title: "Віцебскі мастак" ці ёсць у нашым горадзе ўласны мастацкі почырк?

maintext:
Жаданне асэнсаваць нашу мастацкую спадчыную не ўпершыню лунае ў творчым паветры Віцебска.
Мастацкая дынастыя Мядвецкіх — Віктар Аляксандравіч і яго два сыны — Сяргей і Аляксей пішуць трэцюю кнігу на тэму Віцебскага асабістага мастацкага ўхілу.
Ім ёсць пра што пісаць: гмах УНАВІСу і Малевічская рэлігія, унікальная Шагалаўская тэма, чым не аснова для Віцебскай школы?
Лагічна, што і Таццяна Старынская, якая са студзеня 2020 года кіруе Віцебскім краязнаўчым музеем, уключыла падначалены Мастацкі музей ў пошук «Мастацкага брэнда» горада.
У 2020 годзе яны ўпершыню зладзілі першую экспазіцыю — інвентарызацыю: спробу прадэманстраваць: «тавар лікам».
Мэта двух выстаў «Віцебскі мастак» — не сабраць стылёвае адзінства і не скласці цікавую гісторыю. Гэта збор твораў па прынцыпу: «цукерка асарці» — розныя і ўсе смачныя — выбірай якая даспадобы..
Для мастацкага музея Віцебска гэта не зусім звычайны фармат. Выставы заўжды камбінуюцца на азначанаю тэму — напрыклад сакавіцкія «НЮансы вобраза», стылем «Ню» аб’ядналі майстроў ад Юдэля Пэна і Давіда Якерсона, да Салаўёва,Сотнікава і інш.
«Віцебскі мастак» складзены ж па адзінаму прынцыпу: «Месца жыхарства — Віцебск і акруга, адукацыя — жывапісец».
Падрабязней пра правілы адбору расказала працаўнік музея Анастасія Папроцкая:
— «Віцебскі Мастак» мы збіралі з нашых фондаў і па прынцыпу — «Прынясіце да нас творы, якія вам падабаюцца». Усяго ў экспазіцыя прынялі ўдзел 58 мастакоў. Нашай справай было размясціць іх працу ў прасторы музея.
Сёння ў нас з выстаўкамі вельмі дэмакратычна. Мэтанакіраванне музея— адшукаюць баланс паміж даступнасцю дэманстрацыі творчасці мастака ў залах музея і ўзроўнем яго працы. Мастацтва суб’ектыўна і мы імкнёмся не абмяжоўваць творчую ўзнёсласць майстра. Сёння кожны жывапісец можа прынесці свае творы і заявіць пра жаданне мець персанальную выставу. Для творцы ўдзел у нашай экспазіцыі — паказальнік прафесіяналізму. Гэта надае статус. А мы імкнёмся да балансу паміж творчай задумкай і тэхнічным майстэрствам мастака. Гэта ніколі не было лёгка. А зараз, калі нават Мастацкі факультэт прымае дыпломныя працы ў абстрактным стылі, яшчэ цяжэй. Раней выпускны твор быў паказальнікам тэхнічнасці і адукацыі студэнта. А як цяпер будуць, напрыклад, па чорным квадраце вызначаць, валодае мастак тэхнікай ці кампазіцыяй? Таму рашэнне ўключыць выставу ў наш графік прымаем калегіяльна. Часта звяртаемся да вядомых мастацтвазнаўцаў».
Здаецца — гэта добрая справа. Ёсць мастакі, якім цяжка зрабіць рашучы крок і стварыць асабістую экспазіцыю. Таму пошук новых імёнаў і падтрымка вядомых — блаславёны шлях.
Тым больш з уласнымі галерэямі ў нас ніяк. Адзіная засталася — «Сцяна», мастака Мікалая Дундзіна.
«Калі мастацтвазнаўцы збіраюцца разам, яны гавораць пра форму, структуру і сэнс. Калі мастакі збіраюцца разам, яны гавораць пра тое, дзе можна набыць танны разбавіцель». Пабла Пікасо.
З гэтым згодны і нашы жывапісцы. Гэта глядач аддае перавагу стылю, а мастак шукае свой унікальны шлях і зусім іншае пытанне — ці заўважыць і ўхваліць яго публіка.
Віцебскім мастакам ёсць, што прадэманстраваць. Цокальная зала і фае другога паверха цалкам заняты «Віцебскім мастаком».
Ніжняя зала, на прагляд якой патрэбен квіток, мае суцэльнасць. Здаецца тут перад усім гучыць рамантычная нота.
Скіроўваюць прагляд летуценныя творы Андрэя Вайцэхоўскага «Маленькі прынц» і «Ля крыніцы».
Знакамітыя Малей, Ляховіч, Скавародка, Дундзін, Васільевы і іншыя, сабраны ў адзіны «рэалізм пачуццяў» ( Я б так назвала гэту залу).
Фае другога паверха не мае асаблівай схемы. Тут зместаскладаны жанравы твор «Мой дом» Валянціны Ляховіч, кантрастуе з кранальна-рэалістычным «Партрэтам дзеда» Аляксея Мядзвецкага,«Русальная нядзеля» Вячаслава Шайнурава з наіўна-пазітыўнай Алінай Трукан і яе «Радасцю пасля навальніцы». Насупраць, эксцэнтрычнага «Вядра смецця», тыпу«а –ля Энді Уорхал» Міхайлоўскага Віктара, размешчана летуценная акварэль «А памятаеш той вечар і гэты стары дом» Андрэя Духоўнікава.
Гэта выстава, на маю думку, можа намінавацца на дасягненне: «Стылістычны шок 2020-2021». Мо гэта і быў задуманы сэнс?
Здаецца, яна дае ўяўленне пра колькасць непаўторных талентаў Віцебска, але ж да высновы: «Вось яна — наша Віцебская школа», нечага не хапае.
Дарэчы, ў адзіным напрамку вузка жанравай «Ню-экспазіцыі», мне падалося, гэта выглядала ясней.
Карані заўжды ў мінулым
У былыя часы Саюз мастакоў аднаасобна і жорстка кіраваў жывапісным рухам у СССР і непасрэдна Беларусі. Калі мастака не было ў Саюзе, то яго не было ў афіцыйных залах.
Віцебскія ж адолелі стварыць там раскол. Яны аб’ядналіся ў нефармальную групоўку «Квадрат». Існавала аб’яднанне на працягу 1987-1994 гадоў. У склад уваходзілі — Аляксандар Малей, Аляксандр Дасужаў, Валерый Шчасны, Мікалай Дундін, Аляксандо Слепаў, Валерый Чукін, Віктар Шылко, Таццяна і Юрый Рудэнка, Віктар Міхаўлоўскі.
Вось тады ніякай спрэчкі не было. Віцебск — горад абстрактнага мастацтва. Гэта і быў наш, як зараз модна гаварыць — БРЭНД. Аснова — адукацыя на падмурку рэлігійнай спадчыны рэвалюцыйных гадоў дваццатага стагоддзя.
Часткова працягам той гісторыі стаў існуючы і зараз, праект «Абстракт» Васільевых , Дасужава і Шылко. Яны болей за 30 гадоў шукаюць мастакоў і даюць пляцоўку для з’яднання абстракцыяністам розных краін.
Гэта было, а зараз?
Цікава пра адметны Віцебскі почырк сказала наша непаўторная Валянціна Ляховіч:
«Я не скажу, што Віцебск нейкі ўнікальны горад. У кожным горадзе ёсць свая рыса. Але Віцебск савецкага часу меў большую свабоду, чым Брэст, Гомель і нават Мінск. Пашчасціла нашаму Мастацкаму факультэту і з педагогамі. Яны нас вучылі вольнаму адлюстраванню задумкі. А гэта галоўнае для творчага ўвасаблення. Яны ж і муштравалі нас тэхнічнымі прыёмамі і ведамі без якіх немагчыма якасна працаваць. Навучылі нас вучыцца, а гэта бясконцы шлях. Калі перастаў вучыцца — то скончыўся як мастак. Талент — божы дар існуе разам з працавітасцю, зацікаўленасцю і эксперыментатарствам. Заўсёды было важна знайсці раўнавагу паміж жаданнем тварыць і неабходнасцю зарабляць на кавалак хлеба. Нахіл у адзін бок азначае жабрацтва, а ў іншы ператварэнне мастака ў лабуха. Ёсць прыклады калі жывапісец «піша прыгожанька» і мае камерцыйны поспех, але нічога цікавага ён з сябе ўжо не ўяўляе. Здаецца, зараз мала тых хто бачыць гэту мяжу».
Перакананне Валянціны Антонаўны ў неабходнасці добрай адукацыі пацвердзіў абстракцыяніст Віктар Шылко.
Ён нават зрабіў персанальную выставу «Партрэт.Нацюрморт», дзе асабіста адзначыў: «Я паказваю тое, што добра ўмею: сваю працу на працягу двух гадоў».
Віктар Аляксандравіч сціпла назваў сябе жывапісцам і казаў, што можа стане мастаком гадам к 120.
На думку маладога мастака Вікторыі Крупскай, экспазіцыя павінна мець асабістую канцэпцыю якой «Віцебскаму мастаку не хапіла».
Наконт уласцівага Віцебску стылю, яна сказала:
«Калі Віцебскія мастакі ладзяць выставу ў іншым горадзе, то гэта заўсёды з’ява. Мастакі пачатак творчасці якіх прыйшоўся на 80-е-90 гг. і складаюць гэту асаблівасць. На 80 адсоткаў Віцебскі почырк склалі выпускнікі Мастацкага факультэта педагагічнага ўніверсітэта імя Машэрава. Яны задалі тон, а выпускнікі Тэхналагічнага — дадавалі гучанне гэтаму тону. Зараз нешта знікла ў мастацкай адукацыі і ўвогуле стылёвым яднанні. Сёння я бачу пэўнае адставанне ад сусветнага мастацкага руху. На жаль, на мой погляд, адметны Віцебскі почырк неяк збялеў».
Калі прааналізаваць выставу «Віцебскі мастак» у адсоткавым выражэнні: «Было – Ёсць», то менавіта так і выходзіць.
Аснова — майстры «часу перабудовы» асноўная колькасць і якасць экспазіцыі.
Але ж добра, што тое, што сёння так, заўтра будзе выглядаць па-іншаму.
Выстаўка працуе да канца жніўня, але…
Спадзяёмся, што будучым летам будзе трэці падыход, і стане звычкай адкрываць «Віцебскі мастак» разам з папсова –папулярным «Славянскім Базарам».
А можа гэта перарасце ў нейкі фестываль? Хто ведае.


authors: Гитанас Науседа

description: Белорусская ассоциация журналистов выступила с заявлением по поводу последних событий вокруг информагентства БелаПАН. «18 жніўня ў офісе інфармацыйнай кампаніі БелаПАН і ў кватэрах яе супрацоўнікаў праходзяць ператрусы ў межах крымінальнай справы. Доступ да сайта кампаніі заблакаваны. Падкрэсліваем, што гэта ўжо другі рэйд сілавікоў супраць БелаПАН з пачатку года. БАЖ

title: БАЖ возмущен вмешательством силовиков в работу БелаПАН

fasttext_language: be


description: Я чалавек сталага ўзросту. Калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, быў падлеткам. Мой узрост і вопыт, лічу, дазваляюць мець свае меркаванні, рабіць Я чалавек сталага ўзросту. Калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, быў падлеткам. Мой узрост і вопыт, лічу, дазваляюць мець свае меркаванні, рабіць самастойныя высновы. Адным з іх хачу падзяліцца з чытачамі.

title: "Дапамагалі амерыканскімі ботамі і тушонкай". Чаму нельга забываць пра ўклад саюзнікаў у Вялікую Айчынную вайну

maintext:
Я чалавек сталага ўзросту. Калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, быў падлеткам. Мой узрост і вопыт, лічу, дазваляюць мець свае меркаванні, рабіць самастойныя высновы. Адным з іх хачу падзяліцца з чытачамі.
Ніколі не думаў, што, перажыўшы страшную вайну і галодны пасляваенны час, іншым разам давядзецца пачуць сцвярджэнні, што Савецкаму Саюзу давялося адзін на адзін ваяваць з фашысцкай Германіяй. Лічу гэта не толькі падманам, але і свайго роду абразай як савецкіх людзей, так і людзей усяго свету. На некалькіх простых асабістых прыкладах пазначу, чаму гэты тэзіс не адпавядае рэчаіснасці.
Реклама
Калі партызанскі рух на беларускіх землях пашыраўся, з нашай вёскі ў партызаны пайшлі два суседы з сем’ямі. Адзін з іх быў малодшым братам майго бацькі. Начамі ён сам або яго старэйшы сын Павел заходзілі да нас. Упершыню мы ад іх і даведаліся пра амерыканскую дапамогу.
Значна пазней, у 1944 годзе, пра гэта пачулі і ад нямецкага афіцэра. Тады паміж Урэччам і вёскай Аточка цягнікі праходзілі скрозь вузка раскапаную гару. З гары можна было нават скокнуць на дах вагона. Партызаны скарысталіся такой магчымасцю. Ноччу яны закідалі цягнік гранатамі, ранілі нямецкіх салдат. Пасля гэтага выпадку немцы сталі забіраць працаздольных з вёскі на раскопку гары. Суседскі хлопец Валодзя падчас тых раскопак украў крыху салідолу, каб змазаць дома калёсы ў ровары. Яго затрымалі. Вечарам таго дня трое немцаў вялі злодзея дамоў. Памятаю, як адзін трымаў каля галавы Валодзі наган.
Я, мае старэйшыя брат і сястра выйшлі ў двор. Нямецкі афіцэр прыпыніўся каля нас, з хаты выйшаў бацька. Афіцэр добра размаўляў па-руску. «У цябе брат у партызанах. Хіба ён не прыходзіць і не расказвае, што Гітлеру ў Сталінградзе капут?», — спытаў у бацькі. Запомніў, што ў таго ад нечаканнасці аж мову адняло. Далей афіцэр расказаў, што Германія ваюе з Англіяй, а Амерыка дапамагае Савецкаму Саюзу.
Летам 1944 года ён жа прывёз ў легкавым аўто з работы маіх брата і сястру. «Рускія ў Старых Дарогах», — сказаў ён бацьку. На развітанне ў адрас Гітлера і Сталіна выказаўся так, што нават сёння страшна гаварыць…
Непасрэдна пасля вызвалення, ў 1944 годзе, нашай сям'і была выдзелена дапамога амерыканскай тушонкай і амерыканскімі ботамі, што зрабіла незабыўнае ўражанне. Аб амерыканскай дапамозе тады сталі гаварыць адкрыта. Мы бачылі амерыканскія
аўтамабілі ў Савецкай Арміі, а пасля 1945 года ў вёсцы з’явіўся нават амерыканскі
матацыкл «Харлей — Дэвідсан».
Пра дапамогу многіх народаў свету Савецкаму Саюзу ў вайне з фашызмам, лічу, добра гавораць магілы на інтэрнацыянальных могілках. Такія я сам бачыў у Мурманску. Там пахаваны палякі, англічане, амерыканцы і шмат другіх з многіх краін. Яны таксама ўнеслі свой уклад у Перамогу, аднак, на вялікі жаль, не дажылі да 9 мая 1945 года.


