць кампенсаваць матэрыяльныя страты МУС за знішчэнне берцаў сваім сэрцам.
Я веру ў тое, як Хрыстос сам вышаў пасля смерці з няволі магілы, так хутка з-за кратаў Ён выведзе на свабоду ўсіх зняволеных.
Як і ў тое веру, што немагчыма пахаваць мару беларусаў змяніць да лепшага сваё жыццё. Гэтая мара мае свой пачатак і завяршэнне ў веры ў перамогу дабра над злом.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Владимир Халип
Андрей Санников
Константин Скуратович
Дмитрий Болкунец

description: З намі праўда і Бог.

title: Свабода не даецца, свабода здабываецца

maintext:
Свабода не даецца, свабода здабываецца 3 Вячаслаў Барок, krynica.info
28.05.2021, 19:45
1,964
З намі праўда і Бог.
Будслаў, Вітальд Ашурак, tut.by, Раман Пратасевіч, Дзмітры Стахоўскі – гэтыя ўсе імёны і назвы, гучаць як назвы кропак ўзгарання пажару. Гарыць Беларусь.
Бог дазваляе гарэць нашай краіне, каб чалавек мог ачышчацца ў гэтым агні. Так як святар Елеазар у народзе абраным, звяртаючыся да воінаў, якія вярнуліся з вайны, патрабаваў ад іх ачышчэння і загадваў усё прапусціць праз агонь (пар. Ліч 31, 21-24), так Бог сёння прапускае праз агонь пажару.
У гэтым агні мае згарэць усё тое, што перашкаджае нам быць свабоднымі і незалежнымі ад унутранага зла. Бог прагне ачышчэння кожнага закуточка нашай душы і перадусім таго, ў якім некаторыя з нас, сустракаючыся са страхам, апраўдваюць насілле і беззаконне.
З іншага боку, згодна з загадам які Бог даў народу пасля вызвалення з няволі егіпецкай, віноўнік пажару вінен заплаціць удвая: “Калі з’явіцца агонь і ахопіць пожню і выпаліць капіцы, альбо жніво, альбо поле, дык павінен заплаціць, хто ўчыніў гэты пажар, удвая.”
(Выхад 22, 6)
І пра гэта вінен памятаць кожны, хто сёння забыўся аб тым, што за ўчыненае трэба будзе адказваць.
…
Сённяшні пажар – гэта як працяг Беларускага Армагедону, які пачаўся ў жніўні 2020г. Я ўзгадваю сваё разважанне, якім дзяліўся 8 жніўня таго ж года. Біблія пра гэты час кажа, што жывыя будуць зайздросціць мёртвым. У кнізе Адкрыцця даслоўна чытаем: “У тыя дні людзі будуць шукаць смерці, ды не знойдуць яе; захочуць памерці, ды смерць уцячэ ад іх.” (Адкр 9,6)
Можна меркаваць, такі час, калі не настаў, то ўсё бліжэй. З вялікім болем і сумам у сэрцы прачытаў на партале “Вясна” навіну пра самазагубства семнаццацігадовага Дзмітрыя Стахоўскага з Мінска, што адбылося 25 мая 2020г. Юнак у перадсмяротным паведамленні ў сацыяльнай сетцы “Укантакце” у сваёй смерці вінаваціць СК: напярэдадні быў у іх на допыце, бо яго вінавацілі па крымінальнай справе- удзел у пратэстах у жніўні мінулага года. Хлопец не вытрымаў маральнага ціску, хацеў жыць, але не змог – смерць яму падалася не такая жорсткая, як беларускае правасуддзе і як жыццё ў “квітнеючай” Беларусі.
Рэжым напэўна хоча, каб мы звыкліся з катаваннем і забойствам людзей, што адбываюцца на турэмныя камеры відэаназірання. Запісы, якія паказаў СК нібыта з апошнімі хвілінамі жыцця Вітальда Ашурка, гэта як нібыты рэаліці-шоў. Назіраць за такім было б не па людску, калі адбывалася б з чалавекам, які за плячамі мае нават крымінальнае злачынства; тым больш гэта кепска, калі ў калоніі такое зрабілі з чалавекам, які жыў з верай у Бога ў сваім сэрцы. І з той самай верай імкнуўся змяніць нашу Беларусь.
Трымаўся прынцыпа Апостала Паўла “зло дабром перамагай”, так казалі пра яго тыя, з кім разам маліўся за Беларусь, калі яшчэ быў на волі. Пішучы лісты з турмы, ён не праклінаў, але верачы ў перамогу дабра над злом, казаў, што не аб чым не шкадуе, бо сумленне чыстае мае. Пра яго сябры кажуць: “Сумленне было ягоным сцягам, якое ён годна нёс праз жыццё”, “ён меў абвостранае пачуццё справядлівасці”.
Я не сумняваюся, што ў выпадку трагічна памерлага Вітольда, здзейсніліся словы Хрыста “шчаслівыя тыя, хто церпіць за праўду” і Бог пасля смерці забраў яго ў сваё Валадарства. Ён ёсць пакутнікам новай Беларусі. Ён мучанік Валадарства Божага.
Яго забіў рэжым, яго забілі несправядлівыя суддзі і пракуроры, яго забілі абыякавыя жыхары краіны, яго забілі прапаведнікі, якія прамаўчалі на здзейснянае беззаконне ў краіне.
Калі я пабачыў здымкі, як Вітольда паклалі ў труну, мне прагадаліся словы прарока Ісая пра слугу Яхвэ: “Не меў ён ані прывабнасці, ані бляску, каб на Яго паглядзець, ані выгляду, каб нам падабацца” (Іс 53,2). Яго твар быў збіты настолькі, што нават быў прыкрыты, але акурат праз скалечанасць, ён як ніколі быў падобны да Хрыста, ў якога верыў.
Веру, Хрыстос у Валадарстве Божым апранне яго ў сваю хвалу. І мы атрымалі нябеснага заступніка.
Беларусь чакае лепшы час! Ахвяры мучанікаў не будуць дарэмныя. Пажар скончыцца.
Аднак памятайце, свабода не даецца, свабода здабываецца.
З намі праўда і Бог.
Вячаслаў Барок, krynica.info
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


description: Фашыстаў гнаць трэба.

maintext:
Ксёндз Вячаслаў Барок: Няхай Госпад, які перамог свет, даруе і нам сваю перамогу і вызваленне 1 10.05.2021, 13:24
Вячаслаў Барок
Фашыстаў гнаць трэба.
Наколькі салодкім можа быць слова перамога, так настолькі горкім заўсёды ёсць слова вайна, піша ксёндз Вячаслаў Барок для krynica.info.
Хто б не хацеў удыхнуць водару салодкай перамогі, паддацца гэткай эйфарыі? Хто б не хацеў сам перажыць эмоцыі пераможцы!?
Аднак, далёка не кожная перамога, прыносіць радасць і шчасце.
У Бібліі чытаем: «І абярнулася перамога таго дня ў плач усяму народу”. Мова пра перамогу арміі цара Давіда над войскамі Ізраіля. Чаму ж з нагоды перамогі ўзнік смутак? Адказ гучыць далей: “бо народ пачуў у той дзень і казаў, што цар смуткуе па сыне сваім.” (2 Цар 19,2 ) Давід плакаў па трагічна загінуўшым пасля бітвы сыне Авессаломе.
Тая перамога, якая пасля вайны вяртае упрагнёны супакой, гарантавана дае чалавеку шчасце, радасць і ўрэшце свабоду, паходзіць ад Госпада. У гэтым перакананы аўтар кнігі Прыпавесцяў: «Падрыхтоўваюць каня на дзень бітвы, але перамога – ад Госпада» (Прып 21,31).
Зрэшты ў Святым Пісанні вельмі часта ўжываецца спалучэнне слоў «Бог дараваў перамогу». Тым самым Слова Божае падкрэслівае: перамога пра якую я казаў напачатку, не ёсць выключна вынікам змагання чалавека, але Божым дарам.
Калі ж і аказаць аб тым, хто сам заваеваў перамогу, то гэта Божы Сын. «Я перамог свет” (Ян 16,33) – цытуе Яго словы Евангеліст Ян. Але, заўважце, разам з тым, Хрыстос ніколі не казаў, што свет з’яўляецца Яго ворагам, які трэба знішчыць. Хрыстос перамог свет, але Ён не вёў і не вядзе вайну са светам. Хрыстос, гаворачы пра перамогу над светам, мае на ўвазе даравнне свету вызвалення з-пад моцы граху.
І вось тут разумеем, што пераможаны свет, хоць і не выйграў у барацьбе з Хрыстом, атрымаў значна больш, чым мог атрымаць, калі б сам перамог Хрыста.
Перамога Хрыста абапіраецца на ўсталяванні і рэалізацыі Ім у свеце Закону любві. Ісус заахвочвае кожнага заставацца ў Яго любві (пар Ян 15,10), а сам праявіў найбольшую любоў, бо аддаў жыццё сваё за сяброў сваіх (пар. Ян 15,13).
Перамога над фашызмам, якая святкуецца ў Еўропе 8 мая, а ў Беларусі 9 мая, і ў нас робіцца гэта ў атмасферы ўтойвання гістарычнаых фактаў і без іх ведання, бо яны і надалей схаваныя ў замкнёных ваенных архівах, а доступу для азнаямленя з праўдай трагедыі вайны няма, пры гэтым ужываецца лёгкадумная рыторыка “можам паўтарыць”, “а хто забыў- напомнім” і адбываюцца пафасныя парады з народнымі гуляннямі; стварае культ той самай вайны. І гэта не можа не палохаць.
Вайна не можа быць святой.
Папа Францішак падкрэслівае: “Толькі мір святы. Толькі мір, а не вайна”. “Няма добрай і дрэннай вайны”. А ў Энцыкліцы “Усе браты” навучае: “Вайна – гэта правал палітыкі і чалавецтва, ганебная капітуляцыя, горкая параза перад сіламі зла” (FratelliTuti 261).
Не стамляюся паўтараць словы чалавека, які за жыццця адыгрываў ролю сумлення беларускай нацыі – Васіля Быкава, франтавіка, які на свае вочы бачыў, як выглядала вайна, і які падстаўляў сваё жыццё ў барацьбе з фашызмам. Ён казаў: “Здабыўшы перамогу, мы не здабылі свабоды. Але без свабоды чаго вартая кожная бліскучая перамога кожнага грамадства?”
Безумоўна, у ХХ ст фашыстаў трэба было гнаць. Іх і цяпер трэба гнаць. Тут сумніваў няма.
Кепска тое, што перамога над фашызмам не прынесла Беларусі вызваленне ад іншага зла – камунізма. Перамога над фашызмам адбылася, а зло пазасталося сярод пераможцаў.
Такое ўражанне, што і вайна была не за вызваленне, як і не была вайна барацьбой паміж дабром і злом, але змаганнем за права мець у свеце манаполію на гвалт.
Біблія па гэтаму поваду мае такое тлумачэнне: «Народ, пазбаўлены мудрага кіраўніцтва, гіне…» (Прып 11,14), «бо выігрываюць бітву пры мудрым кіраўніцтве, калі шукаюць параду ў многіх, атрымоўваюць перамогу” (Прып 24,6).
Думаю, у гадавіну пасля заканчэння вайны і ў дзень перамогі над фашызмам, варта ўзгадаць перад Богам усе ахвяры, ды прасіць Бога, каб даў перамогу ў той вайне, якая адбываецца цяпер і каб мы маглі перамагчы тое зло, якое ёсць сярод нас ў пакаленні нашчадкаў пераможцаў.
І няхай Госпад, які перамог свет, даруе і нам сваю перамогу і вызваленне.
… і, каб ніколі зноў не было вайны.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


title: "Меў гонар падняць паходню паўстання супраць дыктатуры"

maintext:
«Меў гонар падняць паходню паўстання супраць дыктатуры» 2 Дзіяна Серадзюк, «Новы Час»
28.05.2021, 10:01
1,838
Вітольд Ашурок
фото: belsat
У вольнай Беларусі з’явіцца вуліца імя Вітольда Ашурка.
Наша сіла нашмат мацнейшая, чым мы сабе ўяўляем. Падсвядома вораг гэта разумее, таму мы і бачым шалёную мітусню з запалохваннямі і шаманскімі скокамі з шаластунамі вакол вогнішча — маўляў, мы таксама маем «ідэю саўдэпіі». Смеху варта! А па факце — яны б’юць нас за грошы, а мы смяёмся ім у твар бясплатна. Наш рэсурс — неабмежаваны!
Кажуць, Вітольда больш няма. Але я ніколі не паверу ў гэта. Ён жыве ў лістах з-за кратаў, прасякнутых аптымізмам, непарушнай упэўненасцю ў перамозе і такой шляхетнай годнасцю, якой у наш час, бадай, больш не сустрэнеш. І, канешне, у сваіх справах у імя Бацькаўшчыны.
З Вітольдам мы перыядычна бачыліся то на сяброўскіх бяседах у Песках на яго роднай Лідчыне, то на мітынгах у Мінску, то ў Курапатах. Ён быў амаль неразлучны са сваім блізкім сябрам Сяргеем Пантусам — прынамсі, мне рэдка ўдавалася бачыць іх паасобку. У адрозненне ад адкрытага Сержука, Вітольд заўжды заставаўся крыху стрыманым, але яго мяккая прыязная ўсмешка сведчыла: гэта — не ганарлівасць, а хутчэй сарамлівасць.
Напісаўшы першы ліст Вітольду ў лідскую вязніцу, я, канешне, дала маху, адразу пачаўшы зварот на «ты», — і збянтэжылася, атрымаўшы адказ з выкшталцоным «шаноўная пані Дзіяна» і «вы». У наступным лісце Вітольд патлумачыў: «Я прашу звяртацца да мяне як людзям зручней, але сам звяртаюся да людзей толькі на “вы”, пачынаючы ад крымінальнай шпаны і канчаючы аховай. Выключэнні вельмі рэдкія. Гэта дазваляе мне заставацца чалавекам і не дэградаваць».
Што-што, а дэградацыя Вітольду не пагражала. Вось што напісаў пра яго ўжо згаданы сябра Сяргей Пантус:
«Калі Вітольда адпусцілі пасля першых пяці содняў у жніўні, летась, я заўважыў у яго пад вокам невялічкі, жаўтаваценькі сіняк. Спытаў, ці не білі яго. "Ды не, — адказаў Вітольд, — пэўна, трошкі прыляцела, калі круцілі на прыступках райвыканкама, не памятаю, не звяртай увагі, сябра".
Праз пару тыдняў пасля ягонага другога затрымання, з якога ён ужо не вернецца, праз трэція-пятыя вусны даведаўся, што Вітольда моцна збілі ў будынку лідскага райвыканкама ў той вечар.
Ведайце, каты, Вітольд не здаў вас і не скардзіўся, нават у прыватнай гутарцы са мною, са сваім блізкім сябрам.
Ён быў і застаўся назаўжды мацнейшым за вас і вышэйшым на тры галавы!»
Чалавеку, чыім прыкладам жыцця і змагання былі паўстанцы Каліноўскага, памяць якіх ён ушаноўваў, усталёўваючы крыжы па ўсёй Гродзеншчыне, немагчыма дэградаваць нават у вязніцы. Ён здолеў захаваць там сваю годнасць, а сістэма не здолела яго зжэрці. Я перакананая, што сэрца Вітольда перастала біцца ў змаганні — і ён у ім перамог, не паддаўшыся гэтай гнілой цемры, аддаўшы жыццё, але захаваўшы гонар. І яшчэ я перакананая, што калі-небудзь мы абавязкова даведаемся праўду. Як быў перакананы ў нашай перамозе Вітольд.
Хтосьці можа запярэчыць, што, маўляў, яго перакананні не спраўдзіліся і ён загінуў ні за што, так і не дачакаўшыся той самай перамогі. Але не. Сваё зняволенне ён не лічыў дарэмным, хоць, вядома, не прызнаваў ніякай віны: «…Тэрмін у 5 гадоў я ўспрымаю як адзнаку "выдатна" за тое, што меў гонар падняць паходню паўстання супраць дыктатуры сярод самых лепшых людзей Ліды! Сапраўды, для мяне гэта гонар!» — пісаў ён.
Вітольд аддаў жыццё за волю Айчыны, і яго ахвяра — як і ахвяры іншых — не была марнай. Яна насамрэч зрабіла нас бліжэйшымі да нашай перамогі. Толькі цяпер яго словы ўспрымаюцца як прароцтва: з-за турэмных кратаў ён паабяцаў рабіць для гэтага ўсё, што можа, «і нават болей». Ён сапраўды зрабіў «болей». І гэта варта таго, каб у Вольнай Беларусі з’явілася вуліца імя Вітольда Ашурка.
І яшчэ Вітольд напрарочыў, што ў 2021 годзе — «годзе Беларускай Перамогі» — ён выйдзе на волю. Вольным ён сапраўды стаў. Хіба што не паспеў напісаць кнігу і схадзіць з жонкай у тэатр, як планаваў…
…Свой апошні ліст Вітольду я даслала пасля 12 траўня, распавяла ў ім пра суд над Паўлам Севярынцам і актывістамі «Еўрапейскай Беларусі», пажар у Будславе. Даслала паштоўку з выявай Нацыянальнага санктуарыя і вобразам Ісуса Міласэрнага. І вельмі прасіла напісаць адказ.
Я ўсё яшчэ чакаю яго, зазіраючы ў паштовую скрыню, каб убачыць там канверт, падпісаны такім знаёмым, зразумелым почыркам, дзе ляжыць чарговы натхняльны ліст, які нязменна заканчваецца словамі «Жыве Беларусь!»
***
Нагадаем, што 21 траўня прыйшла жахлівая навіна: у шклоўскай калоніі спынілася сэрца Вітольда Ашурка, каардынатара Руху «За Свабоду», сябра Партыі БНФ. Што на самой справе здарылася ў калоніі, пакуль невядома.
18 студзеня ў Лідзе на закрытым працэсе Вітольда прысудзілі да 5 гадоў калоніі агульнага рэжым. Яму было 50 гадоў. Апошнія два тыдні ад Вітольда не было лістоў. А перад гэтым ён напісаў пра тое, што ў калоніі ў Шклове «палітычным» нашываюць жоўтыя біркі.
«Палітычных тут не бракуе. Так што сумаваць нагоды няма. Тым больш, што адміністрацыя выдала загад мець жоўты колер бірак на адзенні, і таму палітычных можна адрозніць здалёк», — пісаў палітвязень.
Ашурка судзіў суддзя Максім Філатаў за зачыненымі дзвярыма па двух артыкулах: 364 «Гвалт у дачыненні да супрацоўніка органаў унутраных спраў» і 342 «Арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак». Па першым артыкуле суд пастанавіў пакараць актывіста чатырма гадамі калоніі, а па другім — двума гадамі і чатырма месяцамі. Шляхам частковага паглынання атрымалася пяць гадоў.
Ашурак нарадзіўся ў 1970 годзе ў вёсцы Агароднікі ля Бярозаўкі. Як і многія іншыя мясцовыя хлопцы, пасля школы ўладкаваўся на шклозавод «Нёман», дзе працаваў выдзьмувальнікам. Працаваў аж да той пары, пакуль завод трохі трымаўся і там плацілі нейкія заробкі. Калі ж у эканамічным плане прадпрыемству стала зусім кепска, то Вітольд адтуль звольніўся.
Пасля гэтага пачаў зарабляць на жыццё будаўнічымі працамі, у яго была брыгада, разам з якой і ездзіў на розныя аб’екты, даязджалі так нават да Століна.
На працягу 2017–2018 гадоў Вітольд Ашурак разам са сваімі паплечнікамі аднавіў між вёскамі Малое Ольжава і Мохавічы мемарыял памяці паўстанцам Каліноўскага.
Ашурка ўпершыню затрымалі 9 жніўня, у дзень выбараў. Суд пакараў актывіста 20 суткамі: 15 — за ўдзел у несанкцыянаваным мерапрыемстве і 5 — за непавагу да суда, адмовіўся ўстаць, калі з’явіўся суддзя. Аднак праз пяць дзён яго адпусцілі, як і амаль усіх тагачасных палітвязняў, што адбывалі адміністрацыйнае пакаранне. Тым не менш, крымінальную справу завялі ўжо тады.
16 верасня Ашурка забралі паўторна. Мала таго, што яму заставалася адбыць 15 сутак з мінулага, дык дадалі яшчэ 15 — за ўдзел у мерапрыемствах у Лідзе ў жніўні-верасні. Калі Вітольду заставалася адбыць 2–3 сутак, яго перавялі ў гродзенскае СІЗА па крымінальным артыкуле.
«Самая вялікая праблема чалавека як індывідуўма — застацца ў самоце і адчуць сваю нязначнасць, нікчэмнасць, — пісаў Вітольд у лісце напачатку красавіка. — Такая самота даводзіць чалавека да вар’яцтва. Але ці самотныя мы з вамі? Нават каб нас змясцілі ў замак Іф, то і там мы не адчувалі б маральнай самоты! Бо мы добра ўсведамляем сабе, што мы — частка беларускай нацыі, супольнасці людзей, аб’яднаных ідэяй пабудовы беларускай дэмакратычнай дзяржавы. Гэтую непарушную сувязь паміж намі нельга забараніць ці знішчыць. Яна належыць толькі нам. Адна з адметнасцей нашага часу — салідарнасць, а гэта і ёсць тая непарушная сувязь!
А ці маюць салідарнасць нашы ворагі?
Рэсурсы захопленай краіны яны маюць. А вось салідарнасці паміж сабою яны якраз-такі і не маюць! Гэта як пабудаваць дом на пяску. Няхай ён і будзе мець моцныя мураваныя сцены, але ён рухне, бо не мае належнага падмурку.
Наша сіла нашмат мацнейшая, чым мы сабе ўяўляем. Падсвядома вораг гэта разумее, таму мы і бачым шалёную мітусню з запалохваннямі і шаманскімі скокамі з шаластунамі вакол вогнішча — маўляў, мы таксама маем “ідэю саўдэпіі”. Смеху варта! А па факце — яны б’юць нас за грошы, а мы смяёмся ім у твар бясплатна.
Наш рэсурс — неабмежаваны! Яны садзяць нас у турмы, а мы дапамагаем адно аднаму. Мы пашыраем сваю прастору і на турмы! Не мы ў аблозе — нашы ворагі адчуваюць сябе прыхаднямі ў акупаванай імі краіне!
Нам застаецца толькі адно — прыняць капітуляцыю знясіленага супастата. І мы гэта зробім! Таму што галоўную перамогу мы ўжо атрымалі — мы адчулі сваю сілу і маральную перавагу.
Памятайце, што 2021 год — год Беларускай Перамогі!»
Выказваем шчырыя спачуванні родным і блізкім Вітольда. Немагчыма выказаць наш смутак...
Дзіяна Серадзюк, «Новы Час»
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Константин Скуратович
Андрей Санников
Ксёндз Вячаслаў Барок
Ирина Халип

description: Перформанс працягваецца.

title: Мы крок за крокам вызваляем свой голас

maintext:
Мы крок за крокам вызваляем свой голас Артур Камароўскі, 34mag.net
6.05.2021, 12:32
фото: belsat
Перформанс працягваецца.
У 1975 годзе Марына Абрамавіч, сербская мастачка і перформерка, зрабіла перформанс «Freeing of voice» («Вызваленне голасу»). Падчас яго Абрамавіч крычала да знямогі, спрабуючы вызваліць свой голас, аддзяліць яго ад сябе. І яна змагла.
Крык – гэта тое, з чым я асацыюю ўсё, што адбывалася і адбываецца пасля жніўня. Мы таксама вызвалялі і працягваем вызваляць свой голас. І гэта іншы, калектыўны перформанс, які ўсё яшчэ трывае.
Помню, як жнівеньскім вечарам мы абляпілі ўваход адной мінскай школы на Грушаўцы, чакалі, калі камісія выйдзе і агучыць вынікі. Нам «пашанцавала». Я стаяў недзе ззаду, таму не адразу разабраў, што там і як, тым больш што літаральна праз секунду напятае нібы суцэльны нерв паветра скаланулася ад «ура», а пасля ад «спасибо». Гэта быў пачатак.
Крычаць, калі ніхто не крычыць, калі страшна, калі няёмка, калі голасу няма, я вучыўся і раней. Наш ВІА «Красный Борщевик» некалькі разоў рабіў перформанс «Месца крыку» (апошні раз – напрыканцы жніўня якраз). Мы вучыліся крычаць не толькі за сябе, але за сябе – найперш. Таму, што гэтаму нас ніхто не вучыў. Таму, што крычаць – сорамна, нельга, «ты же не дома». Кожны раз, калі бачу, як мама ў аўтобусе ці ў краме супакойвае дзіця, думаю: навошта?
А пасля мы выйшлі на вуліцы і на плошчы. Несці сцягі, вучыцца крычаць.
Я часта вяртаюся ў думках у жнівень, верасень. Пастаяць каля БТ і АНТ, калі парламента, у ланцужках салідарнасці. І пакрычаць. Тады гэты крык быў натуральным, як дыханне. І не толькі для мяне. Я бачыў, што людзі крычалі таму, што ім балела, а не таму, што нехта побач крычаў. Іх ніхто не вучыў, але яны крычалі: «Покажи Окрестина», «Выйди посчитай», «Сколько стоит совесть». Гэты крык закранаў нешта такое, ад чаго калола ў пальцах. Ён проста не мог не закрануць. Гэты крык пераўтвараўся ў празрыстую коўдру, якой цябе накрывала. І тады не было страшна.
Страшна было, калі на плошчы таго самага Леніна, сярод тысячы людзей, аб’яднаных адным жаданнем, уключалі савецкія песні пра вайну, лётчыкаў, баі і нешта такое, ад чаго нам павінна было быць… што? Не ўяўляю. Страшна недарэчна, агідна. І тады мы крычалі, перакрываючы песні. Накрываліся коўдраю.
Пад нашымі нагамі вібравалі вуліцы і масты. Нічога не існавала, апроч нашага крыку. Калі ў мяне пытаюць: «Ну а что толку, что вы ходите, ничего же не изменилось и не изменится», – я кажу: «А вы схадзіце – і зразумееце». Бо калі ты ідзеш гэтымі вуліцамі і праспектамі, праз масты і плошчы, то гэта і праўда «наш горад». Гэта і праўда «мы здесь власть». Мы крок за крокам вызвалялі і вызваляем свой голас і горад. І для гэтага нам не трэба нічога, апроч крыку.[…]
Гэта пасля крычаць стала цяжэй (а ці было да гэтага проста?). Крык змяніўся – яго абрысы, сутнасць, аб’ёмы сталі іншымі, і для апісання гэтага крыку мне складана падабраць нейкія словы. Проста коўдра зрабілася невялічкай. І мы ўжо не хадзілі вуліцамі і праспектамі.
Крык пасяліўся ў нашых утульных дварах. Калі раней мы крычалі, бы сляпыя кацяняты, пазначаючы сябе і шукаючы іншых, адваёўвалі тэрыторыю, то цяпер мы крычым так, быццам нешта такое зразумелі, што было недаступным раней.
Асаблівая радасць і шчасце – чуць «Кожны дзень» і «Верым, можам, пе-ра-можам» з балконаў і вокнаў. Гэта сапраўды ўжо іншы крык. Навучыліся. Цяпер – вучыць іншых.
Крычаць – гэта пра ўменне адстойваць уласныя межы, пра ўсведамленне сябе важнай часткай жыцця ў шырокім сэнсе гэтага слова. Крычаць – значыць: вось я! Я маю голас, і гэта тое, што нельга забраць. Крычаць – гэта, нарэшце, клопат пра сябе. Вось мне баліць, замінае, муляе – і гэта трэба выкрычаць.
Тры ці чатыры гады таму я быў на трэнінгу. Мы там вучыліся крычаць сваё імя. Я да сёння памятаю, як цяжка было, як нязручна. Гляджу на сябе цяперашняга і радуюся – нарэшце атрымалася.
Гляджу на нас і радуюся. Змаглі. Але перформанс працягваецца. І я спадзяюся, што знойдзецца нарэшце такі аўтазак, у які змесцяцца ўсе іншыя аўтазакі.
Артур Камароўскі, 34mag.net
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


title: Лідэр гурта Dzieciuki прэзэнтаваў альбом "Леаніды вяртаюцца…" на вершы Караткевіча

maintext:
Лідэр гурта Dzieciuki прэзэнтаваў альбом «Леаніды вяртаюцца…» на вершы Караткевіча 2.05.2021, 14:28
Александр Денисов
Алесь Дзянісаў рыхтаваў выхад альбому ў два этапы.
Лідэр гурта Dzieciuki Алесь Дзянісаў прэзэнтаваў на Вялікдзень альбом «Леаніды вяртаюцца…». У альбом увайшлі 14 песень, напісаных на вершы Ўладзімера Караткевіча. У адрозьненьні ад папярэдняга сольнага праекту Алеся Дзянісава, створанага на вершы Алеся Чобата, тут можна будзе пачуць шэраг інструмэнтаў. Напрыклад, віялянчэль, піша Hrodna.life.
Альбом пісаўся ў два этапы. Большасьць працы музыка зрабіў яшчэ ў лютым 2020 году, астатні матэрыял дапісваў у 2021 годзе. Музыка выклаў альбом у адкрыты доступ на YouTube.
У далейшых плянах Дзянісава - запіс міні-альбому з гуртом «DZIECIUKI» і завяршэньне «даўгабуда», як ён яго называе — другого альбому гурта «Людзі на балоце».
«Гурта няма і шмат чаго ўжо ня будзе зроблена, але нават з таго, што можна зрабіць, атрымаецца неблагі матэрыял».
Таксама музыка плянуе трэці сольны альбом — ужо на вершы горадзенскіх паэтаў.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Владимир Халип
Ирина Халип
Константин Скуратович
Андрей Санников

title: "Працэс закрылі, бо сорамна глядзець у вочы людзям"

maintext:
«Працэс закрылі, бо сорамна глядзець у вочы людзям» 1 13.05.2021, 18:51
2,778
Сястра актывіста «Эўрапейскай Беларусі» Максіма Вінярскага пра паездку ў Магілёў.
Алена Церашкова, сястра актывіста «Эўрапейскай Беларусі» Максіма Вінярскага, была 12 траўня каля Магілёўскага абласнога суду. Там у закрытым рэжыме пачаўся працэс над яе братам і яшчэ 6 актывістамі, у тым ліку над сустаршынём БХД Паўлам Севярынцам.
Алена Церашкова кажа «Радыё Свабода», што, як і сваякі іншых падсудных, ведала, што ў суд іх ня пусьцяць.
«Была ўсё ж нейкая прывідная надзея, што краёчкам вока пабачымся ці хоць здаля будзе магчымасьць, калі іх будуць весьці, крыкнуць словы падтрымкі. Але ўлады такую магчымасьць цалкам выключылі. Яны якраз гэтага — нашай падтрымкі — і баяцца», — мяркуе яна.
Паводле Алены, яе ды іншых сваякоў у суд не прапусьцілі міліцыянты ў форме, якія стаялі за турнікетам. Да таго ж іх адразу папярэдзілі, каб адышлі далей ад будынка — «інакш будуць праблемы». Пазьней Алена даведалася, што ў суседнім двары міліцыянты затрымалі двух журналістаў.
Сядзіць у камэры, дзе 18 вязьняў
Брат Алены Максім Вінярскі быў арыштаваны летась у студзені. Паводле Алены, Максім ведаў пра паляваньне на яго і таму ня жыў дома, хаваўся.
«Раней яго часта затрымлівалі прэвэнтыўна напярэдадні важных падзеяў, такіх, як выбары ці чэмпіянаты сьвету, таму быў асьцярожны», — мяркуе сястра актывіста.
Падлічана, што яшчэ да падзеяў жніўня мінулага году актывіст Максім Вінярскі «на адміністрацыйных сутках» адбыў у вязьніцах агулам больш за год, але ў сьледчым ізалятары цяпер аказаўся ўпершыню. Спачатку Максіма Вінярскага трымалі ў менскім СІЗА на Валадарскага, перад судом перавялі ў магілёўскае СІЗА.
«Ад яго даходзяць лісты, хоць ня ўпэўненая, што ён атрымлівае ўсё, што мы пішам. Сядзіць у камэры, дзе разам зь ім 18 вязьняў, прычым усе па крымінальных артыкулах, за палітыку — нікога. Але кажа, што людзі ўсе адэкватныя, канфліктаў няма. Пра ўмовы піша мінімум: што збольшага ўсё нармальна, але ён ніколі ня скардзіцца, нават калі ёсьць на што. Дакладна ведаю, што ў камэры цёпла, бо столькі чалавек дыхаюць, не замерзьнеш. Прадуктовыя перадачы яму перадаю, тут праблем няма. Вось і ўчора ў мяне прынялі перадачу. Бачыла, што іншыя сваякі таксама перадавалі», — расказала Алена Церашкова пра наведваньне СІЗА.
У справе больш за 30 тамоў
Паводле Алены Церашковай, працэс працягнецца сама меней да 28 траўня.
«Ведаю, што на гэты тэрмін расьпісаны расклад паседжаньняў. У справе больш за 30 тамоў, таму лічаць, што часу зойме шмат», — мяркуе Алена Церашкова. Жанчына сказала, што хоць працэс закрыты, яна зьбіраецца яшчэ ня раз прыяжджаць у Магілёў.
«Каб проста пабыць каля суду, каб адвакат мог сумленна сказаць брату, што цябе прыехалі падтрымаць. Гэтак зьбіраюцца рабіць і іншыя сваякі ды сябры падсудных».
Разам з Максімам Вінярскім судзяць сустаршыню БХД Паўла Севярынца, грамадзкую актывістку Ірыну Шчасную, актывістаў «Эўрапейскай Беларусі» Яўгена Афнагеля, Паўла Юхневіча, Зьмітра Казлова і Андрэя Войніча.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


title: Сёння на YouTube-канале купалаўцаў адбудзецца прэм’ера новага варыянта "Паўлінкі" з добрым фіналам

maintext:
Сёння на YouTube-канале купалаўцаў адбудзецца прэм’ера новага варыянта «Паўлінкі» з добрым фіналам 1 23.05.2021, 16:31
Фото: «Наша Ніва»
Спектакль, які ўвабраў у сябе мноства лёсаў, гісторый і легендарных імёнаў.
«Магчыма, цяпер не лепшы час для прэм'еры, але ніхто не ведае, што будзе заўтра. Мы тут, побач, падтрымліваем адзін аднаго тым, што не спыняемся. 23 траўня , у 19:00, на YouTube-канале «Купалаўцы» сустракайце сусветны паказ несмяротнай «Паўлінкі».
Так, гэта не проста прэм'ера, а сапраўднае онлайн-падарожжа па свеце з масай сюрпрызаў. Cпецыяльна да прэм'еры мы падрыхтавалі субтытры на англійскай, французскай, нямецкай, украінскай, польскай, рускай і нават кітайскай мовах. Вы можаце абраць патрэбны варыянт у наладах відэа падчас прагляду», — пiшуць купалаўцы.
«Сапраўдны спектакль-легенда, які больш за сем дзесяцігоддзяў жыве на купалаўскай сцэне, выхаваў некалькі пакаленняў артыстаў і гледачоў, нарадзіўся ў эвакуацыі ў Томску ў 1944 годзе. Візітная картка тэатра, нематэрыяльная гісторыка-культурная каштоўнасць Беларусі, салют і свята шчырай беларускай мовы, спектакль-музей, спектакль-аншлаг, спектакль-каханне. Спектакль, які ўвабраў у сябе мноства лёсаў, гісторый і легендарных імёнаў», — паведамляюць артысты.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


description: Письмо зачитала жена политика.

maintext:
Павел Северинец написал пронзительное обращение к белорусам 2 11.05.2021, 8:59
2,772
Павел Северинец
Фото: «Радыё Свабода»
Письмо зачитала жена политика.
Политик Павел Северинец обратился с речью к белорусам из заключения перед судилищем. Обращение зачитала его жена, Ольга Северинец:
"Скрозь жалеза кратаў мы бачым сонца. Мы чуем, як за вакном ціўкаюць птушкі. Мы ўдыхаем свежасць, ад якой кружыцца галава: там воля. Хтосьці ў лістах адчайваецца. Кажа, ужо няма сілаў.
Тут патрэбна разуменне. Тое, што цяпер адбываецца ў Беларусі – справа Божая. Ад пачатку і да канца. Бог абудзіў Беларусь не для таго, каб яна зноў заснула. Бог ня робіць бяссэнсіцы.
Але чаму Ён дапускае, каб мы, беларусы, дагэтуль заставаліся ў стане болю і роспачы.
Прычыны адчаю і слушныя адказы – амаль заўсёды ў нас саміх. Відаць, нягледзячы на леташні прарыў, мы як народ яшчэ не да канца зрабілі працу ўнутры сябе.
Усе мы хочам змяніць Беларусь да лепшага. І пачаць давядзецца з падмуркаў. З нацыянальнай свядомасці. Уласна кажучы, з сябе.
Толькі народ, які ўсведамляе сябе адзінствам, здольны прыняць найважнейшыя рашэнні адносна свайго лёсу. Узяць на сябе адказнасць за краіну. Зацвердзіць справядлівыя законы. Абараніць незалежнасць.
Мы мусім быць у ясным розуме і цвёрдай памяці – менавіта як беларусы. Таму найпершая наша справа – ачомацца. Апрытомнець. Адказаць сабе – хто мы? Адчуць сваю лучнасць з беларускім народам – нашымі продкамі, якія жылі на гэтай зямлі ад першай дзяржавы, і нашымі нашчадкі, якія будуць пасля. Палачане, ліцвіны, беларусы. Беларускі народ – гэта больш як 200 мільёнаў чалавек за тысячу гадоў. Вялікі еўрапейскі і хрысціянскі народ. Большасць з якога размаўляла па-беларуску і верыла ў Бога. А мы?
Такім чынам, беларус? Размаўляй па-беларуску, чытай і ведай сваю гісторыю. Мы можам выдатна валодаць расейскай, ангельскай, кітайскай, свабодна гаманіць з рускімі, ангельцамі, ды іншым светам. Але калі мы, беларусы, не будзем у Беларусі размаўляць па-беларуску – Беларусі не стане.
Зараз людзі гатовыя чуць, як ніколі. Беларусізацыя ў нашай краіне ўжо ідзе. Глыбока, павольна, але ўладна – з той сілай, з якой узыходзіць сонца.
Беларуская асвета і евангелізацыя – гэта наша поле на бліжэйшыя гады. Пад сцягам Хрыста. З гімнам “Магутны Божа”. З “Пагоняй” на гербе.
Калі мы зменім сябе – Беларусь непазбежна зменіцца. Простая формула веры і мовы – Ісус Хрыстос, Які гаворыць па-беларуску. На сёння гэта – наша жывая нацыянальная ідэя.
А таксама мы мусім быць мужнымі і цвёрдымі, не баяцца і жахацца. Верыць у Бога. Маліцца. Любіць свой народ. Жыць не ў ілжы. Супрацьставіць злу дабро. На страх адказваць – верай. На гвалт – законам. На бязглуздзіцу – сэрцам і розумам. На нянавісць – любоўю.
Як і ўсе тысячу гадоў беларускай гісторыі нам патрэбная вера, якая дзейнічае любоўю.
Чысціня мае быць найперш не на вуліцах, а ў сэрцах.
А побач з сумленным і чыстым народам, які верыць і размаўляе на роднай мове, любое зло рассыпецца ў прах.
Народам нельга стаць у нейкі момант. Народам трэба быць. Абараняць праўду, свабоду, справядлівасць – гэта ж як дыхаць. Перастаў дыхаць – усё.
Таму ў Беларусі і доўгія роды. Бо волю трэба выпакутаваць, каб цаніць яе. Што даецца лёгка – лёгка і губляецца.
А цяпер балюча? Значыць, жывыя. Нясцерпна? Значыць, глыбока ідзе пералом. Крыж? Значыць, неўзабаве Ўваскрасенне"
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


maintext:
Стэфан Баторый: Пяць цікавых фактаў з жыцця караля польскага і вялікага князя літоўскага 1 8.05.2021, 15:41
Ён супрацьстаяў Івану Жахліваму і не дазволіў Маскоўскаму князю выйсці да Балтыйскага мора.
Кароль польскі і вялікі князь літоўскі Стэфан Баторый нарадзіўся амаль за 1000 кіламетраў ад Гродна. Ён прагнуў стаць езуітам, але гэтаму перашкодзіла каралеўская пасада. Узмацніў войска, супрацьстаяў Івану Жахліваму і не дазволіў Маскоўскаму князю выйсці да Балтыйскага мора. Усё гэта — пра Стэфана Баторыя ў артыкуле hrodna.life.
Баторый нарадзіўся 27 верасня 1533 года ў мястэчку Шымлеў-Сілваніей. Стэфан быў сынам ваяводы Трансільваніі, князя Іштвана IV і яго жонкі Кацярыны. Як сын вядомага рода, ён атрымаў добрую адукацыю. Баторыю не было яшчэ 40 гадоў, калі ў краіне распачалася грамадзянская вайна. Яна і прывяла Стэфана да тытула трансільванскага князя
1. Абраў Гродна горадам часовага жыхарства і вечнага спачынку
Кандыдатуру трансільванскага князя на ролю кіраўніка Рэчы Паспалаітай разглядалі яшчэ ў 1573 годзе. Але тады каралём абралі Генрыха Валуа. У 1574 годзе новаабраны кароль збег у Францыю, каб атрымаць у спадчыну трон свайго памерлага брата Карла ІХ. Падчас новых выбараў шляхта зрабіла стаўку на Баторыя. Яму прапанавалі ажаніцца з Ганнай Ягелонкай і стаць каралём.
Новага манарха каранавалі ў 1576 годзе ў Кракаве. Праз тры гады ён упершыню наведаў Гродна — тут адбывалася нарада сената падчас Лівонскай вайны. Ад гэтага часу Стэфан Баторый зрабіў горад сваёй прыватнай сталіцай. Караля вабілі бяскрайнія гродзенскія пушчы. Ён любіў паляванне і тут меў магчымасць прысвяціць шмат часу ўлюбёнай забаве. Гродна кароль лічыў наймілейшым горадам для ўласнага часовага жыхарства і для пазнейшага вечнага спачынку. Так ён казаў у прыватнай размове езуіту Кампана.
2. Прыязджаў у Гродна не толькі каб паляваць
Не толькі паляванне вабіла Баторыя ў Гродна. Тут ён меў магчымасць жыць асобна ад жонкі, каралевы Ганны, якая была старэйшай за яго на 10 гадоў. Кароль баяўся, што жонка можа яго атруціць. Па чутках, майстэрству атручвання Ганну Ягелонку навучыла маці, Бона Сфорца.
Каб каралю было зручней жыць у Гродне, Стары замак перабудавалі. Ён стаў больш выгодным, але не страціў ўласцівасцяў магутнага абарончага збудавання.
3. Хацеў стаць манахам, але мусіў быць каралём
Баторый вельмі любіў і паважаў ордэн езуітаў. Сам у прыватных размовах неаднаразова казаў: «Калі б я не быў каралём, то быў бы езуітам». У 1584 годзе кароль запрасіў у Гродна правінцыяла ордэна Кампана і цягам трох дзён вёў з ім перамовы аб адкрыцці ў Гродне езуіцкага калегіума. Кароль абавязаўся даць езуітам пляцы гродзенскай Фары — «самага вялікага і самага прыгожага касцёла ў Вялікім Княстве Літоўскім» і ў найбліжэйшы час збудаваць побач з драўляным новы мураваны касцёл.
4. Цела караля анатамаваў цырульнік
Канец лістапада 1586 года быў у ваколіцах Гродна марозным і ветранным. Баторый ні на дзень не спыняў паляванні, гартаваў сваё цела і рыхтаваўся да новых вайсковых паходаў. Пасля палявання 4 снежня кароль вярнуўся хворы. Лекар забараніў яму пакідаць дом, але 7 снежня кароль накіраваўся ў Фару Вітаўта на набажэнства. Наступныя некалькі дзён Баторый змагаўся з хваробай. Дактары спадзяваліся на выздараўленне. Але ўвечары 12 снежня манарх памёр.
Ніхто з лекараў Баторыя не ведаў, што стала сапраўднай прычынай смерці караля. Таму 14 снежня цела нябожчыка анатамавалі. Гэта было першае на тэрыторыі Еўропы анатамічнае ўскрыццё. Яго зрабіў цырульнік Ян Зігуліс.
5. Запавет Баторыя парушылі
Яшчэ ў 1584 годзе Баторый паабяцаў езуітам, што зробіць свой маўзалей у Фары Вітаўта. І завяшчаў пахаваць сабе там. Першапачаткова так і зрабілі. Праз паўтары гады, 29 красавіка 1588 года, насуперак запавету, караля ўрачыста перапахавалі. Цела Баторыя памясцілі на пахавальныя дрогі і завезлі ў Кракаў. Там, у cутарэннях Вавельскага сабору, Стэфан Баторый знайшоў апошні спачын.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Наталья Радина
Владимир Халип
Андрей Санников
Константин Скуратович

description: Канцэрт пачаўся а 18-й гадзiне.

title: Маргарыта Ляўчук і літоўскія сьпевакі даюць канцэрт у падтрымку беларускіх палітвязьняў


description: Моцны аповяд 94-гадовага гарадзенца.

title: "Вы паглядзіце, што яны мне прыслалі!": вэтэран шчыра выказаўся пра жулікаў і злодзеяў з улады

maintext:
«Вы паглядзіце, што яны мне прыслалі!»: вэтэран шчыра выказаўся пра жулікаў і злодзеяў з улады 9.05.2021, 13:20
2,294
Фота: «Радыё Свабода»
Моцны аповяд 94-гадовага гарадзенца.
Гарадзенцу Анатолю Песьняку 94 гады. Ён жыў пры «паляках», пры «саветах», пры «немцах». Дзень Перамогі сустрэў паблізу Бэрліна. Анатоль Міхайлавіч расказаў «Радыё Свабода», што думае пра вулічныя пратэсты, беларускія ўлады і падарункі на Дзень Перамогі.
Дом забралі пры савецкай уладзе
Анатоль Пясьняк — карэнны гарадзенец. Ягоная сям’я мела дом у цэнтры гораду на вуліцы Віленскай. Гэта быў габрэйскі квартал. Сем клясаў Анатоль адвучыўся «пры паляках». Сям’ю хацелі рэпрэсаваць і выслаць з Горадні, але не пасьпелі — пачалася вайна.
Фота: «Радыё Свабода»
Калі Горадню ўжо вызвалілі ад нацыстоўскай акупацыі ў 1944 годзе, Анатоля прызвалі ў савецкую армію. Яму тады яшчэ не было 18 гадоў. Дзень Перамогі сустракаў за 60 кілямэтраў ад Бэрліна. Агулам праслужыў у войску больш за 20 гадоў.
Фота: «Радыё Свабода»
Фота: «Радыё Свабода»
«Пайшоў на фронт. Цягаўся па ўсёй Беларусі, Нямеччыне, Чэхаславаччыне. Дзе я толькі ня быў», — кажа спадар Анатоль.
Калі вярнуўся з войска, дом у сям’і ўжо адабралі савецкія ўлады. Анатоль пабудаваў іншы дом непадалёк, у прыватным сэктары Горадні. Рабіў мэблю для войска. Кажа, што езьдзіў па розных гарадах, быў запатрабаваны як майстар.
«Вы паглядзіце, што яны мне прыслалі, дурню гэтаму старому!»
Цяпер мужчына жыве ў тым жа доме, які сам некалі пабудаваў. Здароўе слабое, падвышаецца ціск, але ён ходзіць, сам сябе абслугоўвае. Яго бясплатна наведвае сацыяльны работнік, прывозіць прадукты.
Фота: «Радыё Свабода»
Фота: «Радыё Свабода»
Днямі пэнсіянэр зачапіўся за парог і разьбіў сабе лоб. Празь кепскі тэлефонны апарат ён не заўжды можа дазваніцца да хуткай. Лекары часам не прыяжджаюць, а раяць выпіць пэўныя таблеткі, які ён мае дома.
«Кожны Божы дзень у мяне такі стан, што выклікаю „хуткую“. Мне блага, а я не магу дазваніцца. Я ня ведаю, ці здохну, ці што. Я ня ведаю, пра каго што думаць», — кажа спадар Анатоль.
Фота: «Радыё Свабода»
Мужчына паказвае з абурэньнем на торбачку ад малочнага заводу.
«Вы паглядзіце, што яны мне прыслалі, дурню гэтаму старому! Мне гэта трэба? Яны сёньня прынесьлі мне. Гэта ўсё з Днём Перамогі маё», — злуецца вэтэран.
У торбачцы сьмятана, масла, тварог, ёгурты, сьметанковы сыр. Гэта падарунак вэтэрану да Дня Перамогі.
Фота: «Радыё Свабода»
«Я ад іх не патрабую грошай. Мне хапае маёй пэнсіі 800–900 рублёў. А гэта беднаму афіцэру даслалі. Хай яны самыя зьядуць гэта!» — злуецца вэтэран.
— Вам крыўдна, што вам такія падарункі прывозяць?
— Так.
— Вы ганарыцеся тым, што вы ваявалі?
— Так. Але мяне бянтэжыць гэтая чалавечая насьмешка. Я кату лепшы прадукт набываю. Кату бяру курыныя ножкі.
Фота: «Радыё Свабода»
— Як бы вы хацелі, каб ставіліся да вэтэранаў?
— Не давайце вы грошы чалавеку. Кожны атрымлівае свае грошы. Ён не бяз грошай жыве, што яму трэба падачку даць хутчэй, каб ён памяняў свой рэфлекс, як сабака. Дык гэта сабака, а не чалавек. Падарункамі падкупляюць, але ня нас, а тых, хто сядзіць у гарвыканкаме, абкаме.
Не павіны чалавека ўсхваляць. Чалавек павінен быць чалавекам. Ён павінен мець вагу ў дзяржавы, давер у дзяржавы, а ён ня мае нічога. Абсалютна нічога ня мае. Іншыя людзі разумеюць, лезуць наперад. А іншы не палезе, калі ён непісьменны.
Фота: «Радыё Свабода»
— Што б вас парадавала як вэтэрана?
— Цяпер ужо нічога. Хай бы нават і золата — ужо ня трэба. Гэта ўсё маё багацьце. Гэта праца маіх рук, — паказвае Анатоль Міхайлавіч на дом, які пабудаваў сам.
«Цяпер ужо цягнуць старога гэтага, дурнога, паказаць народу»
Мясцовыя ўлады запрашалі Песьняка на афіцыйнае сьвяткаваньне Дня Перамогі.
«Мне нашыя артысты [кажуць]: „Мы вас забярэм на маршы ісьці“. Куды я пайду? Я попка, я дурак ужо! Мне галава ўся кружыцца. І я пайду на гэты фэстываль, што я вэтэран вайны? А дзе вы раней былі, калі я быў вэтэранам вайны? Дзе я раней быў? Вы забыліся? А цяпер ужо не забыліся. Цяпер ужо цягнуць старога гэтага, дурнога, паказаць народу, што яшчэ сволачы жывуць такія. Вось у мяне толькі цяпер такія думкі пра сваю ўладу», — кажа Анатоль Міхайлавіч.
Фота: «Радыё Свабода»
Ён расказвае, што ў маладосьці верыў у Сталіна, таму пайшоў ваяваць. Цяпер жа нікому ня верыць. Да цяперашніх беларускіх уладаў вэтэран ставіцца скептычна.
«Яны не разумеюць чалавека. Можа, ім здаецца, што іх сьвет такі шырокі, што Бог яго ведае, што яны глядзяць, ува што яны вераць, што яны думаюць», — абураецца гарадзенец.
«Што гэта за палітыка? Ні слова не скажы, ні слова не запытайся!»
Пэнсіянэр кажа, што сам у палітыку «ня лезе».
«Што гэта за палітыка? Ні слова не скажы, ні слова не запытайся. Я пражыў столькі гадоў. Я ня ведаю, каму можна верыць, у чым можна верыць і хто чалавек наш, а хто ваш? Я гэтага не разумею. Якое гэта жыцьцё чалавечае?.. Ні ў якія партыі я ня лез, ні да чога не дакранаўся. Я верыў у Бога. Я нарадзіўся пры Богу, жыў пры Богу, у царкву хадзіў», — эмацыйна разважае мужчына.
На выбары ён ня ходзіць, на апошніх таксама ня быў.
«Бо злодзеі і жулікі. Мне крыўдна. Я пяра чужога ня ўзяў», — закрывае далонямі твар вэтэран і пачынае плакаць.
Фота: «Радыё Свабода»
Ён ведае, што летась адбываліся вулічныя акцыі пратэсту. Сына ягоных суседзяў, які жыве ў Менску, затрымлівалі.
«Ён нешта там сказаў ці няправільна сябе паводзіў. Зьбілі яго на чорнае. Ён сам спартовец. Трымалі 4–5 дзён. Такія спакойныя хлопцы гэтыя былі, слова ніколі ў жыцьці благога не сказалі. Што ўжо там яны казалі, я сам ня ведаю. На чалавека можна ўсё сказаць, што хочаш. Такое жыцьцё нашае», — разважае Анатоль Міхайлавіч.
Фота: «Радыё Свабода»
Тое, што людзі выходзяць на вуліцу выказаць сваю думку, Анатоль лічыць нармальным.
«Чалавек мае права голасу. У Польшчы на прэзыдэнта ўсяляк кажуць. Я палітыкай не цікаўлюся і не хачу ўлазіць у палітыку. Але я ведаю, што паўсюль [людзі] маюць права голасу. У Польшчы быў адзін, другі прэзыдэнт. І нашы, і вашы нешта кажуць, бо чалавек мае права сказаць», — мяркуе мужчына.
Ён думае, што тых, хто памыляецца ў меркаваньнях, трэба настаўляць, накіроўваць.
«Вось я ўжо цяпер дурны, магу нешта сказаць. То што, мяне цяпер расстраляць трэба? То дзе ў іх сумленьне? Набралі гэтых вясковых баб, слухаць іх агідна. У нас за прэзыдэнта яны так добра выступаюць па тэлебачаньні. А ўзяцца і падумаць: што ты робіш? Сама лезеш і людзей яшчэ зацягваеш. Я не разумею, навошта так рабіць», — дзеліцца думкамі вэтэран.
— Вы баіцеся гэтай улады?
— Мне ўжо ўсё роўна. Мне жыцьцё не цікавае. Я ўжо ніхто ў гэтым грамадзтве.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


title: Радио КБР 18.00 kab - 2021.05.06

maintext:
Радио КБР 18.00 kab – 2021.05.06
— Майм и 6 м ирихьэл1эу ковид 19 вирусыр япкъырыту иджыри ц1ыху 21-рэ къыхагъэк1ащ— Россельхозбанкым и къудамэу КъБ-м щы1эм инвест проектхэм папщ1э милуан 242 къахуиут1ыпщащ.— Сурэтыщ1 П1эт1уващ Феликс и сурэтхэм я гъэлъэгъуэныгъэ къызэ1уахащ.— Тек1уэныгъэшхуэр зэриухрэ илъэс 76-рэ зэрагъэлъэп1энум теухуауэ.— СССР-м и къэрал премием и лауреат Васильев Борис и «Пшэплъ даущыншэхэр» тхыгъэм къытращ1ык1а спектаклыр Къэбэрдей къэрал драмтеатрым щагъэлъэгъуэнущ.


title: Радио КБР 07.10 kab

maintext:
Радио КБР 07.10 kab – 2021.05.25
— «Махуэпежьэ» пщэдджыжь нэтыным дытопсэлъыхь адыгэм и фэеплъ махуэм теухуауэ лъэпкъыпсэмкъыпык1ыу усэ, уэрэдыщ1э дунейм къытехьахэм. Адэк1э и гугъу дощ1 Лохвицкий Михаил и «Уафэгъуагъуэ макъ» спектаклым трахауэ щыта видеор Къэбэрдей къэрал драмтеатрым зэрыщагъэлъэгъуэжам. Нэтыным къыщопсалъэхэр: БжэIумых Бэллэ – КъБ-м щIыхь зиIэ и артисткэ, Бемырзэ Зураб – усакIуэ, Къэрэшей-Шэрджэс республикэм щIыхь зиIэ и журналист, Чылар Насрэн – «Бзэрабзэ» гупым хэт пшынауэ.


title: ВЕСТИ. РОССИЯ 24 - 2021.05.11

maintext:
— Тэтэрстэным нобэ къыщыхъуа гуауэм теухуауэ а щ1ыналъэм и унафэщ1ым хуэгузэващ КъБ-м и 1этащхьэ К1уэк1уэ Казбек
Подробнее


title: Вести Кабардино-Балкария - 2021.05.04 21:05

maintext:
— УФ-м и Президентым и унафэк1э илъэс 11 и пэк1э Налшык «дзэ щ1ыхьым и къалэ» ц1э лъап1эр къыхуагъэфэщауэ щытащ
Подробнее


title: Радио КБР 15.00 kab - 2021.05.06

maintext:
Радио КБР 15.00 kab – 2021.05.06
— Ковид 19 вирусыр япкъырыту иджыри ц1ыху 21-рэ къыхагъэк1ащ— КъБ-м и мэкъумэшыщ1эхэм льготэ зи1э кредитхэр тыншу къахощтэ.— Сурэтыщ1 П1эт1уващ Феликс и сурэтхэм я гъэлъэгъуэныгъэ къызэ1уахащ.— Тек1уэныгъэшхуэр зэриухрэ илъэс 76-рэ зэрыхъум и щ1ыхьк1э щы1эну 1уэхугъуэхэр къигъэнэ1уащ КъБ-м щэнхабзэмк1э и министерствэм.— СССР-м и къэрал премием и лауреат Васильев Борис и «Пшэплъ даущыншэхэр» тхыгъэм къытращ1ык1а спектаклыр Къэбэрдей къэрал драмтеатрым щагъэлъэгъуэнущ.


title: Радио КБР 18.00 bal - 2021.05.28

maintext:
— Къэралым и пащхьэ щи1э ф1ыщ1эм папщ1э япэ степеным и орденыр КъБ-м и хэхак1уэ комиссэм и тхьэмадэ Джэш Вячеслав къыхуагъэфэщащ.
Подробнее


title: Радио КБР 15.00 kab

maintext:
Радио КБР 15.00 kab – 2021.05.17
— КъБм и л1ыщхьэ К1уэк1уэ Казбек Парламентым зыхуигъэзащ— Майм и 17м ирихьэл1эу ковид 19 вирусыр япкъырыту иджыри ц1ыху 18 ди республикэм къыщыхаутащ.— Егъэджак1уэ нэхъыф1 зэпеуэм и республикэ 1ыхьэр нобэ Налшыч щек1уэк1ащ.— Инфартк, инсулът, е нэгъуэщ1 гу-лъынтхуэ уз зи1ахэм зрахьэл1эн хуей хущхъуэхэр илъэсит1ым и к1уэц1к1э къэралым пщ1эншэу иритынк1э хъунущ.


title: Радио КБР 13.00 kab - 2021.05.06

maintext:
Радио КБР 13.00 kab – 2021.05.06
— Майм и 6 м ирихьэл1эу ковид 19 вирусыр япкъырыту иджыри ц1ыху 21-рэ къыхагъэк1ащ— Россельхозбанкым и къудамэу КъБ-м щы1эм инвест проектхэм папщ1э милуан 242 къахуиут1ыпщащ.— Сурэтыщ1 П1эт1уващ Феликс и сурэтхэм я гъэлъэгъуэныгъэ къызэ1уахащ.— Тек1уэныгъэшхуэр зэриухрэ илъэс 76-рэ зэрыхъум и щ1ыхьк1э щы1эну 1уэхугъуэхэр къигъэнэ1уащ КъБ-м щэнхабзэмк1э и министерствэм.— СССР-м и къэрал премием и лауреат Васильев Борис и «Пшэплъ даущыншэхэр» тхыгъэм къытращ1ык1а спектаклыр Къэбэрдей къэрал драмтеатрым щагъэлъэгъуэнущ.


title: Радио КБР 18.00 kab - 2021.05.04

maintext:
Радио КБР 18.00 kab – 2021.05.04
— УФ-м и Президентым и унафэк1э илъэс 11 и пэк1э Налшык «дзэ щ1ыхьым и къалэ» ц1э лъап1эр къыхуагъэфэщауэ щытащ— ТекIуэныгъэ Иныр илъэс 76-рэ зэрыхъум и щIыхьк1э КъБ-м щекIуэкIыну Iуэхугъуэ нэхъыщхьэхэм теухуауэ.— Хэку зауэшхуэм хэтахэм я фэеплъхэр, я кхъащхьэхэр ягъэкъэбзэнущ.— КъБ-м нобэрей махуэм ирихьэл1эу коронавирус узыр япкърыту сымаджэщхэм ц1ыхуи 146-м що1эзэ.— Урысейм и къэрал премием и лауреат, КъБ-р, Адыгей республикэхэм я ц1ыхубэ сурэтыщ1 Шемякин (Къардэн) Михаил нобэ и ныбжьыр илъэс 78-рэ ирокъу.


title: Радио КБР 18.00 kab - 2021.05.20

maintext:
Радио КБР 18.00 kab – 2021.05.20
— Адыгэм и щыгъуэ – щ1эж махуэм ирихьэл1эу. (Къалмыкъ Жылэбий).— КъБ-м и еджак1уэ къыхэжэнык1ахэр нобэ ягъэлъап1ащ.— 1эщ лъэпкъыф1хэм я 21-нэ Урысейпсо гъэлъэгъуэныгъэм хэтщ КъБ-м щыщ мэкъумэшыщ1эхэр.— Налшык уэрамхэм ремонт лэжьыгъэхэр щок1уэк1.


title: Радио КБР 13.00 kab - 2021.05.04

maintext:
Радио КБР 13.00 kab – 2021.05.04
— Къэбэрдей уэрамым щрагъэк1уэк1ыну ремонт лэжьыгъэхэм зыщигъэгъуэзащ КъБ-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек— КъБ-м иужь жэщ-махуэм коронавирус уз зэрыц1алэр япкърыту щ1эуэ ц1ыху 22-рэ къахутащ.— Зеикъуэ щы1э район сымаджэщым паллиативнэ къудамэ къыщызэ1уахащ.— Урысейм и къэрал премием и лауреат, КъБ-р, Адыгей республикэхэм я ц1ыхубэ сурэтыщ1 Шемякин (Къардэн) Михаил нобэ и ныбжьыр илъэс 78-рэ ирокъу. (КIыщ Мухьэдин — УФ-м щIыхь зиIэ и сурэтыщI, КъБ-м и цIыхубэ сурэтыщI).


description: "Пандэмія ўнесла карэктывы ў падрыхтоўку да Алімпійскіх гульняў у Токіа. Галоўным стала прадаўжэнне падрыхтоўкі да Алімпіяды пры захаванні здароўя спартсменаў і іх персаналу", - сказаў Ігар Петрышэнка.

title: Кваліфікацыйныя патрабаванні на права ўдзелу ў Алімпіядзе выканалі 87 беларускіх спартсменаў


description: "Я пакажу вам некаторыя дакументы. Вы зразумееце, што там адбываецца і адбывалася. Ідзе спроба расхістаць сітуацыю да ўзроўню жніўня мінулага года", - заявіў кіраўнік дзяржавы.

title: Лукашэнка пра падзеі вакол Беларусі: ідзе спроба расхістаць сітуацыю да ўзроўню жніўня мінулага года


description: "Цяпер на лячэнні знаходзяцца яшчэ 18 дзяцей у горадзе Казані і пяцёра дзяцей у федэральных клініках.

title: Двое пацярпелых пры стральбе ў Казані дзяцей застаюцца ў цяжкім стане


description: На пасяджэнні будуць разгледжаны пытанні аб канстытуцыйным статусе Усебеларускага народнага сходу і канстытуцыйныя палажэнні аб сістэме мясцовага кіравання і самакіравання.

title: Чарговае пасяджэнне Канстытуцыйнай камісіі адбудзецца 26 мая


description: "Нармальныя з пункту гледжання разважлівасці інтарэсы самога Захаду, яго грамадзян, таксама, як і нашых суайчыннікаў, вокамгненна і без ваганняў прыносяцца ў ахвяру дзеля дасягнення пастаўленай мэты", - лічыць кіраўнік МЗС Уладзімір Макей.

title: Макей: мы назіраем атаку на незалежнасць Беларусі з боку заходніх краін


description: Адрозненне пятнічнага раскладу ад звычайнага буднага дня ў тым, што вячэрні час пік пачынаецца на гадзіну раней.

title: Мінскае метро 15 мая будзе працаваць па графіку пятніцы


description: У паўфінале Арына Сабаленка сустракалася з расіянкай Настассяй Паўлючэнкавай (41-ы нумар рэйтынгу WTA) і ўпэўнена выйграла ў двух сэтах - 6:2, 6:3. Матч працягваўся 1 гадз 5 мін.

title: Арына Сабаленка выйшла ў фінал турніру ў Мадрыдзе


description: "Як і на праведзеных у панядзелак кансультацыях, заяву выпрацаваць не ўдалося. Гэтаму перашкаджае пазіцыя ЗША", - паведаміў субяседнік агенцтва.

title: СБ ААН не ўдалося ўзгадніць заяву па канфлікце паміж Палесцінай і Ізраілем


description: Мікалай Шчокін не выключае, што ў бліжэйшы час так званыя дэмакратычныя краіны, іх палітычныя эліты ў якасці помсты пачнуць глыбокаэшаланаваную кампанію па цкаванні кіраўніка дзяржавы і ў цэлым краіны.

title: Шчокін: Беларусь стала на шлях духоўнага ачышчэння праз пазбаўленне ад антынародных сімвалаў


description: Асноўная мэта - падтрымка таленавітых маладых інаватараў і актывізацыя маладзёжнага супрацоўніцтва ў адукацыі, навуцы і тэхніцы.

title: Кітайска-беларускі маладзёжны конкурс інавацыйных праектаў пройдзе ў Мінску 20-21 мая


description: Кіраўнік дзяржавы з цеплынёй вітаў Ігара Дадона, адзначыўшы, што яго прыезд якраз прыпаў на светлыя святочныя дні: "Малайчына, што прыехаў! Не прыехаць не мог. Таму што, сапраўды, у свой час ты ўжо настолькі завязаўся тут з добрымі агульнымі беларуска-малдаўскімі справамі. Асабліва ў гуманітарным плане".

title: Нефармальная сустрэча Лукашэнкі з Дадонам: пагаварылі шчыра, абмеркавалі санкцыі, палітыку і не толькі


description: Новы дырэктар у РНПЦ псіхічнага здароўя, ім стаў Аляксандр Хаджаеў. Ён спецыяліст у галіне наркалогіі і псіхіятрыі.

title: У дзвюх медустановах рэспубліканскага падпарадкавання змяніліся кіраўнікі


description: У парадак дня ўключана 16 пытанняў: у галіне тарыфнага рэгулявання, прадастаўлення тарыфных ільгот, прымянення навігацыйных пломбаў і інш.

title: Петрышэнка прыме ўдзел у пасяджэнні Савета ЕЭК


description: "Колькасць жадаючых засцерагчыся з дапамогай вакцынацыі цяпер вялікая. Для дасягнення мэты хацелася б, каб вакцынацыя ішла больш актыўнымі тэмпамі, але ва ўсіх краін свае магчымасці", - адзначыла Ірына Глінская.

title: Больш за 400 тыс. чалавек запісаны ў арганізацыях аховы здароўя Беларусі на вакцынацыю ад COVID-19


description: Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу, што праз час у народнай памяці не цьмянее вялікі май 1945 года. "Ганарымся нашымі воінамі-пераможцамі! - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. - Упэўнены, што беларусы, выхаваныя на прыкладзе мужнасці, стойкасці і вернасці абавязку, будуць і ў далейшым свята шанаваць і абараняць праўду аб той вайне".

title: Лукашэнка: беларусы будуць і ў далейшым свята шанаваць і абараняць праўду аб Вялікай Айчыннай вайне


description: "Пытанні дэмаграфіі і падтрымкі сем'яў знаходзяцца на пастаянным кантролі Прэзідэнта і з'яўляюцца аднымі з прыярытэтных напрамкаў дзяржаўнай палітыкі", - адзначыў віцэ-спікер Савета Рэспублікі.

title: Ісачанка: пытанні дэмаграфіі і падтрымкі сем'яў знаходзяцца на пастаянным кантролі


description: Выстава графікі і жывапісу "Мелодыя ліній" Ігара Ліфанава адкрываецца сёння ў Гомелі ў музеі аўтографа цэнтральнай гарадской бібліятэкі імя А.І.Герцэна.

title: Выстава графікі і жывапісу "Мелодыя ліній" адкрываецца ў Гомелі


description: Міністэрству замежных спраў даручана прыняць меры па закрыцці беларускага дыпламатычнага прадстаўніцтва ў Канадзе і ажыццяўляць фінансаванне адпаведных расходаў.

title: Пасольства Беларусі ў Канадзе павінна закрыцца да 1 кастрычніка


description: Лабараторыі, куды прыходзяць здаваць кроў добраахвотнікі, атрымліваюць сываратку з проб і дастаўляюць у лабараторыю РНПЦ эпідэміялогіі і мікрабіялогіі.

title: Больш за 2 тыс. чалавек прынялі ўдзел у даследаванні папуляцыйнага імунітэту супраць COVID-19


description: "Тое, што яднанне неабходна ў любым грамадстве, гэта бясспрэчна. Адзінства, або, лепш сказаць больш высокім стылем, яднанне, гэта залог будучыні краіны, грамадства", - лічыць мітрапаліт.

title: Мітрапаліт Веніямін: яднанне - гэта залог будучыні Беларусі і беларускага грамадства


description: Са свайго боку Уладзімір Макей запэўніў, што Беларусь хацела б бачыць адносіны з ЗША нармальнымі, накіраванымі ў будучыню, раўнапраўнымі, спрыяльнымі палітычнаму, гуманітарнаму і гандлёва-эканамічнаму супрацоўніцтву.

title: Макей аб прыбыцці пасла ЗША ў Беларусь: мы павінны добра разумець, у якім статусе яна будзе працаваць


description: Выплата пенсій за 9 мая ў аддзяленнях паштовай сувязі Брэсцкай, Віцебскай, Мінскай і Магілёўскай абласцей пачнецца з 6 мая, у Віцебску, Мінску, Гомельскай і Гродзенскай абласцях - з 7 мая. У Гомелі і Гродне выплата будзе праводзіцца 8 мая.

title: "Белпошта" выплаціць пенсіі за 9 мая датэрмінова


description: У канцы красавіка адбылося трэцяе пасяджэнне Канстытуцыйнай камісіі. На ім разглядаліся прапановы аб змяненні канстытуцыйных палажэнняў аб функцыях і паўнамоцтвах Прэзідэнта Беларусі і ўрада - Савета Міністраў.

title: Падагульняючы праект новай Канстытуцыі Беларусі маюць намер вынесці на грамадскае абмеркаванне


description: У вырашальным паядынку спаборніцтваў юнакоў першая каманда Мінска ўзяла верх над другой сталічнай дружынай з лікам 31:21.

title: Юныя гандбалісты Мінска сталі пераможцамі фіналу "Імклівага мяча"


description: Хлопчык у прытомнасці, ён есць, побач знаходзіцца мама. "Яны распрацавалі сваю мову, разумеюць адзін аднаго. Мама дапамагае чытаць кнігі, паказвае мульцікі", - дадала загадчыца аддзялення.

title: Стан Ромы Кагадоўскага адносна стабілізаваны - урач


description: "Казахстан - вельмі важны для нас партнёр. Мы падтрымліваем вельмі высокі ўзровень адносін як у двухбаковым фармаце, так і па лініі інтэграцыйных аб'яднанняў і міжнародных арганізацый", - сказаў прэм'ер-міністр Беларусі Раман Галоўчанка.

title: Галоўчанка: намецілася тэндэнцыя росту ўзаемнага гандлю паміж Беларуссю і Казахстанам


description: Днём 23 мая паступіла інфармацыя аб мініраванні самалёта, які ажыццяўляў рэйс па маршруце Афіны - Вільнюс. Для праверкі атрыманых звестак самалёт прызямліўся ў Нацыянальным аэрапорце Мінск.

title: СК узбудзіў крымінальную справу з-за паведамлення аб мініраванні самалёта Ryanair


description: Вакцына будзе пастаўлена ў якасці гуманітарнай дапамогі ад урада КНР.

title: Тарасенка анансаваў пастаўку кітайскай вакцыны для імунізацыі 150 тыс. чалавек


description: З 17 па 22 мая работнікі Цэнтральнай базы вытворчага абслугоўвання і НПС "Гомель" правялі замену і падключэнне ўчастка на 181-м км нафтаправода Унеча - Мазыр DN800.

title: "Гомельтранснафта Дружба" адрамантавала ўчастак нафтаправода Унеча-Мазыр


description: Мерапрыемства правядуць пры падтрымцы Еўрапейскага саюза і яго міжнароднага праекта "Захаванне і адаптацыя спадчыны князёў Радзівілаў для развіцця турызму ў Кедайняй і Нясвіжы".

title: Тэатралізаваную экскурсію і выступленні рыцараў падрыхтавалі ў музеі-запаведніку "Нясвіж"


description: Адной з галоўных тэхнічных асаблівасцей машын з'яўляецца новая палегчаная платформа, якая на 4 т лягчэйшая за класічную. Дзякуючы гэтаму названыя самазвалы могуць перавозіць 140 т горнай масы.

title: Першыя 140-тонныя БЕЛАЗы паступілі на рынак Украіны


description: Перамога савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне была здабыта 76 гадоў таму 9 мая 1945 года. Вайна доўжылася 1418 дзён і начэй і пачалася на беларускай зямлі 22 чэрвеня 1941 года. У бягучым годзе споўніцца 80 гадоў з дня пачатку Вялікай Айчыннай вайны.

title: У Беларусі сёння святкуюць Дзень Перамогі


description: На большай частцы тэрыторыі краіны чакаецца ўзмацненне ветру да 15-20 м/с. Будзе пераважаць воблачнае надвор'е. Уначы на большай частцы тэрыторыі дажджы, месцамі моцныя, навальніцы.

title: Аранжавы ўзровень небяспекі аб'яўлены ў Беларусі 3 мая з-за моцнага ветру


description: Гамбійскі форвард салігорскага "Шахцёра" ў красавіку забіў сем мячоў. У матчы з брэсцкім "Рухам" Дэмба Дарба аформіў хет-трык, а ў гульнях з "Іслаччу" і мазырскай "Славіяй" забіваў па два мячы.

title: Дэмба Дарба прызнаны лепшым іграком футбольнага чэмпіянату Беларусі ў красавіку


description: У адпаведнасці з нарматыўнымі прававымі актамі ўжо 21 мая ва ўстановах адукацыі павінны быць складзены расклады правядзення выпускных экзаменаў, якія зацвярджаюцца кіраўнікамі ўстаноў адукацыі.

title: Выпускныя экзамены ў школах Беларусі пройдуць з 1 па 9 чэрвеня


description: У абгрунтаванні да дакумента адзначаецца важнасць высокага ўзроўню прафесіяналізму і кампетэнцый медыцынскіх і фармацэўтычных работнікаў у сувязі з імклівым развіццём медыцынскай навукі, укараненнем і нарошчваннем аб'ёмаў высокатэхналагічнай меддапамогі, перадавых фармацэўтычных тэхналогій.

title: Пытанні атэстацыі работнікаў аховы здароўя вынесены на грамадскае абмеркаванне


description: Наведвальнікі кірмашу змогуць у анлайн-рэжыме азнаёміцца з варыянтамі працаўладкавання, удакладніць нюансы, накіраваць рэзюмэ, атрымаць запрашэнне на гутарку або кансультацыю.

title: Электронны кірмаш вакансій мінскіх прадпрыемстваў пройдзе 6 мая


description: У склад дэлегацыі на чале са старшынёй "Беллегпрама" Таццянай Лугіной увайшлі прадстаўнікі вядучых прадпрыемстваў, у тым ліку Баранавіцкага вытворчага баваўнянага аб'яднання, прадпрыемства "Белвест", Мінскага вытворчага гарбарнага аб'яднання, пінскага "Палесся", а таксама члены Асацыяцыі лёгкай прамысловасці Беларусі.

title: Прадпрыемствы "Беллегпрама" прадстаўлены на тэкстыльнай выстаўцы ў Ташкенце


description: Ратавальнікі Віцебскай вобласці сёння ўпершыню правялі анлайн-парад у рэжыме відэасувязі для ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны, былых работнікаў пажарнай аховы.

title: ФОТАФАКТ: Анлайн-парад для ветэранаў прайшоў на плошчы Перамогі ў Віцебску


description: Кіраўнікі дзяржаў абмеркавалі абстаноўку ў абедзвюх краінах, абмяняліся меркаваннямі па актуальных пытаннях.

title: Лукашэнка і Аліеў правялі тэлефонную размову


description: Новая мадэль аўтобуса распрацавана кітайскім аўтавытворцам Foton Motor Group і з'яўляецца ўдасканаленай версіяй мадэлі, уведзенай у эксплуатацыю ў сакавіку.

title: У Пекіне прышчэпку ад COVID-19 можна зрабіць у спецыяльна абсталяваным аўтобусе


description: Як удакладнілі ў экстранных службах, загінулыя былі паўналетнімі, яны памерлі ў бальніцы.

title: Пажар у маскоўскай гасцініцы: 2 чалавекі загінулі, 18 пацярпелі


description: Форум "Беларусь інтэлектуальная" ў першую чаргу прызначаны для таго, каб вызначыць значныя магістральныя напрамкі развіцця не толькі тэхналогій і навукі ў нашай краіне, але і ў цэлым грамадства.

title: У форуме "Беларусь інтэлектуальная" ўдзельнічаюць больш за 200 маладых даследчыкаў


description: Штогод у Беларусі выпускаюцца кнігі і брашуры на англійскай, нямецкай, французскай, кітайскай, іспанскай, лацінскай, італьянскай, польскай, царкоўнаславянскай мовах.

title: Больш за 8 тыс. найменняў кніг і брашур выпушчана ў Беларусі ў 2020 годзе


description: Калі былі арэнай самых жорсткіх сутыкненняў паміж пратэстуючымі і сіламі бяспекі. На працягу некалькіх тыдняў мітынгуючыя перакрывалі некаторыя з асноўных пад'язных дарог да горада, у сувязі з чым была сур'ёзна парушана пастаўка рэсурсаў.

title: Жыхары буйнейшага горада Калумбіі засталіся без паліва і прадуктаў харчавання з-за пратэстаў


description: Паводле даных паліцыі, былі арыштаваны 121 дарослы і 28 чалавек ва ўзросце да 18 гадоў.

title: У Каліфорніі 149 чалавек арыштаваны за вандалізм і парушэнне каменданцкай гадзіны


description: Сёння праходзіць чацвёртае пасяджэнне Канстытуцыйнай камісіі. Разглядаюцца прапановы па змяненні канстытуцыйных палажэнняў аб функцыях і паўнамоцтвах парламента - Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

title: У Канстытуцыі замацуюць забарону на сумяшчэнне пасад дэпутата і члена ўрада


description: У маі мінулага года ў час святкавання 75-годдзя Перамогі музей аб'явіў акцыю "І ў памяці, і ў сямейным альбоме". На працягу года жыхары Віцебска, чые родныя і блізкія былі ўдзельнікамі Вялікай Айчыннай вайны, прадаставілі ў музей вялікую колькасць інфармацыі.

title: У Віцебску адкрыецца выстаўка ваенных прадметаў з сямейных архіваў


description: Міністр спорту і турызму Сяргей Кавальчук накіраваў у адрас прэзідэнта Міжнароднага саюза біятланістаў (IBU) Оле Даліна адкрытае пісьмо.

title: Міністр спорту Беларусі звярнуўся з адкрытым пісьмом да кіраўніка IBU


description: "У Баранавічах будуць помніць афіцэраў, мужчын, якія пры крушэнні самалёта цаной сваіх жыццяў не дапусцілі іншых чалавечых ахвяр", - сказаў Юрый Грамакоўскі.

title: У Баранавічах увекавечаць памяць лётчыкаў Андрэя Нічыпарчыка і Мікіты Куканенкі


description: Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка 26 мая ў парламенце сустрэнецца з дэпутатамі, членамі Савета Рэспублікі, Канстытуцыйнай камісіі. На мерапрыемства таксама запрошаны кіраўнікі розных узроўняў і людзі, якія фарміруюць грамадскае меркаванне.

title: Лукашэнка прыняў прапанову парламентарыяў - Эйсмант раскрыла падрабязнасці маючай адбыцца сустрэчы ў Авальнай зале


description: Экспарт беларускіх харчовых тавараў і сельскагаспадарчай сыравіны за першы квартал вырас на 5,3 працэнта, за мяжу пастаўлена тавараў на суму каля $1,5 млрд.

title: Экспарт беларускай сельгаспрадукцыі ў Кітай у I квартале вырас на 87,7 працэнта


description: Дакументам прадугледжваецца, што ў выпадку гібелі кіраўніка дзяржавы ў выніку замаху, учынення акта тэрарызму, знешняй агрэсіі, іншых насільных дзеянняў усе дзяржаўныя органы і іх службовыя асобы дзейнічаюць у адпаведнасці з рашэннямі Савета бяспекі, на пасяджэннях якога старшынствуе прэм'ер-міністр.

title: Лукашэнка падпісаў дэкрэт аб абароне суверэнітэту і канстытуцыйнага ладу


description: Усяго будзе працаваць каля 5,5 тыс. дзіцячых аздараўленчых лагераў. Цяпер завяршаецца іх падрыхтоўка, у хуткім часе пачнецца прыёмка аб'ектаў.

title: Больш за 342 тыс. дзяцей плануюць аздаравіць гэтым летам у Беларусі


description: Прэс-сакратар прэзідэнта РФ таксама адзначыў, што ў Крамлі не бачаць падстаў не давяраць тлумачэнням беларускага боку адносна ажыццёўленых ім дзеянняў у сітуацыі з самалётам Ryanair.

title: Крэмль: на Захадзе не спрабуюць разабрацца ў сітуацыі з самалётам Ryanair, толькі сякуць з-за пляча


description: "Мы цяпер павінны задаволіць усе запісы, якія ёсць у паліклініках, з упорам на пажылое насельніцтва. Працуем па мэтавых групах, звязаных і з камарбіднай паталогіяй", - сказаў Дзмітрый Піневіч.

title: Міністэрства аховы здароўя: пры вакцынацыі ад COVID-19 акцэнт робіцца на пажылых


description: Акрамя таго, калектыў атрымаў высокую ўзнагароду "За лепшае выкананне духоўнай праграмы", а яго канцэртмайстар Кацярына Мядзведзева - спецыяльны дыплом у намінацыі "Лепшы канцэртмайстар".

title: Гран-пры форуму "Папараць-кветка БДУ" заваяваў народны хор "Белая вежа"