title: "Я быў жанчынай, геем, індзейцам і старым". Прызнаньні крамлёўскага троля

maintext:
Источник материала: Свабода
23 лютага 2021 году адміністрацыя Твітэра ў чарговы раз выдаліла акаўнты супрацоўнікаў «фабрыкі троляў» — расейскай інтэрнэт-структуры, зьвязанай з «поварам Пуціна» бізнэсоўцам Яўгенам Прыгожыным. Акаўнты былі выдалены за распаўсюд дэзынфармацыі, накіраванай супраць ЗША і ЭЗ.
Па дадзеных амэрыканскіх уладаў і некалькіх журналісцкіх расьсьледаваньняў, сеткі фэйкавых акаўнтаў, зьвязаныя з «фабрыкай троляў» у Ольгіна ў Санкт-Пецярбургу, з 2015 года разьмяшчалі палітычную рэкляму і тысячы фэйкавых пракрамлёўскіх пастоў і камэнтароў у інтэрнэце, у тым ліку ў яго амэрыканскім і расейскамоўным сэгмэнтах. Гэтую дзейнасьць «фабрыка троляў» пад іншай назвай працягвае да гэтага часу.
У 2018 годзе Оксфардзкі ўнівэрсытэт і аналітычная кампанія Graphika прадставілі дасьледаваньне аб тым, як супрацоўнікі «фабрыкі» спрабавалі ўплываць на палітычныя працэсы ў ЗША і палярызаванае амэрыканскае грамадзтва. Тролі, у прыватнасьці, стваралі правакацыйныя пасты на вострыя тэмы: правы ЛГБТ, парушэньне правоў афраамэрыканцаў і паліцэйскае свавольства, мігранты, абарот зброі і так далей.
Былыя супрацоўнікі «фабрыкі троляў» у інтэрвію распавядалі, што супрацоўнікі «замежнага аддзелу» павінныя былі ўдзельнічаць у онлайн-дыскусіях на добрай ангельскай, выдаючы сябе за амэрыканцаў.
Адзін з былых работнікаў замежнага аддзела «фабрыкі» пагаварыў з Радыё Свабода пра тое, як пісаў камэнтары на амэрыканскіх парталах ад імя фэйкавых асоб. Паводле яго слоў, ён шукаў працу копірайтэра і ў 2016 годзе ўладкаваўся на «фабрыку». «Была задача: схіляць чытачоў да думкі, што ўлада ў Амэрыцы — адстой», — коратка патлумачыў ён сэнс сваёй працы.
— Як прайшоў ваш першы дзень на «фабрыцы»?
— У кожнага аддзела ёсьць некалькі куратараў, якія ўводзяць у курс, навучаюць, дапамагаюць напачатку, карэктуюць працу. Мой куратар сказаў: «Тваё творчае заданьне — прачытаць артыкул на замежным навінавым сайце, зразумець праблематыку, пераказаць яе сьцісла і прапанаваць чатыры-пяць камэнтароў на балючыя кропкі гэтага артыкулу».
Кожнаму супрацоўніку выдаецца вялікая колькасьць сім-картаў, на іх заводзяцца акаўнты. Прычым акаўнты заводзяцца з рознымі проксі па прынцыпе: мясцовы жыхар, дзяржслужбовец, стары, малады, жанчына, цемнаскурая жанчына... Пабольш пэрсанажаў. Праца немудрагелістая, 12 гадзін у дзень сядзець, чытаць артыкулы, пісаць камэнтары, іх павінна быць не менш за сто, а лепш 120 у дзень.
Я займаўся навінавымі сайтамі, іншыя — больш сур’ёзнымі: The New York Times, The Washington Post. Нехта займаўся Фэйсбукам, хтосьці ютубам. І так кругласутачна, днём і ноччу. Трэба было пісаць камэнтары, якія выклікаюць рэакцыю, павінная была разьвівацца дыскусія.
— Патрабуецца ідэальнае веданьне ангельскай мовы, каб у вас не западозрылі замежніка?
— Узровень мовы правяраўся ў першы ж дзень. У мяне ўсё ў парадку з ангельскай. Каб не раскусілі, што я троль, я павінен быў пастаянна засвойваць слэнг. Мы пісалі камэнтары ў стылі кароткіх укідаў, адзін-два сказы.
У The Washington Post і іншыя сурʼёзныя выданьні пісалі хлопцы-мастадонты — і ў пляне веданьня мовы, і па глыбіні разуменьня праблемы. Былі і хлопцы, якія пісалі эсэ. Кожны дзень ім трэба было напісаць ад двух да пяці разгорнутых гісторый. Нібыта нейкі амэрыканец вылівае душу на форуме. Трэба было ўвесь час мяняць пэрсанажаў, знаходзіць новыя фатаграфіі, лякацыі, каб чытач думаў, што піша рэальны чалавек адкуль-небудзь з Канзасу.
— Ці дакладна, што трэба было выказваць экстрэмісцкія, радыкальныя пункты гледжаньня, каб правакаваць шок, абурэньне? Адзін піша ад імя вельмі правага, другога ад крайне левага, каб бурленьне ўзьнікала?
— Задачы прызыву да тэрору і гвалту не стаяла. Была іншая задача: схіляць чытачоў да думкі, што ўлада ў Амэрыцы — адстой. Гей-шлюбы легалізавалі? Мой пэрсанаж, пастар-баптыст, абураны: якая ганьба, я не магу гэтых людзей пажаніць, таму што гэта супярэчыць хрысьціянскай традыцыі. Мэдычная рэформа? Ясна, што яна правалілася. Паліцэйскі забіў чарнаскурага? Гэта таму, што ўрад не абараняе народ.
Нас было прыкладна 10 чалавек, і мы дамаўляліся на лятучцы: возьмем гэтыя 10 артыкулаў, створым хваляваньне. Першы камэнтар пад любым артыкулам шмат што вызначае. Усё гэта лайкаць, пішуць пра гэта. Галоўнае было вызначыць вэктар палемікі.
— Дзесяць чалавек працавалі толькі на навінавых сайтах. А колькі ўвогуле было супрацоўнікаў у замежным аддзеле? Ці існуюць рэдакцыі на ўсіх мовах?
— Увесь наш паверх быў замежны. Але ў іншыя кабінэты не пускалі. У нас сядзела чалавек 25. Былі сталы, дзе сядзелі хлопцы на фэйсбуку, чалавека тры-чатыры пісалі эсэ. Асноўная маса — гэта мы, навіншчыкі. Былі топавыя, кшталту супэрэксперты, чалавек пяць, якія надзвычай добра ведалі мову і маглі зрабіць сваю працу гадзіны за чатыры.
Насупраць нас быў аддзел, дзе працавалі з фотаздымкамі. Хлопцы рабілі ўсялякія мэмы, трызьненьне, якое прыцягвае ўвагу. Іх задача была кіраваць трафікам, каб народ масава пераходзіў за кошт мэма ці прывабнай карцінкі на якую-небудзь спасылку. Велізарны расейскамоўны аддзел быў падзелены па рэгіёнах — Расея, Казахстан, Украіна: там казалі, што Расея малайцы, а Крым наш.
— А для англамоўнай публікі трэба было пісаць пра тое, што Расея лепш за ўсіх?
— Расейская тэма ўзьнімалася вельмі непросталінейна. Напрыклад, ёсьць якая-небудзь гісторыя пра Пуціна, можна было адказаць так: хлопцы, паглядзіце, вось у Амэрыцы нічога не працуе, а нават у Расеі, незразумелай краіне, ужо ёсьць тое і тое. Але не наўпрост: «ага, Расія — крута». З чаго б раптам чалавек з Арызоны стаў «тапіць» за Расею?
— Для таго, каб пэрсанаж выглядаў пэўна, вы павінны былі стварыць яму акаўнт з асабістай інфармацыяй?
— Ты рэгіструесься ня на сайце, а на сэрвісе, які дае права камэнтаваць. Там патрэбна мінімальная інфармацыя. А вось у фэйсбуку людзі напаўнялі акаўнты цалкам, яны іх доўга вялі, рабілі выгляд, што чалавек працуе ў рэальна існуючай арганізацыі. Трэба было фоткаць, напрыклад, ежу, каб жыцьцё ў акаўнце ішло.
— Часта бывалі выкрыцьці?
— Што такое выкрыцьцё? Табе нехта прадʼяўляе: мы ведаем, што ты троль. А ты ў адказ: а мы ведаем, што ты троль. Ну і што?
— Колькі было пэрсанажаў, ад імя якіх вы пісалі?
— 50-60. Я сабе зрабіў такую мапу, памятку па Амэрыцы, у мяне па ўсёй краіне ўсюды былі свае пэрсанажы, асабліва там, дзе нейкія падзеі адбываюцца. Даводзілася стала заходзіць у розныя акаўнты, потым выходзіць. Гэта справа звычкі, канвеерная сьвядомасьць.
— Інструктары вам казалі: стварыце, да прыкладу, шэсьць прапаведнікаў-баптыстаў і аднаго гея? Ці вы рабілі ўсё па ўласнай ініцыятыве і ніхто не правяраў, якіх пэрсанажаў вы прыдумваеце?
— Не, усё было строга, гэта было дакладнае заданьне. Трэба было стварыць, напрыклад, вэтэрана, які ўдзельнічаў у віетнамскай вайне ці ў ірацкім канфлікце, сацыяльнага работніка, вельмі тлустую жанчыну, якая сядзела на вэлфэры, хлопца, які зьбіраецца паступаць у каледж, чарнаскурага, мэксыканца. У мяне была нават парачка індзейцаў, якія пісалі, што вось вы, сволачы, нас усіх перабілі.
Пад рэформу з гей-шлюбамі (у 2015 годзе яны былі ўказам Барака Абамы легалізаваныя ва ўсіх штатах ЗША) абавязкова трэба было завесьці кучу гей-френдлі-акаўнтаў і, наадварот, кансэрватараў. Была табліца, хто зьяўляецца адкрытым геем ва ўладзе. Гэтым можна было карыстацца: хлопцы, вы што, у вас ва ўрадзе такое! А іншыя павінны былі казаць: не, у кожнага ёсьць права.
— То бок, вы пісалі за прыхільніка гей-шлюбаў, а праз пяць хвілін пераключаліся і сабе ж адказвалі ад імя гамафоба?
— Гледзячы якая галінка. Сабе адказваць — гэта калі наогул нуль камэнтароў. А так напісаў спачатку ад імя гея, ідзеш па наступных навінах, ад іншага пэрсанажу нешта напісаў, праз гадзіну вярнуўся, а там далей ужо 50 чалавек адказалі, ты пішаш камусьці.
Так, даводзілася мяняць пэрсанажаў. Спачатку ты гей, потым прапаведнік, потым паліцэйскі, потым індзеец. Адзін піша: я міма праходзіў, два мужыка цалаваліся, мяне званітавала, як так можна? Наступны адразу ж піша: гей-парад, ура, баль падчас чумы! Усюды быў падтэкст: альбо ў Амэрыцы ўсё з глузду зьехалі, альбо ўрад вінаваты.
— А ці не здаралася так, што адзін троль адказваў іншаму тролю, што сядзеў побач?
— Усе павінныя былі паказваць сваіх пэрсанажаў, і была інструкцыя: гэтым не адказваць, таму што гэта свае. Нейкі час гэта трымалася, потым зноў забылася. Бывалі сьмешныя сытуацыі. Хтосьці пачынае ў куце рагатаць: «Гэта я пад гэтым імем, навошта ты мне адказваеш?» Стараліся дамаўляцца.
— Гэта не цяжка для псыхікі?
— Рэальна цяжка. Сядзіш па 12 гадзін перад экранам, табе трэба ўсю гэтую бздуру чытаць. Графік працы — два дні праз два, але можна было мяняцца зьменамі. Пяць дзён працуеш па 12 гадзін і на чацьвёрты ўжо мала што разумееш. Сьмешна, што ў некаторых хлопцаў надыходзіла вытворчае адчужэньне. Я таксама такое злавіў пару разоў: пачынаеш верыць у тое, што ўсё робіш па-сурʼёзнаму, нейкія спрэчкі ўзьнікаюць, маральныя дылемы. У мяне рэальна галава пачынала кіпець. Я таму адтуль і зваліў праз чатыры месяцы.
— Колькі вы атрымлівалі? У аддзелах, дзе пішуць камэнтары ў Вконтакте або ў фэйсбуку на расейскай мове, плацяць усяго 40-45 тысяч рублёў у месяц (каля 600 даляраў). Але вы прывілеяваныя былі?
— Нічога падобнага, усім плацілі прыкладна 45 тысяч, плюс можна было, напрыклад, узяць дадатковыя зьмены. Начному аддзелу плацілі крыху больш. Калі пішаш камэнтары, якія крута лайкаюць, маглі заплаціць дадаткова — якую-небудзь дробязь, шчыра кажучы. Але былі вельмі строгія штрафы. Ты спазьняесься на адну хвіліну — мінус тысяча рублёў. Пры ўваходзе ў кожнага картка пад прозьвішчам: спазьніўся на пяць хвілін — 5 тысяч рублёў. Штрафы былі настолькі часта, што 45 тысяч атрымаць — трэба было яшчэ пастарацца. Гэта значыць, яны вельмі прагныя.
— Ці былі нейкія палітінфармацыі, дзе вам тлумачылі, навошта вы пераўвасабляецеся ў геяў і індзейцаў?
— Былі курсы, майстар-клясы, дзе тлумачылі, што адбываецца. Але навошта мы ўсё гэта робім, ніхто нават не пытаўся. Ёсьць такая праца, падабаецца — ок, не падабаецца — да пабачэньня. Там можна было выйсьці пакурыць, але мы вельмі акуратна размаўлялі паміж сабой, спрачаліся пра лінгвістычную частку, як лепш што сказаць па-ангельску. Пытаньняў, навошта наогул гэта трэба, не было. Трэба, і ўсё.
— У вас быў любімы пэрсанаж, ад імя якога вам падабалася пісаць?
— Магу сказаць, каго я запомніў добра: у мяне быў вэтэран, якому ўвогуле на ўсе пляваць, шалёны дзядуля, белы, рэспубліканец, ён сам усё сабе зарабіў, свой камбайн іржавы. Яшчэ ў мяне быў 18-гадовы цемнаскуры рэпэр: «Якога хрэна лічаць, што я прадаю наркотыкі? Што за стэрэатып? Усіх маіх сяброў ужо адстралялі, яны нават да 16 гадоў не дажылі, як мух гасяць, ніхто пра гэта не распавядае».
Яшчэ была вельмі тлустая жанчына, тыпу два цэнтнэры важыць, яна абуралася мэдычнай рэформай. «Я хачу нармальнага абслугоўваньня, якога чорта я павінная плаціць дзве-тры тысячы даляраў за нейкую хрэнь, якая ніяк мне не дапамагае?! Таму я афіцыйна раблюся беспрацоўнай, буду смактаць кроў з гэтай дзяржавы, пакуль ёсьць магчымасьць, і жэрці наггетсы да страты прытомнасьці ».
— І ўсіх гэтых пэрсанажаў прыдумалі куратары?
— Яны проста прапаноўвалі варыянты, а далей я ўжо сам пачаў прыдумляць. Можна было паглядзець на ютубе ў навінах відэа відавочцаў, як яны выглядаюць, якога ўзросту, пра што гавораць. Трэба было стварыць, напрыклад, араба, які жыве ў Амэрыцы і ўжо асіміляваўся. «Што, вы лічыце, калі ў мяне барада, то я тэрарыст?» Мы самі фантазіравалі за пэрсанажаў: «Я са школы ішоў, пачуў страляніну. На ровары ехаў, паехаў паглядзець, а там вось такое дзеецца».
— Ці былі заданьні нейкіх амэрыканскіх палітыкаў мачыць, а нейкіх хваліць — асабліва ў час выбараў?
— Пэрыядычна. Часам з раніцы прыходзіў адмін і казаў: так, сёньня «топім» за дэмакратаў ці за рэспубліканцаў. «Хай хоць бы Трамп падняў з каленяў гэтую краіну. Хто заўгодна, абы не Абама».
— Барак Абама ва ўсіх выпадках быў крыніцай зла?
— Калі тлустая чорнаскурая жанчына піша, то яна хваліць: «Дзякуй табе, бро, ты хоць зьвярнуў увагу на нашае камʼюніці. У мяне сын сядзіць 10 гадоў за забойства, ты хоць неяк дапамагаеш». Але далей: Obamacare — поўны фэйк і лайно. Гэта значыць любая пахвала ператвараецца ў нэгатыў.
— Ваш былы калега мне казаў, што ў яго да гэтага часу згрызоты сумленьня, сапсаваная карма, ён саромеецца, што займаўся такой падступнай справай, і хоча гэтую «фабрыку» выкрыць. У вас няма такіх адчуваньняў?
— Калі шчыра, не. Верыць на слова камусьці ў інтэрнэце — гэта проста абсурд. Я наогул не чытаю і не гляджу ніякія навіны, не ўдзельнічаю ні ў якіх палітычных акцыях, ніякім палітыкам не давяраю. Я і да гэтага працаваў трошкі ў палітыцы, зьбіраў дадзеныя на думскіх выбарах, паезьдзіў па Расеі. Так што мне ўвесь гэты бруд быў абсалютна зразумелы, ня выклікаў ніякага зьдзіўленьня. Проста такі вопыт.


