description: У Кіеве працуе адкрытая ў Дзень Волі выстава «Кожны дзень», дзе на чатырох тысячах квадратных метраў прадстаўлена актуальнае беларускае мастацтва. Нічога

title: "Мы вырошчвалі мастацтва ў колбачцы, як апошні расток на Зямлі, а яго выкінулі на сметніцу" - вялікая размова з мастаком Міхаілам Гуліным

maintext:
У Кіеве працуе адкрытая ў Дзень Волі выстава «Кожны дзень» , дзе на чатырох тысячах квадратных метраў прадстаўлена актуальнае беларускае мастацтва. Нічога падобнага немагчыма цяпер уласна ў Беларусі, больш за тое, паводле удзельніка праекта, мастака і акцыяніста Міхаіла Гуліна, мастацтва проста на нашых вачах паступова адкідваецца ў каменны век. З аўтарам, які ладзіў вулічныя акцыі з канца нулявых і сутыкаўся з АМАПам, калі гэта яшчэ не было мэйнстрымам, размаўляем пра новыя правілы гульні на пазначанай чырвона-зялёнымі сцягамі тэрыторыі.
— Такая выстава беларускага мастацтва, як «Кожны дзень» у Кіеве, магчымая цяпер у Беларусі?
— У прынцыпе, адну з прадстаўленых там работ я першапачаткова рыхтаваў для маёй брэсцкай выставы «(Не)праўда», але праз самацэнзуру замяніў яе тады на іншую. Ды і кастрычнік ужо ўспрымаецца як сцэна з мінулага жыцця. З другой работай праблемы ўзніклі яшчэ ў 2012 годзе: за акцыю «Персанальны манумент» я быў затрыманы і несправядліва абвінавачаны, праз што мусіў звольніцца з універсітэта, у якім працаваў. Свой самы вялікі куратарскі праект «Прастора дыфузіі» я зрабіў на расійскай і грузінскай пляцоўках, бо разумеў, што рэалізаваць такую выставу ў Беларусі немагчыма. Але са жніўня нават тыя правілы шматразова памяняліся, умовы зрабіліся больш жорсткімі, і мы апынуліся ў шызафрэнічнай сітуацыі, калі ты ўвогуле не разумееш, што і каго можа справакаваць на агрэсію ў твой адрас. Таму, канечне, паказаць «Кожны дзень» тут немагчыма.
— Як мастак, якому патрэбна прафесійная прастора, раскажыце, што ў нас цяпер з выставачнымі пляцоўкамі.
— Я пакуль не адчуваю нейкай незапатрабаванасці, нават не магу з гэтай нагоды толкам пасумаваць, бо пляцовак, да якіх я быў прывязаны, напрыклад, галерэі «Ў» ці «Ок16», больш няма. А гэта былі самыя буйныя гульцы ў сваёй сферы. Помню, з Машай Калеснікавай мы абмяркоўвалі фантастычную ідэю зрабіць у «Ок16» Біенале сучаснага мастацтва, але калі я ўбачыў, што Бабарыка пайшоў на выбары, зразумеў, што будзе не да біенале. Цяпер усё бязлітасна выпальваецца і выразаецца, і гэта вялікія страты. У нас і без таго не было гатовай да сучаснага мастацтва інфраструктуры, з куратарскім суправаджэннем, менеджментам, належным абсталяваннем, дзе не трэба кожнаму тлумачыць, што гэтая работа не «хі-хі, ха-ха», а заслугоўвае сур’ёзнай увагі. А цяпер, баюся, культуры Беларусі будзе нанесена настолькі сур’ёзная шкода, што, магчыма, мы атрымаем дзірку на месцы, дзе нешта толькі пачало ўзыходзіць.
— Але ж гэта папраўна?
— Пры любых раскладах я не бачу, каб у нашу культуру раптам хлынулі інвестыцыі, прыйшлі спецыялісты, з’явілася патрэбнае абсталяванне. Усім гэтым трэба займацца — і мы займаліся, прычым, што цікава, насуперак генеральнай лініі. Цяпер, імаверна, мы будзем адкінутыя ў каменны век, а ўсе дзіркі зможам залатаць хіба якой-небудзь алігархічнай воляй. Вось Віктар Пінчук выдзеліў вялізныя грошы — і Украіна хутка прайшла шлях ад мадэрнізму да сучаснага мастацтва і стала ўбудоўвацца ў сусветны мастацкі кантэкст. Альбо Раман Абрамовіч і іншыя актыўныя мецэнаты, якія гэтымі буржуйскімі інструментамі проста за вушы ўцягваюць расійскае мастацтва ў міжнародную гісторыю. Мы ж усё рабілі па-іншаму, без грошай, на энтузіязме і з самаахвяраваннем. Саша Васілевіч — не алігарх, а проста бізнэсмен і неабыякавы грамадзянін. Ні з «Ў», ні з «Ок16» мы не маглі праходзіць дыстанцыю сямімільнымі крокамі. Мы вырошчвалі мастацтва ў колбачцы, быццам апошні расток на Зямлі: ты трасешся над ім, паліваеш, ставіш яму лямпачку, устаеш ноччу паглядзець, ці не здох ён там. Расток перыядычна завальваецца, ва ўсіх пачынаецца паніка, яго пачынаюць падкормліваюць, і ён усё яшчэ такі кволенькі, але падрастае. А цяпер яго ўзялі і проста выкінулі на сметніцу.
— Інфраструктура разбураецца, а паводле творчага патэнцыялу ў беларускага мастацтва заняпад ці росквіт?
— Росквіт. Я вельмі рады за беларускіх музыкантаў: цяпер можна слухаць сваё без гэтага ўсюдыіснага «хай так, затое наша». Моцна ўверх пайшоў дызайн: раней быў адзін Цэслер, цяпер жа з’явілася шмат разумных, вострых, тонкіх аўтараў кшталту Ганны Рэдзько, Руфіны Базлавай, Надзі Саяпінай, Леры Лазук альбо фенаменальнага Юрыя Ледзяна, які зрабіў, напрыклад, карту Беларусі ў форме сіняка. Вельмі добрая дынаміка ў фатографаў, і гаворка не толькі пра дакументальную фатаграфію. У выяўленчым мастацтве ўвогуле папёрла, апошнія месяцы актуалізавалі яго мову, проста яно патрабуе пунктаў прыкладання, выставачнай прасторы.
— Вы менавіта як мастак адчуваеце сябе ў бяспецы?
— Не, не адчуваю. Для мяне беларускі мастак заўсёды быў чалавекам, якому прывязваюць руку да нагі, ставяць на дыстанцыю з крутымі атлетамі і кажуць: «Стартуй!» Улады не разумеюць, што, калі яны нешта рэгулююць і цэнзуруюць, гэта ўсё роўна што прывязаць руку да нагі. А сёння ўсіх увогуле хочуць ператварыць у загнаных жывёл, а ў такіх умовах ні жывапіс не радзіцца, ні пшаніца не каласіцца. Правілы пастаянна мяняюцца: сёння адкрываецца выстава і гэта можна, а заўтра яе і яе арганізатараў закрываюць — аказваецца, ужо нельга. Сёння Алесю Пушкіну можна выстаўляць партрэт, а заўтра не толькі нельга, за гэта яшчэ і атамны тэрмін могуць даць. Гэта не дазваляе займацца выставачнай дзейнасцю, з публічнасцю таксама ўзнікае дысананс: з аднаго боку, мастацтва павінна быць публічным, з іншага — за выказванне ты ўжо праз дваццаць чатыры гадзіны можаш апынуцца дзе-небудзь у іншым месцы. Таму я бяру паўзу, пакуль мне не скажуць, што вось у нас Паўночная Карэя і такія і такія правілы гульні, і я змагу пагадзіцца на іх альбо не. Я сустракаю людзей, якія натоўпамі ходзяць на выставы, каб злавіць адчуванне даваеннага жыцця. У мяне няма прагі хутчэй вярнуць адчуванне, што ўсё ў парадку. У нас нічога не ў парадку, і я прапаную, пакуль нічога не ў парадку, нічога не рабіць.
— А калі асцярожна?
— Для мяне аксіёма, што творчасць нельга рабіць з аглядкай. Як толькі ты дапускаеш, што табе ў патыліцу нехта дыхае і таму трэба схітраваць і падзавуаліраваць — усё, табе канец. А так, калі ты не ў роўных эканамічных умовах, калі адсутнічае інфраструктура, цябе хоць неяк выратоўваюць унутраная сумленнасць і годнасць. Яны цяпер топчуцца, думаю, наступная гісторыя — гэта жорсткае дзяленне на лаяльных і нелаяльных і выкіданне з майстэрняў. Важныя рысы нашага афіцыёзу — помслівасць і дробязнасць. А мы ведаем прыклады нават лютых дыктатарскіх рэжымаў, якія ўсведамлялі важнасць апанента. Вялікі стыль — гэта калі і ворага паважаюць, а помсту здзяйсняюць на ўзроўні глабальнага праекта, не дзіця ў турму садзяць. У нас за дваццаць шэсць гадоў нікому не далі падняць галавы, тут няма аўтарытэтаў, якія б маглі стабілізаваць грамадства. Нават безумоўная велічыня Святлана Алексіевіч для ўлады не з’яўляецца свяшчэннай каровай: сістэма можа растаптаць любога чалавека, і гэта страшна. У нас стварылася два абсалютна паралельныя светы, і аднаму з іх пляваць на тое, што адбываецца ў другім і чым скончыцца наступны месяц. Усё, незаменных няма. У чыноўніцкага апарату адсутнічае фантазія: мне б хацелася ўзяць іх за шкірку, пасадзіць у машыну часу і перанесці на год уперад, бо, думаю, катастрафічныя наступствы таго, што робіцца цяпер, будуць ужо бачныя.
— Улада мае на сваім баку нейкае важкае «афіцыйнае» мастацтва?
— Ва ўлады жудасная тапорнасць, на ўзроўні варварскіх плямёнаў. Яна лічыць, што ўваткнуў сцяг — усё, падпарадкаваў. У мяне ёсць сабака, і я ўвесь час здзіўляюся гэтаму феномену: колькі б мы з ім не гулялі, у яго заўсёды ёсць крыху мачы, каб памеціць тэрыторыю. Такое адчуванне, што гіганцкі сабака ўзяў і памеціў усю нашу тэрыторыю: «Вы мае. Гэтыя дамы мае. Гэтыя людзі мае. Гэта краіна мая». Мне як мастаку нават балюча на гэта глядзець: ну зрабіце зялёны крыху халаднейшым, чырвоны крыху цямнейшым, і ўжо будзе не так балюча, гэта ж простыя рэчы. Тое самае тычыцца вар’яцкіх спроб крэатывіць — такое адчуванне, што на тым баку не засталося ніводнага больш-менш цвярозага чалавека. А я б, напэўна, па-іншаму ставіўся да ўлады, калі б яна дзейнічала хоць крыху больш прывабна. Бутэлька гарэлкі, машына са сцягам, аўтапрабег, трэшавы Славянскі базар, дзе спявачкі з прыклеенымі вейкамі і пазногцямі спяваюць лухту, — гэта не пераконвае. Мы бачым, у што ператварыўся Нікіта Міхалкоў, але ў яго, прабачце, ёсць «Незакончаная п’еса для механічнага піяніна». А ў што вы тут намагаецеся іграць, не маючы за сабой ніякага багажу, ні творчага, ні маральнага? Цяпер перад намі проста распісаны кардонавы сцэнічны заднік: паднімеш яго — а там дзірка.
— Ці можна вызначыць момант, пасля якога стала зразумела, што рабіць мастацтва тут рэальна небяспечна?
— Я даўно ведаю пра гісторыю бяспекі/небяспекі і мастацтвам правяраю гэтыя межы. Выразна помню, як мяняліся мае адчуванні: у 2008 годзе я пачаў выходзіць на акцыі, і чым было далей, тым станавілася горш. У 2014 і 2015 гадах я адмыслова выйшаў за горад, каб паказаць, што гарадская прастора поўнасцю зачышчаная, нягледзячы на барбершопы, кавярні і сваю хіпстар-штрасэ. Візуальна ў нас з’явіўся дабрабыт, мае сябры з-за мяжы былі ў захапленні ад Кастрычніцкай, але мяне гэты пыл у вочы ніколі не пераконваў. Я бачыў, як стэрылізуецца прастора і прыбіраецца любая няўзгодненая актыўнасць, пачынаючы з элементарнага жадання сфатаграфавацца ў горадзе — толькі выйдзеш за сваё гета, тут жа прыляцяць «Гэта нельга», «Туды не хадзі», «Там не стой», «Туды не глядзі». Цяпер жа проста адчуваеш, як побач узрываюцца бомбы: вось сябра дзёрнулі, потым іншага, яшчэ кагосьці ўзялі. У нашай краіне адмянілі будучыню і мы ўсе сядзім у здранцвенні: навошта мітусіцца, калі цябе закрыюць разам з выставай, пляцоўкай і да дзясятага калена выкарчуюць усю лінію арганізатараў. Я за ўвесь гэты час толькі дзве-тры работы нафарбаваў.
— Чаму, як вы думаеце, затрымалі Алеся Пушкіна?
— На мой погляд, цяпер абкатваюцца змены ў законе «аб экстрэмізме», і ўладзе трэба знайсці людзей, якія трапляюць у належную катэгорыю і могуць паказаць грамадскасці, што вось, ідзе супрацьдзеянне рэабілітацыі нацызму. І Алесь трапіў. І расказваць, што партрэт Яўгена Жыхара ўжо выстаўляўся, прычым на дзяржаўных пляцоўках, бессэнсоўна, бо ўлада стварыла сабе універсальную пугу, маўляў, як захочам, так і будзем трактаваць — гэтую работу проста здымем, а за гэтую проста пасадзім. Пушкін — вельмі абаяльны чалавек, на выставе «Кожны з нас» мы разгаварыліся, і ён сказаў, маўляў, мастаку трэба трохі папакутаваць. Я запомніў гэтыя словы, і вось ён уласна і паехаў пакутаваць, бо ў Кіеве ўжо ведаў пра сваю крымінальную справу. У нашым мастацтве самаахвярнасць увогуле стала першачарговай — маскулінна-патрыярхальны шаблон чалавека-пераможцы больш не працуе, на паверхню ўсё часцей выходзіць мастак-ахвяра.
— Тэарэтычна, калі цяпер выйсці і зладзіць мастацкую акцыю на вуліцы, што будзе?
— З акцыянізмам стала складана, бо цяпер любое выказванне на вуліцы — гэта пра палітыку, нават калі ты з кветкай выйшаў. У гэты рэвалюцыйны перыяд было шмат акцый-не акцый: дастаткова пастаяць пятнаццаць хвілін з белым лістом і гэта ўжо выказванне. З апошніх арганізаваных акцый з добрым візуальным драматызмам успамінаюцца спевы Вольнага хору ў мемарыяле «Яма». А ў цэлым усё перацякае ў віртуальнасць, ананімнасць, у акцыянізме на першы план выходзіць адрэналін — ты ацэньваеш поспех не па ступені мастацкай выразнасці, а па тым, як здолеў пазбегнуць небяспекі. Ва ўмовах адсутнасці логікі загадваць бессэнсоўна: дзяўчат затрымлівалі з восеньскімі лісткамі ў руках, за стужкі, спадніцы, шкарпэткі. Нядаўна разам з маім сябрам на волю выходзіў хлопец, ледзь не школьнік, якога затрымалі за значок «Вучоба важнейшая». Таму за акцыю ты можаш трапіць у адвал 15 сутак, можаш трапіць на штраф, а можаш трапіць на экстрэмізм, адраджэнне нацызму ці ўвогуле угон касмічнага карабля і здраду нацыянальным інтарэсам радзімы.
— Як вы ставіцеся да тых, хто сёння супрацоўнічае з дзяржаўнымі пляцоўкамі?
— На гэтым этапе, калі ўсіх калбасіць і будучыні няма, кожны знаходзіць свой шлях, як прайсці зону турбулентнасці, у тым ліку фінансавы, каб не з’язджаць. Але па магчымасці гэта, канечне, павінна быць чысцей. Думаю, супрацоўніцтва можа быць толькі ў тым выпадку, калі ты не прымаеш рашэнні казніць-мілаваць у дачыненні да іншых людзей, а проста намагаешся учапіцца ў спінку крэсла і ацалець. Гэта зноў жа гісторыя партызанскага атрада і мірных жыхароў: нехта займае канкрэтную пазіцыю, але застаюцца людзі, якія жывуць у вёсцы, кожны дзень бачаць акупацыю і ходзяць на рынак па прадукты за рэйхсмаркі. Але ў тым ліку калабарацыянізм дазволіў усяму гэтаму сфарміравацца, зрэшты, гэта не феномен менавіта лукашэнкаўскай эпохі — успомніць тое ж руйнаванне Мінска з усеагульнай маўклівай згоды ці разбурэнне падмурку гісторыі, калі адлік стаў весціся з 1917 года, а то і ўвогуле з Другой сусветнай вайны. У мяне адчуванне, што і нашы продкі сядзелі на чамаданах, а справа налева альбо злева направа хадзілі воіны — і тыя то ў лес, то з лесу, то ў зямлянкі, толькі нешта пачалі будаваць, а ўжо адабралі. Адсутнасць выразнага свайго месца перакачавала ў наш час, тут не было нацыянальнага фундамента. Я інтэрнацыяналіст, але разумею, што ступені эвалюцыі нельга пераскочыць: спачатку трэба выбудаваць нацыянальнае, а потым ад яго адмовіцца на карысць нечага больш глабальнага. Для мяне гэтаксама неадназначна выглядаюць спробы нешта будаваць паводле заходніх шаблонаў.
— Напрыклад?
— Мне заўсёды падавалася сумніўнай гульня ў хіпстар’ё: у ёй няма пачуццёвасці, няма фундамента, бо ў нас не было сэксуальнай рэвалюцыі, не было эпохі «сэкс, наркотыкі і рок-н-рол», не было часоў пацыфізму хіпі і так далей, а мы намагаемся праскочыць гэтыя рэчы і ў нашым гета вырасціць расткі свабоды. Але зводзяцца яны толькі да музыкальных пераваг, добрай кавы і шмотак, прыцягнутых з Польшчы ці Літвы. Праскочыць нейкія прорвы можна толькі за кошт вялікіх фінансавых уліванняў, а мы не можам гэта сабе дазволіць. Таму адразу бачна: «Пачакайце, чаму я праходжу хіпстар-штрасэ і бачу гандлёвы цэнтр «Ленінград»?». Вам выдзелілі месца, дзе можна з’есці фалафель, пастрыгчы бараду і пакатацца на скейце, але праз дзвесце метраў гэтага ўжо нельга, тут з тваімі сінімі валасамі табе ўжо могуць уламіць. Гэтыя рэчы такія ж знарочыстыя і відавочныя, як і дзяржаўныя шаблоны, маўляў, у нас будзе свята, калі мы на трактар начэпім вочкі і капялюш. І гэтыя не разумеюць, як без чаркі-шкваркі зрабіць «ашчушчэніе» свята, і нашы рабяты не разумеюць, што як бы яно добра не глядзелася, усё роўна гэта толькі астравок, і яго могуць у любы момант забраць. Таму трэба ў першую чаргу змагацца не за астравок, а за ўмовы, у якіх яго ў цябе не адбяруць. Цяпер жа ў нас усё выкарчоўваецца — хутка застанецца палатачка з гарэлкай, шашлычком і бутэрбродзікам з падвялай цыбуляй.
— А ў беларусаў увогуле ёсць стыль?
— Як паказвае пратэсная гісторыя, ёсць. Усё элементарна: абмяжуй колеравую палітру, пакінь чырвоны, белы і чорны, зрабі гэтую аскезу — ужо добра, у нашых продкаў усё было. Гэта і ўрачыстае, і простае спалучэнне — проста ідэальна. Калі бачыш панарамныя здымкі нашых маршаў, іх каларыстыку, разумееш, што ёсць у нас густ, блін, ёсць. Усё ёсць, галоўнае толькі, не кіраваць гэтым і не абмяжоўваць.