description: У нядзелю, 8 жніўня, на 99-м годзе жыцця памерла вядомая беларуская пісьменніца Алена Сямёнаўна Васілевіч, што нарадзілася, правяла дзяцінства і юнацтва на Случчыне. «Кур'ер» спытаў у сына пісьменніцы, якой яна была па характары і ў паўсядзённым жыцці.

title: Пісьменніца са Случчыны Алена Васілевіч пайшла з жыцця. Сын Уладзімір расказаў, якой яна была

maintext:
У нядзелю, 8 жніўня, на 99-м годзе жыцця памерла вядомая беларуская пісьменніца Алена Сямёнаўна Васілевіч, што нарадзілася, правяла дзяцінства і юнацтва на Случчыне. Яе сын Уладзімір Васілевіч — беларускі фалькларыст і этнограф — расказаў «Кур'еру», якой была яго матуля-пісьменніца ў паўсядзённым жыцці.
Магло не хапіць на хлеб, але куплялі кнігі
«Учора (10 жніўня — Заўв. рэд.) на памінках гаварылі, што яна была добрая, ніколі не павышала голас на сваіх падначаленых, — кажа Уладзімір Аляксандравіч. — З вялікай адказнасцю ставілася да сваёй справы.
Реклама
Яна была добрым чалавекам, у ёй спалучаліся дабрыня і прынцыповасць. Што тут скажаш… Гэта трэба, каб гаварыў чалавек «збоку», а я чалавек «знутры». Найперш яна мая маці. Відаць, Богам было прызначана, што маё дзяцінства будзе шчаслівым. Бо мець такую маці — гэта ўжо шчасце.
Як і ў любой жанчыны, у яе быў пастаянны клопат пра сям’ю, выхаванне дзяцей. І ў нас быў заўсёды дома культ кнігі. Грошай магло не хапіць на кавалак хлеба, але калі кніга траплялася цікавая… Тады ж не так, як цяпер. Кніжку тады трэба было ўпаляваць. А з грашыма заўсёды было не надта. Я памятаю, як яна казала: «Ну вось, кніга такая, ну давай купім!» Я кажу: «У нас жа ўжо з зарплаты тваёй нічога не застаецца». Нічога, выкруціліся, але кнігу купілі.
Апошнім часам яна слухала беларускі радыёканал «Культура». Гэта была аддушына для яе. Апошнія гады яна не пісала. Бо разумела, што прыйшлі іншыя аўтары, іншыя чытачы. Іншыя праблемы, іншыя хваляванні. Але ж для свайго часу яна была вельмі любімым і чытаемым аўтарам.
Ёй шмат давялося перажыць, жыццё было няпростае. Выхавала мяне і маю сястру, якая памерла чатырнаццаць з паловай год таму і перадала мне «вахту» па догляду за маці".
Пахаванне на Случчыне
Па словах сына, Алена Сямёнаўна ўпакоіцца на радзіме. Яе прах прыкладна праз два тыдні прывязуць на Случчыну. Такая была воля пісьменніцы. Васілевіч пахаваюць побач з яе маці ў маленькай вёсцы Ліпнікі.
Даведка
Алена Васілевіч нарадзілася 22 снежня 1922 г. у засценку Даманшчына ( цяпер вёска Ліпнікі) Слуцкага раёна ў сям'і ляснога аб’ездчыка. Засталася без бацькоў на восьмым годзе жыцця. Выхоўвалася ў сваякоў.
ў сям'і ляснога аб’ездчыка. Засталася без бацькоў на восьмым годзе жыцця. Выхоўвалася ў сваякоў. Скончыла Слуцкае педвучылішча, літаратурны факультэт Рагачоўскага настаўніцкага інстытута. У час Вялікай Айчыннай вайны працавала бібліятэкарам у шпіталі, пісарам страявой часці, начальнікам бібліятэкі.
У 1946 г. скончыла філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Працавала загадчыкам аддзела культуры часопіса «Работніца і сялянка», у выдавецтвах «Мастацкая літаратура» і «Юнацтва». Сябра Саюза пісьменнікаў СССР з 1947 г.
Узнагароджана ордэнам «Знак Пашаны» і медалямі. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1976) за тэтралогію «Пачакай, затрымайся…». Аўтар кніжак апавяданняў, аповесцей, эцюдаў, эсэ, нататкаў.


title: "Усё ж гэта застанецца нам, капылянам, і нашым дзецям". Як мяняе Капыль сваё аблічча напярэдадні прыёму святаў

maintext:
Па прапануемай фотазамалёўцы можна крыху заўважыць, як абнаўляецца суседні Капыль перад дзвюма значнымі падзеямі, што пройдуць тут у пачатку восені: 4 і 5 верасня ў райцэнтры праводзіцца Дзень пісьменства, а ў канцы верасня плануецца правядзенне абласных «Дажынак».
Горад зараз ахоплены рамонтнымі работамі. Рамантуюцца і прымаюць новы выгляд жылыя і адміністрацыйныя будынкі, ідзе рамонт дарожнага пакрыцця, ствараюцца новыя клумбы з кветкамі. Робяцца ўкладанні і ў старыя збудаванні, якія ў іншых гарадах часта прызнаюцца «безнадзейна аварыйнымі» і з якімі спраўляецца коўш экскаватара. Наогул можна зрабіць высновы, што Капыль, які і да гэтага разам са сваім крэатыўным дэндра-паркам, з гарадскім пляжам, з крынічкай «жывой» вады, з будынкам ЗАГСа і арыгінальнай пляцоўкай для маладых, з цікавым музеем, з непаўторным ландшафтам мясцовасці дазваляў сябе тут адчуваць і жыхарам, і гасцям горада вельмі ўтульна, зараз папоўніць гэтыя эмоцыі. Горад сапраўды мае, захоўвае і павялічвае сваю непаўторнасць. Тут ёсць чаму павучыцца і што пераняць.
Реклама
Як зазначыў адзін з прыхаджан Спаса-Узнясенскага храма, усе ўкладанні, што зараз робяцца ў райцэнтры, вельмі дарэчы і радуюць: «Усё ж гэта застанецца нам, капылянам, і нашым дзецям. Горад стане яшчэ больш спрыяльным для спакойнага пражывання. Мабыць, моладзь гэта не так заўважае і па-іншаму ацэньвае, але людзі сталага ўзросту вельмі станоўча адносяцца да павышэння гарадскога дабрабыту».
РАНЕЙ. «Готовьтесь удивляться!» Как Копыль готовится ко Дню белорусской письменности и «Дажынкам»


description: У нядзелю, 5 верасня, у Капылі пройдзе Дзень беларускага пісьменства. У сувязі з правядзеннем гэтага свята будуць арганізаваны рэйсы па маршруце Ў нядзелю, 5 верасня, ў Капылі пройдзе Дзень беларускага пісьменства. У сувязі з правядзеннем гэтага свята, будуць арганізаваны рэйсы па маршруце Слуцк-Капыль (праз Доктаравічы).

title: Рэйсы па маршруце Слуцк - Капыль арганізуюць да Дня беларускага пісьменства

maintext:
У нядзелю, 5 верасня, у Капылі пройдзе Дзень беларускага пісьменства. У сувязі з правядзеннем гэтага свята будуць арганізаваны рэйсы па маршруце Слуцк-Капыль (праз Доктаравічы).
Адпраўленне ад аўтавакзала «Слуцк» — 9.00, 15.10,
Адпраўленне ад аўтастанцыі «Капыль» — 12.50, 18.55.
Даведкі па тэлефонах: 114, 5 23 75.
Реклама
Адміністрацыя філіяла «Аўтобусны парк № 2»
Раней. У Капылі пройдзе Дзень беларускага пісьменства. Праграма мерапрыемстваў


description: Сёлета спаўняецца 580 гадоў з часу атрымання Слуцкам Магдэбургскага права. Тады, у 1441 годзе, для жыхароў горада гэта падзея мела вялікае значэнне, бо ім Сёлета спаўняецца 580 гадоў з часу атрымання Слуцкам Магдэбургскага права. Тады, у 1441 годзе, для жыхароў горада гэта падзея мела вялікае значэнне, бо ім давяралася права самастойна вырашаць пытанні мясцовага эканамічнага жыцця.

title: Слаўныя часы нашай гісторыі - 200 гадоў самастойнасці Слуцка

maintext:
Сёлета спаўняецца 580 гадоў з часу атрымання Слуцкам Магдэбургскага права. Тады, у 1441 годзе, для жыхароў горада гэта падзея мела вялікае значэнне, бо ім давяралася права самастойна вырашаць пытанні мясцовага эканамічнага жыцця.
Сёння Магдэбургскае права ўспрымаецца намі не больш як гістарычная вяха і ўстойлівае словазлучэнне, як дакумент, згодна з якім гарады атрымлівалі свае гербы. А між тым гэта тое, пра што і сёння мараць многія беларускія райцэнтры.
Реклама
Магдэбургскае права ператварала гарады ў самастойныя тэрытарыяльна-грамадскія і эканамічныя адзінкі, здольныя самастойна вырашаць свае праблемы — без прыцягнення чыноўнікаў, якіх бы прызначаў вярхоўны ўладар (кароль, князь і інш.).
Юрыдычна гарады, якія атрымалі Магдэбургскае права, атрымлівалі і універсальную заканадаўчую схему, якая выкарыстоўвалася для вырашэння ўнутрыгарадскіх пытанняў, і магістрат, якому належыла асобнае памяшканне — ратуша. Так што атрыманне Магдэбургскага права горадам — гэта набыццё ўласнай унутранай ўлады і палітычнай волі, каб развівацца як рэгіянальны цэнтр гандлю і рамесніцтва, а пасля — і прамысловай вытворчасці. Магдэбургскае права спрыяла развіццю асабістай адказнасці і асабістай ініцыятыве гараджан без чакання «ініцыятывы зверху».
Первая спроба самакіравання
Адзначым, што з ліку гарадоў Вялікага Княства Літоўскага Слуцк стаў першым прыватнаўласніцкім горадам, які атрымаў права на гарадское самакіраванне. Праўда, такое права перад тым ужо паспелі атрымаць жыхары Вільні, Гродна і Брэста, аднак гэта былі гарады дзяржаўныя (каралеўскія).
Уладар Слуцка князь Аляксандр Уладзіміравіч Алелька ў 1441 годзе першым з літоўскіх магнатаў рашыў даць жыхарам свайго горада самастойнасць. Магчыма, такім чынам князь аддзякаваў іх за падтрымку ў неспрыяльныя для яго часы, калі краіна дрыжала ад феадальных усобіц. А магчыма, кідаючы позірк наперад, імкнуўся заслужыць надалей іх давер і спадзяваўся на захаванне вернасці, бо якраз тады Алелька, які дамагаўся княжання яшчэ і ў Кіеве і збіраўся туды, у Слуцку разлічваў аставіць намеснікам старэйшага сына Сімяона І Аляксандравіча.
Сваім правам жыхары Слуцка карысталіся 60 гадоў. На пачатку ХVІ стагоддзя яго скасаваў князь Сімяон ІІ Міхайлавіч Алелькавіч. Пазбаўленне самастойнасці было выклікана разбурэннямі горада падчас татарскіх нападаў.
Самакіраванне аб’яднала і захавала случчан
Аднавіў Магдэбургскае права ў Слуцку князь Багуслаў Радзівіл у 1652 годзе. І зноў жа з боку магната гэта была сярод іншага і акцыя па заваяванні падтрымкі і даверу жыхароў падначаленага яму горада. Час тады быў вельмі неспакойны: казацкая вайна ва Украіне, якая пагражала і нашым землям; напружаныя адносіны з Маскоўскай дзяржавай, што праз два гады выліліся ў вайну з ёй, да якой дадалася яшчэ і вайна са Швецыяй; унутраныя магнацкія ўсобіцы. Слуцк жа з’яўляўся цэнтрам уладанняў князя Багуслава, які ператварыў горад у непрыступную крэпасць.
Але, абапіраючыся на гісторычныя дакументы, можна сказаць, што слуцкі князь сваёй воляй даў жыхарам горада Магдэбургскае права не ў поўным аб’ёме. У пытанні самакіравання ён значна абмежаваў свабоды жыхароў горада. Замест выбараў у магістрат князь у 1654 годзе пажыццёва прызначыў 12 членаў гарадскога магістрата на чале з войтам, а яго функцыі сур’ёзна абмежаваў. Былі ўсталяваныя агульныя меры вагі і іншыя адзінкі вымярэння, кірмашы па панядзелках і суботах. Двойчы ў год праводзіліся чатырохтыднёвыя кірмашы. На іх слуцкім жыхарам, купцам з іншых гарадоў і мястэчак дазвалялася гандляваць свабодна, без выплаты падатку.
Нягледзячы на тое, што ў магістраце усімі справамі запраўляла багатая гарадская вярхушка, прадастаўленне Слуцку самакіравання спрыяла кансалідацыі жыхароў горада. У 1655 годзе да Слуцка двойчы падыходзіла дваццацітысячная рускае войска князя Аляксея Трубяцкога, да якога ў другі раз далучыліся пяць тысяч украінскіх казакоў. Аднак горад застаўся непрыступным. Гэтая акалічнасць яшчэ больш умацавала пазіцыі Слуцка ў эканамічным плане. У той час, калі ўсе гарады Вялікага Княства разам са сталіцай Вільняй ляжалі ў руінах, а краіна ў выніку падзей сярэдзіны XVII стагоддзя страціла амаль палову насельніцтва, Слуцк заставаўся адзіным не захопленым праціўнікам горадам, а пры яго абароне ў 1655 годзе загінуў толькі адзін чалавек.
200-гадовы вопыт самакіравання адбіўся на менталітэце
Праз пяць дзесяцігоддзяў і настойлівых просьбаў слуцкага магістрата ў верасні 1700 года іншы ўладальнік Слуцка — прынц Нойбургскі Карл-Піліп даслаў дазвол Слуцку карыстацца Магдэбургскім правам у поўным аб’ёме. Дзейнічала яно ў горадзе да студзеня 1795 года. Пасля падзелу Рэчы Паспалітай па ўказу Кацярыны II у Заходніх губерніях Расіі Магдэбургскае права было скасавана. Дарэчы сказаць, у Расіі абмежаванае гарадское самакіраванне з’явілася толькі ў другой палове XIX стагоддзя. З улікам першага перыяду жыхары горада мелі двухсотгадовы вопыт самакіравання, які перадаваўся з пакалення ў пакаленне. І гэта не магло не адбіцца на менталітэце слуцакоў. Сведчаннем гэтаму служыць і той факт, што да канца XVIII стагоддзя Слуцк быў цалкам еўрапейскім горадам.
На жаль, сёння Магдэбургскае права, як і паняцце Вялікае Княства Літоўскае, многімі ўспрымаецца як нешта небеларускае, чужое. А між тым гэта слаўныя часы нашай гісторыі.


title: Памерла Алена Васілевіч, найстарэйшая дзіцячая пісьменніца ў свеце. Яна родам са Случчыны

maintext:
Сёння раніцай, 8 жніўня, на 99-м годзе жыцця памерла Алёна Васілевіч, савецкая і беларуская пісьменніца, заслужаная працаўніца культуры БССР.
Пра гэта «Кур'еру» паведаміў яе сын Уладзімір. Ен дадаў, што пахаванне адбудзецца на яе малой радзіме.
Алена Васілевіч нарадзілася 22 снежня 1922 г. ў засценку Даманшчына ( цяпер вёска Ліпнікі) Слуцкага раёна ў сям'і ляснога аб’ездчыка. Засталася без бацькоў на восьмым годзе жыцця. Выхоўвалася ў сваякоў.
ў сям'і ляснога аб’ездчыка. Засталася без бацькоў на восьмым годзе жыцця. Выхоўвалася ў сваякоў. Скончыла Слуцкае педвучылішча, літаратурны факультэт Рагачоўскага настаўніцкага інстытута. У час Вялікай Айчыннай вайны працавала бібліятэкарам у шпіталі, пісарам страявой часці, начальнікам бібліятэкі.
У 1946 г. скончыла філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Працавала загадчыкам аддзела культуры часопіса «Работніца і сялянка», у выдавецтвах «Мастацкая літаратура» і «Юнацтва». Сябра Саюза пісьменнікаў СССР з 1947 г.
Узнагароджана ордэнам «Знак Пашаны» і медалямі. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1976) за тэтралогію «Пачакай, затрымайся…». Аўтар кніжак апавяданняў, аповесцей, эцюдаў, эсэ, нататкаў.
Пачытайце вялікае інтервью з пісьменніцай, якое яна дала «Кур'еру» раней: «Алена Васілевіч: «Мне даўно не сніцца Слуцк».
Реклама
Алеса Васілевіч пра менталітэт слуцакоў (вытрымка з публікацыі)
Беларускі менталітэт — гэта сарамлівасць. Як гэта ні дзіўна, такая рыса прысутна мне самой. Перш, чым з нейкім пазнаёміцца ці нейкую гаворку весці, я так напакутуюся… Случакі не могуць ісці напралом, як магілеўчане ці гамельчане.
У Аляксандра Валодзіна, драматурга і паэта, ёсць такія радкі: «На стесняйтесь разговаривать с официанткой. Требуйте у неё свинью. На стесняйтесь с поваром разговаривать, требуйте у него, чего хотите. Не стесняйтесь разговаривать с таксистом, требуйте отвезти вас куда вам надо».
Я не адзін раз потым думала: «Божа мой, чаму я не пагаварыла, чаму не сустрэлася з гэтым чалавекам? Чаму не было нейкага кантакта? Тысячы «чаму». Таму што саромеюся. У афіцыянткі такія ж дзеці, як у вас, так жа кепска яны вучацца. У таксіста таксама ж такія праблемы. Яго там жонка пілуе. Таму вы лічыце сябе роўным з іншымі і не саромейцеся.


description: У Салігорску пабудавалі скейт-парк, яго ўрачыста адкрылі амаль месяц таму. Але паглядзець на яго давялося мне 14 жніўня. Я адправіўся туды, как сваімі вачамі ўбачыць, што гэта за цуд такі.

title: "Небяспечна, але цікава". Што жыхар Салігорска думае пра скейт-парк, які адкрылі месяц таму

maintext:
У Салігорску пабудавалі скейт-парк, яго ўрачыста адкрылі амаль месяц таму. Але паглядзець на яго давялося мне 14 жніўня. Я адправіўся туды, каб сваімі вачыма ўбачыць, што гэта за цуд такі.
Пры ўваходзе прачытаў аб’яву, што тэрыторыя скейт-парка — высокай небяспекі і дзецям, малодшым за 14 гадоў, тут лепш не знаходзіцца. Цікавасць вядзе далей — па лесвіцы ўверх, дзе некалькі хлапчукоў нешта абмяркоўваюць. І раптам аднекуль знізу вылецеў хлапчук у чырвонай кашулі, крутануўся ў паветры на самакаце і стаў на ногі каля сваіх равеснікаў. З верхняй пляцоўкі зразумеў, што скейт-парк — гэта штучныя горкі, скаціўшыся з якіх, можна набраць вялікую хуткасць, каб, праехаўшы наступную горку, апынуцца ў паветры. Цікавая пабудова. Кажуць, што ў Беларусі такая адзіная. Я папрасіў хлапчука ў чырвонай кашулі паказаць мне, як гэта робіцца. Шкада, што імя сваё не назваў, толькі сказаў, што вучыцца ў школе № 3. Паглядзіце на фота, вы зразумееце, што такое скейт-парк.
Реклама
Меркаванне аўтара можа не супадаць з пазіцыяй рэдакцыі.


description: Караль Станіслаў Радзівіл па мянушцы «Пане Кахану» – адна з самых скандальных і дзіўных асоб у беларускай гісторыі. Гэты магнат летам катаўся на санях па Караль Станіслаў Радзівіл па мянушцы «Пане Кахану» – адна з самых скандальных і дзіўных асоб у беларускай гісторыі. Гэты магнат летам катаўся на санях па пасыпанай солі ў Нясвіжы, піў і гуляў у карты, аб ім складалі легенды і байкі, трымаў тэатр, а пра яго дзівацтвы нават спяваў Лявон Вольскі. Але ж пры гэтым эксцэнтрычныя паводзіны некаторыя гісторыкі лічаць шырмай, за якой у тым ліку трымаўся палітычны разлік. Пра легендарнага Радзівіла распавёў Алег Дзярновіч, гісторык.

title: Галоўны эксцэнтрык беларускай гісторыі, які здзіўляў усіх сваімі выбрыкамі. Якім на самай справе быў князь Радзівіл

maintext:
Караль Станіслаў Радзівіл па мянушцы «Пане Кахану» — адна з самых скандальных і дзіўных асоб у беларускай гісторыі. Гэты магнат летам катаўся на санях па пасыпанай солі ў Нясвіжы, піў і гуляў у карты, аб ім складалі легенды і байкі, трымаў тэатр, а пра яго дзівацтвы нават спяваў Лявон Вольскі. Але ж пры гэтым эксцэнтрычныя паводзіны некаторыя гісторыкі лічаць шырмай, за якой у тым ліку трымаўся палітычны разлік. Пра легендарнага Радзівіла распавёў Алег Дзярновіч, гісторык.
Ліцвінскі Мюнхгаўзен
Караль Станіслаў Радзівіл нарадзіўся 27 лютага 1734 года ў Нясвіжы. Мянушку «Пане Каханку» ён атрымаў праз сваё ўлюбёнае выслоўе. Жорсткі да падуладных, ён добразычліва ставіўся да шляхты, ужываючы ў дачыненні да кожнага яе прадстаўніка нязменны зварот: «Пане каханку». Інтэрпрэтаваць яго можна, як каханы ці любімы пане. І сапраўды сярод шляхты наш герой быў вельмі папулярны. Паходзіў ён з нясвіжскай лініі рода Радзівілаў і быў сынам віленскага ваяводы Міхала Казіміра, вядомага пад мянушкай «Рыбанька», і Францішкі Уршулі з Вішнявецкіх. Яна абсалютна легендарная постаць, стала першай у Вялікім Княстве Літоўскім жанчынай-драматургам і стварыла ў Нясвіжы самабытны тэатр. Яе творчасць атрымала новы подых у найноўшыя часы, і колькі год запар у Купалаўскім тэатры ішла трагікамедыя «Выкраданне Еўропы», якая была складзена з трох п’ес Францішкі Уршулі. На бацьках нашага героя я спыніўся, каб акрэсліць той кантэкст, у якім выхоўваўся Караль Станіслаў. Ён адначасова ўладны і таксама творчы, і гэтыя дзве рысы сышліся ў біяграфіі нашага персанажа.
Реклама
У пазнейшыя часы за «Пане Каханку» замацаваўся эпітэт ліцвінскі Мюнхгаўзен. Легендай з Караля Станіслава зрабіла не ягонае бурлівае палітычнае жыццё, а менавіта тыя неверагодныя байкі і показкі, якія ён распавядаў пра сябе, і экстравагантныя ўчынкі. Пане Каханку любіў апавядаць, як штурмаваў іспанскую Сарагосу. З ягоных слоў, артылерыя фартэцыі вяла ўраганны агонь, аднак князь здолеў на сваім кані Каштанцы прарвацца скрозь град з ядраў, карцечы і заскочыць на вал, але тут ён заўважыў, што сядзіць на адной палове каня, а другую адарвала ядром… Неяк улетку Караль Станіслаў захацеў пакатацца на санях. Дзеля гэтага ўнутраны двор Нясвіжскага замка быў пасыпаны соллю, хаця ў некаторых другіх версіях сустракаюцца згадкі пра цукар. І вось на гэтую соль ці цукар, якія лічыліся ў тыя часы дарагімі таварамі, паставілі запрэжаныя сані-кулігі, на якіх князь і паехаў катацца.
Адной з улюбёных забавак Радзівіла, як прыгадваюць мемуарысты, была наступная. Караль Станіслаў даваў грошы вяскоўцам, каб тыя залазілі на дрэвы і пачыналі кукуваць. Тады князь браў зброю і пачынаў страляць перцам у пятую кропку.
Свой статус першага магната Рэчы Паспалітай Радзівіл імкнуўся падкрэсліць пры любой нагодзе. Мемуарыст Марцін Матушэвіч выезд маршалка трыбунальскага на сесію галоўнага трыбунала ВКЛ апісвае наступным чынам: «У картэжы ішло 200 драгунаў, яго людзей абраных, ішла харугва янычарская 100 чалавек, таксама прыдворных. Апроч 100 чалавек пяхоты венгерскай трыбунальскай насустрач князю на паўмілі выехала цэлае ваеводства Мінскае».
У дзівацтвах яго часта абвінавачвалі палітычныя ворагі
Вакол вобраза «Пане Каханку» існавала і чорная легенда Радзівіла. Аўтары часам пішуць, што п’янства выклікала ў ім агрэсіўнасць, лютасць ды ігнараванне звычаёвых нормаў. Тагачасныя мемуарысты абвінавачвалі князя ў эксгібіцыянізме. Паводле гісторыка і паэта Юльяна Нямцэвіча, не меў ён іншых пакаёвых распранальнікаў, акрамя чатырох маладых, свежых, румяных і тоўстых дзевак.
А пісьменнік 19 стагоддзя Генрык Жавускі пазней дадаваў, што пасля гулянак ён распранаўся дагала на вачах у людзей і казаў, каб яго палівалі вадой. І хоць чалавек эпохі позняга барока даволі часта ігнараваў публічныя нормы, але немагчыма не звярнуць увагу на тое, што ў шматлікіх дэвіяцыях і грамадскіх парушэннях «Пане Каханку» абвінавачвалі ягоныя палітычныя ворагі ці пазнейшыя аўтары, для якіх гэты прадстаўнік роду Радзівілаў увасабляў увесь заняпад алігархіі, якую трэба было зацугляць. Каб пакінуць у мінулым сармацкі лад шляхты, трэба было развянчаць ягонага героя.
Сарматызм сцвярджаў, што — Рэч Паспалітая падмурак хрысціянства, апора каталіцтва ва Усходняй Еўропе. Ідэал сарматызму — шляхціч-каталік, які ў мірны час займаўся гаспадаркай, а падчас вайны выступаў як ваяр. У сарматызме ўхваляліся патрыярхальныя адносіны на вёсцы паміж панамі і сялянамі і ў шляхецкай сям'і. Фактычна сарматызм вызначаўся кансерватызмам у эканамічных і грамадскіх адносінах, не дапускаў магчымасці змен у шляхецкай залатой вольнасці і ў дзяржаўным ладзе Рэчы Паспалітай. Ад шляхты сарматызм патрабаваў пэўнага ладу жыцця — паказнай набожнасці, ахвярнасці на карысць касцёлу, гасціннасці, правядзення ўрачыстых сямейных свят, нашэнне багатай зброі, вопраткі і аксэсуараў: кунтуша, жупана і паясоў ўсходняга тыпу.
У мастацтве ўсё гэта выяўлялася ў знешняй атрыбутыцы сармацкага партрэта. Усе гэтыя рысы вельмі пасавалі да стыля «Пане Каханку». І тут хачу адаслаць вас да аўтара Юзафа Крашэўскага, які належаў да больш нейтральнага кола ў дачыненні Караля Станіслава. Нібыта на падставе мемуараў ён напісаў твор «Паперы Глінкі», дзе ёсць вельмі цікавы пасаж. У кнізе герой апавядае, што служыў у княжым войску, стаяў з аддзелам у Нясвіжы і круціўся пры двары. «Не так ужо ўлягалі ў службу, — піша ён. — Хіба толькі час ад часу рабілі экзэрцыцыі ў полі, віталі пачэсных гасцей, а больш за ўсё тыднямі, ды што там — месяцамі гулялі ў мар’яж і пазяхалі. Князь пад старасць любіў выкідваць розныя конікі, часам быў занадта вясёлы, а часцяком, наадварот, змрочны, хоць пры чужых людзях стараўся паказаць сябе гасцінным і добрым, але ж кожны з набліжаных бачыў, які ён няшчасны. Таму ягоныя прыдворныя, прыяцелі і мы ўсе, колькі нас было, стараліся неяк развесяліць яго».
У вопратцы не прымаў заходняй моды
І тут дарэчна задацца пытаннем, чаму так кантрасна склаліся характар і лёс «Пане Каханку». На маю думку, вытокі трэба шукаць у ягоных бацькоў. У іх было даволі шмат дзяцей, але да дарослага ўзросту дайшоў толькі Караль Станіслаў. Бацькі ўвесь час трымалі яго пры сабе, і не адпускалі на замежныя вучобы, як гэта было прынята сярод магнатэрыі і сярэдняй шляхты нашага краю.
Ён атрымліваў хатнюю адукацыю, а таксама займаўся ў езуіцкім калегіуме ў Нясвіжы. Падчас дзяцінства і сталення Караль Станіслаў атрымаў не тое, каб абмежаваны светапогляд, але яго адукацыя была адразу звязана з нейкімі абмежаваннямі. Пры тым, што гэта быў вельмі багаты чалавек. Падлічвалася, што ў нясвіжскага ардыната, якім таксама з’яўляўся Караль Станіслаў, ва ўладанні было каля шасці тысяч вёсак і больш за тысячу гарадоў ды мястэчак, якія давалі ў год 40 мільёнаў прыбытку. Іншыя крыніцы ацэньваюць гэтую лічбу ў 200 мільёнаў.
«Пане Каханку» сапраўды трымаўся старых шляхецкіх традыцый і не прызнаваў заходнееўрапейскія ўплывы. У тым ліку ў вопратцы. І вось як гэта апісваў Юльян Нямцэвіч: «Калі ўсе сенатары ўжо былі ў чужаземнай вопратцы, адзін толькі князь Караль Радзівіл, віленскі ваявода, нагадваў пра даўнія вякі. Быў гэта мужчына прыгожы, глядзеў горда зверху. Меў ён на сабе пунцовы аксамітны плашч, зашпілены гузікамі. (…) Насіў таксама сабаліны каўпак, карабелю пры баку з золатам і брыльянтамі, абвіслыя вусы, і задыхаўшыся ён сядаў у крэсла».
Выступаў супраць Расіі і застаўся без маёнткаў
Але, беручы пад увагу ўсе гэтыя каларытныя факты з гісторыі Караля Станіслава, нам прыйдзецца крыху адысці ўбок і падумаць пра тагачасны палітычны кантэкст. Пра тыя палітычныя падзеі, якія адбываліся ў нашым краі і навокал. У мяне склалася выразнае ўражанне, што гэта быў час шызафрэнічнай палітыкі. І нашы палітычныя, а можа маральныя крытэрыі, напэўна, не спрацуюць. Крашэўскі пісаў: «У той час было на што паглядзець і чым падзівіцца, бо тады сілы і моц ішлі на пару з думкай. Тады чыніліся дзеі, якім цяпер проста цяжка даць веры».
Палітыкі Рэчы Паспалітай у 18 стагоддзі былі ўжо не ў стане вырашаць унутраныя супярэчнасці без замежнага ўплыву. Наш герой выступаў супраць партыі Чартарыйскіх, якіх падтрымлівала Расія. Даведаўшыся, што Генеральная канфедэрацыя шляхты ВКЛ хоча заняць Нясвіж, Пане Каханку вырушыў да свайго родавага замка, але быў разбіты пад Слонімам. Далей ён мусіў хавацца за мяжой: у Малдове, Саксоніі, Вугоршчыне… У час знаходжання ў Дрэздане да яго прыйшла звестка пра адабранне ў яго пасады ваяводы і канфіскацыі маёнткаў. У такой сітуацыі ён звярнуўся да Кацярыны ІІ, каб узяла пад сваю пратэкцыю і вярнула маёнткі. Узамен ён абяцаў падтрымаць прапанаваную ёй кандыдатуру на трон Рэчы Паспалітай.
Дзякуючы намаганням расійскага амбасадара Мікалая Рэпніна ў 1767 годзе Караль Станіслаў вярнуўся ў краіну. Ён склаў прысягу на вернасць каралю Станіславу Аўгусту Панятоўскаму і атрымаў назад усе страчаныя ўладанні. Але ўлетку 1768-га ён выступіў супраць гарантыйнага трактату, паводле якога Рэч Паспалітая ператваралася ў расійскі пратэктарат, і ўзначаліў Барскую канфедэрацыю шляхты, якая была супраць гэтага палітычнага праекта. Калі ж расійскія войскі з баямі ўзялі Нясвіж і Слуцк, Радзівіл гэтым разам выехаў у Прусію. Да 1777 года ён знаходзіўся на эміграцыі. Усё ж такі гэта была досыць уплывовая і вядомая фігура і каб адцягнуць Радзівіла ад апазіцыі, расійская дыпламатыя зноў прапанавала яму пратэкцыю ды вяртанне маёнткаў. У выніку ён прыехаў на Радзіму і замірыўся з каралём. Пазней ён зноў зблізіўся з антыкаралеўскай апазіцыяй, сфармуляваў полк, які перадаў у склад войска ВКЛ. Аднак алейшыя падзеі ён не ўбачыў, бо памёр 21 лістапада 1790 года.
Фактычна ўсё сваю жыццё ён быццам бы граў у тэатры. У абсурдныя часы Караль Станіслаў не імкнуўся выглядаць нармальным чалавекам, наадварот падкрэсліваючы сваю нязвыкласць. Тым не менш, па меры сваіх высілкаў ён спрабаваў рэалізаваць тыя ці іншыя палітычныя праекты.
Ягонай дэманстратыўнай рысай і часткай палітычнай гульні была прыязнасць да небагатай шляхты. Тым больш уласная натура Радзівіла спрыяла панібрацтву. Мемуарысты апісваюць выпадак, калі князь быў у гуморы. Тады і ўраднікі, і шляхта, і засцянкоўцы былі брат за брата. Князь, спаткаўшы нейкага шляхціча ў абадранай шапцы, садраў яе з яго, паклаў сабе на галаву і даў яму сваю аксамітную. Як па знаку, усе пачалі мяняцца шапкамі і піць. Потым князь, добра п’яны, пачаў распранацца, лаючыся на шляхту ад добрага сэрца і так аднаму аддаў свой пас, другому — кунтуш, а іншаму — жупан. Так ён застаўся ў малінавых шараварах і ў кашулі. І так улез на воз, дзе была бочка, поўная віна. «Пане Каханку» сядзеў на бочцы, а воз шляхта цягнула па вуліцах Наваградка. Такія эксцэнтрычная паводзіны цалкам упісваліся ў стратэгію Караля Станіслава заваявання папулярнасці сярод шляхты, бо яму рэгулярна прыходзілася ўдзельнічаць у выбарах альбо на пасаду суддзі галоўнага трыбунала ВКЛ, альбо на пасла сойма ў ранейшыя часы.
Трымаў тэатр і адбудаваў у Слуцку палац Радзівілаў
Ёсць яшчэ адна рыса ў біяграфіі Караля Станіслава — мецэнацтва. Ён трымаў тэатр і аркестр у Нясвіжы. І менавіта ён запрасіў з Нямеччыны кампазітара Яна Давіда Голанда, які бесперапынна далей працаваў у капэле Радзівіла. І 17 верасня 1784 года ў Нясвіжы адбылася прэм’ера оперы Голанда «Агатка, або прыезд пана». Прэм’ера і опера былі прымеркаваныя да візіта караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага ў Нясвіж. Як прыгадвалі сучаснікі, кароль з задавальненнем паглядзеў спектакль і пазнаў сябе ў вобразе добрага пана, які прыязджае і вырашае ўсе інтрыгі на карысць закаханых. Пасля прэм’еры Панятоўскі, як прыгадваюць мемуарысты, меў ласку прачытаць прысутным невялічкі верш уласнага сачынення на тагачаснай беларускай мове.
Увогуле «Агатка, або прыезд пана» была адной з першых опер, створаных і пастаўленых у Беларусі ў 18 стагоддзі. Яна набыла вядомасць і больш за 40 гадоў ішла на сцэне тэатра. Лібрэта да яе стварыў князь Мацей Радзівіл — дальні кузэн нашага героя, які сам быў музыкантам-аматарам. З будайнічай гісторыі вядома, што «Пане Каханку» збудаваў летнюю рэзідэнцыю ў Альбе, прадмесці Нясвіжа. Там быў пабудаваны звярынец, у якім утрымліваліся зверы для палявання. Акрамя таго, Караль Станіслаў аднавіў палац Радзівілаў у Слуцку.
Яго маёмасць ахоплівала каласальныя латыфундыі, і вакол яго самога склалася шмат легендаў. «Пане Каханку» выяўляўся як адзін з найбольшых п’яніц і гулякаў з Саскай эпохі, калі ў Рэчы Паспалітай кіравалі каралі Саксонскай дынастыі. З іншага боку, як прыгадваюць сучаснікі, ён быў прыкладам шляхетнасці, самарыцянства і патрыятызму. Неверагода багаты і ўплывовы, ён здабыў сабе сярод шляхты велізарную папулярнасць дзякуючы шчодрасці, сармацкім звычаям, схільнасці да бяседаў і жартаў. Адначасова ён быў вядомы сваімі дзікімі выбрыкамі і раздражнённасцю. Псіхалагічная і культурніцкая постаць Караля Станіслава цалкам упісваецца ў эпоху позняга барока, але адначасова мы павінны памятаць, што гэта быў час крызісу Рэчы Паспалітай, калі тыя палітычныя механізмы, якія існавалі ў дзяржаве, не маглі ўжо адпавядаць выклікам часу, не спраўляліся са сваімі функцыямі. Пры тым, што нарастала знешняя пагроза найперш з боку Расіі, а потым — з боку Аўстрыі і Прусіі.
Магнат, высокі ўрадовец, палітык, які паводзіў сябе вельмі дзіўна, выглядаў не да канца вар’ятам у гэтай вар’яцкай сітуацыі. Мяркую, што Караль Станіслаў час ад часу апранаў на сябе маску гэткага гулякі і спрыяў распаўсюджванню пра сябе дзіўных і дзікіх плётак. Гэта было адным з ягоных палітычных інструментаў, з дапамогай якіх ён хацеў нейтралізаваць рэзкую агрэсіўюную палітыку сваіх праціўнікаў. Наколькі паспяховай была гэтая стратэгія, нам трэба паспрачацца асобна. Але давайце памятаць пра такога дзівака, забіяку, гуляку, цікаўнага да культуры, які, як высвятляецца, не да канца быў такой шалёнай постаццю, як пра яго пішуць.


title: "Бывай, мамачка, ты вярнулася дадому". Прах пісьменніцы Алены Васілевіч пахавалі на роднай Случчыне (фота)

maintext:
Вядомая беларуская пісьменніца Алена Васілевіч, якая памерла 8 жніўня і была крэміраваная, сёння, 25 жніўня, была пахаваная на могілках у роднай вёсцы Ліпнікі Слуцкага раёна. На пахаванні прысутнічалі яе землякі і родныя.
Сын Алены Сямёнаўны Уладзімір, калі прах пісьменніцы апусцілі ў зямлю, сказаў: «Бывай, мамачка, ты вярнулася дадому».
Реклама
Раней


description: Найранейшыя звесткі пра аптэку ў Слуцку знаходзяцца ў дакуменце 1621 года. Такім чынам, у гэтым годзе спаўняецца 400 гадоў з часу першага ўзгадвання пра Найранейшыя звесткі пра аптэку ў Слуцку знаходзяцца ў дакуменце 1621 года. Такім чынам, у гэтым годзе спаўняецца 400 гадоў з часу першага ўзгадвання пра аптэкарскую справу ў Слуцку.

title: Створана дзеля "паратавання здароўя людскога": аптэкарскай справе ў Слуцку - 400 гадоў

maintext:
Найранейшыя звесткі пра аптэку ў Слуцку знаходзяцца ў дакуменце 1621 года. Такім чынам, у гэтым годзе спаўняецца 400 гадоў з часу першага ўзгадвання пра аптэкарскую справу ў Слуцку.
У старажытнасці хворых лячылі знахары. Яны ведалі і захоўвалі назапашаны стагоддзямі вопыт лячэння прыроднымі сродкамі. У хрысціянскія часы іх замянілі падрыхтаваныя лекары-манахі, а потым і свецкія дактары. Прыгатаваныя спецыялістамі сродкі альбо прыродныя лекі рэалізоўваліся насельніцтву адмысловымі гандлярамі на рынках, пазней — у аптэках.
Реклама
Найранейшыя звесткі пра аптэку ў Слуцку знойдзены ў дакуменце 1621 года. Але больш дакладна вядома пра аптэку, створаную дзеля «паратавання здароўя людскога» слуцкім князем Багуславам Радзівілам.
29 студзеня 1648 года ім была выдадзена грамата, у якой гаворыцца аб заснаванні ў Слуцку агульнадаступнай аптэкі і аб забароне з гэтага часу слуцкім лавачнікам прадаваць у сваіх лаўках аптэчныя тавары і атруту.
Першыя аптэкары Слуцка
На Ільінскай вуліцы, насупраць гасціннага двара (на месцы паміж цяперашнімі СШ № 5 і Домам сувязі), князь набыў дом з зямельным пляцам і перадаў яго ў пажыццёвае карыстанне кандыдату медыцыны Крыштофу Вінклеру і аптэкару Маціашу Валяр’яну Батлігеру.
З 1652 года Вінклер з’яўляўся ўжо адзіным уладальнікам аптэкі. У 1668 годзе ён звярнуўся да князя за дазволам, каб пабудаваць на старым месцы новы будынак для сваёй установы. Завяшчаў ён аптэку Слуцкай лютэранскай царкве. Верагодна, што і самі ўладальнікі аптэкі былі лютэранамі, і прозвішчы сведчаць пра іх іншаземнае паходжанне.
Заснаваная Багуславам Радзівілам і адбудаваная Вінклерам аптэка ў пазнейшыя часы перыядычна здавалася ў арэнду. Тут працавалі правізар і адзін або два вучні.
У маі 1843 года драўляны будынак гэтай аптэкі згарэў. Пасля пажару гарадская аптэка размяшчалася ў наёмных памяшканнях.
У 1746 годзе была адкрыта прыдворная аптэка, якая абслугоўвала слуцкага князя Гераніма Фларыяна Радзівіла і яго блізкіх. Аптэкарам там быў Ян Тадземрэхт. Яму князь вызначыў двух хлопцаў для навукі, якія дапамагалі і вучыліся аптэчнай справе. Пасля смерці князя прыдворнай аптэкі ў Слуцку не стала.
З 1715 года ўтрымлівалі аптэку і манахі-езуіты ў Троіцкім кляштары ў Новым горадзе. Яна размяшчалася ў драўляным будынку з мезанінам і алькежамі, былі там жылы пакой для аптэкара, лабараторыя, кухня, зала. Першым аптэкарам быў Іаган Вейхер. Разам з іншымі кляштарнымі будынкамі гэта аптэка згарэла ў 1804 годзе. Пазней, прыкладна на тым жа месцы, зноў з’явілася аптэка. На плане горада, зробленым па матэрыялах 1810-х гадоў, яна паказана побач з каталіцкай студэнцкай капліцай і называецца прывілеяванай аптэкай. У 1820−1840-я гады была вядома як аптэка Навасільскага. Напрыканцы ХІХ стагоддзя яе гаспадаром стаў аптэкар Рамашка, які меў свой пляц і аптэкарскі агарод на пачатку Шырокай вуліцы.
Аптэкарская справа ў ХХ стагоддзі
На пачатку XX стагоддзя ў Слуцку былі дзве аптэкі і чатыры аптэчныя крамы. Адна з іх — аптэчная крама Карміліна — размяшчалася на рагу вуліц Шасейнай і Капыльскай.
Пасля рэвалюцыі аптэкі ў краіне аб’явілі дзяржаўнай уласнасцю. Першая савецкая аптэка ў Слуцку з’явілася ў жніўні 1920 года, неўзабаве пасля вызвалення горада ад польскіх войскаў. На Замкавай горцы да канца 1930-х гадоў знаходзіўся аптэчны магазін.
На пачатку 1940 года быў узведзены новы будынак аптэкі, аднак у 1944-м, пры адступленні з горада немцаў, ён быў імі разрабаваны і ўзарваны.
Пасля Вялікай Айчыннай вайны аптэчныя тавары прадаваліся са стала па вуліцы Манахава, побач з цяперашнім Домам дзіцяці. Пазней па той жа вуліцы, каля будынка пажарнай аховы, для продажу было вылучана адмысловае памяшканне.
Летам 1949 года закончыўся капітальны рамонт аднапавярховага дарэвалюцыйнага мураванага будынка, што стаяў на рагу вуліц Пралетарскай і Садовай. Тады ў яго левым крыле з асобным уваходам з боку Пралетарскай размясцілася цэнтральная гарадская аптэка.
У 1960-я ў горадзе мелася дзве аптэкі. Другім пунктам рэалізацыі лекаў стаў узведзены ў 1956 годзе па вуліцы Уласаўца драўляны будынак «фінскага тыпу» аптэкі № 79.
Сучасны будынак цэнтральнай аптэкі № 80 на вуліцы Леніна стаіць на месцы дарэвалюцыйнага корпуса. У тым прыземістым будынку з тоўстымі сценамі ў 1950−1970 гадах размяшчаліся кулінарыя, прадуктовая крама, а левы край з боку вуліцы Леніна займала аптэка.
Перад будаўніцтвам новага аптэчнага корпуса ён быў разабраны.
Будынак цяперашняй аптэкі № 80 узведзены з цэглы і жалезабетону ў 1978 годзе.


description: 4 і 5 верасня у Капылі пройдзе Дзень беларускага пісьменства. «Кур'ер» пазнаёміўся з праграмай свята.

title: У Капылі пройдзе Дзень беларускага пісьменства. Праграма мерапрыемстваў

maintext:
4 і 5 верасня ў Капылі пройдзе Дзень беларускага пісьменства. «Кур'ер» пазнаёміўся з праграмай свята.
4 верасня
У Палацы культуры адбудзецца літаратурная імпрэза, якая аб’яднае паэтаў абласных аддзяленняў Саюза пісьменнікаў Беларусі. У святочных мерапрыемствах прымуць удзел больш за 100 аўтараў.
Реклама
На пляцоўцы «Слова пiсьменнiка» пройдуць літаратурна-гістарычныя віктарыны, прэзентацыі, аўтограф-сесіі.
Адбудзецца навукова-практычная канферэнцыя «Капыльскiя чытаннi», а таксама творчы вечар для ўдзельнікаў і гасцей свята. У гэты дзень пройдзе традыцыйны міжнародны круглы стол з удзелам пісьменнікаў, філосафаў, грамадскіх і культурных дзеячаў блізкага і далёкага замежжа. Мерапрыемства будзе арганізавана ў афлайн- і анлайн-фарматах.
5 верасня
Сярод ключавых мерапрыемстваў — цырымонія ўзнагароджання пераможцаў Нацыянальнай літаратурнай прэміі; цырымонія гашэння канверта і арыгінальнай маркі, прысвечаных XXVIII Дню беларускага пісьменства.
У Капылі адкрыюць помнік беларускаму пісьменніку Цішку Гартнаму, а таксама прадставяць скульптурную кампазіцыю, прысвечаную сталіцам Дня беларускага пісьменства. Наватарскі праект Беларускага саюза мастакоў — адкрыццё Алеі пісьменнікаў Капыльскага раёна з QR-кодамі, адсканіраваўшы якія можна будзе атрымаць доступ да біяграфіі творцы і пазнаёміцца з творамі, якія ён напісаў.
Упершыню пройдзе інтэрактыўны пешаходны QR-квэст «Капыльскі рог». Удзельнікі QR-квэста змогуць праявіць свае інтэлектуальныя здольнасці, лагічнае мысленне, уменне арыентавацца ў горадзе, паспрабуюць свае сілы ў разгадванні беларускіх народных загадак, паўдзельнічаюць у літаратурным конкурсе.
На працягу двух дзён традыцыйна будзе працаваць фестываль кнігі і прэсы. Жыхары і госці горада змогуць наведаць тэматычныя павільёны. Так, адзін з іх мае назву «Памяць» — тут будуць прадстаўлены кнігі па гісторыі Беларусі, пройдуць сустрэчы з аўтарамі і навукоўцамі. З выставай выданняў, якія распавядаюць пра традыцыі і звычаі Беларусі, можна будзе азнаёміцца ў павільёне «Традыцыi i сучаснасць». Тут жа будзе арганізаваны паказ аўтэнтычнага абраду «Цары», а таксама прадастаўлена магчымасць для моладзі прыняць у ім удзел. «Разам з кнiгай мы расцём» — тут прэзентуюць літаратуру для дзяцей і падлеткаў, правядуць майстар-класы, віктарыны, гульні.
Завершыцца свята Дня беларускага пісьменства вялікім канцэртам.


description: У суботу, 21 жніўня, у Старых Дарогах пройдзе фестываль-кірмаш «Дажынкі-2021». Афішу мерапрыемстваў апублікавалі «Навіны Старадарожчыны». У суботу, 21 жніўня, у Старых Дарогах пройдзе фестываль-кірмаш «Дажынкі-2021». Афішу мерапрыемстваў апублікавалі «Навіны Старадарожчыны».

title: Што можна будзе ўбачыць на "Дажынках" у Старых Дарогах. Афіша мерапрыемстваў


description: У пятницу, 27 жніўня, Вярхоўны суд Беларусі задаволіў пазоў Міністэрства юстыцыі аб ліквідацыі грамадскага аб’яднання "Беларуская асацыяцыя журналістаў".

title: Працавалі 26 гадоў... Вярхоўны суд ліквідаваў Беларускую асацыяцыю журналістаў • Слуцк • Газета "Інфа-Кур’ер"

maintext:
У пятницу, 27 жніўня, Вярхоўны суд Беларусі задаволіў пазоў Міністэрства юстыцыі аб ліквідацыі грамадскага аб’яднання «Беларуская асацыяцыя журналістаў». Усе довады прадстаўніка ГА «БАЖ» пра тое, што гэты пазоў не мусіць быць задаволены, суд вырашыў прызнаць няважнымі. Паводле рашэння ВС, прадстаўнік адказчыка «неправільна разумее закон».
Нагадаем храналогію падзей:
9 чэрвеня Міністэрства юстыцыі пачало маштабную праверку дзейнасці ГА «БАЖ».
Реклама
14 ліпеня ў офісе БАЖ без прысутнасці прадстаўнікоў арганізацыі сілавікі, узламаўшы дзверы, правялі чарговы вобшук. Пасля гэтага офіс апячаталі і доступ у яго заблакавалі. Копіі пратаколаў вобшуку нам не ўручаліся. Пералік адабранай маёмасці нам невядомы. Таксама ў гэты дзень былі заблакаваныя аперацыі на банкаўскім рахунку арганізацыі.
15 ліпеня, на наступны дзень пасля вобшуку і блакавання офіса, Беларуская асацыяцыя журналістаў атрымала ад Міністэрства юстыцыі копію загаду аб вынясенні пісьмовага папярэджання.
21 ліпеня Міністэрства юстыцыі паведаміла ў сацыяльных сетках, што ўжо накіравала ў Вярхоўны суд Беларусі пазоў аб ліквідацыі ГА «Беларуская асацыяцыя журналістаў».
ДАВЕДКА. ГА «БАЖ» дзейнічае з восені 1995 года. Аб’ядноўвае больш за 1300 сябраў — работнікаў медыясферы. ГА «БАЖ» — гэта ўплывовая і прызнаная міжнароднай прафесійнай супольнасцю арганізацыя.


description: Шмат каму знаёмы Мемарыяльны комплекс салдатам і афіцэрам, якія змагаліся ў Старадарожскім раёне летам сорак першага. А вось месца, дзе дывізія ў апошнім Шмат каму знаёмы Мемарыяльны комплекс салдатам і афіцэрам, якія змагаліся ў Старадарожскім раёне летам сорак першага. А вось месца, дзе дывізія ў апошнім рыўку пайшла з акружэння на прарыў, дагэтуль было невядома. Зусім нядаўна, праз восемдзесят год з часу падзей, яго «вылічыў» случчанін Уладзімір Бойка, краязнаўца, пішуць «Навіны Старадарожчыны».

title: Бой, пра які амаль ніхто не ведаў. Жыхар Слуцка за свае грошы ўсталяваў памятны знак пад Старымі Дарогамі

maintext:
Шмат каму знаёмы Мемарыяльны комплекс салдатам і афіцэрам, якія змагаліся ў Старадарожскім раёне летам сорак першага. А вось месца, дзе дывізія ў апошнім рыўку пайшла з акружэння на прарыў, дагэтуль было невядома. Зусім нядаўна, праз восемдзесят год з часу падзей, яго «вылічыў» случчанін Уладзімір Бойка, краязнаўца, пішуць «Навіны Старадарожчыны».
Шостага жніўня, ў апошняй адчайнай бітве з пераўзыходзячымі сіламі вермахта, большасць чырвонаармейцаў загінула. З акружэння вырваліся нешматлікія групы. Усе наступныя дзесяцігоддзі ніхто не ведаў, што той бой адбыўся на гэтым кавалку
зямлі.
Реклама
Валун з памятнай шыльдай Уладзімір Бойка падрыхтаваў і ўсталяваў сваімі сіламі і за свае сродкі. На шыльдзе выбітыя словы, якія гучаць як бы ад імя загінуўшых герояў:
«6 жніўня 1941 года мы, байцы і камандзіры 121-й стралковай дывізіі, ўступілі тут у няроўны бой з нямецкімі захопнікамі. Мы загінулі, абараняючы Радзіму».
Хутка побач будзе ўсталявана арыгінальная скульптура з рэшткаў ваеннага ўзбраення.
Ва ўрачыстым мерапрыемстве з нагоды ўстаноўкі памятнага камяня прыняла ўдзел Наталля Якубіцкая, старшыня Мінскага абласнога савета дэпутатаў.
«Дзякуй усім, хто ўнёс і яшчэ ўнясе свой уклад у распрацоўку краязнаўчай тэмы 121-й стралковай дывізіі, хто клапоціцца аб узбагачэнні патрыятычнай спадчыны раёна і краіны, — сказала кіраўнік дэпутацкага корпусу рэгіёна. — Гэты мемарыяльны знак і сённяшні дзень азначаюць, што памяць пра вайну ў Беларусі непарушная. Няхай будзе вечным мір на нашай зямлі. І няхай глыбокае разуменне яго кошту пераходзіць ад нашых дзяцей да ўнукаў».
Дзмітрый Давыдаў, старшыня раённага Савета дэпутатаў, адзначыў заслугі Уладзіміра Бойкі ў справе ўвекавечвання памяці воінаў Айчыннай Падзячным лістом раённага Савета.
Краязнаўца, у сваю чаргу, уручыў прадстаўнікам адміністрацыі раёна падарунак для музея — копію скульптуры помніка воіну-вызваляльніку, усталяванай ў берлінскім Трэптаў-парку. МЛЫН.BY працытаваў аповяд Уладзіміра Бойка:
«Нашым пошукавым атрадам імя В. З. Коржа сумесна з 52 асобных спецыялізаваным пошукавым батальёнам Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь, Слуцкім і Старадарожскім ваеннымі камісарыятамі былі выяўленыя шматлікія дадзеныя аб загінуўшых савецкіх ваеннаслужачых, якія прынялі бой у асяроддзі двух нямецкіх (162 і 252) пяхотных дывізій у перыяд з 6 па 11 жніўня 1941 гады ў раёне горада Старыя Дарогі.
У параўнальна невялікі прамежак часу ўдалося атрымаць архіўныя дадзеныя з Федэратыўнай Рэспублікі Германіі, у выніку стаў зразумелы ход баявых дзеянняў.
З дапамогай атрыманых архіўных дадзеных і праведзеных пошукавых работ на мясцовасці сумесна з 52 пошукавым батальёнам Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь, баявы шлях 121 стралковай дывізіі можна лічыць адноўленым.
За год пошукавых работ былі знойдзены пяць няўлічаных воінскіх пахаванняў на дадзенай мясцовасці. На сённяшні дзень двое байцоў ўрачыста перапахаваныя ў брацкай магіле ў вёсцы Пасека. У ходзе рэкагнасцыровачных работ пашукавікі атрада выявілі шматлікія стралковыя ячэйкі, варонкі, дзе, як мяркуецца, застаюцца ляжаць не пахаванымі з пашанаю абаронцы нашай Радзімы.
На дадзены момант вядзецца праца па выяўленні і іншых такіх воінскіх пахаванняў, так як атрыманы новыя звесткі пра магчымае знаходжанне іх у гэтай мясцовасці (меркавана байцоў той жа 121 стралковай дывізіі).
Вельмі хацелася б, каб наша маладое пакаленне сумленна памятала сваёй гісторыі, гісторыі бацькоў і дзядоў, якія цаною свайго жыцця далі магчымасць нам жыць пад мірным небам.
Да 80-годдзя гэтай даты намі ўстаноўлена памятная дошка на месцы, дзе былі знойдзеныя парэшткі загінуўшых салдат.
З павагай і падзякай стаўлюся да тых, хто дапамог нам ісці па шляху Памяці, назаву хаця б некаторых: гэта старшыня Беларускага грамадскага аб’яднання ветэранаў, народны дэпутат Іван Гардзейчык, ваенкам Слуцкага і Старадарожскага ваенкаматаў Ігар Галь, прадстаўнікі ўлады і грамадскасці Старых Дарог- Дзмітрый, Святлана Каралько, Іна Кандаурава, дырэктар Салігорскага музея і цяперашні кіраўнік пошукавага атрада Васіля Каржа Віталь Іваноў, мае баявыя сябры — пашукавікі браты Валерый і Вадзім Филеня, Марушчык Мікалай, а таксама такія людзі з добрай душой, як Максім Вядзерка і Іван Мікула.
Хай гэта будзе маленькай доляй нашай удзячнасці і светлай памяці тым, хто, не шкадуючы жыцця, стаў на абарону Радзімы!
Вечная памяць вам, Героі!"


description: Свой юбілейны Дзень нараджэння 13 жніўня адзначае Уладзімір Уладзіміравіч Яблачкін. Юбіляр знаёмы шырокаму колу случчан як адзін з найлепшых выкладчыкаў матэматыкі, у недалёкім мінулым дырэктар гімназіі №1

title: Юбілейны Дзень нараджэння адзначае Уладзімір Яблачкін


title: На вялікі тэрмін асудзілі былога чыноўніка, паплечніка Віктара Бабарыкі

maintext:
Палітзняволенаму экс-намесніку старшыні Магілёўскага гарвыканкама Уладзіміру Дудараву прысудзілі сем з паловай гадоў калоніі ва ўмовах узмоцненага рэжыму. Паплечнік Віктара Бабарыкі сваёй віны не прызнаў, паведамляе праваабарончы цэнтр «Вясна».
Як паведамляюць праваабаронцы, старшыня суда Чавускага раёна Алена Каралько палічыла Уладзіміра Дударава вінаватым ва «Злоўжыванне службовымі паўнамоцтвамі» і «Махлярстве». Па рашэнню суда ён атрымаў сем з паловай гадоў калоніі ва ўмовах узмоцненага рэжыму. Дудараў сваю віну не прызнаў.
У 2020 годзе былы намеснік старшыні Магілёўскага гарвыканкаму Уладзімір Дудараў каардынаваў працу рэгіянальнай ініцыятыўнай групы Віктара Бабарыка. Яго затрымалі 11 чэрвеня летась.
Матэрыялы справы занялі 30 тамоў.
Паводле абвінавачвання, былы чыноўнік незаконна пераабсталяваў у жылое памяшканне частку тэхнічнага паверха ў шматпавярховым доме па вуліцы Лепяшынскага ў Магілёве, дзе пражывае з сям’ёй. Кошт пераабсталяванага памяшкання, якое стала часткай двухузроўневай кватэры, ацэньваецца ў 41 381 рублёў.
Таксама, як сцвярджаецца ў справе, Уладзімір Дудараў, будучы старшынёй ПЖСК з 2006 па 2009 год, ад імя членаў жыллёвага кааператыва і без іх ведама ініцыяваў унясенне змяненняў у праектную дакументацыю па павелічэнні вышыні столяў на тэхнічным паверсе з 1,9 да 2,5 м. У выніку выдаткі на будаўніцтва жылога дома павялічыліся на 2288 рублёў у цэнах пасля дэнамінацыі, іх нібыта кампенсавалі забудоўшчыкі за кошт атрыманых ільготных крэдытаў.
Акрамя таго, Дудараву інкрымінуюць несанкцыянаванае падключэнне да крыніц газу, цепла — і электраэнергіі — рэсурсы ён нібыта выкарыстаў для асвятлення і ацяплення тэхнічнага паверха, які стаў часткай кватэры.
Але ў канфіскаваных пратаколах сходаў ПЖСК не знайшлося доказаў, што рашэнне аб павелічэнні вышыні столяў тэхпаверха выносілася на агульнае абмеркаванне. Няма таксама і пацверджання таму, што з-за змяненняў у праекце члены кааператыва атрымалі завышаныя сумы льготных крэдытаў. Падчас праверак не пацвердзіліся факты несанкцыянаванага падключэння тэхнічнага паверха да камунікацый.
У справе фігуруе і дом бацькі абвінавачанага — ён нібыта без адпаведнай дазвольнай дакументацыі быў адбудаваны зноўку, а не адрамантаваны. Абвінавачванне сцвярджае, што зрабіць гэта ўдалося дзякуючы злоўжыванню службовымі паўнамоцтвамі, бо Уладзімір Дудараў з 2018 да 2019 года быў намеснікам старшыні Магілёўскага гарвыканкама і курыраваў пытанні будаўніцтва.
Меркаванні экспертаў адносна пабудовы новага дома на месцы ранейшага разышліся — у матэрыялах справы прадстаўлены супрацьлеглыя па сэнсе зняволення. Маці Уладзіміра Дударава кажа, што гаворка ідзе аб спадчыне яе мужа, што дасталася таму ад бацькоў, і ніхто нічога не зносіў.
“Проста вырашылі прывесці дом у парадак, каб потым унукам перадаць”, — удакладняе жанчына.
Поделиться ссылкой:


description: Беларуская Партыя Зялёныя (БПЗ) абвясціла "мабілізацыю". Для гэтага была створаная інтэрнэт-платформа id.greenparty.by, якакя дазваляе стаць паўнапраўным

title: Замовіць партыйны білет "зялёнага" цяпер можна он-лайн, як піцу

maintext:
Беларуская Партыя Зялёныя (БПЗ) абвясціла “мабілізацыю”. Для гэтага была створаная інтэрнэт-платформа id.greenparty.by, якакя дазваляе стаць паўнапраўным сябрам арганізацыі і атрымаць партыйны білет. Пры рэгістрацыі адразу прымаецца аплата (альбо з папулярных банкаўскіх карт, альбо праз сістэіу ЕРІП). Без аплаты ў партыю не патрапіць.
Старшыня партыі “Зялёныя” Дзмітрый Кучук, паведаміў у Facebook: “Сёння, калі грамадскія арганізацыі і СМІ масава закрываюць, цалкам магчымая перарэгістрацыя партый і мы хочам не сыходзіць у падполле, а развівацца”.
З гэтай мэтай была створаная інтэрнэт платформа id.greenparty.by. Паводле словаў старшыні партыі, яна дазваляе не толькі атрымаць партыйны білет, але і аплаціць ўзнос у партыю, падаць заяўку на арганізацыю мерапрыемства (лекцыі, круглага стала і інш.), сабраць сродкі для яго арганізацыі.
Поделиться ссылкой:


title: Карбалевіч: Разгортваецца сумесны беларуска-расійскі вайсковы саюз супраць Украіны

maintext:
Што азначае ваяўнічая рыторыка Лукашэнкі, тлумачыць Валер Карбалевіч на Радыё Свабода.
Падаецца, нядаўнія перамовы ў Маскве моцна натхнілі Лукашэнку. Ці так яму хочацца прадставіць сітуацыю. Бо ў ягоных выказваннях 12 верасня на палігоне пад Баранавічамі было нямала новых акцэнтаў.
Па сваіх параметрах, сцэнарыю, легендзе сумесныя беларуска-расійскія вучэнні «Захад-2021» на тэрыторыі Беларусі па вялікім рахунку мала адрозніваюцца ад папярэдніх, напрыклад, ад вучэнняў «Захад-2017». Але з таго часу моцна памянялася ўнутрыпалітычная сітуацыя ў Беларусі, што значна паўплывала на геапалітычны кантэкст вучэнняў.
Гэта асабліва заўважна па той рыторыцы, якую выкарыстоўвае Аляксандр Лукашэнка падчас назірання за хадой вучэнняў. Цяпер гэтая рыторыка стала шмат больш ваяўнічай.
У выказваннях Лукашэнкі 12 верасня на палігоне пад Баранавічамі было нямала новых акцэнтаў. Важнай часткай мэсаджу, які ён дасылаў розным адрасатам быў сюжэт, які ўмоўна можна назваць «мы з Пуціным».
Гэта каб прыдаць дадатковую вагу сваім ваяўнічым пагрозам у бок Захаду. «Мы з Пуціным» абмеркавалі пытанні сумеснай абароны, паставак новых узбраенняў Беларусі.
– Мы з прэзыдэнтам Расіі не адзін раз яшчэ сустрэнемся! Перад Вышэйшым Дзяржсаветам ён прыляціць у Мінск, 15 кастрычніка будзе саміт СНД, – казаў Лукашэнка.
Падаецца, нядаўнія перамовы ў Маскве яго моцна натхнілі. Ці так яму хочацца прадставіць сітуацыю.
Паводле Лукашэнкі, Беларусь плануе закупку расійскага ўзбраення больш чым на $1 млрд, узгоднены пералік узбраення, якое да 2025 году будзе пастаўленае ў Беларусь. Гэта каля дзясятка самалётаў, некалькі дзясяткаў верталётаў Тор-М2, ракетныя комплексы С-400.
Цяжка сказаць, што тут праўда, а што з’яўляецца недасяжнымі марамі. Бо вельмі дорага каштуе сучаснае ўзбраенне, а беларускі вайсковы бюджэт невялікі. Пакуль што мы бачым, як на тэрыторыю Беларусі прыбываюць зенітна-ракетныя комплексы і самалёты Расіі для пастаяннага дзяжурства тут. Але гэта менавіта расійскае ўзбраенне, а не беларускае.
Найбольш цікава, чым Лукашэнка абгрунтоўваў патрэбу ў комплексах С-400:
– Як вы ведаеце, у нас і паўднёвы кірунак дадаўся. Мы з беларускімі генераламі і расійскімі абмяркоўвалі гэтую тэму. Нас пачынаюць з поўдня падаграваць. А што яшчэ будзе… мы павінны рыхтавацца – 1200 кіламетраў мяжа з Украінай. Таму нам давядзецца закрываць і гэты перыметр. І мы вялі якраз гаворку пра тое, што С-400 нам будзе да месца.
І яшчэ дадаў:
– Сумесна з праваахоўнымі органамі і спецслужбамі Расіі ў Беларусі былі затрыманыя падазроным асобы, якія трапілі ў краіну з тэрыторыі Украіны.
З 2014 году кіраўніцтва Беларусі настойліва падкрэслівала што мяжа з Украінай – гэта мяжа міру. Лукашэнка запэўніваў, што можа прыехаць на ўкраінскую тэрыторыю не на танку, а на трактары. Ён гарантаваў, што з Беларусі няма і не будзе ваеннай пагрозы Украіне.
Пасля жніўня 2020 года ўзнік палітычны, дыпламатычны канфлікт паміж Мінскам і Кіевам. І вось цяпер ён распаўсюджваецца на вайсковую сферу.
Мяжу з Украінай Лукашэнка разглядае калі не як новы фронт, то кірунак вайсковай канфрантацыі, і дзеля нейтралізацыі новай пагрозы спатрэбіліся сучасныя ракетныя комплексы. І высвятляецца, што спецслужбы Расіі на тэрыторыі Беларусі затрымліваюць падазроных асобаў з Украіны.
З улікам таго, што Расія і Украіна знаходзяцца фактычна ў стане вайны (ва ўсялякім разе так лічаць у Кіеве), гэта шмат што мяняе. Такім чынам разгортваецца сумесны беларуска-расійскі вайсковы саюз супраць Украіны, што азначае даволі радыкальны паварот вонкавай палітыкі Беларусі.
Мадэль крэпасці ў аблозе набывае закончаную вонкавую форму. Па ўнутрыпалітычных прычынах Лукашэнка штучна стварае з Украіны (як ён казаў раней «наш народ») патэнцыйнага вайсковага праціўніка. Добра зразумела, чаму гэта вельмі падабаецца Маскве.
Адначасова быў вылучаны ўльтыматум Еўразвязу. Пра гатоўнасць Мінску адмовіцца ад палітыкі шантажу мігрантамі казаў нядаўна кіраўнік беларускага МЗС Уладзімір Макей.
2 верасня рэсурс «Sputnik Беларусь» цытуе яго словы:
– З красавіка гэтага года мы прапануем ЕЗ правесці кансультацыі па міграцыйных пытаннях. Еўразвяз катэгарычна адмаўляецца.
Цяпер тое самае Лукашэнка прапанаваў ужо ў выглядзе ўльтыматуму:
– Хочаце жыць у бяспецы – прыязджайце. Вызначым месца, будзем сустракацца, абмяркоўваць гэтыя пытанні. Але пакуль ня будуць знятыя гэтыя бязмозглыя санкцыі і прыніжэнне нашых патрыятычных людзей, з імі размаўляць ніхто не будзе.
То бок вырашэнне мігранцкага крызісу ў абмен на адмену санкцый. Пытанне пра вызваленне палітвязняў і вырашэнне ўнутрыпалітычнага крызісу цяпер Мінскам выносіцца за дужкі парадку дня перамоваў. Ня дзіва, што Брусель адмаўляецца.
Гледзячы па ўсім, і сам Лукашэнка ня моцна верыць у эфектыўнасць свайго ўльтыматуму. Бо патэнцыйных партнёраў па перамовах не абражаюць. Узгадаўшы старшыню Еўрапейскай Рады Шарля Мішэля, ён абазваў заходнікаў «сабакамі пабітымі», «мярзотнікамі», назваў іх пазіцыю «вар’яцкай».
Поделиться ссылкой:


title: Вядомы трэнер Мікалай Казека піша кнігу

maintext:
Два месяцы спартыўны спецыяліст знаходзіўся ў бальніцы пасля таго, як захварэў на каранавірус, у яго дыягнаставалі 80 працэнтаў паражэння лёгкіх.
Мікалай Іванавіч распавёў «Народнай Волі» пра тое, як праходзіць працэс рэабілітацыі, пра вакцынацыю і жаданне выдаць кнігу.
Мікалай Казека ўзначальваў нацыянальную каманду з 1993 года. Прызнаваўся лепшым трэнерам года ў Беларусі ў 2014-м і 2018 гадах. Кавалер ордэна Айчыны I, II і III ступеняў.
Пасля выбараў 2020 года Мікалай Іванавіч адкрыта выказаў сваю грамадзянскую пазіцыю, а ў верасні быў пазбаўлены імянной стыпендыі. У лістападзе знакамітага трэнера не ўзялі на збор нацыянальнай каманды па фрыстайле.
Вучні Мікалая Казекі заваявалі на зімовых Алімпійскіх гульнях сем медалёў рознай вартасці, у тым ліку чатыры залатыя.
– У сакавіку я выйшаў з бальніцы, і ўвесь гэты час праходзіў курс рэабілітацыі, – кажа Мікалай Іванавіч. – Аднаўленне было дастаткова працяглым, даводзілася вельмі складана.
Прымаў розныя фізіяпрацэдуры, займаўся дыхальнай гімнастыкай, спрабаваў хадзіць, хаця рабіць гэта было цяжка. Немагчыма было вярнуцца ў нармальны рытм жыцця, элементарна не хапала паветра. Пачынаў з дыстанцыі 100 метраў. Пройдзеш яе – ужо патрэбны адпачынак, каб аддыхацца. І ў такім стане знаходзіўся амаль чатыры месяцы. Нікіях змен да лепшага не назіралася, часам нават рукі апускаліся, і ўжо не верылася, што гэтыя змены будуць. Але затым ў адзін цудоўны момант як прарвала. Што называецца, пацыент рэзка пайшоў на папраўку.
– Як зараз сябе адчуваеце?
– Арганізм практычна вярнуўся ў той стан, што быў да хваробы, хаця я разумею, што наступствы ўсё роўна ёсць. Таму працягваю выконваць дыхальныя практыкаванні, праходжу пэўныя працэдуры.
Дарэчы, я ўжо прывіўся кітайскай вакцынай, хаця ў мяне пасля перанесенай хваробы была ледзь не рэкордная колькасць антыцел. Але ўрачы сказалі, што вакцына якраз і будзе падтрымліваць гэтыя антыцелы. І вакцынацыю я перанёс вельмі лёгка.
– З фрыстайлістамі кантакт падтрымліваеце?
– Штодзень на сувязі, яны ж для мяне як дзеці.
– Чым плануеце займацца далей?
– Зараз я займаюся аналізам той працы, што зрабіў. Рыхтую пэўныя высновы і рэкамендацыі.
Што датычыцца магчымага вяртання да трэнерскай працы, то пра гэта пакуль не думаю. Па-першае, трэба аднавіць здароўе. Па-другое, я працую над кнігай, у якой будзе ўсё – і пра спорт, і пра жыццё, і пра тых людзей, якія сустракаліся на маім жыццёвым шляху.
Таму ўжо тры месяцы ідзе літаратурны працэс, пішу мемуары. Хаця працую не адзін – дапамагаюць вашы калегі. І, магчыма, асобныя раздзелы будуць гатовы ўжо да канца гэтага года.
Публікацыя – з № 69 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Не хапае слоў, каб апісаць рэпрэсіі ў Беларусі

maintext:
Рэпрэсіі ўладаў Беларусі ў адносінах да праваабарончых арганізацыяў не даюць ААН магчымасці дакументаваць парушэнні правоў чалавека ў гэтай краіне, заявіла ў аўторак спецдакладчык ААН па правах чалавека ў Беларусі Анаіс Марын, паведамляе “Голас Амерыкі”.
Марын выступіла ў відэаканферэнцыі на сустрэчы праваабаронцаў у Вільні, якая абмяркоўвала пераслед беларускіх праваабаронцаў з боку рэжыму Аляксандра Лукашэнкі. Яна адзначыла, што, паколькі ёй не дазволены ўезд у Беларусь, праваабаронцы маюць «вырашальнае значэнне» для яе працы.
«Жахлівыя рэпрэсіі, якія цяпер накіроўваюцца супраць праваабаронцаў, маюць непасрэдны негатыўны ўплыў на нашу здольнасць у Жэневе адсочваць абвінавачанні ў парушэнні правоў чалавека, збіраць доказы і належным чынам паведамляць аб рэпрэсіях, і гэта, пэўна, невыпадкова», – сказала Марэн.
«Летась я ацаніла сітуацыю ў Беларусі як катастрафічную. Цяпер мне не хапае слоў, каб выказаць сваю інтэрпрэтацыю сітуацыі. Я не магу сабе ўявіць, што можа быць яшчэ горш», – адзначыла яна.
У гэты момант старшыня праваабарончай арганізацыі Алесь Бяляцкі, яго намеснік Валянцін Стэфановіч, а таксама пяцёра іншых праваабаронцаў – Уладзь Лабковіч, Марфа Рабкова, Андрэй Чапюк, Леанід Судаленка, Тацяна Ласіца – знаходзяцца за кратамі.
Спецдакладчык ААН па правах чалавека ў Беларусі Анаіс Марын заклікала да неадкладнага вызваленьня затрыманых.
Поделиться ссылкой:


title: «Мы ратавалі наш бізнес усёй сям’ёй…»

maintext:
Гродзенская прадпрымальніца Анастасія Кіцель распавяла «Народнай Волі», як у самы цяжкі час пандэміі ўдалося не страціць сямейны бізнес і далей трымаць справу.
«Хацелася чагосьці новага і свайго»
Анастасія Кіцель паводле адукацыі настаўніца рускай мовы і літаратуры. Заняцца бізнесам яна вырашыла ў 2014 годзе, пасля таго як двойчы пасядзела ў дэкрэце. Да гэтага пяць гадоў адпрацавала ў школе і вырашыла туды не вяртацца: малыя заробкі, шмат пустой пісаніны, справаздачнасці, казённая атмасфера ў калектыве. Бацькі жанчыны, якія ўсё жыццё адпрацавалі на дзяржаўнай рабоце, дачку не падтрымалі, але і моцна не пярэчылі. Галоўнае, што на яе баку быў муж Дзяніс, які пасля заканчэння тэхнікума сам займаўся прадпрымальніцтвам у галіне электронікі. І ўвогуле, хацелася нечага новага і свайго.
Анастасію зацікавіла ідэя дзіцячых пакояў для гульняў: бацькі, якім трэба адысці па сваіх справах, могуць на некалькі гадзін пакінуць дзіцёнка ў такім пакоі, дзе малому ёсць чым пазабавіцца і за ім ёсць догляд. У Гродне на пачатку 2000-х такая дзейнасць была ў навінку. Рабіліся кволыя спробы стварыць нешта падобнае, але канкурэнцыі не назіралася.
«Магчыма, я не зусім бізнесмен…»
Параіўшыся з мужам, Анастасія разам са знаёмай узяла ў арэнду памяшканне і занялася новай справай. Спачатку гэта быў адзін пакойчык, у якім тата і муж зрабілі рамонт, абсталявалі ўсім неабходным.
– Тады прынесла з хаты цацкі, гульні і забаўкі, якімі карысталіся мае дзеці, – распавядае жанчына. – Сродкаў на развіццё было няшмат, але ў галаве ўжо былі планы, як і што далей уладкоўваць.
Першымі ў дзіцячы пакой дзетак сталі прыводзіць знаёмыя, сяброўкі, пакідаючы на некалькі гадзін. Затым пачалі ладзіць вечарыны, святкаванне дзён нараджэння. Кошты былі ад 5 да 15 рублёў у залежнасці ад часу, на які пакідалі дзіця. Калі ў пакоі адзначаўся дзень нараджэння, то кошт мог складаць ад 60 да 100 рублёў.
Справа пачала хутка развівацца. Ужо пасля двух месяцаў працы Анастасія спакойна магла заплаціць за камунальныя паслугі і арэнду памяшкання.
– Працавалі без выхадных і перапынкаў, былі апантаныя новай справай, – згадвае Кіцель.
І хаця жанчына скромнічае, што яна не зусім бізнесмен, не вельмі сябруе з матэматыкай, бухгалтэрыяй, не ўмее пралічваць наперад прыбыткі і выдаткі, але ўсё ж заробленыя грошы пачала ўкладваць у развіццё бізнесу.
– Мая кампаньёнка не разумела, чаму даходы, атрыманыя ў выніку такой цяжкай працы, трэба не дзяліць паміж сабой, а пастаянна набываць новыя і новыя рэчы ў пакой, – распавядае Анастасія. – Сумесны бізнес у нас не атрымаўся, бо каляжанка не вытрымала такой гонкі.
Пра сябе жанчына кажа, што яна працаголік, не вельмі патрабавальная ў быце, не аматарка шопінгаў і пустых забаў, умее цярпець і ёй вельмі падабаецца работа з дзецьмі. Працягвала працаваць без перапынкаў і выхадных, уладкоўвала дзіцячы пакой. Тады шмат чаго цікавага можна было прывезці з Польшчы. Некаторыя рэчы заказвала праз пошту, нехта нешта прывозіў з іншых краін.
Праз два гады адкрылі яшчэ адзін пакой для забаў, а яшчэ праз год – трэці. Кожнае памяшканне было не менш за 100 квадратных метраў, за арэнду даводзілася плаціць да 15 еўра за метр. У Анастасіі працавалі 10 наёмных работнікаў. Муж кінуў сваё прадпрымальніцтва, якое не вытрымлівала канкурэнцыі, і пачаў працаваць разам з жонкай. Бізнес стаў сямейным, пашыралася поле дзейнасці.
– У адным з пакояў арганізавалі міні-садок для самых маленькіх. Набылі касцюмы казачных герояў і пачалі ездзіць з аніматарамі па заказах на кватэры, ладзілі святы для дзяцей на прыродзе, – распавядае Анастасія. – Не скажу, што мы сталі вельмі багатыя, але я ўжо зарабляла больш, чым у школе. І задавальненне ад працы атрымлівала значна болей.
Усё спыніў каранавірус
Бяда прыйшла зусім нечакана. Падчас вельмі страшна было глядзець па тэлевізары, як людзі ва ўсім свеце цярпяць ад каранавіруса. Нягледзячы на тое, што афіцыйна ў Беларусі каранцін не аб’яўлялі, бацькі перасталі прыводзіць дзетак у дзіцячы пакой, запланаваныя ўрачыстасці таксама адмяняліся.
– Я спачатку нават уявіць не магла, што наступствы могуць быць такімі разрушальнымі, – прызнаецца Анастасія. – Але дзяцей перасталі прыводзіць, амаль усе запланаваныя дні нараджэння адмяніліся. Перадаплату людзям вярталі.
Велізарную арэнду і шалёныя камунальныя аплачваць давялося ўжо не з прыбыткаў, а з уласных накапленняў. Наступны месяц прынёс такія ж расходы і амаль ніякіх даходаў.
– Мы былі ў стрэсе, я вельмі хвалявалася, не магла нармальна спаць, – успамінае Анастасія. – Праз месяц была вымушана сказаць работнікам, што ім давядзецца ісці ў адпачынак за свой кошт.
Атрымаць дапамогу ад дзяржавы таксама не ўдалося, паколькі падобныя субсідыі выдаваліся толькі ў выпадку, калі дзейнасць арганізацыі працягваецца, а значыць, і выплачваецца заробак наёмным работнікам.
«Я вельмі ўдзячна маім блізкім…»
Самым складаным было аплачваць арэнду і камунальныя паслугі.
– Я папросту не ведала, што рабіць, і пайшла да арэндадаўцаў, патлумачыла сітуацыю, прапанавала значна знізіць плату, – распавядае Анастасія – Двое, разумеючы сітуацыю, пайшлі на саступкі, а вось трэці гаспадар праз некалькі месяцаў прыпыніў арэнду, а пазней і скасаваў.
Было вельмі крыўдна і шкада, успамінает жанчына: у тым пакоі ў гандлёвым доме «Нёман» знаходзілася дарагое абсталяванне, было шмат гульняў, адмысловая мэбля – на гэта было патрачана шмат грошай. У выніку усё давялося звезці ў гараж.
Цяпер паўставала пытанне, як утрымаць два памяшканні, што засталіся. Апошнія ўласныя зберажэнні Анастасія аддала за арэнду, камунальныя, падаткі, адлічэнні ў фонд сацыяльнай абароны і засталася адна на два дзіцячыя пакоі.
Нягледзячы на пандэмію, некаторыя сталыя кліенты ўсё ж прыводзілі дзетак, калі ў іх было бязвыхаднае становішча. І, што вельмі падтрымлівала, многія з іх прапаноўвалі дапамогу, паколькі разумелі, у якую сітуацыю трапіла Анастасія.
– Тады я выходзіла на працу ў любы час, калі мяне прасілі, атрымлівала падчас мізэрныя грошы, але кожны дзень імкнулася хоць нешта зарабіць, каб у канцы месяца зрабіць аплаты, – гаворыць Анастасія. – Часам цэлы дзень даводзілася сядзець з адным дзіцём, але я разумела, што і гэта заробак.
Анастасія прызнаецца, што ёй вельмі хацелася захаваць свой бізнес, бо тое, што ўдалося стварыць, стала любімай справай. Але яе ўвесь час тачылі думкі, што магчыма сітуацыя, калі наогул давядзецца шукаць новую працу. Праўда, зусім нечакана і на лета 2020 года арэндадаўцы прапанавалі нізкія стаўкі.
Муж адразу, як з’явіліся цяжкасці, пачаў шукаць іншую працу, але гэта аказалася не так проста. Давялося пайсці ў таксісты. Заробак складаў прыкладна 500 рублёў у месяц, але з гэтага сям’я магла заплаціць за сваю кватэру і яшчэ нешта набыць з харчоў. Праз тры месяцы муж знайшоў працу ў «Гроднажылбудзе» і стаў прыносіць большы заробак.
– Я вельмі ўдзячна маім блізкім людзям, якія нас тады не кінулі, мы наш бізнес усёй сям’ёй ратавалі, – кажа жанчына. – Бацькі дапамагалі, каб мы з дзеткамі не заставаліся без сродкаў для існавання. Не ўяўляю, як бы мы без іх дапамогі абышліся…
Восень падарыла надзею
Ужо ў верасні і кастрычніку 2020 года, паводле слоў маёй суразмоўніцы, нешта пачало змяняцца. З’явіліся кліенты, пакоі хоць і паволі, але напаўняліся дзіцячымі галасамі. Праўда, арэндадаўцы не прымусілі сябе чакаць і сталі ўзнімаць плату. Тым не менш Анастасія змагла ўзяць на працу яшчэ адну адміністратарку і выхавацельку.
– Кліенты пачалі звяртацца, але ў нашым бізнесе пакуль не ўсё так добра, як хацелася б. І ўсё ж тая восень падарыла надзею, – падсумоўвае гаспадыня дзіцячых пакояў.
Зімой, як заўважае спадарыня Кіцель, людзі ўжо пачалі прывыкаць да каранавіруса, разумець, што ён надоўга, і пачалі вучыцца жыць з ім. Зноў з’явіліся заказы на арганізацыю дзіцячых святаў, мамы пачалі часцей пакідаць малых у дзіцячых пакоях.
Праўда, большасць былых работніц на працу не вярнулася: нехта за гэты час пайшоў у дэкрэтны адпачынак, а нехта наогул пакінуў краіну і працуе за мяжой.
– Я паціху набіраю новых выхавацелек і пачынаю наноў выбудоўваць сваю дзейнасць, – кажа Анастасія Кіцель. – Пакуль людзям будуць патрэбны мае паслугі – буду працаваць.
Публікацыя – з № 67 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Як граніт была сцяна, а цяпер сцяне хана

maintext:
У дачнай пабудове ў вёсцы Лапічы Буда-Кашалёўскага раёна зладзеі разабралі сцяну хаты, каб выкрасці прадукты з лядоўні. Узбуджана крымінальная справа.
Галодных злодзеяў гайня
Па-воўчы рыскала ў гародзе,
Бо голад цётцы не раўня –
Гавораць гэтак у народзе.
Але ў гародзе, як назло,
Былі зусім пустымі грады,
Адно што зелле там расло –
Яму зламыснікі не рады.
Чаму ж для іх аблом такі?
Гаспадары ўжо год каторы
Тут не садзілі агуркі
І не расцілі памідоры.
Не мелі цягі да зямлі
(Таму зямля быллём і плача)
І ў вёсцы гэтай не жылі,
А тая хата – проста дача.
Не кожны дзень гаспадары
Наведвалі куток забіты:
За месяц два разы ці тры
Сюды наносілі візіты.
Занятак быў у іх які?
Само сабой, па чарцы бралі
І гатавалі шашлыкі,
Тым больш калі былі з сябрамі.
Таму ў лядоўні заўсягды
Былі харчовыя запасы.
Зладзюгі ўчулі пах яды,
З іх кожны ласы на каўбасы.
Ды толькі хата на замку,
А той замок трывалы надта –
Зламаць не ўдасца й мацаку,
Хіба што рады дасць граната.
– Магчымасць бачу я адну
Ажыццявіць свае намеры:
Лягчэй нам разабраць сцяну,
Чым трапіць да яды праз дзверы, –
Падаў ідэю іх важак. –
Бяромся, хлопцы, за работу!
Каб апасля паесці ўсмак,
Яны ўвіхаліся да поту.
І сапраўды крычалі «ўра»,
Калі пашарылі ў лядоўні:
Былі там чорная ікра
І паляндвіцы пояс доўгі.
Іх ахапіў экстаз, калі
З лядоўні вынырнула й пляшка…
Зладзюг пакуль што не знайшлі,
Аднак знайсці, бадай, няцяжка.
Чакае злыдняў баланда,
А не ікра і паляндвіца.
Гаспадароў гняце нуда,
Ім, небаракам, дрэнна спіцца.
Што з хаты выкралі яны
Харчы, няма вялікай страты.
Гаспадарам шкада сцяны,
Бо без сцяны няма і хаты.
***
Я абібокам намякну:
Не разбіраць у хаце трэба,
А трэба будаваць сцяну,
Каб зарабіць на лусту хлеба.
Вочы
Вялікія ў жанчыны вочы,
Каб і адкрыта, і тайком,
І днём, і нават сярод ночы
Сачыць за ўласным мужыком.
Чаму ў мужчын малыя вочы?
На гэта не пралью святло,
Ды выдам варыянт рабочы:
Каб выдраць іх цяжэй было…
Бясконцыя пошукі
Няшчасная доля такая –
З начальствам заўжды варагую:
Спярша справядлівасць шукаю,
А потым – работу другую…
Харошы шлюб
Ад жанчыны пачуў кагадзе:
– Я лічыцьму, што шлюб харошы,
Калі бачыцьму мужа радзей,
А часцей – ягоныя грошы.
Асіная талія
Ты пазнаёміўся з дзяўчынай,
А тая з таліяй асінай?
Падстаў для захаплення мала:
Там у камплекце ёсць і джала…
Шчасце і чарка
У сябра я змушаны ўкрасці
Падслуханы выраз, бо яркі:
«Разбітая чарка – да шчасця,
Разбітае шчасце –да чаркі…»
Публікацыя – з № 67 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: У Беларусь прыйдзе "маладое бабіна лета"

maintext:
У Беларусі пачаўся другі тыдзень восені. Якое надвор’е чакае нас да 12 верасня? Свой прагноз агучыў метэаролаг Дзмітрый Рабаў.
– Восень імкліва ўварвалася на абшары Беларусі: зачасцілі дажджы, задзьмулі паўночныя вятры. А сярэдняя тэмпература паветра ўстанавілася ніжэй за кліматычную норму, – канстатаваў беларускі сіноптык.
Дзмітрый Рабаў растлумачыў, што надвор’е ў Беларусі ў першы тыдзень верасня вызначылі атмасферныя франты, якія прынеслі халодныя паветраныя масы з паўночных шырот. Аднак ён жа паабяцаў, што халодная анамалія скончыцца ўжо праз некалькі дзён:
– Наступіць звычайнае восеньскае надвор’е.
Аднак усё ж на гэтым тыдні сярэднядзённыя тэмпературы ўстановяцца ў межах 3–5 градусаў ніжэй за кліматычную норму. Але на гэтым тыдні да 12 верасня беларусаў будзе часам радаваць сонца. Такое надвор’е можна будзе назваць «маладым бабіным летам». Да сярэдзіны тыдня на Беларусь перамесціцца атмасферны фронт з паўночна-заходняй часткі Еўропы, які прынясе няўстойлівыя паветраныя масы.
Пацяплее ў Беларусі да канца тыдня: удзень паветра будзе прагравацца да +19…+25оС.
– З тэрыторыі Польшчы ў Беларусь у другой палове тыдня прыйдзе шырокі антыцыклон, які прынясе пераменную воблачнасць. Значных ападкаў пры гэтым не чакаецца, толькі на паўднёвым усходзе краіны магчымы невялікія дажджы, туманы з бачнасцю да 500 метраў, – удакладніў Рабаў.
Поделиться ссылкой: