title: Дзявятыя суткі ў чарзе на мяжы…

maintext:
Напружаная сітуацыя склалася ў гэтыя дні на беларуска-літоўскай мяжы. Перад пунктам пропуску «Прывалка» ўезду ў Літву чакаюць больш за 500 вялікагрузных машын. Карэспандэнт «Народнай Волі» пагутарыў з кіроўцамі…
«Ды хто пра нас падумае!»
Пагранічны пункт пропуску «Прывалка» знаходзіцца прыкладна ў 30 кіламетрах ад Гродна. Чарга вялікагрузаў пачынаецца за населеным пунктам Крынічнае, а значыцца, да граніцы прыблізна 12 кіламетраў.
Відавочна, што кіроўцы, якія чакаюць чаргі на ўезд, вельмі стомлены. Праўда, размаўляць не адмаўляюцца. Спадар Сяргей з Мінска кажа, што стаіць з мінулай серады, за апошнія суткі чарга прасунулася метраў на 300.
«А вось мой калега з нашага гаража стаяў з мінулага панядзелка, і толькі зараз яго запусцілі на пагранічны пераход для афармлення, – распавядае мужчына. – Закончыліся запасы ежы, хлопцы дзяліліся макаронай, тушонкай…»
Спадар Сяргей прызнаецца, што да такой сітуацыі кіроўцы не былі гатовы. Але цяпер адзін аднаго папярэджваюць, каб харчоў з сабой бралі пабольш. Сам ён вялікагрузы водзіць з 1994 года і такія чэргі памятае толькі ў 1990-я, апошнімі гадамі нічога падобнага не было, на мяжы стаялі максімум 2–3 дні.
Гродзенец Аляксандр кажа, што мясцовыя людзі з Прывалкі падвозяць гарачую ежу:
«Комплексны абед каштуе 12 рублёў. Праўда, на ўсіх не хапае, ды і калі кожны дзень толькі за абед па 12 рублёў аддаваць, то адчувальна для кішэні. Мы ж не мігранты, пра нас тут ніхто не ўзгадае і не паклапоціцца. Усё, як у той прыказцы: паны б’юцца, а ў мужыкоў косці трашчаць».
Іншыя кіроўцы дадаюць, што на працягу ўсёй чаргі толькі два біятуалеты, мыцца таксама даводзіцца, паліваючы адзін аднаму на рукі. Мужчыны распавядаюць, што тэлефанавалі на даступныя тэлефоны ў пагранкамітэт, тлумачылі свае праблемы, але нічога не змянілася.
«Там адказваюць, каб мы літоўцам тэлефанавалі», – кажа спадар Уладзімір з Баранавічаў.
Аляксандр тлумачыць: за прастой на мяжы ім ніхто не плаціць. Маўляў, заробак атрымліваюць па факце: плацяць па кіламетражы, а стаіш на мяжы за свой кошт.
Падчас нашай размовы бачу, што некаторыя машыны аб’язджаюць чаргу і кіруюцца на пагранічны пераход. Паводле слоў спадара Сяргея, гэта не проста так: маўляў, пагранкамітэт дае дазвол на праезд без чаргі, калі фірма за гэта заплаціць.
«Такі пропуск на год каштуе каля 1500 еўра, – сцвярджае кіроўца. – Праўда, далёка не ўсе фірмы маюць магчымасць яго набыць. А тыя, хто яго мае, едуць без чаргі».
Цікаўлюся ў кіроўцаў, ці не ўзнікаюць нервовыя сітуацыі і ці не даводзіцца вырашаць іх праз кулакі. Мужчыны смяюцца: маўляў, бывае па-рознаму, бо за тыдзень ва ўсіх здаюць нервы.
«Мы тут усе ў аднолькавай сітуацыі, а таму праблемы імкнёмся вырашаць без кулакоў, – кажа мінскі кіроўца. – А вось заўчора аднаму хлопцу дрэнна стала, то выклікалі хуткую дапамогу».
«У вас яшчэ спакойна…»
У спадара Віктара на машыне ўкраінскія нумары. Ён стаіць чацвёра сутак і яшчэ ў сярэдзіне чаргі. Размаўляе па-ўкраінску. Кажа, што едзе з Палтавы ў Клайпеду за машынамі, якія караблямі дастаўляюць з Амерыкі. Пра вялікую чаргу ведаў, але, маўляў, іншага шляху няма, бо Польшча не выдае ўкраінцам дазволу на праезд вялікагрузаў.
«Я не першы раз сюды еду – такога раней ніколі не было, – дзеліцца кіроўца. – Мяне сябры папярэдзілі, каб браў паболей харчоў і вады. Пакуль есці маю што, а вось вада канчаецца. І чаргі яшчэ на два дні».
Іншага выйсця няма, уздыхае Віктар, трэба чакаць. Ратуе тое, што хоць можна спакойна стаяць і ніхто цябе не чапае:
«У вас людзі спакойныя, а ў нас больш эмацыйныя: калі раптам што – адразу да бойкі даходзіць. У нас на мяжы са Славакіяй па 10 дзён стаяць. Парадку няма, без чаргі лезуць, ды і бойкі бываюць».
«Тут няма ніякіх умоў»
Спадар Павел з Масквы. З крыўдай у голасе тлумачыць, што за апошнія трое сутак чарга прасунулася ўсяго на паўтара кіламетра. Ён не ўяўляе, калі патрапіць на пагранічны пераход.
«Начамі нармальна не паспіш, бо чакаеш: а раптам чарга зрушыцца, – кажа мужчына. – Два дні запар едуць фуры ў левым радзе, бо ў іх пропуск ёсць, а мы стаім… Дык а чаму тады тыя пропускі ўсім не прадаюць?»
Паводле слоў кіроўцы, у чарзе стаяць чатыры машыны з іх гаража. Калі збіраюцца ехаць у Крынічнае па прадукты, у адной з іх адчапляюць прычэп і так едуць.
«Звычайна мы харчуемся ў прыдарожных кавярнях, але тут такія ўмовы, што трэба гатаваць самім, – распавядае мужчына. – Зрэшты, тут наогул няма ніякіх умоў – жыві як хочаш».
Павел кажа, што праз Прывалку яны ездзяць апошнія чатыры гады і нічога падобнага раней не было. А зараз, маўляў, усё даволі нервова.
«Уся праблема ў тым, што мы з колаў працуем: сем дзён прастаіш на мяжы – і нічога за гэта не атрымаеш, – сумна заўважае спадар Павел. – А за гэтыя дні я салярку спалю, якую мне ніхто не спіша, грошы свае праем, іх таксама ніхто не верне».
Мужчына працуе на вялікагрузах з 1990 года, прызвычаіўся да ўсяго. Некаторыя, кажа, не вытрымліваюць і двух-трох рэйсаў – кідаюць гэтую працу.
«У лютым ужо на пенсію, але пакуль здароўе будзе, то яшчэ папрацую, – прызнаецца кіроўца. – У нас на пенсію таксама не пражывеш…»
На развітанне нават не ведаю, што пажадаць людзям у гэтай доўгай чарзе.
«Пажадайце нам цярпення, – падказвае спадар Павел. – Нам яно цяпер вельмі патрэбнае…»
Паводле інфармацыі Дзяржаўнага памежнага камітэта Беларусі, за апошнія суткі лістапада толькі два з дзевяці еўрапейскіх пунктаў пропуску выканалі дамоўленасці па афармленні грузавога транспарту.
Самым загружаным застаецца літоўскі напрамак. Так, праз пункт пропуску «Мядзінінкай» (з беларускага боку – «Каменны Лог») у Еўрасаюз прайшло ўсяго 249 фур, што ўдвая менш за прапускную здольнасць. Пры ўездзе ў Польшчу таксама стаіць вялікая колькасць грузавікоў.
На раніцу 30 лістапада на беларуска-латвійскай мяжы перад пунктам пропуску «Грыгараўшчына» сабралася больш за 450 грузавікоў, «Урбаны» – больш за 460.
Уезду ў Літву перад пунктам пропуску «Відзы» чакае больш за 230 вялікагрузаў, «Катлоўка» – 400, «Каменны Лог» – больш за 620, «Беняконі» – за 700, «Прывалка» – больш за 500. На польскім напрамку перад пунктам пропуску «Бераставіца» сабралася больш за 700 грузавікоў, «Казловічы» – за 500.
Пагранічны пункт «Брузгі»–«Кузніца» на беларуска-польскай мяжы зачынены з 8 лістапада ў сувязі з мігранцкім крызісам.
Поделиться ссылкой:
Падтрымаць «Народную Волю»


title: Анатолю Гатоўчыцу далі штраф… за нашэнне маскі “За свабодныя выбары”

maintext:
Гомельскага журналіста Анатоля Гатоўчыца затрымалі сёння ля будынка мясцовага СІЗА, дзе выносілі прысуд Сяргею Ціханоўскаму, Мікалаю Статкевічу, Ігару Лосіку, Арцёму Сакаву, Уладзіміру Цыгановічу і Дзмітрыю Папову.
“Зранку Анатоль пайшоў да СІЗА, – распавяла Марыя Гатоўчыц, жонка журналіста. – Натуральна, што на агалошванне прысуда прадстаўнікоў СМІ не пускалі, таму муж знаходзіўся на вуліцы ў чаканні судовага рашэння, якое пачалі агучваць ў 14.00.
Каля 16.00 я ўжо пачала хвалявацца, бо не было ад якого ніякіх звестак. А пасля Анатоль патэлефанаваў сам і паведаміў, што яго затрымалі. Праўда, я так і не зразумела, дзе ён канкрэтна знаходзіўся – ці то ў міліцыі, ці то па дарозе ў суд.
Паспеў таксама сказаць, што затрымалі яго як быццам за маску на твары, на якой было напісана “За свабодныя выбары”. На гэтым сувязь абарвалася, магчыма, у гэты момант забралі тэлефон”.
У выніку суд Цэнтральнага раёна Гомеля асудзіў Анатоля Гатоўчыца на 20 базавых велічынь за тое, што журналіст “з мэтай публічнага выказвання грамадска-палітычных поглядаў з выкарыстаннем маскі з надпісам “За свабодныя выбары” ажыццявіў публічную дэманстрацыю нявызначынаму колу асоб сваёй грамадска-палітычнай пазіцыі, чым ажыццявіў незаконнае пікетаванне без дазволу Гомельскага гарвыканкама”. Нягледзячы на тое, што на масцы зусім іншы надпіс – “Праваабаронцы за свабодныя выбары”.
Поделиться ссылкой:
Падтрымаць «Народную Волю»

fasttext_language: be


title: Памер Міхаіл Антонавіч Казінец

maintext:
30 снежня 2021 года перастала біцца сэрца выдатнага дырыжора і грамадскага дзеяча, народнага артыста Беларусі Міхаіла Антонавіча Казінца. Беларускае мастацтва панесла незаменную страту.
Старэйшына айчыннай дырыжорскай школы, Міхаіл Казінец быў адной з самых значных постацяў у гісторыі беларускага музычнага мастацтва апошніх дзесяцігоддзяў.
М.А. Казінец нарадзіўся 18 мая 1938 года ў вёсцы Цынцавічы Вілейскага раёна. Скончыў Беларускую акадэмію музыкі па класах баяна (1965) і оперна-сімфанічнага дырыжыравання (клас В. В. Катаева) (1973). З 1966 года выкладаў ў акадэміі (з 1985 па 2005 — рэктар, з 1990 года — прафесар). У 1972 годзе стаў дырыжорам, а ў 1975 годзе — мастацкім кіраўніком і галоўным дырыжорам Нацыянальнага акадэмічнага народнага аркестра Рэспублікі Беларусь імя І. Жыновіча.
Пад кіраўніцтвам М.А. Казінца аркестр дасягнуў сапраўднага росквіту. Маэстра быў першым інтэрпрэтатарам і выканаўцам мноства твораў беларускіх кампазітараў, сярод якіх такія значныя, як Кантата для хору, салістаў і народнага аркестра “Родныя песні” Ю. Семянякі, Канцэрт для фартэпіяна і народнага аркестра Г. Вагнера, “Святочная паэма” і “Юбілейная уверцюра” Я. Глебава, Канцэрт № 2 для цымбалаў і аркестра (“Памяці І. Жыновіча”) Д. Смольскага, сімфонія № 5 для народнага аркестра “Памяць Зямлі” А. Мдзівані і іншыя. Дзякуючы зацікаўленасці М.А. Казінца да творчай спадчыны У.Г. Мулявіна і ансамбля “Песняры” аркестр імя І. Жыновіча пад яго кіраўніцтвам вярнуў з нябыту самыя значныя творы буйных форм – рок-паэму І. Лучанка-У. Мулявіна “Гусляр”(2010) і рок-оперу У. Мулявіна “Песня пра долю” (2012), прэм’еры якіх сталі падзеяй нацыянальнага маштабу ў беларускім мастацтве і выклікалі шырокі грамадскі рэзананс.
На працягу многіх гадоў М.А. Казінец з’яўляўся арганізатарам і мастацкім кіраўніком сімфанічнага аркестра Акадэміі музыкі “Маладая Беларусь”, старшынёй журы Міжнароднага фестывалю “Звіняць цымбалы і гармонік”, мастацкім кіраўніком фестывалю “Беларусь – мая песня”. За шматграную творчую дзейнасць і выдатны ўклад ў развіццё беларускай і савецкай музычнай культуры маэстра Казінец быў уганараваны Дзяржаўнай прэміяй Беларусі і прэміяй “За духоўнае адраджэнне”, медалём Францыска Скарыны, Ордэнам Дружбы народаў і Ордэнам Пашаны.
Светлая памяць аб выдатным музыканце, грамадскім дзеячы і вялікім чалавеке назаўсёды захаваецца ў нашых сэрцах.
Развітанне з М.А.Казінцом адбудзецца ў філармоніі на сцэне Вялікай залы 31 снежня з 10.00 да 12.00. У 10.30 адпяванне, у 11.30 паніхіда. У 12.00 вынас цела. Пахаваюць М. А. Казінца на радзіме ў Вілейцы, як ён завяшчаў.
Поделиться ссылкой:
Падтрымаць «Народную Волю»


title: Марыя КАЛЕСНІКАВА, палітзняволеная: "Цешыць кожны новы дзень майго жыцця"

maintext:
Як вядома, кіраўнік штаба Віктара Бабарыкі на прэзідэнцкіх выбарах Марыя Калеснікава была асуджана 6 верасня 2021 года на 11 гадоў калоніі. Нягледзячы на жахлівы прыгавор, яна не губляе аптымізму, верыць у тое, што Беларусь і яе грамадзян чакаюць лепшыя часы. Вось яе нядаўняе выказванне:
– Цешыць кожны новы дзень майго жыцця. Нават у турэмнай клетцы мой свет – гэта выдатныя, дарагія мне людзі, якія хоць і далёка, але побач са мной, гэта вялікае, вечнае мастацтва, музыка, кнігі, добрыя лісты і любоў. Я дакладна ведаю, што гэтыя дзіўныя часы скончацца, а ўяўляеце, якія мы будзем шчаслівыя бачыць і абдымаць адзін аднаго?!
Поделиться ссылкой:
Падтрымаць «Народную Волю»


title: Патрэбна красці дзесьці не больш, чым можаш з’есці

maintext:
У Бабруйску мужчына ўкраў з крамы 25 палак каўбасы, але з гэтай ношай далёка ўцячы не змог…
Народ наш не любіў вякоў спакон
Пранырлівых людзей зладзейскай масці.
Пляваць яны хацелі на закон,
У іх адно жаданне – нешта ўкрасці.
Хоць куш найбольшы маюць заўсягды
Панове, што дарваліся да ўлады,
Сухімі, як гаворыцца, з вады
Часцей за ўсіх выходзяць казнакрады.
І толькі калі грошы казнакрад
«Шуфлюе» з дапамогаю лапаты
(Лапатаю загрэбці можна шмат),
Яго, магчыма, выправяць за краты.
«Бяруць сваё» і дробныя чынкі –
Лапатай не грабуць, а толькі жменяй,
Таму здабытак іх сякі-такі –
Хто болей заграбе, хто трохі меней.
А тым, хто грошы гэтак не грабе,
Ад іх не можа захлынацца ў шчасці
(І перш за ўсё, вядома, галыцьбе),
Даводзіцца, дзе можна, проста красці.
Дзяцюк якраз лічыўся галыцьбой,
Бо ён не абцяжарваўся ў рабоце.
Аднак жа і яму, само сабой,
Патрэбна мець хаця б расінку ў роце.
Дый патрабуе страўнік не расы,
Бо ад яе карысці вельмі мала,
А патрабуе страўнік каўбасы,
Дзе ўсё ў камплекце – мяса ёсць і сала.
Але ў кішэні – толькі медзякі…
Дзяцюк прыдумаў іншую праграму,
Што дапаможа жэрці ў дзве шчакі.
Каб проста ўкрасці, ён прыджгаў у краму!
Каб быў дзяцюк не гэтакі дурны,
Для блізіру купіў бы бохан хлеба,
А каўбасу засунуў бы ў штаны.
Падумала б касірка: «Гэта ж трэба –
Сапраўднае багацце ў мужыка.
Галоўнае, што мае стан рабочы…»
Ахоўнікі глядзелі б спадцішка,
Зайздросцілі б і апускалі вочы…
Ды ў краме столькі шмат было каўбас,
Што ледзьве не згіналася паліца.
Рашыў, што трэба ўкрасці і ў запас
Дый варта з сябрукамі падзяліцца.
І палку не адну, а дваццаць пяць
Засунуў у штаны, куды папала.
Не дзіўна, што змаглі яго дагнаць
З такою ношай, калі даў ён драла.
Цяпер бядуе, мусібыць, дзяцюк,
Бо не займеў ён з вылазкі карысці:
Украўшы палак больш за дваццаць штук,
Ён нават і адну не змог пагрызці…
***
Каб трапіць у калонію-турму
На тэрмін невялікі,
Казнакраду
(У рэшце рэшт не аднаму яму)
Хачу я даць карысную параду:
Калі ўчыніць намерыўся крадзеж
(А сцібрыць штось заўсёды можна дзесьці),
Крадзі не столькі, колькі панясеш,
А столькі, колькі можаш сам ты з’есці.
Пашкадаваў сына
Сказала каханаму хлопцу дзяўчына:
– Цяжарная я…
Нараджу табе сына!
Заскача ад радасці, думала, ён,
Ды толькі заплакаў амаль маладзён,
Бо добра ён ведаў па ўласным жыцці,
Як цяжка дзіцяці без бацькі расці…
Не расказвай цешчы анекдоты
Калі з цешчай жыць няма ахвоты,
Дык трымай параду ў галаве:
Не расказвай цешчы анекдоты –
Той, хто больш смяецца, больш жыве…
Пялёсткі руж
Нарэшце шлюб! Нарэшце жонка й муж!
Ды з часам (гэта помніць варта ўсё-ткі)
Раскіданыя ў вас пялёсткі руж
Ўвасобяцца ў шкарпэткі і калготкі…
Сапраўднае мастацтва
Мастак за чаркай мне прызнаўся весела,
Калі мы з ім дайшлі да панібрацтва,
Што маляваць карціны – то прафесія,
Іх прадаваць – сапраўднае мастацтва!
Досыць сказаць, што стары
Бывае, жонка мужа марна просіць
Зрабіць хоць штосьці ў хаце ці ў двары.
Не варта траціць час і нервы! Досыць
Сказаць, што ён для справы ўжо стары…
Публікацыя з № 98 газеты “Народная Воля”. Падпісацца на газету.
Поделиться ссылкой:
Падтрымаць «Народную Волю»


title: Як гаварылі нашы продкі, такім смалы заліць бы ў глоткі

maintext:
У пераходзе на станцыі метро ў Мінску раней судзімы жыхар Міханавічаў да смерці збіў 58-гадовага мінчука, які адмовіўся з ім выпіць.
У глотку заліваць «чарніла»,
Лічыў, не варта аднаму,
Каб апасля яно натхніла
Яго на «подзвігі», таму
Шукаў «таварыша» мужчына,
Хацеў «натхніцца» з ім спаўна,
Калі разжыўся нейкім чынам
На пляшку таннага віна.
Вакол людзей гурба бурліла
(Туляўся з пляшкай у метро),
Аднак ніхто заліць «чарніла»
З ім не хацеў сабе ў нутро.
Ды гэта ж проста жах дый годзе –
Няма «піткоў» ва ўсёй гурбе!
Рашыў, што можна ў пераходзе
Знайсці «таварыша» сабе,
Бо там бамжы бываюць часам,
Парой прыходзяць жабракі.
Ім, на халяву дужа ласым,
«Чарніла» бэсціць не з рукі –
Да кроплі выжлукцяць, дашчэнту…
Ды ў гэты вечар, як назло,
Якраз такога кантынгенту
У пераходзе не было.
Таго, хто трапіўся на вочы,
Рашыў узяць у абарот,
Іначай да глыбокай ночы
Заліць не зможа пойла ў рот.
– Мужык, «засадзім» грам па дзвесце! –
Стаў прыставаць ён, як смала,
І ўбок хацеў яго адвесці,
Дзе ніша нейкая была.
А той заўпарціўся, вядома:
– Ды адчапіся!
Як-ніяк,
Яму спадручней выпіць дома,
Дый не «чарніла», а каньяк.
Апойку крыўдна! За абразу
Ён палічыў адказ такі,
Стаў біць «крыўдзіцеля» адразу,
У ход пусціўшы кулакі…
Як злыдзень гэты ў раз чарговы
Сядзець адправіцца ў турму,
Дык прыйдзе, пэўна, да высновы,
Што можна піць і аднаму…
***
Так гаварылі нашы продкі
Пра выпівак у час былы:
Няхай бы лепш апойкі ў глоткі
Аднойчы залілі смалы.
Не затраты, а прыбытак
Каханку муж хацеў завесці,
Каб па-зладзейску, спадцішка
Яе «таптаць» паціху дзесьці –
Імпэт прачнуўся ў дзецюка.
А жонка ўнюхала пра гэта.
Не стала лаяцца са зла
(Яна – разумная кабета)
І так размову павяла:
– Плаціць патрэбна шмат каханцы,
Калі «таптацьмеш» усур’ёз.
А мы і так жывём не ў глянцы,
Дык не пацягнем гэты воз.
А лепей зробім па-другому:
Я завяду каханка ўсё ж.
Затрат заместа
Я дадому
Прыносіць буду нейкі грош…
Жаночая логіка
Дзіўлюся з логікі жаночай:
Знайсці дзяўчына прынца хоча,
Які на свет увесь адзін,
Затым пілуе дні і ночы,
Што не працуе, як рабочы,
Не ўколвае, як селянін.
Дабро і зло
Вопыт той набывалі вякамі,
Так заўсёды было,
Што страшней не дабро з кулакамі,
А з абдымкамі зло.
Мара памянялася
Быў інстытут студэнту домам,
І марыў стаць ён аграномам.
Ды выдаўся семестр няўдалым,
І марыць стаць ён генералам…
Што такое каханне?
Я думку вельмі слушную падкіну:
Каханне – гэта тое (без маны!),
Што звязвае мужчыну і жанчыну,
Калі ўжо апрануліся яны…
Публікацыя з № 95 газеты “Народная Воля”. Падпісацца на газету.
Поделиться ссылкой:
Падтрымаць «Народную Волю»


description: Речь идет об информационной продукции сообществ "Чкаловский | Инфо канал", "Свабодны Мінск-Мір - Чат", "Свабодны Мінск-Мір - Навіны".

title: Контент трех сообществ в Telegram признан экстремистским

maintext:
Лукашенко о санкционном противостоянии: у нас в крови нет духа войны, и не мы ее начали
Президент


title: На МТФ “Гарэлец” папоўніўся дойны статак

maintext:
Нядаўна КСУП “Аграсімвал” далучылі да КСУП “Шацк”. З Шацка на МТФ “Гарэлец” яшчэ ўвосень перавялі 330 галоў буйной рагатай жывёлы. Нягледзячы на тое, што пагалоўе павялічылася, з работай па яго ўтрыманні калектыў спраўляецца паспяхова.
У першую чаргу з шацкім пагалоўем правялі ўсе ветэрынарныя мерапрыемствы, наладзілі добрае кармленне. Сёння на МТФ “Гарэлец”, дзе ўтрымліваецца 585 галоў, у рацыёне дойнага пагалоўя сілас, сянаж, мука, шрот, канцэнтраты. У дастатку кармоў і ў цялят. Дарэчы, на МТФ “Гарэлец” сярэднясутачныя прывагі цялят у мінулым месяцы склалі 540 грамаў. А што датычыцца малака, то яго на ААТ “Слуцкі сыраробны камбінат” кожны дзень адпраўляюць каля дзвюх тон.
На ферме ўжо гатовы да зімовых маразоў: вокны ўцяплілі, у парадку сістэма водазабеспячэння, памяшканні пабялілі звонку і ўнутры. На жаль, ферма пабудавана даўно, і на ёй яшчэ шмат ручной працы.
— У нас пастаянна працуе чатыры аператары машыннага даення і адна падменная, — кажа загадчыца фермы “Гарэлец” Зінаіда Цымановіч. — Аператары Галіна Юргель і Таццяна Макеева, якія шмат гадоў аддалі працы на ферме, выйшлі на заслужаны адпачынак, але гатовы ў любы момант прыйсці на дапамогу.
Усё сваё жыццё працуе ў жывёлагадоўлі Наталля Герман. Пачынала працоўную дзейнасць ветурачом, потым перайшла аператарам. Сёння ў яе групе 52 каровы, а надоі, якія яна атрымлівае на ферме, — 4262 кіла-грамы малака ад кожнай каровы. Да таго ж, Наталля Уладзіміраўна займаецца вакцынацыяй жывёлы.
— Але больш за ўсё я люблю клапаціцца аб маленькіх цялятах, — прызнаецца жанчына. — Як дзеткі яны мяняюцца літаральна на вачах і кожны дзень прыбаўляюць у вазе, актыўна набіраючы яе да трох месяцаў.
Аператар машыннага даення Святлана Абакунчык у сакавіку вывучылася на тэхніка-асемянатара. Дапамагала ёй асвойваць новую спецыяльнасць асемянатар са шматгадовым стажам Вольга Фіневіч.
— Адразу, вядома, перажывала, што не спраўлюся, але цяпер ужо чакаем прыбаўленне — 15 цялят, — усміхаецца Святлана. — У снежні ўжо нарадзілася першае.
Святлана Абакунчык выдатна спраўляецца і з абавязкамі аператара машыннага даення: упэўнена плюсуе да мінулага года. Зараз у яе групе 48 кароў. Надой самы высокі — 4277 кілаграмаў малака ад каровы.
А яшчэ Святлана — шматдзетная маці. У яе чацвёра дзяцей. У 2014 годзе ў вёсцы Гарэлец сям’я атрымала ключы ад дома з усімі выгодамі і з задавальненнем пераехала сюды з вёскі Пцічанскае, дзе закрылася ферма.
— Я лічу, што галоўнае — гэта жаданне працаваць, — кажа Святлана Аляксандраўна. — І тады ўсё атрымаецца.
На МТФ “Гарэлец” створаны добрыя бытавыя ўмовы для работнікаў: ёсць пральная машына, халадзільнік, мікрахвалевая печ, электрачайнік. Працуе душ. Такі клопат пра жывёлаводаў стварае ў калектыве і адпаведны мікраклімат, і жаданне працаваць з большай адказнасцю. Вынікі работы сведчаць, што гэта атрымліваецца.
Што да планаў на наступны год, то загадчыца фермы адзначае, што плануецца павялічыць малочнае пагалоўе. Таксама на чарзе будаўніцтва цялятніка, разлічанага на ўтрыманне 80 галоў.
Зараз жа зімоўка праходзіць у звыклым рэжыме. Галоўнае, што нарыхтавана ўдосталь кармоў, а усё астатняе залежыць ад зладжанай працы калектыву фермы.
Анастасія ПЛЯТНЁВА.


title: Да акцыі “Нашы дзеці “ далучыліся дэпутаты сельскіх і раённага Саветаў дэпутатаў

maintext:
Што можа адчуваць маленькі чалавек, калі ў доме з’яўляюцца госці ў кампаніі Дзеда Мароза і Снягуркі? Ды яшчэ з падарункамі! Здзіўленне. Захапленне. Радасць! Менавіта для таго, каб падарыць дзецям шчаслівыя моманты ў гэтыя перадсвяточныя дні, дэпутаты Навасёлкаўскага сельскага Савета дэпутатаў на чале з выконваючай абавязкі старшыні Кацярынай Тышко ў вобразах навагодніх чараўнікоў наведваюць шматдзетныя сем’і і тыя, якія апынуліся не ў самых простых жыццёвых абставінах.
Вось і ў мінулы аўторак дэпутацкі навагодні дэсант адправіўся па маршруце Навасёлкі— вёска Яснае—вёска Бор, каб прынесці свята ў шматдзетныя сем’і Гаркуша і Халадок. Дзеці і бацькі з удзячнасцю сустракалі гасцей. Па традыцыі Дзед Мароз і Снягурка абмянялі падарункі на навагоднія вершы і шчаслівыя ўсмешкі.
— Для нас гэта традыцыйная справа, — патлумачыла выконваючая абавязкі старшыні Навасёлкаўскага сельскага Савета дэпутатаў Кацярына Тышко. — Прыемна, што ў нас ёсць памочнікі: сабраць падарункі дзецям дапамаглі фермерская гаспадарка “Юніцкага”, КСУП “Шацк”, размешчаная ў вёсцы Бор кандытарска-снэкавая фабрыка. А навагоднімі касцюмамі падзяліўся дзіцячы садок нашага аграгарадка. Прыемна, што нашы ідэі падтрымліваюць і ў раённым Савеце дэпутатаў.
Дарэчы, у гэты раз да навасёлкаўскіх актывістаў далучылася старшыня раённага Савета дэпутатаў Марыя Клімовіч. Яна павіншавала з надыходзячымі святамі дзяцей і іх бацькоў, пажадала ім шчасця і дабрабыту.
Да акцыі «Нашы дзеці» далучыліся дэпутаты Блонскага сельскага Савета дэпутатаў.
Наталля ВАСІЛЬЕВА.


title: Фестываль “Напеў зямлі маёй” сабраў удзельнікаў з усіх рэгіёнаў Міншчыны

maintext:
Фестываль “Напеў зямлі маёй”, які сёння ў сямнаццаты раз праходзіць на сцэне Пухавіцкага раённага цэнтра культуры, называюць самай знакавай падзеяй у культурным жыцці Міншчыны. Па традыцыі, ён сабраў удзельнікаў з усіх рэгіёнаў сталічнай вобласці.
Начальнік галоўнага ўпраўлення культуры Мінскага абласнога выканаўчага камітэта Алла Шахоцька.
– Я з асаблівай радасцю вітаю ўдзельнікаў XVII Абласнога фестывалю народнай творчасці “Напеў зямлі маёй”. Міншчына багатая на людзей, на падзеі, на традыцыі. І фестываль кожны раз дэманструе гэта. У мінулым годзе, нажаль, конкурс не адбыўся. Таму ўсе калектывы Мінскай вобласці з асаблівымі пачуццямі чакалі гэтай падзеі. З кожным годам фестываль становіцца ўсё больш прафесійным. Нашы творчыя калектывы шукаюць новыя падыходы для таго, каб здзівіць і гледачоў, і журы. Спадзяюся, што сёння на сцэне мы ўбачым яскравыя і таленавітыя праграмы. Я дзякую журы за тое, што гэты дзень яго члены праводзяць на Міншчыне. Я ўпэўнена, што думкі, якія сёння выкажуць прафесіяналы, і адзнакі, якія яны паставяць, пасадзейнічаюць творчаму росту аматарскіх калектываў.
Фестываль сёння праходзіць у крыху незвычайным фармаце. У зале, дзе адбываюцца выступленні, амаль няма гледачоў. На гэта паўплывала эпідэміялагічная абстаноўка. Па той жа прычыне ўсіх удзельнікаў падзялілі на тры групы па восем калектываў: яны выступаюць і адразу ад’яджаюць дадому.
Але на святочны настрой гэта не ўплывае. Свае праграмы ўжо прадставілі творчыя калектывы з Дзяржынскага, Крупскага, Нясвіжскага, Вілейскага, Салігорскага, Валожынскага, Пухавіцкага раёнаў і горада Жодзіна. Усе выступленні былі прысвечаны роднай Беларусі, яе традыцыям. І ў кожнай праграме былі моманты, якія заварожвалі.
Другую частку фестывальнай праграмы склалі нумары, падрыхтаваныя творчымі калектывамі Уздзенскага, Бярэзінскага, Лагойскага, Капыльскага, Любанскага, Маладзечненскага, Старадарожскага і Сталбцоўскага раёнаў. Са сцэны прагучалі творы на ваенную тэматыку, жартоўныя беларускія песні, Сапраўдны гімн хлебу падрыхтавалі артысты з Любаншчыны. А выступленне творчых калектываў з Лагойска ўпрыгожыла лазернае шоў.
Наталля ПАРХОМЧЫК.
Фота: Станіслаў БЕЛАВУСАЎ.


authors: Максммчиков Владимир Михайлович

title: Падарыць цяпло душы

maintext:
У гэтыя дні працягваецца рэспубліканская акцыя “Нашы дзеці”. У яе рамках напярэдадні Новага года намеснік старшыні райвыканкама Наталля Чарнышова, загадчык ДУ «Пухавіцкі раённы вучэбна-метадычны кабінет» Алена Рымашэўская і дырэктар ДУА «Сярэдняя школа №1 пасёлак Дружны» Лілія Шчаглова наведалі сям’ю Наталлі Алхіменкавай, якая жыве ў пасёлку Дружны.
Наталля Міхайлаўна адна выхоўвае траіх сыноў. Саша вучыцца ў філіяле ДУА «Чэрвеньскі прафесійны будаўнічы ліцэй», Кірыл ужо школьнік, а маленькі Арцёмка толькі пайшоў у дзіцячы садок. Вядома ж няпроста адной гадаваць дзяцей. Але Наталля стараецца каб яе сыны не адчувалі не ў чым патрэбы.
З якой радасцю і ўдзячнасцю яна сустрэла прадстаўнікоў мясцовай улады, якія завіталі да яе сям’і не толькі з навагоднімі віншаваннямі, але і падарункамі. Такая ўвага улады дае ўпэўненасць, што нават трапіўшы ў цяжкую жыццёвую сітуацыю, Наталля не застаецца сам на сам са сваімі праблемамі.
Анастасія ПЛЯТНЁВА.


authors: Максммчиков Владимир Михайлович

title: Пухавiцкiя навiны. Пуховичские новости. Марьина Горка. Новости Марьиной Горки

maintext:
Аддзяленне прытулку ДУА «Пухавіцкі раённы сацыяльна-педагагічны цэнтр» у аграгарадку Дубраўка наведалі прадстаўнікі раённых службаў і арганізацый: райвыканкама, пракуратуры, раённага аддзела па надзвычайных сітуацыях, раённага аддзела ўнутраных спраў, упраўленне па адукацыі, спорце і турызме райвыканкама і дабрачыннай арганізацыі.
Зараз у прытулку знаходзяцца шасцёра дзяцей. Самаму малодшаму з іх – тры гады. Дзеці тут знаходзяцца часова, пакуль вызначыцца іх далейшы лёс і работнікі прытулку робяць усё каб яны не адчувалі сябе пакінутымі. Дзеці чакалі гасцей і падрыхтавалі святочную праграму. Па традыцыі каля ёлкі з задавальненнем танцавалі з Дзедам марозам і Снягуркай, а пасля з радасцю атрымалі падарункі.
Як адзначыў намеснік старшыні райвыканкама Дзяніс Шырокі, гэта добра, што напярэдадні такога чароўнага свята як Новы год, дарослыя наведваюць такую установу і дораць дзецям хвіліны радасці, веру ў навагоднюю казку і адчуванне, што ўсё ў іх жыцці наладзіцца.
Анастасія ПЛЯТНЁВА.


maintext:
Пачалася падпіска на газету “Пухавіцкія навіны” на I квартал 2022 года.
Кошт індывідуальнай падпіскі на 1 месяц складае 7 рублёў 50 капеек, электроннай — 4 рублі, ведамаснай — 17 рублёў.
Працягваецца таксама і падпіска на снежань месяц бягучага года. Кошт яе складае адпаведна па відах: 7 рублёў, 3 рублі 90 капеек, 16 рублёў 50 капеек.
Аформіць падпіску можна ў паштовых аддзяленнях і ў паштальёнаў, а таксама на сайце газеты www.gorka.by


authors: Максммчиков Владимир Михайлович

title: Навагоднія цуды - Пухавiцкiя навiны. Пуховичские новости. Марьина Горка. Новости Марьиной Горки

maintext:
У раённым цэнтры культуры прайшло навагодняе мерапрыемства «Цуды пад новы год», на якім сабраліся лепшыя вучні ўсіх 26 устаноў адукацыі нашага раёна. Гэта пераможцы раённых, абласных, рэспубліканскіх алімпіяд, творчых конкурсаў, спартыўных спаборніцтваў і дзеці са шматдзетных сем’яў. У гэты ж дзень мерапрыемства прайшло і для дзяцей-інвалідаў, дзяцей з прыёмных, апякунскіх сем’яў. Для іх працаўнікі раённага цэнтра культуры падрыхтавалі інтэрактыўнае мерапрыемства і навагоднюю казку «Выкрадальнікі часу», якія вельмі спадабаліся дзецям.
Старшыня раённага выканаўчага камітэта Віктар Каляда павіншаваў хлопчыкаў і дзяўчынак з самым чароўным надыходзячым святам і ўручыў навагоднія падарункі. — У гэтай зале сабраліся адны з самых лепшых дзяцей нашага раёна: наймацнейшыя спартсмены, самыя таленавітыя артысты, выдатнікі вучобы, пераможцы алімпіяд, — адзначыў Віктар Міхайлавіч.— Мне вельмі прыемна, што такіх дзяцей у гэтай зале вельмі шмат. Вялікі дзякуй за вашыя старанні і поспехі. Я ўпэўнены, што вы будзеце годнымі грамадзянамі нашай Рэспублікі Беларусь.
Анастасія ПЛЯТНЁВА.


authors: Николай Бабинич

title: Спяшайцеся падпісацца на газету “Пухавіцкія навіны” на I квартал 2022 года

maintext:
Ідзе падпіска на газету “Пухавіцкія навіны” на I квартал 2022 года
Кошт індывідуальнай падпіскі на 1 месяц складае 7 рублёў 50 капеек, электроннай — 4 рублі,
ведамаснай — 17 рублёў.
Аформіць падпіску можна ў паштовых аддзяленнях і ў паштальёнаў, а таксама на сайце газеты www.gorka.by


authors:
Владимир Eвтушенко
Nikolai Baranixin

description: Намеснік дырэктара па вучэбнай рабоце Брожскай сярэдняй школы Ірына Міхайлаўна Жураўлёва стала пераможцай абласнога конкурсу ´Эфектыўная мадэль метадычнай работы´ - заваявала два дыпломы 2-й ступені ў намінацыях ´Апісанне сістэмы метадычнай работы ва ўстанове адукацыі´ і ´Распрацоўка метадычнага - 29 декабря - 43367652914 - Медиаплатформа МирТесен

title: Педагогі пацвердзілі прафесійнае майстэрства.


description: Як паведамілі ва ўпраўленні па працы, занятасці і сацыяльнай абароне райвыканкама, за студзень-лістапад сёлетняга года пры садзеянні службы занятасці ў Бабруйскім раёне працаўладкаваны 26 чалавек, у тым ліку 52 беспрацоўных.Для арганізацыі ўласнай справы са сродкаў бюджэту дзяржаўнага - 11 декабря - 43008541749 - Медиаплатформа МирТесен

title: Пры дапамозе службы занятасці ў Бабруйскім раёне за 11 месяцаў працаўладкаваны 261 чалавек.


description: Максім Багдановіч - наш гонар і наш боль... Ён шмат зрабіў, а мог бы зрабіць яшчэ болей... Лёс адмерыў яму няпоўныя 26 год, адарваў ад роднай краіны на доўгі час у самым маленстве, але падарыў талент да пісьменства і магчымасць набыць сапраўдных сяброў на сапраўднай Радзіме.У час літаратурнай - 10 декабря - 43328824816 - Медиаплатформа МирТесен

title: Паэт красы і гармоніі

maintext: Максім Багдановіч - наш гонар і наш боль. Ён шмат зрабіў, а мог бы зрабіць яшчэ болей. Лёс адмерыў яму няпоўныя 26 год, адарваў ад роднай краіны на доўгі час у самым маленстве, але падарыў талент да пісьменства і магчымасць набыць сапраўдных сяброў на сапраўднай Радзіме.


description: У межах рэспубліканскай навагодняй дабрачыннай акцыі ´Нашы дзеці´, якая стартавала 4 снежня і будзе доўжыцца да 4 студзеня, Осаўскі вучэбна-педагагічны комплекс дзіцячы сад-сярэдняя школа наведалі Міністр па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь Сяргей Анатольевіч Налівайка і старшыня аб´яднанай - 26 декабря - 43476947765 - Медиаплатформа МирТесен

title: Міністр па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь наведаў Осаўскі ВПК.


description: 3 декабря - Международный день инвалидовЗ Сашам Скробатавым сустракаемся ў раённым Цэнтры сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва на вул. Чангарскай, 8/25 у Бабруйску, куды ён літаральна штодня ў будзень наведваецца з вёскі Барак, што прыкладна ў 20 кіламетрах ад райцэнтра.Юнаку 24 гады, ён інвалід - 7 декабря - 43617231464 - Медиаплатформа МирТесен

title: Месца, дзе Саша адчувае сябе ўтульна.


description: Казка - гэта цэлы свет, свет творчасці, радасці і дзяцінства. Вымаўляючы гэтае слова, чалавек незаўважна для сябе самога пераносіцца ў чароўнае...Беларускай казцы быў прысвечаны літаратурны ўрок ´Беларуская казка - розуму падказка´, які прайшоў у дзіцячай бібліятэцы №6 імя М. Астроўскага, у рамках - 23 декабря - 43907875514 - Медиаплатформа МирТесен

title: Медиаплатформа МирТесен


description: Вынікі работы жывёлагадоўчай галіны за кастрычнік і 0 месяцаў года падвялі сёння ў раёне. Удзел у нарадзе прынялі намеснік старшыні камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Магілёўскага аблвыканкама Уладзімір Капусцін, генеральны дырэктар Магілёўскага дзяржплемпрадпрыемства Вадзім Лугавы, - 11 декабря - 43825143162 - Медиаплатформа МирТесен

title: У Бабруйскім раёне падвялі вынікі работы жывёлагадоўлі за 10 месяцаў

maintext: Вынікі работы жывёлагадоўчай галіны за кастрычнік і 0 месяцаў года падвялі сёння ў раёне. Удзел у нарадзе прынялі намеснік старшыні камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Магілёўскага аблвыканкама Уладзімір Капусцін, генеральны дырэктар Магілёўскага дзяржплемпрадпрыемства Вадзім Лугавы, старшыня Бабруйскага райвыканкама Аляксандр Сухадольскі.


description: Выдатна, калі адраджаюцца і падтрымліваюцца традыцыі беларускага народа. Са школьных гадоў дзеці бачаць, чуюць і самі ўдзельнічаюць у мерапрыемствах, звязаных з беларускай культурай, побытам, кухняй.На гадзіну беларускай культуры ´Стравы нашых продкаў´, якая адбылася ў дзіцячай бібліятэцы №6 імя - 19 декабря - 43501062876 - Медиаплатформа МирТесен

title: Стравы нашых продкаў


authors:
Артем Черников
Ирина Халип
Владимир Халип
Андрей Санников

maintext:
Арцыбіскуп Кандрусевіч: Збаўца, падымі сваю руку і благаславі нашу Бацькаўшчыну Беларусь 1 27.12.2021, 12:22
1,238
Арцыпастар пажадаўшы беларусам напоўненых Божаю ласкаю святаў і шчаслівага Новага Года.
Увечары 24 снежня цэлебрацыю святой Імшы Пастэркі ў касцёле святога Сымона і святой Алены ў Мінску ўзначаліў арцыбіскуп эмерыт Тадэвуш Кандрусевіч, піша catholic.by.
На пачатаку ўрачыстай літургіі ў зацямнёнай святыні два кантары ад алтара праспявалі спеў Абвяшчэння Нараджэння Пана, пасля чаго фігурка Немаўляткі Езуса была працэсійна пранесена з алтара да ясляў перад касцёлам. Арцыбіскуп Кандрусевіч здзейсніў благаслаўленне ясляў, і пад спеў традыцыйных калядак працэсія вярнулася ў святыню.
У гаміліі арцыпастыр, узгадваючы цуд Божага Нараджэння, закрануў праблему прыняцця Езуса сучасным чалавекам.
Іерарх нагадаў, што Божае Нараджэнне з’яўляецца самым вялікім парадоксам у гісторыі чалавецтва.
«На працягу тысячагоддзяў людзі чакалі прыйсця Збаўцы, а калі Ён, нарэшце, прыйшоў, то Яму не знайшлося месца. Прыйшоў да сваіх, але свае Яго не прынялі. Толькі Бэтлеемскія пастухі і Мудрацы з Усходу пачулі плач Бэтлеемскага Немаўляці і паспяшаліся прывітаць Яго. Дзякуючы таямніцы Богаўцелаўлення пастухам і мудрацам аб’явілася дабрыня і любоў Бога. Яны сталі першымі апосталамі і распавялі тагачаснаму свету пра цуд Бэтлеемскай ночы», — адзначыў арцыбіскуп эмерыт.
Ён дадаў, што Сын Божы прыйшоў у свет, каб вярнуць яму першапачатковую прыгажосць і аднавіць годнасць чалавека як Божага стварэння.
«Таямніца Богаўцелаўлення змяніла ход гісторыі. Яна заклікае нас з удзячнасцю прыняць гэты нябесны дар Божай любові і дзяліцца ім з іншымі з мэтай вырашэння шматлікіх сучасных праблем.
Гэта вельмі важна ў час, калі па прычыне адыходу ад Божага закону і маральных прынцыпаў нашае грамадства падзелена непаразуменнямі, узаемнымі абвінавачваннямі, адсутнасцю духа пакаяння і ўзаемнага прабачэння, культуры пашаны ў міжчалавечых адносінах, неадпаведным разуменнем свабоды», — падкрэсліў заслужаны іерарх.
«Трэба бачыць і прыняць святло Хрыста, каб яно ззяла ў нашых сэрцах і стала суцяшэннем і надзяй для нашай Бацькаўшчыны ў гэты складаны час яе гісторыі.
Неабходна вярнуцца да маральных прынцыпаў, якія гарантуюць дасягненне такога пажаданага паяднання і супакою. Сапраўдны і трывалы мір наступіць толькі тады, калі кожны дзень нашага жыцця стане Божым Нараджэннем», — сцвердзіў арцыпастыр.
Сваю гамілію ён завяршыў кароткай малітвай: «Божае Немаўлятка, падымі сваю руку і благаславі нашу Бацькаўшчыну Беларусь. Няхай дух узаемнай любові і прабачэння, дух міру і дабра, а таксама Божая ласка спадарожнічаюць нам на святы Божага Нараджэння і ў надаходзячым Новым годзе».
Арцыбіскуп Кандрусевіч сімвалічна падзяліўся з вернікамі аплаткай на знак еднасці, а напрыканцы Імшы традыцыйна на розных мовах павіншаваў усіх прысутных у Чырвоным касцёле і тых, хто яднаўся з імі з дапамогай анлайн трансляцыі, пажадаўшы ім напоўненых Божаю ласкаю святаў і шчаслівага і мірнага Новага Года.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Ирина Халип
Владимир Халип
Андрей Санников
Леонид Невзлин

description: Фотарэпартаж.

maintext:
Як праходзіла набажэнства на Свята Божага Нараджэння ў Баранавічах 25.12.2021, 22:19
Фото: intex-press.by
Фотарэпартаж.
У ноч на 25 снежня вернікі рыма-каталіцкай, грэка-каталіцкай канфесій і пратэстанты адзначаюць Свята Божага Нараджэння. Intex-press у гэтую ноч пабывала на святочнай службе ў касцёле Святога Зігмунда.
Дзень 24 снежня ў каталікоў называецца Вігілія, што ў перакладзе з лацінскага азначае «начное чуванне». Цэлы дзень трымаюць строгі пост. Потым, калі ўзыходзіць на небе першая зорка, вернікі збіраюцца ў сямейным коле на постнай вячэры — Куцці.
За сталом яны дзеляцца адзін з адным хлебам, як правіла – гэта аплаткі, якія сабраныя ламаюць і просяць прабачэння за крыўды і віншуюць адзін аднаго са святам. Пазней вернікі ідуць на ўрачыстую імшу ў храм.
Паводле каталіцкіх канонаў, на ёй святары спачатку апрануты ў фіялетавыя адзенні, а потым мяняюць іх на белыя – гэты колер лічыцца сімвалам чысціні і бязгрэшнасці зачацця Хрыста. Напрыканцы службы ў храм выносяць яслі з фігуркай Дзіцятка Езуса.
Фото: intex-press.by
Фото: intex-press.by
Фото: intex-press.by
Фото: intex-press.by
Фото: intex-press.by
Фото: intex-press.by
Фото: intex-press.by
Фото: intex-press.by
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Андрей Санников
Леонид Невзлин
Ирина Халип
Игорь Лосик

maintext:
Францішак Жылка: Беларускi народ заўсёды будзе дамагацца вольнасці і свабоды 21.12.2021, 22:47
Францішак Жылка
Беларусь не можа быць расійскай калоніяй – гэта ўжо не ўспрымаецца народам.
Сталічнаму прадпрымальніку Францішку Жылку варта было б прысвоіць ганаровае званне акадэміка млыназнаўства. Мала таго, што ён аднавіў стары млын у родным мястэчку Жодзішкі на Смаргоншчыне, дык яшчэ і напісаў кнігу «Млыназнаўства ў Беларусі: гісторыя і сучаснасць», якая была нядаўна прэзентавана ў Нацыянальнай бібліятэцы. Выхад кнігі супаў з 70-годдзем аўтара, з якім «Народная воля» пагутарыла не толькі пра яго захапленне старымі млынамі.
– Спадар Францішак, адкуль у вас, паспяховага прадпрымальніка, такая цікавасць да старых млыноў?
– Ну, я ўсё ж па адукацыі інжынер-механік, скончыў у свой час Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі. А млын – гэта найперш механізм. Да таго ж млын я ў дзяцінстве заўсёды меў перад вачыма – мой дзед па маці меў свой млын у мястэчку Жодзішкі (цяпер гэта Смаргонскі раён), які належаў нашай сям’і да 1951 года. Калі ў 1943-м дзядуля памёр, млынарамі сталі яго сыны. Наш млын працаваў штодня з раніцы да вечара. Я, малы, заглядваў туды і цікаваў, што там за звер такі сядзіць і раве, ажно сцены калоцяцца.
– У вашай сям’і пры савецкай уладзе было сваё прыватнае прадпрыемства?
– Так, пакуль у Жодзішках не арганізавалі калгас. Тады адразу млын у нас забралі. Але ні дзядуля, ні бабуля, ні мае бацькі ў калгас так і не пайшлі. Тата працаваў у Жодзішкаўскай МТС, а маці – у бальніцы. Я нарадзіўся ў засценку Стаўбуцева непадалёк ад Жодзішак. У нас там было паўтара гектара зямлі, вялікі сад. Брат майго дзядулі Фелікс Жылка трапіў пад раскулачванне і быў сасланы на 10 гадоў у Сібір.
– Вы той спадчынны млын аднавілі – ён і муку меле, і як музей працуе. Як вы адважыліся на такое рызыкоўнае капіталаўкладанне?
– Тут цэлая гісторыя. Аднойчы я быў на фэсце ў Жодзішках – дзядзькі запрасілі на дзень Святой Ганны. Выпілі па чарцы за абедам, і яны пачалі мне скардзіцца, што прападае іхні млын. Ледзь не слёзы лілі! І я, выпіўшы, сказаў: «Не перажывайце, я выкуплю будынак у калгаса і аднаўлю нашу спадчыну». Хоць, зазначу, калгас у нас той млын дарма забраў. Назаўтра я працверазеў, успомніў учарашнюю размову, схадзіў паглядзець на той млын… Але слова трэба было трымаць – гэта маё пажыццёвае правіла.
– І колькі часу пайшло ў вас на аднаўленне?
– Больш за год. Выкупіў я будынак за суму, эквівалентную 1000 доларам (у 1996 годзе гэта былі добрыя грошы). Калгас вывез адтуль усё, адны сцены засталіся. Я чуў, як калгасны інжынер казаў: «Не пакідайце нічога, нават металалому, каб Жылка не разбагацеў». Усё давялося рабіць з нуля – і турбіны, і жорны. На адкрыццё шмат людзей сабралася, ксёндз жорны асвяціў, каб добра малолі. Гадоў дзесяць (з 1997-га) мы працавалі ў дзве змены. Потым, як вы помніце, па Беларусі пракацілася «афрыканская чума», людзі свіней парэзалі. Я лічу, што «чуму» тую прыдумалі, каб не было канкурэнцыі свінаадкормачным комплексам. У нас там каля Жодзішак таксама такі комплекс ёсць. Сёння млын наш працуе толькі дзве гадзіны ў дзень.
– Млын як спадчына, як памяць пра дзяцінства – гэта зразумела. Але ж вы напісалі цэлую млынарскую энцыклапедыю, аб’ехаўшы дзеля гэтага ўсю Беларусь. Ці шмат па краіне ў вас паслядоўнікаў?
– Адноўленыя млыны вельмі рэдка сустракаюцца, хоць ёсць такія, што ў нядрэнным стане. Хай бы аддалі будынкі людзям – пад жыллё, пад музеі. Хай бы ў кожным раёне было хоць бы па адным млыне, каб было што дзеткам паказаць. Бо што такое млын для чалавецтва? Памол – не галоўная яго функцыя. Ён выкарыстоўваўся шырока як механізм, рухавік, які даваў энергію для розных прадпрыемстваў па вырабе пораху, шкла, тканіны, паперы і г.д. Прычым энергія была дармавая – кола круціла вада. Ад млынарскага кола і пачаўся ўвесь тэхнічны прагрэс. Запэўніваю вас: без яго ў нас сёння не было б ні самалётаў, ні камп’ютараў.
– У вашай кнізе безліч малавядомых фактаў. Аказваецца, самы высокі чалавек у свеце – беларус Фёдар Махноў (1878–1912) – таксама быў млынаром.
– Так, ён меў млын на рэчцы Заронаўка (цяпер Віцебскі раён). Махноў быў добрым гаспадаром. Паездзіўшы па свеце, ведаў толк у механізмах, завозіў абсталяванне з Германіі. Пры сваім росце 2 метры 85 сантыметраў і апетыт меў неблагі: на сняданак з’ядаў 20 яек, 8 буханак белага хлеба з маслам і выпіваў 2 літры гарбаты, на абед – 2,5 кілаграма мяса, кіло бульбы, запіваў трыма літрамі піва.
– Пры такім рацыёне мог бы і сам жорны круціць… У Беларусі каля 20.000 пераважна малых рэчак. Дык можа, нам не АЭС трэба было будаваць, а вадзяныя млынкі-электрастанцыі паўсюль ставіць? І танна, і экалагічна.
– Для такіх млынкоў вялікія рэкі і не патрэбны. Энергія вадзянога кола – стабільная крыніца, фактычна вечны рухавік. Гэта не вятрак, для якога патрэбна вялікая сіла ветру. І такіх колаў у Беларусі было некалі вялікае мноства. На жаль, цяпер ад старых млыноў засталіся пераважна руіны. Рачныя берагі пазарасталі хмызняком, травой, каровы там не пасвяцца, у вёсках іх амаль ніхто не трымае. Прадзіраешся па такім беразе і раптам натрапляеш на лежбішча дзікоў.
– О, яны могуць напасці на чалавека! Між іншым, адзін з князёў Сапегаў у Заходняй Беларусі загінуў ад клыкоў раз’юшанага дзіка. Вы хадзілі з дубальтоўкай?
– У мяне яе няма, я ж не паляўнічы. Ідучы, я стараўся як мага больш шумець – вершы голасна чытаў, песні спяваў. Бачыў аднойчы, як дзікі на жыватах з’язджалі з крутога ўзгорка – уцякалі. А яшчэ ў пошуках мне замінала крапіва. Жонка, пабачыўшы мяне, усяго пакусанага крапівой, смяялася: «Вось і добра, затое рэўматызму не будзе».
– Дарэчы, як яна ставіцца да вашых захапленняў? Не было такога, што вас да старых закінутых млыноў цягне, а яе, напрыклад, у Егіпет?
– Жонка мяне разумее. Дарэчы, яе дзявочае прозвішча – Мельнік. Праўда, мы пазнаёміліся, калі я яшчэ млынамі не цікавіўся. Спачатку яна мяне можа адгаворваць ад нечага, але калі бачыць, што рашэнне прынята, то згаджаецца. І пацярпець можа. Калі я ў 1993 годзе сваё прадпрыемства арганізаваў, то гады два дадому грошай не прыносіў. Жылі на заробак жонкі. А мой ішоў на зарплату людзям, якія са мной працавалі, на паўсядзённыя расходы.
– А ў сэнсе моўным жонка таксама ваш аднадумца?
– Спачатку яна па-беларуску не гаварыла, хоць яе бацька быў настаўнікам беларускай мовы. А потым нічога, навучылася. Не трэба нам, беларусам, ад мовы роднай адракацца. Ні ў якім разе. Мае дзяды-прадзеды ўсе па-беларуску гаварылі. І сёння трэба заахвочваць людзей да роднай мовы. Скажам, у нашай стаматалагічнай лякарні для беларускамоўных пацыентаў 5 адсоткаў зніжка.
– А як вы іх правяраеце? «Добры дзень» і «да пабачэння» дастаткова для зніжкі?
– Не, недастаткова. Пры размове з адміністратарам і лекарам усё высвятляецца.
– Не было выпадкаў, што пацыенты кляўзы на вас пісалі за гэта?
– За гэта – не было. А чаго пісаць? Іх жа ніхто не прымушае па-беларуску размаўляць. Хай па-руску ці па-англійску размаўляюць – мы зразумеем. Але зніжак не будзе.
– Я паглядзеў ролік у інтэрнэце – млын у Жодзішках адкрываўся пад песню «Магутны Божа». Сёння яна стала ледзь не экстрэмісцкай, яе не рэкамендуецца спяваць у храмах…
– Глупства гэта несусветнае! Гэта вельмі душэўная, патрыятычная і агульнахрысціянская песня. Там ідзе праслаўленне Беларусі, жадаецца ёй працвітання, намалотаў збожжа. Звязаўшыся з млынамі, я заўсёды перажываў, каб у нашай краіне быў добры ўраджай, каб больш зерня людзі везлі малоць. Не разумею, у чым тут экстрэмізм? Каму ў галаву прыйшло забараняць такую песню? Але тут няма ліха без дабра. Заўсёды да нечага забароненага праяўляецца большая цікавасць. У свой час «Магутны Божа» разглядаўся як варыянт гімна незалежнай Беларусі. І, на маю думку, добры быў бы гімн.
– Ваш славуты аднафамілец Уладзімір Жылка, загублены ў часы сталінскага тэрору, пісаў нібы пра час сённяшні: «Трываць жа болей немагчыма / І сцерпець болей немага: / Народ, Свабода і Радзіма – / На ўсё прыйшла свая чарга». За гэтыя каштоўнасці беларусы сёння сотнямі ідуць у турму. Вы за ўсім гэтым з якім пачуццём назіраеце?
– Тое, што ў Беларусі адбываецца апошнім часам, гэта ненармальна, так не павінна быць. Кругом «здраднікі»… А беларусы, на маю думку, у пераважнай большасці патрыёты сваёй краіны. Не важна, хто яны па нацыянальнасці, рускія, палякі ці яўрэі, усе – грамадзяне Рэспублікі Беларусь. Мне часта даводзіцца сустракацца з рознымі людзьмі, і пры размовах яны за незалежнасць Беларусі. Беларусь не можа быць расійскай калоніяй – гэта ўжо не ўспрымаецца народам. Ён заўсёды будзе дамагацца вольнасці і свабоды.
– Вы так лёгка абыходзіцеся з паняткам «народ». А ён, трэба прызнаць, розны.
– Так у любым народзе ёсць невялікая частка, якая, што называецца, сабе наўме. Гэта як у вуллі трапляюцца трутні, якія прыгрэліся паміж працавітых пчол і жывуць паціху за іх кошт. Так ёсць і будзе заўсёды. Але, калі браць увогуле, беларусы – вельмі адукаваны і гаспадарлівы народ. І вялікая колькасць млыноў (я іх аб’ехаў каля 200) таксама пра гэта сведчыць. Паўтаруся: млынарскі падворак – гэта было самае тэхналагічна развітае месца, там і палітычныя пытанні абмяркоўваліся. А колькі наша зямля дала навукоўцаў, сусветна вядомых фізікаў, прэзідэнтаў замежных краін, праграмістаў!
– Праўда, часцей яны працавалі (і сёння працуюць) на іншыя дзяржавы.
– Уся бяда ў тым, што палітыка нашай дзяржавы такая, што не дазваляе рэалізавацца ў сваёй краіне, і людзі з’язджаюць. Думаеце, мне не прапаноўвалі? Мне з Расіі на пачатку 2000-х паступалі выгадныя прапановы адкрыць там фабрыку па вырабе абутку для коннікаў. У Расіі безліч конна-спартыўных баз, без працы я дакладна не сядзеў бы. Але я стварыў такое прадпрыемства ў Беларусі, прычым з нуля, мне ніхто не дапамог, і я не магу ехаць некуды за доўгім рублём. Мне Беларусь, груба кажучы, не па барабане.
– Я паглядзеў у інтэрнэце – скураны абутак ад ТАА «ФРА-МІЛ» вельмі цэніцца.
– А пачыналі з нуля. Я нават ніводнага крэдыту ў дзяржавы не ўзяў. Не было ні тэхналогій, нічога. І ніколі не было. У савецкія часы такі абутак прывозіўся з падмаскоўнага горада Клін. На пачатку 1990-х там усё развалілася і ўжо не наладзілася. І вось мяне агітавалі. А мы робім абутак не толькі для коннікаў. Выконваем часам эксклюзіўныя заказы. Скажам, абувалі роту ганаровай варты Крамля. І расіяне прызнаваліся, што ніколі не мелі такога выдатнага тавару – і па фасоне, і па эстэтыцы, і па якасці. Прэзідэнцкі матацыклетны эскорт у Беларусі таксама ў нашых ботах. Помню, прыехаў у нашу краіну туркменскі прэзідэнт, убачыў наш эскорт і адразу папрасіў вырабіць боты і для свайго эскорту. Мы зрабілі. Але зрабілі тут. Патрыятызм для мяне не пустое слова. І такіх, як я, прадпрымальнікаў тысячы.
– Але тысячы за апошні год выехалі з краіны.
– І гэта найлепшыя бізнесоўцы – самыя энергічныя людзі, яны ніколі не будуць «трутнямі». Хацелася б, каб гэты выезд нарэшце спыніўся. Усё заканчваецца, зіма змяняецца вясной, ноч – раніцай. Сітуацыя палітычная і эканамічная ў Беларусі будзе мяняцца ў лепшы бок, я ў гэтым перакананы. Хоць мы і прывязаны да Расіі эканамічна не адзін дзясятак гадоў, прывязку гэту можна паціхеньку развязваць і будаваць самастойную краіну. Нам трэба не прывязвацца да танных падачак, а браць за прыклад паспяховыя краіны. Напрыклад, японцы працуюць да 15 гадзін у суткі, там адпачынак мала хто бярэ. А ў Японіі, як і ў нас, няма ні нафты, ні газу. І нічога, жывуць – дай Бог кожнаму.
– Вы не баіцеся, што заўтра пэўныя службы могуць прыйсці і да вас? Ці тое, што вы пашылі боты для прэзідэнцкага эскорту, вас прыкрывае?
– Нічога нас не прыкрывае. Страх заўсёды прысутнічае. Сёння ніхто не застрахаваны, да любога могуць прыйсці, знайсці прычыну і пакараць. Ну, няхай прыйдуць, хай забяруць прадпрыемства. Хай самі паспрабуюць боты вырабляць… Была адна кампанія, якая палічыла, што боты шыць вельмі лёгка. Забрала загадчыцу майго атэлье, некалькі рабочых, нашы лякалы скрала. І што? Праз 5 гадоў збанкрутавала. А мы працуем. І 2 гады наша кампанія ТАА «ФРА-МІЛ» вісела на дошцы гонару Савецкага раёна. Мы спраўна плацім падаткі. У мяне такі прынцып быў заўсёды: першае – заплаціць падаткі, другое – выдаць заробак, а ўсё астатняе – як атрымаецца.
– То віншую вас з нядаўнім юбілеем і жадаю, каб на ўсіх вашых «млынах» было заўсёды завозна і прыбыткова! І знаходзіўся час на стварэнне новых кніг!
– Дзякуй вялікі! У мяне гэта як пойдзе. Калі ўсталёўваў памятны камень па славутым фатографе Яну Булгаку, пабачыў – няма пра яго папулярнай кніжкі, людзі слаба ведаюць. Сеў і напісаў. Была ў нас пілігрымка па Вяллі – таксама натхніўся, выйшла кніга краязнаўчых нарысаў. Млын аднавіў – і цэлая энцыклапедыя атрымалася. А на сваёй радзіме збудаваў капліцу ў стылі барока XVII стагоддзя – цалкам з камення. Добра падабраны камень – вечны матэрыял. Ды і Хрыстос нарадзіўся ў каменнай скале. 500 гадоў будзе стаяць капліца, вока радаваць, нагадваць, што і Беларусь – вечная.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Владимир Халип
Андрей Санников
Леонид Невзлин
Ирина Халип

maintext:
Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі Юзаф Станеўскі напярэдадні Божага Нараджэння звярнуўся з пастырскім пасланнем да беларусаў 2 23.12.2021, 13:15
Біскуп Юзаф Станеўскі
Арцыбіскуп заклікаў да духоўнага адраджэнне ўсяго грамадства.
Пастырскае пасланне арцыбіскупа Юзафа Станеўскага на Нараджэнне Пана 2021 года апублікавала krynica.info:
— Умілаваныя браты і сёстры! Наш адвэнтавы шлях новага літургічнага года завяршыўся. Перад намі — святы Божага Нараджэння, пасля якіх мы сустрэнем новы каляндарны 2022 год — год, што распачаў свой адлік ад Нараджэння Езуса Хрыста.
Праз літургічныя чытанні да свята Нараджэння Пана нас вялі прарок Ісая, святы Ян Хрысціцель, апостал Павел, а каля брамы надыходзячых святаў літургія набліжае нам Марыю, Маці Месіі — Абранніцу Бога, і святога Юзафа, апекуна Пана Езуса і апекуна нашай сёлетняй адвэнтавай вандроўкі. І паколькі мы стараліся выконваць слушныя заахвочванні і парады, то сёння чуем радасны спеў: «Хвала на вышынях Богу, а на зямлі спакой людзям добрай волі» (Лк 2, 14). Гэты спеў Анёлаў, які гучаў у ноч нараджэння Хрыста, мы паўтараем у пачатку святой Імшы з першых стагоддзяў хрысціянства.
Мае дарагія! Давайце паразважаем, на чым грунтуецца і да чаго нас абавязвае дыялог Бога і чалавека, які распачаўся ў Бэтлееме.
Значэнне выразу: «На зямлі спакой людзям добрай волі» можа быць перададзена таксама фразай «спакой людзям, якіх Пан умілаваў», як гэта тлумачаць некаторыя экзегеты Святога Пісання. Менавіта Бог першым праяўляе да чалавека сваю добрую волю, жадаючы вызваліць яго ад граху і смерці. Таму спакой, які Анёлы абвясцілі ў бэтлеемскую ноч, прасякнуты радасцю.
Мы ведаем, што чалавек здольны выбіраць паміж дабром і злом, але гэты выбар часта звязаны з вялікім намаганнем. Мы жывём у пастаянным духоўным змаганні, а пыха і прывязанасць да ўласнай волі, што шукае задавальнення і асабістай выгады, часта прыводзяць нас да выбару зла.
Таму Бог, ведаючы чалавечую слабасць, чакае ад чалавека запрашэння; чакае, каб падштурхнуць яго добрую волю. Толькі тады, калі чалавек добраахвотна дасць згоду, каб Хрыстус нарадзіўся ў ягоным сэрцы, ён знойдзе жаданы спакой. Падобны стан у сваім жыцці перажыў і святы Аўгустын, які знайшоў Бога пасля доўгіх гадоў пошукаў: «Неспакойнае чалавечае сэрца, пакуль не супакоіцца ў Пану».
Дарагія браты і сёстры! Урачыстасць Божага Нараджэння — гэта асаблівы час, калі «слабая добрая воля» вернікаў павінна заглыбіцца ў акіян Божай дабрыні.
Трэба прасіць Нованароджанага Езуса, каб гэтая дабрыня праз кожнага з нас пералівалася на іншых людзей, каб стала магчымым унутранае аднаўленне чалавека і духоўнае адраджэнне ўсяго грамадства. Гэта надзвычай важнае заданне для ўсіх, хто шукае і імкнецца да згоды і еднасці.
Умілаваныя! Сёння патрэбныя людзі добрай волі, гатовыя да добразычлівага дыялогу ва ўсіх сферах сямейнага і грамадскага жыцця. Мы не можам чакаць, пакуль іншыя стануць добрымі. Папа Францішак пастаянна нагадвае, што сучасны свет чакае ад нас, веруючых хрысціянаў, «Евангелля на далоні», гэта значыць, чакае ад нас праведнага жыцця ў адпаведнасці з прынцыпамі Евангелля.
Аднак нельга забываць, што ўзаемнае праяўленне добрай волі павінна заўсёды адбывацца ў атмасферы пошуку праўды, а гэта патрабуе намаганняў і мужнасці. Бо мы як хрысціяне абавязаны не толькі раскайвацца і перапрашаць за свае грахі, але найперш абавязаны выконваць запаведзь любові да кожнага бліжняга. Бо ўсе мы — браты і сёстры, і ўсе мы з’яўляемся салідарна адказнымі за будаўніцтва грамадства, як падкрэслівае ў энцыкліцы Fratelli tutti папа Францішак. Таму Пантыфік заклікае людзей добрай волі выходзіць па-за межы саміх сябе, адкрываючыся на бліжняга, згодна з дынамізмам любові, якая штурхае да «ўніверсальнага адзінства».
Папа Францішак заклікае да адраджэння «цуду ветлівасці» ў дыялогу, які называе «зоркай у цемры», вызваленнем з жорсткасці, страху і няўважлівай спешнасці, што дамінуюць у сучасным свеце.
Дарагія браты і сёстры! Людзі добрай волі, якія шукаюць спакою!
Наперадзе нас чакаюць радасныя дні святаў Божага Нараджэння, да якіх мы рыхтаваліся ў Адвэнце, што, на жаль, быў пазначаны пандэміяй каранавірусу. Нягледзячы на няпростыя выпрабаванні сучаснасці, не выпускайма з-пад увагі галоўнага героя гэтых святаў — Езуса Хрыста, Спрадвечнага Сына Божага, які, не перастаючы быць Богам, стаўся для нас чалавекам. Яго Нараджэнне на зямлі было самым важным нараджэннем у гісторыі свету. Ад яго мы адлічваем каляндарныя гады новай эры. Езус з’яўляецца для нас Дарогай, Праўдай і Жыццём.
Сёння таямніца нараджэння Бога-Чалавека заклікае чалавецтва: «Прыміце дар дабра ад Бога і дзяліцеся ім паміж сабою». Акуніцеся ў гэтую добрую волю, якую Бог аказаў людзям, сыходзячы на зямлю. Няхай яна паселіцца ў сэрцах і розумах, няхай будзе прысутнай ва ўсіх сферах сямейнага і грамадскага жыцця і няхай дзейсна супрацівіцца ўплывам зла. Няхай яна прынясе трывалы спакой, няхай захавае сям’ю і хрысціянскую традыцыю. Няхай паспрыяе нашаму паяднанню. Няхай дапаможа нам не расчараваць Бога, які ўмілаваў нас як людзей добрай волі.
Таму давайце больш актыўна далучацца да жыцця Касцёла, да жыцця нашых парафіяльных і сямейных супольнасцяў. Бо Касцёл — наш другі сямейны дом; гэта наша маці, якая корміць нас «малаком мудрасці і любові».
Дакранемся ж сэрцам да Бэтлеема з Немаўляткам Езусам у яслях.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


maintext:
Тадэвуш Кандрусевіч: З намі Бог, а калі Ён з намі, то хто супраць нас? 24.12.2021, 20:17
3,092
Тадэвуш Кандрусевіч
Моцнае слова арцыбіскупа на Божае Нараджэнне.
Catholic.by апублікаваў слова арцыбіскупа Тадэвуша Кандрусевіча на Божае Нараджэнне 2021:
«Слова сталася целам і пасялілася між намі» (Ян 1, 14).
Глыбокапаважаныя святары, кансэкраваныя асобы, браты і сёстры, людзі добрай волі!
1. Сардэчна вітаю вас гэтымі словамі Евангелля, калі чарговы раз мы святкуем урачыстасць Божага Нараджэння і перажываем таямніцу Богаўцелаўлення. Дзякуючы гэтаму на зямлю прыйшоў Бог з чалавечым сэрцам і тварам, каб быць Эмануэлем — гэта азначае Богам з намі. Бэтлеемскі цуд змяніў гісторыю свету, бо ў яго ў чалавечым вобразе ўвайшоў Бог, каб вызначыць яму новы, пазначаны Евангеллем, кірунак.
У ціхую і святую ноч Божага Нараджэння мы выказваем сваю ўдзячнасць Богу за тое, што Ён прышоў да нас і запаліў нязгаснае святло, якім ёсць Езус Хрыстус. Аб гэтым сведчаць словы Евангелля: «Слова сталася целам і пасялілася між намі, і ўбачылі мы славу Ягоную» (Ян 1, 14).
2. Гэтая звышнатуральная і поўная здзіўлення падзея заклікае да разважанняў над словамі анёла да бэтлеемскіх пастухоў: «Не бойцеся, я абвяшчаю вам вялікую радасць, якая будзе для ўсяго народу, бо нарадзіўся вам сёння ў горадзе Давіда Збаўца, якім ёсць Хрыстус» (Лк 2, 10). Яны паказваюць Божую ініцыятыву, з якой Бог першы выходзіць насустрач грэшнаму чалавеку. Яны таксама патрабуюць адказу з боку чалавека і такім чынам заклікаюць засяродзіцца на дыялогу Бога з чалавекам.
Усведамленне таго, што Бог паслаў у свет свайго Адзінароднага Сына, каб крыжовай смерцю збавіць яго, вельмі патрэбна падчас цяжкіх дасведчанняў, якія перажывае сучасны чалавек.
Гэты акт добрай волі Бога дапамагае нам перажываць складанасці і наступствы пандэміі каранавірусу, грамадска-палітычнага, маральнага і іншых крызісаў. Мы не адны з нашымі праблемамі: з намі Бог, а калі Ён з намі, то хто супраць нас (пар. Рым 8, 31), як кажа святы апостал Павел.
Словы песні анёльскіх хораў пры Нараджэнні Езуса: «Хвала на вышынях Богу, а на зямлі спакой людзям добрай волі» (Лк 2, 14) заклікаюць нас даць адказ на стаўленне чалавека да Бога і Яго закону. Мы з’яўлемся людзьмі добрай волі ці не?
Першародны грэх дэфармаваў чалавечую прыроду. Чалавек лёгка паддаецца ўплывам свету і забываецца пра Бога. Аб гэтай духоўнай трагедыі вельмі добра нагадвае святы апостал Павел, які кажа: «Дабро, якое хачу, не раблю, а зло, якога не хачу, раблю» (Рым 7, 19).
Мы жывем у час духоўнай барацьбы, калі эгаізм, пыха, выконванне выключна сваёй волі, якая шукае выгоды, задавальнення і карысці, вядзе да выбару зла.
У гэтай барацьбе Бог, які добра ведае нашыя дрэнныя схільнасці і слабасці, працягвае нам руку дапамогі і чакае адказу, бо толькі тады Ён зможа ўвайсці ў нашае жыццё, ачысціць яго ад зла і напоўніць дабром. Толькі тады нашае сэрца стане Бэтлеемам нашага часу. У ім сваёй ласкай народзіцца Езус і адорыць такім патрэбным супакоем. Вельмі прыгожа аб гэтым кажа св. Аўгустын: «Неспакойна сэрца чалавека, пакуль не спачне ў Пану».
3. Свята Божага Нараджэння з’яўляецца добрай нагодай слабой волі чалавека звярнуцца да акіяну бязмежнай Божай любові і Яго міласэрнасці. Таму мы павінны аднавіць збаўчы дыялог з Езусам, які прывядзе да духоўнага адраджэння чалавека і грамадства.
Гэта вельмі важна і актуальна ў сучаснай сітуацыі нашай Айчыны, якая шукае супакою, бо па прычыне адыходу ад Божага закону і маральных прынцыпаў яна падзелена рознымі непаразуменнямі, узаемнымі абвінавачваннямі, адсутнасцю духа пакаяння і ўзаемнага прабачэння, а таксама культуры пашаны ў міжчалавечых адносінах і неадпаведным разуменнем свабоды, што вядзе да ігнаравання маральных каштоўнасцяў. У выніку гэтага памяркоўная і мірная Беларусь перажывае час небачных дасюль у нашай гісторыі шматлікіх крызісаў.
Як у асабістым, так у сямейным і грамадскім жыцці мы патрабуем людзей добрай волі, якія разумеюць складанасць праблем, шукаюць згоды, гатовыя да шчырага дыялогу ў праўдзе.
Мы не можам чакаць пакуль іншыя стануць добрымі. Трэба распачынаць ад сябе, ад свайго навяртання, ад адхілення зла і выбару дабра. Зло неабходна перамагаць дабром. Нельга таксама забывацца і аб тым, што ўзаемнае праяўленне добрай волі павінна адбывацца ў клімаце пошуку праўды, якая, паводле слоў Езуса Хрыста, чыніць нас свабоднымі (пар. Ян 8, 32).
Мы, хрысціяне, адчуваем жаль і чынім пакаянне за нашыя асабістыя грахі і грахі народа, прабачаем правіны нашым вінаватым і з любоўю адносімся да бліжняга.
Адначасова мы маем права на абарону праўдаў веры і звязанага з ёй светапогляду, а таксама ўшанавання традыцый нашага народа. Гэта перадусім адносіцца да захавання цноты справядлівасці ў асабістым і грамадскім жыцці; да права на абарону жыцця ад зачацця да натуральнай смерці; да захавання сям’і як Богам створанага адзінага і непарушнага саюзу мужчыны і жанчыны з мэтай сумеснага жыцця, дапамогі адзін аднаму, нараджэння і выхавання патомства; да выхавання дзяцей у нашай хрысціянскай традыці без навязвання сучасных згубных амральных тэндэнцый, якія, па словах папы Францішка, з’яўляюцца ідэалагічнай каланізацыяй.
4. Які ж дзіўны парадос перажываў свет у святую ноч Божага Нараджэння! Толькі пастухі і мудрацы з Усходу пачулі плач Бэтлеемскага Немаўляці і паспяшаліся прывітаць Яго. Пастухі, якія ведалі, што нічога не ведаюць, і мудрацы, якія ведалі, што не ўсё ведаюць. Тады, дзякуючы таямніцы ўцелаўлення Бога, «аб’явілася дабрыня і любоў Бога» (Ціт 3, 4). Спрадвечны «сэнс» свету стаўся даступным для чалавека.
Дзейнасць Езуса пацвярджае, што наступілі новыя шчаслівыя часы: «сляпыя зноў бачаць, кульгавыя ходзяць, пракажоныя ачышчаюцца і глухія чуюць, памерлыя ўваскрасаюць, убогім абвяшчаецца Добрая Навіна» (Лк 7, 22). Аздараўленне ад пэўных фізічных хваробаў прадказвала ацаленне ад духоўнай слепаты, глухаты, праказы і смерці. Бо калі б мы былі добрымі, то не было б патрэбы Божаму Сыну прыходзіць у гэты свет, каб учыніць яго лепшым.
Між тым Ён прыйшоў, каб вярнуць стварэнню першапачатковую прыгажосць і годнасць чалавека. У грэшным свеце засвяціла боскае святло, а неба і зямля нанава аб’ядналіся. Нездарма паэты кажуць, што Божае Нараджэнне — гэта пацалунак неба з зямлёй. Дзякуючы гэтаму чалавек, які паверыў у Езуса Месію, з’яднаўся з Богам, а Божае Нараджэнне стала святам адраджэння ўсяго стварэння.
Таямніца ўцелаўлення Бога, якая змяніла ход гісторыі, заклікае нас з удзячнасцю прыняць гэты нябесны дар Божай любові і дзяліцца ім з іншымі.
Гэты заклік асабліва актуальны ў наш час адыходу ад Бога. У імя паліткарэктнасці і фальшыва зразуметай талерантнасці ўсё часцей гучаць заклікі да забароны хрыціянскіх знакаў і традыцый у публічнай прасторы. Так, зусім нядаўна, Еўракаміся выказалася супраць публічнанга святкавання Божага Нараджэння і нават выкарыстання хрысціянскіх імёнаў. І гэта адбываецца ў Еўропе, якая вырасла з хрысціянства і мае хрысціянскія караіні!
5. Дарагія браты і сёстры!
У змроку маральных, грамадска-палітычных, эканамічных, міграцыйных і іншых праблем з Бэтлеема прабіваецца святло Хрыста, які прыходзіць асвятліць кожнага чалавека і адарыць яго новай надзеяй, нават насуперак надзеі (пар. Рым 4, 18). Мы не можам быць народам без маральнага хрыбетніка, на якім павінна трымацца канструкцыя нашага грамадства. На падмурку вечных і нязменных маральных прынцыпаў мы павінны будаваць нашае жыццё, бо іх даў нам Хрыстус, Нараджэнне якога мы сёння святкуем.
Таму трэба бачыць і прыняць святло Хрыста, каб яно зазяла ў нашых сэрцах і стала суцяшэннем і надзяй для нашай Айчыны ў гэты складаны час яе гісторыі; для тых, хто знаходзіцца ў цемры, духоўнай галечы, зняволенні, пакутуе ад несправядлівасці і патаптання чалавечай годнасці!
Неабходна вярнуцца да этычных нормаў, якія гарантуюць дасягненне такога жаданага паяднання і супакою. Сапраўдны і трывалы мір наступіць тады, калі кожны дзень нашага жыцця стане Божым Нараджэннем. Нездарма яно з’яўляецца святам міру і супакою.
Няхай Божая воля, якая праявілася ў таямніцы ўцелаўлення Бога, паселіцца ў нашых сэрцах! Няхай пранікне ва ўсе сферы асабістага, сямейнага і грамадскага жыцця! Няхай паспяхова супрацьстаіць усім праявам зла! Няхай дапаможа ажыццявіць чаканні Бога, які знайшоў упадабанне ў людзях дорай волі! Няхай спрыяе хутчэйшаму вырашэнню шматлікіх крызісаў, якія перажывае наша Айчына! Няхай вядзе да агульнанацыянальнага паяднання і такога патрэбнага ўсім нам супакою!
Міру і дабра ўсім тым, хто з верай і надзеяй прымае праўду ўцелаўлення Бога і пакланяецца адзінаму Збаўцы свету — Езусу Хрысту!
Божае Немаўлятка, падымі сваю руку і благаславі Беларусь! Няхай дух узаемнай любові і прабачэння, міру і дабра, а таксама Божая ласка спадарожнічаюць нам на святы Божага Нараджэння і ў надыходзячым Новым Годзе.
Гэтыя свае пажаданні ўмацоўваю благаслаўленнем у імя Айца, і Сына, і Святога Духа і звычаем нашых продкаў дзялюся з вамі аплаткай.
Са святам Нараджэння Хрыста і надыходзячым Новым Годам!
Арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч
Старшыня камісіі агульнага душпастырства пры Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Артем Черников
Мікола Статкевіч
Ирина Халип
Андрей Санников

maintext:
Марына Адамовіч: Хлопцы трымаліся вельмі годна 2 14.12.2021, 22:16
2,720
Марына Адамовіч
Мікалай выгукнуў «Жыве Беларусь!», потым выгукнуў Сяргей Ціханоўскі.
Сяргея Ціханоўскага асудзілі да 18 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму. Арцёма Сакава і Дзмітрыя Папова да 16 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму, Ігара Лосіка і Уладзіміра Цыгановіча да 15 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму, а Мікалаю Статкевічу прысудзілі 14 гадоў пазбаўлення з волі. Яго жонка Марына Адамовіч пасля суду адзначыла, што ўпэўнена, хлопцы не адседзяць гэтыя тэрміны.
У эфіры Радыё Рацыя з Марынай Адамовіч на гэты конт размаўляў карэспандэнт Улад Грынеўскі.
– Вы сказалі, што вельмі мала інфармацыі пра гэты судовы працэс. Раскажыце пра вашы адчуванні і ўражанні, як гэта праходзіла. І што ўвогуле можна на гэты момант расказаць?
– Гэта выглядала прыблізна так, як і пачатак суда – з вялізарнай колькасцю АМАПу, таніраваных бусікаў, аўтобусаў і так далей, з павышанымі мерамі бяспекі, з перакрытым доступам супрацоўнікамі ДАІ. Пры закрытым працэсе абвяшчаецца толькі рэзулятыўная частка, то бок каму і колькі год прысудзілі. Таму гэта цягнулася нядоўга. Нас, на вялікі жаль, запусцілі ў залу пасяджэння апошнімі. Мабыць, гэта было зроблена адмыслова, каб мы мінімальна бачыліся з нашымі блізкімі. Яны сядзелі за нашымі спінамі ў клетцы з акаванымі рукамі кайданкамі ў атачэнні велізарнай колькасці супрацоўнікаў АМАПу, хутчэй за ўсё, бо чорная форма.
Суддзя проста агучыў прысуд, але хлопцы трымаліся вельмі годна, усе, без выключэння. Яны па-сутнасці вялі рэй, яны навязвалі свой парадак, яны заяўлялі, што гэты суд незаконны і што гэты прысуд ніколі не ўступіць у сілу, бо не можа ўступіць у сілу незаконны прысуд. Мікалай выгукнуў “Жыве Беларусь!”, потым выгукнуў Сяргей Ціханоўскі. Яны сапраўды выглядаюць упэўнена, прыгожа, годна ўсе, без выключэння.
Сяргей Ціханоўскі і яшчэ хтосьці з хлопцаў, даруйце, ужо не памятаю, павярнуліся спінай да суддзі падчас агалошання прысуду. Мікалай не ўставаў, ён запатрабаваў, каб гэтыя АМАПаўцы адсунуліся, каб ён мог бачыць мяне.
Затое была вялікая колькасць прадстаўнікоў дзяржаўных СМІ, якія проста не давалі праходу ні нам, ні дыпламатам, якія прыехалі нас падтрымаць, за што я ім вельмі ўдзячна. Гэтыя журналісты тыкалі сваімі мікрафонамі нам у твар, сацыяльнага дыстанцыявання яны проста не ведаюць. Яны ўсе, безумоўна, патрапілі ў залу пасяджэння яшчэ да абвяшчэння прысуду.
– Ці атрымалася хоць позіркам сустрэцца са спадаром Мікалаем?
– Безумоўна, Мікалай, па-першае, сказаў, што калі зараз вось гэты АМАПавец не адыдзе і будзе замінаць яму глядзець на жонку, то ён здолее ўчыніць варты скандал. Безумоўна, я ўвесь час глядзела на яго, а ён глядзеў на мяне.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


title: Прэзыдэнт RFE/RL: Грузьдзіловіч і Кузнечык - закладнікі рэжыму

maintext:
Прэзыдэнт RFE/RL: Грузьдзіловіч і Кузнечык — закладнікі рэжыму 23.12.2021, 21:11
2,498
Джэймі Флай
Джэймі Флай выказаўся наконт затрыманняў жураналістаў.
Прэзыдэнт Радыё Свабода Джэймі Флай выказаўся наконт прызнаньня сілавікамі інтэрнэт-рэсурсаў Радыё Свабода «экстрэмісцкімі фармаваньнямі», арышту журналіста Свабоды Алега Грузьдзіловіча і завядзеньня крымінальнай справы супраць журналіста-фрылансера Свабоды Андрэя Кузьнечыка.
«Мы асуджаем кампанію беларускага ўраду па крыміналізацыі сумленнай журналістыкі і пазбаўленьні праўды беларускага народу. Мы зноў катэгарычна адкідаем гэты недарэчны, навязаны рэжымам ярлык. „Радыё Свабода“ — не „экстрэмісцкая арганізацыя“. Алег Грузьдзіловіч і Андрэй Кузнечык — закладнікі гэтага беззаконнага рэжыму, а не злачынцы. Рэпартаж з фактамі — гэта не „экстрэмісцкая“ дзейнасьць, а журналістыка — не злачынства», заявіў прэзыдэнт Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода Джэймі Флай.
Алега Грузьдзіловіча затрымалі 23 сьнежня ў Менску ў ягонай кватэры людзі ў масках. Як паведаміў жонцы сьледчы Коласаў, Алега Грузьдзіловіча перавялі ў СІЗА на Валадарскага ў Менску. Паводле сьледчага, Алег праходзіць па справе аб арганізацыі масавых беспарадкаў, і мера стрыманьня яму зьмененая на арышт. За час пасьля папярэдняга арышту ніводнага допыту Алега Грузьдзіловіча не было.
Алег Грузьдзіловіч — падазраваны ў крымінальнай справе «Арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, што груба парушаюць грамадзкі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх» (артыкул 342 Крымінальнага кодэксу). Па гэтым артыкуле прадугледжана пакараньне да чатырох гадоў калёніі.
За кратамі ўжо амаль месяц знаходзіцца фрылянсэр Свабоды Андрэй Кузьнечык, на яго завялі крымінальную справу. Журналіст і кансультант Радыё Свабода Ігар Лосік ўжо паўтара года ў зьняволеньні. Яго асудзілі на 15 гадоў калёніі ўзмоцненага рэжыму.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Мікола Статкевіч
Ирина Халип
Андрей Санников

maintext:
Андрэй Янушкевіч: Апошні год павялічыў колькасць чытачоў беларускамоўных кніг у тры разы 1 10.12.2021, 21:42
Андрэй Янушкевіч
Адчуванне падзей, подых свабоды адбіліся на цікавасці да кніг.
Выдавецтва «Янушкевіч», якому няма яшчэ і дзесяці гадоў, стала заўважным гульцом на беларускім кніжным рынку амаль з моманту з’яўлення.
Прадпрыемства зрабіла стаўку на выданне як беларускіх аўтараў, так і перакладной літаратуры — ад Оруэла да Руні з Роўлінг. З гісторыкам, заснавальнікам выдавецтва Андрэем Янушкевiчам карэспандэнт газеты «Белорусы и рынок» размаўляў пра асаблівасці беларускага кніжнага рынку, уплыў на яго ўнутранага беларускага крызісу і пра тое, чаму поспех беларускай кнігі ў Беларусі цяжка назваць масавым.
— Андрэй, пачну з нядаўняй дыскусіі з калегамі. Калі коратка: нашыя выдавецтвы не прапануюць масавага прадукту, хутчэй, выдаюць нешта няўцямнае, бо грант на гэта з’явіўся, чэргі па беларускамоўныя кнігі не стаяць — у адрозненне ад суседзяў, дзе сваю кнігу любяць і купляюць.
— Мы развіваемся, у нас з кожным годам больш чытачоў. Мая пачатковая ідэя была менавіта камерцыйнай — перадусім выйсці на самафінансаванне. То бок, не жыць увесь час за кошт знешніх інвестыцый, нейкіх грантавых уліванняў, а менавіта за кошт уласных рэсурсаў. Звычайная бізнес-схема: робіш прадукт, прадаеш яго з прыбыткам — і гэта дае магчымасць далейшага развіцця. На сёння я магу сказаць, што гэтая схема працуе. Мы не багацеем шалёнымі тэмпамі, канечне. Калі браць колькасць нашых супрацоўнікаў, колькасць выдадзеных кніг, то мы па-ранейшаму адносімся да супольнасці малых выдавецтваў. Параўнаць з нейкімі амаль манаполіямі тыпу расійскага «АСТ», украінскага «КСД» нас нельга, але працаваць, развівацца і нават за кошт гэтага прыстойна жыць цалкам магчыма. Але самы важны паказчык, напэўна, тое, што колькасць чытачоў з кожным годам упэўнена расце. На маю думку, адна з галоўных праблемаў — слабое інфармацыйнае поле. Што такое сёння кніжны рынак у свеце? Гэта не проста звязка «аўтар — выдавецтва — чытач», гэта цэлая сістэма, куды ўключаныя і СМІ, і рэкламныя агенцыі etc — як у любым бізнесе, які развіваецца. Тое, што кніжны рынак у Беларусі развіваецца ненармальна, — факт. Трэба рабіць усё належнае, каб ён развіваўся, скажам так, па законах жанру. І мы стараемся гэта рабіць.
— Што значыць ненармальна развіваецца?
— Глядзіце, СМІ не пішуць пра выхад новых кніг. Для іх гэта не падзея — мне так і казалі, у тым ліку і на нашых самых папулярных медыяпляцоўках. Нават калі гэта мегапапулярныя сучасныя аўтары. Прывяду ў прыклад нядаўнюю сітуацыю. Мы выдалі — і не позна выдалі пасля выхаду арыгінала — кнігу ірландскай пісьменніцы Салі Руні «Нармальныя людзі». Адно з самых вядомых сёння імён у літаратурным сусвеце (Салі Руні — лаўрэатка шматлікіх міжнародных прэмій, здабыла сусветную вядомасць ў 2017 годзе кнігай «Нармальныя людзі», па якой зняты папулярны серыял; пісьменніцу называюць «голасам міленіялаў». — «БР»). Выдалі па-беларуску, зрабілі прыгожую кнігу — тут нам крыху дапамог з выданнем Ірландскі літаратурны фонд. І праз год фонд пытаецца: а падзяліцеся спасылкамі на водгукі ў беларускіх медыя, на крытыкаў, блогераў, агляды і г. д. Мы адразу нічога такога не ўспомнілі і праманіторылі: можа, нейкая рэцэнзія была, можа, нейкі крытык адазваўся... Ні-чо-га! Мы нічога не змаглі ў Ірландыю даслаць. І гэта гаворка ідзе пра бестсэлер.
То бок можна наракаць на стан нашага кніжнага рынку, але рынак СМІ ў нас таксама не найлепшы. Нам казалі, літаратура, кнігі не збіраюць лайкі ды прагляды, няма сэнсу нам пра гэта пісаць. А зараз культурна-камунікацыйнае поле разбуранае, яно было для нас не лепшым і раней, цяпер увогуле выпаленая зямля.
Няма вось гэтай сістэмнасці, што існуе ў суседніх краінах, што на захад, што на ўсход. Мы існуем па нейкіх незразумелых на наш час схемах, калі прыходзіцца разлічваць толькі на ўласныя сілы. Але нам удалося выдаць некалькі якасных кніг — у немалой ступені на поспех уплывае такі фактар, як якасць паліграфічнага выдання і арыгінальнасць дызайну. Увогуле мая задача ці місія: перабіць стэрэатып, што кніга на беларускай мове — гэта нешта вартае жалю, сумнае, школьная праграма і г. д. У большасці насельніцтва стэрэатып наконт белліту такі — Колас, Купала, Багдановіч, у лепшым выпадку Караткевіч. А Караткевіч памёр 40 гадоў таму, прачніцеся — гэта ўжо даўно класіка. Вам кажуць, што нічога цікавага ў беларускай літаратуры даўно няма? Я на гэта скажу: прыходзьце да нас. Людзі прыходзяць і бачаць: вось яны — і кніжкі, і аўтары. Хаця пакуль людзі больш начутыя пра замежных аўтараў — іх і купляюць больш.
— Можа быць, масаваму поспеху перашкаджае гістарычная звужанасць рынку? Маю на ўвазе дзесяцігоддзі русіфікацыі, часам дзіўнае, амаль грэблівае стаўленне да мовы на дзяржаўным узроўні. Такое, мабыць, не магло не адбіцца і на чытачах-пакупніках.
— Не. Дзесьці гадоў пяць таму і я так думаў, але апошнія падзеі паказалі, што гэта не зусім так. Жыхары краіны дагэтуль, і цяпер асабліва, у пошуках сваёй ідэнтычнасці. І кніга на беларускай мове — самы зразумелы, самы лёгкі і рэальны шлях у гэтым пошуку. За 30 гадоў мы ўжо ўсвядомілі, што мы не рускія і асабліва не хочам быць рускімі. I, натуральна, звяртаемся да нацыянальнага. Разумееце, чытанне кніг у плане пошуку ідэнтычнасці, вяртанне да нацыянальнай сутнасці — гэта вельмі прадуктыўны і вельмі рэальны шлях. Чытанне — гэта інтымная рэч, ты сядаеш за стол, у фатэль, ты сам-насам з мовай, з тэкстам. Тут ты не будзеш саромецца, што ведаеш не ўсе беларускія словы, што ў цябе кепскае вымаўленне без практыкі, і гэтак далей. А калі кніга яшчэ і зробленая якасна... Ты проста сядаеш і атрымліваеш асалоду ад роднага тэксту — тут няважна, пераклад гэта ці тэкст менавіта беларускага аўтара. Я стараюся аналізаваць працэс і магу сказаць сёння, што тыя, хто прыходзіць да нас па кнігі, гэта працэнтаў на 70–75 рускамоўныя людзі, якія асабліва з беларускай мовай і не сутыкаюцца ў паўсядзённасці. Але яны хочуць быць беларусамі і шукаюць дзеля гэтага шляхі. А кніга ў гэтым пошуку — ідэальны памочнік. І такіх людзей у Беларусі большасць, таму патэнцыял росту чытачоў вельмі вялікі. Наша праблема, і гэта тычыцца не толькі літаратуры, у тым, што мы не вырабляем абсалютна якасны прадукт, тут і слабасць рэсурсаў, і іншыя вядомыя аб’ектыўныя і суб’ектыўныя прычыны. Але калі даць волю, калі б адкрыліся адпаведныя ўмовы, мяркую, выдавецкі рынак у нас развіваўся б не горш, чым апошнія сем год ва Украіне. Вось вам прыклад з Гары Потэрам, першая кніга пра якога выйшла ў 1998 годзе. У Расіі яна выдадзеная праз год ці два, ва Украіне — праз тры, а беларусы чакалі свайго выдання да 2019 года. Чаму? Па-першае, выдаць Потэра — дорага. Але ж 20 гадоў! Ніхто не паспрабаваў нават коштам сваіх рэсурсаў выдаць гэтую кнігу. У гэтым насамрэч корань праблемы. І 20 год патэнцыйны беларускі чытач, беларускае дзіця не мелі магчымасці дакрануцца да беларускага тэксту пра Потэра, на выбар быў арыгінальны і любы суседні — польскі, літоўскі, украінскі ды рускі. А калі рабіць прадукт і даваць чалавеку выбар — усё зменіцца. Тым больш, паўтаруся, зараз я бачу вялікі запыт на тэксты на сваёй мове.
— Як паўплывалі падзеі 2020 года? Ці падштурхнулі цікавасць да беларускай кнігі або, наадварот, маўляў, лепш падалей ад гэтага нацыянальнага трымацца — ці мала што?
— Падштурхнулі. Сведчаннем гэтаму хаця б простая статыстыка, рост колькасці чытачоў, рост продажаў. Продаж кніг на беларускай мове за апошні год у нас вырас амаль у тры разы. І вялікі ўсплёск быў ад сярэдзіны жніўня да лістапада 2020 года. Адчуванне падзей, подых свабоды адбіліся і на цікавасці да кніг. З таго часу мы стараемся не губляць тых чытачоў, якія прыйшлі да нас у першы раз.
— А паэзія ці купляецца?
— Купляецца, але ў невялікай колькасці. Зараз, за выняткам некалькіх аўтараў, 500 асобнікаў кнігі выдаваць ужо рызыкоўна, паэзія ж выдаецца накладамі ў 100–200 асобнікаў. Гэта наклад рэальны для продажу. Засмучае, але што зробіш.
— Які наклад прозы можа лічыцца паспяховым?
— Каб выдавецтва магло вярнуць укладзенае і крыху зарабіць, мы паставілі для сябе планку ў тысячу асобнікаў. Хаця можна казаць, што прымальны наклад і ў 500–700. Але калі пра прыбытак, то тысяча і больш. У нас сёння склалася класічная сітуацыя для выдавецкай дзейнасці ўвогуле, калі некалькі бестсэлераў стабільна перавыдаюцца і цягнуць за сабой кнігі з нейтральным поспехам і правальныя. Бестсэлеры даюць магчымасць выдаваць кнігі цікавыя, але якія не будуць камерцыйна паспяховымі, і мы гэта ўсведамляем. Гэта класічная схема, мы рады, што на яе выйшлі. Часам жартуем, што жывём за кошт Гары Потэра.
— Але ці не можа прычынай адсутнасці масавага поспеху беларускай кнігі быць і фактар беднасці краіны як такой? Як ілюструе піраміда Маслоў — пакуль людзі не могуць задаволіць самыя простыя патрэбы, якія там кнігі... Прынамсі, у некаторых райцэнтрах кнігарні назаўжды пазачыняліся яшчэ да эпохі інтэрнэту.
— Я таксама гэтага баяўся. Але не, няма праблемы заробку, ёсць праблема культурнага ўзроўню, культурнага стану чалавека. Ён не купляе кнігу не таму, што ў яго няма грошай, а таму, што не лічыць гэта патрэбным. То бок кніга проста не ўваходзіць у спіс прыярытэтаў. Што да дарагоўлі прадукту, то вось прыклад: улетку мы пайшлі на выданне «Гары Потэра» ў мяккай вокладцы. Падумалі, у цвёрдай кнігі Роўлінг каштуюць 30 рублёў, то трэба зрабіць больш танны варыянт. І што вы думаеце? Танны варыянт не карыстаецца попытам, людзі купляюць больш дарагое выданне. Грошы не праблема, праблема ў інфармацыі пра кнігі, у рэкламе.
І яшчэ. Не трэба забываць пра расійскі фактар. Сапраўды, калі кнігарня запоўненая прадукцыяй з Расіі, то гэта вельмі моцна б’е па канкурэнтаздольнасці. Калі дзяржава ніяк не стымулюе развіццё мясцовых выдавецтваў і мясцовай кнігі, калі самаўхіляецца, гэта таксама грае сваю вельмі адмоўную ролю. Тым больш, расійскія выдавецтвы граюць па ўсіх сучасных законах рынку, рэсурсу там нашмат больш, чым у нас.
Але нягледзячы на гэта, падставы для аптымізму сапраўды ёсць, справа мае вялікі патэнцыял. Сама наша эвалюцыя, сама наша гісторыя і цяперашні стан зараз пра гэта сведчаць. Ну а песімістаў адпраўляйце да нас.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


maintext:
Біскуп Алег Буткевіч: Божае баслаўленне няхай спадарожнічае вам на працягу ўсяго надыходзячага 2022 года 24.12.2021, 18:43
Алег Буткевіч
Bіншаванне з Божым Нараджэннем Старшыні Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі.
Сatholic.by апублікаваў віншаванне з Божым Нараджэннем Старшыні Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі
Біскупа Віцебскага Алега Буткевіча:
- Вашы Эксцэленцыі, шаноўныя святары, браты і сёстры манаскіх супольнасцяў, дарагія браты і сёстры ў Хрысце, паважаныя суайчыннікі!
У вігілійны вечар, апраменены святлом Бэтлеемскай зоркі, віншую вас з вялікай і радаснай падзеяй Нараджэннем Хрыстовым! Сын Божы, якога дзве тысячы гадоў таму чалавецтва сустрэла яслямі ў хляве, няхай цяпер знойдзе ў сэрцы кожнага з вас утульнае месца сваёй прысутнасці ў гэтым свеце. Няхай Ён апраменьвае сваім святлом кожны закуток вашага жыцця, напаўняе сваім спакоем і адорвае радасцю. Толькі тады мы зможам жыць у згодзе і паразуменні, знаходзячы выйсце са складаных сітуацый, якімі так шчодра апошнім часам надзяляе нас лёс.
«Не бойцеся, абвяшчаю вам вялікую радасць , нарадзіўся вам сёння Збаўца!»
(Лк 2, 10).
Няхай гэтыя словы Анёла, скіраваныя калісьці да бэтлеемскімскіх пастушкоў, знойдуць водгук і ў нашых сэрцах, напаўняючы іх надзеяй і даверам да бязмежнай і міласэрнай Божай Любові, якая асаблівым чынам атуляе сёння ўвесь свет. Няхай яна учыніць сёння нашыя сэрцы здольнымі да прабачэння, каб белая аплатка, якой мы будзем дзяліцца з бліжнімі пры вігілійным стале, стала дзейсным знакам паяднання. Легенда сцвярджае, што ў гэтую ноч нават жывёла размаўляе чалавечым голасам. Няхай і нам сёння хопіць пакоры працягнуць руку да прымірэння і ад усяго сэрца дараваць крыўды.
Няхай Божае Нараджэнне напоўніць вашае жыццё шматлікімі ласкамі, няхай стане крыніцай сапраўднай радасці і надзеі, а нашую краіну атуліць апекай Беззаганнай Маці і Яе святога Абранніка Юзафа!
Божае баслаўленне няхай спадарожнічае вам падчас гэтых святаў і на працягу ўсяго надыходзячага Новага, 2022 года!
Радаснага Свята і шчаслівага Новага года!
Алег Буткевіч
Біскуп Віцебскі
Старшыня Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


title: "Свята Раства Хрыстовага матывуе ўсіх хрысціянаў, вернікаў для пераадольвання цяжкасцяў"

maintext:
«Свята Раства Хрыстовага матывуе ўсіх хрысціянаў, вернікаў для пераадольвання цяжкасцяў» 24.12.2021, 21:33
Аляксандар Кашкевіч
Віншаванні са святам Божага Нараджэння ад біскупа Аляксандра Кашкевіча.
З надыходным святам Раства Хрыстовага павіншаваў ардынары гарадзенскай дыяцэзіі біскуп Аляксандар Кашкевіч, перадае «Радыё Рацыя».
Свята Раства Хрыстовага матывуе ўсіх хрысціянаў, вернікаў для пераадольвання цяжкасцяў. Каталіцкі ерарх заклікаў, каб гэтая іскра загарэлася ў сэрцы кожнага з нас. І яшчэ пажадаў Аляксандар Кашкевіч усім вернікам:
– Кожнаму з вас адкрыць зноў, што найвялікшым шчасцем для чалавека з’яўляецца клопат пра часамі такую крохкую прысутнасць Бога ў нашым жыцці і разуменне, што яму ў дапамогу патрэбны нашы рукі і вусны, наша чулае сэрца і наш час, каб народзіны любві маглі перамяніць нас і жыццё нашых блізкіх.
Паводле біскупа Аляксандра Кашкевіча, вернікі ў гэтае свята мусяць не забывацца, што мы адна сям’я дзяцей Божых. Каб гэта свята давала мір у кожнай сям’і, і ва ўсім свеце.
– Няхай гэта будзе час адкрыцця годнасці кожнай асобы, да чаго нас нястомна заклікае Папа Францішак. Бо нельга патрабаваць павагі да самога сябе без павагі да іншых. Нельга атрымліваць, калі адначасова не хочам аддаваць. Няхай гэта будзе час адзінства, любві, надзеі і дабрыні ў кожнай сям’і.
Наконадні свята ў Гародню, першае места Беларусі, куды прыйшоў Бэтлеемскі агонь, як сімвал надзеі, якую патрабуюць беларусы. Біскуп Аляксандар Кашкевіч назваў дэвіз, як заклік усім вернікам у вігілійны вечар: „Святло надзеі.”
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


maintext:
Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі: Няхай святкаванне нараджэння Сына Божага напоўніць нас новым святлом і моцай 24.12.2021, 22:24
Юзаф Станеўскі
Пастырскае пасланне Арцыбіскупа Юзафa Станеўскага.
Krynica.info апублікавала пастырскае пасланне Арцыбіскупа, Мітрапаліта Мінска-Магілёўскага Юзафa Станеўскага:
- Умілаваныя браты і сёстры! Наш адвэнтавы шлях новага літургічнага года завяршыўся. Перад намі — святы Божага Нараджэння, пасля якіх мы сустрэнем новы каляндарны 2022 год — год, што распачаў свой адлік ад Нараджэння Езуса Хрыста.
Праз літургічныя чытанні да свята Нараджэння Пана нас вялі прарок Ісая, святы Ян Хрысціцель, апостал Павел, а каля брамы надыходзячых святаў літургія набліжае нам Марыю, Маці Месіі — Абранніцу Бога, і святога Юзафа, апекуна Пана Езуса і апекуна нашай сёлетняй адвэнтавай вандроўкі. І паколькі мы стараліся выконваць слушныя заахвочванні і парады, то сёння чуем радасны спеў: «Хвала на вышынях Богу, а на зямлі спакой людзям добрай волі» (Лк 2, 14). Гэты спеў Анёлаў, які гучаў у ноч нараджэння Хрыста, мы паўтараем у пачатку святой Імшы з першых стагоддзяў хрысціянства.
Мае дарагія! Давайце паразважаем, на чым грунтуецца і да чаго нас абавязвае дыялог Бога і чалавека, які распачаўся ў Бэтлееме.
Значэнне выразу: «На зямлі спакой людзям добрай волі» можа быць перададзена таксама фразай «спакой людзям, якіх Пан умілаваў», як гэта тлумачаць некаторыя экзегеты Святога Пісання. Менавіта Бог першым праяўляе да чалавека сваю добрую волю, жадаючы вызваліць яго ад граху і смерці. Таму спакой, які Анёлы абвясцілі ў бэтлеемскую ноч, прасякнуты радасцю.
Мы ведаем, што чалавек здольны выбіраць паміж дабром і злом, але гэты выбар часта звязаны з вялікім намаганнем. Мы жывём у пастаянным духоўным змаганні, а пыха і прывязанасць да ўласнай волі, што шукае задавальнення і асабістай выгады, часта прыводзяць нас да выбару зла.
Таму Бог, ведаючы чалавечую слабасць, чакае ад чалавека запрашэння; чакае, каб падштурхнуць яго добрую волю. Толькі тады, калі чалавек добраахвотна дасць згоду, каб Хрыстус нарадзіўся ў ягоным сэрцы, ён знойдзе жаданы спакой. Падобны стан у сваім жыцці перажыў і святы Аўгустын, які знайшоў Бога пасля доўгіх гадоў пошукаў: «Неспакойнае чалавечае сэрца, пакуль не супакоіцца ў Пану».
Дарагія браты і сёстры! Урачыстасць Божага Нараджэння — гэта асаблівы час, калі «слабая добрая воля» вернікаў павінна заглыбіцца ў акіян Божай дабрыні.
Трэба прасіць Нованароджанага Езуса, каб гэтая дабрыня праз кожнага з нас пералівалася на іншых людзей, каб стала магчымым унутранае аднаўленне чалавека і духоўнае адраджэнне ўсяго грамадства. Гэта надзвычай важнае заданне для ўсіх, хто шукае і імкнецца да згоды і еднасці.
Умілаваныя! Сёння патрэбныя людзі добрай волі, гатовыя да добразычлівага дыялогу ва ўсіх сферах сямейнага і грамадскага жыцця. Мы не можам чакаць, пакуль іншыя стануць добрымі. Папа Францішак пастаянна нагадвае, што сучасны свет чакае ад нас, веруючых хрысціянаў, «Евангелля на далоні», гэта значыць, чакае ад нас праведнага жыцця ў адпаведнасці з прынцыпамі Евангелля.
Аднак нельга забываць, што ўзаемнае праяўленне добрай волі павінна заўсёды адбывацца ў атмасферы пошуку праўды, а гэта патрабуе намаганняў і мужнасці. Бо мы як хрысціяне абавязаны не толькі раскайвацца і перапрашаць за свае грахі, але найперш абавязаны выконваць запаведзь любові да кожнага бліжняга. Бо ўсе мы — браты і сёстры, і ўсе мы з’яўляемся салідарна адказнымі за будаўніцтва грамадства, як падкрэслівае ў энцыкліцы Fratelli tutti папа Францішак. Таму Пантыфік заклікае людзей добрай волі выходзіць па-за межы саміх сябе, адкрываючыся на бліжняга, згодна з дынамізмам любові, якая штурхае да «ўніверсальнага адзінства».
Папа Францішак заклікае да адраджэння «цуду ветлівасці» ў дыялогу, які называе «зоркай у цемры», вызваленнем з жорсткасці, страху і няўважлівай спешнасці, што дамінуюць у сучасным свеце.
Дарагія браты і сёстры! Людзі добрай волі, якія шукаюць спакою!
Наперадзе нас чакаюць радасныя дні святаў Божага Нараджэння, да якіх мы рыхтаваліся ў Адвэнце, што, на жаль, быў пазначаны пандэміяй каранавірусу. Нягледзячы на няпростыя выпрабаванні сучаснасці, не выпускайма з-пад увагі галоўнага героя гэтых святаў — Езуса Хрыста, Спрадвечнага Сына Божага, які, не перастаючы быць Богам, стаўся для нас чалавекам. Яго Нараджэнне на зямлі было самым важным нараджэннем у гісторыі свету. Ад яго мы адлічваем каляндарныя гады новай эры. Езус з’яўляецца для нас Дарогай, Праўдай і Жыццём.
Сёння таямніца нараджэння Бога-Чалавека заклікае чалавецтва: «Прыміце дар дабра ад Бога і дзяліцеся ім паміж сабою». Акуніцеся ў гэтую добрую волю, якую Бог аказаў людзям, сыходзячы на зямлю. Няхай яна паселіцца ў сэрцах і розумах, няхай будзе прысутнай ва ўсіх сферах сямейнага і грамадскага жыцця і няхай дзейсна супрацівіцца ўплывам зла. Няхай яна прынясе трывалы спакой, няхай захавае сям’ю і хрысціянскую традыцыю. Няхай паспрыяе нашаму паяднанню. Няхай дапаможа нам не расчараваць Бога, які ўмілаваў нас як людзей добрай волі.
Таму давайце больш актыўна далучацца да жыцця Касцёла, да жыцця нашых парафіяльных і сямейных супольнасцяў. Бо Касцёл — наш другі сямейны дом; гэта наша маці, якая корміць нас «малаком мудрасці і любові».
Дакранемся ж сэрцам да Бэтлеема з Немаўляткам Езусам у яслях.
Няхай святкаванне чарговай гадавіны зямнога нараджэння Сына Божага ў Бэтлееме напоўніць усіх нас новым святлом і моцай Духа Святога, няхай адновіць нашыя сем’і і нашае грамадства, каб кожны дзень нашае сведчанне пра Хрыста было больш бачным і яскравым.
Жадаю вам Божага благаслаўлення, радасці і шчасця на святы Божага Нараджэння. Няхай у новым, 2022 годзе ад Нараджэння Збаўцы, у людзях добрай волі, якіх Бог умілаваў, здзейсніцца дэвіз душпастырскай праграмы Каталіцкага Касцёла ў Беларусі «Праз адзінства, удзел і місію да Касцёла-супольнасці», дзякуючы дыялогу людзей з Богам і паміж сабой.
Усіх вас, дарагія браты і сёстры, даручаю заступніцтву Багародзіцы Марыі, якая пасля дыялогу з Нябесным Пасланнікам Арханёлам Габрыэлем нарадзіла свету Збаўцу Езуса Хрыста.
На знак паяднання і згоды, міру і еднасці дзялюся з вамі белай аплаткай — сімвалам Нованароджанага Даўцы спакою.
На радасць сустрэчы і дыялогу з Богам, чалавека з чалавекам, грамадзяніна з грамадзянінам у Новым 2022 годзе, сардэчна благаслаўляю вас у Імя Айца, і Сына, і Духа Святога.
Арцыбіскуп Юзаф Станеўскі
Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Владимир Халип
Андрей Санников
Артем Черников
Ирина Халип

description: Як звольненыя становяцца «дармаедамі».

maintext:
Генадзь Фядыніч: Калі не хапае простым людзям, павінна не хапаць і ўладзе 1 2.12.2021, 20:32
4,566
Генадзь Фядыніч
Як звольненыя становяцца «дармаедамі».
Цяперашнія ўлады супярэчаць самі сабе. З аднаго боку, на прадпрыемствах і розных установах ідуць звальненні, у асноўным палітычныя, то бок – звальняюць нязгодных. З іншага боку, улады патрабуюць узяць пад кантроль непрацуючых, якія, быццам, не працуючы, карыстаюцца сацыяльнымі дабротамі. Днямі, напрыклад, узмацнення кантролю і ціску патрабаваў кіраўнік Менгарвыканкаму Ўладзімір Кухараў.
Абсурдную сітуацыю на “Радыё Рацыя” каментуе намеснік старшыні Прафсаюзу работнікаў радыёэлектроннай прамысловасці Генадзь Фядыніч:
– З аднаго боку, улады кажуць, што трэба адсочваць „дармаедаў”, якіх шмат і якія “някепска” жывуць і нідзе не працуюць. Такія прагучалі словы. А з другога боку, ідуць звальненні, і людзі нікуды не могуць уладкавацца. Тады, мабыць, трэба сядаць за круглы стол з зацікаўленымі людзьмі і разглядаць гэтую тэму. У тым ліку і пачуць гэтых “дармаедаў”, якіх звальняюць, як ім уладкавацца. Я думаю, аднымі адміністратыўнымі захадамі гэтую праблему не вырашыць.
– Наша ўлада, відаць, ужо не можа проста з людзьмі размаўляць, толькі вокрыкамі.
– Калі ты хочаш быць кіраўніком горада, вобласці ці раёна, ты павінен, хочаш ты ці не, умець размаўляць з людзьмі і слухаць гэтых людзей, каб яны пачулі цябе. І трэба рабіць высновы тым, хто дае гэтыя лісты на звальненне, высновы наймальнікам, высновы ўладам, таму што гэта шлях у нікуды.
– Тыя, каго звольнілі, хутка сутыкнуцца з яшчэ адной праблемай – з “дармаедскімі” жыроўкамі.
– Зараз і так ёсць элемент няплаты камунальных паслуг. Людзі яшчэ больш не будуць плаціць, бо ў людзей проста не будзе на гэта грошай. І ўладзе трэба думаць, што калі чалавек будзе працаваць за 200 – 300 рублёў, то ён не зможа плаціць за камунальныя паслугі. Яму трэба даць магчымасць працаваць, каб жыць і аплочваць паслугі. Зараз з кожным днём сітуацыя пагарашаецца.
– Вы асабіста як адзін з лідараў Прафсаюзу работнікаў радыёэлектроннай прамысловасці сутыкаліся з сітуацыяй, калі людзям няма чым плаціць?
– Я ведаю такіх людзей, яны не плацяць па тры – чатыры месяцы і не таму, што не хочуць, а таму, што няма грошай. А яшчэ ў іх ёсць сем’і, дзеці і ім проста не хапае грошай. І гэта ўлада павінна ведаць. Калі не хапае простым людзям, павінна не хапаць і ўладзе. Такога не павінна быць, што чыноўнікі самі па сабе, а народ – жыві як хочаш. Трэба рыхтаваць калектыўныя заявы, пісаць іх сотнямі, хай людзі не баяцца. Трэба апублічваць, таму што праблемы нарастаюць.
І, безумоўна, без вырашэння гэтая праблема выбухне ў рэшце рэшт, – лічыць Генадзь Фядыніч.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


title: Гісторыя заўсёды паўтараецца

maintext:
Гісторыя заўсёды паўтараецца 1 Андрэй Шарэнда
13.12.2021, 13:26
1,348
Андрэй Шарэнда
Фота: Charter97.org
40 год таму камуністычныя ўлады Польшчы увялі вайсковае становішча.
Роўна сорак год таму 13 снежня 1981 года камуністычныя ўлады Польшчы на чале з генералам Войцехам Ярузельскім увялі ў Польшчы вайсковае становішча. У адзін дзень па ўсёй Польшчы была адключана тэлефоная сувязь, на вуліцах з'явіліся танкі і вайскоўцы. Хапаючыся сінімі пальцамі за ўладу камуністы-вайскоўцы разграмілі прафсаюз "Салідарнасць", а яго лідары ў тым ліку і легендарны Лех Валенса былі арыштаваныя.
На Польшчу абрынулася цемра, тысячы людзей былі кінутыя за краты, дзесяткі людзей забітыя пры падаўленьні стачак і акцый пратэста.
Знаёмая карціна: зараз у Беларусі адбываецца амаль тое ж самае. Сорак год таму польскі народ выстаяў, не скарыўся і працягнуў барацьбу. Ужо праз два гады структуры "Салідарнасці" былі адноўленыя і барацьба разгарэлася з новай сілай. На канчатковую перамогу над камуністычным рэжымам палякам спатрэбілася 7 год упартай штодзённай барацьбы: стачкі, дэманстрацыі, акцыі салідарнасці з палітзняволенымі. Польскіх камуністаў не выратавала нават дапамога СССР. Народ здабыў свабоду і першым скінуў з сябе камуністычнае ярмо.
Я ўпэунены, гісторыя заўсёды паўтараецца. І на тое, што ў Польшчы сапатрэбілася 7 год Беларусі спатрэбіцца 7 месяцаў. Мы, беларусы, павінны працягваць барацьбу і не здавацца! Тым больш, нам у гэтым дапамагае ўвесь цывілізаваны Свет. Рэцэпт перамогі вядомы: стачкі, мірныя пратэсты і салідарнасць! І тады акупацыйнай уладзе Лукашэнкі не дапаможа ні АМАП, ні вайскоўцы, ні усходні дыктатар. Закасваем рукавы і за працу! Жыве Беларусь!
Андрэй Шарэнда, Facebook
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


maintext:
Год Тигра: Каким знакам зодиака 2022-ой принесет удачу 2 13.12.2021, 18:15
2,586
Астрологи говорят, что Тигр принесет массу перемен.
Новый 2022 год изменит к лучшему жизнь представителей трех знаков зодиакального круга. Тигр принесет успех Ракам, Львам и Водолеям, пишет «Апостроф».
Рак
Рожденные под этим созвездием могут довериться своей интуиции, которая приведет их к карьерному росту. Астрологи советуют не погружаться в работу целиком и не забывать о близких людях, которые нуждаются в заботе, внимании и душевном тепле.
Лев
Представители этого знака Зодиака будут вознаграждены успехом в профессиональной сфере. Их ждет интересное предложение от руководства. Личная жизнь тоже порадует романтикой, а одиночки наконец встретят свою половинку.
Водолей
Звезды сулят Водолеям движение вверх по карьерной лестнице, которое улучшит их финансовое положение. При этом личная жизнь также будет на высоте – удастся укрепить отношения со своим партнером, а одинокие Водолеи наконец обретут любовь.
Названы нечаканы напой для паляпшэння працы сэрца і падвышэння гемаглабіну
Ён таксама садзейнічае ачышчэнню арганізма.
У большасці гародніны ёсць нямала карысных уласцівасцяў, якія дапамагаюць падтрымоўваць здароўе арганізма. Пры гэтым капуста - адзін з лідараў ва ўзроўні карысці сярод гародніны. А яе адвар, на думку спецыялістаў, максімальна просты ў прыгатаванні і засцерагае ад таксінаў, што спрыяе паляпшэнню здароўя.
Аб карысці адвару з белакачаннай капусты паведамляе Planet Today. Адзначаецца, што рэчывы, якія змяшчаюцца ў самой капусце, валодаюць моцнымі антыаксідантнымі ўласцівасцямі. Тым самым яны паляпшаюць зрок і наладжваюць працу сэрцава-судзіннай сістэмы. Але менавіта яе адвар валодае найбольшай колькасцю карысных уласцівасцей, чым якія-небудзь стравы на аснове капусты.
Сярод карысных уласцівасцяў капуснага адвару спецыялісты выдзяляюць рэгуляцыю працы кішэчніка, якая дапамагае пазбягаць раку тоўстай кішкі, паляпшэнне працы сэрца і павышэнне гемаглабіну, а таксама ачышчэнне арганізма ад таксінаў. Акрамя таго, адвар здольны здымаць запаленні і дапамагаць лячыць хваробы дыхальных шляхоў.
Напой рыхтуецца ўсяго за некалькі мінуць, але яго наступны карысны эфект на арганізм чалавека можа дадаць некалькі гадоў жыцця.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


maintext:
Джулі Фішэр: Людзі, якія працуюць у падтрымку Беларусі, сталі для мяне крыніцай вялікага натхненьня 1 24.12.2021, 8:46
Амбасадарка ЗША падвяла вынікі 2021 году.
«Радыё Свабода» зьвярнулася да вядомых у беларускай публічнай прасторы асобаў з просьбай адказаць на пытаньне: што вас парадавала/прымусіла ўсьміхнуцца ў 2021-м?
Сёньня на гэтае пытаньне адказвае амбасадарка ЗША ў Беларусі Джулі Фішэр.
— Я б сказала: магчымасьць узаемадзейнічаць зь людзьмі, якія так неверагодна цяжка і ўпарта працуюць у падтрымку Беларусі — вось што радавала мяне ў 2021 годзе.
Нягледзячы на ўсе дрэнныя навіны — рэйс Ryanair, мігранцкі крызіс, катаваньні, палітвязьні — пасярод усяго гэтага магчымасьць знаёміцца зь людзьмі якія цяжка і аддана працуюць, а ў некаторых выпадках магчымасьць знаёміцца зь іх сем’ямі, іх дзецьмі былі для мяне крыніцай вялікага натхненьня, калі я займалася гэтымі праблемамі.
Магчымасьць так цесна супрацоўнічаць з Эўропай, асабліва з Брусэлем, пераканацца, што мы думаем аднолькава, што мы падзяляем пачуцьцё салідарнасьці ў непрыманьні таго, што адбываецца ў Менску — усё гэта было для мяне асабліва важным у 2021 годзе. І я б сказала, што хоць сёньня шмат што разьдзяляе людзей у Вашынгтоне, той факт, што Вашынгтон застаецца адзіны ў пытаньні свабоды ў Беларусі, бясспрэчна мяне радуе.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


description: Натхняльнае відэа, якое надае веру ў тое, што ўсё будзе добра.

title: "Хрыстос нарадзіўся ў выгнанні"