title: У Мінску судзяць 18-гадовага студэнта. Ён "дзейнічаў з выкарыстаннем рупара"

maintext:
Суд Першамайскага раёну Мінска пачаў разглядаць крымінальную справу ў адносінах 18-гадовага Мацвея Будніцкага, распачатую ў межах артыкула 342 Крымінальнага кодэксу.
Як паведамляе сраціўшы рэгістрацыю праваабарончы цэнтр “Вясна”, Мацвей — студэнт трэцяга курса Мінскага коледжу прадпрымальніцтва, працуе экспедытарам. Падчас папярэдняга следства не знаходзіўся пад вартай.
Справу разглядае суддзя А. Кулік, пракурор — Зубко. Адвакат — Захар Ладуцька.
Да справы далучаныя копія ліста падзякі ад сацыяльнага педагагічнага цэнтра, у якім абвінавачаны быў валанцёрам, а таксама грамата з каледжу.
“Дзейнічаў з выкарыстаннем рупара”
Мацвея Будніцкага абвінавачваюць у тым, што чацвёртага кастрычніка на праспектах Машэрава і Пераможцаў, а таксама вуліцах Прытыцкага, Любімага, Сурганава, Кальварыйскай і Прылуцкай прыняў актыўны ўдзел у масавым мерапрыемстве. Ён быў спалучаны з відавочным непадпарадкаваннем супрацоўнікам міліцыі, гучнымі воплескамі рукамі.
Мацвей “дзейнічаў сумесна і ўзгоднена ў групавых дзеяннях, з выкарыстаннем рупара” — згодна з абвінавачаннем, гэта пацягнула парушэнне працы транспарту і прадпрыемстваў. На Сурганава абвінавачаны таксама выйшаў на праезную частку: гэтыя дзеянні прыпынілі работу грама грамадскага транспарту. Пракурор упэўнены, што вінаватасць пацвярджаецца паказаннямі абвінавачанага і сведкі, а таксама пісьмовымі матэрыяламі справы.
“Хацеў выказаць сваю пазіцыю і падтрымаць людзей”
Мацвей прызнае віну ў тым, што знаходзіўся на мерапрыемстве. Не прызнае — што блакаваў дарогу і не падпарадкоўваўся патрабаванням супрацоўнікаў праваахоўных органаў. Ён таксама раскайваецца ва ўчыненым.
Ён распавёў, што ведаў пра мерапрыемствы штонядзелю. Чацвёртага кастрычніка ён каля Стэлы на Нямізе далучыўся да людзей і рушыў з імі ў бок жыллёвага комплексу “Каскад”, у яго быў сцяг і рупар. Ён рухаўся па пешаходнай частцы, але калі тратуар звужаўся, выходзіў і на праезную. Аднойчы лёг на праезную частку, каб зрабіць фотаздымак: у той час дарога ўжо была перакрытая. З натоўпам ён ішоў да станцыі метро “Малінаўка”.
Мацвей распавёў, што ўдзельнічаў у мерапрыемстве, каб “выказаць сваю пазіцыю і падтрымаць людзей”. Яна сфарміравалася, калі хлопец убачыў у навінах, як збіваюць людзей. Абвінавачаны расказаў, што рупар набыў у краме прыколаў, а сцяг заўсёды знаходзіўся з ім, таму што “падабаўся”.
Падчас папярэдняга следства 28 кастрычніка Мацвей расказваў, што такім чынам выказваў нязгоду са збіццём людзей. Ён убачыў, як машыны блакуюць праезную частку і з групай іншых людзей выйшаў на яе, каб не даць сутыкнуцца калонам удзельнікаў мерапрыемства і супрацоўнікам праваахоўных ворганаў. Калі яму паказалі відэа, дзе ён стаіць на скрыжаванні вуліц, ён адказаў, што не ведаў, што блакіруе рух: думаў, што гэта адміністрацыйнае правапарушэнне.
Падчас допыту 26 сакавіка віну прызнаў цалкам.
“Не бачыў Будніцкага ў той дзень”
Сведка Машкоў — інжынер-праграміст. У той дзень ён ехаў з лецішча і спыніўся на пр-це Дзяржынскага на чырвонае святло. Убачыў, як людзі хадзілі “туды-сюды” па праезнай частцы, нібыта ў “броўнаўскім руху”. Яны стаялі хвілін 10-15, але сярод іх ён не бачыў абвінавачанага ў той дзень — ідэнтыфікаваў яго толькі па відэа. На пытанне пракурора, ці блакавалі ўдзельнікі мерапрыемства дарогу, сведка адзазаў, што яны “перашкаджалі праехаць”.
Сведка Віталь Дзеркач — кіроўца маршруткі. Ён таксама пацвердзіў, што людзі на дарозе перашкаджалі руху, але калі ён папрасіў натоўп яго прапусціць, яны расступіліся, і ён паехаў далей. Ён бачыў абвінавачанага да прагляду відэа, але не можа сказаць дакладна, колькі часу той знаходзіўся на праезнай частцы.
“У які момант вы вырашылі ўзяць на сябе арганізатарскія функцыі?”
У ходзе ператрусу былі канфіскаваныя ўлёткі, налепкі, сцяг, штаны, цішотка, красоўкі, 81 стыкер. Як мяркуецца, у канфіскаваным абутку Будніцкі здзяйсняў злачынства.
Да справы далучаныя відэазапісы, дзе Будніцкі перакрывае праезную частку на скрыжаванні праспекта Дзяржынскага і вуліцы Любімага, выкрыквае нешта неразборлівае з рупарам, а таксама скрынштот, дзе ён ляжыць на праезнай частцы. Абвінавачаны пацвердзіў: у час, калі зялёнае святло гарэла для машын, ён быў на дарозе і перашкаджаў руху. Аднак на відэа няма пазнакі пра ягоны час.
— У які момант вы вырашылі ўзяць на сябе арганізатарскія функцыі? — запытала суддзя. Адвакат спрабаваў перашкодзіць гэтаму пытанню, але суддзя паўтарыла яго.
— Чаму менавіта вы ўзялі на сябе гэтую функцыю прайграць гэтую просьбу?
— У мяне быў рупар і чалавек не чуў, — адказаў Мацвей.
— Колькі часу вы стаялі на праезнай частцы?
— 5 хвілін.
— Колькі разоў вы клаліся (на праезную частку — заўвага) фактычна?
— Двойчы. Не атрымалася фатаграфія.
Пазоў Мінсктранса абвінавачаны не прызнае, таму што бачыць толькі суму без разлікаў і не разумее, адкуль яна. Даведка за подпісам следчага Верамеева, што вышэйпералічаны транспарт не ішоў па маршруце, не адпавядае даведцы ў фотакопіі матэрыялаў справы, якія сфатаграфаваў адвакат.
Разгляд справы працягнецца 30 красавіка ў 14.30. Пройдуць спрэчкі бакоў.
Фота: Уладзь Грыдзін, фотакарэспандэнт газеты “Народная Воля”.
Поделиться ссылкой:

fasttext_language: be


title: На жаль, служака не дапетрыў, што словы носяцца ў паветры

maintext:
На жыхарку сталічнай Новай Баравой быў складзены адміністрацыйны пратакол за тое, што быццам бы яна ўвечары са свайго балкона на 8-м паверсе крыкнула словы “Жыве Беларусь!”. У судзе жанчына сцвярджала, што ў гэты час яе не было дома, нават прад’явіла двух сведак, а пратакол быў складзены менавіта на яе, бо раней службоўцы двойчы папярэджвалі за сняжынкі на акне. Тым не менш суд аштрафаваў “зламысніцу” на 870 рублёў.
Той участковы быў вясёлы,
Як абыходзіў свой раён:
На шчасце, нейкае крамолы
Вакол сябе не бачыў ён.
Трымаючы сцяжкі й плакаты,
Ніхто не шастаў па двары,
Стаміўшыся, пайшлі дахаты
І жыхары, і бунтары.
І тут прысеў ажно ўчастковы,
Пачуўшы:
– Беларусь жыве!
У скроні гэтыя два словы
Ударылі, як кулі дзве.
Здалося, голас той жаночы –
Зусім не бас ці барытон.
У цемру, навастрыўшы вочы,
Стаў узірацца пінкертон.
Аднак ні блізка, ні далёка
Не ўбачыў ён людзей ані.
Падобна, словы прагалёкаў
Зламыснік нейкі з вышыні.
Паблізу дом шматпавярховы,
Адтуль і чуўся крык, бадай.
Крыху задумаўся ўчастковы,
Бо паспрабуй яму ўгадай,
З якога цёмнага балкона
Уніз зляцеў крамольны крык.
Здагадка ўзнікла ў пінкертона
(Лічыў, што правільны разлік),
З якой галёкалі кватэры.
Жанчына там “без тармазоў” –
Калегі-міліцыянеры
Яе “ўшчувалі” шмат разоў:
Чырвона-белыя сняжынкі
Яна чапляла на акно.
Хоць на балконе са сцяжынкі
Жанчыны не было відно,
Ды быў упэўнены ўчастковы:
Галёкнула якраз яна
І на судзе за тыя словы
Павінна атрымаць спаўна.
І ў абарот узяў кабету,
І суд адбыўся сапраўды.
Для ўсіх, бадай, няма сакрэту,
Якія ў нас цяпер суды
І як выносяць прыгаворы
Тым, хто “патрапіў пад пяту”.
І гэты суд быў вельмі скоры:
Як павялося ўжо, “мянту”,
А не жанчыне даў ён веры,
Хоць і даводзіла яна:
– Ды не было мяне ў кватэры –
Я гасцявала да відна!
І гэта вам пацвердзяць сведкі!
Якім жа вырак быў суддзі?
Як кажа люд пра вырак гэткі,
Да варажбіткі не хадзі…
***
А я, сябры мае, паверу,
Што ў гэты вечар сапраўды
У вушы міліцыянеру
Праніклі словы тыя, ды,
На жаль, служака не дапетрыў,
Не ўзнікла думка ў галаве:
Само ўжо носіцца ў паветры
Выслоўе “Беларусь жыве”…
Дзялілі гора
Бацька багаты сканаў кагадзе,
Грошай пакінуў нямала.
Ярасна дзеці дзялілі ў судзе
Гора, што іх напаткала…
Недастойны
Падумаў мужчына,
Аж дзве паўлітроўкі
Заліўшы ў вантробы свае:
“Такая прыгожая знешнасць сяброўкі,
Што я недастойны яе…”
Выйсце і ўваход
Выйсце ўсё-ткі – дома і на працы –
Я з любых знаходжу сітуацый.
Думка дакучае з года ў год:
Як туды знаходжу я ўваход?
Яшчэ не жанаты
– Позна ўжо. Ты павінны, малеча,
Паспяшацца дахаты!
– Вашы словы зусім недарэчы:
Я яшчэ не жанаты.
Поделиться ссылкой:


title: Чаму адвакат адмовілася абараняць Леаніда Судаленку?

maintext:
Следства па крымінальнай справе, узбуджанай у дачыненні да гомельскага праваабаронцы, працягнута да 18 мая.
Нагадаем, што Леанід Судаленка быў затрыманы 18 студзеня па дарозе ў офіс. Яго адвезлі на допыт у Следчы камітэт, а затым адправілі ў СІЗА.
За два тыдні да затрымання Судаленкі ў Грамадска-палітычным цэнтры прайшоў ператрус, падчас якога былі выняты дакументы, што тычацца праваабарончай дзейнасці. Леаніду Судаленку было прад’яўлена абвінавачанне па чч.1 і 2 арт.342 Крымінальнага кодэкса (фінансаванне і арганізацыя дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак).
Праваабаронца зараз знаходзіцца ў СІЗА і двойчы абскарджваў абраную меру стрымання, аднак яму адмовілі на падставе таго, што ён нібыта можа збегчы ці перашкодзіць следству.
Таксама стала вядома, што ў Леаніда Судаленкі змяніўся адвакат. Першы адвакат адмовілася далей займацца яго справай без тлумачэння прычын.
Поделиться ссылкой:


title: Яйкі, ад якіх вачэй не адарваць

maintext:
У мястэчку Сапоцкіна а знаходзіцца ці не адзіны ў Беларусі музей пісанкі. У ім каля дзвюх тысяч велікодных яек.
Нават самыя сучасныя, прасунутыя людзі сёння наўрад ці могуць уявіць Вялікдзень без фарбаваных яек. Традыцыя цягнецца з далёкага мінулага. У невялічкім мястэчку Сапоцкіна сіламі Ганны Галубцовай, загадчыцы музея пісанкі, традыцыі маляванак сабраны і захаваны ў адным месцы.
Спадарыя Ганна распавядае, што з дзяцінства маляваць і распісваць яйкі было яе ўлюбёным заняткам. Гэтую цікаўнасць ёй прывіла мама, а пазней яна пачала звяртаць увагу, як гэта робяць іншыя людзі ў мястэчку і навакольных вёсках.
– Ксёндз у касцёле, асвячаючы яйкі, таксама звяртаў увагу на незвычайную афарбоўку і прапаноўваў людзям выстаўляць іх, каб усе бачылі, – згадвае жанчына.
Ганна Чаславаўна, пачаўшы працаваць у мясцовым Доме культуры, наладзіла падобныя выставы. Традыцыя дэкарыравання велікодных яек (пісанак, або, як кажуць мясцовыя жыхары, маляванак або рысаванак) у 2013 годзе была ўнесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў як элемент нематэрыяльнай культурнай спадчыны. Дарэчы, над калекцыяй працавалі 16 майстроў з сапоцкінскага рэгіёна.
Трэба адзначыць, што для таго, каб пісанка была прызнана гісторыка-культурнай каштоўнасцю, неабходна выканаць пэўныя патрабаванні. Як распавядае Ганна Галубцова, яйкі распісваюцца чорнай фарбай, якая рыхтуецца з кары дуба і альшыны, а яшчэ з іржавых цвікоў.
Ідэя не магла не захапіць маю суразмоўніцу, а таксама яе землякоў, прычым самых розных узростаў – ад малога да старога. Як выявілася, гэта цікава і для турыстаў, якія наведваюць Аўгустоўскі канал і па дарозе спыняюцца ў Сапоцкіне, каб пабачыць неардынарную гісторыка- культурную каштоўнасць.
У 2017 годзе колькасць экспанатаў павялічылася настолькі, што Ганна Чаславаўна і яе калегі прыйшла да высновы: надышоў час стварыць музей пісанкі.
Што ёсць у экспазіцыі
Столькі распісаных яек у адным месцы мне раней бачыць не даводзілася. На першы погляд гэта здаецца нечым штучным, але калі гаспадыня музея пачынае распавядаць, разумееш, што ўсё тут жывое.
Тут ёсць звычайныя курыныя яйкі, ёсць вялікія страўсіныя і гусіныя, а побач – малесенькія перапяліныя. Усе яны распісаны разнастайнымі ўзорамі, выявамі святых – каля кожнага экспаната падоўгу затрымліваешся, каб разглядзець. Неверагодна цікава!
– Учора нам падаравалі чатыры яйкі з драпанкай: гэта калі ўзор выдрапваецца на фарбе танюсенькай іголкай. Рэдкія экспанаты! – паказвае спадарыня Ганна.
А побач ляжаць яйкі, фарбаваныя ў цыбульніку. Гэта, кажа загадчыца музея, бадай самы просты спосаб. Але і ў такім выпадку можна знайсці месца для творчасці. Падчас працэсу фарбавання на яйкі накладваюць галінкі, кветачкі, карункі ці ячшэ нешта, і на іх з’яўляецца непаўторны ўзор.
Сярод экспанатаў ёсць незвычайнае велікоднае яйка з макароны і твор сербскага стаматолага – пустая цэлая шкарлупіна яйка, упрыгожаная арнаментам з соцень дзірачак, прасвідраваных бор- машынай.
А на адным са страусіных яек надпіс па-польску: “На свята павінна быць шмат каляровых яек”.
Што датычыцца ўзораў, колераў, то на яйках сучасныя творчыя людзі пакідаюць усё, што ім прыходзіць да галавы. У калекцыі нават яйкі, на якіх намаляваны медыцынскія маскі, якімі ўсе мы карыстаемся падчас пандэміі.
А вось калекцыя з польскага Ліпска, які ўсяго ў некалькіх кіламетрах ад Сапоцкіна і дзе таксама ёсць музей пісанкі. Яны яркія – як патлумачыла спадарыня Ганна, распісаны фарбамі для тканіны.
– Нашы экспанаты таксама ёсць у Ціханоўцы, што на польскім баку, у музеі сялянскай гаспадаркі, – распавядае загадчыца незвычайнага музея. – Да пандэміі, калі працавала бязвізавая зона, мы ездзілі адзін да аднаго.
Найбольш пашыраны і любімы матыў мясцовага роспісу – разетка: па цэнтры яйка размяшчаецца круг, а свабодная плошча запаўняецца паўкругамі, кропкамі, ланцужкамі. Нярэдка цэнтр разеткі трапляе на канцы яйка. Такая кампазіцыя абумоўлена асаблівасцямі тэхналогіі: майстрыха трымае яйка паміж вялікім і ўказальным пальцамі і па крузе наносіць узор з кропелек.
Адна з важнейшых задач для майстроў пісанкі – захаванне яек для калекцыі, бо зразумела, што гэта натуральны прадукт, які мае ўласцівасць псавацца. А таму ў музеі некаторыя экспанаты – гэта пустыя яйкі, з якіх перад роспісам была выдзьмута ўнутранасць. Для гэтага майстры распрацавалі адмысловую тэхналогію і пакуль ні з кім ёю не дзеляцца. Праўда, папярэджвае Ганна Галубцова, дакранацца да экспанатаў нельга: некаторыя папросту могуць выбухнуць.
Завялі новую кнігу водгукаў
У эпоху інтэрнэту дзе-небудзь у амерыканскай Арызоне альбо ў Індыі няцяжка даведацца, што ў Сапоцкіне існуе музей пісанак. Падчас бязвізавай зоны ў музей з задавальненнем прыязджалі турысты. Асабліва ўсім падабаліся майстар-класы: удзельнікі маглі падоўгу сядзець за сталом і тонкімі галінкамі з цвічкамі на канцы выводзіць свае ўзоры.
– Адкуль у нас толькі не было наведвальнікаў! – кажа спадарыня Галіна. – І з Амерыкі, і з Індыі, і кітайцы распісвалі яйкі сваімі ўзорамі. Я ўжо не кажу пра еўрапейцаў. Нам давялося нават новую кнігу водгукаў заводзіць.
Паводле слоў маёй суразмоўніцы, усе турысты адзначаюць, што ў музеі пануе нейкая свая атмасфера, у якой хочацца затрымацца. А той, хто пабываў аднойчы, і сам хоча трапіць сюды яшчэ раз, і распавядае пра музей знаёмым, такім чынам павялічваючы колькасць новых наведвальнікаў.
Дарэчы, усім сваім гасцям Ганна Чаславаўна прапаноўвае памаляваць на сырых яйках. Бо потым іх можна акуратна выдзьмуць – і ўласнаручна зробленая пісанка надоўга застанецца на памяць.
Дарэчы, згодна з традыцыяй, пісанку неслі ў храм, асвячалі, а потым дарылі хросным дзецям – каб у хрэснікаў цэлы год быў дастатак і наогул усё добра.
Пра традыцыі варта дбаць…
Публікацыя – з № 26 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: Дзень пралятае незаўважна і безвынікова: нічога не зроблена, а сіл няма нават нармальна павячэраць. Знаёма? І звычайна парады, як гэтага пазбегнуць,

title: Няма ні на што сіл. 5 падказак, дзе іх знайсці

maintext:
— гуляць на свежым паветры не менш за 2-3 гадзіны на дзень;
— спаць не менш за 8-9 гадзін кожны дзень;
— займацца спортам (фітнес, пілатэс і г. д.) не меней за 3-4 разы на тыдзень;
— бавіць дзень на прыродзе і ў спакоі хаця б раз на тыдзень;
— кожную гадзіну працы за маніторам рабіць перапынак, гімнастыку для вачэй і г. д.;
— менш часу бавіць з тэлефонам і ў сацсетках і да т. п.
Гэта, безумоўна, дапаможа, калі ў вас ёсць некалькі гадзін вольнага часу штодня. А што рабіць тым, каму рытм жыцця пакуль не дазваляе выдаткоўваць столькі часу на аднаўленне сваіх энергетычных запасаў?
Прапануем 5 падказак па аднаўленні і захаванні энергіі.
Падказка 1: прыбіраемся!
Так, вядома, «прыборка ў хаце адбірае столькі сілаў і часу, якіх і так ні на што не хапае! А праз дзень усё адно ўсюды бруд, рэчы не на месцах». Калі вы жывяце не адзін/адна, то захаваць парадак сапраўды вельмі цяжка. Але выйсце ёсць! Прывядзіце да ладу (і падтрымлівайце там чысціню пастаянна) адзін куточак — на гэта не трэба шмат сілаў і часу. Абярыце «сваё» месца і заўжды трымайце яго ў чысціні. Зрабіце там усё, як падабаецца вам: расстаўце любімыя (патрэбныя) рэчы, падбярыце колеры. І сачыце, каб у гэтым кутку заўжды было чыста і прыгожа — так, як падабаецца вам.
Будзьце гатовыя да таго, што першы час на гэтае месца будуць «спакушацца» ўсе, хто жыве побач: намагацца прысесці, паляжаць, раскласці свае рэчы і г. д. Але праз пару тыдняў настойлівых тлумачэнняў, што гэты куток ваш, там маюць права знаходзіцца толькі вашыя рэчы, што пасядзець/паляжаць там, вядома, можна, але абавязкова трэба ўсё за сабой прыбраць і расправіць, дадуць свой плён. І падтрымліваць парадак там будзе нескладана. Гэты куток будзе вашым «месцам сілы»: праводзьце там пэўны час штодня, і вы адчуеце станоўчыя змены.
Падказка 2: успамінаем!
Знайдзіце ў сваім шчыльным графіку хвілін 15-20 і складзіце спіс таго, што вы задумалі/паабяцалі камусьці зрабіць і не выканалі дагэтуль. Справы накшталт «сустрэцца з сябрамі за кубкам гарбаты» сюды таксама варта ўнесці.
Псіхолагі і коўчы сцвярджаюць, што незавершаныя справы, нявыкананыя абяцанні цягнуць з нас вельмі шмат энергіі: мы пастаянна звяртаемся ў думках да іх і шкадуем: «Ах, зноў не зроблена…» Натуральна, з цягам часу актуальнасць некаторых «абяцанак» змяншаецца. Для гэтага і трэба складаць спіс: уважліва пераглдзьце ўсе пункты і вырашыце, ці сапраўды вам так трэба прагледзець суполку па развядзенні хатніх фіялак, якую параіла вам сяброўка. Усе справы, якія страцілі актуальнасць для вас, выкрэслівайце: і са спісу, і са свайго жыцця! Усё, што застаецца пасля «рэвізіі», пачынаем паступова выконваць. У залежнасці ад актуальнасці і «рэсурсазатратнасці» расстаўляем прыярытэты і плануем, напрыклад, што кожны тыдзень будзе выкананая адна справа з гэтага спісу.
І кожны раз, як адчуваеце адсутнасць сілаў і жадання што-небудзь рабіць, звяртайцеся да гэтай практыкі і «чысціце» свой спіс.
Падказка 3: робім!
Спіс абяцанак і патрэбных справаў складзены і пачышчаны, а энергіі на выкананне ўсяго, што там напісана, усё роўна няма? Яшчэ 15 хвілін вашага часу — успомніце адну сваю «хацелку», якую рэальна выканаць, але якую вы пастаянна адкладаеце: часу няма, грошай не хапае і г. д. Тут важна абраць менавіта з пункта «хачу», а не «трэба/варта было б». Напрыклад, гэта можа быць даўняе жаданне раздрукаваць прыгожыя здымкі з вандровак ці іншых прыемных момантаў. Альбо сустрэча са школьнай сяброўкай ці паход на кніжную выставу. Рэалізацыя асабістага жадання дадае энергіі і натхняе на выкананне больш складаных задач. Паспрабуйце!
Падказка 4: шукаем!
Зноў звернемся да парадаў псіхолага. Каб мець жаданне (калі яно ёсць, знаходзяцца і магчымасці) штосьці рабіць, важна знайсці ў сваім жыцці месца для… сябе! Так, яшчэ раз на 15 хвілін трэба задумацца. Прааналізуйце свой штодзённы расклад — ці ёсць у ім час і прастора на вас? Не на жыццёва неабходнае (паспаць, паесці і да т. п.), а на вашу асобу. Ад чаго вы атрымліваеце асалоду? Пачытаць цікавую кнігу, паглядзець серыял, пагуляцца з коцікам ці абмеркаваць у сацсетках сённяшняе надвор’е? Проста вылучыце ў сваім раскладзе час (колькі вам дазволіць лад жыцця і знешнія абставіны) і месца, калі вы будзеце займацца выключна тым, што любіце. Няхай гэта будзе 15 хвілін штодзень і пару гадзін на выходных, але вы мусіце ведаць, што яны належаць толькі вам. Тут важныя два прынцыпы: гэты час і месца мусяць быць сістэматычнымі (штодзень, штотыдзень, штомесяц), і, абіраючы сабе занятак на гэты час, вы мусіце быць шчырым. Тут няма «правільных» і «няправільных» рэчаў. Гэты час і прастора не мусяць быць патрачаныя дзеля карысці (чытаць разумныя кніжкі ці вучыць замежныя мовы, калі вам гэта не падабаецца, абсалютна не варта), гэта час на тое, каб атрымаць асалоду ад жыцця.
Падказка 5: вочы ўгару!
Гэтай практыкай падзяліўся са мной калісьці трэнер — трэба часцей глядзець на неба. Неабавязкова «завісаць» на некалькі хвілінаў, углядаючыся ў сінь (шэрань, блакіт і г. д.), хапае і некалькіх імгненняў. Паглядзіце на неабсяжную прастору, заўважце, якога колеру неба, ці ёсць на ім аблокі (гэта важна: не механічна падняць вочы ўгару, а менавіта паглядзець на неба). Уявіце, наколькі вялікі наш свет, зразумейце, што ў ім знойдзецца месца і магчымасць на здзяйсненне ўсіх вашых мараў, рэалізацыю планаў… І — наперад, здзяйсняць і рэалізоўваць! Толькі, выконваючы гэтае практыкаванне, не забывайцеся на тэхніку бяспекі: не варта ўглядацца ў неба пасярод дарогі, напрыклад.
Натхнення і сілаў кожнаму з нас!


title: Больш за паўгода два беларусы хаваюцца на тэрыторыі Пасольства Швецыі. Што далей?

maintext:
Бацька і сын Кузнечыкі паведамілі «Народнай Волі», што ў іх «усё ў парадку».
Нагадаем, што ў верасні мінулага года, у разгар пратэстаў, 29-гадовы жыхар Віцебска Уладзіслаў Кузнечык разам з 47-гадовым бацькам Віталём выйшаў на мірную акцыю пратэсту, якая праходзіла ў горадзе. Яе ў той дзень разагнаў АМАП, пад дубінкі трапіў Кузнечык-старэйшы, але затым бацьку і сыну ўдалося ўцячы ад сілавікоў.
Затым Уладзіслаў і Віталь некалькі дзён хаваліся ў знаёмых; ім сказалі, што за іх сям’ёй вядзецца назіранне. У выніку віцябчане прынялі рашэнне паехаць у Мінск у пасольства Швецыі, каб папрасіць там прытулку, паколькі «Швецыя – гуманная краіна».
У пасольства іх не пусцілі, аднак мужчыны пераскочылі праз плот і схаваліся ад АМАПа на тэрыторыі пасольства.
У той дзень яны прасядзелі ў двары больш за 10 гадзін. Супрацоўнікі пасольства прынеслі ім ваду і ежу, а таксама дапамаглі звязацца з прадстаўніцтвам ААН у Беларусі, дзе мужчынам патлумачылі, што на тэрыторыі краіны ніводнае пасольства не можа даць ім палітычны прытулак.
Тым не менш шведскія дыпламаты вырашылі не выганяць Кузнечыкаў, і вось ужо больш за паўгода яны жывуць на тэрыторыі Пасольства Швецыі ў Мінску.
«Жывём нармальна, усё неабходнае ёсць, – распавядалі яны журналістам. – Маюцца спальныя месцы, душ, прыбіральня. З тэхнікі – пральная машынка, мікрахвалевая печка, электрычны чайнік. Ежу нам прыносяць гатовую – застаецца толькі разагрэць. Таксама даюць садавіну і гародніну.
Расклад дня прыкладна наступны. Прачнуліся – зарадка. Пасля – сняданак. Затым чытаем, глядзім незалежныя СМІ, бо ёсць выхад у інтэрнэт. Пасля можам які-небудзь серыял паглядзець. Затым абед. У 17.00 трэніроўка са штангай, турнік, гіры, адцісканні. У 19.00 вячэраем».
У Віцебску ў Кузнечыкаў быў свой бізнес – некалькі гандлёвых кропак з жаночай вопраткай. Там жа ў Кузнечыка-малодшага засталася сям’я – жонка і двое маленькіх дзяцей.
«Мы вельмі перажываем за нашых блізкіх», – у адзін голас кажуць бацька і сын.
Зараз яны адмаўляюцца даваць інтэрв’ю журналістам, але «Народнай Волі» Віталь Кузнечык коратка патлумачыў: «Казаць няма пра што, сітуацыя застаецца ранейшай.
Як ужо казалі, усе неабходныя ўмовы для жыцця ёсць, у бытавым плане – ніякіх праблем. З блізкімі пастаянна падтрымліваем кантакт. Напрыклад, Новы год сустракалі з сям’ёй па відэасувязі. У нашым пакоі прысутнічала невялікая елачка і быў звычайны святочны стол.
А зараз ніякіх навін па нашай справе пакуль не маем…»
Што чакае сына і бацьку Кузнечыкаў? Як вядома, у кастрычніку мінулага года Камітэт супраць катаванняў ААН звярнуўся да Швецыі з просьбай забяспечыць недатыкальнасць Кузнечыкаў. Іх адвакат Вадзім Драздоў заявіў TUT.BY, што фактычна гэта азначае забарону на перадачу бацькі і сына ўладам Беларусі, але не абавязвае Швецыю прадастаўляць ім якой-небудзь афіцыйны статус (у тым ліку статус бежанцаў).
Паводле слоў Драздова, далейшы лёс Кузнечыкаў будуць вырашаць шведскія ўлады. Напрыклад, можна дамовіцца з уладамі Беларусі і атрымаць дыпламатычныя гарантыі, каб беларусы мелі магчымасць бесперашкодна пакінуць краіну.
«Мы дзейнічаем так, як таго патрабуе сітуацыя, – пракаментавала гэтую гісторыю міністр замежных спраў Швецыі Ан Ліндэ. – Беларусы праніклі на тэрыторыю пасольства нелегальна і да гэтага часу знаходзяцца там. Зараз мы вядзём перамовы, каб вырашыць сітуацыю».
«Кузнечыкам не могуць даць у пасольстве прытулак не таму, што не жадаюць стварыць прэцэдэнт, а таму, што не маюць такога права, – распавяла Onliner эксперт у сферы міжнароднага права Кацярына Дэйкала. – Для гэтага мужчынам трэба выехаць у Швецыю ці любую іншую краіну Еўрасаюза.
Пры гэтым Швецыя як удзельніца Еўрапейскай канвенцыі па правах чалавека не можа выдаць людзей краіне, у якой ім пагражаюць катаванні ці жорсткае абыходжанне. Для таго каб забяспечыць ім абарону, адвакат Кузнечыкаў звярнуўся ў Еўрапейскі суд па правах чалавека. Суд адмовіў, зараз пададзена скарга ў Камітэт супраць катаванняў ААН. Гэта вельмі доўгі працэс, але Камітэт сказаў Швецыі на гэты час забяспечыць бяспеку людзей, бо разумее, што адбываецца ў Беларусі ў цэлым.
…Яны могуць знаходзіцца на тэрыторыі пасольства колькі заўгодна. Пакуль адзіны варыянт для мужчын пакінуць Беларусь – гэта вываз на дыпламатычным транспарце Швецыі з краіны з абавязковай згоды МЗС Беларусі. Але не думаю, што такую згоду яны атрымаюць.
Акрамя таго, усе памятаюць гісторыю пасла Украіны, аўтамабіль якога спынілі на беларускай мяжы, заяўляючы, што праводзяць не «дагляд», а «агляд». Ніякіх гарантый няма».
Публікацыя – з № 25 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: За інтэрв’ю са Святланай Ціханоўскай “Белпошта” выключае газету Intex-press з падпіснога каталога

maintext:
На мінулым тыдні стала вядома пра пракурорскае папярэджанне, а потым і два адміністрацыйныя пратаколы супраць рэдактара баранавіцкага недзяржаўнага выдання Intex-press за інтэрв’ю са Святланай Ціханоўскай.
Галоўнага рэдактара і ўладальніка сайта Уладзіміра Янукевіча звінавацілі ў “распаўсюдзе інфармацыі, распаўсюд якой забаронены”, не тлумачачы нават у чым канкрэтныя прытэнзіі.
Услед за пракурорскім і адміністрацыйным ціскам сёння, 28 красавіка, “Белпошта” паведаміла, што не ўключыць выданне ў падпісны каталог на другое паўгоддзе і не возьме яго для продажу у аддзяленнях, піша “Беларуская асацыяцыя журналістаў”.
Нібы па камандзе, прадаваць адно з найбуйнейшых недзяржаўных грамадска-палітычных выданняў Брэсцкай вобласці адмовіліся і прыватныя гандлёвыя сеткі “Белмаркет”, “Марцін”, “Дабраном” і іншыя.
У сваю чаргу галоўны рэдактар Intex-press Уладзімір Янукевіч не падае духам і гаворыць, што літаральна днямі выданне паспрабуе вярнуцца да ўласнай сеткі распаўсюду, якая ўжо працавала пасля 2005 года, калі многія недзяржаўныя медыя былі выключаны з каталогаў “Белпошты” і “Белсаюздрука”.
Поделиться ссылкой:


title: Украіну просяць не ехаць на "Славянскі базар"

maintext:
Народнае антыкрызіснае ўпраўленне адаслала кіраўніцтву Украіны ліст з просьбай адмовіцца ад падтрымкі і фінансавання конкурсу «Славянскі базар», які праходзіць у Віцебску.
Дакумент атрымалі Офіс прэзідэнта Украіны, а таксама міністр культуры і інфармацыйнай палітыкі Аляксандр Ткачэнка. Акрамя таго, НАУ папрасіла экс міністра культуры і турызму Украіны, а зараз мастацкага кіраўніка Львоўскага нацыянальнага тэатра оперы і балета Васіля Ваўкуна данесці да дзяржаўных органаў, творчых саюзаў і прадстаўнікоў творчай інтэлігенцыі Украіны пазіцыю беларусаў.
Нагадаем: нядаўна арганізатары фестывалю апублікавалі афішы са спісамі будучых удзельнікаў. Аказалася, што многія з іх самі не былі ў курсе таго, што далі згоду. Пасля гэтага шматлікія артысты ў сацыяльных сетках заявілі, што на «Славянскі базар» не паедуць: напрыклад, Міхаіл Галустян, Аляксандр Іваноў з групы «Ронда», Антон Табала (HOMIE), а таксама ўкраінская спявачка MARUV і шматгадовы ўкраінскі вядучы фестывалю Цімур Мірашнічэнка.
НАУ пераканана, што ва ўмовах вострага палітычнага крызісу фестываль не можа адбыцца, бо будзе выкарыстаны уладай як інструмент прапаганды і ўласнай легітымізацыі. А артысты, якія пагодзяцца стаць удзельнікамі «Славянскага базару», будуць мімавольнымі «адвакатамі» злачыннага рэжыму.
ТЫМ ЧАСАМ
«Гэта агідна!»
Міністр замежных спраў Расіі Сяргей Лаўроў пракаментаваў адхіленне Беларусі ад конкурсу «Еўрабачанне»:
«То бок гэта цэнзура чыстай вады: гэта песня, паколькі мы, незразумела якія, нейкія ананімныя людзі, у гэтай песні ўгледжваем нейкія намёкі, мы вас не пускаем, давайце іншую. Даюць іншую песню, і тое ж самае. Ну што гэта за мастацтва, што гэта за культура, што гэта за дэмакратыя? Тое, што яны зараз вытвараюць з беларусамі, – гэта агідна!»
Нагадаем, Еўрапейскі вяшчальны саюз паведаміў, што Беларусь не будзе ўдзельнічаць у 65-м конкурсе песні «Еўрабачанне» ў маі, паколькі песні нібыта парушалі правілы конкурсу.
Публікацыя – з № 25 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: На Шчучыншчыне ў пасёлку Жалудок праз аўкцыён прададуць палацава-паркавы комплекс

maintext:
Палацава-паркавы ансамбль Святаполк-Чацвярцінскіх у пасёлку Жалудок Шчучынскага раёна ў мінулым годзе быў канфіскаваны ў расійскага ўладальніка. А зараз яго плануюць выставіць на таргі. Такую інфармацыю на сваёй старонцы ў Facebook змясціў старшыня Гродзенскага аблвыканкама Уладзімір Каранік.
У комплекс палаца ўваходзіць некалькі пабудоў: палац, флігель, кузня, гаспадарчыя пабудовы, рэшткі былога парку ў пасёлку Жалудок. Сядзіба з’яўляецца комплекснай гісторыка-культурнай каштоўнасцю катэгорыі “2” і ўключана ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў Рэспублікі Беларусь.
З 1992 года гаспадарчая дзейнасць у Сядзібе не праводзілася, зрэдку мясцовыя краявіды выкарыстоўвалі для здымкаў кінафільмаў і музычных кліпаў.
У 2014 годзе гісторыка-культурная каштоўнасць перайшла да новага ўладальніка.
“Была надзея, што ён зробіць захады па аднаўленні гістарычнай каштоўнасці і ўключэнню яе ў гаспадарчы абарот, і дасць комплексу новае жыццё”, – напісана ў фэйсбуку старшыні Гродзенскага аблвыканкама.
Але ў 2015 – 2018 гадах пракуратура раёна правяла праверкі па выкананню заканадаўства аб ахове гісторыка-культурнай спадчыны. Тады было выяўлена, што тэхнічны стан комплексу нездавальняючы, а ўласнік аб’екта не прадпрымае належных мер па захаванні гісторыка-культурнай каштоўнасці. Таму ў 2019 годзе пракуратура Шчучынскага раёна прад’явіла іскавую позву аб канфіскацыі гісторыка-культурнай каштоўнасці. 30 верасня 2020 году суд раёна задаволіў позву. Рашэнне суда не было абскарджана і ўступіла ў законную сілу 10 лістапада 2020 года.
У цяперашні час плануецца правесці ацэнку стану палацава-паркавага комплексу і выставіць яго на аўкцыён.
Поделиться ссылкой:


description: Экс-дэпутат Вярхоўнага Савета праводзіць яркія паралелі. – У чэрвені 1992 году, калі я як сакратар парлямэнцкай камісіі па СМІ і правах чалавека на

title: Навумчык: "Найбольшы аргумэнт, каб усумніцца ў афіцыйнай вэрсіі тэракту ў мэтро"

maintext:
– У чэрвені 1992 году, калі я як сакратар парлямэнцкай камісіі па СМІ і правах чалавека на запрашэньне Дзярждэпартамэнту быў у ЗША, у Вашынгтоне давялося наведаць штаб-кватэру Фэдэральнага бюро расьледаваньняў (ФБР), – пiша Сяргей Навумчык. – І я запытаўся ў намесьніка дырэктара ФБР — ці ня мог бы ён паказаць (а магчыма, і даць патрымаць у руках?) стрэльбу, зь якой Лі Харві Освальд забіў прэзыдэнта Кенэдзі.
Выглядала, просьба яго зьдзівіла, бо запытаўся, чым, уласна, выкліканая такая мая цікаўнасьць. Я адказаў, што ў пачатку 60-х Освальд жыў у Менску, і ў дадзеным выпадку ў ва мне гаворыць інтарэс журналіста, а не палітыка.
Кіраўнік ФБР адказаў мне як юрыст: стрэльба сапраўды захоўваецца ў ФБР, але яна закансэрваваная, і не як музэйны экспанат, а як рэчавы доказ. Бо так, прайшло амаль 30 гадоў з забойства ў Даласе, але яшчэ праз 30 крыміналістычная навука можа нагэтулькі прасунуцца наперад, што нешта сёньня нязначнае — апынецца вельмі важным. І, магчыма, дасьць новы погляд на злачынства. Таму «патрымаць» стрэльбу ня можа нават ён.
Як вядома, пастанова суду, які вынес сьмяротны вырак па справе тэракту ў Менскім мэтро 11 красавіка 2011 году, абавязвала зьнішчыць і рэчавыя доказы, якія належалі тым, каго расстраляюць — мабільныя тэлефоны, сумку дв іншае.
І гэта для мяне найбольшы аргумэнт, каб усумніцца ў афіцыйнай вэрсіі тэракту ў мэтро.
Ёсьць і яшчэ адзін, зьвязаны менавіта з датай 11 красавіка. Але нумаралёгія тут ні пры чым.
11 красавіка 1995 мы, дзевятнаццаць дэпутатаў Апазыцыі БНФ, абвясьцілі ў парлямэнце галадоўку супраць ініцыяванага Лукашэнкам рэфэрэндуму аб зьмене сімволікі, статусе беларускай мове, праве прэзыдэнта распускаць парлямэнт і інтэграцыі з РФ.
Уначы ў Дом ураду былі ўведзеныя войскі, нас зьбіла спачатку група КДБ «Альфа», а потым спэцназ. Дзяжурныя лекары лечкамісіі зафіксавалі цялесныя пашкоджаньні.
Але нараніцу Лукашэнка заявіў, што дэпутатаў ніхто і пальцам не крануў, і абяцаў паказаць па ТВ відэа, дзе нас далікатна выносяць з залі.
Па сёньняшні дзень не паказаў.


title: Кельцкі крыж з рунамі ў Полацку? Зусім не!

maintext:
Фрагменты незвычайнага крыжа былі знойдзены ў Полацку каля моста па вуліцы Багдановіча. Каб было лепш зразумела, гэта недзе з паўкіламетра ад сутоку Дзвіны і Палаты, Верхняга замка і Сафійскага сабора. Мінула крыху больш за суткі з таго моманту, як стала вядома пра знаходку, а ўжо з’явіліся фантастычныя тэорыі пра нібыта кельцкі крыж з рунічнымі знакамі. Шкада, што масавая думка рухаецца толькі ў гэтым накірунку, што сведчыць пра стэрэатыпнае ўспрыманне шэрагу з’яў уласнай гісторыі і культуры. Але калі гэта не кельцкі крыж і не руны, то што?
Пра нядаўнюю знаходку ў Полацку «каменнага крыжа з рунамі» на budzma.by піша гісторык Зміцер Скварчэўскі.
Дагэтуль каменных крыжоў у коле ў нас не знаходзілі, пра падобныя нават не згадвалася. Адпаведна, гэта першая знаходка такога кшталту ў Беларусі, што ўжо ёсць адметным фактам. На сённяшні дзень у краіне вядома не менш за 300 каменных крыжоў, таму можна смела сцвярджаць, што такая форма каменных крыжоў не з’яўляецца тыповай і распаўсюджанай для беларускіх абшараў. Гэтая акалічнасць наводзіць на думку, што крыж калі не імпартны, то, прынамсі, яго форма была запазычана ў нейкім іншым рэгіёне.
Увогуле, каменныя крыжы ў коле характэрны для Наўгародскай зямлі, дзе яны пашыраюцца з XIV-XVI ст. Расійскія даследчыкі адзначаюць, што пераважная большасць вядомых сёння каменых крыжоў у коле знаходзіцца ў гістарычных межах былой Наўгародскай зямлі. Падобныя крыжы таксама вядомы ў суседняй Пскоўскай зямлі, што, відаць, з’яўляецца наўгародскім уплывам. Гэта важны момант, бо палітычныя і эканамічныя кантакты Полацка з Псковам і Ноўгарадам былі даволі развітымі. Цалкам імаверна, што выяўленыя рэшткі каменнага крыжа ў Полацку таксама могуць быць сведчаннем культурных сувязей Полацка з Наўгародскай ці Пскоўскай землямі. Тэарэтычна можна нават меркаваць, што гэта пахаванне ўраджэнца тых абшараў, а не мясцовага жыхара. Хаця і апошні варыянт не варта выключаць, бо знак на ім можа сведчыць на карысць мясцовага паходжання.
Важна звяртаць увагу на форму крыжа, бо вылучаюцца выразныя рэгіянальная асаблівасці. Нават у выпадку знешніх уплываў і запазычванняў, усё роўна захоўваюцца мясцовыя рысы. На вялікі жаль, полацкі крыж захаваўся не цалкам, таму нельга вызначыць яго тып і канчаткова зрабіць высновы пра датаванне і паходжанне. Па сваёй форме полацкі крыж бліжэй да пскоўскіх, але самым блізкім да яго з’яўляецца крыж у коле з Айзкраўкле (Латвія). Нагадаю, што гэта суседні (15 км) горад з Кокнэсэ, былы слаўны горад Полацкага княства Кукенойс. Да гэтага крыжа мы яшчэ абавязкова вернемся. Падобнай формы крыжы яшчэ ёсць у Швецыі, Эстоніі, паўночнай Германіі. Зноў жа, гэта той Балтыйскі рэгіён, з якім Полацк працяглы час меў разнастайныя шчыльныя кантакты.
У такім рэчышчы зразумела, што «кельцкім» полацкі крыж не можа быць ні па форме, ні па паходжанні. Успрыманне крыжа ў коле ў якасці «кельцкага крыжа» — гэта даволі позні культурны стэрэатып. Сапраўды, такая форма крыжа вядома ў Ірландыі ды іншых кельцкіх абшарах, але яны маюць даволі спецыфічныя рысы (памеры, высокая ножка, паверхня цалкам аздобленая разьбой, выемкі ў перакрыжаванні, а таксама лопасці, якія выходзяць за межы кола), якія не прасочваюцца ў наўгародскіх і пскоўскіх крыжах. І ў рэштках полацкага крыжа яны таксама не заўважны. Расійскія аўтары Аляксандр Патраўнаў і Таццяна Хмельнік пасля параўнання крыжоў з розных краін сведчаць, што не было запазычвання формы з Ірландыі, то бок называць гэтыя крыжы «кельцкімі» няма падстаў. Наяўнасці аднаго агульнага элемента (крыж у коле) недастаткова.
Стэрэатыпнае ўспрыманне не дазваляе ўбачыць іншыя магчымыя крыніцы ўплываў. Мала звяртаюць увагі, але крыжы ў коле вядомы і на тэрыторыі былой Візантыі. Вельмі верагодна, што наўгародскія і пскоўскія каменныя крыжы ў коле працягваюць менавіта візантыйскія традыцыі, адкуль на ўсходнеславянскія абшары ішло хрысціянства. Для параўнання, прысутнасць кельцкіх формаў крыжоў у Нарвегіі тлумачыцца дзейнасцю місіянераў з Брытанскіх выспаў. Аднак традыцыя кельцкіх крыжоў у Нарвегіі і Швецыі не атрымала пашырэння і была даволі абмежаванай ў часе.
Пра магчымае паходжанне яшчэ можа сведчыць сыравіна, з якой быў выраблены полацкі крыж. Большасць наўгародскіх і пскоўскіх крыжоў у коле зроблены з вапняка, прычым у літаратуры нават можна сустрэць імаверныя лакалізацыі майстэрняў і месцаў здабычы. Каменныя крыжы ў коле на шведскай выспе Готланд зроблены з мясцовага вапняка, які таксама быў выкарыстаны для вырабу аналагічных крыжоў на Балтыйскім узбярэжжы Германіі. Як можна меркаваць па фотаздымку, полацкі крыж таксама зроблены з вапняка. Пытанне толькі, адкуль паходзіць сыравіна? Тут ёсць праца для спецыялістаў.
Пры адказе на пытанне пра значэнне знака на фрагменце крыжа з Полацка таксама варта адкінуць стэрэатыпнае імкненне ва ўсіх незразумелых геаметрычных формах бачыць руны, якое вядзе ўбок ад сапраўднага разумення сімволікі. Каб не губляць час, адразу зацемім, што знак не супадае з скандынаўскімі рунічнымі графемамі. Тое, што падаецца рунічным сімвалам — гэта не рунічны сімвал, а асабісты клейнавы знак. Гэта сімвал роду і ўласнасці. Такія знакі ставілі замест подпіса ў дакументах, на асабістых рэчах, на надмагіллях. Іх выкарыстанне добра вядома, як на тэрыторыі Беларусі, так і па ўсім Балтыйскім рэгіёне. Да адносна нядаўняга часу архаічная традыцыя ўжывання клейнавых знакаў захоўвалася беларускімі бортнікамі (так званыя «бортныя знамёны»). Адметна, што ў Полацкім ваяводстве панцырныя баяры выкарыстоўвалі клейнавыя знакі да канца XVІІI ст.
На фрагменце крыжа з Полацка можна звярнуць яшчэ ўвагу на такую дэталь, як гарызантальныя рыскі над і пад асноўным знакам. Між іншым, апублікаваны фотаздымак варта перавярнуць, каб убачыць знак у правільным пачатковым становішчы: сіметрычныя ламаныя лініі ў верхняй частцы, адна гарызантальная рыска зверху, дзве ўнізе. Хутчэй за ўсё, тут пашчасціла, знак захаваўся цалкам. Падобны знак, як на фрагменце полацкага крыжа, таксама прысутнічае на каменным крыжы ў в. Шэвіна Віцебскага р-на. На гарызантальныя рыскі таксама варта звярнуць увагу. Гэта элементы, якія з часам дадаваліся да пачатковага знака, каб адрозніваць знак дзеда, бацькі ад знака сына і ўнука. Не выключана, што калісьці ў дакументах атрымаецца адшукаць імя ўладальніка гэтага знака на крыжы ці яго сваяка.
Усе разважанні вышэй зроблены для таго, каб паглыбіць шаноўных чытачоў ва ўласную гісторыю, пазбавіць ад стэрэатыпаў і паказаць шляхі вырашэння дадзенай гістарычнай загадкі. А цяпер, з аднаго боку, крыху ўскладню задачу, а з іншага — дам яшчэ адзін ключ для яе вырашэння. Вернемся да каменнага крыжа ў коле з Айзкраўкле. Справа ў тым, што гэта сапраўды самы блізкі аналаг да полацкага. Прычым вельмі падобны не толькі па форме, але нават амаль што супадае знак, які высечаны на ім. Адрозненне невялікае ў стылі выканання, а таксама ў тым, што на крыжы з Латвіі над і пад асноўным элементам сімвала маецца па адной гарызантальный лініі. Ці ёсць гэта сведчаннем сваяцтва крыжоў і людзей, якія з імі звязаны? Вось новае пытанне, на якое таксама трэба шукаць адказ. Таямніцу крыжа з Полацка дапаможа раскрыць крыж з Айзкраўкле. Атрыбуцыя фрагментаў крыжа з Полацка з’яўляецца вырашальнай задачай, калі за гэта сур’ёзна ўзяцца. Адзіны падобны помнік у краіне варты таго. Тым больш што накірункі пошуку ўжо выразна акрэслены. Спадзяюся, працяг будзе і вынік не прымусіць доўга чакаць.
Поделиться ссылкой:


title: Каму нашкодзілі? Санкцыі ўдараць па беларускіх дылерах і расійскіх заводах

maintext:
Беларускія ўлады агучылі сваю рэакцыю на пазіцыю маркі Skoda адносна ЧС па хакеі — прадукцыя Skoda Auto забаронена да ўвозу ў краіну «для забеспячэння абароны нацыянальных інтарэсаў», «з улікам несяброўскіх дзеянняў у дачыненні да беларускага народа» .
Імаверна, нехта і ацэніць такую спробу захаваць аблічча. Але калі ў сухой рэшце, то хто выйграе, а хто прайграе ад гэтага рашэння?
У Беларусі за 2020 год прадалося 3682 «Шкоды», гэта 3,7% ад аб’ёму гадавых продажаў «Шкоды» ў Расіі, адкуль да нас, уласна, і паступаюць машыны (і 0,45% ад агульнасусветнага аб’ёму продажаў «Шкоды»). Skoda Rapid збіраецца ў Калузе, Octavia — у Ніжнім Ноўгарадзе. Адказваючы на пазіцыю чэхаў і немцаў, забаранілі імпарт «саюзніка» — «ну такое».
Рынак Беларусі малазаўважны для вялікай карпарацыі.
І прынцыповы момант у тым, што забарона продажаў стане не праблемай чэхаў, а праблемай беларусаў. Гэта яны будуць спрабаваць «вырашыць» сітуацыю.
Сама «Шкода» ні з кім дамаўляцца не будзе, бо нічога тут не прадае — прадае беларускі бізнэс, імпарцёр «ФелОкт-сервіс» з дылерскай сеткай у абласных гарадах.
За кошт продажаў машын «Шкоды» выжываюць прадаўцы, менеджары, кладаўшчыкі, механікі сэрвісу і гэтак далей. За тысячу людзей, калі разам з сем’ямі.
Уласнікі кампаніі цяпер у бязрадасным настроі. Відавочна, што на пабудову дылерскай сеткі яны бралі крэдыты, а як іх аддаваць, калі продажы машын стануць?
Застаецца невялікая імавернасць, што дзяржава прадумала эканамічную падтрымку для гэтых людзей пры прыняцці палітычнага рашэння, але досвед кавіднага года паказвае, што прыватнік можа не асабліва разлічваць.
Атрымліваецца, улады абураюцца, што Захад санкцыямі губіць працоўныя месцы, а ў сухой рэшце вынік «контрсанкцый» выходзіць той жа самы.
Але праглядаюцца тут наступствы і для шараговых купцоў машын — выглядае лагічным павышэнне цаны на «аднакласнікаў» забароненых машын праз звужэнне канкурэнцыі.
Праўда пакуль невядома, ці ў рэальнасці сітуацыя такая страшная, якой выглядае ў загалоўках — фармулёвак самога дакумента яшчэ ніхто не бачыў, бо тэкст не публікаваўся.
Відаць, імпарцёр будзе спадзявацца, што ў тэксце знойдуцца шчыліны і імпарт з Расіі застанецца магчымым.
Што да «Шкоды» як брэнду, то ў сусветным маштабе ад беларускіх санкцый яны могуць нават выйграць.
Прыклад шведскай кампаніі H&M. Кампанію падверглі аналагічнаму астракізму ў Кітаі пасля таго, як яна звярнула ўвагу на правы ўйгураў. Кітайскі рынак у 275 разоў (па памеры ВУП) большы за беларускі, тым не менш, H&M кампенсавала страты за кошт росту продажаў на іншых рынках. Многія пасля гэтага сталі купляць H&M з пераканання. Спажывец у дэмакратычных краінах усё больш схільны да Moral Purchasing, «выбару тавараў па перакананнях», маральнага выбару пры выбары тавараў.
У гэтым сэнсе, атака на «Шкоду» з боку рэжыму з адпаведнай рэпутацыяй можа падняць рэпутацыю гэтых брэндаў у вачах не толькі беларускай дыяспары, але і спажыўца на рынках нашмат большай ёмістасці, чым беларускі. У выпадку «Нівеа» ці «Лікві Молі» гэты «плюс прынцыповасці» можа быць яшчэ большым, чым у «Шкоды».


title: Вялікая перамога NASA

maintext:
Верталёт Ingenuity перажыў першую ноч на Марсе ў аўтаномным рэжыме. Ён аддзяліўся ад марсахода Perseverance і ўпершыню быў размешчаны на паверхні Марса ў панядзелак. Дрон перажыў першую халодную ноч у аўтаномным рэжыме: тэмпература падала да мінус 90 градусаў па Цэльсію, паведамляе “Радыё Свабода”.
Спецыялісты NASA назвалі гэта «вялікай перамогай». З’явілася ўпэўненасць, што тэмпературныя ваганні не адабʼюцца на акумулятары і іншых сістэмах верталёта.
Да гэтага апарат вагой амаль два кілаграмы знаходзіўся ўнутры марсахода Perseverance. Менавіта марсаход служыць пасярэднікам для сувязі паміж Ingenuity і цэнтрам кіравання на Зямлі. Адзіная місія верталёта – выпрабаваць лётныя магчымасці ў разрэджанай атмасферы Марса, маса якой у 200 разоў меншая за зямную. Выпрабаванні працягнуцца на працягу 30 марсіянскіх дзён.
У найбліжэйшыя два дні супрацоўнікі NASA зоймуцца наладкай сістэм Ingenuity і зборам інфармацыі пра іх. У выпадку паспяховага праходжання тэстаў 11 красавіка робат паспрабуе ўзляцець. Ён стане першым апаратам, які паспрабуе зрабіць кіраваны палёт на іншай планеце.
The #MarsHelicopter is on its own now, getting ready to take on Mars – one step at a time. https://t.co/Sqd4G8OYWY — NASA's Perseverance Mars Rover (@NASAPersevere) April 5, 2021
Адна з галоўных мэтаў самага Perseverance – высветліць, ці можна вырабляць кісларод з марсіянскай атмасферы. Вынікі адпаведных тэстаў будуць выкарыстаныя ў рамках будучай місіі па высадцы чалавека на Марс.
У цяперашні час кампанія SpaceX Ілона Маска будуе сістэму для каланізацыі суседняй планеты і праводзіць выпрабаванні прататыпаў карабля Starship. Галоўная задача – навучыцца бяспечна саджаць карабель, які ў будучыні плануецца выкарыстаць у тым ліку для адпраўкі людзей на Марс.
Апошняе такое выпрабаванне прайшло 30 сакавіка. Падчас прызямлення прататып SN11, як і тры яго папярэднікі, разбурыўся. Маск заявіў, што прычынай аварыі стала параўнальна невялікая ўцечка паліва ў адным з рухавікоў.
Поделиться ссылкой:


title: Віктар Марціновіч: Калі ўсё забаронена

maintext:
Віктар Марціновіч разважае на budzma.by пра сённяшнюю сітуацыю ў нашай краіне.
Я сапраўды не памятаю такіх часоў.
Хаця, здаецца, прайшоў поўны цыкл, быў відавочцам таго, як усё пачыналася.
І вось чаму ўсе няпэўныя трывалі:
Заўсёды была нейкая адтуліна.
Калі «бяруць» за мітынгі ў Курапатах — можаш пайсці на канцэрт Міхалка ў парку Горкага. Калі ўжо і Міхалка з Кулінковічам забаранілі (а былі такія часы) — збоч да мастацкай выставы, якая нагадае табе, што такіх як ты, якія думаюць упоперак, — да халеры.
Я выдатна памятаю сваё здзіўленне, калі наведнікі маёй сустрэчы з чытачамі ў Нямеччыне асцярожна пыталіся, ці дазволена нам, жыхарам краіны шчасця, вольна выязджаць за жалезную заслону. Мне тады падавалася, што немцы пераціскаюць.
Не ўсё так дрэнна.
І я, памятаю, даводзіў, што кнігу, напрыклад, немагчыма канчаткова забараніць у XXI стагоддзі, што таленавіты тэкст разумнейшы за забароны.
І вось мы тут.
У сусвеце тэкстаў, што прызнаныя экстрэмісцкімі.
У сусвеце мастацкіх выставаў на тэмы, далёкія ад палітыкі (медыцына і дактары, камон!), якія закрытыя — не, не камісіяй па супрацьдзеянні парнаграфіі — бо гэта было б артам, а МНС.
Год таму любы тэатральны рэжысёр, любы арганізатар культурніцкай імпрэзы, любы пісьменнік перад аўтограф-сесіяй хваляваліся: «Толькі б прыйшлі, толькі б прышлі, толькі б прыйшлі».
Бо гледачы, наведнікі, чытачы, перасычаныя разнастайнасцю культурніцкага жыцця, мелі нораў і хадзілі не да ўсіх.
Цяпер таксама хвалююцца.
Але не так.
А вось як: «Толькі б не прыйшлі, толькі б не прыйшлі».
І размова, зразумела, не пра гледачоў, наведнікаў і чытачоў.
Амаль не засталося мастацкіх дзеянняў, якія не заканчваліся б сінім бусам з таніраваным шклом.
І, галоўнае, абсалютна немагчыма прадказаць, дзе, у якім месцы, «паступіць сігнал».
Вось, здавалася б, ты мастак. Ці ўладальнік арт-прасторы. Дзе тут падстава для затрымання? Для крымінальнай справы?
Але ж, дзядзька! Але ж!
Усё як у той формуле: калі яны прыйшлі па камуністаў, я маўчаў, бо я не быў камуністам; калі яны прыйшлі па сяброў прафсаюза, я маўчаў, бо не быў сябрам прафсаюза. Калі яны прыйшлі па мяне, гаварыць за мяне ўжо не было каму.
Упершыню адтулінаў не засталося.
Чым бы ты ні займаўся, твая бяспека не гарантаваная. І так, калі ты проста зладзіў Масленіцу ў Крэве, ёсць шанец, што пасля, разабраўшыся, на цябе нават не завядуць крымінальную справу.
Праблема ў тым, што тых, хто хоча рызыкнуць і праверыць, больш няма.
Усе найбольш актыўныя з’ехалі. Іх настолькі шмат, што не так даўно я заўважыў, што за мяжой цяпер абсалютна ўсе беларускія музыкі, якіх я гадамі стала слухаў у машыне (Nizkiz тады не было, sorry). Астатнія яшчэ спрабавалі рухацца так, быццам новай сітуацыі не ўзнікла. Але хутка ўперліся ў столь.
І невінаватых не засталося.
Вы ж глядзіце: яны «выпальваюць гарачым жалезам» цэлыя напрамкі дзейнасці. І ты можаш гандляваць чэшскімі машынамі ці крэмам «Нівея», але гэтая сітуацыя агульнай забароны дойдзе і да цябе. Рана ці позна.
Пасля чарговай гучнай нарады. Ад якой халадзеюць нават тыя, каму належыць быць выканаўцамі.
Вінаватыя музыкі, бо не тое спяваюць.
Вінаватыя спартоўцы, бо не да таго заклікалі.
Вінаватыя рэкламадаўцы, бо не тым даюць рэкламу.
Вінаватыя гандляры, бо нібыта не гандлявалі беларускім (хіба гэта праўда)?
Вінаватыя журналісты, бо яны ў гэтай краіне заўсёды вінаватыя.
Вінаватыя нават тэатралы! Тэатралы, вы чуеце? Тэатралы паўсюдна, ва ўсім свеце, з шэкспіраўскіх часоў, ніколі ні за што не адказваюць. Хіба за тое, што ніхто не смяецца, калі яны жартуюць.
А тут — вінаватыя ў нелаяльнасці.
І падлягаюць выкараненню.
Цябе, вольнага, самаўпэўненага, прагнага хіба што добрай кавы з лаймам, ад вільгаці закратаванага скляпення аддзяляе толькі не так сказанае слова.
Адзін учынак, які б год таму нават не заўважылі.
Жыццё тут робіцца танцам над безданню.
І вымагае шмат мужнасці.
Кожны світанак — невялічкі іспыт. Ці застаўся чалавекам? Ці застаўся вольным?
Забаронена ўсё, уключаючы вядзенне рэпартажаў з вулічных акцый.
Забаронена хадзіць па вуліцах не ў тыя дні.
Бібікнуў, пабачыўшы аднадумцаў? Маеш рэальную перспектыву страціць правы.
І я вось што думаю.
Тыя адтуліны.
Што былі раней.
Яны ж браліся не з літасці.
Бо літасці савецкая сістэма не ведала. А гэтыя… Яны проста пераносілі ўсё з ранейшых, больш таталітарных, але і нашмат больш прадуманых часоў.
І тыя ранейшыя дзядзечкі ў рагавых акулярах з азызлымі тварамі чамусь зыходзілі з таго, што быдлу — то бок нам з вамі — усё ж патрэбныя нейкія свісткі для выхаду эстэтычнай пары. Яны не вялі вайны, яны збіраліся ўладарыць вечна. І рабілі так, каб тое ўладаранне было магчымым.
Менавіта таму ў СССР былі «шасцідзясятнікі». Вазнясенскі, Высоцкі, тэатр на Таганцы, Марк Захараў, Андрэй Таркоўскі, і Сахараў, і Адамовіч, і Караткевіч.
Тое, што адбываецца цяпер, — эксперымент па забароне дыхання.
На такі эксперымент не наважваліся нават вялікія стомленыя папярэднікі, якія запачаткавалі той страх, які зноўку пакліканы тут усім кіраваць.
Хіба яны былі дурнямі?
Поделиться ссылкой:


title: Апазіцыйныя партыі і рухі патрабуюць спыніць крымінальны пераслед кіраўніка БНФ

maintext:
Кіраўнікі дэмакратычных партый і рухаў Беларусі выступілі з сумеснай заявай з нагоды затрымання старшыні Партыі БНФ Рыгора Кастусёва, паведамляецца на сайце партыі.
Заяву падпісалі старшыня Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Грамада) Ігар Барысаў, старшыня Грамадскага аб’яднання “Рух” за свабоду” Юрась Губарэвіч, старшыня АГП Мікалай Казлоў, старшыня Беларускай партыі левых “Справядлівы свет” Сяргей Калякін, старшыня Беларускай партыі “Зялёныя” Дзмітрый Кучук, і намеснік старшыні партыі БНФ Аляксей Янукевіч.
Мы, прадстаўнікі дэмакратычных партыяў і рухаў Беларусі, якія ў сваёй дзейнасьці ды ідэалёгіі прынцыпова стаяць на пазыцыях непрыманьня гвалтоўных метадаў палітычнай барацьбы, патрабуем вызваленьня і спыненьня крымінальнага пераследу старшыні Партыі БНФ Рыгора Кастусёва.
“Мы ведаем, што ў сытуацыі цяперашняга супрацьстаяньня ў беларускім грамадзтве Рыгор Кастусёў як кіраўнік Партыі БНФ, афіцыйна зарэгістраванай палітычнай арганізацыі, што будуе сваю дзейнасьць на нормах заканадаўства Рэспублікі Беларусь і ў адпаведнасьці з уласнымі статутам і праграмай, заўжды выступаў з заклікамі да дыялёгу і мірнага вырашэньня любых канфліктаў паміж прыхільнікамі розных палітычных поглядаў на падставе супольных інтарэсаў беларускага народа, неаднаразова заклікаў ўдзельнікаў палітычнага працэсу да стрыманасьці, падкрэсліваючы недапушчальнасьць распальваньня варажнечы ў беларускім грамадзтве.
Мы перакананыя, што Рыгор Кастусёў ніколі ня браў і ня мог браць ўдзелу ў змовах ці любых іншых дзеяньнях, скіраваных на захоп улады неканстытуцыйным чынам.
Ціск на легальныя і афіцыйна зарэгістраваныя палітычныя партыі зьяўляецца працягам ціску на ўсе незалежныя ад уладаў асяродкі, на грамадзянскую супольнасьць.
Мы заклікаем да спыненьня палітычных рэпрэсіяў і вызваленьня ўсіх палітычных вязьняў, якія зьняволеныя за мірныя дзеяньні па выказваньні сваёй грамадзянскай пазыцыі згодна з нормамі пра свабоду мірных сходаў і свабоду слова”, — гаворыца ў заяве.
Нагадаем, Рыгор Кастусёў быў арыштаваны 12 красавіка ў Шклове і дастаўлены ў Мінск, дзе яго змясцілі ў СІЗА КДБ. 17 красавіка Аляксандр Лукашэнка заявіў, што палітолаг Аляксандр Фядута, кіраўнік партыі БНФ Рыгор Кастусёў і Юрый Зянковіч былі датычныя да планавання замаху на яго і яго сыноў. Ён таксама заявіў, што за падрыхтоўкай замаху стаялі спецслужбы і кіраўніцтва ЗША.
Кіраўнік КДБ Беларусі Іван Церцель у эфіры тэлеканала АНТ паведаміў, што Фядута, Зянковіч і Кастусёў знаходзіліся ў злачыннай групе, удзельнікі якой распрацавалі і пачалі рэалізоўваць план «па фізічнай ліквідацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь і членаў яго сям’і, арганізацыі ўзброенага бунту з мэтай захопу ўлады гвалтоўным шляхам».
Поделиться ссылкой:


title: Выйшла 60 тысяч. Пратэстоўцы і сілавікі ўзгадваюць Чарнобыльскі шлях-1996

maintext:
«Гарачая вясна» — так у гісторыю Беларусі ўвайшлі падзеі 25-гадовай даўніны. У 1996-м на «Чарнобыльскі шлях» выйшла каля 60 тысяч чалавек. Галоўнае пытанне — незалежнасць краіны, людзі пратэставалі супраць інтэграцыйных планаў Аляксандра Лукашэнкі, а таксама супраць пашырэння ягоных паўнамоцтваў, прыціскання свабоды слова. На праспекце здараецца сутычка з сілавікамі, якія не даюць прайсці калоне далей, і ўдзельнікі пераварочваюць некалькі міліцэйскіх машын. Гэта была адна з самых буйных акцый пратэстаў, і сілавікі пачалі ўжываць сілу супраць дэманстрантаў. TUT.BY сабраў ўспаміны не толькі ўдзельнікаў шэсця, але і тых, хто стаяў за шчытамі.
«Чарнобыльскі шлях» стаў кульмінацыяй «гарачай вясны» 1996 году. Адметнасць той акцыі — з Украіны ў Мінск прыехалі ўдзельнікі праварадыкальнай арганізацыі УНА-УНСО, паколькі стаяла пытанне незалежнасці Беларусі ад Расіі, да таго ж прайшлі чуткі, што ў Мінск могуць сцягнуць расійскіх сілавікоў дапамагчы мясцовым разганяць дэманстрантаў.
Улады не далі дазвол на правядзенне акцыі, але спачатку міліцыя не перашкаджала руху калоны. Шэсце пачалося ад Акадэміі навук у бок цэнтру. У раёне плошчы Якуба Коласа, побач з крамай «Лянок» удзельнікаў сустрэла першая перашкода — кардон сілавікоў і загародкі ў выглядзе міліцэйскіх «Жыгулёў», выстаўленых упоперак праспекта. Дэпутаты Станіслаў Шушкевіч і Аляксандр Дабравольскі спрабавалі дамовіцца з міліцэйскім начальствам, каб калона магла прайсці далей, але нічога не выйшла. У выніку пачалася бойка паміж сілавікамі і дэманстрантамі, сярод якіх былі ўдзельнікі УНА-УНСО і «Белага легіёну» (моладзевая арганізацыя Беларускага згуртавання вайскоўцаў, мэтай арганізацыі была абарона незалежнасці Беларусі).
«Параненыя ў той дзень былі»
— Я раней ніколі не бачыў столькі людзей! — пачынае свой расповед Канстанцін. У 1996 годзе ён вучыўся на другім курсе палітэхнічнага інстытута, на «Чарнобыльскі шлях» пайшоў з аднагрупнікамі. — Першае сутыкненне было на плошчы Якуба Коласа: хлопцы з Украіны разбілі кардон, перавярнулі машыны. Для мяне гэта быў шок, добра памятаю, як паклалі на бок гэтыя «Жыгулі». Але гэта была прабіўная сіла. Дзякуючы гэтаму калона змагла прайсці далей. Недалёка ад рэдакцыі газеты «Вячэрні Мінск» на праспекце стаялі вялікія грузавыя машыны, яны перакрылі рух, але нас было тысяч 50, мы проста прайшлі наскрозь. Дайшлі да цырку, а там ужо былі вымушаныя павярнуць на вуліцу Янкі Купалы, паколькі там перашкода была ўжо ўзмоцненая.
Фота: Георгій Ліхтаровіч, архіў «Вытокі»
Маршрут у той дзень праходзіў ад Акадэміі навук да плошчы Якуба Коласа, дзе была першая сутычка з сілавікамі і перавернутыя машыны. Далей дэманстранты працягнулі шэсце па праспекце ў бок цырку, там ужо стаяў кардон з два дзясяткі ланцугоў, таму было вырашана павярнуць направа, у бок Опернага тэатру, далей калона прайшла па вуліцы Янкі Купалы, павярнула на вуліцу Максіма Багдановіча і спусцілася да Нямігі — гэта кропка другой сутычкі.
«Было бачна, як аднекуль з сярэдзіны пад сцягамі „Белага легіёна“ і УНСО да кардонаў падцягнулся група дужых хлопцаў. Моладзь ажывілася. Дзве міліцэйскія машыны у адзін момант былі перакуленя. Спецназ пайшоў у наступ. Прыкладна за адну хвіліну маладыя дэманстранты з дапамогай рук і ног прарвалі ланцуг. Кардоны расступіліся, і маніфестацыя рушыла па праспекце, праціскаючыся праз перакуленыя машыны. І ў гэты момант спецназ у абодвух бакоў зноў урэзаўся ў калону, рассек яе і пачаў малаціць людзей дубінкамі. Білі ўсіх, хто трапляўся пад руку (а гэта ўжо былі пераважна жанчыны і немаладыя людзі). Тады ззаду на спецназ кінулася моладзь, якая ўжо паспела адыйсці метраў на сто. Міліцэйскія сілы апынуліся ў пастцы, з тылу іх пачалі закідваць пяском і камянамі, а найбольш адчайныя хлопцы пайшлі з кулакамі на шчыты і дубінкі. Доблесны спецназ разгубіўся і роспачна кідаўся то ў адзін, то ў другі бок, але пабачыўшы, што на яго пачынае наступаць усё больш і больш разгарачанай падзеямі моладзі і кальцо сціскаецца ўсё шчыльней, — у гэтай небяспечнай для сябе сітуацыі спецназаўцы палічылі за лепшае, вобразна кажучы, падняць рукі ўгору». (Газета «Свабода», 30 красавіка 1996 года).
Суразмоўца параўноваўвае дзеянні сілавікоў у 1996-м з апошнімі падзеямі і кажа, што тады яны былі непадтрыхтаванымі.
Фота: Георгій Ліхтаровіч, архіў «Вытокі»
— Яны былі не гатовыя да такой вялікай колькасці дэманстрантаў, а тым больш не гатовыя, што могуць быць такія рашучыя ўдзельнікі, як хлопцы з Украіны. Толькі на плошчы Свабоды сілавікі паспрабавалі пабудаваць «чарапаху» (тактычны сродак абароны, калі першы шэраг прыкрываецца шчытамі, другі шэраг кладзе на іх зверху свае шчыты, каб нельга было закідаць сілавікоў камянямі ці бутэлькамі, так удзельнікі рухаюцца наперад павольным крокам, такую канструкцыю складана прабіць — Заўв. TUT.BY). Параненыя ў той дзень былі, я сам бачыў акрываўленых людзей — гэта тыя, хто стаяў у першых шэрагах, іх пры сутычках білі дубінкамі.
Па ўспамінах Канстанціна, «хапун» пачаўся ў 1996 годзе, калі сілавікі пачалі забіраць на вуліцах выпадковых людзей, а пасля іх прыцягвалі да адміністратыўнай адказнасці.
— Сёння многія здзіўляюцца, як гэта можна затрымаць чалавека, які проста праходзіць міма. Але праўда ў тым, што гэта не сёння пачалося, а 25 год таму.
«Сілавікі не разбіралі, хто пратэставаў, а хто міма праходзіў»
Валер у 1996 годзе быў студэнтам каледжу сувязі. 26 красавіка ён ішоў у госці да сябра, які жыў побач з Круглай плошчай.
Фота: Георгій Ліхтаровіч, архіў «Вытокі»
— Але на праспекце, каля крамы «Лянок», стаяў кардон з міліцыянераў, далей яны мяне не пусцілі, — прыгадвае мужчына. — Гляджу, падыйшла вялікая калона са сцягамі. А на дарозе стаяла некалькі міліцэйскіх машын. Нечакана выбегла група дужых мужчын, і яны хутка перавярнулі гэтыя пустыя машыны. Рэзкай рэакцыі з боку сілавікоў не было. У паветры павісла паўза, яны па рацыях перамаўляліся, напэўна, раіліся з кіраўніцтвам, а пасля была каманда разганяць людзей. Я апынуўся ў самым нязручным месцы — насупраць міліцыянераў. А яны ж не разбіралі, хто пратэставаў, а хто міма праходзіў, рванулі наперад і давай махаць, у мяне дубінка літаральна над вухам праляцела. Калі параўноўваць тых міліцыянераў з сённяшнімі, тады яны выглядалі не так страшна. У іх была вельмі простая форма, з экіпіроўкі проста шчыты і дубінкі, ніхто ў людзей не страляў — гэта дакладна. Я адбег на метраў 200, стаў абыходзіць натоўп праз двары і ў выніку дайшоў дадому да сябра.
«Пацярпеўшы паразу ў сутычках з дэманстрантамі, АМОН і спецназ вырашылі адыграцца на выпадковых людзях. У прыватнасці, амонаўскі атрад наляцеў на моладзевую тусоўку, якая кожны вечар збіраецца каля філармоніі. Дубінкамі ўсіх паклалі на асфальт, а потым, напакаваўшы у закратаваны фургон больш за 30 хлопцаў, паразвозілі па розных РАУСах, дзе пасадзілі ў камеры. Іх пратрымалі за кратамі ўсю ноч і палову наступнага дня, не дазваляючы нават пазваніць бацькам. Гэтым 15−21-гадовым юнакам цяпер «шыюць» удзел у «беспарадках». (Газета «Свабода», 30 красавіка 1996 года).
«У 1996-м усё магло змяніцца»
У 1996 годзе Кацярыне было 19 год, яна сканчвала каледж. Кажа, што рэгулярна хадзіла з бацькам на акцыі пратэстаў.
Фота: Георгій Ліхтаровіч, архіў «Вытокі»
— Тады на Чарнобыльскі шлях сабралася неверагодна шмат людзей, — узгадвае суразмоўца. — Мы ішлі ў шэрагу па праспекце і не бачылі пачатку і канца калоны. Той год быў багаты на палітычныя падзеі. Улада пачала закручваць гайкі — паўнамоцтвы Лукашэнкі пашыраліся, нязгодных адсякалі. Мы разумелі, што далей будзе толькі горш, таму выйсці 26 красавіка лічылі сваім абавязкам. Добра памятаю, як мы ішлі ад плошчы Перамогі да цырку. У два шэрагі стаялі курсанты, якія ахоўвалі грамадскі парадак. З боку пратэстоўцаў была свая дружына, іх задача была не дапусціць правакацый. Гэта былі дужыя хлопцы, якія ўмелі праходзіць кардоны, у выпадку нападу маглі даць адпор. Каля цырка сілавікі не давалі нам прайсці, таму калона павярнула да Опернага тэатру. Сутычкі ў той дзень былі, на маіх вачах — на Нямізе, каля маста, дзе людзям не давалі падняцца ўверх. Але гэта ні ў якое параўнанне не ідзе з сённяшнімі падзеямі. Я не помню, каб нехта быў у балаклаве, каб кідалі ў натоўп гранаты ці распылялі газ. Тады сярод сілавікоў было больш нашых аднадумцаў. У 1996 годзе была адна з невялікіх магчымасцяў, калі ўсё магло змяніцца. У людзей была вялікая надзея, што наша слова, дзеянне і голас нешта значаць. На мітынгу вельмі адчуваўся гэты ўзнёслы і рашучы настрой.
«Збег са школы праз акно, каб паўдзельнічаць у шэсці»
У 1996 годзе Сержуку было ўсяго 13 год. Ён вучыўся ў гімназіі, якая знаходзілася ў цэнтры, побач павінна было прайсці шэсце.
Фота: Георгій Ліхтаровіч, архіў «Вытокі»
— Прыехала міліцыя, супрацоўнікі перакрылі выхад, нам сказалі, што на вуліцы небяспечна, таму ўрокі працягваюцца, — прыгадвае суразмоўца. — Але ў нас былі свядомыя і вучні, і настаўнікі. На будынку гімназіі перыядычна вешалі бел-чырвона-белы сцяг, ужо пасля рэферэндума 1995 году. Я вырас у патрыятычнай сям’і. Так што мы з сябрамі добра ведалі пра «Чарнобыльскі шлях» і заставацца ў школе не збіраліся, збеглi праз акно, каб паўдзельнічаць у шэсці. Гэта была першая акцыя, у якой я свядома ўдзельнічаў.
Сяржук кажа, што дружына БНФ сачыла за парадкам, і яго папярэджвалі, каб глядзеў па баках, каб быў асцярожны.
— Па атмасферы Чарнобыльскі шлях 1996 году вельмі нагадваў сёлетнія акцыі, калі таксама збіралася столькі народу, што канец калоны не быў бачны, — прыгадвае суразмоўца. — Памятаю, тады быў такі лозунг: «Кто шагает дружно в ряд? БНФовский отряд! Что спецназ нам, что ОМОН, мы прорвем любой кордон».
26 і 27 красавіка было арыштавана каля 200 чалавек, сярод іх было сем украінцаў. Ім спачатку далі 15 сутак арышту, а пасля абвінавацілі ў крымінальным злачынстве. Паседжанні суда адкладваліся, справа зацягвалася і набывала міжнародны розгалас. У выніку пяць чалавек былі асуджаныя на тэрміны ад аднаго да дву год пазбаўлення свабоды, адных выпусцілі ў снежні 1996 года, яны патрапілі пад амністыю, другіх ў 1997-м.
«Калі на цябе ідзе натоўп, гэта выклікае пачуццё жаху»
Пра «гарачую вясну» 1996 году мы вырашылі пагаварыць не толькі з удзельнікамі і відавочцамі «Чарнобыльскага шляху», але і з сілавікамі, якія стаялі па другі бок барыкадаў. Раман у той момант быў на першым курсе Акадэміі МУС.
Фота: Георгій Ліхтаровіч, архіў «Вытокі»
— 1996 год быў вельмі напружаным для нас, мы ўвесь час сядзелі ў аўтобусах, — кажа ён. — У адрозненні ад цяперашніх сілавікоў, якіх цалкам экіпіруюць, у нас з абароны была толькі палка і шчыт, нам нават каскі не выдалі тады. Калі на цябе ідзе натоўп, гэта страшна. Нас выставілі на праспекце ў два шэрагі, насустрач рухаецца натоўп з бел-чырвона-белымі сцягамі. Калі ты бачыш, што іх тысячы, а вас чалавек 170, гэта выклікае пачуццё жаху. Частка ўдзельнікаў крыкнула нам «Сыходзьце!», а пасля яны рэзка кінуліся на нас, проста змялі наш ланцужок, я толькі паспеў упасці і прыкрыцца шчытом. У першых шэрагах былі даволі агрэсіўныя людзі, палак і зброі ў іх не было, але рукамі яны нашых білі. Я бачыў, некаторыя з нашых хлопцаў білі іх палкамі, але я закрыўся, каб мяне хоць не растапталі. Нікога з нашых не шпіталізавалі.
Па словах суразмоўцы, курсантаў Акадэміі не рыхтавалі да такога супрацьстаяння — ні фізічна, ні маральна. Задача ставілася — стаяць «жывым шчытом», не пусціць натоўп далей.
— Памятаю, прыехалі спецназаўцы з вайсковай часткі 3214, нейкі час стаялі перад намі, пастаялі, парагаталі і з’ехалі, пакінулі нас адных. Людзі думалі, мы амапаўцы, можа таму, што нам выдалі новую форму, звычайная афганка, толькі пафарбаваная ў цёмна-зялёны колер. 26 красавіка быў адзіны дзень, калі нас выкарысталі, у астатнія дні пратэсту мы проста сядзелі ў аўтобусах або ў сваіх аўдыторыях, калі на вуліцах ішлі мітынгі. Заняткі на гэты час у нас проста адмянялі.
Фота: Георгій Ліхтаровіч, архіў «Вытокі»
Раман кажа, ніводны з курсантаў не адмовіўся ўдзельнічаць у разгоне мітынгаў.
— Нас вельмі моцна накачвалі, казалі, што бчбшнікі ледзь не здраднікі радзімы. Гэта і зараз, я ведаю, робіцца, — працягвае суразмоўца. — Так што сумневаў ні ў кога не было. Дый загад — мы не можам адмовіцца яго выконваць. Ну і мы былі зусім маладыя. Гэта ў сталым узросце ты ўжо можаш разважаць, а калі табе 18, як было мне, ты проста выконваеш загад. І зараз маладыя хлопцы робяць тое самае, ім таксама па 18−19 год.
Ніякіх узнагарод і дадатковых выплат за працу на мітынгах, па словах Рамана, у курсантаў Акадэміі не было, хаця прыцягвалі іх амаль на кожную акцыю, незалежна ад курса.
«Нам было напляваць, мы выконвалі загад, абы нас не чапалі»
— Я служыў ў вайсковай частцы 5448, унутраныя войскі, — распавядае Аляксандр. — Мы былі салдатамі. І скажу шчыра, мне было напляваць, на чыім баку знаходзіцца. Думаю, для нас гэта была проста прыгода. У 1996-м інтэрнэта не было, тэлефонаў не было, у частцы стаяў толькі тэлевізар «Гарызонт», інфармацыю мы атрымлівалі па дзяржаўным тэлебачанні і ад камандзіраў. Сітуацыяй мы не валодалі. Нам проста казалі, што ў горадзе нейкія беспарадкі, нехта штосьці хоча захапіць. 26 красавіка наша рота была на Нямізе.
Фота: Георгій Ліхтаровіч, архіў «Вытокі»
Аляксандр прыгадвае, што пад мастом стаяў аўтобус і пажарная машына, якія перакрывалі рух. Было шмат міліцыянераў, у тым ліку ў штацкім адзенні, прыцягнулі і салдатаў.
— Мы стаялі зверху на мосце. Памятаю, як да нас пачаў набліжацца натоўп, і канца яго не было бачна, — расказвае ён. — Задача была іх не прапусціць, каб яны не перасякнулі праспект. Калі яны дайшлі да нас, мы спусціліся, сталі да іх тварам. Шчыра скажу, нам было напляваць. Гэта была сценка на сценку. Яны спрабавалі забраць нашыя шчыты, хто мог, раскрываўся, біў дубінкай, але гэта было адзінкава, практычна немагчыма скарыстацца дубінкай, калі спераду напірае натоўп, а ззаду напіраюць свае ж, проста не можаш расхінуць шчыт. Я бачыў, як на галаве аднаго з салдатаў разбілі колышка, на якім неслі сцяг (мы былі ў шлемах), мне аб калена нехта з дэманстрантаў разбіў шкляную бутэльку.
Фота: Георгій Ліхтаровіч, архіў «Вытокі»
У адрозненні ад курсантаў Акадэміі МУС, у салдатаў в/ч 5448 былі і шлемы, і нават бронікамізэлькі. Аляксандр кажа, што ў 1996-м быў час, калі спалі апранутымі, бо маглі падняць у любы момант. Выязджалі і на абарону Дома урада, і да тэлевышкі.
— Пасля такіх вылазак мы сядалі ў транспарт, каб вярнуцца ў частку, а там улёткі раскіданыя з тэкстамі, маўляў, рабяты, вы не ведаеце, што робіце, за каго вы. Нам было пляваць, мы проста выкідвалі гэтыя паперкі. У нашай роце не было ніводнага чалавека, які б адмовіўся ехаць на разгон пратэстаў.
— Чаму вам было пляваць? Гэта ж ваш народ, — пытаем у яго.
— Хлопцу 18 год, яго забіраюць у войска, адрываюць ад дома і кудысьці вязуць, — кажа суразмоўца. — У частцы яму кажуць, што рабіць. Ён проста адбывае тэрмін. Я праходзіў тэрміновую службу, але думаю, і камандзіры нашы не хацелі глыбока разбірацца ў пытанні. Ідэйных людзей вельмі мала, мы проста выконвалі загад, абы нас не чапалі. Фізічная падрыхтоўка, як працаваць на масавых акцыях, была мінімальная. Мы маглі выйсці на плац, з гадзінку пагрукаць палкамі па шчытах, на гэтым усё. Але нас папярэджвалі, што пры сутычках з дэманстрантамі трэба не адкрывацца, бо калі натоўп зацягне, жывым адтуль ужо не выйдзеш. І калі я сутыкнуўся позіркам з натоўпам, зразумеў, што гэта насамрэч так. Ідэалагічную работу я прыгадаць не магу, ніхто нам не казаў, што калі сыйдзе Лукашэнка, нам будзе канец.
Аляксандр прыгадвае, як пасля ў навінах убачыў сюжэт пра сутычку дэманстрантаў з амапам.
— Па тэлевізары сказалі, што мінскі АМАП стабілізаваў сітуацыю, а паказалі нас, мы ж сябе пазналі, — кажа ён. — Пра салдат нават не ўзгадалі. Канешне, нам было крыўдна, для нас гэта была прыгода, а па тэлевізары не назвалі ні нашу роту, ні нашу частку. І ніякіх узнагарод нам не далі.
«Ніякіх абмеркаванняў не было, проста ціхі мат гучаў»
Дзмітрый у 1996-м служыў у мінскай міліцыі. Прыгадвае, што «Чарнобыльскі шлях» быў трэцяй буйной акцыяй апазіцыі за той год.
Фота: Георгій Ліхтаровіч, архіў «Вытокі»
— Выдалі шчыты, каскі, дубінкі — і ў аўтобус. Спачатку стаялі на плошчы Леніна (цяпер — плошча Незалежнасці. — Заўв. TUT.BY), а пасля па рацыях пачулі, што на Якуба Коласа перавярнулі міліцэйскія машыны, нас хутка павезлі да цырку, — кажа суразмоўца. — Там арганізавалі заслон, стаяла ланцугоў 20 з міліцыянераў, а за намі — вайсковыя грузавікі. Народу было вельмі шмат, праспект быў увесь запоўнены людзьмі. У нейкі момант людзі, якія шлі ў галаве калоны, дастаткова хутка пабеглі. Мы зразумелі: нам канец, калі яны працягнуць так бегчы, нас проста затопчуць, першыя шэрагі лягуць. Канешне, нам было страшна. Ну, што там той шчыт, ён цябе не абароніць. Ніякіх абмеркаванняў у нас не было ў той момант, проста ціхі мат гучаў. Але нечакана дэманстранты перайшлі на крок, сталі рухацца спакойна і павярнулі ў бок Опернага.
Дзмітрый прыгадвае, што людзі, якія падыходзілі бліжэй да міліцыянераў, паводзілі сябе агрэсіўна, размаўлялі на павышаных танах.
— Памятаю мужчыну з акрываўленай галавой, ён нешта даказваў нам. Далей нас адправілі на Нямігу, мы стаялі пад мастом. Там у нас ужо паляцелі камяні і бутэлькі. Побач са мной стаяў надта цікаўны хлопец, апусціў шчыт, яму і прыляцеў камень у грудзіну. Зброі ў дэманстрантаў не было, яны не рыхтаваліся да беспарадкаў, проста бралі першае, што трапляе пад руку, а некаторыя проста кідаліся з кулакамі.
Фота: Георгій Ліхтаровіч, архіў «Вытокі»
Па словах суразмоўцы, іх да разгону пратэстаў спецыяльна не рыхтавалі, хоць акцыі ў 1996-м праходзілі рэгулярна.
— Тады ніхто не ведаў, што з гэтым рабіць, — кажа ён. — Першая сутычка, здаецца, была на Дзень волі ў 1996-м, калі народ прыйшоў да тэлевышкі. Мы таксама там былі, дык у нас нават касак не было. Ужо пасля туды пад’ехалі байці вайсковай часткі 5448 са шчытамі і чамусьці сталі за намі. І ніякіх прэмій за такую працу не было. Памятаю, толькі некалькі калег атрымалі «каштоўныя падарункі» — набор келіхаў далі.
Зянон Пазняк. Фота: Георгій Ліхтаровіч, архіў «Вытокі»
«Чарнобыльскі шлях» у 1996-м выпаў на пятніцу. У панядзелак, 29 красавіка, Аляксандр Лукашэнка сур’ёзна раскрытыкаваў дзеянні сілавікоў па разгоне пратэсту. Газета «Свабода» пісала, што «Лукашэнка абурыўся тым, што «здаравенныя бугаі» не здолелі намыліць шыю «кричащим юнцам», і заявіў, што калі сілавыя структуры будуць і далей «ліберальнічаць», то выступленні апазіцыі не скончацца ніколі. Старшыні КДБ Уладзіміру Мацкевічу і намесніку міністра ўнутраных справаў дасталося за тое, што іхнія падначаленыя не змаглі затрымаць Зянона Пазняка (у дзень акцыі было затрыманае амаль усё кіраўніцтва БНФ). Але больш за ўсіх перапала генпракурору Васілю Капітану, якога Лукашэнка назваў «бээнэфаўскім стаўленнікам» за тое, што падначаленая яму пракуратура не праяўляе актыўнасці ва ўзбуджэнні справаў супраць «основных зачинщиков». Сярод «защинщиков», акрамя кіраўніцтва БНФ, былі названыя дэпутаты Генадзь Карпенка, Станіслаў Шушкевіч, Аляксандр Дабравольскі, Павел Знавец. Міністр юстыцыі Сукала атрымаў на нарадзе загад рыхтаваць дакументы на забарону Народнага Фронту.


description: Сёння дзень памяці Генадзя Карпенкі. Ён пайшоў з жыцця пры таямнічых абставінах 6 красавіка 1999 года. Гэты артыкул галоўрэд "НЧ" Аляксей Кароль напісаў у

title: Генадзь Карпенка: Жыццё за незалежнасць

maintext:
Сёння дзень памяці Генадзя Карпенкі. Ён пайшоў з жыцця пры таямнічых абставінах 6 красавіка 1999 года. Гэты артыкул галоўрэд “НЧ” Аляксей Кароль напісаў у 2009 годзе, з нагоды дзясятай гадавіны са дня смерці Генадзя Дзмітрыевіча.
Генадзь Карпенка пражыў няпоўных 50 год. Няпоўных 50, але пражытых так і на такім запале, каб назаўжды застацца ў людской памяці і ўвайсці ў гісторыю.
Гісторыю Беларусі на яе складаным, супярэчлівым і драматычным этапе — барацьбы за незалежнасць і дэмакратыю. Пасмяротныя гады толькі пацвердзілі як маштаб яго асобы, так і яго ўплыў на ход сучасных яму падзей. Атрымалася — на ход гісторыі, які, відавочна, быў бы шмат у чым іншы, каб няведамы нам збег таямнічых абставін не абарваў яго жыццё.
Увайшоў у гісторыю — слабое суцяшэнне для родных і блізкіх, сяброў і саратнікаў. І нават зусім ім не патрэбнае. І тым не менш неабходнае нам усім. Не толькі, каб аддаць належнае памяці неардынарнай асобы і выбітнаму палітыку, а каб лепш усвядоміць, чаго не хапіла, у чым памыляліся і што неабходна нам сёння, каб годна завяршыць тую справу, на алтар якой Генадзь Карпенка і паклаў сваё жыццё. Справу ўсталявання незалежнай і дэмакратычнай, заможнай і паважанай у свеце Беларусі. Дзяржаўнасць ёсць. У тым ліку дзякуючы і яму. Дэмакратыі няма. Таму і гарыць паходня яго справы. У тым ліку дзякуючы і вятрам памяці пра яго.
Сам Генадзь Дзмітрыевіч ніколі і нідзе не абмовіўся нават словам пра гістарычны кантэкст сучасных яму падзей, тым больш пра сваю ролю ў іх. Усур’ёз пра гэта палітыкі разважаюць толькі пасля, на схіле гадоў. Карпенка да мемуараў не дажыў. Быў збіты на ўзлёце свайго чарговага і, не выключана, пераможнага рыўка ў вялікай палітыцы, да вялікіх перамен. Ён жыў у віхурах штодзённых падзей. Але заўсёды трымаў у полі зроку лініі іх перасячэння і ўзаемаабумоўленасці, у развіцці — у часе і прасторы. Быў здольны да крытычнага аналізу сваіх дзеянняў і, галоўнае, да змены алгарытму сваіх паводзін і адносін з людзьмі. І пры гэтым заўсёды заставаўся самім сабой. Лепш быць, а не здавацца — гэта пра яго. Ён ніколі не іграў тую ці іншую ролю, не лавіў кан’юнктуру моманту і не падладжваўся пад настрой той ці іншай аўдыторыі. І дзіўным чынам нарэшце выходзіў на ўзаемапаразуменне з большасцю ў любой аўдыторыі, як у адносна вузкім палітычным асяродку сяброў-супернікаў, так і на масавых сходах і мітынгах — на заводах, універсітэтах, плошчах.
Так атрымалася, што ў сакавіку 1999 года, едучы ў Прагу ў складзе адной дэлегацыі, мы апынуліся з Генадзем Дзмітрыевічам удвух у адным купэ, потым жылі ў адным нумары і разам жа вярталіся. На той момант ён вырашаў для сябе адну складаную праблему: ці ўдзельнічаць у якасці кандыдата ў прэзідэнты ў выбарчай кампаніі па версіі апазіцыі, якую ініцыяваў Віктар Ганчар. Па сутнасці грамадскай кампаніі супраціву. Або не ўдзельнічаць і захаваць за сабой больш шанцаў для ўдзелу ў сапраўдных выбарах, у непасрэдным супрацьстаянні з А. Лукашэнкам.
Гэтую праблему і абмяркоўвалі амаль усю ноч да Варшавы, а потым з перасадкай і да Прагі. Зразумела, што на гэтую канву нанізваліся і эпізоды палітычнай барацьбы папярэдніх этапаў — перамог і параз, памылак і пралікаў, разыходжанняў непаразуменняў.
Тады ўразілі, а потым шматкроць успаміналіся яго словы: «Ну што, ёсць розніца паміж тым Карпенкам, часоў першых прэзідэнцкіх выбараў, і сённяшнім? Я тады то да Кебіча схаджу, то да Пазьняка збегаю. Нельга сядзець паміж дзвюма крэсламі. Трэба заняць цвёрдую пазіцыю. Вызначыць мэту і трымаць мэту. Рыхтавацца самому, рыхтаваць плацдарм і гуртаваць сілы для вырашальнага штурму. Гэтыя выбары — ці не апошняя магчымасць для перамогі, для нашага прарыву да ўлады, а з ёю і да перамен».
Па сутнасці гэтыя словы ёсць ключ да разумення лініі паводзін палітыка Карпенкі пасля прэзідэнцкіх выбараў 1994 года. У яго не было агалцелага імкнення да ўлады. Прынамсі асабістай улады. Яго захаплялі новыя пляцоўкі дзейнасці, маштаб і мэты справы. І таму ён без комплексаў мог штурмаваць новыя вяршыні ў камандзе. Доктар навук, дырэктар завода, мэр Маладзечна, віцэ-спікер Вярхоўнага Савета, лідар дэмакратычных сіл — гэта знакі яго палёў дзейнасці.
Пасля 1994 года Генадзь Карпенка метадычна, упарта, цярпліва, вынаходліва працуе на аб’яднанне рознакаляровых апазіцыйных сіл. І заваёўвае ў іх шэрагах бясспрэчны аўтарытэт. Праблем з вылучэннем адзінага кандыдата ад дэмакратычных сіл, калі б ён быў жывы, на выбарах 2001 года не ўзнікла б. Аўтарытарная ж сістэма на той час яшчэ не паспела стварыць безадказны механізм свайго самазахавання. Шанец на перамогу ў дэмакратычных сіл быў яшчэ рэальны. Карпенка гэта ведаў. 6 красавіка яго не стала. Па афіцыйнай версіі, у выніку інсульту.
Пры абставінах да гэтага часу нявызначаных. Магчыма, яны адкрыюцца калі-небудзь з дакументаў, што зараз захоўваюцца за сямю пячаткамі ў нейкіх сакрэтных архівах. Магчыма, дакументальны след знішчаны. І таямніца смерці Генадзя Карпенкі назаўжды застанецца нераскрытай таямніцай гісторыі. Але ясна адно: яго імя ўжо назаўжды ўвайшло ў гісторыю Беларусі.
Поделиться ссылкой:


title: Сядзяць за "кактэйль Молатава" і "дадзеныя карнікаў". Хто яны - палітвязні Беларусі да 18 гадоў?

maintext:
У Беларусі найменей 6 падлеткаў затрымалі па палітычных крымінальных справах пасьля прэзыдэнцкіх выбараў мінулага году. Большасьць зь іх вінавацяць у пратэстах 10 жніўня. Калі скласьці іхнія прысуды, то разам выйдзе 15 гадоў. “Радыё Свабода” расказвае, хто яны і за што сядзяць.
«Публікаваў асабістыя дадзеныя міліцыянтаў»
Дзьмітры Стрыжак, 16 гадоў, Добруш
Дзьмітры паходзіць з Добруша, вучыўся ў гомельскім каледжы. Яго абвінавацілі ў тым, што ён быў адміністратарам тэлеграм-каналу, дзе публікаваў асабістыя дадзеныя міліцыянтаў. Зьвесткі хлопец браў зь іншых падобных паблікаў.
Па словах міліцыі, хлопец даваў паказаньні, нібыта незнаёмец папрасіў яго займацца гэтым каналам. Да таго ж, паводле афіцыйнай вэрсіі, падлетак арганізаваў збор ахвяраваньняў на разьвіцьцё каналу і на падтрымку пацярпелым, але набыў сабе за гэтыя грошы скутэр і куртку. Яго затрымалі і асудзілі, калі яму было яшчэ 15 гадоў. Ён не прызнаны палітвязьнем.
«Кінуў кактэйль Молатава ў вайскоўцаў»
Мікіта Залатароў, 16 гадоў, Гомель
Мікіта — дзевяціклясьнік з Гомля. Яго затрымалі за пратэсты 10 жніўня 2020 году, якія суправаджаліся «пагромамі, падпаламі, збройным супрацівам прадстаўнікам улады» (ч. 1 арт. 293, арт. 364, арт. 295). Яго абвінавацілі ў тым, што кінуў «кактэйль Молатава», падрыхтаваны іншым чалавекам, у бок вайскоўцаў. Бутэлька ўпала на асфальт побач з байцамі і не прынесла ім шкоды. Яны ня мелі прэтэнзій да Залатарова або іншых фігурантаў справы. Мікіта сваю віну не прызнаў.
Хлопец хварэе на эпілепсію. Ён неаднаразова скардзіўся бацькам, што яго білі ў СІЗА, стасавалі да яго электрашокер, не давалі своечасова таблеткі. Сьледчыя не выявілі складу злачынства ў дзеяньнях супрацоўнікаў СІЗА.
Пасьля прысуду падлетак пачаў кідацца на клетку і крычаў: «Выпусьціце мяне адсюль!».
«Кінуў камень у аўтазак»
Віталь Прохараў, 17 гадоў, Жлобін
Віталь жыў у Жлобіне на Гомельшчыне. Яго затрымалі праз паўгоду за падзеі 10 жніўня. Па афіцыйнай вэрсіі, ён удзельнічаў у «масавых беспарадках» і кінуў камень у аўтазак. Віталь сваю віну не прызнаў і расказаў, што ён выклаў у сацыяльныя сеткі аповед пра камень, каб папіярыцца. Яго абвінавацілі па двух артыкулах за арганізацыю беспарадкаў і гвалт у дачыненьні міліцыянтаў (арт. 342 і арт 364 КК). Па словах сваякоў, хлопца моцна зьбілі амапаўцы пры затрыманьні.
Трох падлеткаў затрымалі па «берасьцейскай справе»
Сяргей Гацкевіч, 17 гадоў, Берасьце
Сяргей — 11-клясьнік зь Берасьця. Яго асудзілі за ўдзел у пратэстах 10 жніўня 2020 году (ч. 2 арт. 293 КК). Да суду хлопец заставаўся на волі, пад наглядам. Яго судзілі разам яшчэ з 8 берасьцейцамі, сярод якіх быў яшчэ адзін непаўналетні Дзяніс Хазей.
Усіх прызналі вінаватымі ў «масавых беспарадках, якія суправаджаліся гвалтам над асобай, пагромамі і зьнішчэньнем маёмасьці». Пратэстоўцы скардзіліся, што падчас супрацьстаяньня 10 жніўня па іх стралялі байцы, міліцыянты на судзе казалі, што людзі кідалі ў іх камяні.
Па справе праходзілі пацярпелымі 29 міліцыянтаў, якія давалі паказаньні, хаваючыся ад прыступных за шырмай. На суд пускалі абмежаваную колькасьць людзей: ад кожнага фігуранта мог прыйсьці толькі адзін сваяк.
Дзяніс Хазей, 17 гадоў, Высокае
Дзяніс — вучыўся на 2 курсе каледжа ў горадзе Высокае на Берасьцейшчыне. Яго асудзілі за ўдзел у пратэстах у Берасьці 10 жніўня 2020 году (ч. 2 арт. 293 КК). Да суду хлопец заставаўся на волі, пад наглядам. Яго судзілі разам яшчэ з 8 берасьцейцамі, сярод якіх быў яшчэ адзін непаўналетні Сяргей Гацкевіч.
Усіх прызналі вінаватымі ў «масавых беспарадках, якія суправаджаліся гвалтам над асобай, пагромамі і зьнішчэньнем маёмасьці». Пратэстоўцы скардзіліся, што падчас супрацьстаяньня 10 жніўня па іх стралялі байцы, міліцыянты на судзе казалі, што людзі кідалі ў іх камяні.
Па справе праходзілі пацярпелымі 29 міліцыянтаў, якія давалі паказаньні, хаваючыся ад прыступных за шырмай. На суд пускалі абмежаваную колькасьць людзей: ад кожнага фігуранта мог прыйсьці толькі адзін сваяк.
Вядома, што Дзянісу прыходзіць мала лістоў.
Давід Збаранскі, 18 гадоў (споўнілася нядаўна ў СІЗА), Берасьце
Давід паходзіць зь Берасьця. Вучыўся ў польскім Любліне на факультэце турызму. Праходзіць па «берасьцейскай справе» за 10 жніўня разам зь дзясяткамі чалавек. Аднак іх судзяць невялікімі партыямі ў асобных працэсах. Дзяніса яшчэ не асудзілі. Яго затрымалі адразу, калі ён вярнуўся ў Беларусь з Польшчы. З унівэрсытэта яго адлічылі пасьля нязданай сэсіі.
Поделиться ссылкой:


title: Джулі Фішэр назвала інфармацыю пра замах на Лукашэнку бязглуздай

maintext:
Амбасадар ЗША ў Беларусі Джулі Фішэр заявіла, што Злучаныя Штаты працягнуць выказвацца пра сітуацыю ў Беларусі ад імя палітвязняў і нацыянальных меншасцяў. Фішэр выказалася пра ўціск беларускіх пратэстоўцаў, а таксама польскай нацыянальнай меншасці рэжымам Лукашэнкі ў Беларусі, паведамляе Радыё Свабода са спасылкай на Polsat.
Паводле Фішэр, ЗША не збіраюцца «сядзець склаўшы рукі» ў чаканні зменаў у Беларусі, яны плануюць супрацоўнічаць з саюзнікамі і дзеячамі дэмакратычнага руху Беларусі. Пакуль жа рэпрэсіі, гвалт, катаванні, пабоі, арышты і затрыманні, якія выкарыстоўваюцца афіцыйным Мінскам супраць мірнага насельніцтва, несумненна, уплываюць на колькасць людзей, гатовых штодня выходзіць на вуліцу, заключыла яна.
«Калі я думаю пра суверэнітэт Беларусі, я ўяўляю сабе ня кнопку «ўключэння-выключэння», а хутчэй «паўзунок». Ён усё больш рухаецца да залежнасці ад Масквы» — сказала Фішэр.
Таксама амерыканская амбасадар пракаментавала інфармацыю пра так званы «замах» на жыццё Лукашэнкі. На яе думку, калі б сітуацыя ў краіне не была настолькі складанай, «большасць з нас смяялася б з гэтых абвінавачанняў. Яны цалкам недарэчныя і бязглуздыя»:
«Можа, гэта быў гэты прэзідэнт, можа, іншы, можа, гэта амерыканскае агенства, можа, іншае, і, магчыма, гаворка ішла пра многія краіны. Ня ведаю, ці ёсць сэнс гэта каментаваць».
Крымінальную справу і іншы пераслед польскіх асяродкаў і дзеячоў польскай меншасці ў Беларусі амерыканская дыпламатка лічыць яскравым доказам таго, наколькі экстрэмальная сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі.
«Нашы польскія сябры робяць вельмі шмат, каб міжнародная супольнасць звярнула ўвагу на іх лёс. ЗША, як і дагэтуль, будуць дзейнічаць ад імя меншасцяў і палітвязняў», — заявіла Фішэр.
Поделиться ссылкой:


description: Журналіст Мікалай Іваноў у сваім тэлеграм-канале паведаміў аб незвычайным спосабе матывацыі ігракоў у брэсцкім футбольным клубе "Рух", якім валодае

title: Час збіраць камяні…

maintext:
Журналіст Мікалай Іваноў у сваім тэлеграм-канале паведаміў аб незвычайным спосабе матывацыі ігракоў у брэсцкім футбольным клубе “Рух”, якім валодае бізнесмен Аляксандр Зайцаў.
Пасля трох нічыйных вынікаў запар у чэмпіянаце краіны каманда ў свой выхадны дзень адправілася ў адну з сельскіх гаспадарак Пінскага раёна, дзе футбалісты збіралі на полі камяні. Працоўная тэрапія, магчыма, дапамагла – у чацвёртым туры “Рух”, як вядома, атрымаў перамогу.
Як жартуюць балельшчыкі на форумах: “Пасля нічыіх – камяні збіраюць. А куды каманду павязуць, калі прайграе?”
Поделиться ссылкой: