title: Толькі выпіваў і памёр? Што насамрэч зрабіў Стэфан Баторый для Гродна

maintext:
15 снежня 1575 года каралём Польшчы і вялікім князем ВКЛ быў выбраны Стэфан Баторый, які кіраваў у Рэчы Паспалітай да 12 снежня 1586 года. Чым ён запомніўся беларусам, акрамя таго, што жыў у Гродна і памёр там? На старонках Нrodna.life распавядае Іван Машталер.
Талерантны католік, які дапамагаў праваслаўным
Стэфан Баторый быў абсалютна талерантны ў дачыненні да іншых рэлігій і канфесій. Сам ён быў шчыра веруючым католікам, але многія з роду Баторыяў прынялі пратэстантызм, а ягоны сябар Андрэй Бекеш быў ці то радыкальным пратэстантам-арыянінам ці то нават атэістам.
Каб захаваць рэлігійны спакой у шматнацыянальнай краіне Баторый падтрымліваў не толькі праваслаўных, але і яўрэяў. Напрыклад, у 1581 г. ён выдаў прывілей гродзенскай Прачысценскай саборнай царкве (знаходзілася на месцы манастыра Раства Багародзіцы) і яе шпіталю на 10 коп грошай штогод.
Адна капа — 60 грошай. За 600 грошаў у той час можна было купіць больш за 6 тон збожжа або 6 валоў. Зразумела, што шпіталь для бедных пры царкве цалкам утрымліваўся за кошт вялікага князя і караля Стэфана Баторыя.
Караля любілі ўсе, незалежна ад нацыянальнасці
У яўрэяў Стэфан Баторый неаднойчы пазычаў грошы на вайсковыя паходы і іншыя дзяржаўныя справы. За гэта яны атрымалі ад яго прывілей пабудаваць каменную сінагогу літаральна ў ста метрах ад каралеўскага палаца. Будаваў сінагогу той самы дойлід, які вымураваў цудоўны Стары замак.
Ёсць нават легенда, што Стэфан Баторый, вяртаючы аднаму яўрэйскаму купцу пазычаныя грошы, дазволіў апошняму адну ноч пабыць каралём. Купец за ноч паспеў напісаць некалькі прывілеяў, якія значна спрасцілі жыццё яўрэяў Рэчы Паспалітай.
Гэта толькі легенда, але яна паказвае: караля і вялікага князя любілі ўсе ягоныя падданыя незалежна ад нацыянальнасці.
Прывілеі для Гродна
5 снежня 1576 г. Баторый пацвярджае ўсе ільготы гораду Гродна, зацвярджае правы гараднян на склады солі, вызваляе гарадскія саладоўні і бровары ад падаткаў, якія былі ўсталяваны яго папярэднікам Жігімонтам Аўгустам, як надзвычайная мера з нагоды вайны з Масковіяй. Соль у тыя часы каштавала дорага і магчымасць для гродзенцаў не плаціць падаткі за соль істотна ўздымала іх даходы.
Праз некаторы час, ужо ў пачатку 1580-х гг., Стэфан Баторый дазваляе гродзенскім мяшчанам збудаваць на Нёмане млын, на Рынку — карчму і гандляваць там півам, віном і мёдам (гарэлкі гродзенцы ў тыя часы не ўжывалі) без аплаты акцызу. Прыбытак ад млына і карчмы ідзе на патрэбы горада.
Горад так узбагаціўся, што змог збудаваць мураваную ратушу
Млын быў вельмі цікавы. Два злучаныя паміж сабою плыты, паміж якімі было млыновае кола, што раскручвалася вадою. Гродзенцы малолі на млыне сваё збожжа і абслугоўвалі шляхту і сялян. Горад настолькі ўзбагаціўся, што прыкладна ў гэты час у Гродне паўстала першая мураваная ратуша, якая стала сімвалам незалежнасці горада над Нёманам.
У 1582 г. кароль загадвае не затрымліваць караблі гродзенскіх мяшчанаў з хлебам па Нёману ў Кёнігсберг. Гэта наогул была проста фантастыка. Прусія ў тыя часы была васалам Рэчы Паспалітай і самі прусакі падатку не бралі. Яго маглі ўзяць толькі каралеўскія мытнікі. Цяпер выходзіла, што прыбыткі тагачаснага гродзенскага бізнеса вырасталі ў шмат разоў.
Аўтаномія гарадоў і свабода гандлю
Шмат кароль зрабіў і для ўпарадкавання сістэмы вагаў, паштовых зносін, тарыфаў, увёў грыгарыянскі календар (5 кастрычніка 1582 г. у Гродне змянілася адразу 15 кастрычніка). Нагадаем, былая Расійская імперыя перайшла на Грыгарыянскі каляндар у адпаведнасці з дэкрэтам Леніна толькі ў 1918 годзе. Праўда, кароль не мучаў праваслаўных і не забараніў царкве карыстацца юліянскім календаром у сваім справаводстве.
Адным словам, галоўнымі прынцыпамі караля ў эканамічных справах была шырокая аўтаномія гарадоў і свабода гандлю. Важныя, актуальныя дасюль рэчы!
Збудаваў шэдэўральны замак, якому не было роўных
Баторый упершыню прыехаў у Гродна 29 ліпеня 1579 г. і з таго часу прыязджаў у наш горад 11 разоў, апошнія два гады жыцця (1584 — 1586 гг.) пражыў тут амаль без выездаў.
Гродна з гэтага часу становіцца яго рэзідэнцыяй. Баторый пачынае перабудоўваць замак Вітаўта на Замкавай гары (перабудова працягваецца да сярэдзіны 1580-х гг.). У выніку горад атрымлівае проста шэдэўральны палац, роўнаму якому не было тады ў Рэчы Паспалітай.
У 1584 г. па заданні Стэфана Баторыя зроблены праект перабудовы Фары Вітаўта з драўлянага храма ў каменны. Будаўніцтва завершана ў канцы 1586 г. У пачатку 1587 г. у Ватыкан адаслана паведамленне, што «касцёл цудоўны».
Завяшчаў Гродна каля 6 млн долараў
За год да смерці Стэфан Баторый склаў завяшчанне, у якім пакідаў 96 фларэнаў любімай Трансільваніі і 20 тысяч вайсковаму шпіталю для старых жаўнераў у Варшаве. «Каханаму Гродна» кароль завяшчаў 30 тысяч фларэнаў.
Адзін залаты фларэн (тое самае, што дукат і роўна аднаму злотаму) быў па тых часах вялізарнай сумай грошай. За яго можна было набыць 15 адкормленых гусей або пашыць 2 пары абутку. Вельмі прыблізна перавёўшы гэтыя грошы на сучасную валюту выходзіць, што Баторый завяшчаў нашаму гораду каля 6 мільёнаў долараў. Такой сумы з асабістых даходаў ніколі не пакідаў нашаму гораду ніводзін уладар ці чыноўнік.
Пакінуў самога сябе і, магчыма, сына
І нарэшце, Стэфан Баторый завяшчае для Гродна… самога сябе — ён выказвае пажаданне, каб гэты горад стаўся месцам яго вечнага спакою. У пачатку 1584 г. кароль у прыватнай размове сказаў італьянцу Кампана: «мне гэты горад і для жыцця і для вечнага адпачынку найбольш дарагі».
Кароль не меў дзяцей, праўда, хадзілі чуткі пра тое, што недзе ў лясах пад Гродна ён сустракаўся з прыгажэннай дачкой лесніка, які ахоўваў каралеўскія пушчы.
У XVII ст. у кнізе Валерыяна Неканда-Трэпкі «Liber chamorum…» пад нумарам 875 згадваецца нехта «Кнабоўскі, байструк караля Стэфана», які ў 1613 годзе служыў у кавалерыі Рэчы Паспалітай разам з 12 сваімі коннікамі. Кнабоўскі быццам жыў у Гродне… Мо дзе па нашым горадзе ходзіць нехта з нашчадкаў вялікага караля.
Даў дзясяткі год міру і росквіту
Такім чынам Баторый не толькі выратаваў Рэч Паспалітую, даўшы нашым продкам яшчэ некалькі дзесяцігоддзяў міра і эканамічнага росквіту, але і пачаў сапраўдны залаты век Гродна. Да 1600 г. горад пакрыўся каменнымі будынкамі, у 1629 г. у Гродне з’явіўся ўласны вадаправод, а ў 1650 годзе было вырашана пабудаваць каменны мост праз Нёман. Але літаральна праз пяць гадоў пачалася крывавая вайна, ад наступстваў якой Гродна і ўся наша Беларусь не маглі аправіцца больш за два стагоддзі.
Поделиться ссылкой:


title: "Вясковы лірнік" Уладзіслаў Сыракомля (1823-1862)

maintext:
Імя Уладзіслава Сыракомлі (сапраўднае Людвік Кандратовіч) у сярэдзіне ХІХ стагоддзя гучала паэтычнай славай па ўсяму Паўночна-Заходняму краю імперыі (Беларусі і Літве), Польшчы і ў самой Расіі. Пасля Адама Міцкевіча Уладзіслаў Сыракомля — самая яскравая зорка літаратуры Беларусі ХІХ стагоддзя. Паводле слоў Мікалая Аксакава, ён сапраўдны народны гусляр. А па ацэнцы Максіма Горкага, Сыракомля стаіць у адным шэрагу з вялікімі паэтамі — Пушкіным, Шэлі, Гейнэ, Міцкевічам. Высокая ацэнка!
Сыракомля (гэтак называўся ягоны родавы герб) пісаў пераважна па-польску, але і звяртаўся і да «мужыцкай» мовы (не дарэмна ж царскія ўлады падазравалі яго ў напісанні беларускіх рэвалюцыйных пракламацый). Ён пісаў пра народ, яго гісторыю і культуру, але, на жаль, сам народ, «просты селянін» не мог прачытаць свайго «вясковага лірніка», як празвалі паэта. Тым не менш, яго творчы набытак — каштоўны дыямент у скарбонцы беларускай культуры. Творчасць Уладзіслава Сыракомлі ўжо пры яго жыцці ўплывала на культурнае жыццё тагачаснага беларускага грамадства, такіх творчых асоб, як Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч, Францішак Багушэвіч, Станіслаў Манюшка, Міхал Эльвіра Андрыёлі, а пазней Янка Купала і Якуб Колас…
Чым была гэтак адметная творчасць Сыракомлі? Безумоўна, высокай мастацкай вартасцю яго паэтычных твораў. Але Сыракомля быў і дапытлівы даследчык гісторыі і культуры роднага краю, які па гістарычнай традыцыі называў Літвой, а сябе з гонарам лічыў ліцвінам. Праславіўся ён і як літаратуразнаўца, напісаўшы «Гісторыю літаратуры ў Польшчы», і як перакладчык лацінскай паэзіі на польскую мову, і як культурны дзеяч, чыя прысутнасць натхняла іншых на творчасць. Ён быў міласнікам (патрыётам) сваёй Радзімы — «мілай Літвы».
«Пра адно я толькі спяваю, хоць на розныя ноты: Хай жыве наша Літва! Хай жывуць ліцвіны!» Сярод гэтых ліцвінаў і вырас будучы паэт, які нарадзіўся 29 верасня 1823 года ў фальварку Смольгаў Бабруйскага павета Мінскай губерні (цяпер Любанскі раён). А пасля жыццё правяло яго па розных мясцінах тагачаснай Беларусі. Жыў на Палессі, у Нясвіжы, на Стаўбцоўшчыне, Наваградчыне, у Вільні, на Ашмяншчыне. Так што пра Беларусь — Літву ён ведаў не з кніжак, а з рэальнага жыцця. Што і зблізіла яго з народам і народнай культурай. Хай не ўводзіць нас у зман польскамоўнасць яго творчасці, бо ён перш за ўсё беларускі паэт, які пісаў па-польску з-за забароны друкаванага беларускага слова. Ён з горыччу піша пра бядотнае становішча народнай мовы: «Прыгожае гэта адгалінаванне славянскай мовы — крывіцкі дыялект — і старое! Бо гэта мова нашага Літоўскага Статута і справаводства на працягу двух стагоддзяў, XVI і XVII, і распаўсюджаная! Бо смела можна сказаць, што размаўлялі на ёй тры чвэрці даўняй Літвы, люд, шляхта і паны; пазбавіўшыся свайго пісьмовага значэння, гэтая мова сёння засталася толькі спадчынай адных сялянскіх хат…». Вывесці народную мову ў свет, калі царскія ўлады не пускалі яе ў друк, было не толькі архіцяжка, але амаль немагчыма. Усё ж Сыракомля піша на ёй. Цалкам яго беларускамоўная спадчына не дайшла да нас. Захаваліся толькі два рэвалюцыйных вершы Сыракомлі «Добрыя весці» і «Ужо птушкі пяюць усюды», якія хадзілі па руках у рукапісах, хоць шмат яго беларускамоўных вершаў сталі народнымі песнямі.
Муза Сыракомлі не натхняла яго на любоўную лірыку ці на пустую гаворку — гэта суровая муза змагання. Паэзія Сыракомлі перш за ўсё антыпрыгонная, у абарону паярэмленага селяніна. Паэт выступае народным голасам: «Не я пяю, а люд Божы». Якое высокае адчуванне — «Люд Божы!», — а не быдла бесславеснае ці халоп. Яго мова спеўная і мілагучная, яго народная эстэтыка і годнасць — высакародныя. «Людскасць» народа ён супрацьпастаўляе разбэшчанай «нелюдскасці» панства. «Я край мой кармлю адвеку і маю права звацца чалавекам», — горда кажа адзін з герояў-селянінаў з яго верша. Гэтую ідэю «людзьмі звацца» пазней падхапіў вялікі Янка Купала.
Для Сыракомлі менавіта селянін праўны гаспадар краіны, аснова нацыі. «Наш селянін не піша і не чытае гісторыі, але, верачы ў якое-небудзь сваё паданне, з пагардай паглядае на шляхецкую расу, інстынктыўна адчуваючы, што мы — прыхадні адкульсьці, а ён — тутэйшы жыхар і гаспадар тутэйшай зямлі». Гэтыя словы надаюць вызначэнню «тутэйшы» сімвалічны і сакральны змест! Уладзіслаў верыў, што народ зрэшты рэшт вызваліцца з панскага і царскага ярма. Вера, якая надае сілы!
Сам лёс Уладзіслава Сыракомлі не назавеш незвычайным ці трагічным, але ў яго жыцці даставала драматызму. Гэта і свавольства рэдактараў, якія нівеліравалі яго паэтычную мову, выкідваючы адтуль беларускія словы. Гэта і немагчымасць друкавацца па-беларуску. Гэта і пераслед царскіх улад, якія падазравалі паэта ў напісанні беларускіх рэвалюцыйных пракламацый (гутарак), і арышт у 1861 годзе. Гэта і нязносны боль ад смерці ў 1852 годзе за тыдзень трох малалетніх дачок і вымушаны пераезд з абжытага фальварка Залучча на Наваградчыне ў чужую Вільню, каб пазбавіцца горкіх успамінаў. Гэта і душэўная адзінота. Гэта і «грахоўнае каханне» да актрысы Гелены Маеўскай, жонкі сябра Адама Кіркора, і асуджэнне яго грамадствам. Гэта і не ўспрыняцце яго паэмы «Стэла Фарнарына», дзе ён апеў каханне славутага Рафаэля да простай дзяўчыны. Гэта і творчае знясіленне, калі ад напружанай працы выпадае з рукі пяро. Гэта і горкае расчараванне…
Праблема творцы і грамадства, талента і яго рэалізацыі заўсёды балючая для творчай асобы. Калі творца разумее ўнікальнасць свайго «Божага дару», калі ён прысвячае яго людзям, то разам з тым прыносіць самаахвяру, асуджае сябе на нястачы і непаразуменне, на няўдачы і зласлоўе. Гэта свядомы выбар, зроблены Уладзіславам Сыракомлем, «вясковым лірнікам», які песняй натхнёна служыў «роднай старонцы», «святой Літве сваёй», і да скону будзе «граць людзям», каб дапамагаць ім у цяжкім жыцці.
У дарагой старонцы
І дзень, і ноч, і бясконца
Іграць і граць буду людзям.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:

fasttext_language: be


description: Следчае ўпраўленне КДБ перадала ў Генеральную пракуратуру для накіравання ў суд крымінальную справу супраць топ-менеджараў "Белгазпрамбанка".

title: КДБ перадаў у Генпракуратуру "справу Белгазпрамбанка"

maintext:
Следчае ўпраўленне КДБ перадала ў Генеральную пракуратуру для накіравання ў суд крымінальную справу супраць топ-менеджараў “Белгазпрамбанка”.
“Абвінавачаныя і іх абаронцы азнаёміліся з матэрыяламі крымінальнай справы. Хадайніцтваў аб спыненні крымінальнага пераследу па прадугледжаных Крымінальным кодэксам падставах, а таксама аб правядзенні дадатковых следчых дзеянняў ніхто з абвінавачаных, за выключэннем В. Бабарыкі, не заявіў”, — гаворыцца ў прэс-рэлізе КДБ.
Па-ранейшаму сем фігурантаў справы (у тым ліку і Віктар Бабарыка) знаходзяцца пад вартай, адзін — пад хатнім арыштам, перадае “Еўрарадыё”.
Раней паведамлялася, што экс-старшыню праўлення “Белгазпрамбанка” Віктара Бабарыку вінавацяць па двух артыкулаых Крымінальнага кодэкса — ч. 3 арт. 430 і ч. 2 арт. 235 КК (атрыманне хабару арганізаванай групай у асабліва буйным памеры і “адмыванне” грошай, атрыманых злачынным шляхам у асабліва буйным памеры).
Топ-менеджараў банка Сяргея Шабана, Аляксандра Ільясюка, Кірыла Бадзея, Дзмітрыя Кузьміча, Аляксея Задойку і Сяргея Дабралета вінавацяць у атрыманні хабару арганізаваннай групай у асабліва буйным памеры (ч. 3 арт. 430 КК).
Заснавальніка ТАА “Актыўлізінг” Віктара Кабяка вінавацяць у дачы хабару ў буйным памеры (ч. 2 арт. 431 КК).
“Справа Белгазпрамбанка” ўзнікла пасля таго, як экс-старшыня праўлення Віктар Бабарыка заявіў пра намер вылучыць сваю кандыдатуру на прэзідэнцкіх выбарах. У банку і афіляваных з ім структурах прайшлі ператрусы і затрыманні. Самога Бабарыку разам з сынам Эдуардам затрымалі 18 чэрвеня. З таго часу яны знаходзяцца ў СІЗА КДБ.
Поделиться ссылкой:


title: У Мінску разам памоляцца арцыбіскуп Кандрусевіч і біскуп Велікаселец

maintext:
24 студзеня у мінскай архікатэдры Найсвяцейшага Імя Марыі адбудзецца цэлебрацыя ўрачыстай святой Імшы з удзелам арцыбіскупа Тадэвуша Кандрусевіча і біскупа Казіміра Велікасельца, паведамляе Catholic.by.
Нагадаем, што 3 студзеня, у дзень 75-гадовага юбілею арцыбіскупа Тадэвуша Кандрусевіча, Папа Францішак прыняў пададзенае ім прашэнне аб вызваленні ад пастырскага кіравання Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіяй у сувязі з дасягненнем пенсійнага ўзросту.
У сувязі з тым, што пасля выхаду на пенсію Мінска-Магілёўскага Мітрапаліта яго катэдра засталася вакантнай, на час да прызначэння яго наступніка Апостальскім адміністратарам архідыяцэзіі быў прызначаны біскуп Казімір Велікаселец, чые паўнамоцтвы пасля дасягнення ім у маі мінулага года пенсійнага ўзросту былі працягнуты Святым Айцом яшчэ на два гады.
Супольная Эўхарыстыя ў галоўнай святыні сталіцы стане малітваю падзякі за шматгадовае служэнне Мінска-Магілёўскага Мітрапаліта арцыбіскупа Тадэвуша Кандрусевіча.
Пачатак святой Імшы ў мінскім катэдральным касцёле (пл. Свабоды, 9) 24 студзеня а 13-й гадзіне.
Адначасова на партале Catholic.by будзе весціся прамая трансляцыя гэтай цэлебрацыі.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


title: "Маналітная ўлада - гэта міф": інтэрв’ю з Яўгенам Бурым, які сышоў з Рады бяспекі і далучыўся да НАУ

maintext:
Яўгену Бураму 40 гадоў, ён мінчук. Больш за дваццаць гадоў адпрацаваў у дзяржаўных органах.
Пачынаў падатковым інспектарам, працаваў у Міністэрстве па падатках і зборах, а ў 2014—2019 працаваў у дзяржаўным сакратарыяце Рады бяспекі, дзе адказваў за эканамічную сферу. Потым былі прыватныя праекты, праца ў ІТ-сектары. Напрыканцы 2020 года Буры далучыўся да Народнага антыкрызіснага ўпраўлення (НАУ) Паўла Латушкі, дзе адказвае за эканоміку і фінансы.
У інтэрв’ю “Нашай Ніве” спадар Буры расказаў пра сваю працу ў Радзе бяспекі, чаму ўладам нявыгадная моцная эканоміка, а таксама пра тое, якой бачыць Беларусь у будучыні.
«Наша Ніва»: Некалькі тыдняў таму я гутарыў з былым паслом Беларусі ў Славакіі Ігарам Ляшчэнем, які падверг крытыцы вас. Кажа, размаўляў з вядомымі эканамістамі, але ніхто не чуў пра эканаміста Бурага і работ ягоных не чытаў. Дык адкуль вы ўсё ж узяліся?
Яўген Буры: Адкажу, канечне. Я прыйшоў у дзяржсакратарыят Рады бяспекі ў 2014 годзе, прыйшоў з Міністэрства па падатках і зборах, дзе займаў пасаду намесніка начальніка ўпраўлення, займаўся арганізацыяй кантрольнай дзейнасці ў краіне, метадычным забеспячэннем.
У Радзе бяспекі я працаваў на пасадзе дарадцы-кансультанта па пытаннях эканамічнай бяспекі. Былому чыноўніку павінна быць вядома, што ўся праца дзяржсакратарыята Рады бяспекі мае грыф як мінімум «для службовага карыстання», а часцей — «сакрэтна». Мы працавалі з органамі, якія забяспечваюць бяспеку краіны. Такая ўжо спецыфіка працы. Па гэтых прычынах я ніколі не быў публічнай асобай.
Адзіныя згадкі пра мяне могуць быць хіба ва ўказах Лукашэнкі, якія рэгулявалі міжведамасную камісію па бяспецы ў эканамічнай сферы. Я быў сябрам і сакратаром гэтай камісіі ўвесь час маёй працы ў Радзе бяспекі. Спачатку гэтую камісію ўзначальваў Кірыл Руды, а пасля таго, як ён з’ехаў у Кітай, — Мікалай Снапкоў. Мы заўсёды працавалі ў цеснай звязцы. Калі я нядаўна звяртаўся ў відэазвароце да Снапкова, які цяпер займае пасаду першага віцэ-прэм’ера, то рабіў праз тое, што, як мне здаецца, я разумею мысленне гэтых топ-чыноўнікаў. Я лічыў і лічу іх добрымі прафесіяналамі і экспертамі ў сваёй справе. Іншае пытанне: чаму яны па сёння не перайшлі на бок народа? Можна шмат на гэтую тэму разважаць, але хіба што не будзем.
«НН»: А можа, варта і паразважаць?
ЯБ: Не варта. Хацеў бы далей адказаць Ляшчэню. Так што я не ведаю, хто і якіх эканамістаў апытваў, але ў вузкіх колах сярод незалежных эканамістаў мяне таксама ведаюць. З многімі я працаваў разам, калі пісаў свае аналітычныя даследаванні на тэму экспарту тавараў у Расію, інвестыцыйнага клімату, уплыву экалогіі на эканамічны рост. У кожным маім даследаванні ўдзельнічалі і іншыя эканамісты, у тым ліку вядомых у Беларусі кампаній, аналітычных і даследчых цэнтраў.
Міжведамасная камісія па эканамічнай бяспецы аб’ядноўвала вакол сябе многіх эканамістаў, у тым ліку і незалежных. Гэтыя даследаванні, якія мы рабілі, насілі закрыты характар. Але многія прапановы былі рэалізаваныя ў жыцці. Напрыклад, па інвестыцыях, экалогіі, бізнэс- і інвестклімаце, па карэкціроўцы беларускага экспарту. Але асноўная частка даследаванняў не знайшла свайго прымянення ў сённяшняй сістэме, бо эканоміка стала закладніцай палітычнай сітуацыі ў краіне.
Гэта, у прынцыпе, і стала асноўнай прычынай сыходу з Рады бяспекі, бо хацелася больш стваральнай працы, працы на вынік. А яе было няшмат. У выніку да мяне прыйшло разуменне, што пры цяперашніх палітычных умовах рэалізаваць любыя прапановы будзе вельмі цяжка ці немагчыма.
«НН»: Якія менавіта вашыя ініцыятывы засеклі?
ЯБ: Было шмат ідэй. У прыватнасці, па інвестыцыйным клімаце мы прапаноўвалі ўвесці пасаду незалежнага амбудсмена, які б наўпрост узаемадзейнічаў з першай асобай, але гэта не знайшло падтрымкі нават на ўзроўні ўрада. Справа ў тым, што ніхто не адважыўся ісці з такой прапановай самі ведаеце да каго. Нават у той адносна спакойны час.
Я з ходу ўжо ўсе не ўспомню, іх, праўда, было шмат. Былі прапановы па карэкціроўцы падатковага кодэксу, я, як спецыяліст у гэтай сферы, пастаянна выдаваў прапановы. І такія моцныя сутычкі былі на ўзроўні міністраў, кіраўнікоў Саўміна, Адміністрацыі і Рады бяспекі! Быў адзін год, калі ў падатковы кодэкс зусім не ўнеслі змен, гэта якраз за кошт міжведамасных канфліктаў. Мы змаглі пераканаць, што нельга ў такім выглядзе прымаць кодэкс, што ён недапрацаваны, для людзей і бізнэсу патрэбныя іншыя радыкальныя змены. Былі заўжды прапановы з нашага боку па спрашчэнні вядзення бізнэсу, зніжэння сілавога ціску на эканоміку.
«НН»: Смела для сілавога ведамства, якім з’яўляецца Рада бяспекі.
ЯБ: Засілле сілавікоў у бізнэсе было заўжды. Часам гэта мела проста беспрэцэдэнтны характар, калі на роўным месцы выстаўляліся мільярдныя прэтэнзіі. У Радзе бяспекі мы пастаянна ацэньвалі асноўныя пагрозы для эканомікі і краіны. І адной з асноўных пагроз называліся сілавікі. Неадэкватны прэс на бізнэс, калі бізнэсменаў фактычна бралі ў закладнікі, саджалі ў «амерыканку», і яны былі вымушаныя адкупляцца, па сутнасці, плаціць выкуп за сваю свабоду. Пра якое развіццё бізнэсу і эканомікі ў такіх умовах можна гаварыць?
«НН»: Цяпер гэтыя напрацоўкі выкарыстоўваеце?
ЯБ: Вядома. І гэта самае добрае. Гэтыя прапановы нікуды не зніклі, многія з іх актуальныя як ніколі. Тыя нерэалізаваныя нашы ідэі, пад якія мы стваралі наймацнейшыя працоўныя групы з найлепшымі экспертамі, ужо часткова знайшлі адлюстраванне ў працы НАУ і будуць знаходзіць далей. Яны стануць асновай для структурных рэформаў у будучыню ў свабоднай Беларусі. Мы так ці інакш усё гэта рэалізуем.
«НН»: Вы ўспомнілі ў пачатку размовы Снапкова і Рудага, у якіх рэнамэ эканамічных лібералаў. Гэта адпавядае праўдзе?
ЯБ: Сярод тых чыноўнікаў, якія трапілі ў топ, гэта сапраўды яркія і моцныя спецыялісты. Яны сапраўды мелі ліберальныя погляды на развіццё эканомікі. Не скажу пра Кірылу Рудага, я не ведаю, чым ён цяпер займаецца, але Мікалай Снапкоў адказвае за эканоміку ў апараце Савета міністраў. Калі я звяртаўся да чыноўнікаў, то казаў, што ліберальная частка ўрада заўсёды прыводзіла ў прыклад поспехі Сінгапура. Дык у лютым чыноўнікі ў Сінгапуры адмовіліся ад сваіх заробкаў у фонд дапамогі барацьбы з кавідам. Бярыце і тут прыклад з Сінгапура! Я спадзяюся, што яшчэ не ўсё страчана і ў іх ёсць шанс, але тыя меры, якія яны ва ўрадзе прымалі і прымаюць у эканоміцы, абсалютна неадэкватныя.
Былі прынятыя змены ў падатковы кодэкс, у якім былі паднятыя стаўкі, уведзеныя новыя падаткі, у тым ліку ўнікальныя, як падатак на выезд — тут хочаш не хочаш, але будзеш параўноўваць з падаткам на ўцёкі з Рэйху. Прымаць такі дакумент мог толькі антынародны ўрад. Мы робім цяпер усё магчымае, каб выявіць усіх датычных да прыняцця змен у кодэкс. Будзем ініцыяваць унясенне гэтых асоб у санкцыйныя спісы, а ў тым, што гэта дзейсны метад, ужо ні ў кога не застаецца сумневаў. Сярод чыноўнікаў застаецца яшчэ нямала сумленных людзей, таму мы заклікаем іх абазначыць сваю пазіцыю і фіксаваць матэрыялы, каб унесці вінаватых у Адзіную кнігу рэгістрацыі злачынстваў, якую НАУ запусцілі сумесна з «Байполам».
І гаворка ж не толькі пра сілавікоў. У такі цяжкі перыяд людзі павышаюць падаткі, павялічваючы цэны на лекі… Яны павінны разумець, які рост цэн гэта выклікае, што гэта можа прывесці да дэфіцыту пэўных прадуктаў, лекаў пры закрытых межах, што прывядзе да фатальных вынікаў. Чыноўнікі сацыяльна-эканамічнага блока павінны дакладна гэта разумець.
Гэта павінны разумець у Мінпрацы, у ДАІ, у Мінздароўя, у Мінэканомікі, аблвыканкамах, шмат дзе яшчэ, дзе праходзіў узгадненне праект падатковага кодэксу. Меры антынароднага ўрада адаб’юцца ж і на іх дзецях, яны таксама будуць больш плаціць за лекі. І гэта не віна апазіцыі і пратэстоўцаў, знешніх фактараў ці кавіду, а неадэкватныя дзеянні ўладаў. Пара ўжо раскрыць вочы на гэта.
«НН»: Адваротная рэакцыя ёсць?
ЯБ: Упершыню я звяртаўся ў відэа ў канцы снежня, калі заклікаў не прымаць змены ў падатковы кодэкс. Я называў канкрэтных асоб: міністр фінансаў Сіліверстаў, намеснік міністра фінансаў Кійко, міністр па падатках і зборах Налівайка і першы віцэ-прэм’ер Снапкоў. Рэакцыяй на мой зварот было прыняцце гэтага законапраекта.
Цяпер міністр фінансаў неяк апраўдваецца, што гэта барацьба з кавідам. Але нічога супольнага гэта з барацьбой з кавідам не мае. Калі было б інакш, то не выдзяляліся б грошы на шматлікія праўладныя мерапрыемствы, нейкія маршы, новыя мерседэсы для абслугоўвання Лукашэнкі, форумы незразумелыя, на папсовых нізкапробных расійскіх артыстаў. Гэта ўсё праплачвалася з бюджэту і Міністэрства фінансаў ведае гэта лепш, чым хто іншы. І гэтыя мерапрыемствы працягваюцца, і плаціць за іх будуць простыя беларусы.
«НН»: З міністрам Налівайкам вы ж таксама знаёмыя? Ці можна было ад яго чакаць іншага?
ЯБ: Канечне, я знаёмы з кожным з гэтых людзей. Я 21 год быў на дзяржслужбе, я ведаю ўсіх. Цяпер мы сутыкнуліся з тым, што людзі робяць свой выбар. Думаю, што міністр Налівайка свой выбар ужо зрабіў, і гэты выбар у нас розны. Добра, калі я памыляюся.
«НН»: Вы згадвалі персанальныя санкцыі супраць чыноўнікаў. А што рабіць з эканамічнымі санкцыямі супраць бізнэсменаў і прадпрыемстваў. Даюць яны вынік? Трэба іх узмацняць ці не?
ЯБ: Па-рознаму можна ставіцца да санкцый, адны кажуць, што слабыя яны, іншыя ж вельмі моцна пацярпелі. Трэба глядзець на рэакцыю людзей, якія набліжаныя да ўлады. Мне здаецца, што трэці пакет санкцый быў накіраваны не на нанясенне канкрэтных страт, а каб яшчэ раз папярэдзіць, што санкцыйны ціск будзе нарошчвацца. І наступны раўнд санкцый не будзе такім мяккім, як гэты. Мы са свайго боку будзем рабіць усё, каб санкцыйны ціск павялічваўся. Гэта дзейсная мера, яна будзе працаваць. Мы будзем ствараць свае рэкамендацыі, каб санкцыі сапраўды былі эфектыўнымі.
«НН»: Цяпер шмат хто абураецца, што ў спісы не трапілі набліжаныя да Лукашэнкі бізнэсмены Алексін і Зайцаў.
ЯБ: Разумееце, яны не трапілі сёння, але гэта не значыць, што яны не трапяць туды заўтра. Нават сама пагроза трапляння ў санкцыйныя спісы шмат што значыць для партнёраў. У бізнэсе нічога ні ад кога не схаваеш, тым больш такія рэчы. Нават пагрозы сваю справу робяць. Для міжнародных кампаній такія адносіны — гэта вельмі таксічна. Іх жыццё ад таго, што сёння сышлі ад санкцый, лепшым не становіцца.
«НН»: Цікава, а ці чулі пра выпадкі, каб на НАУ ці нейкія іншыя ўтварэнні, выходзілі лабісты беларускіх бізнэсменаў, каб тыя не трапілі ў спісы?
ЯБ: Я такіх фактаў не ведаю. Упэўнены, што такія спробы наканаваныя на правал і не знойдуць ні ў кога водгуку.
«НН»: Вы рыхтуеце праграму рэформаў для будучай Беларусі. Шмат хто баіцца, што гэта будзе суправаджацца шокавай тэрапіяй. Ці магчыма неяк яе пазбегнуць?
ЯБ: Я думаю, гэта цалкам рэальна. І мы робім усё, каб гэтага шоку не было. Але тут усё залежыць ад дзеянняў уладаў. Тое, што яны робяць цяпер… — складваецца ўражанне, як пры адступленні войска паляць усё, што не дасталася ім. Напрыклад, цяпер рэжым пачаў масавую вырубку нашага лесу і рэалізацыю яго на экспарт, што мы будзем вельмі жорстка спыняць. То-бок шмат залежыць ад стану эканомікі, якая застанецца пасля іх.
Мы працуем над стварэннем стабілізацыйных фондаў, якія спатрэбяцца беларусам пасля змены ўлады, гэта мы робім разам з Каардынацыйнай радай і штабам Святланы Ціханоўскай. Цудоўна разумеем страхі работнікаў буйных прадпрыемстваў, якія баяцца згубіць працу — гэтыя страхі актыўна выкарыстоўваюцца беларускай прапагандай, якая кажа, што працу ім дае асабіста Лукашэнка, маўляў, нікому гэтыя людзі пасля змены ўлады не будуць патрэбныя. Але ў нас абсалютна іншыя ўяўленні. Менавіта чалавечы патэнцыял павінен быць у аснове ўсяго, ён у нас вельмі сур’ёзнага ўзроўню.
«НН»: А МАЗ і БелАЗ усё ж давядзецца прадаць?
ЯБ: Мы не плануем нейкую масавую прыватызацыю, як было калісьці ў Расіі. Мы будзем падыходзіць да прыватызацыі вельмі кропкава, асцярожна. Ёсць кампаніі і прадпрыемствы, якія можна і патрэбна развіваць, там ёсць усё неабходнае для гэтага. Ёсць кампаніі, стан якіх горшы, але трэба разбірацца адрасна. Магчыма, прадаваць частку акцый, магчыма — цалкам, шукаць інвестараў.
«НН»: Ці патрэбныя беларускія прадпрыемствы сёння камусьці, апроч расіян?
ЯБ: Гэта якраз задача НАУ — знайсці такіх інвестараў. Мы вось ведаем, што металургія добра развітая ў ЗША і Канадзе, і выходзім з прапановамі і думкамі пра лёс нашых металургічных прадпрыемстваў. Мы хочам прадставіць людзям канкрэтныя кейсы: да вашых прадпрыемстваў ужо ёсць канкрэтны інтарэс міжнародных буйных канцэрнаў. І ў будучыні, калі яны прыйдуць сюды са сваімі тэхналогіямі і грашыма, то работнікі не проста застануцца на сваіх пасадах, але атрымаюць магчымасць увайсці ў міжнародныя прафсаюзныя арганізацыі, разлічваць на рост заробкаў і на высокі ўзровень сацыяльных гарантый.
І мы не думаем пра тое, што гэта будзе калісьці потым, мы ўжо прапрацоўваем канкрэтныя выпадкі. Такая праца вядзецца. Нават калі ёсць прадпрыемства, якое прасцей ліквідаваць, якое дзесяцігоддзямі працуе ў страты і трымаецца толькі за кошт бюджэту, але і там патрэбныя рэформы па перакваліфікацыі людзей, знаходжання іх у новай сістэме. Для такога патрэбна развіццё бізнэсу, каб работнікі маглі сябе знайсці і ў прыватным сектары, які цяпер у глыбокім крызісе. Цяпер нам трэба сысці ад бясконцых праверак — вы ж бачыце, што МНС закрывае пачкамі кампаніі па надуманых нагодах, тое ж робіць санэпідэмслужба. Такога не павінна быць і не будзе. Будзе абвешчаны мараторый на праверкі, апроч пытанняў жыцця і здароўя насельніцтва. Магчыма, патрэбныя падатковыя канікулы, каб даць штуршок для развіцця малога і сярэдняга бізнэсу.
«НН»: А што замінае ўладзе ўсё гэта рабіць цяпер? Як гэта можа ім пагражаць?
ЯБ: Эканоміка ў закладніках у палітычнай сістэмы. Чаму ў нас не адбылася рэвалюцыя хутка? Чаму людзей часова атрымалася вярнуць на прадпрыемствы? Бо такая сістэма развівалася штучна на працягу 26 гадоў. Людзі не могуць дазволіць сабе паставіць усё на кон і сысці ў забастоўку. Людзі жывуць ад заробку да заробку, у іх ёсць крэдытныя карткі, якія ставяць іх у кабальныя адносіны. Яны не могуць сабе дазволіць баставаць, і ўладзе гэта выгадна, яны да гэтага рыхтаваліся.
Развіццё эканомікі заўсёды дэкларавалася, але гэта нікому не было цікава, уладзе гэта не было выгадна, гэтага заўжды баяліся. Вось прыклад паспяховага Парку высокіх тэхналогій, які дасягнуў сур’ёзных поспехаў. Вылілася ж гэта ў тое, што людзі там сталі незалежныя ад дзяржавы і фінансава, і ментальна. І гэтыя людзі былі ў авангардзе пратэсту, дзякуючы ім была сабраная база доказаў, што выбары былі сфальсіфікаваныя. Адбылося тое, чаго ўлада баялася найбольш, — так званая «буржуазная рэвалюцыя». Не было інтарэсу ў развіцці эканомікі, сярэдняга класа, паспяховых бізнэсменаў. Калі хтосьці з бізнэсменаў дасягаў узроўню «вышэй за сярэдні», то хутка апынаўся ў СІЗА, вымушаны быў плаціць выкуп за свабоду, аддаючы частку актываў. Цяперашняя сістэма проста не заточаная для развіцця бізнэсу, бо бізнэс ствараў пагрозу для існуючай улады.
«НН»: Эканамічная залежнасць ад Расіі — наколькі вялікая праблема?
ЯБ: Цяперашняя ўлада зрабіла ўсё, каб мы былі як мага больш шчыльна з Расіяй, у яе абдымках. Мы бачым «ультыматыўную інтэграцыю» апошняга часу. Гэта не «заслугі» беларусаў, а ўлады. Як ад гэтага сыходзіць? Пытанне не толькі да эканамістаў, але і палітыкаў, а найперш грамадства. Самі беларусы павінны рашаць свой лёс: быць нейтральнымі ці рухацца да аднаго з полюсаў. Расійскае кіраўніцтва сёння ўсё далей адштурхоўвае беларускае грамадства ад сябе.
«НН»: Можна вас троху распытаць пра асоб, з якімі вы працавалі ў Радзе бяспекі. Вы прыйшлі туды пры Мяжуеве, але працавалі ў асноўным пры Засю, дайце характарыстыку гэтым людзям.
ЯБ: Пытанне вельмі складанае. З Мяжуевым я працаваў вельмі мала, ён хутка пакінуў пасаду. Зась? Усе ставіліся да яго з вялікай павагай. Пра Зася ў мяне добрае ўражанне. Сярод высокіх чыноўнікаў ён быў адзін з самых адэкватных і прыстойных. Ён заўжды ўмеў слухаць. І развіталіся мы добра, цёпла нават.
Часцей я супрацоўнічаў са сваім непасрэдным начальствам, больш аўтаномна ад кіраўніцтва. Канечне, усе прыслухоўваліся да нашага меркавання, эканамістаў жа там было 2—3 чалавекі, якія спрабавалі данесці на высокі ўзровень сваю пазіцыю. Але часта нашы прапановы выклікалі поўнае адмаўленне. Мы, напрыклад, казалі, што ні ў якім разе нельга прымаць дэкрэт аб дармаедах. Шмат разоў казалі, і не толькі мы, многія іншыя органы таксама. Але былі і тыя, хто палымяна настойваў на сваім і мог пераканаць Лукашэнку ў неабходнасці прыняцця дэкрэта.
«НН»: Што гэта за людзі?
ЯБ: Гэтыя людзі і цяпер застаюцца ва ўладзе ў асноўным. Не хачу называць канкрэтныя прозвішчы. У Радзе бяспекі разумелі, што гэта выклікае масавыя пратэсныя выступы, але былі і тыя, хто па незразумелых прычынах настойваў, што такі дэкрэт патрэбны. Магчыма, гэта сляпое падпарадкаванне волі дыктатара, які вырашыў, што ўсе павінны працаваць. Гэта вельмі добра клалася ў ягонае разуменне дзяржавы. У нас вельмі мала людзей пры ўладзе, якія маглі б нешта сказаць супраць. Калі яны адважвалася гаварыць не так, як усе, дык вельмі хутка апыналіся за межамі дзяржаўнай сістэмы. Такія людзі былі, але іх вельмі мала. Не буду называць іх, не хачу неяк улазіць сюды, негатыўна ўплываць на лёс людзей.
«НН»: Якая была рэакцыя ўладаў, што вы сышлі ў НАУ? Можа, пагрозы?
ЯБ: Не было пагроз. Наадварот, ад многіх я чую падтрымку, у тым ліку ад высокапастаўленых супрацоўнікаў сілавых ведамстваў, нават дзейных. Шмат хто спрабуе звязацца, знайсці прымяненне сваім ведам, неяк дапамагчы нам. Маналітная ўлада — гэта міф і кепская прапаганда, няма там ніякага маналіту. Канечне, думаю, мяне паспрабуюць дыскрэдытаваць ці маргіналізаваць, ды калі ласка, мы працягнем рабіць сваю працу. Усе нас падтрымліваюць і ў асноўным разумеюць, што і як мы робім. Калі паглядзець матэрыялы, што публікуюцца на «Байпол», то гэта пацвярджае мае словы. Думаю, такіх дакументаў будзе ўсё больш і больш.
«НН»: Вам цяжка давалася рашэнне сысці ў НАУ?
ЯБ: Не, хутчэй цяжка было заставацца без ініцыятывы, разумець, што мой досвед і навыкі застануцца незапатрабаванымі. Я разумею, што на карту пастаўлена ўсё, але па-іншаму я не мог.
«НН»: Калі вы перабраліся ў Варшаву?
ЯБ: Каля двух месяцаў таму.
«НН»: Удзельнічалі летам-восенню ў вулічных акцыях?
ЯБ: Так, канечне. Ад першага ланцуга салідарнасці, калі затрымалі Віктара Бабарыку.
«НН»: Вы кажаце пра міф, што ўлада — маналіт, але вельмі мала топ-чыноўнікаў падтрымалі народ. Чаму?
ЯБ: А чаму вы лічыце, што іх мала? Нас падтрымліваюць многія, многія дзеляцца інфармацыяй, але пакінуць службу на сёння не гатовыя, для многіх гэта адзіная крыніца існавання. Страх. Не кожны гатовы, як я, паставіць усё на карту. Многія чагосьці чакаюць, іншыя чакаюць перамен і ўжо тады далучацца да кагосьці. Час пакажа.
Але многім чыноўнікам і цяпер складана маральна, нават унутры сваіх сем’яў. І мы павінны паказаць, што ні да чаго добрага такая пазіцыя не прывядзе. Найбліжэйшым часам мы многае даведаемся, будуць сур’ёзныя кадравыя перастаноўкі. Да людзей толькі прыходзіць усведамленне, што адбываецца. Многія супрацоўнікі грамадзянскіх міністэрстваў лічылі, што яны не маюць дачынення да таго тэрору ў краіне, але гэта не так! Час усім зрабіць свой свядомы выбар, ці слепа падпарадкоўвацца нелегітымнай уладзе, ці не.
«НН»: Вы сам не сілавік, але доўгі час працавалі ў іх атачэнні. Якія там настроі?
ЯБ: Канечне, у мяне шмат знаёмых сярод сілавікоў. Шмат хто прызнае, што яны знаходзяцца не на тым баку, на якім бы хацелі. Але пытаюцца: «А хто будзе карміць маіх дзяцей?» Для мяне гэта незразумела, бо кожны дзень пры ўладзе Лукашэнкі павялічвае пагрозы для іх сем’яў: рэжым робiць сiтуацыю ў краiне горшай i горшай. Трэба ім болей задумвацца, а нам больш тлумачыць.
Па старой памяці шмат хто лічыць, што быць чыноўнікам прэстыжна, гэта дае льготы і нейкі ўяўны статус, але насамрэч — цяпер гэта ўжо значыць быць ізгоем. Тыя, хто парушае закон, будуць прыраўнаваныя да здраднікаў свайго народа. Самы час расплюшчыць вочы.
Поделиться ссылкой:


title: За што кінулі за краты пенсіянерку Ірыну Харытановіч?

maintext:
Суддзя Лідзія Целіца можа прамовіць: 15 сутак арышту я вынесла ёй за ўдзел у несанкцыянаваных акцыях. Так, пенсіянеры не бяруць афіцыйны дазвол на правядзенне мірных маршаў. А, скажыце, у каго ўлады бралі дазвол на фальсіфікацыю прэзідэнцкіх выбараў? З парушэннем мноства законаў яны правялі ўсю палітычнуюкампанію. Апофеозам іх махінацый стаў заключны этап – калі, лічы, амаль паўсюдна ў выніковыя пратаколы ўпісваліся не рэальныя лічбы галасавання, а тыя, якія спускаліся зверху.
Цяпер ужо ўсім зразумела: старшынь і членаў выбарчых камісій штурхалі на беспрэцэдэнтнае парушэнне законаў кіраўнікі мясцовай вертыкалі, а іх у сваю чаргу – больш высокае начальства. А хто ў нас правіць усім начальствам? Ужо больш за 26 гадоў гэта адзін і той жа чалавек. І як тут не ўзгадаць выказванне мудрага філосафа Джона Лока (цытую па-руску): “Если государь нарушает закон, то народ получает право на восстание”.
Вось і паўсталі сумленныя беларусы супраць парушэння закона, а дакладней – супраць фальсіфікацыі вынікаў выбараў. Пра тое, што гэта адбывалася ледзь не на ўсіх участках, сведчаць тысячы фактаў. А пратэстныя акцыі людзей – гэта іх грамадзянская рэакцыя на нахабна хлуслівыя дзеянні ўлад. Як тут не зразумець пенсіянерку Ірыну Харытановіч, якая вырашыла ўзяць удзел у пратэстных маршах! І чаму б суддзі Лідзіі Целіца не ўлічыць усе тыя акалічнасці, якія даюць беларусам права выходзіць на вуліцы і плошчы і ў мірных пратэстных акцыях адстойваць справядлівасць, патрабаваць ад улад новых выбараў з захаваннем дэмакратычных нормаў.
Што толькі не ўбачыла, што толькі не пачула 59-гадовая пенсіянерка Ірына Харытановіч падчас 15-сутачнага знаходжання ў СІЗА, што на вуліцы Акрэсціна ў Мінску! Там, за кратамі, яна была абмежавана ў многіх сваіх правах. Вядома ж, пакутавала ад адсутнасці нармальных умоў, жорсткіх паводзін службовага персаналу, пазбаўлення сувязяў з роднымі… І за што такое пакаранне? За грамадзянскую актыўнасць. За адстойванне праўды, справядлівасці, чалавечага гонару. Я лічу, што суддзя Лідзія Целіца вынесла ў дачыненні да Ірыны Харытановіч абсалютна памылковае рашэнне. Хочацца спадзявацца, што з цягам часу яна гэта сама зразумее.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


title: Народная Воля

maintext:
Но вось і ўсё – як і прагназавалася, чэмпіянату свету па хакеі ў Мінску ў гэтым годзе не будзе. Кіраўнік Міжнароднай федэрацыі хакея Рэнэ Фазель, безумоўна, круціўся як уюн на патэльні, каб адстаяць для беларускай сталіцы права на правядзенне першынства, але не атрымалася.
Па-першае, многія нацыянальныя федэрацыі (напрыклад, Швецыі, Фінляндыі, Чэхіі, Латвіі) занялі прынцыповую пазіцыю. Па-другое, такія сусветна вядомыя кампаніі, як Nivea, Škoda, Ligui Moly наогул адмовіліся спансіраваць першынство, калі яно пройдзе ў Мінску, і гэта быў вельмі моцны ўдар анучай па твары не толькі Фазелю, але і яго беларускім сябрам, якія абяцалі швейцарцу “новую Канстытуцыю і новыя выбары”.
І, божа, што тут пачалося! Як па нябожчыку пачалі скуголіць айчынныя і нават расійскія прапагандысты, з нагоды адмены першынства сталі выказвацца і тыя, хто мае да хакея пэўнае дачыненне, і тыя, хто разбіраецца ў ім, як свіння ў апельсінах. Але ж кожны палічыў неабходным уставіць, як кажуць, свае пяць капеек.
Напрыклад, намеснік старшыні праўладнай арганізацыі “Белая Русь” Аляксандр Шацько на сайце “Еўразія Эксперт” дагаварыўся да таго, што выступіў з ініцыятывай правядзення альтэрнатыўных спаборніцтваў на еўразійскай (!) прасторы.
“Я лічу, што даўно пара гэта зрабіць – арганізаваць сваё, таму што Алімпіяда і чэмпіянаты свету даўно сталі палітычнымі момантамі, – заявіў Шацько. – Калі з гэтымі допінгамі незразумела, што і як, – адным можна, іншым нельга, – то і напляваць. У прынцыпе, еўразійская супольнасць па колькасці людзей велізарная, і мы цалкам можам арганізаваць свае чэмпіянаты і запрасіць сюды краіны, з якімі сябруем. Гэта было б добрым варыянтам”.
Больш глыбока пачаў капаць яшчэ адзін праўладны “эксперт” і “палітолаг” Пётр Пятроўскі, які ўжо знайшоў для сябе правільнае рашэнне: “Добрым выхадам з сітуацыі была б арганізацыя ў Мінску ў 2021 годзе альтэрнатыўнага чэмпіянату свету па хакеі, які прайшоў бы паралельна з тым, што скралі. Расія і Казахстан маглі б у знак салідарнасці паўдзельнічаць. Таксама Беларусі варта было б яшчэ запрасіць да ўдзелу ў першынстве каманды Кыргызстана і Арменіі, Сербіі, а таксама краін, якія ўваходзяць у Шанхайскую арганізацыю супрацоўніцтва”.
Тут, як кажуць, без каментарыяў. Бачна, што фантазіі настолькі захапілі мужчын, што яны ўжо далёка і ад нас, і ад рэальнасці.
Больш эмацыйна пракаментаваў перанос чэмпіянату Дзмітрый Баскаў – старшыня Федэрацыі хакея Беларусі і вялікі аматар дэманстраваць балельшчыкам, як ён п’е з горла гарэлку “Прэзідэнт”. Здаецца, Баскаву лепш было б ціхенька прамаўчаць, бо адносна яго Міжнародная федэрацыя хакея яшчэ праводзіць расследаванне. Нагадаем, што чалавек, падобны на Дзмітрыя Баскава, знаходзіўся на “Плошчы Перамен” падчас канфлікту, пасля якога Раман Бандарэнка быў дастаўлены ў бальніцу, а пазней памёр ад атрыманых траўмаў.
Але як жа Баскаў вытрымае, каб не выкрыць “ворагаў” беларускага народа ў цэлым і беларускіх балельшчыкаў у прыватнасці!
“Хачу персанальна звярнуцца да прадстаўнікоў так званага Фонду салідарнасці спартсменаў, – заявіў хакейны функцыянер. – Асабліва да былых прафесійных спартсменаў. Сёння вы святкуеце перамогу, адабраўшы ў беларускага народа сапраўднае свята. Пасля гэтага вы не можаце называцца беларусамі! Вы здраднікі!
Вы забралі чэмпіянат свету ў першую чаргу ў тысячы дзяцей, якія займаюцца хакеем. Гэтыя 17 дзён, на працягу якіх доўжыцца чэмпіянат свету, маглі б прыцягнуць у нашу краіну не толькі сусветных хакейных зорак, сапраўдных куміраў мільёнаў хлопчыкаў па ўсім свеце, на якіх раўнялася б новае пакаленне хакеістаў, але і дзясяткі тысяч замежных балельшчыкаў і сотні прадстаўнікоў СМІ, якія маглі б на ўласным вопыце пераканацца ў неверагоднай прыгажосці Беларусі, гасціннасці нашага народа і ўзроўні бяспекі ў нашай краіне”.
Напрыканцы Баскаў яшчэ пашкадаваў, што, “на жаль, працэдура, прадугледжаная Міжнароднай федэрацыяй хакея, не прадугледжвае магчымасці апеляцыі”.
Вось калі яны пра дзяцей і закон успомнілі! Забіты Раман Бандарэнка таксама быў чымсьці дзіцём, і ў яго ёсць маці, якой сёння застаецца не на хакей хадзіць, а на магілу сына. Няма ў Баскава жадання пагаварыць з ёй?
Дарэчы, кіраўнік Федэрацыі хакея хітруе, калі кажа, што чэмпіянат свету па хакеі ў беларускага народа “адабралі здраднікі”. Менавіта Баскаў ды тыя, хто ўчыніў ў краіне гвалт пасля так званых выбараў, і зрабілі ўсё магчымае, каб першынство свету ў Беларусі не прайшло. Як кажуць: “Прыплылі!”
Поделиться ссылкой:


description: Пасылкі крамы Symbal.by, адпраўленыя адрасатам за межы Беларусі, з восені ляжаць на Мінскай рэгіянальнай мытні. Дзіўная рэч: адпраўленні па Беларусі і ў

title: Мінская мытня затрымала больш за 200 пасылак крамы Symbal.by

maintext:
– Не адпраўляюць усе нашы тавары: і кнігі, і сцягі – увогуле ўсю прадукцыю, якая выкладзеная ў нас на сайце. З кастрычніка 2020 года ўжо больш за дзвесце пасылак ляжыць на мытні, – распавядае заснавальнік Symbal.by Павел Белавус. – У снежні мы наогул перасталі адпраўляць пасылкі за мяжу, таму што ні адну з нашых пасылак з Беларусі не выпускаюць. Яны паспяхова праходзяць паштовую адпраўку, праверку, трапляюць на мытню, а мытня іх блакуе, складуе ў нейкім памяшканні і не выпускае.
Мытня тлумачыць тое, што адбываецца, праверкай. Маўляў, у іх ёсць правіла, згодна з якім яны могуць выбарачна праводзіць праверку пасылак “у рамках сістэмы кіравання рызыкамі”. І трымаць пасылкі могуць да тых часоў, пакуль па іх не будзе прынята рашэнне.
– Нам сказалі: чакайце, вашыя пасылкі на праверцы, – працягвае Белавус. – Нашай кампаніі ўжо шэсць гадоў, і за ўвесь час ніколі праблем з адпраўкай не ўзнікала аж да гэтай восені. Хутчэй за ўсё, гэта звязана з тым, што паступіла каманда, і яны [мытня. – “Еўрарадыё”] выконваюць гэтую каманду. Ад каго яна паступіла, цяжка сказаць. А што ім рабіць у гэтай сітуацыі? Не выканаеш – будуць для іх наступствы, звальненні ці нешта яшчэ. Таму ўтрымліваюць на мытні і не ведаюць, што з усім гэтым рабіць.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.


title: Ператрус у гомельскім грамадска-палітычным цэнтры: за 10 гадзін забралі 304 найменні рэчаў і дакументаў

maintext:
Дзесяць гадзін цягнуўся ператрус у гомельскім грамадска-палітычным цэнтры на вуліцы Палескай. Пастанова на ператрус ініцыявана следчым падпалкоўнікам юстыцыі Майсенковым у межах крымінальнай справы, заведзенай супраць грамадскага актывіста, сябра Аб’яднанай грамадзянскай партыі Уладзіміра Няпомняшчых нібыта за пагрозу супрацоўніцы пракуратуры. Санкцыянаваў ператрус выканаўца абавязкаў пракурора Гомельскага раёна.
“Доўжыўся ператрус без перапынку з 8.30 да 18.30. Праводзілі яго чацвёра міліцыянераў пад аховай амапаўцаў. Забралі паводле вопісу 304 найменні розных рэчаў і дакументаў, у тым ліку тры сістэмныя блокі камп’ютараў, ноўтбук, нацыянальныя сцягі са сцен і дзясяткі грамадскіх спраў аб пакараных штрафамі і арыштамі, якія вёў праваабаронца Леанід Судаленка“, – распавёў відавочца Аляксандр Шумілін.
Нядаўна жонка Судаленкі патэлефанавала ў офіс, каб паведаміць, што разам з Леанідам прыехала міліцыя, каб у іх дома таксама правесці ператрус.
Уранку прайшлі вобшукі ў кватэрах сяброў АГП Васіля Палякова і Мікалая Новікава. У іх забралі прыватную камп’ютарную тэхніку, а ў Новікава яшчэ і канспекты па эканоміцы.
Адзін са старэйшых гомельскіх палітыкаў Уладзімір Кацора лічыць, што крымінальная справа ў дачыненні да Няпомняшчых – гэта толькі нагода для новай хвалі ціску і застрашэння актывістаў і пратэстоўцаў, што выступілі супраць фальсіфікацыі выбараў і гвалту сілавікоў.
Поделиться ссылкой:


title: Гэта ніякі не дыялог, а звычайная фармальшчына

maintext:
Чыноўнікі кажуць: ва ўсіх рэгіёнах Беларусі працуюць дыскусійныя пляцоўкі, асноўная мэта якіх – абмеркаванне перспектыў развіцця краіны, выпрацоўка прапаноў для ўнясення змяненняў у Канстытуцыю Рэспублікі Беларусь і іншыя заканадаўчыя акты для далейшага дынамічнага развіцця дзяржавы ў інтарэсах грамадзян. “Народная Воля” пацікавілася ў прадстаўнікоў некаторых партый і аб’яднанняў, ці запрашалі іх на падобныя сустрэчы.
Уладзімір БЕЛАЗОР, старшыня Рэспубліканскай партыі:
– Нас ніхто не запрашаў. Таму ў нас дыскусійная пляцоўка – унутры партыі. Мы абмяркоўваем самыя вострыя і важныя пытанні. Калі наш голас хочуць пачуць – калі ласка, мы гатовы да любых дыскусій, нам ёсць што сказаць і пра сённяшняе становішча ў краіне, і пра змены ў Канстытуцыю.
Андрэй БАСТУНЕЦ, старшыня ГА «Беларуская асацыяцыя журналістаў»:
– Ніхто, ніколі і ні разу.
Сяргей КАЛЯКІН, лідар Беларускай партыі левых «Справядлівы свет»:
– Так, нашых сябраў у рэгіёнах запрашалі. Але гэта размова ні аб чым. На гэтых сустрэчах няма зразумелага парадку дня, там абмяркоўваюць усё на свеце – напрыклад, як дарогі ў канкрэтным раёне прывесці ў парадак, як некаму плот адрамантаваць… Іншым разам прама з белага аркуша разглядаюць нейкія прапановы аб пераразмеркаванні паўнамоцтваў, але незразумела, што гэта за прапановы і ад яны каго сыходзяць. Да нармальнай грамадска-палітычнай дыскусіі гэта не мае ніякага дачынення, звычайная балбатня…
Сёння большасць людзей думае пра тое, як дажыць ад зарплаты да зарплаты, ці будзе заўтра праца, ці будуць дзеці вучыцца, у што іх апрануць, але гэтыя пытанні не абмяркоўваюцца.
Алег ГУЛАК, старшыня РПГА «Беларускі Хельсінкскі камітэт»:
– На сустрэчы нас не запрашалі, і я сам ні разу не сустракаў інфармацыі, дзе яны праходзяць, у які час, як туды наогул можна трапіць.
Мы з Юрыем Васкрасенскім гутарылі, калі ён пару разоў запрашаў нас на свае “круглыя сталы”, але гэта крыху розныя рэчы. Прыходзілі нам таксама лісты ад аргкамітэта па правядзенні Усебеларускага сходу – прасілі даслаць прапановы. Мы даўным-даўно прапануем уладзе тэрмінова рэфармаваць выбарчае заканадаўства і судаводства. Хутчэй вызваліць з-за кратаў палітвязняў, правесці новыя прэзідэнцкія выбары і гэтак далей.
Андрэй ДЗМІТРЫЕЎ, cустаршыня кампаніі «Гавары праўду»:
– Некалькі разоў нашых рэгіянальных прадстаўнікоў запрашалі на падобную сустрэчу, але карысці ад гэтага не было ніякай. І водгукі былі вельмі негатыўныя. Бо па факце гэта ніякі не дыялог, а нейкая фармальшчына. Людзі прыйшлі, выказаліся, а па факце нічога нават у агульнае камюніке не было ўключана. Гэта таксама, як актывісты нашай мінскай арганізацыі спрабавалі арганізаваць дыялог з дэпутатам Клішэвічам. Ён пагадзіўся, але выглядала гэта вельмі дзіўна. Загадзя трэба было прадстаўляць пашпартныя дадзеныя, потым яны прасілі, каб інфармацыя пра гэтую сустрэчу ні ў якім разе не трапіла ў сродкі масавай інфармацыі. Карацей, гэта не дыялог, а абы-што.
Юрый ГУБАРЭВІЧ, старшыня руху «За Свабоду»:
– Нашу арганізацыю і мяне асабіста не запрашалі. Ведаю, што некалькі прадстаўнікоў нашай арганізацыі, так бы мовіць, у якасці назіральнікаў пару разоў былі на падобных сустрэчах, але нагадвалі яны звычайную прапаганду дзяржаўнай пазіцыі, ніякага дыялогу там не адбывалася.
Поделиться ссылкой:


title: Святлана Ціханоўская: Мы заслужылі краіну для жыцця або канцлагер?

maintext:
Запіс, апублікаваны сёння BYPOL, ужо дасланы ў Кангрэс ЗША, АБСЭ, Раду Еўропы. Пра гэта Святлана Ціханоўская паведаміла ў сваім відэазвароце.
Святлана Ціханоўская пракаментавала апошні запіс, апрылюднены BYPOL з выступам чалавека, голас якога падобен на голас Карпянкова, і звярнулася да ўсіх беларусаў.
Яна нагадала, што раней рабіліся захады, каб ЕС прызнала ГУБАЗіК і АМАП тэрарыстычнымі арганізацыямі.
“Упэўненая, вы ўжо чулі запіс, дзе намеснік міністра МУС Карпянкоў выступае перад падначаленымі, — сказала Святлана Ціханоўская. — Мы ўжо даслалі яго ў Кангрэс ЗША, АБСЭ, Рада Еўропы і іншым нашым міжнародным партнёрам. Мы ўжо заклікалі ЕС прызнаць ГУБАЗіК і АМАП тэрарыстычнымі арганізацыямі. Карпянкоў ужо стаў падазраваным у крымінальнай справе па ўніверсальнай юрысдыкцыі, што пагражае яму міжнародным вышукам. Ён ужо ў санкцыйных спісах балтыйскіх краін. Мы не дадзім свету забыцца пра тое, што цяпер адбываецца ў Беларусі.
Лукашэнка рыхтуецца да сыходу. Ён ведае, што з ім Беларусь ператворыцца ў краіну-ізгоя. Ён ведае, што прайграў. Пытанне толькі ў тым, што ён пакіне пасля сябе. І цяпер я хачу задаць пытанне кожнаму чалавеку ля экрана, усім, хто глядзіць гэта відэа. Усё роўна, за каго вы галасавалі і якіх поглядаў прытрымліваецеся. Усё роўна, які сцяг і герб вам падабаецца. Я хачу задаць пытанне кожнаму беларусу. Што мы заслужылі: краіну для жыцця або канцлагер?»
Поделиться ссылкой:


title: Спрэчнае жыццё бацькі беларускай граматыкі

maintext:
Сёння — 129-я гадавіна з дня нараджэння беларускага навуковага і грамадска-палітычнага дзеяча Браніслава Тарашкевіча. Асоба стваральніка першай беларускай граматыкі вельмі спрэчная, адны лічаць яго выбітным навукоўцам і даследчыкам, іншыя называюць камуністам і агентам Савецкага Саюза, але застаецца нязменным той факт, што выбітны дзеяч беларускай зямлі і асоба, якая мусіць мець сваё месца ў пантэоне найлепшых асобаў гісторыі Беларусі, незаслужана губляецца і не шануецца. Дык кім насамрэч быў Браніслаў Тарашкевіч і за што яму можна падзякаваць?
Браніслаў Тарашкевіч нарадзіўся 20 студзеня 1892 года ў звычайнай сялянскай сям’і Адама Тарашкевіча і Алены Чарняўскай, што жылі ў вёсцы Мацюлішкі (30 кіламетраў ад Вільні). З дзяцінства Браніслава цягнула да навукі і новых ведаў. Менавіта Тарасік, як яго называлі дома, быў адзіны з сям’і, хто ў будучыні атрымае вышэйшую адукацыю і дасягне вялікіх поспехаў у навуковай дзейнасці.
Першапачаткова Браніслаў вучыўся ў народнай вучэльні, дзе паказваў высокія вынікі ў атрыманні ведаў. Дзякуючы памешчыцы Гелене Стамброўскай, што апекавалася будучым навукоўцам, у чатырнаццаць Браніслаў паступіў у Віленскую гімназію. Падчас навучання, у свае шаснаццаць гадоў, хлопчык пачынае працаваць рэпетытарам і зарабляць першыя грошы.
У гімназіі Тарашкевіч трапляе ў студэнцкія згуртаванні, адным з якіх была патрыятычна-незалежная арганізацыя «Вызваленне», вядомая сваім лозунгам «Навука, Цнота, Айчына». Гэтае згуртаванне па праве можна назваць працягам традыцый філаматаў і філарэтаў. Туды ўваходзілі найлепшыя навучэнцы гімназіі. Нягледзячы на розныя погляды ўдзельнікаў «Вызвалення», усіх аб’ядноўвалі думкі наконт нацыянальнага пытання. Згуртаванне студэнтаў арганізацыі падзялялася на левых і правых, Тарашкевіч належаў да левага адгалінавання гуртка, у якім навучэнцы цікавіліся эканомікай і палітычнай філасофіяй.
Цікавы факт. Другая Віленская гімназія, дзе навучаўся Браніслаў Тарашкевіч, месцілася ў будынку былога Віленскага ўніверсітэта, адкрытага за часамі Стэфана Баторыя, але закрытага пасля паўстання 1831 года. Калісьці ў гэтым універсітэце навучаліся такія выбітныя дзеячы, як Адам Міцкевіч, Тамаш Зан, Ігнат Дамейка, і менавіта яны былі аднымі з арганізатараў і ўдзельнікаў арганізацый філаматаў і філарэтаў у сценах навучальнай установы.
Пад канец навучання Браніслаў Тарашкевіч канчаткова вызначаецца як беларус, а таксама перастае наведваць касцёл і робіцца атэістам. У гэты ж час ён трапляе ў колы беларускай інтэлігенцыі і пачынае наведваць выдавецтва газеты «Наша Ніва». У 1911 годзе заканчвае Віленскую гімназію са срэбным медалём і сярэднім балам 4,3.
Адразу пасля заканчэння гімназіі Тарашкевіч накіроўваецца ў Пецярбург для далейшай адукацыі і без перашкод паступае ў Пецярбургскі ўніверсітэт на гісторыка-філалагічны факультэт. Навучаючыся пад кіраўніцтвам такіх выбітных навукоўцаў і даследчыкаў, як Яўхім Карскі і Аляксей Шахматаў, Браніслаў даволі грунтоўна падыходзіць да даследавання моўнага пытання і распачынае працу над знакамітай беларускай граматыкай. Таксама збірае арганізацыю навукова-літаратурнага згуртавання студэнтаў. Падчас свайго знаходжання ў Пецярбургу Дзядзька Тарас (так Тарашкевіча называлі сябры), даволі блізка знаёміцца з Янкам Купалам і нават вядзе з ім перапіску наконт найхутчэйшага выдання беларускай граматыкі. Скончыўшы ў 1916 годзе ўніверсітэт, Браніслаў яшчэ на год застаецца працаваць на кафедры рускай мовы і літаратуры. Ва ўсе навучальныя этапы свайго жыцця Тарашкевіч паказаў сабе як выдатны вучань, а таксама грунтоўна і акрэслена сфармаваў сваё гледжанне на беларускую самасвядомасць.
Праз год Браніслаў Адамавіч вяртаецца ў Беларусь і робіцца адным з лідараў першай палітычнай партыі Беларусі, а таксама самай вялікай па колькасці сяброў — Беларускай Сацыялістычнай Грамады. Падчас абвяшчэння Беларускай Народнай Рэспублікі Браніслаў знаходзіўся ў Мінску, але, як потым сам згадваў у сваёй аўтабіяграфіі, «ніколі не ўваходзіў у склад урада, але і чужым у ім не быў».
У тым жа 1918 годзе ў Вільні была выдадзеная «Беларуская граматыка для школ», якая з’яўляецца самай вядомай працай Браніслава Тарашкевіча. Граматыка была напісаная кірыліцай і лацінкай. Яна перавыдавалася і дапаўнялася некалькі разоў. У ёй былі сабраныя і замацаваныя пісьмовыя традыцыі, якімі карысталіся ў розных жанрах літаратуры. Таксама асновай працы сталі даследаванні Аляксея Шахматава і Яўхіма Карскага. Падчас беларусізацыі 1920-х гадоў граматыка Тарашкевіча стала галоўным падручнікам па вывучэнні беларускай мовы, але літаральна праз пару гадоў, у сталінскі перыяд, кніга ўвайшла ў спіс забароненай літаратуры.
У 1919 годзе Браніслаў Тарашкевіч выкладаў беларускую і старажытнагрэцкую мовы ў Мінскім педагагічным інстытуце. Пасля адыходу тэрыторыі Заходняй Беларусі да Польшчы ў 1921 годзе Тарашкевіч стаў членам Цэнтральнага беларускага выбарчага камітэта, а таксама дырэктарам беларускай гімназіі ў Вільні. У той жа час пабраўся першым шлюбам з Верай Сніткай, дачкой вядомага археолага і этнографа Андрэя Сніткі.
У 1921 годзе Тарашкевіч заняў пасаду пасла ў сейме Польскай Рэспублікі. Цягам года, пакуль займаў гэтую пасаду, актыўна крытыкаваў польскую палітыку і выступаў за пошук шляхоў далейшага развіцця Беларусі і Польшчы. Яшчэ праз год ён становіцца старшынёй Беларускага пасольскага клуба і распрацоўвае праект беларускай аўтаноміі, але на абмеркаванне сейма гэты праект так і не быў вынесены. У 1923 годзе Браніслаў Адамавіч узяў актыўны ўдзел у стварэнні Беларуска-польскага таварыства, пасля чаго яго адхіляюць ад пасады старшыні Беларускага пасольскага клуба, а 24 чэрвеня 1925 года ён увогуле выходзіць з яго складу. Менавіта тады пачынаецца збліжэнне Браніслава Тарашкевіча з лідарамі Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі, і ўжо ў снежні 1925 года яго прымаюць у партыю.
У студзені 1927 года адбываецца першы арышт, а праз год — і суд, які асуджае Тарашкевіча на 12 гадоў зняволення, якое ён адбываў у віленскіх Лукішках. Падчас свайго зняволення Браніслаў Адамавіч чытае галоўную працу Карла Маркса «Капітал» і іншую палітычную і эканамічную літаратуру, займаецца перакладамі на беларуску мову такіх твораў, як «Іліяда» і «Адысея» Гамэра, а таксама «Пан Тадэвуш» Адама Міцкевіча. У 1929 годзе яму змяншаюць тэрмін зняволення да 8 гадоў, а праз год датэрмінова выпускаюць з астрога. Не спыняючы сваёй камуністычнай дзейнасці, пад ціскам польскіх уладаў Тарашкевіч пераязджае ў Данцыг (сённяшні Гданьск). 5 лютага 1931 года яго арыштоўваюць другі раз падчас спробы пераехаць з Данцыга ў Берлін па пашпарце на чужое імя. У лістападзе 1932 года суд прыгаворвае яго да 8 гадоў катаржнай турмы.
У 1927 годзе ў Мінску быў затрыманы і адпраўлены ў Салавецкі лагер вядомы беларускі драматург Францішак Аляхновіч. Менавіта на яго, дзякуючы намаганням ваяводскага доктара Адольфа Наркевіча, быў абменены Браніслаў Тарашкевіч. Абмен вязнямі адбыўся 6 верасня 1933 года, каля памежнай станцыі Коласава. Па легендзе, пры сустрэчы на мяжы Францішак Аляхновіч сказаў Тарашкевічу: «Бронюсь, ідзеш на смерць».
7 верасня Тарашкевіч быў у Мінску, а ў хуткім часе пераехаў у Маскву, дзе ў 1934 годзе пабраўся другім шлюбам з Нінай Палянскай. Літаральна праз некалькі гадоў, 6 траўня 1937 года, Тарашкевіч быў арыштаваны НКУС па сфабрыкаванай справе так званага «Беларускага нацыянальнага цэнтра» і 5 студзеня 1938 года атрымаў прысуд на расстрэл. Паводле афіцыйнай версіі, Браніслаў Адамавіч Тарашкевіч быў расстраляны 29 лістапада 1938 года, але даследчык Леанід Маракоў выказвае думку, што навуковец загінуў падчас катаванняў, якія доўжыліся дзевяць месяцаў. 26 студзеня 1957 года Браніслаў Тарашкевіч быў рэабілітаваны.
На сёння асоба Браніслава Тарашкевіча вельмі спрэчная і маладаследаваная, але дакладна можна заявіць што Браніслаў Адамавіч — выбітны сын і дзеяч беларускай зямлі, бо якіх бы поглядаў ні прытрымліваўся Тарашкевіч, ён зрабіў велізарны ўнёсак у навуковую, грамадскую і палітычную гісторыю Беларусі.
Памяць пра яго захаваная ў назвах вуліцаў у Мінску, Маладзечне, а таксама мястэчку Радашковічы. Месца для помніка ці шыльды ў гонар беларускага дзеяча ў Беларусі пакуль што не знайшлося.
Поделиться ссылкой:


title: Аляксандр Вайтовіч: "Цікава, хоць адзін голас раздасца пра тое, што настаў час спыніць гвалт і зверствы?"

maintext:
Не так даўно пры Савеце Рэспублікі быў створаны так званы Савет старэйшын.
“Народная Воля” пацікавілася, ці запрасілі туды акадэміка, былога прэзідэнта Акадэміі навук, экс-старшыню Савета Рэспублікі Аляксандра Вайтовіча? Можа, запрашалі, ды ён катэгарычна адмовіўся і не захацеў садзіцца за адзінстол з тымі, хто падтрымлівае Аляксандра Лукашэнку?
АФІЦЫЙНА
Для чаго створаны Савет старэйшын?
Паводле слоў старшыні Савета Рэспублікі Наталлі Качанавай, “савет створаны, каб прымяняць і ўлічваць практычны вопыт членаў Савета Рэспублікі папярэдніх скліканняў у галіне заканадаўчага забеспячэння, а таксама пры фарміраванні і рэалізацыі дзяржаўнай палітыкі па пытаннях сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі і іншых праблемах”.
Асноўнымі задачамі органа, як кажа Качанава, стануць абмеркаванне і выпрацоўка прапаноў па найбольш важных пытаннях розных сфер жыццядзейнасці краіны, аналіз і ацэнка новых заканадаўчых ініцыятыў і законапраектаў, а таксама праграмных дакументаў. Акрамя таго, савет можа ўносіць рэкамендацыі і прапановы па ўдасканаленні работы верхняй палаты парламента і аказваць кансультацыйную дапамогу.
Узначаліў Савет старэйшын Барыс Батура, які кіраваў Саветам Рэспублікі з 31 кастрычніка па 30 мая 2010 года.
Між іншым, Аляксандр Вайтовіч быў старшынёй Савета Рэспублікі з 19 снежня 2000 га па 28 ліпеня 2003 года. Больш за ўсіх у гэтым крэсле пратрымаліся былы прэм’ер міністр Генадзь Навіцкі (з 28 чэрвеня 2003-га па 31 кастрычніка 2008 года) і акадэмік Анатоль Рубінаў (з 24 мая 2010-га па 16 студзеня 2015 года). Але іх таксама няма ў складе Савета старэйшын.
– Я пра Савет старэйшын даведаўся са сродкаў масавай іфармацыі, – сказаў “Народнай Волі” Аляксандр Вайтовіч. – Ніхто са мной на гэты конт не размаўляў. І Батура мне не званіў.
– Але ж вы, здаецца, як ніхто іншы падыходзіце ў гэты савет.
– Калі гэта сапраўды Савет старэйшын, то так, я адзін са старэйшых старшынь Савета Рэспублікі, якія засталіся жывыя.
– Прычым вы не радыкал, з якім цяжка дамовіцца, а акадэмік, чалавек выхаваны, з добрымі манерамі.
– Марына, я не магу адказаць на пытанне, чаму мяне не запрасілі, не я прыдумаў гэтую арганізацыю.
– Якія пачуцці ў вас былі, калі прачыталі навіну пра пачатак дзейнасці савета? Здзівіліся ці раззлаваліся?
– Адразу ў галаве прамільгнула думка: паводле якога прынцыпу фарміравалі гэты Савет старэйшын? Бо нейкія ж прынцыпы стварэння павінны быць!
Усіх старшынь Савета Рэспублікі, якія жывыя, запрасілі ці не? Альбо толькі мяне абмінулі ўвагай? Яшчэ каго запрашалі? Бо ў мяне адчуванне, што гэты савет стварылі па прынцыпе адданасці дзеючай уладзе. Мяркуючы па ўсім, гэты Савет старэйшын будзе збірацца, каб хваліць і падтрымліваць тое, што робіцца ў краіне. А тое, што людзей калечаць і забіваюць… Мне самому цікава: хоць адзін голас з гэтага савета раздасца пра тое, што настаў час спыніць гвалт і зверствы?
На маю думку, Савет старэйшын – аналаг быццам бы народнага сходу вертыкальшчыкаў, так званага Усебеларускага сходу, які збіраюцца правесці ў лютым. На маю думку, будучае краіны трэба абмяркоўваць з людзьмі розных поглядаў і разглядаць розныя прапановы. А ў нас абмеркаванне на такіх саветах старэйшын і так званых усебеларускіх сходах зводзіцца толькі да таго, як захаваць існуючую ўладу. А пра будучыню краіны па вялікім рахунку, відаць, ніхто не думае.
– У Савет старэйшын запрасілі Антаніну Мораву, якая некалі была міністрам працы, а затым дырэктарам Інстытута дзяржслужбы Акадэміі кіравання. Яна доўгі час пасля сыходу з усіх пасад увогуле нідзе голаса не падавала, а цяпер, бачыце, – запатрабаваная стала! Банкір Надзея Ермакова, былы амбасадар Беларусі ў Японіі Сяргей Рахманаў, мяркуючы па фотаздымках, таксама у гэтым Савеце.
– Морава пры мне не была ў Савеце Рэспублікі, але, калі не блытаю, здаецца, узначальвала адну з камісій. А Надзея Ермакова была проста шараговым членам Савета Рэспублікі. Рахманаў кіраваў камісіяй па міжнародных справах. Ну вось нават па гэтым кароткім спісе бачна, па якім прынцыпе адбор праводзілі.
– На вашу думку, чаму Барыс Батура пагадзіўся ўзначаліць гэты савет? Ён што, не бачыць, што адбываецца ў краіне?
– Ён складнік гэтай сістэмы. І адданы ёй. Такія людзі таксама ёсць.
Не ведаю, ці была ў Батуры нейкая ўлада, каб вызначыць склад савета, ці да яго проста прыйшлі, паперы паклалі – і ўсё на гэтым. На жаль, мы не ведаем, як усё адбывалася і хто быў ініцыятарам стварэння савета. Але сапраўды ёсць чаму здзіўляцца. Калі Морава там, Рахманаў там, то, па самай простай логіцы, я таксама павінен быць там! Значыць, галоўнае для гэтага савета – не абмеркаванне існуючых праблем, глабальнага крызісу, у якім краіна знаходзіцца, а проста стварэнне імітацыі дзейнасці… Што будзе рабіць той савет, калі там няма розных поглядаў?
– Паведамлялася, што савет будзе дзейнічаць на пастаяннай аснове. Як думаеце, заробкі будуць плаціць гэтым мудрацам альбо не?
– Сапраўды, хацелася б ведаць… Але не думаю, што справа дойдзе да заробку. Хаця нехта ж павінен забяспечваць ягоную дзейнасць. Трэба выдзяліць нейкія кабінеты, тэхніку – сёння без камп’ютараў як без рук, павінны быць людзі, якія рыхтуюць дакументы для разгляду, справаздачы, даклады.
Трэба, каб ад працы любой структуры была максімальная карысць. Таму варта сур’ёзна абмяркоўваць сітуацыю, улічваць усе меркаванні. На жаль, гэтага пакуль не бачна…
ДРУГІ БОК
Барыс Батура пакуль не гатовы адказваць на пытанні
“Народная Воля” хацела задаць некалькі пытанняў старшыні Савета старэйшын. Але Барыс Батура шчыра сказаў, што пакуль не гатовы на іх адказваць, і прапанаваў стэлефанавацца прыблізна праз тыдзень. Заўважыў, што некаторыя члены савета хварэюць.
“Можна будзе бліжэй да канца тыдня даведацца, ці сфарміраваны канчаткова Савет старэйшын, – адказаў Барыс Васільевіч. – Пакуль мы поўным складам яшчэ не збіраліся. Ці сам я ўзгадняў спіс членаў савета? Гэта доўгая працэдура, але цалкам зразумелая. Аднак давайце бліжэй да канца тыдня паразмаўляем…”
РЭЗАНАНС
А ці законна?
Каардынацыйны савет назваў незаконным стварэнне Савета старэйшын пры Савеце Рэспублікі. І запатрабаваў ад Генпракуратуры Беларусі адпаведнай праверкі: “Усе калегіяльныя органы Савета Рэспублікі павінны выбірацца з дзеючага складу яго членаў. З аб’явы пасяджэння Савета старэйшын не зразумела, на якой падставе ён быў створаны».
Публікацыя – з № 4 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: Журналіста Андрэя Аляксандрава затрымалі ў рамках крымінальнай справы, заведзенай упраўленнем Следчага камітэта па Мінску, паведамляе "Радыё Свабода".

title: Журналіста Андрэя Аляксандрава затрымалі па крымінальнай справе

maintext:
Андрэй Аляксандраў перастаў выходзіць на сувязь 12 студзеня. Амаль суткі родныя і калегі не ведалі пра яго месцазнаходжанне. 13 студзеня дырэктар БелаПАН адправіўся ў міліцыю пісаць заяву аб знікненні чалавека, і там высветлілася, што Аляксандраў знаходзіцца ў Кастрычніцкім РУУС Мінска.
Абставіны затрымання журналіста невядомыя. Разам з Андрэем была ўзятая пад варту яго дзяўчына, яна цяпер таксама на Акрэсціна.
Пра гэта паведаміла БелаПАН яго адвакат. Пра якую справу ідзе гаворка і ў якім статусе знаходзіцца затрыманы, яна не ўдакладніла на падставе падпіскі аб неразгалошванні.
Праваабаронца паспрабуе наведаць яго ў ізалятары на Акрэсціна. Ва ўпраўленні Следчага камітэта па Мінску сітуацыю не каменціруюць.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.


maintext:
Еўразвяз дасць уладам Беларусі 10 мільёнаў еўра для ўдасканалення прававой сферы. Адпаведнае пагадненне 15 студзеня апублікавалі на Нацыянальным прававым інтэрнэт-партале.
Грошы выдзяляюць для паляпшэння працы «органаў вяршэнства права» ў сферах: гендарнай роўнасці, міру, правасуддзя і эфектыўных інстытутаў, скарачэння няроўнасці ўнутры краін і між краінамі.
У выніку плануюць: зрабіць больш даступнымі для грамадзянаў доступ да дзяржаўных паслуг, удасканаліць працу платформы pravo.by, палепшыць законы, якія абараняюць персанальныя звесткі, удасканаліць заканадаўства для непаўнагадовых, падтрымаць змены ў законах і інфармацыйных механізмах для барацьбы з кібэрзлачыннасцю, звязанай з непаўнагадовымі.
Чытайце тэрміновыя навіны ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


description: Суд Кастрычніцкага раёна беларускай сталіцы пакараў яшчэ пяць cупрацоўнікаў авіякампаніі "Белавія" і Нацыянальнага аэрапорта "Мінск" за "пікетаванне" ў

title: Суд пакараў яшчэ пяць cупрацоўнікаў авіякампаніі за "пікетаванне" ў відэароліку

maintext:
Суд Кастрычніцкага раёна беларускай сталіцы пакараў яшчэ пяць cупрацоўнікаў авіякампаніі “Белавія” і Нацыянальнага аэрапорта “Мінск” за “пікетаванне” ў відэароліку. Яны яго запісалі ў лістападзе 2020-га, выступілі супраць гвалту сілавікоў і беззаконня ў нашай краіне, паведамляе Еўрарадыё.
Усіх удзельнікаў вырашылі пакараць за “парушэнне парадку правядзення масавага мерапрыемства”, суды пачаліся 11 студзеня. Спачатку па 15 сутак адміністрацыйнага арышту атрымалі Уладзімір Якубіцкі і Надзея Букатая. 13 студзеня суддзя Алена Жывіца разгледзела справы яшчэ шасці чалавек. Віктар Вераценнікаў, Іван Варановіч, Уладзімір Праташчык аштрафаваны на 870 рублёў, Яўген Герман і Валянцін Казлоўскі — на 725 рублёў. Раней яны атрымлівалі вымовы на працы. Справу Сяргея Івашкевіча адправілі на дапрацоўку — у паперах былі памылкі.
Як паведамляе тэлеграм-канал @viasnanazirae, да матэрыялаў справы быў далучаны не толькі відэаролік, але і запісы камер назірання ў аэрапорце.
Чытайце тэрміновыя навіны ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


description: Беларусь будзе выбіраць новага прадстаўніка на "Еўрабачанні-2021" замест дуэта VAL, які перамог у нацыянальных спаборніцтвах летась. Музыкі падпісалі ліст

title: Стартаваў прыём заявак на беларускі адбор да "Еўрабачання-2021"

maintext:
Беларусь, як і яшчэ 19 краін, правядзе новы адбор. Заяўкі прымаюцца на сайце Белтэлерадыёкампаніі да 31 студзеня.
«Еўрабачанне-2020» мелася адбыцца ў Нідэрландах летась, але эпідэміялагічная сітуацыя вымусіла дырэкцыю конкурсу адкласці яго на год. 22 краіны захавалі за пераможцамі мінулагодніх нацыянальных адбораў права паехаць у Ратэрдам 18–22 мая 2021 года.
Белтэлерадыёкампанія змяніла правілы нацыянальнага адбору. Прэтэндэнтам неабходна даслаць відэазапіс выканання кампазіцыі з жывым гукам. Адзін прэтэндэнт можа прадставіць толькі адну песню. Яна не можа мець камерцыйнай рэалізацыі, хранаметраж абмежаваны 3 хвілінамі.
Да ўдзелу ў нацыянальным адборы запрашаюць як сольных выканаўцаў, так і калектывы з колькасцю ўдзельнікаў не больш за шэсць чалавек. Могуць удзельнічаць і замежныя грамадзяне. Узроставае абмежаванне – не маладзейшыя за 16 гадоў.
Дуэт VAL, які перамог у беларускім конкурсе летась, раскрытыкаваў прымус выступаць на дзяржаўных канцэртах, за што атрымаў ад Белтэлерадыёкампаніі абвінавачанні ў «адсутнасці сумлення».
У кастрычніку музыкі дуэта Валерыя Грыбусава і Улад Пашкевіч падпісалі адкрыты ліст дзеячаў культуры з патрабаваннямі перагледзець вынікі прэзідэнцкіх выбараў, спыніць гвалт, адмяніць «чорныя спісы» і не чыніць ціск на майстроў культуры, не згодных з палітыкай уладаў.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.


title: Валерый Карбалевіч: Лукашэнка пужае замежных інвестараў

maintext:
Шмат гадоў беларускія ўлады рабілі вялікія высілкі, каб прыцягнуць у краіну замежныя інвестыцыі. Кожны год складаюцца адпаведныя планы. Яны развёрстваюцца па міністэрствах і рэгіёнах. Ствараюцца спецыяльныя анклавы, ці, умоўна кажучы, афшоры, з ільготнымі ўмовамі для бізнесу: свабодныя эканамічныя зоны, Парк высокіх тэхналогій, індустрыяльны парк “Вялікі камень”, піша палітолаг Валерый Карбалевіч.
І вось сваю лепту ў гэтую тытанічную працу ўнёс Лукашэнка. 12 студзеня, прымаючы з дакладам віцэ-прэм’ера Юрыя Назарава і міністра прамысловасці Пятра Пархомчыка, ён, згадваючы заходнія санкцыі, заявіў: «У Беларусі працуюць тысячы замежных прадпрыемстваў – дробныя, сярэднія, буйныя. Гэтыя краіны мусяць зразумець: у нас добра з імі – добра гэтым прадпрыемствам. Калі яны зрабілі крокі ў няправільным кірунку і пачынаюць нас нахіляць, мы павінны сіметрычна адказаць. Не трэба баяцца, трэба ўжо ім паказваць зубы».
То бок сардэчна запрашаем замежных інвестараў у Беларусь. У якасці ахвяр.
Не трэба ніякіх заходніх санкцый. Лукашэнка зруйнуе эканоміку ўласнымі рукамі.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


title: Адвакаты Бабарыкі просяць разглядаць справу ў ніжэйшым судзе, бо прысуд Вярхоўнага суда нельга абскардзіць

maintext:
Адвакаты Віктара Бабарыкі звярнуліся ў Вярхоўны суд з заявай, у якой просяць накіраваць справу для разгляду ў суд ніжэйшай інстанцыі, каб была магчымасць абскардзіць прысуд, піша NN.BY.
Пра гэта паведамілі адвакаты экс-прэтэндэнта ў прэзідэнты Дзмітрый Лаеўскі і Наталля Мацкевіч.
Цяпер справа Віктара Бабарыкі знаходзіцца ў Вярхоўным судзе, куды яна была перададзеная з Генеральнай пракуратуры. На гэтай стадыі Вярхоўны суд павінен вызначыць, у якім судзе будзе слухацца справа.
— Разгляд спраў такой катэгорыі згодна з Крымінальна-працэсуальным кодэксам магчымы ў любым з ніжэйшых судоў: як у раённым, так і ў Мінскім гарадскім. Калі ж Вярхоўны суд па сваёй ініцыятыве прыме крымінальную справу да сваёй вытворчасці, то ў такім выпадку Віктар Бабарыка будзе пазбаўлены права на апеляцыйнае абскарджанне прысуду, паколькі згодна з КПК прысуды Вярхоўнага суда не падлягаюць абскарджанню ў апеляцыйным парадку, — тлумачаць адвакаты.
Каб прадухіліць парушэнне права Віктара Бабарыкі на абскарджанне прысуду, яго абаронцы звярнуліся ў Вярхоўны суд з заявай, у якой просяць накіраваць справу для разгляду ў суд ніжэйшай інстанцыі.
— Права абвінавачанага абскардзіць прысуд прадугледжана артыкулам 43 КПК. Гэта права — адна з базавых гарантый справядлівага судовага разбору, устаноўлена Міжнародным пактам аб грамадзянскіх і палітычных правах (пункт 5 артыкула 14). Рэспубліка Беларусь з’яўляецца дзяржавай-удзельніцай Пакта і абавязаная добрасумленна выконваць гэты міжнародны дагавор. Такім чынам, выкананне гэтага стандарту справядлівага суда магчыма, толькі калі справа Віктара Бабарыкі будзе слухацца па першай інстанцыі ў адным з ніжэйстаячых судоў. Гэта дазволіць Віктару Бабарыку ў выпадку нязгоды з прысудам абскардзіць яго ў апеляцыйным парадку, — заяўляюць адвакаты.
Поделиться ссылкой:


title: Валерый Карбалевіч: Канцлагер у цэнтры Еўропы. Некалькі высноў са скандальнага гуказапісу

maintext:
З гуказапісу выступлення чалавека, голас якога нагадвае голас цяперашняга намесніка міністра ўнутраных спраў палкоўніка міліцыі Мікалая Карпянкова, мы даведаліся шмат цікавых дэталяў пра расправу над беларускімі грамадзянамі, піша палітолаг Валерый Карбалевіч.
Выступовец распавядае пра змест нарады ў Лукашэнкі. Можна меркаваць, што ён сваімі словамі перадае сэнс ягоных указанняў. То бок сілавікі атрымліваюць інструкцыі па разгоне пратэстуючых непасрэдна ад Лукашэнкі. Выглядае, што жорсткасць, катаванні, якія прымяняюць амапаўцы, гэта не іх уласная ініцыятыва, а выкананне згаданых інструкцый.
Дзеля нанясення большай шкоды жывой сіле праціўніка, то бок пратэстуючым беларусам, закупілі ў Расіі 100 пісталетаў Ярыгіна. Як можна зразумець са слоў выступоўцы, гэтая зброя траўматычная, але мала адрозніваецца ад баявой. Нагадаю, што расійскія афіцыйныя асобы нямала крытыкавалі беларускія ўлады за «празмернае ўжыванне сілы». І вось цяпер высвятляецца, што адначасова Расія паставіла беларускім сілавікам такую небяспечную зброю. Таму ўсе падобныя заявы расійскіх чыноўнікаў выглядаюць трохі крывадушнымі.
Выступовец дае загады пратэстуючых грамадзян не шкадаваць: «Альбо пакалечыць, альбо знявечыць, альбо забіць. Ужываць зброю яму проста ў лоб, проста ў твар, проста туды, пасля чаго ён ужо ніколі, атрымліваецца, не вернецца ў той стан, у якім ён знаходзіўся. Ну, адкачаюць дык адкачаюць. Нее будзе ў яго паловы галаўнога мозгу, ну, туды яму і дарога».
Яшчэ адна вельмі паказальная рэпліка, якая пераказвае змест нарады ў Лукашэнкі: «Таму што ў асноўным усе тыя, хто выходзіць на вуліцы на гэты момант паўдзельнічаць у “рэйкавай вайне”, атрымліваецца, тыя, якія блакуюць дарогі, нападаюць на міліцыянераў, кідаюць кактэйлі Молатава, – тыя ж тэрарысты. Гэта лішнія людзі ў нашай краіне. І гэтаму сёння было прысьвечана вельмі-вельмі шмат, на той невялікай нарадзе».
Глядзіце, як хітра ў адну кучу аб’яднаныя мірныя дэманстранты і грамадзяне, якія аказваюць сілавы супраціў: «усе тыя, хто выходзіць на вуліцы на гэты момант паўдзельнічаць у “рэйкавай вайне”». То бок паміж тымі, хто выходзіць на вуліцу пратэставаць, і тымі, хто псуе чыгунку, пастаўлены знак роўнасці, іх аб’ядналі адной фразай і абвясцілі тэрарыстамі.
Сілавікам даецца поўны карт-бланш на расправу, бо «кіраўніком дзяржавы мы прыкрытыя з усіх бакоў у плане прымянення зброі».
Не павінна быць ніякіх аглядак на міжнародную рэакцыю, на рэпутацыю краіны ў свеце. Цяпер усё гэта адкінута. Выступовец кажа: «Прыйшоў іншы час. Час, атрымліваецца, жорсткіх дзеянняў з аглядкай на, скажам так, палітычныя моманты, бо мы, атрымліваецца, краіна, якая інтэграваная ў сусветную супольнасць і абавязаная выконваць шэраг пэўных дзеянняў для таго, каб мы не выглядалі як ізгоі – вось гэты час, ён скончыўся. Настаў іншы час, і гэта час, атрымліваецца, патрабуе больш маладых, больш рашучых людзей, якія пераступілі цераз сябе».
Можна меркаваць, што голас на гуказапісе пераказвае думку Лукашэнкі, бо палкоўнік міліцыі наўрад ці павінен думаць пра такія палітычныя рэчы. Але паказальна, што стаўка рэжыму робіцца на людзей у сілавых структурах, «якія пераступілі цераз сябе». Што гэта азначае, лёгка здагадацца, зважаючы на колькасць збітых і катаваных.
Раней я выказаў думку, што Беларусь можа ператварыцца ў адзін вялікі канцлагер. Цяпер высвятляецца, што на нарадзе ў Лукашэнкі напрыканцы кастрычніка гаворка сапраўды ішла пра стварэнне канцлагера. Вось як гэты сюжэт выглядае ў пераказе чалавека, голас якога падобны да голасу Мікалая Карпянкова: «Ствараецца база дадзеных. У гэтай базе дадзеных, хто трапіў другі раз, той павінен там і застацца. Сказана: распрацаваць, зрабіць лагер, зрабіць лагер, ну, не для ваеннапалонных і не для інтэрнаваных нават, а лагер для асабліва востракапытных такі… для адсялення. І паставіць калючы дрот па перымэтры. Два памяшканні зрабіць: топка – паверх, кормім – паверх, каб працавалі. Але там іх трымаць, пакуль усё не супакоіцца».
Гэты лагер плануецца стварыць на базе папраўчай калоніі № 22 у горадзе Івацэвічы. Прычым трымаць там будуць бестэрмінова. Параўнанне з ваеннапалоннымі прыводзіцца невыпадкова. Бо фактычна ўлады разглядаюць барацьбу супраць народнага пратэсту як вайну. А на вайне іншыя правілы, чым падчас грамадска-палітычнага канфлікту.
І апошні тэзіс. Выступовец кажа: «Нездарма міністр казаў: усё трымаецца на органах унутраных і шэрагу падраздзяленняў – унутраныя войскі, ГУУС, АМАП, наша падраздзяленне і вышук з намі».
То бок ніякіх ілюзій, што ўлада трымаецца на падтрымцы народа, у генералаў і палкоўнікаў няма. Яны добра разумеюць сітуацыю, не вераць БТ, усведамляюць, што рэжым трымаецца на грубай сіле. Пра што і кажуць адкрыта ў сваім коле.
Поделиться ссылкой:


title: Два гады "хіміі" - абласны суд пакінуў у сіле прысуд маладому гамяльчаніну, які ўзняў на плошчы нацыянальны сцяг

maintext:
Судовая калегія па крымінальных справах Гомельскага абласнога суда пад старшынствам Анатоля Тозіка 15 студзеня не задаволіла апеляцыйную скаргу Георгія Васіленкі, які ў жніўні мінулага года на цэнтральнай плошчы абласнога цэнтра ўзняў на флагштоку бел-чырвона-белы сцяг замест афіцыйнага чырвона-зялёнага.
25-гадовы гамяльчанін прасіў перагледзець прыгавор суда Цэнтральнага раёна за замену сцяга – два гады абмежавання волі з накіраваннем у папраўчую калонію адкрытага тыпу, папросту на “хімію”. З сённяшняга дня міліцыя можа ў любы час забраць Георгія адбываць пакаранне, бо прысуд набыў юрыдычную моц.
Замена афіцыйнага сцяга на цэнтральнай плошчы Леніна ў Гомелі адбылася 16 жніўня, калі ў горадзе праходзілі мнагалюдныя пратэстныя маршы супраць фальсіфікацыі прэзідэнцкіх выбараў і гвалту сілавікоў над мірнымі пратэстуючымі.
“Вакол былі бел-чырвона-белыя сцягі, ва ўсіх людзей, і ў мяне таксама, быў унутраны эмацыйны пад’ём”, – тлумачыў на адным з пасяджэнняў суда Васіленка.
З глыбокага эмацыйнага парыву гараджане і замянілі афіцыйны сцяг. Рабілася гэта цягам 45 хвілін. Пакуль спусцілі палотнішча, бралі інструмент у гамяльчаніна, які быў на плошчы на аўтамашыне, каб адчапіць адно палотнішча і прымацаваць іншае.
Замену чырвона-зялёнага сцяга на бел-чырвона-белы бачылі міліцыянеры – яны ў гэты час нібыта знаходзіліся ў парку па-за агароджай, але па загадзе сваіх кіраўнікоў не ўмешваліся, каб “не накаляць абстаноўку”. Прынамсі, так сведчыў адзін з міліцыянераў, які дзяжурыў у тую жнівеньскую нядзелю каля цэнтральнай плошчы.
Гарадскі аддзел Следчага камітэта пасля падзеі распачаў крымінальную справу паводле артыкула 370 (здзек над дзяржаўнымі сімваламі). Маладога гамяльчаніна затрымалі і змясцілі больш як на месяц у ізалятар, а пасля выпусцілі пад паручальніцтва двух сяброў.
У верасні старшы следчы ГАСК Салаўёў перакваліфікаваў крымінальную справу пра здзек над дзяржаўнымі сімваламі на злоснае хуліганства. Аднак доказаў пра супрацьпраўныя дзеянні кагосьці з прысутных следства так і не здабыла.
Абарона Васіленкі на гэтай падставе і заяўляла пра неабгрунтаванасць перакваліфікацыі крымінальнай справы.
Адзінай сведкай, якая выступіла на судзе з заявай наконт таго, што “замена дзяржаўнага сцяга абразіла яе асабістыя пачуцці”, стала загадчыца сектара аддзела ідэалогіі, культуры і па працы з моладдзю Гомельскага гарвыканкама Алена Баркова.
Яна казала, што ёй нібыта тэлефанавалі знаёмыя і скардзіліся, што недапушчальна замяняць дзяржаўныя сімвалы на незарэгістраваную сімволіку. Аднак канкрэтных асоб, хто тэлефанаваў, ідэолаг назваць не змагла.
Тым не менш дзяржабвінаваўца з гарадской пракуратуры Алеся Жураўлёва падтрымала кваліфікацыю дзеянняў Георгія Васіленкі як злоснае хуліганства і прапанавала суду пакараць яго двума гадамі “хіміі”. Менавіта такое пакаранне Васіленку і вынес суддзя Цэніральнага раёна Сяргей Салоўскі.
Праваабаронцы расцанілі прысуд як вельмі жорсткі і палітычна матываваны.
Поделиться ссылкой:


title: Віктар Марціновіч: А зараз вернемся да нармальнага жыцця?

maintext:
Віктар Марціновіч робіць на budzma.by несуцяшальны палітычны прагноз на гэты год.
Мабыць, я надта доўга жыву ва ўсім гэтым.
І надта шмат памятаю.
Але ніякай нагоды для аптымізму ў мяне няма.
Можаце ўспрымаць гэта як запрашэнне задумацца.
Пазбавіцца ілюзій.
Выбудаваць планы на год і ўласнае жыццё.
Вырашыць, як жыць і што змяняць.
Вы кажаце, пратэсты ўзновяцца ўвесну 2021?
Дык пратэсты — гэта не каранавірус, тут «першай» і «другой» хвалі не бывае. Людзі, якія масава выйшлі ўлетку і ўвосень, адпакутавалі за гэта, адседзелі, пабачылі неймаверны размах рэпрэсій — чаму б ім вяртацца?
Мы ўжо былі там.
І гэта ні да чога не прывяло.
Так было ў нулявыя: увосень апазіцыя прапанавала дачакацца вясны. А потым, пасля традыцыйных Дня Волі і Чарнобыльскага шляху, запрашала чакаць восені, калі «эканамічная сітуацыя пагоршыцца». Увосень усё паўтаралася. Сам выраз «традыцыйная акцыя пратэсту» — аксюмаран. Гэтаксама як «патаемная акцыя пратэсту».
Вы ж самі бачыце, сітуацыя «мільён ля стэлы» змянілася сітуацыяй «флэшмоб у метро: людзі надзелі бел-чырвона-белыя шкарпэткі і сфатаграфаваліся без твараў».
Вы кажаце, будзе раскол у элітах і наменклатуры?
Дык крызіс 2020-га несупастаўны з крызісам 1996 году. Калі адзін таварыш быў у кроку ад імпічменту, палова парламента і частка Канстытуцыйнага суда была калі не супраць яго, дык вагалася. Пры параўнальнай сітуацыі на плошчах… Чым гэта скончылася? Скарачэннем колькасці месцаў «у новым парламенце», змяненнем Канстытуцыі, пасля чаго вынесці імпічмент зрабілася забаўкай больш складанай, чым вылучыць дзяржаўны кінафільм на Оскара.
Вы кажаце пра эканамічную сітуацыю? Я адгукаюся: так, так! Трэба дачакацца восені! Тады яна пагоршыцца — і … (ужо было).
Вы ўпэўненыя, што Пуцін расчараваны невыкананнем сочынскіх абяцанняў распачаць дыялог і пераразмеркаваць паўнамоцтвы? Дык а што ён можа, гэты Пуцін? Вы ж бачыце, яны Навальнага не здолелі атруціць. А тут — геапалітычны гамбіт, складаная гульня. Акрамя таго, увесну хутчэй за ўсё палыхне ў самой Расіі, то навошта заахвочваць рускіх, незадаволеных прыкладам таго, як пратэсты ў суседзяў прывялі да зменаў?
Я ведаю, што зрабіла і будзе рабіць сістэма. Яна выдурыла сабе час для таго, каб заціснуць пратэсты, паабяцаўшы змяніць Канстытуцыю. А зараз, калі напружанасць загнаная ў падпечак, яна будзе цягнуць быка за вымя — ажно да 2025 года, адкладаючы, кажучы, што «змены не саспелі» (ужо было).
Яна будзе прапаноўваць «перагарнуць старонку» і «вяртацца ў нармальнае жыццё».
І нехта нават вернецца ў тое жыццё.
Зоймецца змаганнем за беларускую мову на этыкетках. Стараючыся не прыгадваць, што вярнуць тую мову можна было б за тры дні, калі б нешта большае змянілася.
Мабілізуецца на абарону Курапат — справу святую, з улікам таго, што ўся сённяшняя лютасць паходзіць адтуль, з Курапат, з адсутнасці нацыянальнага яднання вакол гэтай бяды. Але калі б у 1996 падзеі разгарнуліся па-іншаму, у Курапатах ужо стаяў бы велічны помнік, а гектары зямлі вакол іх былі б недакранальнымі.
Нехта перанакіруе высілкі і рыторыку на аднаўленне палацаў — тых самых палацаў, якія яшчэ зусім нядаўна мелі ўсе шыбы на вокнах, старадаўнія дубовыя дзверы, але імкліва зруйнаваліся — і яшчэ зруйнуюцца, калі іх адціснуць назад на баланс дзяржавы, бо тут нічым нельга валодаць «да канца», усе мы ходзім пад райвыканкамам.
Тыя, хто будзе памятаць, працягнуць крычаць.
Працягнуць енчыць.
Яны будуць звяртацца да міжнародных структур, якія зробяцца ўсё больш абыякавымі, бо Беларусь — краіна, на транзіт праз якую завязаныя вялікія капіталы людзей, чые грошы стаяць за любым еўрапейскім публічным палітыкам.
Неўзабаве гэтых скурчаных болем сумленных прастануць чуць нават тыя, хто жыве тут. Нават тыя, хто ўсё бачыў, ва ўсім удзельнічаў, але прыгадваць — страшна. Лепей аддацца шопінгу, серыялам, да таго ж гэта такі кайф — з’ехаць на цьюбінгу па абледзянелым схіле ў Сілічах…
Мы пачнём сварыцца паміж сабой, высвятляючы, хто і што зрабіў не так. Чаму адбылося так, як адбылося. Мы будзем выкатваць прад’явы колішнім лідарам, асабліва тым, якія з’ехалі (хаця гэтым людзям варта спачуваць у першую чаргу). Мы будзем дзівіцца кветкам, якія нехта працягне прыносіць да месца забойства Тарайкоўскага, да месца збіцця Бандарэнкі.
Я — з тых, хто памятае і будзе памятаць заўсёды.
Памятае не толькі 2020-ы.
Але і 2010-ы (плямы крыві на снезе, чорныя шыхты ў цемры, бляск ліхтароў на шаломах).
І 2006-ы (о, тая завея!).
І 1996-ы, і 1999-ы (нехта кажа, што першыя забітыя з’явіліся толькі ўлетку?).
Менавіта мая памяць не дае мне радавацца.
Але гэтая самая памяць не дазволіць «зрабіцца нармальным».
Поделиться ссылкой:


authors:
Прэс-Служба Га
Беларуская Асацыяцыя Журналістаў .

title: СК па “справе Прэс-клуба” супрацоўнічае з праўладным саюзам журналістаў і “ўпаўнаважаным” Шпакоўскім

maintext:
Следчы камітэт Беларусі знаходзіцца ва ўзаемадзеянні з Нацыянальным камітэтам па абароне журналістаў Беларускага саюза журналістаў, а таксама з “упаўнаважаным па абароне журналістаў” БСЖ Аляксандрам Шпакоўскім, паведамляе прэс-служба ГА “Беларуская асацыяцыя журналістаў”.
Пра гэта гаворыцца ў адказе Цэнтральнага апарата Следчага камітэта Беларусі міжнароднай арганізацыі “Камітэт абароны журналістаў” (CPJ).
“Дадзенае ўзаемадзеянне ажыццяўляецца ў поўнай адпаведнасці з рэкамендацыямі Спецыяльнага прадстаўніка АБСЕ па свабодзе слова і абапіраецца на нацыянальныя традыцыі абароны правоў журналістаў”, – гаворыцца ў адказе за подпісам следчага па асабліва важных справах Ільюшчэні.
Нагадаем, акрамя міжнародна прызнанай Беларускай асацыяцыі журналістаў у Беларусі ёсць і праўладны Беларускі саюз журналістаў, у склад праўлення якога нават уваходзіць міністр інфармацыі Ігар Луцкі.
Цягам апошніх месяцаў БСЖ не толькі не выступаў за спыненне масавых рэпрэсій супраць журналістаў і медыя, але і ўскладаў віну за “арганізацыю і правакаванне масавых беспарадкаў” у тым ліку на медыя.
“На жаль, значная віна за арганізацыю і правакаванне беспарадкаў ляжыць на медыя (унутраных і замежных), якія свядома ігнаруюць прынцыпы і стандарты прафесіі, прафесійную этыку і адказнасць за будучыню суверэннай Беларусі. Выклікае глыбокае шкадаванне той факт, што шэраг т. зв. «новых медыя» наўпрост рэжысіруе беспарадкі, выступае як мінімум іх завадатарам, а як максімум – іх замоўцам і выканаўцам”, – гаварылася ў заяве праўладнага саюза журналістаў.
Незразумела, чаму Следчы камітэт супрацоўнічае з БСЖ у справе арыштаваных 22 снежня мінулага года прадстаўнікоў “Прэс-клуба Беларусь”, калі ніводзін са змешчаных у СІЗА не з’яўляецца членам праўладнага саюза журналістаў. Разам з тым сярод арыштаваных ёсць члены ГА “Беларуская асацыяцыя журналістаў”, аднак следства не бачыць нагод супрацоўнічаць з ГА “БАЖ”.
14 студзеня, ГА “Беларуская асацыяцыя журналістаў” і іншыя праваабарончыя арганізацыі Беларусі выступілі з супольнай заявай аб прызнанні арыштаваных супрацоўнікаў “Прэс-клуба” палітычнымі вязнямі і з патрабаваннем іх неадкладнага вызвалення.
Поделиться ссылкой:


title: Гомельшчына: трэцяя крымінальная справа за абразу Лукашэнкі

maintext:
Крымінальную справу за абразу Аляксандра Лукашэнкі завялі супраць жыхара Рэчыцы Уладзіміра Міхалкі. Яго затрымалі і змясцілі ў гомельскае СІЗА яшчэ ў снежні, а стала вядома толькі зараз, паведамляе рэгіянальны праваабарончы сайт Рalesse.press.
Паводле Рэчыцкага райаддзела Следчага камітэта, яшчэ 1 верасня мінулага года, калі ў дачыненні да Уладзімір Міхалка вёўся адміністрацыйны працэс, ён на вуліцы Савецкай, у раённай бальніцы, у будынку РАУС ды іншых грамадскіх месцах публічна выказваў абразы на адрас прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Міхалка ў гэты час, сцвярджае следчы, знаходзіўся ў стане алкагольнага ап’янення.
Крымінальную справу на падставе ч.1, арт. 368 Крымінальнага кодэкса супраць Уладзіміра завялі толькі праз тры месяцы пасля падзеі, бо ён нібыта хаваўся і затрымаць яго міліцыянерам адразу не ўдалося.
На Гомельшчыне гэта ўжо трэцяя крымінальная справа за абразу Аляксандра Лукашэнкі.
16 снежня Хойніцкі раённы суд прысудзіў Аляксею Раманаву, інваліду з Гомеля, хвораму на анкалогію, год турмы за абразу Лукашэнкі. Інваліда адразу ўзялі пад варту. Цяпер Аляксей, па звестках праваабаронцаў, знаходзіцца ў гомельскім СІЗА.
29 снежня, суддзя Брагінскага раённага суда Марыя Гаўрыленка, прызнала вінаватым у абразе Аляксандра Лукашэнкі і пакарала двума гадамі абмежавання волі з накіраваннем у папраўчую ўстанову адкрытага тыпу (на “хімію”) мясцовага жыхара Аляксандра Кулагу. Гэты 25-гадовы вальшчык лесу, будучы на падпітку, падчас затрымання міліцыяй таксама адпускаў непрыстойныя словы на адрас кіраўніка дзяржавы.
Суды ў Хойніках і Брагіне праходзілі ў закрытым рэжыме.
Поделиться ссылкой:


title: Францішак і Бэнэдыкт XVI прышчапіліся ад COVID-19

maintext:
У рамках кампаніі вакцынацыі супраць каронавіруса, якая пачалася ў Ватыкане, 14 студзеня 2021 г. прышчэпку з першай дозай вакцыны атрымалі Францішак і Бэнэдыкт XVI.
Інфармацыю пацвердзіў журналістам кіраўнік Залы Друку Апостальскай Сталіцы Матэа Бруні.
Францішак заявіў аб сваёй гатоўнасці прышчапіцца ад COVID-19 у нядаўнім інтэрв’ю італьянскаму тэлевізійнаму Canale 5. Ён падкрэсліў, што тут гаворка ідзе пра “этычны выбар”, ад якога залежыць не толькі ўласнае жыццё, але і жыццё іншых людзей. Папа перакананы, што вакцынацыю павінны прайсці ўсе.
Тое, што прышчэпку атрымае Бэнэдыкт XVI, некалькі дзён таму пацвердзіў яго асабісты сакратар, арцыбіскуп Георг Генсвайн. Разам з Папам-эмерытам вакцынацыю пройдуць усе жыхары яго рэзідэнцыі – кляштара Mater Ecclesiae.
Чытайце тэрміновыя навіны ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


title: "Брата катавалі на Акрэсціна, мне было сорамна, што я нашу форму"

maintext:
Звольнілі са службы прынцыповага ідэолага-памежніка са Смаргоні Яўгена Траяна. Старшы лейтэнант памежных войскаў, старшы афіцэр аддзела ідэалагічнай работы вучэбнага цэнтра інстытута памежнай службы ў Смаргоні. Восемь з паловай год ён аддаў службе (з улікам вучобы), перад тым як яго звольнілі за «невыкананне ўмоваў кантракта», па факце — за пазіцыю, піша NN.BY.
«Мне мая работа да жніўня прыносіла задавальненне, я ведаў, што я дапамагаю людзям, быў такім вайсковым івэнт-менеджарам: з аднаго боку адказваў за прапаганду, ідэалогію, інфармаванне людзей пра службу, краіну і тое, што ад іх патрабуецца, з іншага арганізоўваў святы, культурныя мерапрыемствы, сплавы. Хіба што перад выбарамі адмовіўся расказваць пра Бабарыку і Ціханоўскага — гэта стаў рабіць мой начальнік», — кажа Яўген.
Як «надзейнага», яго ўзялі назіральнікам на выбары, дзе ён звярнуў увагу на завышэнні яўкі.
«Быў скандал, выклікалі майго начальніка, потым мне трэба было тэрмінова з’ездзіць у Мінск, я вяртаюся — на маім назіральніцкім месцы ўжо сядзіць мясцовы дэпутат. Пры гэтым на рабоце вырашылі, што я ездзіў кансультавацца з апазіцыяй ці яшчэ некім», — кажа Яўген.
Пасля начальства пачало патрабаваць ад Яўгена Траяна, каб ён спыніў сяброўства з Вольгай Будай, бо яна адна з актыўных жыхарак Смаргоні. Адсочвалі актыўнасць у сацыяльных сетках.
Пасля жніўня Яўгену служыць стала некамфортна. Сярод знаёмых было шмат пацярпелых. Нават сваякі пацярпелі. Стрыечны брат быў на Акрэсціна чатыры дні.
«Адна справа, калі ты бачыш нейкія відэа, другая — калі перад табой сіні родны чалавек, стогне, не можа падняцца і кажа, што ён яшчэ лёгка аддзелаўся. У мяне былі слёзы на вачах, што не хапіла мужнасці выйсці абараніць яго. Сорамна было сесці побач з ім, бо я нашу форму, а ён пацярпеў ад людзей у форме».
На вядомым фота, дзе на газоне ляжыць чалавек, а над ім з выцягнутымі рукамі спецназавец, пацярпелы — дзядзька аднаго з салдатаў, з якімі працаваў Яўген Траян.
«Ён наўпрост спытаў у мяне — а што я пра гэта думаю? А што мне сказаць апроч таго, што так быць не павінна, што гэта незаконна, што гэта бязмежжа? Людзі не могуць абараніць свае правы законнымі шляхамі, а на іх кідаюць войскі», – распавядае Яўген.
Пра такі адказ ідэолага, стала вядома кіраўніцтву. Акрамя таго Яўген працягваў кантактаваць з сябрамі і не адпісаўся ад недзяржаўных медыяў. І з часам, пачаліся рэпрэсіі. Не толькі ў дачыненні да мяне аднаго, але і да іншых супрацоўнікаў. Пачалі абвяшчаць спагнанні, якіх раней у Яўгена небыло.
«І вось 6 студзеня выклікалі ў Мінск, была жорсткая размова ў інстытуце, маўляў, Траяна будзем звальняць, што б ні рабіў, выдалі папярэджанне аб няпоўнай службовай адпаведнасці.
Ставілі такія задачы, якія я не мог выканаць. Набегла пяць спагнанняў — склікалі камісію на звальненне», – распавядае Яўген, – «Падчас яе яшчэ дыялог такі быў: вось, прайшло ўжо некалькі месяцаў, ты па-ранейшаму лічыш, што было няправільна зроблена ў жніўні? Ды канечне, я так лічу!
“Значыць, будзем па розныя бакі барыкад, я буду абараняць свой народ”, — адказвае мне адзін афіцэр. Я ў шоку: а што гэта, у нас ужо два нейкія народы з’явілася? Нязгодная большасць — гэта не беларусы?»
У выніку Яўгена Траяна звольнілі, і збіраюцца налічыць 39 тысяч штрафу за вучобу ў інстытуце.
«Сыходзіў я са слязамі на вачах, нехта мяне падтрымліваў: і салдаты, і афіцэры. Мае назіранні — большасці абыякава, хто ва ўладзе, ёсць частка спачуваючых невялікая, і яшчэ меншая частка тых, хто гэта ўсё падтрымлівае.
Пра курсантаў нічога не магу сказаць. Яны жывуць у закрытым калектыве, мала што ведаюць. У той час як нехта з іх галасаваў за Ціханоўскую, іншыя ўдзельнічалі ў падзеях на вуліцах — адзін злавіў у твар цагліну і страціў зубы, гэта таксама няправільна, я лічу, я супраць любога гвалту».
Поделиться ссылкой:


description: Пасля прэзідэнцкіх выбараў беларускія дзяржаўныя СМІ страцілі сур'ёзную частку супрацоўнікаў. У знак пратэсту супраць фальсіфікацый і гвалту дзясяткі

title: Вядучы на заробак ад 100 долараў: дзяржСМІ спрабуюць закрыць дзясяткі вакансій

maintext:
Пасля прэзідэнцкіх выбараў беларускія дзяржаўныя СМІ страцілі сур’ёзную частку супрацоўнікаў. У знак пратэсту супраць фальсіфікацый і гвалту дзясяткі работнікаў газет, радыё і тэлеканалаў вырашылі звольніцца. На нейкі час у Мінск нават прыязджала група з расійскага тэлеканала RT – дапамагчы “ў цяжкую хвіліну”. Але падначаленыя Маргарыты Сіманьян ужо з’ехалі, а камплектаваць штат неяк трэба. Колькіх супрацоўнікаў не хапае дзяржаўным СМІ і каго яны шукаюць, высвятляла “Еўрарадыё”.
“Стаж, які патрабуецца, – 10 гадоў”
У дзяржаўнай службе занятасці зарэгістравана 17 вакансій выдавецкага дома “Беларусь сегодня”, у які ўваходзяць газета “СБ. Беларусь сегодня”, “Рэспубліка”, “Сельская газета”, “Альфа-Радио” і яшчэ некалькі медыя.
Напрыклад, патрабуюцца адразу чатыры аглядальнікі. Патрабаванне – “стаж працы ў друкаваных СМІ не менш за 10 гадоў”. Таксама патрэбныя па два ўласныя карэспандэнты і стылістычныя рэдактары. Акрамя таго, шукаюць карэктараў, рэдактараў, сістэмных адміністратараў і іншых работнікаў.
Вядучага для “Альфа-Радио” шукаюць на заробак ад 265 рублёў.
Наогул зарплаты ў гэтых вакансіях заяўлены больш чым сціплыя. Напрыклад, ад 465 рублёў для аглядальніка. Тут галоўны газетны холдынг какетнічае: па звестках “Еўрарадыё”, супрацоўнікі “Беларусь сегодня” атрымліваюць больш, многія з тых, хто піша, больш за сярэднюю зарплату па краіне.
Агенцтва “Минск-Новости”, якое займаецца навінавым сайтам, радыё і дзвюма газетамі, у службе занятасці вакансій не размяшчала, але шукае работнікаў праз іншыя сэрвісы. У тым ліку карэспандэнтаў. Ёсць вакансіі і ў ваенным інфармагенцтве “Ваяр”.
БТ: трэба 10 карэспандэнтаў і 11 рэдактараў
Больш як 100 чалавек не хапае ў Белтэлерадыёкампаніі. Яна зарэгістравала ў дзяржаўнай службе занятасці адразу 103 вакансіі. Медыяхолдынг шукае спецыялістаў практычна ва ўсіх галінах: маркетолагаў, сакратароў, гукарэжысёраў, інжынераў, прадзюсараў, палітычных аглядальнікаў. Адкрыта адразу 10 вакансій для карэспандэнтаў і 11 для рэдактараў.
Спецыфічных патрабаванняў у апісаннях вакансій наймальнік не пазначае. Чым яны будуць займацца, таксама не да канца зразумела. Напрыклад, шукаюць “галоўнага дырэктара”, але якой з дырэкцый – не напісана.
Заробкі, як і ў выпадку з “Беларусь сегодня”, пазначаны маленькія: самы высокі – для таго ж “галоўнага дырэктара” (ад 465 рублёў). У цэлым жа абяцанні пачынаюцца ад “мінімалкі”. Ну а далей, магчыма, як хто дамовіцца з працадаўцам.
Вакансій ад АНТ і СТБ афіцыйна ў службе занятасці не зарэгістравана. Пры гэтым на сайце СТБ паведамляецца пра тое, што яны шукаюць рэжысёра і графічнага дызайнера.
Мяркуючы па сайце АНТ, вакансіі там таксама ёсць: для інжынераў, рэдактараў, карэспандэнтаў і прадзюсараў. Звестак пра агульную колькасць пустых ставак і магчымыя заробкі тэлекампанія не публікуе.
Акрамя таго, сёння шукаюць супрацоўнікаў многія рэгіянальныя дзяржвыданні. Аднак у іх хранічны дэфіцыт кадраў, ён назіраўся задоўга да палітычнага крызісу.