title: Жонка Статкевіча: Мікалаю выставілі артыкул за арганізацыю масавых беспарадкаў. Пойдзе як рэцыдывіст

maintext:
Источник материала: Свабода
Першапачаткова Статкевічу выставілі абвінавачаньне за «арганізацыю ці ўдзел у дзеяньнях, што груба парушаюць грамадзкі парадак» (ч.1 арт 342). Гэта да 8 гадоў.
Потым дадалі «Арганізацыю масавых беспарадкаў» — гэта да 15 гадоў.
А цяпер, паводле Мікалая, перакваліфікавалі ўсё ў адно: «Арганізацыя масавых беспарадкаў». Па гэтым жа артыкуле пасьля разгону Плошчы-2010 яму далі 6 гадоў узмоцненага рэжыму. Выйшаў па амністыі ў 2015 — цяпер у яго непагашаная судзімасьць: для асабліва цяжкіх злачынстваў яна лічыцца нязьнятай 8 гадоў пасьля вызваленьня. З улікам гэтага ён пойдзе як рэцыдывіст, мяркуе Марына.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);

fasttext_language: be


title: Вайскоўцы разганялі мірных пратэстоўцаў на падставе сакрэтнага ўказу Лукашэнкі, - "Беларускі народны трыбунал"

maintext:
Источник материала: Свабода
«У адказе пазначана , што ў сувязі з масавасьцю акцый ня вёўся ні ўлік удзельнікаў, ні працягласьць, ні дата або месца. Інакш кажучы, па горадзе без разбору бегалі „манэўровыя атрады“, хапалі ўсіх запар і цягнулі ў РУУС. Ніякіх відэазапісаў для ідэнтыфікацыі. Але самае цікавае — спасылка на ўказ Лукашэнкі ад 23 лютага 2012 году № 99-с. Ягоныя ўказы даўно ставяцца вышэй за Канстытуцыю, але сярод іх маса закрытых ад шырокай публікі», — гаворыцца ў публікацыі.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: БЭ-ЭН-ЭР. Вымаўляйма (і перакладайма на іншыя мовы) правільна

maintext:
Источник материала: Свабода
Беларуская Народная Рэспубліка — БЭ-ЭН-ЭР. На заходніх мовах прыметнік „народная“ найлепш перадаваць як „дэмакратычная“. Прынамсі ня будзе сугучнасьці з „ДНР-ЛНР“.
Сьцісла:
Чаму Народная Рэспубліка ? Лацінская res publica і так азначае ‘справа народная’, ‘рэч паспалітая’.
? Лацінская і так азначае ‘справа народная’, ‘рэч паспалітая’. У трох Устаўных Граматах БНР слова народ і аднакаранёвыя ўжытыя 44 разы.
Бо рэспубліка парывала з манархіяй, а эпітэт народны — і пра волю народу, і пра суб’ектнасьць беларускай нацыі: Рэспубліка беларускага народу.
парывала з манархіяй, а эпітэт — і пра волю народу, і пра суб’ектнасьць беларускай нацыі: Рэспубліка беларускага народу. А ў дакумэнтах БНР па-француску дзяржава завецца la République démocratique . Народаўладзьдзе = дэмакратыя.
. Народаўладзьдзе = дэмакратыя. У ХХ стагодзьдзі былі „народныя рэспублікі“ двух зусім розных відаў. Свабодныя нацыянальныя дзяржавы (УНР, БНР) — і сатэліты камуністычнай Масквы (Мангольская, Польская ды іншыя „народныя рэспублікі“).
Таму назву БНР на заходніх мовах найлепш перадаваць як „дэмакратычная“ . Каб не сугучна з „ДНР-ЛНР“.
. Каб не сугучна з „ДНР-ЛНР“. Вымаўляйма БНР літара за літарай: БЭ-ЭН-ЭР.
Чаму „Народная“?
9 сакавіка споўнілася 100 гадоў, як Выканаўчы камітэт Рады Ўсебеларускага зьезду абвясьціў Беларусь Народнай Рэспублікай. А чаму менавіта Народнай? Здавалася б, сам лацінскі выраз res publica — ‘справа народная’, ‘рэч паспалітая’ — ужо мае на ўвазе народаўладзьдзе.
Пастараюся застацца ў межах моўных развагаў, а гістарычныя вехі, калі трэба, удакладняць гісторыкі. Здаецца, першым у нашым рэгіёне формулу Народная Рэспубліка вынайшаў праф. Міхайла Грушэўскі. 20 лістапада 1917 году на ягоную прапанову ІІІ Унівэрсалам Украінскай Цэнтральнай Рады абвешчаная Ўкраінская Народная Рэспубліка. (А яе незалежнасьць — IV Унівэрсалам ад 22 студзеня 1918 г.)
Цягам некалькіх месяцаў на постымпэрскай прасторы былі абвешчаныя яшчэ некалькі Народных Рэспублік: Крымская (13 сьнежня 1917 г.), Кубанская (28 студзеня 1918 г.), пазьней Азэрбайджанская (28 траўня 1918 г.), Заходнеўкраінская (13 лістапада 1918 г.).
Украінскі альгарытм і ўзоры не маглі не ўплываць на беларусаў. Зрэшты, як Грушэўскі, так і многія заснавальнікі БНР левай арыентацыі пачуваліся ўкарэненымі ў народніцкую грамадзка-палітычную традыцыю (для беларусаў гэта група „Гомон“). У трох нашых Устаўных Граматах слова народ, народы і аднакаранёвыя ўжытыя 44 разы.
ІІ Грамата падводзіць да абвяшчэньня Народнай Рэспублікі адпаведнымі словамі:
(...) Вялікі Народны Збор — Усебеларускі Зьезд 5—17 сьнежня 1917 року‚ дбаючы аб долі Беларусі, зацьвердзіу на яе землях рэспубліканскі лад. Выпауняючы волю Зьезду і баронючы дзержауные правы народу‚ Спауняючы Камітэт Рады Зьезду гетак пастанауляе аб дзержауным устрою Беларусі і аб правох і вольнасьцях яе грамадзян і народау:
1. Беларусь у рубяжох разсялення і лічбеннай перавагі беларускаго народу абвешчаецца Народнаю Рэспублікай. (...)
(Паводле: Архівы БНР. Т. І. Кн. 1. Укл. С. Шупа. Вільня—Нью-Ёрк—Менск—Прага, 1998.)
Рэспубліка парывала з манархіяй, а эпітэт народны меў падкрэсьліваць і народаўладзьдзе, і адначасова суб’ектнасьць беларусаў як нацыі. Народ тут, відавочна, то ўсе жыхары краіны, то беларусы паводле нацыянальнай прыналежнасьці, а народы ў множным ліку — этнічныя групы.
За сваю францускую яны ня мусяць выбачацца
Здавалася б, прыметнік народны на заходнія мовы мусіў перакладацца аднакаранёва з назоўнікам народ — people’s/popular, populaire, volkes...
Але ў дакумэнтах БНР — у пашпартох, на пячатках, у перакладах афіцыйных лістоў — па-француску дзяржава завецца la République démocratique. Гэтак у дыпляматычным пашпарце ўзору 1919 году з подпісам прэм’ера Антона Луцкевіча, у лісьце да мірнай канфэрэнцыі ў Парыжы ў траўні 1919 г., у лісьце Вацлава Ластоўскага на імя старшыні Лігі Нацыяў ад 16 сьнежня 1920 г. ды ў іншых дакумэнтах. (Тады яшчэ слова Беларуская перадавалі ўсімі магчымымі і немагчымымі спосабамі: ня толькі de Belarous, але і Blanche-Ruthénienne, de la Ruthénie Blanche, de la Russie Blanche і інш.)
Праўда, Мэмарандум для Лігі Нацыяў падпісаны Пётрам Крачэўскім у ролі Le président de la Republique Nationale de la Ruthénie Blanche (Прага, травень 1926 г.). Але так было рэдка.
І па-ангельску таксама дэмакратычная, як у падпісаным А. Луцкевічам у Парыжы калектыўным пратэсьце супраць міжнароднага прызнаньня адм. Калчака ад 17 ліпеня 1919 г. Там White-Ruthenian Democratic Republic. У навуковых выданьнях па-ангельску прыметнік Democratic пасьлядоўна ўжываецца і пасьля ІІ Усясьветнай вайны, калі ангельская стала галоўнаю міжнароднаю моваю сьвету: Jan Zaprudnik. Constituent Charters of the Byelorussian Democratic Republic (пераклад Thomas E. Bird і Jan Zaprudnik, „Запісы“ № 13, 1975). Перадрукаваныя ў „Byelorussian Statehood: Reader and Bibliography“ ў 1988 г.
Пасьля абвешчаньня незалежнасьці Рэспублікі Беларусі ў 1991 годзе ў навуковых працах зьяўляецца прыметнік Belarusan, і дзяржава называецца Belarusan Democratic Republic (BDR). Гэтак у кнігах „Belarus: At a Crossroads in History“ Яна Запрудніка (1993), „Belarusans in the United States“ Вітаўта Кіпеля (1999) ды іншых. Гэтая назва (з варыянтам Belarusian) і скарот BDR сталі стандартам у ангельскамоўных тэкстах. Часам даюць і BNR — для пазнавальнасьці.
Відавочна, Народная для айцоў-заснавальнікаў Рэспублікі адпавядала паняцьцю δημοκρατία — народаўладзьдзе. Падобна мысьлілі ў іншых новаабвешчаных дзяржавах. У дыпляматычным пашпарце УНР па-француску — La République Démocratique d’Ukraine. Аналягічна ў Азэрбайджане: Нацыянальная рада абвясьціла Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti. Xalq — народ. Але Дэклярацыя Незалежнасьці мела і францускую вэрсію, а там La République Démocratique de l’Azerbaidjan.
Адрасат Кайзэр выбыў — і загучаў фольк
Аднак па-нямецку пісалі іначай. У згаданым дыпляматычным пашпарце БНР ёсьць і нямецкі тэкст: Wir, die Regierung der Weissruthenisches Volksrepublik… (Мы, Урад Беларускай Народнай Рэспублікі…) — з даслоўным перакладам тэрміну Народная як volks-.
Чаму ж менавіта на нямецкую пераклад інакшы? У нямецкамоўнай прасторы пасьля сыходу праславутага кайзэра зь яго ліставаньнем зьявіліся дзяржавы з азначэньнем „народная“: Volksstaat Hessen (Народная дзяржава Гэсэн), Freie Volksstaat Württemberg (Свабодная народная дзяржава Вюртэмбэрг), Volksstaat Reuß (Народная дзяржава Ройс) у цяперашняй Турынгіі, урэшце Volksstaat Bayern. Назваю адмяжоўваліся ад манархічнай мінуўшчыны. І яна ня сьведчыла пра камуністычнасьць, адрозна ад прыметніка „савецкая“.
Яшчэ прыклад некамуністычнай народнай рэспублікі ў Цэнтральнай Эўропе — Magyar Népköztársaság, Вугорская Народная Рэспубліка (зь перапынкам зь лістапада 1918 па лета 1919 г.). Каб ня блытаць з пасьляваенным савецкім сатэлітам, яе часьцей называюць Першай Вугорскай рэспублікай, апускаючы прыметнік народная як збыткоўны.
Каб ня блытаць
Так, народныя рэспублікі двух відаў блытаць нельга. За прывабны эпітэт народны ішла барацьба. Ім паляпшалі свой імідж бальшавікі: успомнім хаця б „народных комиссаров — наркомов“ ды „наркоматы“. Назва марыянэткавай „Украінскай народнай рэспублікі Саветаў“ (Харкаў, 25 сьнежня 1917 — 19 сакавіка 1918 г.) відавочна перанятая ад УНР з мэтаю заблытаць грамадзтва і адкалоць ад апошняй тэрыторыю. Гэта была першая ўзурпацыя бальшавікамі тэрміну народная рэспубліка. Пазьней былі Бухарская (1920–1924) і Харэзьмійская (1920–1923) „народныя савецкія рэспублікі“; сатэліты камуністычнай Масквы — Тувінская (1921) і Мангольская (1924) Народныя Рэспублікі.
Ну а пасьля ІІ Усясьветнай вайны вайны азначэньне пашырылася на Цэнтральную і Паўднёвую Эўропу, якую кантраляваў СССР (тут „народнымі рэспублікамі“ пабывалі Альбанія, Баўгарыя, Вугоршчына, Польшча, Румынія, фэдэрацыйная Югаславія). Такія назвы ўжо адназначна перакладаліся на ангельскую і францускую як People’s і populaire ды сыгналізавалі, што дзяржава недэмакратычная і, хутчэй за ўсё, залежыць ад Крамля.
Менавіта з тымі ПНР і МНР і „рыфмуюцца“ цяперашнія „ДНР-ЛНР“.
БЭ-ЭН-ЭР — не „дыныры“
Як вымаўляць абрэвіятуру БНР? Зразумела, літара за літарай. Усе яны ў новай беларускай азбучнай традыцыі назваў не мянялі: БЭ-ЭН-ЭР. (Такі фармат назваў — звычайна „выбухны зычны + Э“ і „Э + невыбухны зычны“ — стварылі яшчэ рымляне.) Носьбіты беларускай клясычнай моўнай (і БНРаўскай палітычнай) традыцыі — як Івонка Сурвіла — выразна і пасьлядоўна кажуць Бэ-эН-эР.
То адкуль жа бярэцца вымаўленьне „бэ-нэ-эр“ ? Яго не патлумачыш імкненьнем да мілагучнасьці: і ў першым, і ў другім выпадку ёсьць зьбег галосных „э-э“. Значыць, cherchez le Russe?
Але і ў расейскім вымаўленчым стандарце, зафіксаваным у слоўніках пад рэдакцыяй культавага Д. Розэнталя, абсалютную бальшыню літарных абрэвіятураў вымаўляюць паводле назваў літараў: ХДС [хадээс], СНЛАД [эсэнэладэ], СФРЮ [эсэфэръю] (дзьве апошнія ўжо сталі гістарычнымі). Цягам ХХ стагодзьдзя расейская норма рабіла пэўныя саступкі прастамоўнаму называньню літараў, але толькі для сьвісьцячых С і Ф: ФРГ [фээргэ]. Называць літары для санорных гукаў прастамоўным чынам (як МЭ ) у скаротах не дазваляецца. Скароты МНР і ПНР расейскія артаэпічныя слоўнікі патрабуюць вымаўляць толькі як эМ-эН-эР і Пэ-эН-эР.
На жаль, беларускія афіцыйныя нарматыўныя даведнікі тут не дапамогуць. У „Арфаэпічным слоўніку беларускай мовы“ 2017 г. (да якога наагул шмат пытаньняў) літарных абрэвіятураў няма ўвогуле. „Слоўнік беларускай мовы“ 1987 году пад рэдакцыяй М. Бірылы падаваў некаторыя такія скароты з рэкамэндаваным вымаўленьнем. Вымаўленьне ВСНГ як [вэсээнгэ] там яўна ўзята з ВСНХ [вэсэ...] у расейскіх даведніках. Чаму ВТНУ (вышэйшая тэхнічная навучальная ўстанова) трэба вымаўляць [вэтээну], а амаль тоесны тэрмін ВНУ (вышэйшая навучальная ўстанова) ужо як [вэнэу]? Усё, па-першае, несыстэмна, па-другое, няясна, на аснове якой масавай размоўнай практыкі беларускамоўных рабіліся абагульненьні.
Наагул жа для паніжэньня статусу зьявы пры яе апісаньні выкарыстоўваюць прастамоўе. У тым ліку прастамоўныя, непісьменныя назвы літараў. Менавіта таму псэўдадзяржаўныя ўтварэньні жартам называюць, прыкладам, „дыныры-лыныры“.
* * *
Падсумуйма. Чытаньне скароту БНР праз „НЭ“ недапушчальнае з гледзішча моўнай культуры (і па-беларуску, і па-расейску!). Высокі статус гістарычнай зьявы БНР не дапускае прастамоўя ў яе называньні. Толькі БЭ-ЭН-ЭР, а лепш не скарачаючы: Беларуская Народная Рэспубліка. Са сьвятам!
Першая вэрсія публікацыі 24 сакавіка 2018 г.


title: "Выціснуты лімон другі раз выкарыстоўваюць?" Як інтэрнэт адрэагаваў на інфармацыю пра затрыманьне Чыжа

maintext:
Источник материала: Свабода
Увечары 15 сакавіка затрымалі некалі набліжанага да Аляксандра Лукашэнкі бізнэсоўца Юрыя Чыжа, паведаміла «Наша ніва» са спасылкай на дзьве незалежныя адна ад адной крыніцы. Мы паглядзелі, як сацыяльныя сеткі адрэагавалі на гэта паведамленьне.
Разам з прадпрымальнікам затрымалі і кіраўнікоў некалькіх кампаній, якія засталіся ў Чыжа пасьля разгрому ягонай бізнэс-імпэрыі.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


description: З нашага агляду вы даведаецеся аб лепшых анлайн-казіно Беларусі ў 2021 годзе, а таксама сможаце выбраць бяспечны сайт з лепшымі стаўкамі для гульні на рэальныя грошы

title: Лепшыя Сайты Анлайн-Казіно Беларусі На 2021 Год


title: Служба бясьпекі Ўкраіны заявіла, што заблякавала расейскую хакерскую атаку

maintext:
Источник материала: Свабода
«Дзякуючы дзеяньням хакераў куратары з краіны-агрэсара маглі атрымаць доступ да сакрэтных дадзеных вышэйшых дзяржаўных органаў Украіны», — адзначае СБУ.
У ведамстве не ўдакладнілі, калі адбылася кібэратака. Расея пакуль не пракамэнтавала заявы ўкраінскай спэцслужбы.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Жаночая зборная Беларусі выйграла срэбра ў эстафэце на Кубку сьвету

maintext:
Источник материала: Свабода
За каманду выступілі Ірына Крыўко, Дынара Алімбекава, Ганна Сола і Алена Кручынкіна, паведамляе выданьне Tribuna.
Ганна Сола — адзіная біятляністка зборнай Беларусі, якая не падпісала ліст у падтрымку Лукашэнкі.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: "Асабіста праверу тэлефоны ва ўсіх супрацоўнікаў". Галоўны рэдактар "Нашай нівы" пра начны ўзлом тэлеграм-каналу

maintext:
Источник материала: Свабода
У ноч з 25 на 26 сакавіка тэлеграм-канал «Нашай нівы» , які налічвае каля 90 тысяч падпісчыкаў, быў узламаны. Кантроль над ім на кароткі час трапіў у рукі невядомых зламысьнікаў. Назва каналу была зьмененая на непрыстойную, а колькасьць падпісчыкаў захопнікі пасьпелі зьменшыць амаль на паўтары тысячы чалавек.
Галоўны рэдактар «Нашай нівы» расказаў Свабодзе падрабязнасьці начнога здарэньня.
«Нам пашанцавала, што ў аднаго з супрацоўнікаў на Telegram ня быў уключаны бязгучны рэжым, — кажа Ягор Марціновіч. — Чалавек атрымаў у 3:30 паведамленьне, прачнуўся і паглядзеў, што адбываецца. Вырашыў ня класьціся спаць, а пачакаць і даведацца, што будзе рабіцца далей. Сядзеў і чакаў. Так супала, што гэта быў чалавек, які меў доступ да Telegram. Убачыў, што пачынае зьмяншацца колькасьць падпісчыкаў, зьмянілася назва каналу. Ён пазваніў мне, пачалі ратаваць сытуацыю».
Па словах Марціновіча, узломшчыкі ня мелі правоў уладальніка каналу, доступ ажыцьцяўляўся праз акаўнты трох супрацоўнікаў. Таму тэхнічна супрацьстаяць узлому было ня вельмі складана, узламаныя акаўнты хутка забанілі.
«Асноўная апэрацыя палягала ў тым, каб спыніць выдаленьне падпісчыкаў, — расказвае Ягор. — З дапамогай таго, хто зьяўляецца ўладальнікам канала, мы пазбавілі правоў адміністратараў тых, хто быў захоплены. Забанілі іх. Больш небясьпекі для канала ўжо не было. Але было незразумела, што адбываецца зь людзьмі. Бо з трох захопленых акаўнтаў два былі актыўныя, а акаўнт Панкаўца быў увогуле выдалены. Таму а 4-й раніцы я паехаў да Панкаўца паглядзець, ці ён жывы і здаровы. А Панкавец думаў, што гэта прыйшлі зь ператрусам, і адчыняць не хацеў».
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Тартускі ўнівэрсытэт абвясьціў конкурс на стыпэндыі для беларускіх студэнтаў

maintext:
Источник материала: Свабода
Інстытут палітычных навук Унівэрсытэту Тарту прапануе беларусам пазмагацца за ўдзел у праграмах International Relations and Regional Studies (Міжнародныя зносіны і рэгіянальныя штудыі) і Politics and Governance in the Digital Age (Палітыка і дзяржаўнае кіраваньне ў інфармацыйную эру).
Умовы:
грамадзянства Беларусі;
дыплём бакаляўра (або яго атрыманьне да ліпеня 2021);
добрыя веды ангельскай мовы.
Заявы на ўдзел у конкурсе можна падаць да 15 сакавіка.
Стыпэндыі прызначыла Міністэрства замежных спраў Эстоніі. Агулам ведамства забясьпечыць беларускім студэнтам дзьве стыпэндыі, якія пакрыюць выдаткі на навучаньне і кошты на пражываньне.


title: Лявон Вольскі запісаў песьню на 5-годзьдзе сьмерці жонкі. ВІДЭА

maintext:
Источник материала: Свабода
Жонка Лявона Вольскага была музычным прадусарам і аўтарам шэрагу праектаў. Яна памерла 23 сакавіка 2016 году. Песьня «Толькі для цябе» насамрэч напісаная 15 гадоў таму пад уплывам Плошчы-2006 і ўвайшла ў альбом «06».
На той момант Ганна Вольская, па ўспамінах Лявона, паглыбілася ў чарговы праект, і даволі спакойна ўспрыняла музычны падарунак мужа.
Новы варыянт песьні створаны пры дапамозе Снорэ Бэргеруда. У сваім фэйсбуку Лявон Вольскі напісаў, што кампазыцыя зноў адсылае яго ў далёкі 2006, дзе ён разам з жонкай стаяў на плошчы.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: На выходных у Беларусі сілавікі затрымалі як мінімум 17 чалавек

maintext:
Источник материала: Свабода
Дакладна вядома пра затрыманьне 10 жанчын і 7 мужчын за 13-14 сакавіка. У суботу групавыя затрыманьні адбыліся на вуліцы Мірашнічэнкі і ля будынку адміністрацыі Цэнтральнага раёну ў Менску, а ў нядзелю — ля Музэю валуноў у сталічным мікрараёне Уручча на сьвяткаваньні Масьленіцы, паведамляе «Вясна».
Затрыманыя ва Ўруччы:
У суботу затрымалі мастачку Лізавету Ганчарову, вядомую ілюстрацыямі ў нацыянальным стылі, і яе бацьку. Затрымалі й магілёўскага актывіста «Таварыства беларускай мовы» Сяргея Дымкова — паводле папярэдняй інфармацыі, за бел-чырвона-белы сьцяг на бальконе. У яго кватэры правялі ператрус.
Вядомага фатографа зь мястэчка Крэва Сяргея Гапона выклікалі ў міліцыю для дачы «пісьмовых тлумачэньняў» паводле артыкулу 24.23.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Віцебскі доктар пракамэнтаваў дыялёг Лукашэнкі зь міністрам: "Перабоі з кіслародам дагэтуль здараюцца"

maintext:
Источник материала: Свабода
Піневіч адказваў на пытаньне Лукашэнкі пра інтэрвію, якое Ўладзімер Мартаў, былы загадчык аддзяленьня анэстэзіялёгіі і рэанімацыі БХМД, даў парталу TUT.BY. Фрагмэнт размовы Лукашэнкі зь Піневічам апублікаваў телеграм-канал «Пул Першага».
Мартаў у згаданым інтэрвію сказаў , што ў пачатку студзеня ў бальніцы адбылося надзвычайнае здарэньне з кіслародам. У хірургічным корпусе тры разы адключалася падача кіслароду — на 15, 20 і 23 хвіліны. Сталі паміраць людзі. «Нехта памёр у тыя ж дні, хтосьці — на наступны дзень, хтосьці — праз 3–5 дзён», — казаў Мартаў. Ён не назваў дакладную колькасьць памерлых, але паведаміў, што гэта быў «не адзін і ня два чалавекі».
«Ну калі там палітыка, то, значыць, трэба на месца чалавека ставіць», — сказаў Лукашэнка Піневічу. «Паставім», — адказаў Піневіч.
Доктар Мартаў пракамэнтаваў у Фэйсбуку выказваньне міністра Піневіча. Паводле яго, менавіта зварот да міністра з нагоды надзвычайнага здарэньня паслужыў прычынай ягонага звальненьне, а перабоі з падачай кіслароду пэрыядычна здараюцца дагэтуль. «Для пацыентаў з крайняй ступеньню залежнасьці ад кіслароду нават невялікі перабой цяжка пераносіцца. А ўжо 20 хвілін!»
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: "У людзях жыве страх вельмі глыбока". Звольненая скрыпачка опэрнага тэатру расказала, чаму зьехала і калі зьбіраецца вярнуцца

maintext:
Источник материала: Свабода
Пры канцы кастрычніка скрыпачку беларускага Нацыянальнага тэатру опэры і балету Алу Джыган разам з двума яе калегамі — канцэртмайстрам Рэгінай Саркісавай і альтысткай Аляксандрай Пацёмінай — звольнілі пасьля акцыі салідарнасьці.
Перад пачаткам опэры «Царская нявеста» артысты заявілі са сцэны, што ня могуць быць абыякавымі да таго, што адбываецца ў краіне. У гэты час нечакана гледачы ў залі засьпявалі «Магутны Божа». Пазьней стала зразумела, што сьпявалі ўдзельнікі «Вольнага хору» — хор нечакана зьяўляецца ў публічных месцах Менску і выконвае кампазыцыі, якія сталі папулярнымі падчас пратэстаў. Пасьля гэтага спэктаклі ў тэатры адмянілі — нібыта праз каранавірус. Тых, хто пасьпеў выступіць са сцэны, звольнілі.
Ала Джыган была вымушана зьехаць зь Беларусі. У эфіры « Настоящего времени » яна апавяла, чаму гэта зрабіла і калі зьбіраецца вярнуцца.
— Я пакінула Беларусь празь месяц пасьля нашага звальненьня. Гэта было рашэньне нялёгкае. З аднаго боку, мая сямʼя, якую я ня бачыла, якая жыве за межамі Беларусі — праз пандэмію цягам году я іх ня бачыла. Калі стала вядома пра тое, што здарылася, дачка адразу ж мне сказала: «Давай я куплю білет, і ты першым самалётам прыляціш да нас». Зь іншага боку, мне хацелася застацца ў краіне, каб ня страціць сувязь зь людзьмі, якія працягваюць змагацца. Але ўсё-такі вырашыла я зьехаць, бо мае сябры, калегі і мае родныя сказалі, што так будзе лепш. Вы самі ведаеце, пэўна, што ў нашай краіне можна атрымаць тэрмін або штраф ці быць затрыманым нават нічога ня робячы. То бок людзі, якія толькі павесілі бел-чырвона-белыя сьняжынкі, сьцяг на ўласнае вакно, могуць быць затрыманымі. Таму я вырашыла зьехаць.
— Вы ня кажаце, дзе знаходзіцеся, у якой краіне?
— Я магу сказаць, я знаходжуся ў Швэйцарыі, тут жыве мая дачка.
— Ці адчуваеце вы сябе ў небясьпецы цяпер?
— Не, вядома. Там, дзе я цяпер, я сябе не адчуваю ў небясьпецы. Больш за тое, цяпер вырашаецца пытаньне пра падаўжэньне майго знаходжаньня тут, бо віза ў мяне скончылася, і мясцовыя ўлады паставіліся з разуменьнем да гэтага. Але сказаць, каб я моцна адчувала небясьпеку ў сябе ў краіне, таксама нельга. Але зноў жа, я вяртаюся да таго, што я сказала раней, цяпер такая абстаноўка, апошнія шэсьць месяцаў, што любы чалавек можа быць затрыманым.
Калі ўжо казаць пра маю сытуацыю, то ў тэатры, калі праходзіла ў нас акцыя, якая была заплянаваная літаральна за тры гадзіны да пачатку, пасьпелі зьвярнуцца да публікі ўсяго некалькі чалавек — канцэртмайстар аркестру Рэгіна Саркісава і яшчэ адна альтыстка. Я не пасьпела сказаць ані слова, бо, з аднаго боку, людзі абураліся, некалькі чалавек, а іншыя людзі казалі: «Дайце сказаць музы́кам». Але на наступны дзень усё роўна нас звольнілі траіх, і мяне ў тым ліку. І ў гэтым немалую ролю, я хацела б пра гэта сказаць, сыгралі людзі, якія пісалі службовыя запіскі, то бок кіраўнікі. Я не адмаўляю таго факту, што я зьбіралася гаварыць, зьвярнуцца, бо ў мяне, як і ў многіх людзей, болем у сэрцы адгукаліся тыя падзеі, якія адбываліся вуліцах, тыя затрыманьні, тыя жорсткія катаваньні, якія прымяняліся да людзей, тое бяспраўе, у якім людзі апынуліся.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: "Якую б песьню Беларусь цяпер ні адправіла на „Эўравізію“, Лукашэнка зробіць яе палітычнай" - дэпутатка Эўрапарлямэнту

maintext:
Источник материала: Свабода
Дэпутатка Эўрапарлямэнту Карын Карлсбра пракамэнтавала сытуацыю з удзелам Беларусі ў конкурсе «Эўравізія». Яе цытату прыводзіць Беларускі фонд культурнай салідарнасьці.
«Якую б песьню Беларусь цяпер ні адправіла на конкурс, Лукашэнка ўсё роўна зробіць яе палітычнай. Яго рэжым так працуе, ён выкарыстоўвае СМІ і культуру як машыну прапаганды. І мы павінны гэта спыніць [...]. Лукашэнка не хвалюе аб’яднаньне Эўропы праз музыку. Ён клапоціцца аб тым, каб мірныя акцыі пратэсту ў краіне скончыліся».
Карлсбра дадала, што Эўрапейскі вяшчальны зьвяз (ЭВЗ) як арганізатар конкурсу «дазволіў Лукашэнку зрабіць „Эўравізію“ часткай ягонай палітычнай гульні». Але яна лічыць, што арганізатарам «яшчэ ня позна паступіць правільна».
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Зьявілася відэа, на якім арганізатар шэсьцяў за Лукашэнку жорстка зьбівае чалавека

maintext:
Источник материала: Свабода
19 кастрычніка былы супрацоўнік кампаніі EPAM, а цяпер арганізатар праўладных шэсьцяў Сяргей Каўрыгін моцна зьбіў суседа ў ліфце на вачах уласнай жонкі і дзяцей, высьветліў рэсурс Dev.by.
Dev.by здабыў відэазапіс здарэньня.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: "Не абмяркоўваць шпіца і не трансьляваць парадак дня „Пула первого“". Пазытыўныя парады хранікёраў мірнай рэвалюцыі Жвалеўскага і Пастарнак

maintext:
Источник материала: Свабода
Глядзіце размову на відэа
Андрэй Жвалеўскі:
Яўгенія Пастарнак:
— Я чытаю практычна ўсе вашыя падсумаваньні дня . Як зьявілася сама ідэя кароткіх пастоў, у якіх сфармулявана самае галоўнае, што адбылося за дзень?
Андрэй Жвалеўскі: Пачалося ўсё выпадкова. Калі 9 жніўня ўначы выключылі інтэрнэт, у мяне на адным з ноўтбукаў дзіўным чынам працаваў VPN, і я мог пісаць пра тое, што ў нас адбываецца. Збольшага гэта быў зварот да замежных сяброў, якіх у нас вельмі шмат. Тады мала інфармацыі зь Беларусі было, а тое, што выходзіла, было вельмі эмацыйнае, кшталту «Нас усіх тут хунта забівае», і зразумець, што адбываецца насамрэч, было немагчыма.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Павал Севярынец папрасіў мітрапаліта Веньяміна абараніць бел-чырвона-белы сьцяг

maintext:
Источник материала: Свабода
Павал Севярынец напісаў мітрапаліту Беларускай праваслаўнай царквы Маскоўскага патрыярхату Веньяміну з просьбай заступіцца за бел-чырвона-белы сьцяг як хрысьціянскі сымбаль. Пра гэта на фэйсбуку напісала жонка палітвязьня Вольга Севярынец.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Сядзеў па "справе журналістаў", стварыў вольную пляцоўку. Хто такі Павал Мажэйка, якога затрымалі за карціну

maintext:
Источник материала: Свабода
Генэральная пракуратура 26 сакавіка завяла крымінальную справу на Паўла Мажэйку, а таксама на аўтара карціны Алеся Пушкіна, за «рэабілітацыю і апраўданьне нацызму». На карціне быў партрэт удзельніка антыбальшавіцкага пасьляваеннага падпольля Яўгена Жыхара. Мажэйку затрымалі, ён у горадзенскім ізалятары. Пушкін вярнуўся з Украіны, але яго не затрымалі, дома ў яго прайшоў ператрус.
Паўлу Мажэйку 42 гады, гарадзенец. Па адукацыі гісторык. Ён трапіў у топ Свабоды асобаў апошняга дзесяцігодзьдзя, якія зрабілі Беларусь лепшай.
Чым вядомы Павел Мажэйка?
Культурная пляцоўка паўстала ў Горадні ў верасьні 2016 году. Там праводзілі прэзэнтацыі кніг, дыскусіі, выставы. За 4,5 гады прайшлі сотні імпрэзаў. Сярод іх канцэрт Лявона Вольскага на адкрыцьці новага памяшканьня, кніжны фэстываль «Прадмова», гістарычныя канфэрэнцыі «Grodnae et orbi».
У 2019 годзе выстава фатаграфій самага прэстыжнага конкурсу фатографаў World Press Photo адкрылася толькі ў «Цэнтры гарадзкога жыцьця», больш нідзе ў Беларусі яе ў тым годзе не было.
Апошнія 3 гады ў «Цэнтры» праходзілі бясплатныя курсы беларускай мовы «Мова Нанова».
У 2020 годзе «Цэнтр» стаў хабам для горадзенскіх валянтэраў ByCovid, якія рабілі ахоўныя сродкі для мэдыкаў падчас эпідэміі каранавірусу.
Калі з горадзенскага драмтэатру звольнілі 14 актораў за страйк, яны знайшлі пляцоўку для выступаў у «Цэнтры». Самым маштабным стаў спэктакль на фоне аўтазака ва ўнутраным дворыку «Цэнтра», які сабраў каля 400 гледачоў.
Сёлета ў сакавіку ў «Цэнтры» забаранілі паказ спэктаклю, які асуджае фашызм. Пракуратура ўгледзела ў ім аналяг з цяперашняй сытуацыяй у Беларусі.
Звольненыя акторы горадзенскага драмтэатру зладзілі ў Вільні акцыю ў падтрымку Паўла Мажэйкі.
Мажэйка быў адным з арганізатараў штогадовых гістарычных канфэрэнцый у Горадні «Гарадзенскі палімпсэст» (2008-2012), «Гарадзенскі соцыюм» (2013-2015), «Grodnae et orbi» (2017-2021), прысьвечаных Дням сьвятога Губэрта, апекуна Горадні. Па выніку канфэрэнцый выходзілі аднайменныя зборнікі матэрыялаў.
Павал Мажэйка быў сярод арганізатараў «Гарадзенскіх дыктовак», якія праводзілі ў Горадні зь 2008 году паралельна з агульнабеларускай дыктоўкай. Тэкст дыктоўкі ў розныя гады чыталі Данута Бічэль, Генадзь Бураўкін, Віктар Шалкевіч, Зінаіда Бандарэнка, Тамара Талерчык, Вера Кунцэвіч, Аляксей Пяткевіч, Ала Петрушкевіч. Сёлета ў «Цэнтры» трансьлявалі, як тэкст Уладзімера Караткевіча чытае Сьвятлана Ціханоўская.
Павал Мажэйка працаваў у адной зь першых незалежных горадзенскіх газэт «Пагоня». У 2002 годзе пасьля чарговых прэзыдэнцкіх выбараў на Мажэйку і галоўнага рэдактара газэты «Пагоня» Міколу Маркевіча завялі крымінальную справу за паклёп і зьнявагу Лукашэнкі. Прычынай сталі артыкулы, якія нават не дайшлі да чытача, бо нумар газэты арыштавалі яшчэ ў друкарні.
Мажэйка тады атрымаў 1,5 года «хіміі», а Маркевіч — 2 года «хіміі». Па амністыі тэрмін абодвум скарацілі на год. «Пагоню» закрылі.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Невядомыя затрымалі лідэра сацыял-дэмакратаў Ігара Барысава

maintext:
Источник материала: Свабода
Невядомыя людзі 21 сакавіка схапілі палітыка, кіраўніка Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі Ігара Барысава. Паводле паведамленьня жонкі палітыка, затрыманьне адбылося ў момант, калі Барысаў гуляў зь дзіцём. Імаверна, нападнікі — супрацоўнікі міліцыі.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Штучны інтэлект напісаў п’есу. У створаным ім сьвеце шмат лаянкі, агрэсіі і порна

maintext:
Источник материала: Свабода
Спэктакль пад назвай «Штучны інтэлект: калі робат піша пʼесу» — менавіта пра тое, што сказана ў назьве. Гэта экспэрымэнтальны супольны праект тэатральных дзеячоў і лінгва-праграмістаў. Онлайн-прэмʼеру правёў праскі «Швандавы тэатар».
Аўтар ідэі, кампутарны спэцыяліст Томаш Студэнік, хацеў такім чынам аддаць даніну павагі чэскаму пісьменьніку і драматургу Карэлу Чапэку, які сто гадоў таму прыдумаў слова «робат». «Чапэк напісаў пʼесу пра робатаў. Чаму б праз 100 гадоў робату не напісаць пʼесу пра чалавека?» — разважаў Студэнік. Вынікам ягоных высілкаў, супольных са «Швандавым тэатрам» і фізматам Карлавага ўнівэрсытэту, стаў твор, у якім «чалавечыя» драматургія і акторы суіснуюць з загадкавай і часта непрадказальнай лінгва-матэматычнай мадэльлю GPA-2. Галоўны герой п'есы, напісанай робатам – таксама робат.
Сьпярша штучны розум вывучыў сотні тысячаў артыкулаў, каб мець уяўленьне, як працуе мова, і атрымаў заданьне скласьці на іх базе ўласны арыгінальны тэкст. Яму задалі асноўныя парамэтры — дзе, хто і з кім гаворыць, прапанавалі дзьве ўводныя рэплікі. Зыходзячы з гэтага, альгарытм ствараў далейшы тэкст. «Прыкідваў, якая павінна быць структура тэксту, якая тэма, а потым слова за словам генэраваў працяг», — расказвалі спэцыялісты ў галіне матэматычнай лінгвістыкі.
Празь некалькі месяцаў працы ўзьнік набор з 50 дыялёгаў. Драматургі выбралі спаміж іх восем і склалі ў пэўным парадку, каб выйшла завершаная гісторыя. Вынік нагадвае футурыстычны сюжэт «Маленькага прынца»: робат пасьля сьмерці свайго гаспадара туляецца сярод людзей, размаўляе зь імі і спазнае сьвет. Пʼесу, напісаную па-ангельску, мэханічна пераклалі на чэскую мову і амаль нічога не рэдагавалі. Атрымалася нешта паміж чорнай камэдыяй абсурду і экзістэнцыйнай драмай.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Навіны Гродна: палітыка, эканоміка, культура, адукацыя

maintext: “Новая дзіцячая кніга” – адзін з найбуйнейшых расійскіх конкурсаў у галіне дзіцячай і юнацкай літаратуры. Яго арганізавала выдавецтва Росмэн ў 2009 годзе, і толькі другі год у рамках конкурсу існуе намінацыя “Новая дзіцячая ілюстрацыя”, піша TUT.BY.


description: За мяжу з'ехаў апазіцыйны дзеяч з Салігорска Уладзімір Шыла, паведамляе nn.by.

title: Режим выдавливает активистов из страны: уехал солигорчанин Владимир Шило


description: В минздраве сообщили о 8 умерших

title: COVID-19 в Беларуси: за сутки выявили 1050 пациентов с COVID-19


description: У Слуцкім дзяржаўным каледжы знаходзяцца ўнікальныя па мясцовых мерках творы мастацтва. Амаль 30 гадоў калектыў каледжа беражліва захоўвае дзве мастацкія У Слуцкім дзяржаўным каледжы знаходзяцца ўнікальныя па мясцовых мерках творы мастацтва. Амаль 30 гадоў калектыў каледжа беражліва захоўвае дзве мастацкія кампазіцыі.

title: Кампазіцыі коштам у 100 000 рублёў. У Слуцкім каледжы ёсць свой "Эрмітаж"

maintext:
У Слуцкім дзяржаўным каледжы знаходзяцца ўнікальныя па мясцовых мерках творы мастацтва. Амаль 30 гадоў калектыў каледжа беражліва захоўвае дзве мастацкія кампазіцыі.
Адна з работ размясцілася ў зале для канферэнцый галоўнага корпуса каледжа. Там раней была шэрая аднатонная сцяна, таму ў 1983 годзе было вырашана ўпрыгожыць яе мастацкай кампазіцыяй.
Реклама
Аўтар гэтай работы — вядомая беларуская мастачка Святлана Каткова.
У тыя гады асноўнай часткай навучэнцаў былі дзяўчаты, таму і вырашылі, што галоўнай гераіняй кампазіцыі будзе дзяўчына, якая на свяце «Купалле» шукае папараць-кветку, каб пазнаць свой лёс і знайсці сваё шчасце. Дзяўчына з босымі нагамі - невыпадкова, гэтым паказваецца сувязь з зямлёй, з прыродай. У афармленні кампазіцыі выкарыстаны беларускія арнаменты і кветкі.
Другая экспазіцыя з’явілася на сцяне ў фае галоўнага корпуса каледжа ў 1984 годзе. Яна напісана ў тэхніцы энкаўстыка з выкарыстаннем вясковых фарбаў. Гэта работа называецца «Свята на вёсцы». Яе выканаў мінскі мастак Анатоль Лучыновіч.
Экспазіцыя паказвае працу і адпачынак простага рабочага, сувязь яго з зямлёй і прафесіяй.
ДАВЕДКА. Святлана Каткова нарадзілася ў 1941 годзе ў сям'і беларускага мастака Сяргея Каткова. Скончыла Мінскае мастацкае вучылішча, Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут. Працавала ў розных тэхніках дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Творы знаходзяцца ў мастацкіх музеях Беларусі, Траццякоўскай галерэі (Расія), а таксама ў галерэях і прыватных калекцыях. У снежні 2020 года Святлана Каткова памерла.
Ад рэдакцыі
Дзякуем за дапамогу ў падрыхтоўцы матэрыяла намесніку дырэктара па вучэбна-выхаваўчай рабоце Лазоўскай Надзеі Міхайлаўне.


description: У рамках абмену вопытам некалькі гадоў таму я пабывала ў Літве з групай беларускіх педагогаў. Мы наведалі беларускую гімназію імя Францыска Скарыны і У рамках абмену вопытам некалькі гадоў таму я пабывала ў Літве з групай беларускіх педагогаў.  Мы наведалі беларускую гімназію імя Францыска Скарыны і рускую школу «Сантарос», што ў Вільні.

title: Як працуе беларуская гімназія ў Літве. Асабісты вопыт педагога са Слуцка

maintext:
У рамках абмену вопытам некалькі гадоў таму я пабывала ў Літве з групай беларускіх педагогаў. Мы наведалі беларускую гімназію імя Францыска Скарыны і рускую школу «Сантарос», што ў Вільні. Сістэмы навучання значна адрозніваюцца ад беларускіх.
Хачу расказаць, што ўразіла. Беларуская гімназія імя Ф. Скарыны нядаўна адзначыла 100-годдзе са дня заснавання. Гэта адзіная ў свеце гімназія, дзе можна атрымаць поўную сярэднюю адукацыю на беларускай мове за межамі Беларусі.
Скончыў 10 класаў — вызначайся з прафесіяй
Усе прадметы ў гімназіі выкладаюць на беларускай мове, хоць вучацца тут не толькі беларусы. Педагогі таксама розных нацыянальнасцяў, але выдатна валодаюць беларускай мовай. Сярод настаўнікаў пераважная большасць — жанчыны, многім за шэсцьдзясят.
Реклама
Літоўскую мову ўсе навучэнцы вывучаюць як асобны прадмет. Праграма навучання пасля пачатковай школы разлічана на шэсць гадоў.
Базавая адукацыя ў Літве — 10 класаў. Па заканчэнні дзеці здаюць тры экзамены: матэматыку, літоўскую і беларускую мовы. У 10-м класе дзяцей знаёмяць з праграмай 11-х і 12-х класаў. Гімназісты павінны вызначыцца з будучай прафесіяй і выбраць, якія прадметы яны будуць вывучаць паглыблена. Ёсць 9 асноўных прадметаў, якія вывучаюць усе. Матэматыка і мовы — абавязковыя. А вось хімію, фізіку, біялогію два апошнія гады гімназісты могуць не вывучаць. Можна выбраць адну з гэтых навук або інтэграваны курс. Паглыбленыя веды атрымліваюць толькі тыя, хто плануе паступаць у ВНУ.
Пасля 12-га класа гімназісты здаюць дзяржаўныя экзамены, але не ў самой гімназіі, а цэнтралізавана. Каб потым паступаць у вну на бюджэт, трэба здаць літоўскую мову, матэматыку і замежную мову. Усяго можна здаваць да 7 прадметаў.
Экзаменуюць выпускнікоў на літоўскай мове ва ўсіх адукацыйных установах. Тых, хто набраў 100 балаў, запрашаюць у мэрыю і віншуюць.
Акрамя адукацыі ў гімназіі вялікую ўвагу надаюць культурнаму развіццю вучняў. Нам паказалі музей, экспанаты якога збіралі ўсе разам: рарытэтныя кнігі, скрыні, швейныя машынкі, калаўроты, тканыя дываны і сувеніры. Вучні і іх бацькі находзілі і прывозілі іх з Беларусі, шукалі ў Літве. Падзівілі святы, якія адзначаюць настаўнікі і гімназісты. Пра існаванне некаторых мы нават і не ведалі. Напрыклад, «Стодзёнка» — сто дзён да пачатку экзаменаў. Яшчэ гімназісты святкуюць «Дзень абаронцаў незалежнасці», «Дзень незалежнасці Літвы», «Дзень здароўя».
Руская школа «Сантарос»
У гэты ж дзень мы пабывалі і ў рускай школе «Сантарос». Сустрэлі нас дзве старшакласніцы і настаўніца рускай мовы Таццяна Брускіна, дарэчы, яна сваячка знакамітай мінскай падпольшчыцы Марыі Брускінай.
Нягледзячы на тое, што школа руская, літоўскую мову тут вывучаюць дасканала, таму што ўсе выпускныя экзамены, неабходныя для атрымання атэстата і паступлення ў ВНУ, здаюць на літоўскай.
Настаўнікі расказалі, што пастаянна вывучаюць свае прадметы, павышаюць кваліфікацыю. Два разы на год навучаюцца ўсім калектывам. Формы розныя: майстар-класы, метадычныя канферэнцыі, метадычныя дні, кансультацыі экспертаў і метадыстаў, агульныя семінары, прафесійнае супрацоўніцтва. Праводзяцца канферэнцыі па даследчай дзейнасці і навучэнцаў, і педагогаў.
Як школа рэалізуе праекты ЕЗ
Ва ўстанове вяршэнствуе прынцып «Мазаічнай школы». Дзяцей арыентуюць на веды, якія ім спатрэбяцца ў жыцці. Дэвіз школы: «Поспех кожнага».
У штаце школы працуе спецыяліст па кар’еры, які займаецца прафарыентацыяй моладзі. У школе рэалізуецца вельмі цікавы праект «Мадэль кар’еры і яе развіццё ў агульнаадукацыйнай школе». Ён вучыць, як знайсці сябе, сваю справу і зрабіць яе паспяховай. Праект фінансуецца Еўразвязам.
Ёсць у школе і іншыя праекты, на рэалізацыю якіх Еўразвяз выдзеліў 21 тысячу еўра. Напрыклад, у межах праекта «Моладзь за дэмакратыю — слухайце нас» педагогі з дзецьмі пабывалі ў лагерах Літвы, Чэхіі і Харватыі.
Удзельнікі праекта «Я — падлетак, як і ты, знаходзімся ў сацыяльных сетках» даследавалі ўплыў сацсетак на розныя сферы жыцця, усталёўвалі міжкультурныя сувязі.
Праект «Вучымся жыць і працаваць разам» дапамог усталяваць сувязі ў сферы культурных зносін з краінамі-суседзямі, у першую чаргу з Беларуссю і Польшчай. Праекты дапамагаюць дзецям развіваць жыццёвыя кампетэнцыі: па эканамічных, сацыяльных, прававых напрамках. Яны самі робяць фотавыставы, збіраюць розныя групы, усталёўваюць сувязі — адным словам, вучацца быць самастойнымі і паспяховымі.


title: Сэрвіс "Родная мова" ад МТС: вывучаем беларускую мову разам

maintext:
Удасканаліць свае моўныя веды вы можаце з дапамогай сэрвісу МТС «Родная мова». Сэрвіс дазваляе ў форме гульні папаўняць свой слоўнікавы запас і перакладаць словы.
Карыстальнік кожную раніцу атрымлівае паведамленне, якое змяшчае слова на рускай або беларускай мове з варыянтамі перакладу, з якіх трэба выбраць правільны.
Реклама
Каб аформіць падпіску на сэрвіс «Родная мова», дасылайце SMS з любым тэкстам на кароткі нумар 8800 (акрамя «Стоп» або «Stop») або набірайце USSD-каманду *888#. Таксама гэта можно зрабіць па спасылцы mova.mts.by.
Калі абанент падключаецца ўпершыню, ён можа карыстацца сэрвісам бясплатна на працягу 2 дзён. Далей абаненцкая плата складзе 0,30 рубля за суткі.
МТС таксама прапануе сэрвісы па вывучэнні рускай, польскай і англійскай моў. Больш падрабязна пра паслугі глядзіце тут.
СООО «МОБИЛЬНЫЕ ТЕЛЕСИСТЕМЫ» УНП 800 013 732


description: Раней Таццяна Анатольеўна Жук нават уявіць не магла, што так кардынальна зменіць сваё жыццё, дакладней, сферу дзейнасці: з прадаўца перакваліфікуецца ў Раней Таццяна Анатольеўна Жук нават уявіць не магла, што так кардынальна зменіць сваё жыццё, дакладней, сферу дзейнасці: з прадаўца перакваліфікуецца ў работніка жывёлагадоўчай галіны. І гэта пасля 27 гадоў работы ў гандлі. Згадзіцеся, рашучы ўчынак…

title: "Я выбрала новую справу і не шкадую". Случчанка Таццяна Жук аб тым, як кардынальна змяніла сваё жыццё

maintext:
Раней Таццяна Анатольеўна Жук нават уявіць не магла, што так кардынальна зменіць сваё жыццё, дакладней, сферу дзейнасці: з прадаўца перакваліфікуецца ў работніка жывёлагадоўчай галіны. І гэта пасля 27 гадоў работы ў гандлі. Згадзіцеся, рашучы ўчынак…
— Шчыра кажучы, калі прапанавалі пастаянную работу на ферме, я сумнявалася, пагаджацца ці не, баялася, што не спраўлюся, — расказвае Таццяна Анатольеўна Жук, начальнік вытворчага ўчастка малочнатаварны комплекс № 10 ААТ «Казловічы-Агра». — Да гэтага шмат гадоў адпрацавала прадаўцом у магазіне базы аблспажыўсаюза ў вёсцы Мерашыно, зусім іншая сфера. Прыцягвала тое, што новая работа — менавіта ў вёсцы Паўстынь, дзе я пражываю, канечне, вышэйшая заработная плата. З жывёлагадоўляй, як гаворыцца, знаёма з дзяцінства, мая мама ў свой час працавала даяркай у калгасе, я часта дапамагала ёй на ферме. Так што я падумала-падумала і адважылася паспрабаваць сябе ў новай справе. Ведаеце, ніколькі не шкадую.
Реклама
На МТК у Паўстыні Таццяна Анатольеўна працуе ўжо пяць гадоў. Пасля адпаведнага навучання два гады была на комплексе асемянатарам, потым ёй даручылі кіраўніцтва МТК, і не памыліліся. Мяркуйце самі, па выніках мінулага года ў сярэднім ад кожнай каровы тут атрымалі звыш 9 000 кілаграмаў малака, з прыбаўкай да паказчыка папярэдняга года. У цяперашні час сярэднясутачны ўдой на карову складае больш за 25 кілаграмаў, каля 80% малака экстра-класа. Па выніках 2020 года Таццяна Анатольеўна з’яўляецца пераможцай працоўнага спаборніцтва ў раёне сярод загадчыкаў ферм.
На комплексе, якім кіруе гэта спраўная жанчына, каля 1,5 тысячы галоў буйной рагатай жывёлы, у тым ліку каля 800 галоў - дойны статак. Кароўкі дагледжаныя, чысценькія, укормленыя, як «дамашнія», клапатліва, дасведчана працуюць тут і з маладняком. Высокі вынік забяспечваецца збалансаваным рацыёнам кармлення жывёлы, своечасовым выяўленнем захворванняў рагуль, належным іх доглядам. Аўтаматыка, новыя тэхналогіі ў дапамогу (на МТК абсталявана сучасная даільная зала, механізаванае гноевыдаленне, раздача кармоў), а галоўныя ўмовы поспеху — сістэмнасць работы, стараннасць, адказнасць людзей, лічыць Таццяна Анатольеўна.
— «Казловічы-Агра» — моцная гаспадарка, з добрай кармавой базай, — дзеліцца Таццяна Анатольеўна. — Шмат увагі гэтаму пытанню надае дырэктар нашай гаспадаркі Сяргей Уладзіміравіч Пенязь, вопытны кіраўнік. У нас удосталь назапашана сянажна-сіласных кармоў, забяспечаны фуражом і камбікармамі для жывёлы рознай лактацыі, дойнага, сухастойнага статка. Гэта важная ўмова вялікага малака.
Аб здольнасцях маёй субяседніцы, яе мэтанакіраванасці, працавітасці сведчыць той факт, што яна за досыць кароткі час авалодала асновамі і нюансамі жывёлагадоўчай справы. Расказвае, што вялікую дапамогу аказалі намеснік дырэктара ААТ «Казловічы-Агра» па вытворчасці Зоя Пятроўна Клыга, галоўны ветурач гаспадаркі Павел Сяргеевіч Макаранка, многае даведалася пра догляд жывёлы падчас работы асемянатарам. Цяпер пад началам Таццяны Анатольеўны працуюць 25 чалавек, у тым ліку 5 аператараў машыннага даення, 2 ветфельчары, 2 лабаранты, асемянатар, жывёлаводы. Мая субяседніца падкрэслівае, што калектыў спрактыкаваны, большасць работнікаў сярэдняга ўзросту, старанныя, руплівыя, працуюць разам не першы год. На МТК належныя ўмовы працы: душавыя, раздзявалкі, пакой для адпачынку. Што немалаважна, людзі добра зарабляюць.
На пытанне пра стыль кіраўніцтва Таццяна Анатольеўна адказвае, што яна прыхільніца даверу, узаемаразумення з калегамі, а таксама працоўнай дысцыпліны. У пачатку яе работы на пасадзе начальніка МТК давялося звольніць двух работнікаў, аматараў зазірнуць у чарку. Не аднойчы вяла гутаркі з імі, пераконвала развітацца з зялёным змеем, аднак яны не захацелі яе пачуць. Давялося прыняць меры.
— Нават і не думала, што работа можа прыносіць столькі радасці, — усміхаецца Таццяна Анатольеўна. — Хоць і забірае шмат часу і сіл, неспакойная, няпростая справа, штодня яна радуе душу. У планах далейшае развіццё комплексу, павышэнне ўдояў, якасці, вытворчасці малака.
Мая субяседніца ўражвае сваёй далікатнасцю, жаночай абаяльнасцю, сціпласцю. Свецяцца шчасцем яе вочы, калі расказвае пра сваю сям’ю. Разам з мужам вырасцілі трох годных дзяцей: старэйшы сын Аляксандр атрымаў дзве сярэднія спецыяльныя і вышэйшую адукацыю, рознабаковая асоба, працуе ў адной з арганізацый у Слуцку на пасадзе інжынера. Сын Юра і дачка Ксенія працуюць і атрымліваюць вышэйшую адукацыю.
— Пра што марыце? — пытаюся ў Таццяны Анатольеўны.
— Каб хутчэй з’явіліся ўнукі, — шчырая ўсмешка азарае твар жанчыны. — Каб наш калектыў трымаў высокую планку. Яшчэ каб кавід адступіў, каб мір і спакой заўсёды былі на роднай зямлі…


description: У Салігорску 20 сакавіка ў канцэртнай зале “Беларуськалія” прайшоў рэспубліканскі конкурс усходніх танцаў, на які прыехалі больш за 150 удзельнікаў У Салігорску 20 сакавіка ў канцэртнай зале “Беларуськалія” прайшоў Рэспубліканскі конкурс усходніх танцаў, на які прыехалі больш за 150 удзельнікаў узростам ад 4-х да 60-ці гадоў.

title: "Глыток свежага паветра за ўвесь “ковідны” год". Выканаўцы ўсходніх танцаў з усёй Беларусі з’ехаліся ў Салігорск • Слуцк • Газета "Інфа-Кур’ер"

maintext:
У Салігорску 20 сакавіка ў канцэртнай зале «Беларуськалія» прайшоў рэспубліканскі конкурс усходніх танцаў, на які прыехалі больш за 150 удзельнікаў узростам ад 4-х да 60-ці гадоў.
Вольга Логвіна, арганізатар гэтага музычна-танцавальнага свята, расказала «Кур'еру»:
Реклама
«Для нас гэта мерапрыемства стала аддушынай, глытком свежага паветра за ўвесь „ковідны“ год. Сёння ўсходнія танцы шырока распаўсюджаны не толькі ў Беларусі, але і па ўсёй Еўропе. Яны занадта музыкальныя і патрабуюць цудоўнай пластыкі цела выканаўцаў танцаў. Людзям гэта спадабаецца. Пераможцы конкурсу атрымалі ўзнагароды за кошт дабрачынцаў».
Усходнія танцы папулярны і ў Салігорску. Сёння ў горадзе шахцёраў працуюць тры школы ўсходніх танцаў для груп розных узростаў.


description: Іван Матыліцкі, начальнік Слуцкага аддзела інспекцыі Дэпартамента кантролю і нагляду за будаўніцтвам па Мінскай вобласці, упэўнены, што любую справу ў Іван Матыліцкі, начальнік Слуцкага аддзела інспекцыі Дэпартамента кантролю і нагляду за будаўніцтвам па Мінскай вобласці, ўпэўнены, што любую справу ў жыцці трэба рабіць добра. Гэтым ён і кіруецца ў сваёй прафесійнай дзейнасці. Пiша «Cлуцкi край».

title: "Любую справу ў жыцці трэба рабіць добра". Іван Матыліцкі аб працы і асабістым жыцці

maintext:
Іван Матыліцкі, начальнік Слуцкага аддзела інспекцыі Дэпартамента кантролю і нагляду за будаўніцтвам па Мінскай вобласці, упэўнены, што любую справу ў жыцці трэба рабіць добра. Гэтым ён і кіруецца ў сваёй прафесійнай дзейнасці. Пiша «Cлуцкi край».
Іван Матыліцкі працуе ў аддзеле з 2004 года, а начальнікам аддзела — з 2007-га.
Реклама
— Сваю прафесійную дзейнасць пачынаў у СПМК-121. Потым па накіраванні ад ПМК-98 паступіў у Брэсцкі політэхнічны інстытут на спецыяльнасць інжынер-будаўнік прамысловага і грамадзянскага будаўніцтва. Таксама працаваў у калгасе імя Куйбышава, ПМК-225, — расказвае Іван Іванавіч. — А будаваць любіў з маленства. Спачатку — у двары (у вёсцы Боркі), а потым за агародамі майстраваў шалашы і іншае. У мяне добра атрымлівалася. Таму пасля заканчэння гімназіі № 1 у Слуцку з выбарам прафесіі не вагаўся. Пад кантролем інспекцыі - будаўнічыя пляцоўкі шасці раёнаў Міншчыны: Старадарожскага, Клецкага, Капыльскага, Любанскага, Салігорскага, Слуцкага. На падкантрольнай тэрыторыі ёсць важны для Рэспублікі Беларусь прамысловы аб’ект, які таксама ў полі зроку інспекцыі - ААТ «Беларуськалій». Галоўнае ў дзейнасці інспекцыі Дзяржбуднагляду — працаваць на апярэджанне магчымых парушэнняў, бо вельмі дорага абыходзіцца іх выпраўленне, што, бясспрэчна, уплывае на тэрмін здачы аб’екта, якасць.
— У аддзеле сем спецыялістаў, за кожным замацаваны раён. Мы ажыццяўляем кантроль і нагляд за ўдзельнікамі будаўніцтва наконт выканання ўсіх патрабаванняў тэхнічных нарматыўна-прававых актаў, праектаў, заканадаўства ў галіне будаўніцтва. Вельмі важна, каб аб’ект адпавядаў праектнай дакументацыі, патрабаванням бяспекі, эксплуатацыйнай надзейнасці, — адзначае Іван Іванавіч Матыліцкі. — Ажыццяўляем нагляд за тэхналогіяй, тэхнікай бяспекі і пажарнай бяспекай, арганізацыяй будаўніцтва, выкананнем культуры на аб’ектах. Мы робім усё магчымае, каб прадухіліць брак пры правядзенні будаўнічых работ. На жаль, ёсць такія выпадкі. У першую чаргу гэта залежыць ад людзей, іх прафесіяналізму, адносін да працы.
Іван расказаў, што многа будуе «Беларуськалій», а наконт жылля, то за апошнія гады ўводзяць у эксплуатацыю больш у Слуцкім раёне. Сярод упраўленняў капітальнага будаўніцтва раёнаў, з якімі даводзіцца працаваць, начальнік аддзела інспекцыі вылучыў упраўленні капітальнага будаўніцтва па Слуцкім раёне і «Беларуськалія», якія добрасумленна выконваюць сваю работу.
— Работа мне падабаецца. Максімальна, што я магу зрабіць, навучыць людзей папярэдзіць брак у будаўніцтве, каб аб’екты ўзводзілі без парушэнняў, — адзначае суразмоўца.
Іван Матыліцкі пабудаваў дом, пасадзіў дрэва, разам з жонкай выхавалі сына і дачку. А што тычыцца дрэў, то ўжо высадзіў каля 300 штук. Захапляецца Іван і садаводствам, летам можа і з вудачкай рыбу павудзіць. Але ж найбольш захапляецца ён пчалярствам, любоў да гэтай справы ад дзядулі.
— У мяне невялікая пасека, пяць вулляў, раней было каля 20. Калі займаюся пчалярствам, адпачываю. Потым і адчуваеш сябе па-іншаму, — дзеліцца Іван.
Іван Матыліцкі сціплы, разважлівы чалавек, дасведчаны спецыяліст. За дасягненні ў прафесійнай дзейнасці ўзнагароджаны шматлікімі ўзнагародамі. Вось і сёлета атрымаў падзяку старшыні Слуцкага раённага выканаўчага камітэта.


description: «Наша праца і адказная, і важная», – так лічыць Дзмітрый Саротнік, муляр 5-га разраду будаўнічага ўпраўлення №55 ААТ «Будтрэст №3 Ордэна Кастрычніцкай «Наша праца і адказная, і важная», – так лічыць Дзмітрый Саротнік, муляр 5-га разраду будаўнічага ўпраўлення №55 ААТ «Будтрэст №3 Ордэна Кастрычніцкай рэвалюцыі», – мужчына са сціплай і прыветлівай усмешкай на твары. Дзмітрый ў сферы будаўніцтва каля 26 гадоў.

title: "Наша праца і адказная, і важная". Случчанiн Дзмітрый Саротнік распавёў, як усё жыццё працуе муляром

maintext:
«Наша праца і адказная, і важная», — так лічыць Дзмітрый Саротнік, муляр 5-га разраду будаўнічага ўпраўлення № 55 ААТ «Будтрэст № 3 Ордэна Кастрычніцкай рэвалюцыі», — мужчына са сціплай і прыветлівай усмешкай на твары. Дзмітрый у сферы будаўніцтва каля 26 гадоў.
— Каб стаць добрым будаўніком, у прафесіі патрэбна прабыць не менш за пяць гадоў, — лічыць мужчына. — І вельмі добра, калі побач будуць больш вопытныя спецыялісты, раскажуць, параяць, падтрымаюць. Маім настаўнікам быў Мікалай Пратасеня, ён працуе на будоўлі і цяпер. Амаль увесь час працую муляром, зрэдку — бетоншчыкам, страхаром. Важна рабіць усё з душою, сумленна, тады і атрымаецца як належыць.
Реклама
Будаўнік са стажам Дзмітрый Саротнік ганарыцца, што прымаў удзел у будаўніцтве шматлікіх дамоў у горадзе Слуцку, аб’ектаў у Мінскай і іншых абласцях. Гэта і цукроварафінадныя заводы ў Слуцку і Гарадзеі, і цэментавы завод у Крычаве, і газавая станцыя ў Крупках, і вытворчае прадпрыемства ТАА «Алютэх» у Мінску. Быў таксама задзейнічаны на бетонных работах у Астраўцы, падчас рэканструкцыі замка ў Нясвіжы. — Захапленне будаўніцтвам прыйшло яшчэ ў маладосці, калі давялося дапамагаць брату будаваць дом. Вось тады і вырашыў, што будаўніцтва — асаблівы від дзейнасці, гэта вельмі патрэбная людзям стваральная праца. Завочна скончыў тады Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум на майстра прамысловага і грамадзянскага будаўніцтва, — расказвае мой суразмоўца. — Праца нялёгкая, але кожны раз ёсць радасць ад таго, што зроблена, пабудавана.
Дзмітрый усе гады працуе ў адной і той жа будаўнічай арганізацыі, яго добра ведаюць як работніка, які робіць сумленна, не лянуецца, кажуць, дысцыплінаваны і адказны. Дома яго чакаюць двое сыноў і жонка. Дарэчы, дом для сябе Дзмітрый пабудаваў таксама сам, зрабіўшы ў ім усё на свой лад і густ.
Зараз Дзмітрый Саротнік разам з іншымі заняты на рэканструкцыі былога будынка інтэрната ў Слуцку, што па 1-му завулку Максіма Багдановіча.
— Прыемна, што вынікам нашай працы стане яшчэ адзін прыгожы будынак у любімым горадзе, — усміхаецца мужчына.
— Вядзём рэканструкцыю будынка з элементамі мадэрнізацыі. На аб’екце працуюць 110 чалавек, — расказвае старшы майстар будаўнічага ўпраўлення № 55 Дзмітрый Сяргеевіч Алешка. — Усе яны — работнікі будтрэста № 3, з іх 45 — работнікі нашага будаўнічага ўпраўлення. Работы вядуцца ў дзве змены, з падоўжаным працоўным днём, у тым ліку па суботах. Гэта будзе інтэрнат для работнікаў нашага будтрэста з адна- і дзвюхпакаёвымі кватэрамі (усяго сорак кватэр), у якіх будуць раздзельныя санвузлы, душавыя кабіны, устаноўлены шклопакеты. У доме таксама прадугледжаны ліфт.
Звонку будынак уцяплім сучаснымі будаўнічымі матэрыяламі. У хуткім часе плануем заняцца ўстаноўкай вокнаў і дзвярэй.
Работы вядзём за кошт будаўнічай арганізацыі. Дзякуючы старанням нашага начальніка Віталія Іванавіча Вераскоўскага, галоўнага інжынера будаўнічага ўпраўлення № 55 Рамана Мікалаевіча Амяльковіча і намесніка начальніка па забеспячэнні Аляксандра Аляксандравіча Арэсткіна забяспечана добрая арганізацыя работы. Адзначу, што ўсе работнікі працуюць старанна, з ахвотай.


description: У лютым споўнілася 120 гадоў з дня нараджэння Веры Андрэеўны Ніжанкоўскай. Імя яе ў гісторыі беларускай культуры больш за ўсё згадваецца побач з імем У лютым споўнілася 120 гадоў з дня нараджэння Веры Андрэеўны Ніжанкоўскай. Імя яе ў гісторыі беларускай культуры больш за ўсё згадваецца побач з імем Браніслава Тарашкевіча, яе мужа, вядомага грамадскага і палітычнага дзеяча, вучонага-мовазнаўца, пісьменніка і публіцыста. Успаміналі яе часта і як пляменніцу знакамітага Аляксандра Уласава, рэдактара-выдаўца праслаўленай газеты «Наша Ніва».

title: Чаму 90 гадоў таму жонка папулярнага беларускага палітыка не з'ехала з ім у СССР. Хто такая Вера Ніжанкоўская • Слуцк • Газета "Інфа-Кур’ер"

maintext:
У лютым споўнілася 120 гадоў з дня нараджэння Веры Андрэеўны Ніжанкоўскай. Імя яе ў гісторыі беларускай культуры больш за ўсё згадваецца побач з імем Браніслава Тарашкевіча, яе мужа, вядомага грамадскага і палітычнага дзеяча, вучонага-мовазнаўца, пісьменніка і публіцыста. Успаміналі яе часта і як пляменніцу знакамітага Аляксандра Уласава, рэдактара-выдаўца праслаўленай газеты «Наша Ніва». Пра свайго дзядзьку яна таксама напісала некалькі старонак успамінаў. Па сваёй сціпласці, амаль нічога ўласнага не надрукавала. Але Вера Андрэеўна пакінула пасля сябе ўнікальны архіўны збор, які стараннямі яе дачкі Ірыны Ніжанкоўскай перададзены ў Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва. Давайце разам наведаем гэты фонд.
Партрэт Веры
Пачнем з фотаздымка, на якім — наша гераіня ў юнацтве. Розум, гожасць… Вера Андрэеўна Ніжанкоўская нарадзілася 8 лютага 1901 года ў спадчынным маёнтку Калісберг бліз Радашковіч у сям'і вядомага гісторыка, збіральніка, заснавальніка Мінскага царкоўна-археалагічнага музея Андрэя Канстанцінавіча Сніткі, 155-гадовы юбілей якога прыпадае таксама на гэты год. Сям’я мела свой дом і ў Мінску на вуліцы Праабражэнскай, а пасля Вясёлай. З уражанняў свайго мінскага дзяцінства аўтарка ўспамінаў пакінула адзін вельмі цікавы эпізод. «Да 1911 года наш дом быў на Праабражэнскай вуліцы (Інтэрнацыянальная). З вокнаў дома была бачна вуліца, і вось мне, дзяўчынцы, запомнілася сцэна: па вуліцы з суда ў турму вялі арыштаваных. Мне сказалі, што некага з іх асудзілі да пакарання смерцю. За арыштаванымі бег натоўп. Запомнілася жанчына, якая голасна крычала, з растрапанымі валасамі. Гэта было, відаць, у 1905 годзе». Юнацтва Веры Андрэеўны прыпала на цяжкія гады Першай сусветнай вайны. У 1915 годзе пачалася эвакуацыя Мінска. Сніткі сям’ёй выехалі ў Глухаў Сумскай вобласці. Там Вера паступіла ў жаночую гімназію. Яе старэйшы брат Усевалад, студэнт Пецярбургскага політэхнічнага інстытута, пайшоў добраахвотнікам у гусарскі полк і 15 чэрвеня 1915 года загінуў каля Любачава пад Львовам. Другі брат, Андрэй, студэнт Пецярбургскага інстытута шляхоў зносін, быў мабілізаваны ў армію ў 1916 годзе і трапіў у Віленскую вайсковую школу, якая была эвакуявана ў Палтаву. Летам 1916 года сям’я жыла ў Палтаве. У тым жа годзе Вера Андрэеўна перавялася ў Кіеўскі жаночы інстытут. Але юная дзяўчына марыла пра Пецярбург і восенню 1916 года паступіла ў Смольны інстытут.
Лютаўская рэвалюцыя 1917 года змяніла ўсе планы. Смольны інстытут быў пераведзены ў Новачаркаск, і Вера вярнулася да бацькоў у Глухаў.
Реклама
Тарашкевічы і Уласавы
Вось яшчэ адзін здымак. Подпіс: «Вера і Браніслаў Тарашкевічы з сям’ёй дзядзькі Аляксандра Уласава. 1926 г.».
У канцы 1921 года Вера з маці вяртаюцца на радзіму. Спачатку прыязджаюць у Мінск. На работу ўладкавацца было амаль немагчыма, і яны прымаюць рашэнне падаць дакументы ў Камісію па рэпатрыяцыі для выезду ў Радашковічы, якія ў той час апынуліся ў межах Польшчы, і ў красавіку 1922 года атрымліваюць дакументы на выезд. У гэтым жа годзе ў дзядзькавым доме Вера Андрэеўна і пазнаёмілася з Браніславам Тарашкевічам. Пазней у сваёй біяграфіі напісала: «На зіму мы выехалі ў Вільню, дзе Тарас (Браніслаў Тарашкевіч. — Г. З.) мяне вучыў лаціне і намаўляў вучыцца. 1923 — восенню я паступіла ў Універсітэт як „вольны слухач“ і жанілася з Тарасом. Жылі мы па Віленскай, 12, а летам у Андрэеўцы. У 1924 г. заклалі дом „на фэрме“, жылі то ў Вільні, то ў Радашковічах. У 1925 г. нарадзіўся сын Радаслаў».
У пачатку 1927 года Браніслаў Тарашкевіч быў арыштаваны па справе Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Для Веры Андрэеўны пачаўся цяжкі перыяд паездак у Варшаву, дзе яна дамагалася сустрэч з мужам да сканчэння следства, а пасля паездкі ў Вронкі, Вільню, Грудзёнак, Беласток на сустрэчы са зняволеным мужам. Пасля масавых пратэстаў грамадскасці Браніслаў Тарашкевіч быў адпушчаны і ў верасні 1930 года выехаў у Сопат. У снежні Вера Андрэеўна разам з маленькім сынам паехала да мужа. Але ў чэрвені 1931 года Тарашкевіч быў зноў арыштаваны, а ў лістападзе 1932 года асуджаны на 8 гадоў катаржнай турмы. Зняволенне адбываў пераважна ў Гродне. Для жонкі і сына ўсё пачыналася наноў. У 1933 годзе ў выніку дамоўленасці паміж савецкім і польскім урадамі па абмене вязнямі Тарашкевіч выехаў у СССР. Вера Андрэеўна ўспамінае: «Калі Тараса вымянялі з турмы ў СССР, я мела права таксама паехаць у саветы. І вось тут пачалася для мяне вялікая драма. Паехаць да Тараса, узяўшы з сабой Славука, і пакінуць маму ўжо старой кабетай адной, без мэты жыць далей. Каб маці пратэставала супраць майго выезду, прасіла… я б можа і паехала. Але маці маўчала і толькі глядзела на нас вачыма поўнымі адчаю. І я адмовілася ад выезду, хоць траціла найдаражэйшага мне чалавека.»
У 1936 годзе Вера Андрэеўна пабралася шлюбам з Уладыславам Ніжанкоўскім, палякам, «загадчыкам» школы ў Радашковічах і ўзяла прозвішча свайго другога мужа. У 1938 годзе польскія ўлады выслалі Ніжанкоўскага ў двухкласную школу пад Кракаў толькі за тое, «што ажаніўся з беларускай і Тарашкевіч». Але ў 1939 годзе ён змог вярнуцца ў Радашковічы да сям'і. У верасні таго ж года з прыходам савецкіх войскаў сям’ю Ніжанкоўскіх выселілі ў дамок на Касцельнай плошчы. 26 мая 1940 года ў Веры і Уладыслава Ніжанкоўскіх нарадзілася дачка Ірына. У самым пачатку Вялікай Айчыннай вайны дом Ніжанкоўскіх згарэў, і яны вярнуліся ў хатку на тэрыторыі бальніцы, пад якую быў забраны ў 1939 годзе іх дом. У 1943 годзе быў забіты Ніжанкоўскі, а 15 чэрвеня 1944 года ў партызанах загінуў сын Веры і Тарашкевіча Радаслаў.
Вера Андрэеўна ў сваім маленькім дамку пражыла ўсё жыццё і памерла 7 мая 1998 года.
Кукальнікі і Сніткі
Зірнем на гэты здымак: «. 1869 год».
Кукальнікі — вядомы род у гісторыі расійскай культуры. Што іх звязвае з Верай Ніжанкоўскай?
Род яе бацькі Андрэя Канстанцінавіча Сніткі паходзіў з-пад Полацка. Дзед, Канстанцін Міхайлавіч Снітка, вучыўся ў кадэцкім корпусе ў Пецярбургу. Вера Андрэеўна згадвала: «дзед, будучы хлопцам, удзельнічаў у спаборніцтвах кадэтаў у Пецяргофе, дзе яны мусілі прайсці пад нейкім каскадам у прысутнасці царыцы. І дзед атрымаў ад яе пярсцёнак з залатога дроту з ізумрудам. Ён доўга ў нас быў. Быў у нас і партрэт дзеда ў вайсковай форме». У Пецярбургу Канстанцін Снітка пазнаёміўся з Марыяй Пузырэўскай, роднай пляменніцай братоў Паўла і Нестара Кукальнікаў. Павел Кукальнік быў вядомы гісторык і пісьменнік, доктар права. Яго брат Нестар Кукальнік — вядомы рускі паэт. І яшчэ адна цікавая дэталь: Нестар Кукальнік, Аляксей Пузырэўскі (бацька Марыі) і Мікалай Гогаль былі аднакашнікамі па Нежынскім ліцэі князя Безбародкі. Сяброўства іх працягвалася і ў Пецярбургу. І не толькі сяброўства, а і сваяцтва. Так, Павел Кукальнік узяў шлюб з Юліяй Пузырэўскай, дачкой Аляксея ад першага шлюбу, а сам Аляксей пабраўся шлюбам з роднай сястрой Кукальнікаў Марыяй. У сям'і Аляксея і Марыі Пузырэўскіх нарадзілася пяцёра дзяцей, у тым ліку дачка Марыя— бабуля Веры Андрэеўны Ніжанкоўскай. Увогуле, у архіве Веры Андрэеўны след Кукальнікаў-Пузырэўскіх вельмі значны і вельмі цікавы.
Задоўжаная спадчына і апекуны
А вось на гэтым здымку немалады пан і подпіс: «друг моего отца. 1875 г.»
Шлюб Канстанціна Сніткі з Марыяй Пузырэўскай адбыўся ў 1865 годзе. У сваіх успамінах Вера Андрэеўна запісала: «Бабка жыла там (у Пецярбургу. — Г. З.) у цікавым асяроддзі (Брулоў, Кукальнікі, Крылоў, Глінка). А вышаўшы замуж за дзеда ў 1865 г., яна трафіла ў маёнтак дзеда — Карльсберг (альбо Калісберг). Дом быў глінабітны, вільготны. Дзед у гэты час быў „предводителем дворянства“ ў Вілейцы (маршалак). Я асабіста дзеда не люблю. Ён меў шырокую натуру. Як маршалак ён трымаў у Вілейцы і Калісбергу „адкрыты дом“, дзе ўсе дваране маглі жыць і сілкавацца. А сам ён век быў у раз’ездах, хлапочачы за сваіх падапечных. […]. І вось мая бабка з Пецярбурга трафляе ў глухую мяйсцовасць, часцей мужа няма, ён больш жыве ў Вілейцы. Дом вільготны, клавесін і мэблі, якія яна прывезла, псуліся. У 1866 годзе ў Вільні радзіліся блізняты: мой бацька — Андрэй і дзяўчынка Каця (пасля Жыркевіч), а бабка пачала хварэць». У 1875 годзе Снітка раптоўна памірае і пакідае ўдаву з дзевяцігадовымі дзецьмі і «страшэнна заблытаную, задоўжаную спадчыну». Апекуном сям'і становіцца Браніслаў Восіпавіч Свідзінскі. Ён прадаў частку зямель Сніткаў і разлічыўся з даўгамі, а ўдаве раіў рабіць мінімальныя выдаткі. У 1879 годзе ад сухотаў памірае і Марыя Снітка. Дзеці Андрэй і Кацярына засталіся круглымі сіротамі. Замяніла ім маці Варвара Іванаўна Пельская, сяброўка Марыі, пра якую Ніжанкоўская напісала, што тая была пазашлюбнай дачкой князя Трубяцкога. Яна пакінула свой утульны дом у Маскве, каб ахвяраваць сваё жыццё дзеля выхавання сірот і назаўсёды пасяліцца ў Калісбергу — Вільні. Далучаецца да яе і Павел Васілевіч Кукальнік, які апякуецца асірацелымі дзецьмі сваёй роднай пляменніцы.
Разгалінаваны род
Гэты здымак падпісаны Верай Ніжанкоўскай так: «, мой крёстный отец».
Кацярына Снітка, любімая Верай Андрэеўнай цёця Каця, у 1888 годзе выйшла замуж за Аляксандра Уладзіміравіча Жыркевіча, вядомага ваеннага юрыста, пісьменніка і калекцыянера, паходжаннем з Віцебскай губерні. Многія дакументы архіва Ніжанкоўскай расказваюць пра лёс Кацярыны і Аляксандра Жыркевічаў, пра іх жыццё ў Вільні і Пецярбургу, пра сяброўства і перапіску з Рэпіным, Талстым, Чэхавым і многімі іншымі. Ад Кацярыны ў Веры Андрэеўны застаўся ўнікальны фотаальбом, дзе сабраны здымкі герояў той далёкай эпохі, у тым ліку вельмі рэдкія, якія адносяцца да першай паловы 1860-х гадоў. Сярод іх сёстры і брат Аляксандра Уласава, апякун Свідзінскі, рэдкі здымак дзіцячай пісьменніцы Макаравай з роду Вяпрыцкіх (1834—1887) і самы ранні, датаваны дароўным надпісам 1865 года, хроснага бацькі Кацярыны і Андрэя Сніткаў Аляксандра Туманава (1817—1886), які служыў у Вільні па ведамстве Міністэрства народнай асветы і быў сябрам Сніткі.
Род Веры Андрэеўны Ніжанкоўскай па маці, Лізавеце Мікітаўне Уласавай, вядомы ад яе прадзеда Аляксея Уласава, святара пасольскай царквы ў Канстанцінопалі, а пасля Віленскай паштовай царквы. Захаваліся здымкі многіх прадстаўнікоў роду Уласавых, успаміны пра іх, радаводы, складзеныя Верай Андрэеўнай. Спрабавала Вера Андрэеўна скласці і радавод сваёй бабулі Алены Адамаўны з Канчэўскіх. Яе бацька Адам Канчэўскі быў святаром у Рэчках пад Вілейкай. Адам Канчэўскі меў брата Ігната, на радаводнай галінцы якога ёсць яшчэ адзін Ігнат — яго ўнук, вядомы беларускі паэт, публіцыст, асветнік Ігнат Уладзіміравіч Канчэўскі (1896—1923), які пісаў пад псеўданімамі Ігнат Абдзіраловіч і Ганна Галубянка.


description: У Слуцкім каледжы ёсць свой «Эрмітаж». Амаль 30 гадоў калектыў каледжа беражліва захоўвае дзве мастацкія кампазіцыі. 15 000 савецкіх рублёў — кошт роспісу У Слуцкім каледжы ёсць свой «Эрмітаж». Амаль 30 гадоў калектыў каледжа беражліва захоўвае дзве мастацкія кампазіцыі.

title: У Слуцкім дзяржаўным каледжы знаходзяцца ўнікальныя па мясцовых мерках творы мастацтва. Відэа

maintext:
У Слуцкім каледжы ёсць свой «Эрмітаж». Амаль 30 гадоў калектыў каледжа беражліва захоўвае дзве мастацкія кампазіцыі.
15 000 савецкіх рублёў — кошт роспісу адной з кампазіцый (усяго іх две) на той момант (1983−1984 гады). Гэта як два аўтамабілі «Жыгулі» ў той час. Калі перавесці кошт у дзень сённяшні, то 15 000 савецкіх рублёў - гэта прыкладна 55 834 беларускія рублі.
Реклама
Відэа: Аляксей Скрыннікаў
Падрабязна «Кур'ер» расказваў пра кампазіцыі ў каледжы вось тут.


description: Год 2021 для Слуцкага народнага тэатра імя У. Галубка двойчы юбілейны. 60 гадоў таму калектыву было прысвоена ганаровае званне «народны», а ў 1991-м па Год 2021 для Слуцкага народнага тэатра імя У. Галубка двойчы юбілейны. 60 гадоў таму калектыву было прысвоена ганаровае званне «народны», а ў 1991-м па рашэнні Міністэрства культуры краіны Слуцкі народны тэатр стаў насіць імя Уладзіслава Галубка.

title: За актрысу прапаноўвалі калым або пагражалі скрасці. Інтэрв'ю з рэжысёрам Слуцкага народнага тэатра імя У. Галубка

maintext:
Год 2021 для Слуцкага народнага тэатра імя У. Галубка двойчы юбілейны. 60 гадоў таму калектыву было прысвоена ганаровае званне «народны», а ў 1991-м па рашэнні Міністэрства культуры краіны Слуцкі народны тэатр стаў насіць імя Уладзіслава Галубка. Гэта была найвышэйшая адзнака і прызнанне Слуцкага народнага тэатра.
Напярэдадні Міжнароднага дня тэатра, які адзначаецца 27 сакавіка, «Кур'ер» запрасіў на размову Аляксандра Салаўя, рэжысёра тэатра ў 1983−1995 гадах. Менавіта пры яго кіраўніцтве слуцкія тэатралы пабачылі найбольшую колькасць спектакляў на слуцкіх падмостках, а сам тэатр атрымаў мноства адзнак і ўзнагарод. — Цікава, як вы трапілі ў тэатральнае мастацтва?
Реклама
— Са школьных гадоў у мяне былі два любімыя заняткі: мастацкая самадзейнасць і спорт (лёгкая атлетыка і бокс). У школе ўдзельнічаў у вечарынах, канцэртах, тэатральных сцэнках, іграў на баяне і гітары. Калі служыў у Савецкай Арміі, а служыць мне давялося ў Мінску, у дні звальнення я не швэндаўся па вуліцах, а бег у Беларускі акадэмічны тэатр імя Я. Купалы, каб паглядзець спектакль купалаўцаў.
Незабыўнае ўражанне ў мяне, маладога хлопца, салдата, засталося, калі я трапіў на чытку п’есы «Вазьму твой боль», якую чытаў сам аўтар Іван Шамякін. Вось у той момант я сказаў сабе: «Салавей, тэатр — гэта твой мастацкі лёс!».
У 1979 годзе я паступіў у Мінскі інтытут культуры. У 1983-м вярнуўся на родную Случчыну і ў той жа год узначаліў народны тэатр.
Ужо ў 1984 годзе я паставіў свой першы спектакль. Менавіта п’есу паводле рамана Шамякіна — «Вазьму твой боль». З ім Слуцкі народны тэатр упершыню прымаў удзел ва Усесаюзным тэатральным фестывалі ў Прыбалтыцы і быў узнагароджаны граматай Міністэрства культуры БССР. — Старт быў добры! Але і далейшы шлях тэатра быў не менш зорным?
— 12 гадоў я кіраваў Слуцкім тэатрам. Гэта былі незабыўныя гады. Мне пашанцавала працаваць з вельмі добрымі, шчырымі, таленавітымі, улюблёнымі ў тэатральнае мастацтва людзьмі. Слуцкі народны тэатр быў як адна творчая сям’я. Да позняй ночы мы маглі чытаць п’есы, рэпеціраваць ролі, складаць спектакль па дзеях і актах. А з якім натхненнем і творчым падыходам рыхтаваліся да ўдзелу ў тэатральных конкурсах і фэстах!
У тыя гады Слуцкі народны тэатр аб’ехаў дзясяткі гарадоў СССР і СНГ, пабываў у Расіі, Украіне, Прыбалтыцы, Крыму, Узбекістане. Але больш за ўсё артыстам падабалася выступаць у Беларусі.
Адзін з фэстаў запомніўся мне на ўсё жыццё. Ён праходзіў на Мядзельшчыне — радзіме Янкі Купалы. Мы павінны былі паказаць там урыўкі з п’есы «Паўлінка». Хваляваліся артысты, хваляваўся і я. А калі пачаўся спектакль і на прагляд слуцкай «Паўлінкі» завіталі Ніл Гілевіч, Максім Танк, Іван Шамякін, Міхась Лужанін, хваляванні білі цераз край…
Пасля выступлення да нас падышоў Максім Танк (ён быў ростам амаль пад два метры) ды кажа: «Многа Адольфаў я пабачыў, але такога даўгавязага Быкоўскага (іграў У. Івановіч) бачу ўпершыню», — і паціснуў нашаму Валодзю руку. — Якую з пастановак вы лічыце візітнай карткай Слуцкага народнага тэатра і асабіста вашай?
— Канешне, «Паўлінку». Гэта была мая чацвёртая рэжысёрская работа. Тэатральныя крытыкі, мацёрыя тэатралы і рэжысёры «фыркалі», куды вам, слуцакам, да класічнага шэдэўра? А чаму ж не? — думаў я. — Гэта ж Купала, наш родны пісьменнік і драматург, а п’еса «Паўлінка» — гэта пра нас з вамі, пра нашых дзядоў, бацькоў, пра іх каларытны гумар.
Працавалі над пастаноўкай мы з ранку да ночы, забывалі і піць, і есці. Жаданне было адно — ажыццявіць гэты твор на сцэне. І мы гэта зрабілі! Са слуцкай «Паўлінкай» тэатр пабываў у многіх гарадах СССР і атрымаў самыя высокія адзнакі. Нашу Паўлінку нават украсці спрабавалі. Было гэта на гастролях ва Узбекістане. Мясцоваму кавалеру так спадабалася галоўная гераіня, што ён на поўным сур’ёзе прапаноўваў за яе статак бараноў і даваў вагон дынь, толькі каб яна засталася з ім. «А не то украду», — заяўляў ён. Прыйшлося Антаніну Бялькевіч хаваць і ставіць ахову.
Іншыя спектаклі не менш важныя і знакавыя для мяне. У 1993 годзе мяне пазнаёмілі з драматургам Аляксеем Дударавым. Я захапіўся яго творчасцю і паставіў яго п’есы «Апошні журавель», «Парог» і «Вечар». Апошняя п’еса была прызнана адной з лепшых драматычных пастановак сярод самадзейных аматарскіх тэатраў СНГ.
— Як жа атрымалася, што вы пакінулі тэатр?
— Шчыра прызнаюся, душа і сёння не на месцы, сэрца шчэміць, калі ўспамінаю тыя гады творчага жыцця. Але захацелася паспрабаваць сябе ў іншым амплуа. Па запрашэнні адміністрацыі Слуцкага цукровага камбіната з 1996 года стаў працаваць дырэктарам Палаца моладзі. Але і на новым месцы не застаўся без тэатральнага жанра і арганізаваў тэатр «Раніца пеўня», з якім паставіў два спектаклі — «Жаніхі» і «Чый гэта лапаць».
Зараз працую на цукровым камбінаце. У добрым мужчынскім калектыве варым цукар.
— На ваш погляд, чаму сёння Слуцкі народны тэатр так мала ставіць пастановак?
— Як казаў вялікі Станіслаўскі, «трэба любіць мастацтва ў сабе, а не сябе ў мастацтве». Сённяшнім рэжысёрам не хапае, мабыць, любві да той справы, за якую бяруцца, адказнасці перад артыстамі і гледачамі. Па-другое, не хапае мэтанакіраванасці. Калі ўзяў драматычны матэрыял, зацвердзіў з калектывам трупы, бярыся за спектакль. Зрабіў адзін — бярыся за другі. Не стой на месцы! Вось тады будзе і адрэналін, і кветкі ад гледачоў, і слёзы радасці за зробленую справу. Сёння атрымліваецца наадварот: адна-дзве пастаноўкі ў тры гады — і цішыня. Хаця ў нашым горадзе ёсць таленавітыя рэжысёры, я іх ведаю і паважаю. Гэта Аляксандр Туміловіч, Алег Пінчук.
І галоўнае, кіраўніку тэатра трэба мець павагу да тых людзей, якія ў дождж і ў сцюжу, у выхадныя дні прыходзяць, каб займацца тэатральным мастацтвам.
Віншую ўсіх тэатралаў — артыстаў і гледачоў — з Днём тэатра! Жадаю ўсім нам новых спектакляў!


authors: Сергей Еремеев

description: В Петербурге за год выявили 39 нарколабораторий


description: «Мая камісія і я адказ рыхтавалі». Игорь Марзалюк прокомментировал ответ на коллективное обращение по поводу БЧБ-флага — Бобруйский новостной портал Bobrlife

title: "Мая камісія і я адказ рыхтавалі". Игорь Марзалюк прокомментировал ответ на коллективное обращение по поводу БЧБ-флага

maintext:
И вновь тема БЧБ-флага, его роли и места в нашей жизни. Историк и преподаватель Игорь Марзалюк не просто размышляет на тему. Будучи еще депутатом, автор рубрики «В обстановке мира» предложил идти в этом вопросе законным путем, сообщили в программе Новости «24 часа» на СТВ.
Игорь Марзалюк, председатель Постоянной комиссии по образованию, культуре и науке Национального собрания Беларуси:
У Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па адукацыі, культуры і навуцы разгледжаны калектыўны зварот студэнтаў і выкладчыкаў гістарычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта адносна бел-чырвона-белага сцяга. Ён утрымоўвае шэраг прэтэнзіяў, патрабаванняў і прапановаў. Дазволю сабе іх пракаментаваць. Тым больш, што мая камісія і я асабіста на гэты калектыўны зварот адказ рыхтавалі.
Вы просіце:
Аб афіцыйнай заяве аб недапушчальнасці прызнання бел-чырвона-белага сцяга экстрэмісцкім.
Як прадугледжана артыкулам 73 Закона Рэспублікі Беларусь «Аб Нацыянальным сходзе Рэспублікі Беларусь», звароты, дэкларацыі і заявы палат Нацыянальнага сходу па якім-небудзь важным грамадска-палітычным або сацыяльна-эканамічным пытанні прымаюцца пастановамі палат, гэта значыць падчас правядзення сесіі. Працэдура разгляду зваротаў, дэкларацый і заяў палатамі Нацыянальнага сходу вызначаецца адпаведнымі рэгламентамі палат.
У адпаведнасці з артыкулам 217 рэгламента Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь права ініцыятывы на зварот, дэкларацыю або заяву маюць суб’екты права заканадаўчай ініцыятывы. Праекты такіх дакументаў уносяцца ў пісьмовай форме ў Савет Палаты прадстаўнікоў, які абавязаны ўнесці іх на разгляд на бліжэйшае пасяджэнне Палаты прадстаўнікоў.
Згодна з артыкулам 99 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь права заканадаўчай ініцыятывы належыць Прэзідэнту, дэпутатам Палаты прадстаўнікоў, Савету Рэспублікі, ураду, а таксама грамадзянам, якія валодаюць выбарчым правам, у колькасці не менш 50 тысяч чалавек і рэалізуецца ў Палаце прадстаўнікоў.
Так што, калі ласка, дзейнічайце ў адпаведнасці з законам. Збярыце 50 тысяч галасоў. Будзем разглядаць.
Аб спыненні дзеянняў, накіраваных на падрыхтоўку законапраектаў аб прызнанні бел-чырвона-белага сцяга экстрэмісцкім.
Давожу да ўсіх. Планам падрыхтоўкі законапраектаў на 2021 год, зацверджаным Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 04.01.2021 № 2, распрацоўка такога заканадаўчага акта не прадугледжана.
Разам з тым у выпадку ўнясення падобнага дакумента ў Палату прадстаўнікоў у парадку, устаноўленым заканадаўчымі актамі і Рэгламентам Палаты прадстаўнікоў, ён падлягае абавязковаму разгляду Палатай прадстаўнікоў. У рамках работы над законапраектам будуць улічвацца меркаванні грамадзян і арганізацый па дадзеным пытанні.
Аб наданні бел-чырвона-беламу сцягу статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці.
Парадак надання нематэрыяльным культурным каштоўнасцям статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці вызначаецца главой 16 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб культуры. Прапанова аб наданні нематэрыяльнай культурнай каштоўнасці статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці ўносіцца ў пісьмовай форме ў Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, прычым да прапановы павінны прыкладацца матэрыялы фіксацыі, навуковай апрацоўкі і мастацкай ацэнкі культурнай каштоўнасці, а таксама абгрунтаванне неабходнасці надання ёй статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці (пункты 2, 3 артыкула 90 Закону).
Парадак фіксацыі, навуковай апрацоўкі і мастацкай ацэнкі вызначаецца артыкулам 91. Указаныя мерапрыемствы забяспечвае асоба, якая ўносіць прапанову.
Прапанову аб наданні нематэрыяльным культурным каштоўнасцям статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці маюць права ўнесці юрыдычныя асобы, грамадзяне, у тым ліку індывідуальныя прадпрымальнікі.
Кампетэнцыя Палаты прадстаўнікоў, устаноўленая артыкулам 97 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь, не прадугледжвае паўнамоцтваў па ўнясенні прапаноў аб наданні культурным каштоўнасцям статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці.


title: "Будзьма!" распачынае анлайн-чытанні для дзетак

maintext:
Кампанія «Будзьма беларусамі!» распачынае цыкл анлайнаў для самых цікаўных гледачоў. Першае чытанне для дзетак адбудзецца 29 красавіка на ютубе.
Што за істота пасялілася пад ложкам хлопчыка Юзіка? Чаму з ёй не могуць справіцца ні служба змагання з кузуркамі, ні пажарныя, ні нават тата з мамай? Даведаемся 29 красавіка! Казку Надзеі Ясмінскай «Сподачак для Цмока» прачытае вольны купалавец, чароўны голас праекта «Кніжны воз» Хрысціна Дробыш. Пачатак а 19-й гадзіне!
Чытанне пройдзе на творчай анлайн-пляцоўцы «PartyZona», дзе адбываюцца самыя цікавыя культурныя падзеі. Тут вы зможаце даведацца пра адметнасці роднай мовы, культуры і гісторыі, пазнаёміцца з тымі, хто стварае сёння нашу непаўторную беларускую культуру.
Трансляцыя будзе тут.
Поделиться ссылкой:


title: Супраць Мікалая Казлова ўзбудзілі крымінальную справу?

maintext:
“Народная Воля” пагутарыла са старшынёй БСДП Ігарам Барысавым, які сёння пасля 15 сутак адміністрацыйнага арышту выйшаў на волю.
Да Ігара Барысава ў Жодзінскую турму прыязджаў падпалкоўнік, які задаваў пытанні пра старшыню Аб’яднанай грамадзянскай партыі.
“Ён прыехаў адразу на другі дзень пасля таго, як мяне перавялі ў Жодзіна, – распавёў Барысаў “Народнай Волі”. – Цікавіўся Мікалаем Казловым. Супраць яго ўзбудзілі крымінальную справу ў сувязі з тым, што разгалошана прозвішча супрацоўніцы, якая выклікала яго позвай у Следчы камітэт, а Казлоў тады адмовіўся ад дачы падпіскі аб неразгалошванні. І падпалкоўнік цікавіўся маім званком Казлову, пытаўся, пра што мы гаварылі. Я адказаў: маўляў, вы, пэўна, самі ведаеце пра што…
Калі верыць хлопцам, якіх разам са мной этапіравалі ў Жодзіна, то Казлова ўвогуле пасадзілі ў карцар памерам два на тры метры, і падсялілі туды шэсць чалавек, а потым яшчэ і бамжа падкінулі. Ім, быццам, у адрозненне ад нас, два вядры хлоркі плюхнулі. У некаторых потым былі апёкі слізістай…”
“Народная Воля” распытала Ігара Барысава пра знаходжанне за кратамі.
“Радыё ўключаюць на поўную магутнасць, “Слухай бацьку” – іх любімы спеў, – гаворыць Ігар Барысаў. – Ноччу будзяць – спецыяльна робяць пераклічку, каб сон быў парушаны. Днём сядзець на нарах катэгарычна забаронена, нават калі камера перагружана. Мы аднойчы напісалі 45 скарг – усёй камерай на ўмовы утрымання. Нас сем сутак не вадзілі на прагулку, і ежы не хапала, у камеры шмат хто паліў. Турэмшчыкі спрабавалі прычыніць маральныя і фізічныя пакуты ўсім, хто знаходзіцца за кратамі….
У душ звадзілі два разы за 12 дзён, у Жодзіне. Адным словам, катаванне…”
Падрабязнасці – ў заўтрашнім нумары “Народнай Волі” на сайце www.nv-online.info.
Поделиться ссылкой: