title: Сяргей Антончык: "За спінай улады ўсё больш і больш злачынстваў - гэта як ланцуговая рэакцыя, якую цяжка спыніць"

maintext:
Лецішча Сяргея Антончыка ў вёсцы Перакопаўшчына на Стаўбцоўшчыне нагадвае сталічны Батанічны сад. Чаго там толькі няма! Адных вінаграднікаў – ажно шэсць, у спрыяльныя гады ўраджай гаспадар тачкамі вывозіць. Кветнікі, цяпліцы, вялікі сад – усё ў ідэальным парадку.
Але праславілася Антончыкава сядзіба не земляробчымі дасягненнямі, а камянямі, якія… зладзілі недазволены пікет. Каб даведацца падрабязнасці з першых вуснаў, я завітаў у Перакопаўшчыну.
– Спадар Сяргей, пасля здарэння з вашымі камянямі я магу ўзгадаць толькі словы з Бібліі: «Калі мы замаўчым, дык камяні загалосяць». Як выглядае, у Беларусі ўжо і камяні не могуць маўчаць, сузіраючы ўсё тое беззаконне, якое адбываецца амаль штодня. Раскажыце, як з-за камянёў вы трапілі на лаву падсудных?
– Па-першае, я вельмі люблю камяні, у іх прысутнічае нешта пазачасавае. Малым я жыў у Плешчаніцах, і там непадалёк ад нашай сядзібы ляжаў вялікі валун. Я хадзіў вакол яго і думаў, колькі ён перабачыў на сваім вяку! Мяне не стане, а ён застанецца – яшчэ на тысячагоддзі. Мой улюбёны краявід – сосны, жыта і камяні. У ім – беларуская вечнасць.
– Нездарма Ніл Гілевіч адну са сваіх кнігі так і назваў – «Жыта, сосны і валуны».
– Бо Ніл Сымонавіч быў родам з нашых мясцін, з Лагойшчыны. Вось мне і захацелася стварыць вечны беларускі краявід на лецішчы ў вёсцы Перакопаўшчына Стаўбцоўскага раёна. Навёз камянёў, размясціў іх адпаведным чынам перад весніцамі. А знаёмыя мастакі на трох камянях намалявалі бел-чырвона-белы сцяг, «Пагоню» і сцяг Еўрасаюза. Апошнім часам я заўважыў, што людзі прыходзілі паглядзець на мае камяні, якія нікому не перашкаджалі. Але нядаўна ў нас мост невялічкі зрабілі праз рэчку Гавяжнянку (прыток Нёмана). І, відаць, як яго адкрывалі, нехта ўбачыў мае камяні.
– А вы ў гэты час былі на лецішчы?
– Не, у Мінску. І здарылася так, што дзеці захварэлі на кавід, і я паехаў у Перакопаўшчыну на самаізаляцыю. Прыехаў, а міліцыянт (не ўчастковы, таго я ведаю) фатаграфуе мае камяні і пратакол складае! Потым павезлі мяне ў Стоўбцы. Патрымалі ў РАУСе і накіравалі ў ІЧУ. А ў мяне – тэмпература, падазрэнне, што падхапіў вірус. З ізалятара павезлі ў бальніцу. Доктар агледзеў і напісаў у даведцы, што мяне катэгарычна нельга трымаць у шматлюднай камеры. Але рэкамендацыя доктара для міліцыянтаў – пусты гук. Мяне ўсё ж пакінулі ў ІЧУ, у шасцімеснай камеры. Праўда, чатырох чалавек тут жа выселілі, а са мной пакінулі нейкага на выгляд бамжа.
– Вы ўсё ж дэпутат Вярхоўнага Савета 12-га склікання, асоба вядомая. Як да вас ставіліся ў тым ІЧУ?
– О, тут цікава было. Мне з сакамернікам раптам выдалі новую бялізну – ручнікі, прасціны, падушкі, коўдры, нават паперу туалетную. Калі дзверы зачыніліся, ён здзівіўся: «Што адбываецца? Ніколі такога на было» (а ён сядзелец са стажам). Леглі спаць. І тут раптам святло ў камеры пагасла. Бомж ізноў здзівіўся – на яго памяці святло гарэла заўсёды, днём і ноччу. А я падсмейваюся: «Відаць, лямпачка перагарэла». Ведаеце, я сядзеў у ізалятары на Акрэсціна неаднаразова – не параўнаць…
– На судзе вы атрымалі немалы штраф – 30 базавых (870 рублёў). Суддзя Стаўбцоўскага раёна Вікторыя Суднік кваліфікавала вашы дзеянні як «пикетирование путем размещения герба «Погоня» и бело-красно-белого флага на камнях». Гэта яшчэ большае дурноцце, чым прысуд за шкарпэткі не тых колераў. Суддзя разумела, што выставіла сябе на пасмешышча?
– Адразу хачу сказаць, што мае суткі за кратамі і штраф – гэта нявартая ўвагі дробязь у параўнанні з прысудамі другім людзям – даюць жа па 5–7 гадоў калоніі. Што да паводзін суддзі… Разумееце, у нашай краіне цалкам дэфармавалася ўяўленне, што такое добра і што такое дрэнна. Чаму суддзі прымаюць рашэнні, якіх не павінны прымаць? Спадарыня Суднік разумела ж, што мае камяні ляжалі некалькі гадоў, як і іншыя суддзі разумелі, што хтосьці набыў бел-чырвона-белыя шкарпэткі ў ЦУМе, што чалавек проста вывесіў на балконе бялізну – няважна якога колеру і ў якім парадку. Але дэфармацыя закранула і суддзяў, таму яны лёгка пераступаюць праз сваё сумленне. Гэта як хвароба. Вынесці неправамернае рашэнне – ну, неяк абыдзецца… Пайсці стукануць на кагосьці – нічога страшнага. Усе так робяць. Я глядзеў на суддзю Суднік – узростам, як мая дачка, нават маладзейшая. Я па вачах бачыў – яна разумела, што ніякага пікета на маім лецішчы не было.
– І тым не менш прызнала вас вінаватым і – аштрафавала!
– Зменіцца сітуацыя, і яна адхрысціцца ад свайго рашэння, скажа, што яе прымусілі, а ў яе дзеці малыя, маці хворая… Калі міліцыянеры везлі мяне ў Стоўбцы, то прызналіся: «У нас служба не дай Бог, мы будзем хутка сыходзіць». І ўсім сваім выглядам падкрэслівалі, што не хочуць гэтага рабіць. Разумееце, калі чалавек не мае ніякіх каштоўнасцяў у душы, ён замяняе іх матэрыяльным здабыткам – крэдытам, узятым на будаўніцтва дома, службовай кватэрай, заробкам. І калі ты застаешся ў сістэме, ты павінен выконваць яе загады, а калі сыходзіш, то страчваеш усё. Мне самому давялося прайсці праз нешта падобнае. Відаць, я адзіны дэпутат Вярхоўнага Савета, які працаваў грузчыкам – два гады цягаў возікі ў краме, накручваў за дзень да 30 кіламетраў.
– Вы ў палітыцы не адно дзесяцігоддзе. З вышыні свайго досведу вы бачыце, што было зроблена не так у жніўні 2020-га?
– Два гады таму я выступаў з ініцыятывай правядзення вялікага сходу беларускай эліты. Каб сабраліся пісьменнікі, навукоўцы, мастакі, гісторыкі. Я хадзіў па ўсіх былых дэпутатах Вярхоўнага Савета 12-га і 13-га скліканняў, сустракаўся з Валянцінам Голубевым, Алегам Трусавым, Лявонам Баршчэўскім, з іншымі. Давайце правядзём сход! Не пенсіі прасіць будзем у дзяржавы, а пакажам краіне, што беларуская нацыянальная эліта існуе, і менавіта яна павінна знайсці выйсце з той палітычнай сітуацыі, у якой апынулася краіна. Усе разумелі, што пасля выбараў будуць масавыя пратэсты, але сход сабраць так і не ўдалося. Пратэсты адбыліся, але выйсця ніхто не прапанаваў. Чаму, напрыклад, у Мінску не быў утвораны камітэт, які патрабаваў бы ад Мінгарвыканкама гукаўзмацняльную апаратуру і сцэну, каб выступалі людзі, агучвалі прапановы? Сотні тысяч людзей проста хадзілі і крычалі лозунгі. Гэта нармальна, але гэтага мала. Маладыя хлопцы ўтварылі папулярныя тэлеграм-каналы, але яны не разумелі, як дзейнічаць, калі вырашаецца лёс краіны. Каардынацыйная рада чакала, калі Лукашэнка перадасць ёй уладу.
– Калі вы і вашы калегі экс-дэпутаты ўсё разумелі, то чаму не дзейнічалі?
– Праз пэўны час пасля выбараў мне патэлефанаваў Уладзімір Някляеў: «Сяргей, што будзем рабіць?» А я кажу: «Позна, месца занята. Калі мы ўтворым нейкую структуру, нам скажуць: вы што, супраць Каардынацыйнай рады? Утвараць трэба было два гады таму». У выніку што адбылося? Як кажуць: не будзі ліха, хай спіць ціха. Маніфестацыі закончыліся, але яны пабудзілі ліха, якое распачало жорсткі тэрор. І тут ужо ідзе вайна не толькі з уласным народам, але і з камянямі, са шкарпэткамі, з песнямі… Прычым душыцца нацыянальная свядомасць, а не сімвал мінулых выбараў. Сімвалам выбараў былі, як памятаеце, белыя стужачкі. Сцягі з’явіліся пазней. Бо, калі беларусы прачынаюцца і ўстаюць, яны падымаюць над галовамі бел-чырвона-белы сцяг і «Пагоню» – гэта ў нашай крыві.
– Чаму такі доўгі час не спыняецца рэпрэсіўная машына? Вуліцы і плошчы пад кантролем, актывісты ў турмах, а хапуны па-ранейшаму працягваюцца.
– Дзяржаўны тэрор – як ланцуговая рэакцыя, якую цяжка спыніць. За спінай улады ўсё больш і больш злачынстваў, і тым больш павялічваецца страх – а што ж мы нарабілі?! І гэты страх гоніць уладу на новыя «подзвігі». Сілавік прыходзіць дадому: жонка бліноў напякла, дзеткі бегаюць, грошы някепскія плацяць – нібы ўсё добра. А ён кладзецца спаць і думае: «А што будзе заўтра?» І ў яго душу закрадаецца яшчэ большы страх.
– Дык гэты жах можа працягвацца да бясконцасці?
– Не можа. Усё, нават дзяржаўны тэрор, рана ці позна ўпіраецца ў эканамічную сцяну. Паліцэйская дзяржава – дарагая штука. Можна павялічваць рэпрэсіі, мардаваць грамадства, але прыходзіць момант, калі трэба сеяць – а грошай на пасяўную не хапае, калі трэба выплачваць заробкі рабочым – а завод вось-вось збанкрутуе. І вось тады ўлада будзе вымушана ўзяць курс на адлігу. Я лічу, што яна настане праз год-паўтара. Не раней.
– А што магло б выступіць паскаральнікам адліжнага працэсу?
– Ёсць, на мой погляд, такі паскаральнік, але лепш абысціся без яго. Адліга ў Беларусь можа прыйсці, як ні небяспечна, у выглядзе аб’яднання з Расіяй. Пакуль многія людзі будуць стагнаць ад рэпрэсій, яны могуць кінуцца ў любы бок, адкуль ім засвеціць паслабленне. Маўляў, няхай хоць Пуцін, няхай хоць чорт лысы, абы не Лукашэнка. І нядаўняя правакацыя з самалётам (думаю, тут не абышлося без расійскіх спецслужбаў) зроблена для таго, каб яшчэ больш загнаць у кут Лукашэнку. Пуцін, відаць, задаволены, у яго пакуль усё атрымліваецца. Беларусь трапляе пад санкцыі, збяднелыя, затэрарызаваныя людзі будуць адчайна азірацца – хто нас выратуе? І тут на тэлеэкране з’явіцца Пуцін і скажа: «Мы готовы помочь. Входите в Россию, и сразу мы подвышаем вам пенсию в 2–3 раза». Вы слухалі, пра што гаворыць «Russia Today»? Пра 9 мільёнаў братоў, якія стогнуць пад Лукашэнкам… І гэта вельмі небяспечная сітуацыя. Можна лічыць, што Лукашэнка нелегітымны, і яго подпісы нічога ня вартыя. А ён і не будзе подпіс ставіць. У выпадку яго смерці, як мы ведаем, улада пераходзіць да Савета бяспекі. А там – пераважна сілавікі, якія, як можна здагадвацца, знаходзяцца пад знешнім кіраваннем. Я не магу гэта сцвярджаць, але зразумела, што беларускія генералы прарасійскія па духу. І таму пачатковы момант паступовай здачы Беларусі – у наяўнасці.
– Але і дэкрэт аб перадачы ўлады можна прызнаць нелегітымным. Да таго ж ён супярэчыць беларускай Канстытуцыі.
– З «унутранымі» дэкрэтамі ніхто асабліва разбірацца не будзе. А далей Пуцін будзе дзейнічаць па сітуацыі. Уявіце: пры самым цяжкім становішчы ў беларускай эканоміцы кіраўнік Расіі па ўсіх каналах гаворыць: «Дорогие, родные вы наши белорусы, мы вас не бросим! Не будем теперь разбираться, хто виноват – Лукашенко или Запад…» Зноў жа, гэта ілюзія, калі мы думаем, што ўсе нашы людзі адданыя незалежнасці. Яны будуць адданыя толькі тады, калі запатрабуюць паўсюль беларускіх школ, калі загавораць па-беларуску, калі нарэшце пачуюць сваю нацыянальную эліту, якая выбудуе беларускую сістэму каштоўнасцяў.
– Як выхадзец з рабочага асяроддзя, што вы скажаце пра эканамічныя санкцыі, якія ўводзяцца супраць беларускіх прадпрыемстваў?
– Санкцыі супраць прадпрыемстваў – гэта дрэнна, бо разбураецца эканамічны падмурак для сярэдняга класа. Калі сярэдні клас (а гэта пераважна ён выходзіў на вуліцы) знікне, мы ператворымся ў «паўночна-заходні край». Тыя палітыкі, якія кажуць «чым горш, тым лепш», папросту не разумеюць паліталогіі. Бедным чалавекам заўсёды лягчэй маніпуляваць. Заможным – куды складаней. Вы думаеце, людзі выйдуць пратэставаць супраць пагаршэння эканамічнай сітуацыі? Не выйдуць. Эканоміка ляжа не за тыдзень, не за месяц. Калі цэны падвышаюць на адну капейку (як на бензін), чалавек прыстасоўваецца. Вазьміце Паўночную Карэю – там людзі траву ядуць, але на вуліцы не выходзяць. І тое, што наша грамадства бяднее, на руку ўладзе. Чым яна цяпер займаецца? Яна спрашчае грамадства. Тысячы людзей з’ехалі за мяжу, тысячы апынуцца ў турмах. У нейкі момант беларускае грамадства стала заскладаным для кіравання. Таму ўлада вядзе гульню адразу ў некалькі варот.
– Добра весці любую гульню, калі не трымацца аніякіх правіл. Вунь нават мясцовыя выбары не адбудуцца ў вызначаны тэрмін.
– Бо ўлада баіцца выбараў. Ведаеце, мы ў сціснутым варыянце паўтараем гісторыю Савецкага Саюза. Пра што крычалі неабальшавікі? «Нам не да законаў!» Потым настаў 1937 год – рэпрэсіі. Адначасова з рэпрэсіямі будаваліся заводы, домны і ўсё астатняе. І ГУЛаг апраўдвалі тым, што ворагі вакол, не даюць будаваць савецкую краіну. Тое самае мы чуем і сёння: Захад перашкаджае нам ісці сваім шляхам, нам усе перашкаджаюць. Таму неабходна ўзмацняць рэпрэсіі… Усё гэта нам за тое, што мы своечасова не правялі дэкамунізацыю. Не правялі – дык наце вам! Гэта як сацыяльная прышчэпка ад камунізму, сталінізму і лукашызму. Думаю, у Беларусі больш ніколі не з’явіцца кіраўнік кшталту Лукашэнкі. Але праз гэта трэба прайсці, трэба прышчапіцца.
– Беларусы пакуль і ад каранавіруса не адважваюцца прышчапіцца… Хай сабе беларуская эліта разрозненая, раз’яднаная, але яна ёсць. Чым яна мусіць неадкладна заняцца?
– Мяняць грамадства. Што гэта значыць? Вось на шэсці выходзілі сотні тысяч людзей. Сёння яны павінны сесці, вывучыць беларускую гісторыю, мову і патрабаваць ад улады адкрыцця беларускіх школ для сваіх дзяцей (без мовы не бывае народа). Для гэтага не трэба хадзіць на акцыі, трапляць у турмы, не трэба асаблівай мужнасці. Трэба зразумець адно: калі ты – народ, то тады з табой будзе лічыцца любая ўлада. Трэба збіраць эліту, гадаваць яе, без эліты ніякія рабочыя, ніякія сяляне нічога не зробяць.
– Згодзны, і вашы камяні з «Пагоняй» – як элемент такой нацыятворчай працы. Дарэчы, дзе яны цяпер? Цэлы расквітнелы батанічны сад бачу, безліч экзатычных раслін, а камянёў не відаць.
– Я і на нарах у стаўбцоўскім ІЧУ перажываў, як там мае камяні, каб хоць не прапалі. Не прапалі. Яны сёння знаходзяцца ў надзейным месцы. Што да расквітнелага саду, то, прызнацца, абрабіць 75 сотак зямлі было няпроста. Участак быў занядбаны, гады два мы яго толькі расчышчалі. Затое цяпер маем свае вінаград (шэсць гатункаў), грэцкія арэхі, персікі, абрыкосы, чарэшні, вішні, грушы (усяго 120 пладовых дрэў). Нават журавіны свае – не горшыя, чым на балоце. Што ні пасаджу – усё расце. Відаць, рука добрая…
Публікацыя – з № 41 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: За налепку з гербам "Пагоня" сілавікі выкруцілі вочка ў кватэру і пусцілі газ

maintext:
Супрацоўнікі міліцыі 19 чэрвеня прыйшлі ў кватэру сямʼі Скаргі ў мінскай Серабранцы. Як паведамляюць праваабаронцы, прычына зацікаўленасці міліцыі – налепка з гербам Пагоня на акне ў пакоі дачкі Яны.
Як распавялі тэлеканалу “Белсат” суседзі сямʼі, у момант прыходу супрацоўнікаў міліцыі дома быў адзін бацька – Алег Скарга. Сілавікі з выкарыстаннем спецсродкаў ускрылі дзверы ў кватэру.
«У падʼездзе быў стук і крыкі. Яны [сілавікі] патрабавалі, каб ім адкрылі дзверы, казалі, што ёсць пастанова. Пазней бацьку вывелі. Яна [дачка] у гэты час у інстытуце здавала іспыт. Сілавікі выкруцілі вочка ў кватэру і запусцілі газ – так прымусілі адчыніць дзверы», – распавядаюць суседзі.
Жонка Святлана Скарга паехала ў РУУС Ленінскага раёну, каб высветліць абставіны здарэння і даведацца, што з яе мужам. Калі яна туды прыехала, то яе таксама затрымалі. Супрацоўнікі міліцыі патэлефанавалі дачцэ Яне з тэлефона Святланы і сказалі, што маму не выпусцяць, пакуль яна не прыедзе. Яна паехала ў Ленінскае РУУС, дзе яе таксама затрымалі. У гэты час сілавікі пачалі ператрус у кватэры.
Раніцай у нядзелю 20 чэрвеня Яна патэлефанавала знаёмай і папрасіла аб сустрэчы, каб забраць тэлефон. На сустрэчу з дзяўчынай пайшоў малады чалавек – Андрэй Ярошкін. Хлопца затрымалі – на месцы сустрэчы былі супрацоўнікі міліцыі.
21 чэрвеня прайшлі суды ў судзе Ленінскага раёну над Алегам Скаргай і Андрэем Ярошкіным. Андрэя асудзілі на 15 дзён арышту, меркавана, па артыкуле 19.3 КаАП («Зʼяўленне ў грамадскім месцы ў стане апʼянення»).
Справу Алега Скаргі разглядала суддзя Ленінскага раёну Юлія Інчына. На мужчыну склалі два пратаколы: ч. 1 арт. 24.23 («Несанкцыянаваная акцыя») і арт. 24.3 КаАП («Непадпарадкаванне законнаму патрабаванню»). На працэс прыйшлі асабіста два супрацоўнікі Ленінскага РУУС, каб даць паказанні супраць мужчыны. На судзе мужчына заявіў, што раскайваецца і прызнае віну. У выніку, Інчына адправіла справу на «дапрацоўку».
Паводле папярэдняй інфармацыі, усю сям’ю Скаргаў вызвалілі. Андрэй Ярошкін адбывае 15-дзённы арышт.
Поделиться ссылкой:

fasttext_language: be


title: Куды рухаецца Праваслаўная царква Беларусі?

maintext:
Навіна пра адстаўку архіепіскапа Гродзенскага і Ваўкавыскага Арцемія выклікала розгалас і ў царкоўным асяродку, і ў свецкіх СМІ. Упершыню ў гісторыі Праваслаўнай царквы ў Беларусі звальненне архірэя выклікала столькі пытанняў. І хоць у рашэнні Сінода РПЦ запісана «па стане здароўя», усе ведаюць, што сапраўдная прычына – пропаведзі архіепіскапа з асуджэннем гвалту і рэпрэсій пасля прэзідэнцкіх выбараў. Хто стаяў за рашэннем маскоўскіх сінадалаў і які знак яно нясе БПЦ? З просьбай патлумачыць сітуацыю мы звярнуліся да гісторыка Анатоля СІДАРЭВІЧА.
– Спадар Анатоль, 8 чэрвеня за адстаўку Арцемія прагаласаваў мінскі Сінод, а ўжо назаўтра гэта рашэнне было зацверджана маскоўскім Сінодам пад кіраўніцтвам патрыярха Кірыла. Што можа азначаць такая паспешлівасць?
– Думаю, ніякай паспешлівасці тут няма. Хутка (можна сказаць – маланкава) летась з мінскай кафедры аж на Кубань перавялі экзарха Паўла, а «справа» архіепіскапа Арцемія доўжылася без малога 10 месяцаў. Калі ўладыка публічна выступіў супраць гвалту над людзьмі? У жніўні мінулага года. Калі прынята рашэнне? У чэрвені сёлета. Так што думалі доўга.
– Выведзены за штат за свае грамадскія погляды святар Аляксандр Шрамко ў леташнім інтэрв’ю «Народнай Волі» гаварыў, што звальненне епіскапа – вельмі складаная царкоўная працэдура. Як аказалася – даволі простая…
– Сапраўды, пазбавіць епархіяльнага архірэя пасады вельмі цяжка. Звычайна яго пераводзяць на іншую кафедру. Калі епіскапу спаўняецца 75 гадоў, ён піша прашэнне аб «почислении на покой», але гэта не азначае, што яго аўтаматычна адпраўляюць у адстаўку. Нярэдка маскоўскі Сінод просіць уладыку працягваць служэнне. Прашэнне аб адстаўцы падаецца і тады, калі епіскап не можа выконваць свае абавязкі з прычыны хваробы. Каб звольніць епіскапа імгненна, нават не рашэннем Сінода, а патрыяршым указам, патрэбна, каб ён здзейсніў нейкі крымінальны ці амаральны ўчынак, пра які стала вядома шырокай грамадскасці. Нават калі епіскап пачынае прапаведаваць ерась ці выступаць супраць царкоўных канонаў, яго перш ушчуваюць, спрабуюць паставіць на «шлях ісціны». Уладыку Арцемію да 75-годдзя яшчэ далекавата, ерасі ён не прапаведаваў, супраць царкоўных парадкаў не выступаў, са здароўем у яго вострых праблем няма. Яго выступленне супраць гвалту над мірнымі пратэстоўцамі цалкам адпавядала хрысціянскім каштоўнасцям. Яно магло не задаволіць толькі тых, хто не баіцца праліць людскую кроў, хто з’яўляецца прыхільнікам сілавога вырашэння грамадскіх і палітычных праблем.
– Дык вы мяркуеце, што ініцыятарам звальнення Арцемія выступіла свецкая ўлада?
– Думаю, што Царкве было прад’яўлена патрабаванне пазбавіць архіепіскапа Арцемія пасады без пераводу на іншую (скажам, у Расіі) кафедру. Можна меркаваць, што патрыярх Кірыл, чыім вучнем быў уладыка Арцемій, цягам дзевяці месяцаў не даваў згоду на пазбаўленне яго кафедры. Пэўна, гродзенскага архірэя схілялі да «пакаяння» за прамоўленае ў жніўні 2020 года або ўгаворвалі напісаць прашэнне. Відаць, і «пакаяння» дасягнуць і прашэнне можна было б атрымаць, калі б ва ўлады меўся кампрамат на ўладыку Арцемія. Магчыма, у сітуацыі, калі ні «пакаяння», ні прашэння цягам доўгіх месяцаў выцягнуць з архіепіскапа не ўдалося, афіцыйны Мінск чымсьці прыгразіў царкоўным уладам і вызначыў ім апошні тэрмін. Толькі так можна тлумачыць, чаму хадайніцтва мінскага Сінода аб адстаўцы гродзенскага архірэя было задаволена на наступны дзень. Падкрэслю: пытанне аб «почислении на покой» уладыкі Арцемія было адным-адзіным пытаннем, якое 9 чэрвеня разглядаў маскоўскі Сінод. Гэта пасяджэнне ўвойдзе ў гісторыю РПЦ.
– Беларускія епіскапы дружна (праўда, не аднагалосна) прагаласавалі за адстаўку Арцемія: з пятнаццаці трынаццаць. Архіепіскап усё ж меў аўтарытэт і сярод святароў, і сярод вернікаў. Дык чаму так?
– Па-царкоўнаму кажучы, гэта грэх сергіянства. Калі бальшавікі скарацілі жыццё дэмакратычна выбранаму патрыярху Расійскай праваслаўнай царквы Ціхану (памёр у 1925-м), калі яны кінулі за краты незгаворлівага месцаблюсціцеля патрыяршага пасаду Пятра, яго намеснік мітрапаліт Сергій у 1927 годзе стаў на шлях супрацоўніцтва з уладай. Якія б зверствы ні чынілі бальшавікі, Сергій маўчаў. Царква пры ім забыла, што такое смуткаванне («печалование») аб бедах народа. У 1943 годзе, калі Сталін замест Расійскай стварыў Рускую праваслаўную царкву, Сергій быў пастаўлены патрыярхам.
– Немаўчанне ўладыкі Арцемія было тым больш чутнае на фоне іншых епіскапаў, якія як вады ў рот набралі.
– Так, ён парушыў правіла «маўчаць», выступіў супраць сергіянства, якое з’яўляецца неафіцыйнай дактрынай РПЦ. Вядома, мінскі Сінод сам адстаўку архіепіскапа Арцемія не разглядаў бы без сігналу з Масквы. А маскоўскія сінадалы нічога лепшага не прыдумалі, як узяць на сябе функцыю кансіліуму і прычынай «почисления на покой» назваць стан здароўя архірэя. І дружненька прагаласавалі «за» (на дыстанцыйным пасяджэнні). А вось у Беларусі знайшоўся архірэй – епіскап Пінскі і Лунінецкі Сцяфан, – які не захацеў падтрымаць сваё маскоўскае начальства. А яшчэ адзін архіепіскап (праўда, ён «на покое») устрымаўся. Цяпер я думаю: які «падарунак» паднясуць улады і абодва сіноды ўладыку Сцяфану? Яму ўжо 77 гадоў…
– Чытаючы пастанову Сінода РПЦ, я звярнуў увагу на такую акалічнасць: архіепіскапу Арцемію нават не падзякавалі за шматгадовую службу. Чаму такое стаўленне за 43 гады службы?
– Пэўна, маскоўскія сінадалы на чале з патрыярхам былі так раздражнёны ўпартасцю Арцемія, што вырашылі не дзякаваць яму «за понесенные труды», хоць пры «почислении на покой» гэта звычайная формула. Не дзякуюць епіскапам толькі тады, калі іх адпраўляюць у адстаўку за дагматычныя, кананічныя ці маральныя правіны. Такім чынам, гродзенскага архірэя абразілі. Такое хамства, думаю, можна растлумачыць хіба што нежаданнем сінадалаў раздражняць афіцыйны Мінск.
– А што такое епіскап «на покое»? Які яго статус? Ці можа ён вярнуцца на епіскапскую кафедру?
– У РПЦ маецца палажэнне аб матэрыяльнай і сацыяльнай падтрымцы свяшчэнна- і царкоўнаслужыцеляў, работнікаў рэлігійных арганізацый, а таксама членаў іх сем’яў. У тым палажэнні ёсць раздзел аб забеспячэнні архірэяў «на покое». Калі епіскапа адпраўляюць у адстаўку, яму месцам пражывання вызначаецца, як правіла, манастыр. Пры магчымасці ўлічваюцца і пажаданні ўладыкі. Сінод вырашыў не пасяляць Арцемія ў манастыр. Месцам яго жыхарства вызначаны Мінск. Мне давялося чытаць, што ў сталіцы ва ўладыкі ёсць (смешна сказаць) аднапакаёвая кватэра… Архірэй «на покое» можа выконваць абавязкі ігумена манастыра ці настаяцеля парафіі. У такім разе клопат пра жыллё, матэрыяльны дабрабыт уладыкі і стан яго здароўя кладзецца на манастыр ці парафію. Наўрад ці нейкі манастыр або нейкая парафія ў Мінскай епархіі будуць мець уладыку Арцемія сваім ігуменам або настаяцелем.
– Асабліва калі ўлічыць, што кіруе Мінскай епархіяй той жа мітрапаліт Веніямін.
– Хутчэй за ўсё, Арцемія чакае лёс экзарха Філарэта, якія апошнія гады знаходзіўся пад пільным кантролем, быў жорстка абмежаваны ў кантактах, служыў у дамовай царкве. Хіба што Арцемій адмовіцца ад абслугі. У такім разе замест наглядчыкаў у падрасніках і апостальніках за ім будуць сачыць людзі з вядомага ведамства… На кафедру ўладыка Арцемій зможа вярнуцца толькі тады, калі ў Беларусі запануюць дэмакратычныя парадкі.
– На яго месца ў Гродне накіраваны епіскап Слуцкі Антоній. З якім заданнем мітрапаліта Веніяміна ён туды адправіўся, як вы лічыце?
– Не думаю, што Антонія на гродзенскую кафедру адправіў ці заданне яму даў Веніямін, бо і самога Веніяміна з «шараговых» епіскапаў, мінуўшы сан архіепіскапа, у мітрапаліты і на пасаду экзарха ўзвялі не патрыярх Кірыл і не маскоўскі Сінод, а нехта іншы… Сінадалы і падумаць не маглі пра такі круты ўзлёт мала каму вядомага епіскапа, у якога за плячамі не самыя прэстыжныя духоўныя навучальныя ўстановы і не самая паспяховая епархія. Што да ўладыкі Антонія, то яго называюць епіскапам «с комсомольским приветом». Хачу памыліцца, але думаецца, што прыказка «новая мятла па-новаму мяце» стасуецца і да яго.
– Архіепіскап Арцемій не выходзіў на плошчу, як праваслаўны святар у Гомелі, не трапляў на суткі, як каталіцкі святар з Расонаў. Ён проста ў сваёй пропаведзі асудзіў гвалт і звярнуўся да гвалтаўнікоў: спыніцеся! З асуджэннем гвалту выступалі і каталіцкія епіскапы (напрыклад, Юрый Касабуцкі). Ці азначае гэта, што ўлада возьмецца і за іх?
– Ватыкан ужо ахвяраваў аднаго епіскапа – мітрапаліта Тадэвуша Кандрусевіча. І хоць ён, у адрозненне ад мітрапаліта Філарэта, застаецца публічным чалавекам і служыць у розных святынях, стаўленне многіх беларускіх католікаў да Папы рымскага стала адмоўным. Не думаю, што ён прынясе ў ахвяру яшчэ аднаго епіскапа. Гэта не паслужыла б аўтарытэту Ватыкана.
– Калі епіскап Веніямін стаў мітрапалітам і патрыяршым экзархам, вы пісалі, што ён малітвеннік, не публічная асоба і г.д. Аднак жа новы мітрапаліт выступае па БТ ў палітычных праграмах, забараніў выкананне гімна «Магутны Божа» ў храмах, следам за ўладай называе бел-чырвона-белы сцяг калабаранцкім… Сёння вы яго як ахарактарызавалі б?
– На жаль, ён аказаўся слабым грэшным чалавекам, сергіянцам.
– У святле апошніх падзей напрошваецца пытанне: куды рухаецца Праваслаўная царква ў Беларусі?
– Я даўно кажу, што РПЦ найбольш кампраметуе яе епіскапат. Закаснелы, ён палохае моладзь. Царква зноў старэе. Апрача таго, адны праваслаўныя хрысціяне адварочваюцца ад сваёй Царквы, ідуць да католікаў і пратэстантаў, другія застаюцца праваслаўнымі без Царквы (маецца і такі феномен), але асноўная частка царкоўнага народу застаецца ў Беларускай праваслаўнай царкве Маскоўскага патрыярхату. Праўда, гэты народ падзяляецца на тры групы. Першая – сталыя прыхаджане, другая – захаджане, якія бываюць у царкве зрэдку, і трэцяя – абрадавернікі, якія масава прыходзяць свяціць ваду, свечкі, вярбу, яйкі і садавіну. Сярод сталых прыхаджан, як я разумею, маюцца дзве групы: цвёрдае праваслаўнае ядро, якое арыентуецца на Маскву, і не менш цвёрдае ядро, якое думае пра аўтакефалію, але не самаабвешчаную, а дадзеную Усяленскім Патрыярхам. Нават у неспрыяльных умовах яны працуюць на несергіянскае праваслаўе, якое прапаведуе ўладыка Арцемій. Магу сказаць, што гэта пад іх уплывам былы экзарх Павел здзейсніў сапраўды хрысціянскі ўчынак: у жніўні мінулага года пайшоў да зняволеных.
Публікацыя – з № 44 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Новы флагман Купалаўскага тэатра - Вольга Няфёдава

maintext:
Мастацкім кіраўніком Купалаўскага тэатра стала Вольга Няфёдава. Яе імя пазначана на сайце тэатра ў раздзеле «Мастацкае кіраўніцтва». Шырокую вядомасць актрыса набыла пасля таго, як на сустрэчы з Лукашэнкам асудзіла сваіх калег, што звольніліся з тэатру і высока ацаніла яго выхад з аўтаматам.
Як нагадвае “Наша Ніва”, улетку 2020-га тэатр пакінулі многія акцёры. Вольга Няфёдава была сярод тых, хто застаўся. І не проста застаўся, а пачаў выбудоўваць сваю кар’еру.
У лютым Купалаўскі тэатр наведаў Аляксандр Лукашэнка. Пабываў тады на рэпетыцыі спектакля «Паўлінка» і пагутарыў з артыстамі. Тады і вылучылася актрыса Вольга Няфёдава. Яна распавяла, што цяпер у калектыве працуюць надзейныя, адданыя сваёй справе людзі: «Усе ўстойлівыя, усе трымаюцца, не прадаюць, не здаюць, таму што ў іх ёсць перакананні, ёсць душа, ёсць самае галоўнае — радзіма і тое, што мы дорым сваю душу ў імя самага галоўнага», — сказала яна.
Яна прызналася, што вельмі хваравіта ўспрыняла сыход з тэатра значнай часткі трупы і ёй сорамна за калегаў. Іх рашэнне яна лічыць як мінімум недальнабачным, таму што на той момант вырашаўся не лёс тэатра, а стаўкі былі значна вышэйшыя. А пасля актрыса плакала, эмацыйна кажучы пра абарону Лукашэнкам сваёй краіны з аўтаматам.
«Стаяла ўжо такое пытанне — радзімы. Не проста сцягі, яшчэ нешта. А менавіта радзімы, якую сапраўды хапнуць і не заўважаць. Тут глабальны момант. Як яны не зразумелі? Чаму яны так купіліся? Здалі за бесцань, не падумаўшы? Я не ведаю…» — эмацыйна выказалася артыстка.
«Дзякуючы вам і нам — усім — мы флагманы», — падкрэсліла Вольга Няфёдава.
Поделиться ссылкой:


title: Сядзібу Цюндзявіцкіх, уратаваную ад зносу, ўнеслі ў спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў

maintext:
Сядзіба Цюндзявіцкіх у Галошаве Талачынскага раёна 23 чэрвеня атрымала статус гісторыка-культурнай каштоўнасці 3 катэгорыі, паведамляе тэлеграм-канал «Спадчына».
У пачатку года выпадкова выявілася, што сядзіба ў Галошаве і казначэйства ў Дзісне знаходзяцца ў спісе на знос. Але дзякуючы апублічванню гэтай інфармацыі, публікацыям у СМІ і ўмяшальніцтву Міністэрства культуры ўдалося не толькі выратаваць будынкі ад зносу, але і падштурхнуць мясцовыя ўлады да падрыхтоўкі і вынясення прапаноў на наданне ахоўнага статусу.
Пакуль у Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў унеслі толькі сядзібу Цюндзявіцкіх. Міёрскі выканкам пакуль не падаў адпаведныя дакументы па Дзісне на разгляд абласной рады, але перспектывы ўсё ж абнадзейлівыя.
Поделиться ссылкой:


description: Краіны Групы сямі (G7) заклікалі беларускія ўлады правесці новыя свабодныя і сумленныя выбары прэзідэнта. Пра гэта гаворыцца ў камюніке, прынятым у

title: Лідары "Вялікай сямёркі" заклікалі правесці новыя прэзідэнцкія выбары ў Беларусі

maintext:
«Мы заклікаем рэжым змяніць курс і выканаць рэкамендацыі незалежнай экспертнай місіі Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе (АБСЕ) у рамках Маскоўскага механізму, уступіць у змястоўны дыялог з усімі часткамі грамадства і правесці новыя свабодныя і сумленныя выбары».
Краіны G7 будуць супрацоўнічаць у пытанні прыцягнення да адказнасці асоб, якія маюць дачыненне да інцыдэнту з вымушанай пасадкай самалёта ірландскай авіякампаніі Ryanair у Мінску, на борце якога знаходзіўся Раман Пратасевіч.
«Мы глыбока заклапочаныя нападамі з боку беларускіх уладаў на правы чалавека, фундаментальныя свабоды і міжнароднае права, прыкладам якіх стала прымусовая пасадка рэйса FR4978 і арышт незалежнага журналіста і яго спадарожніцы. Мы будзем працаваць разам, каб прыцягнуць да адказнасці асоб, якія маюць дачыненне да гэтага, у тым ліку з дапамогай санкцый, а таксама працягнем падтрымліваць грамадзянскую супольнасць, незалежныя СМІ і правы чалавека ў Беларусі», — сказана ў 25-старонкавым дакуменце.


title: Законы аб экалогіі дзейнічалі ўжо ў XVI стагоддзі. Чытаем, як у ВКЛ ахоўвалі баброў і пчолак

maintext:
У Статуце Вялікага Княства Літоўскага 1588 г. былі артыкулы, якія абараняюць дзікіх жывёл і пчол. Статут быў папярэднікам Канстытуцыі, прынятай 3 мая 1791 г. Яна лічыцца першай канстытуцыяй у Еўропе і другой у свеце пасля Канстытуцыі ЗША. Праўда, ёсць нюанс: яшчэ ў 1755 г. ухвалена Канстытуцыя Корсікі, піша “Зялены партал“.
Ужо ў беларускім звычаёвым, непісаным, праве існавалі нормы, якія рэгулявалі стаўленне чалавека да прыроды. Са з’яўленнем кадыфікаваных законаў правілы прыродакарыстання ўжо вызначала дзяржава. Вяршыняй юрыдычнай думкі Вялікага Княства Літоўскага лічацца яго Статуты 1529, 1566 і 1588 гадоў.
Апошняе выданне мае 14 раздзелаў, адзін з якіх фактычна прысвечаны экалогіі. Гэта раздзел 10 «Аб пушчах, ловах, бортным дрэве, азёрах і сенажацях». Праўда, па прачытанні складаецца ўражанне, што абараняецца не столькі прырода, колькі маёмасныя правы ўладальнікаў.
Гісторык Таісія Доўнар у каментары да выдання Статута 1588 г. адзначае: «Нормы раздзела 10 прысвечаны не толькі абароне феадальнай зямельнай уласнасці, але і рэгламентацыі лясных промыслаў, ахове прыродных багаццяў і навакольнага асяроддзя.
Замацоўваецца парадак карыстання зямельнымі і ляснымі ўгоддзямі (пушчамі, рэкамі, азерамі і інш.), рэгламентуюцца пытанні, звязаныя з паляваннем, рыбнай лоўляй, бортніцтвам і г.д. Пад аховай закона знаходзяцца флора і фауна. Аб гэтым сведчыць вызначэнне штрафа за разбурэнне птушыных гнёздаў, даволі поўная рэгламентацыя штрафаў за дзікіх звяроў (арт.2), заканадаўчае замацаванне тэрмінаў палявання (арт. 18) і шмат іншае».
У любым выпадку, экалагічныя пытанні ў ВКЛ лічыліся такімі ж істотнымі, як асоба вялікага князя, абарона дзяржавы, шляхецкія вольнасці, суды, маёмасныя правы жанчын, пытанні спадчыны, правілы гандлю, крымінальнае права, якім таксама прысвечаны асобныя раздзелы Статуту 1588 г.
Вось некаторыя цікавыя вытрымкі са Статуту:
Артыкул 1.
…если бы хто стрельцовъ послалъ у чужую пущу або самъ таемне звер побилъ, тогды, если будеть то на него слушнымъ доводомъ переведено, колко зверу убито, таковый маеть за кождое звера платити по тому, яко нижей описано… А за вину, же у чужую пущу стреляти ходилъ, маеть седети у везенью в замку або в дворе нашомъ шесть недель и не маеть быти выпущонъ з везенья, ажъ за зверъ заплату учынить.
«…калі б хто стральцоў выслаў у чужую пушчу альбо сам таемна пабіў звера, тады, калі будзе даказана, колькі звера забіта, ён павінны за кожнага звера заплаціць, як ніжэй апісана… А за віну, што ў чужую пушчу страляць хадзіў, павінны сядзець у вязніцы ў замку альбо ў двары нашым шэсць тыдняў і не павінны быць адпушчаны з вязніцы, пакуль не заплаціць за звера».
У Артыкуле 2 пазначана, колькі ж трэба заплаціць за кожнага забітага звера:
Уставуемъ цену зверомъ дикимъ, которое бы черезъ кого было убито у чужой пущы: за зубра — дванадъцать рублей грошей, за лося — шесть рублей грошей; за оленя або за ланю — шесть рублей грошей; за медьведя — тры рубли грошей; за коня або за кобылу дикую — тры рубли грошей; за вепра або за свинью — рубль грошей; за саръну — копу грошей; за рыся — три рубли грошей; за соболя — два рубли грошей; за куну — полъкопы грошей.
“Усталёўваем цану за дзікіх звяроў, якія кімсьці забітыя ў чужой пушчы: за зубра – 12 рублёў грошаў, за лася – 6 рублёў грошаў, за аленя альбо за лань – 6 рублёў грошаў, за мядзведзя – 3 рублі грошаў, за каня альбо кабылу дзікую – 3 рублі грошаў, за вепрука альбо за свінню – рубль грошаў, за сарну – капу грошаў, за рысь – 3 рублі грошаў, за собаля – 2 рублі грошаў, за куну – паўкапы грошаў). Рубель раўняўся 100 грошам, а капа – 60 грошам. Такім чынам, зубр, як сапраўдны кароль беларускіх жывёл, ацэньваўся найдаражэй, а мядзведзь “каштаваў” танней за лася і лань”.
Артыкул 3.
“которые мають борти свои в пущы нашо[й], г[о]с[по]д[а]рской, або тежъ князской, паньской и земяньской… тогды… ехати волно, а собаки ему не брати, ани рогатины, ани жадное стрелбы, чым бы мелъ в зверу шкоду учынити. А бортникомъ волно на лезиво лыкъ… и на инъшые потребы… тыле, иле имъ потреба будетъ, възяти што можеть на собе занести, а не возомъ вывезти. А тотъ, в чыей пущы озера, сеножати и боръти будуть, такъже тыхъ чужыхъ входов в своей пущы отняти не можеть. А кгды пущу свою ростеребливати всхочеть, не маеть борътямъ и дереву борътному жадное шкоды чынити”.
“Хто мае борці сваі ў пушчы нашай гаспадарскай (вялікакняжацкай). Альбо таксама княскай, панскай і зямянскай… тады ехаць можна, а ні сабакі, ні рагаціны, ні стрэльбы, чым можна б учыніць шкоду зверу, не браць.
А бортнікам можна лыка на лезіва (прылада, каб караскацца на дрэва)… і іншыя патрэбы… столькі, колькі ім будзе патрэбна, узяць, колькі можа на сабе прынесці, а не возам вывезці.
А той, у чыіх пушчах азёры, сенажаці і борці будуць, таксама тых чужых уваходаў у свае пушчы адабраць не можа. А калі пушчу сваю захоча расцерабіць, не павінны борцям і бортнаму дрэву чыніць ніякай шкоды”.
Як бачым, тут замацоўваецца норма дасяжнасці азёр і сенажацяў у прыватных лясах, дазвол трымаць там борці, ахоўваюцца пчолы і дзікія звяры, а таксама дрэвы ад празмернага абдзірання з іх лыка.
Артыкул 8 кажа пра ахову дзікіх птушак:
“хто бы кому соколье гнездо сказилъ або подрубалъ… або з гнезда соколы молодые побралъ… тогды тому, в чией пущы тое гнездо скажено, маеть заплатити шесть рублей грошей. Тымъ же обычаемъ, кгды бы хто з лебединого гнезда яйца побралъ або гнездо розметалъ, тогды… маеть заплатити три рубли грошей”.
“Хто б каму сакалінае гняздо пашкодзіў альбо парубаў… або пабраў бы з гнязда маладых сокалаў… тады таму, у чыёй пушчы тое гняздо пашкоджана, павінны заплаціць шэсць рублёў грошаў. Тым жа звычаем калі б хто з лебядзінага гнязда пабраў яйкі, альбо размятаў гняздо, тады… павінны заплаціць тры рублі грошаў“.
Артыкул 9. О бобровые гоны (аб бабровых гонах).
“если бы подъ зеремена подъоралъ або сеножати подъкосилъ, або лозу подърубал, а тымъ бобры выгонилъ, таковый маеть платити дванацат рублей грошей, а тому зеремени предсе маеть упокой дать такъ далеко, яко бы могъ киемъ докинути. Пакли бы хто кгвалътомъ бобры побилъ або злодейскимъ обычаемъ выкралъ… тогды маеть платити за чорного бобра чотыри копы грошей, а за карого – две копе грошей”.
“Калі б хто пад падараў ці сенажаці падкасіў, або лазу падсёк, і тым самым выгнаў баброў, то павінны плаціць 12 рублёў грошаў, а таму сховішчу павінны даць спакой так далёка, каб можна было дакінуць камянём. Калі б хто гвалтам баброў пабіў ці па-злодзейску выкраў… той мусіць плаціць за чорнага бабра чатыры капы грошаў, а за карага – дзве капы грошаў”.
Вось гэта, без сумніву, экалагічны артыкул: ахоўваецца экасістэма, у якой жывуць бабры.
У артыкуле 17 гаворыцца пра штрафы за наўмысныя падпалы, але калі чалавек прысягае, што ўчыніў лясны пажар незнарок, то вызваляецца ад выплаты. Гэты артыкул таксама экалагічны, накіраваны на ахову навакольнага асяродку.
У артыкуле 18 заканадаўчае замацоўваліся тэрміны палявання: “от свята семое суботы аж до зебранья с пол[ь] всякого збож[ь]я” (ад свята сёмай суботы (верагодна, па Вялікадні) да збору з поля ўсялякага збожжа” – цалкам сабе сучасная норма.
Ці можна лічыць Статуты ВКЛ першай еўрапейскай канстытуцыяй?
Канстытуцыя ў сучасным разуменні – гэта кадыфікаваны асноўны закон, які зафіксаваны пісьмова і замацоўвае падзел улады на тры галіны – заканадаўчую, выканаўчую, судовую.
Гісторык Андрэй Радаман тлумачыць: “Статуты ВКЛ былі актамі кадыфікацыі норм розных галін права. У тым ліку норм права “земскага” – дзяржаўнага, ці як сказалі б сёння, канстытуцыйнага.
Разам са Статутам дзейнічалі і іншыя акты і дагаворы, якія змяшчалі нормы канстытуцыйнага права – Генрыкавы артыкулы 1573 г., ухвалы (іх, дарэчы, звалі «канстытуцыі») вальных (агульнадзяржаўных – рэд.) соймаў ВКЛ і Рэчы Паспалітай абодвух народаў, а таксама галоўных з’ездаў ВКЛ.
Першай уласна Канстытуцыяй у сучасным разуменні прынята лічыць Канстытуцыю ЗША 1789 г., але раней, у 1755 г., была ўхвалена менш вядомая Канстытуцыя Корсікі”.
Канстытуцыя Рэчы Паспалітай 1791 г. – гэта не толькі сам тэкст “Урадавай Уставы”, прыняты 3 мая, але і шэраг канстытуцыйных законаў з ёй звязаных, прынятых у тым жа годзе – “Сойм”, “Соймікі”.
Але Канстытуцыя, хоць і мела пераемнасць са Статутамі ВКЛ, ужо не вырашала такіх прыватных пытанняў, як экалагічныя.
Поделиться ссылкой:


title: У Мінску пачалі судзіць Міколу Дзядка

maintext:
Сёння ў Мінскім гарадскім судзе распачаўся працэс над аўтарам «Новага Часу», блогерам, актывістам анархісцкага руху Міколам Дзядком. Суддзя Анастасія Папко, адвакат Яўген Маслаў.
На суд прыйшлі каля 30 чалавек, у тым ліку бацькі і нявеста Міколы. Таксама запусцілі некалькі журналістаў і проста неабыякавых людзей.
Міколу Дзядка затрымалі позна ўвечары 11 лістапада супрацоўнікі ГУБАЗіК і МУС у загарадным доме ў пасёлку Сасновы. Пры затрыманні ён быў моцна збіты, у вочы яму распылілі пярцовы газ. Гвалтам прымусілі зняцца на камеру для роліку МУС.
Пасля затрымання адвезлі ў Мінск у ГУБАЗіК. Там ён чатыры гадзіны праляжаў тварам у падлогу. Яго катавалі — збівалі дубінкай, білі электрашокерам па пятках, пагражалі згвалтаваннем. У Дзядка патрабавалі назваць паролі і адміністратараў тэлеграм-каналаў. Затым яго адвезлі ў ізалятар на Акрэсціна, пазней перавялі ў СІЗА на Валадарскага. Некалькі разоў Міколу пераводзілі ў Жодзіна і назад на «Валадарку». За час зняволення Міколу неаднаразова кідалі ў карцар.
Міколу Дзядку прад’яўлены абвінавачанні па:
арт. 342 Крымінальнага кодэксу – Арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, што груба парушаюць грамадскі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх;
арт. 361 Крымінальнага кодэксу – Заклікі да дзеянняў, скіраваных на прычыненне шкоды нацыянальнай бяспецы Рэспублікі Беларусь;
арт. 295 Крымінальнага кодэксу – Незаконныя дзеянні ў дачыненні да агнястрэльнай зброі, боепрыпасаў і выбуховых рэчываў.
Мікола Дзядок віну не прызнаў ні па адным артыкуле.
Поделиться ссылкой:


title: Мне прапанавалі - "заўтра давай усім па 15 сутак"

maintext:
Аляксей Пацко пяць гадоў быў суддзёй у Пінску. 9 жніўня 2020 году ён зрабіў свой выбар – не караць пратэстоўцаў. Пра тое, чаго каштаваў яму гэты выбар, ад каго залежаць рашэнні суддзі па палітычных справах і што адбывалася ў Пінску 9–10 жніўня Аляксей распавёў Радыё Свабодзе.
Палітыкай можна не цікавіцца тады, калі ты жывеш на хутары ў глухім лесе
Я нарадзіўся і жыў у Пінску. Скончыў юрфак БДУ, вярнуўся ў родны горад. Жанаты, трое дзяцей – ім 3, 6 і 10 гадоў. Да працы ў судзе быў юрысконсультам на розных прадпрыемствах. Спрабаваў будаваць кар’еру.
Не сказаць, каб я не цікавіўся да леташніх выбараў палітыкай. Палітыка – прыняцце
рашэнняў, якія тычацца ўсяго грамадства. Хочаш ня хочаш, а цябе гэта тычыцца. Асабіста я, дый уся мая сям’я ніколі не былі згодныя з уладай.
Але ў 2015 годзе, калі мяне прызначылі суддзёй, была іншая сітуацыя. Была лібералізацыя. Сістэма сыходзіла ў варыянт спробы палепшыць сябе. Маладых людзей запрашалі на розныя пасады – вось, у вашых руках ёсць магчымасць нешта змяніць, палепшыць.
Мне тады было 28. Я меў максімалісцкія, ідэалістычныя погляды на сістэму. Што можна нешта выправіць у меру сваіх магчымасцяў. На пачатку працы была вялікая адсутнасць палітычнага складніку.
Пасля «маршаў дармаедаў» і акцый супраць інтэграцыі з Расеяй быў «дыпламатычны ціск»
У 2017 годзе ў Пінску прайшлі, як і ў іншых гарадах, акцыі супраць Дэкрэту № 3 «пра дармаедаў». У канцы 2019 году – акцыі супраць інтэграцыі з Расеяй. У горадзе былі выступы нязгодных.
На нас, суддзяў, быў пэўны дыпламатычны ціск. Не загады – як судзіць і колькі даваць, а намёкі і парады ў межах умоўнасцяў. Што гэтыя справы «важныя для грамадства», што «падыдзіце да іх адказна», што «каб было законна». Пры такіх прыгожых фразах рабілася ясна, у чым сутнасць і накіраванасць ня зместу фраз, а формы. Фармальна нібыта было парушэнне закону аб масавых мерапрыемствах. Памятаю, што і я разглядаў справы па ўдзельніках акцый 2017 году. Даваў штрафы.
Змены ў працы суддзяў пачаліся пасля парламенцкіх выбараў 2019 году
Да таго часу я асабіста, дый іншыя суддзі, былі больш-менш незалежнымі ў прыняцці рашэнняў. Увосень 2019 году ў судах змяніліся старшыні – і ў Пінскім раённым, і ў Брэсцкім абласным. Тады пачаліся змены. Пачалі «закручваць гайкі». Спыніліся, як я называю, «умоўна-дэмакратычныя» практыкі.
З’явілася негатыўная практыка раіцца з вышэйстаячым кіраўніцтвам, зрабілася больш кантролю з боку начальства. Гэта рабілася пад добрапрыстойнай маркай «якасці і аператыўнасці». Трэба было дакладаць кіраўніцтву – вось такую справу вось так я планую разгледзець. Потым увялі сістэму пазбаўлення прэмій за парушэнне аператыўнасці і якасці.
Бліжэй да выбараў-2020 пачаліся ўзгадненні з кіраўніцтвам па «грамадска значных» артыкулах – карупцыя, наркотыкі, ДТЗ у стане алкагольнага апʼянення. Па такіх артыкулах трэба было начальству даваць інфармацыю і ўзгадняць пакаранне. Гэта не было фармалізавана, у выглядзе загадаў, а так – парады. Бо насамрэч умяшанне ў правасуддзе – гэта крымінальнае злачынства.
Калі збіралі подпісы ў судзе ў падтрымку Лукашэнкі – я адмовіўся, дый многія. І нам нічога не было. Бліжэй да выбараў нам ужо паступіў загад – усім прагаласаваць датэрмінова і даць справаздачу. Я не хадзіў. Лічу, што і прасачыць за ўсімі немагчыма. Гэта проста быў элемент запалохвання. Бо праверыць усе ўчасткі нерэальна.
Мне прапанавалі – «заўтра давай усім па 15 сутак»
9 жніўня, па сутнасці, было галасаванне пратэсту. Маё атачэнне схілялася больш да Віктара Бабарыкі ці Валера Цапкалы. Але іх не дапусцілі да выбараў. Ціханоўская была альтэрнатывай. Пытанне было ў кансалідацыі і каб галасаваць супраць, а персона была ня так важная. Карацей, гэта магло быць слоганам кампаніі: «Галасуй за любога, апроч адзінага».
9 жніўня была нядзеля. Я быў на працы, і старшыня суду, і ягоны намеснік таксама. Два суддзі былі тады ў адпачынку. Былі на працы ў нядзелю, таму што ўсе ж разумелі, што «нешта будзе».
Яшчэ да выбараў былі затрыманыя назіральнікі і актывісты. Яны былі ў ІЧУ. 10 жніўня, у панядзелак, іх трэба было судзіць. 9 жніўня міліцыянты прынеслі іх справы на праверку. Таму што ў важных справах заўсёды ёсць пытанні па афармленні, працэсуальных момантах. Там былі такія артыкулы, як непадпарадкаванне, няяўка па позве, дробнае хуліганства.
І кіраўніцтва прапанавала мне заўтра даць ім па 15 сутак. Я сказаў, што ня буду ў гэтым удзельнічаць. Пачалося: «Ну ты падумай, у цябе сям’я, дзеці, не гарачыся, супакойся». Я сказаў, што не. Таму, каб судзіць тых людзей, з адпачынку адклікалі іншых суддзяў.
Пра «Пінскую бойню» я ведаю ад непасрэдных удзельнікаў падзей. Калі я 10 жніўня прыйшоў на працу, то міліцыянты актыўна расказвалі, што пратэстоўцы ледзь ня ўвесь аддзел міліцыі знішчылі, што шмат міліцыянтаў у рэанімацыі, а адзін нават пры смерці, што гэта былі не жыхары Пінску, а ўкраінцы, якія нелегальна перайшлі мяжу. Але ўсё гэта было няпраўдай. Усе затрыманыя былі пінскія, якія ўкраінцы? Ніхто ў рэанімацыю з міліцыі ня трапіў. Для чаго яны гэта казалі? Мусіць, каб апраўдаць сваю агрэсію і жорсткасць.
Затрыманых судзілі з грубым парушэннем нормаў закону
На 10 жніўня ў горадзе была абвешчана спецаперацыя. Дзяржаўных служачых, і нас таксама, адпусцілі з працы ў 16.00 і сказалі ісці дахаты, бо будзе спецаперацыя.
Тады затрымалі, за два дні, недзе 120–140 чалавек. Яны сядзелі ў падвале міліцыі, там ІЧУ знаходзіцца. Іх усіх адразу падазравалі па крымінальных артыкулах. І вось праходзіць 72 гадзіны з затрымання. Трэба іх ці выпускаць, ці выбіраць меру стрымання. І што тады робяць? Іх «перазатрымліваюць» па адміністрацыйных справах, па 23.34. І пачынаюць судзіць.
Складаюць пратаколы, рыхтык як напісана ў пастановах аб прыцягненні да крымінальнай адказнасці, – і судзяць. Але калі ёсць крымінальная справа – нельга даваць адміністрацыйную.
І пачалі выпісваць «суткі», канвеерам, там жа, у падвале міліцыі. Цікава, што адзін чалавек атрымаў штраф, неяк праскочыў. А пазней яго за гэтыя ж дзеянні – «беспарадкі» – пакаралі вялікім тэрмінам калоніі.
Потым асуджаных перавезлі адбываць пакаранне ў калонію ў Івацэвічы, бо не было месца ў ІЧУ.
Калі я адмовіўся караць людзей – са мной адразу спынілася камунікацыя на працы, бо я стаў «небяспечным». Я яшчэ працаваў, разглядаў дробныя побытавыя справы. Потым мяне выклікалі на гутарку ў абласны суд, прасілі падумаць. Але сутнасць размоў была ня ў тым, каб я не звальняўся, а каб маўчаў. У мяне якраз падыходзіў да канца пяцігадовы тэрмін прызначэння суддзёй, і я адклікаў свае паперы на перапрызначэнне. У кастрычніку я быў звольнены.
Калі я звальняўся, то старшыня суду сказаў мне, што, па звестках супрацоўнікаў КДБ, мае кантакты шукае Tut.by. Старшыня суду сказаў: «Ты разумееш меру адказнасці?». Намёк мне быў зразумелы. Галоўная задача – каб я маўчаў. Але я даў інтэрвʼю Tut.by і «Нашай Ніве». Потым старшыня суду напісаў мне ў Viber: «Гэта ты даваў інтэрвʼю, гэта ты так казаў?». Я напісаў, што так. Ну, і пачалося.
Мне казалі: «Ну, ты сам усё разумееш»
Я спрабаваў уладкавацца на працу. Хадзіў на тыя прадпрыемствы, дзе раней працаваў, на іншыя. Усюды была адмова. Спрабаваў пайсці ў адвакатуру. Мне сказалі, што асабіста на цябе стаіць забарона. На іншых прадпрыемствах казалі: «Ну, ты сам усё разумееш». Восенню мяне ня «бралі», бо ім тады было не да мяне – трэба было тушыць вогнішча.
Я дапамагаў людзям юрыдычнымі парадамі, бясплатна. Мне дапамаглі неабыякавыя беларусы фінансава выстаяць у той цяжкі перыяд.
Мая маці працавала адвакатам. І яна ўзяла мяне да сябе памочнікам.
Літаральна праз пару дзён прыйшла падатковая з праверкай. Мне прад’явілі, што я нібыта займаюся незаконнай прадпрымальніцкай дзейнасцю, аказваю адвакацкія паслугі, хоць гэта было ня так.
Потым КДБ пайшоў па маіх знаёмых – каб яны далі паказанні, што насамрэч не мая маці дапамагала ім як адвакат, а я. Людзі адказвалі, што нам дапамагала Тацяна Юр’еўна, а супрацоўнікі КДБ ім: «Не, вы нас не разумееце, вам дапамагаў Аляксей Васільевіч. Падумайце, у вас сям’я, дзеці».
Потым мне паступіла інфармацыя, што пачалі варушыць мае старыя справы ў судзе, нешта там аналізаваць. Я зразумеў – па мяне прыйшлі. Кола сціскаецца. Я зʼехаў ва Украіну. І я іх апярэдзіў. Бо літаральна праз два дні па месцы майго жыхарства, да маёй маці і сястры, прыйшлі з ператрусам. Пастанову на ператрус паказалі так, што ніхто не зразумеў – што, за што. Здаецца, гаворка ішла пра артыкул 380 Крымінальнага кодэксу – падробка дакументаў.
Потым прыйшлі па маю маці
На ператрусе прысутнічаў намеснік пракурора. Ён намякаў маці пра крымінальную справу, што ў яе будуць праблемы. Мусіць, калі яны зразумелі, што мяне няма ў краіне, то змянілі вектар. Праз два дні мы эвакуявалі маці. А праз дзень даведаліся, што на яе распачалі крымінальную справу. Пэўнай інфармацыі няма, але, здаецца, па артыкуле 427 – службовы падлог. Каб ведаць, за што нас абвінавачваюць, мы мусілі б застацца. Ну, і ў СІЗА ўжо пачыталі б, у чым мы «вінаватыя».
Цяпер мы, пры такім «правасуддзі», ніяк ня зможам апраўдацца. Бліжэйшым часам мы наўрад ці зможам вярнуцца ў Беларусь. Ва Украіну цяпер пераехалі мая жонка і дзеці. Нам тут дапамаглі і беларусы, і ўкраінцы. Самае галоўнае – што мая жонка, дзеці цяпер у бяспецы. Натуральна, гэты вымушаны пераезд – стрэс, выхад з зоны камфорту. Але няма сэнсу пра нешта шкадаваць. Неяк разбяромся. Галоўнае – мы разам.
Беларусы, якіх я сустрэў ва Украіне, – гэта цвет нацыі
Ва Украіне я сустрэў вельмі шмат беларусаў. Маладыя, крэатыўныя, адукаваныя, энергічныя… Гэта пісьменнікі, акторы, журналісты, прадпрымальнікі. Гэта проста цвет нацыі! Ня нейкія там маргіналы. А ў іх – крымінальныя справы!
Я як падумаю, што са жніўня зʼехалі тысячы людзей, адукаваных, разумных. Лепшыя людзі! Проста дзіву даешся, што такія людзі не патрэбныя краіне. Пра што тады гаварыць? Гісторыя ня скончаная. Я ведаю шмат людзей, якія хочуць зʼехаць, але пакуль ня могуць.
У 2015 годзе мне здавалася, што можна неяк увайсці ў сістэму, манеўраваць, пабудаваць карʼеру і ня страціць чалавечыя якасці, застацца ў ладзе з сумленнем. Але ў пэўныя моманты, як летась, сістэма патрабуе ад цябе большага. У жніўні многім давялося выбіраць.
Ужо нельга было схітраваць і застацца ў сістэме, абысці вострыя вуглы. Выбар быў – ці так, ці так.
У мяне ёсць надзея на вяртанне дахаты. Калі зменіцца ўлада. У новай краіне мы дакажам сваю невінаватасць. Бо абвінавачанні абсурдныя. Цяпер нешта даказваць ня мае сэнсу.
Калі скрынка ад тэлевізара на балконе – пікет, шкарпэткі ці стужкі – пікет? І за гэта караюць «суткамі»?
Дарэчы, у розных тэлеграм-каналах пішуць пра суддзяў, якія выносяць несправядлівыя прысуды. Але ніхто ня піша пра старшынь судоў – а менавіта яны цяпер «кіруюць» правасуддзем. А імі кіруе абласны суд. А абласным судом, напэўна, КДБ.
Поделиться ссылкой:


title: «Адмовілі на падставе таго, што маем права…»

maintext:
Рабочаму ААТ «Гродна Азот» Андрэю Піліпенку не працягнулі кантракт, нягледзячы на тое, што на прадпрыемстве ён адпрацаваў 12 гадоў без заўваг і вымоў. У яго сям’я, двое непаўнагадовых дзяцей і пакуль няма іншай працы.
«Нават начальства цэха было здзіўлена…»
За некалькі апошніх тыдняў васьмі работнікам ААТ «Гродна Азот», якія з’яўляюцца сябрамі Беларускага незалежнага прафсаюза, адміністрацыя прадпрыемства адмовіла ў працягненні кантракта. Прычым гэта людзі з досведам, спецыялісты, якія адпрацавалі на заводзе дзесяць і больш гадоў.
Андрэю Піліпенку 40 гадоў. У свой час ён скончыў політэхнічны каледж па спецыяльнасці «тэхнік-электрык» і працаваў апаратчыкам падрыхтоўкі сыравіны паўфабрыкатаў. Справа, паводле яго слоў, не самая тэхналагічная, але апошнім часам рыхтаваўся пераходзіць на больш кваліфікаваную працу – апаратчыкам грануляцыі.
– Чакаў, калі вызваліцца месца, усё ўжо было ўзгоднена з кіраўніцтвам цэха, – распавядае Піліпенка. – Кіраўніцтва цэха мне кантракт працягнула на пяць гадоў, а з заводакіравання прыйшла папера, што ў працягненні кантракта адмовілі.
Андрэй згадвае, што ў кіраўніцтве цэха былі здзіўлены, яны нават палічылі, што ён сам сабраўся звальняцца альбо што гэта нейкая памылка. Калегі былі ў шоку і нават пачалі збіраць подпісы за адмену такога рашэння адміністрацыі.
Адмова ў працягненні кантракта падпісана намеснікам генеральнага дырэктара па бяспецы і кадрах Алегам Жывушкам.
– Я хадзіў да яго на прыём, – распавядае Андрэй. – Цікавіўся, у чым прычына: можа, я не задавальняю як работнік, хаця ніякіх нараканняў з боку кіраўніцтва цэха на мяне не было? Сказаў, што рыхтуюся ісці на павышэнне, тлумачыў, што ў мяне двое непаўнагадовых дзяцей. А ён – мілы чалавек, паводзіць сябе інтэлігентна – адказаў: адмовілі на падставе таго, што маем права… І ніякіх тлумачэнняў.
«Думаю, прычынай стала сяброўства ў незалежным прафсаюзе»
Спадар Андрэй не хавае, што такое стаўленне кіраўніцтва прадпрыемства пакрыўдзіла яго, паколькі ён чэсна і без заўваг адпрацаваў на заводзе 12 гадоў, зрабіў пэўны ўнёсак у яго паспяховую дзейнасць.
– І ніхто там не падумаў, што ў мяне малыя дзеці, што трэба плаціць крэдыт, што я планаваў жыццё сям’і, зыходзячы з таго, што працую на заводзе… – з горыччу заўважае мой суразмоўца.
Адзінай магчымай прычынай непадаўжэння кантракта Піліпенка лічыць тое, што пасля леташніх выбараў ён, як і многія іншыя рабочыя, выйшаў з афіцыйнага прафсаюза і стаў членам Беларускага незалежнага прафсаюза. Дарэчы, тады незалежны прафсаюз на іх прадпрыемстве павялічыўся больш як на паўтысячы чалавек.
Пасля гэтага былі выпадкі, калі сябрам незалежнага прафсаюза прапаноўвалі вярнуцца ў лона афіцыйнага. Людзі адмаўляліся, і ў выніку ім кантракты працягвалі ўжо не на пяць гадоў, як гэта было раней, а толькі на адзін.
Паводле слоў Піліпенкі, афіцыйны прафкам яго цэха прапаноўваў яму вярнуцца ў свае шэрагі: тады, маўляў, мы паклапоцімся пра цябе.
– Я калі выходзіў з гэтага прафсаюза, то раіўся ў сям’і, мы разумелі, што могуць быць наступствы, – распавядае Андрэй. – А таму я адразу адмовіўся. Надакучыў іх фармалізм, абыякавасць і тое, што паперка і начальства важней за справу і праўду. Хочацца быць ў ладу з самім сабой, са сваім сумленнем, бо без гэтага жыць яшчэ цяжэй. А працу нейкую знайду, проста сядзець не буду.
Дарэчы, непасрэдна на працоўным месцы пасля змены прафсаюза Піліпенку ніхто не папракаў, ні кіраўніцтва цэха, ні калегі па працы, паколькі для іх заўсёды было галоўным тое, які ён работнік і як ставіцца да тых, з кім побач працуе.
«Няўжо звольняць усіх членаў незалежнага прафсаюза?»
Піліпенка, адпрацаваўшы на заводзе 12 гадоў, добра разумее, наколькі адказная ў іх праца. У цэху кожная рабочая спецыяльнасць звязана з іншай, яны ўзаемадзейнічаюць з іншым цэхам, і гэта, маўляў, складае агульны арганізм, правілы працы якога парушаць ніяк нельга. Паводле яго слоў, многія ІТР-работнікі зараз падпісваюцца пад патрабаваннямі спыніць звальненне кваліфікаваных спецыялістаў, бо добра разумеюць магчымыя наступствы.
– Няўжо звольняць усіх членаў незалежнага прафсаюза?! – задаецца пытаннем рабочы. – Уявіце, што на месца падрыхтаваных спецыялістаў прыйдуць маладыя людзі, якіх усяму трэба навучыць. А тут жа хімічная вытворчасць, яна можа быць небяспечнай, калі ёй пачнуць займацца непрафесіяналы.
Са зменай генеральнага дырэктара, заўважае мой суразмоўцы, на прадпрыемстве прыкметна змянілася абстаноўка. Устанаўліваецца больш камер відэаназірання, больш частымі сталі праверкі, і калі раней супрацоўнікі аховы патрулявалі па перыметры тэрыторыю завода, кантралявалі прапускны рэжым, то зараз ходзяць і па цэхах, правяраюць людзей на працоўных месцах, па выхадных прызначаюцца дзяжурныя па заводзе.
– Не скажу, што гэта нешта страшнае, паколькі вытворчасць у нас усё ж хімічная і заўсёды кантролю надавалася належная ўвага, – заўважае Піліпенка. – Але адметна, што сродкі ўкладаюцца ў такія метады, а не ў павышэнне прафесійнасці рабочага калектыву, ва ўкараненне новых, больш бяспечных і экалагічных, тэхналогій.
ДРУГІ БОК
Што гаворыць кіраўніцтва ААТ «Гродна-Азот»?
Дык усё ж такі чаму Андрэя Піліпенку звольнілі з прадпрыемства? За тлумачэннямі «Народная Воля» звярнулася да намесніка генеральнага дырэктара ААТ «Гродна Азот» па бяспецы і кадрах Алега Жывушкі, але размаўляць праз тэлефон ён адмовіўся.
Карэспандэнт «Народнай Волі» даслаў яму пытанні праз электронную пошту:
«Пярвічная арганізацыя Беларускага незалежнага прафсаюза, якая існуе на вашым прадпрыемстве, звярнулася адразу ў некалькі інстанцый – канцэрн «Белнафтахім», Савет міністраў, Камітэт дзяржаўнага кантролю, пракуратуру – з просьбай «спыніць незаконнае звальненне рабочых з прадпрыемства»: Сяргея Міхайлавіча Ляпеша, Андрэя Мікалаевіча Піліпенкі, Сяргея Уладзіміравіча Козела. Усяго, паводле інфармацыі кіраўніцтва прафсаюза, паведамленні аб непрацягненні кантрактаў атрымалі восем членаў іх прафсаюза. Усе гэтыя людзі характарызуюцца як высокакласныя спецыялісты з досведам працы. Патлумачце, у чым, на ваш погляд, прычына непрацягнення кантрактаў з гэтымі кваліфікаванымі работнікамі? Ці звязваеце вы непрацягненне кантрактаў работнікам прадпрыемства з іх членствам у тым ці іншым прафсаюзе?»
Мінула два тыдні, але адказу ад спадара Жывушкі «Народная Воля» так і не дачакалася…
Публікацыя – з № 45 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Гульні ў масках…

maintext:
Як вядома, Алімпіяда павінна была прайсці яшчэ ў мінулым годзе. На жаль, пандэмія ўнесла свае карэктывы і ў жыццё, і ў спорт, таму адмяняліся многія спаборніцтвы. Алімпіяда не стала выключэннем.
Такім чынам, Гульні перанеслі на год, і цяпер яны пройдуць у Токіа з 23 ліпеня па 8 жніўня. Трэба адзначыць, спаборніцтвы павінны стаць самымі маштабнымі па колькасці відаў спорту (33) і катэгорый (339).
Першапачаткова планаваўся ўдзел 10–12 тысяч спартсменаў, аднак з-за пандэміі іх колькасць скароціцца. Таксама прынята рашэнне, што Алімпіяда пройдзе без замежных балельшчыкаў. Не выключана, што і японскія гледачы таксама не змогуць патрапіць на трыбуны, калі эпідэміялагічная сітуацыя не палепшыцца. Канчатковае рашэнне будзе прынята да канца гэтага месяца.
Калі ж японцам дазволяць назіраць за спаборніцтвамі з трыбун, то трапіць на іх будзе не так проста. Напрыклад, балельшчыкі будуць абавязаны прадаставіць сертыфікаты аб наяўнасці адмоўнага ПЦР-тэста на каранавірус. Пры гэтым тэсціраванне трэба прайсці не больш як за сем дзён да спартыўнага мерапрыемства, на якое набыты квіток. Непасрэдна пры ўваходзе ўсіх абавяжуць паказаць сертыфікат аб адсутнасці COVID-19. А вось у дачыненні да тых, хто прайшоў вакцынацыю, гэтыя патрабаванні прымяняцца не будуць.
Праўда, для гледачоў праходжанне тэсціравання на каранавірус зробяць бясплатным.
Падчас наведвання спартыўных аб’ектаў гледачам неабходна насіць маскі, плануецца забараніць на стадыёнах ежу і напоі. Пасля завяршэння мерапрыемства аматараў спорту будуць выводзіць са стадыёнаў па сектарах, каб зменшыць рызыку захворвання.
Увогуле, за два месяцы да старту Алімпіяды пытанняў застаецца шмат. Усё-такі большасць насельніцтва Японіі, медыкі і нават палітыкі супраць правядзення гэтых спаборніцтваў. У краіне і так няпростая эпідэміялагічная сітуацыя, а Алімпіяда можа толькі дадаць праблем. Напрыклад, генеральны сакратар кіруючай у Японіі Ліберальна-дэмакратычнай партыі Тасіхіра Ніка лічыць, што, калі сітуацыя па каранавірусе будзе пагаршацца і правядзенне Алімпійскіх гульняў стане надзвычай цяжкім, магчымы і варыянт адмены спаборніцтваў.
Беларуская каманда таксама рыхтуецца да алімпійскіх стартаў, зараз спартсмены заваёўваюць ліцэнзіі на ўдзел у Алімпіядзе. Праўда, не паспелі Гульні яшчэ пачацца, а ўскосным чынам наша краіна ўжо адзначылася скандальнымі гісторыямі.
Як вядома, у снежні мінулага года Міжнародны алімпійскі камітэт забараніў кіраўніку Нацыянальнага алімпійскага камітэта Аляксандру Лукашэнку ўдзельнічаць ва ўсіх мерапрыемствах арганізацыі, уключаючы Алімпійскія гульні.
26 лютага гэтага года НАК Беларусі ўзначаліў Віктар Лукашэнка, але МАК не прызнаў гэтае абранне Віктара Лукашэнкі кіраўніком Нацыянальнага алімпійскага камітэта, а таму і яму забаронена наведваць Алімпіяду.
Акрамя таго, Японія закрывае сваю паветраную прастору для беларускіх авіякампаній пасля вымушанай пасадкі 23 мая пасажырскага самалёта Афіны–Вільнюс у суправаджэнні знішчальніка.
Зразумела, што ўсё гэта моманты, якія да спорту маюць ускоснае дачыненне. Спартсмены рыхтуюцца паводле сваіх планаў. Не вядома, які беларускай камандзе даведзены медалёвы план на гэтыя Гульні, але на россып медалёў разлічваць, хутчэй за ўсё, не даводзіцца. Такія часы…
Публікацыя – з № 44 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: Калегія крымінальных спраў Гомельскага абласнога суда разгледзела 9 чэрвеня апеляцыйную скаргу пенсіянера МУС, актывіста Аб'яднанай грамадзянскай партыі

title: Суд адхіліў апеляцыйную скаргу пенсіянера МУС і пакінуў прысуд без зменаў

maintext:
Калегія крымінальных спраў Гомельскага абласнога суда разгледзела 9 чэрвеня апеляцыйную скаргу пенсіянера МУС, актывіста Аб’яднанай грамадзянскай партыі Уладзіміра Няпомняшчых на пакаранне двума з паловай гадамі зняволення ў калоніі агульнага рэжыму. Такое рашэнне 7 красавіка прыняў суддзя Савецкага раёна Аляксандр Мохараў, палічыўшы, што Няпомняшчых пагражаў і абразіў памочніцу пракурора горада Алесю Жураўлёву. Апроч таго, актывіст мусіць выплаціць Жураўлёвай тысячу рублёў маральнай шкоды.
Абласная калегія адхіліла скаргу актывіста, пакінуўшы прысуд без зменаў. Такім чынам пакаранне Уладзіміру ад сённяшняга дня набывае юрыдычную моц, і яго, хутчэй за ўсё, неўзабаве адправяць з Гомельскага СІЗА-3 у калонію.
Адхілена было і пісьмовае хадайніцтва актывіста пра магчымасць самому прысуднічаць пры разглядзе апеляцыйнай скаргі. Пра гэта паведаміў «Народнай Волі » адвакат Уладзіміра Сяргей Красноў. Але ніякай іншай інфармацыі па справе ён не можа распавесці, паколькі ў адваката ўзята падпіска пра неразгалошванне.
Што аспрэчваў пенсіянер МУС
Суд першаснай інстанцыі над Няпомняшчых праходзіў у закрытым рэжыме ў будынку СІЗА-3. Сам Уладзімір у допісах сваякам і сябрам згадвае, што ў крымінальнай справе, якую на падставе дакладной запіскі прадстаўніцы пракуратуры Алесі Жураўлёвай завялі па артыкулах 366 і 369 КК, адсутнічаюць хоць якія доказы яго віны.
«Толькі словы дзвюх сябровак-рагатушак», – пісаў Няпомняшчых у лісце, маючы на ўвазе памочніцу пракурора і яе каляжанку.
Апроч таго, Уладзімір згадвае, што на яго судзе фігураваў дыктафонны запіс аднаго з гомельскіх журналістаў (Анатоля Гатоўчыца з «Народнай Волі» ), які знаходзіўся побач. Экспертыза ўстанавіла, што «запіс яго быў без перапынку і мантажу. І поўны нуль! Таму гэта не суд, а звычайнае судзілішча», – лічыць 68-гадовы персіянер МУС.
На дыктафонным запісе сярод іншых галасоў чуваць такія словы Няпомняшчых: «справу сфальсіфікавалі», «усе (чальцы) арганізаванай злачыннай групоўкі».
Той інцыдэнт здарыўся 23 лістапада. Былы афіцэр міліцыі Няпомняшчых прысуднічаў на судзе гамяльчаніна Георгія Васіленкі, які падчас жнівеньскіх пратэстаў супраць фальсіфікацыі выбараў замяніў на цэнтральнай плошчы афіцыйны сцяг на нацыянальны бел-чырвона-белы.
Крымінальную справу ў дачыненні Васіленкі за злоснае хуліганства разглядаў суддзя Цэнтральнага раёна Сяргей Салоўскі, а абвінавачванне падтрымлівала прадстаўніца пракуратуры Алеся Жураўлёва. Калізія ў тым, што следчыя на пачатку распачалі справу за здзек над дзяржаўнымі сімваламі, а пасля перакваліфікавалі на артыкул пра злоснае хуліганства, санкцыі паводле якога больш суворыя.
У судзе памочніца пракурора горада Алеся Жураўлёва як дзяржаўны абвінаваўца падтрымала кваліфікацыю дзеянняў Васіленкі і прапанавала асудзіць 25-гадовага гараджаніна менавіта на 2 гады абмежавання волі з накіраваннем у папраўчую калонію адкрытага тыпу. У выніку суд і пакараў Васіленку 2 гадамі «хіміі».
На толькі што абвешчаны прысуд эмацыйна адрэагаваў прысутны ў зале Уладзімір Няпомняшчых. Казаў, нешта накшталт таго, што справу сфальсіфікавалі, і за гэта ўрэшце будуць адказваць усе – пракуроры, следчыя, суддзі, міліцыянеры. Апошнія з іх бачылі замену сцяга на флагштоку, але не рэагавалі на такія дзеянні.
Праўдападобна, што рэакцыю Уладзіміра Няпомняшчых на прысуд Васіленкі прадстаўніца пракуратуры Жураўлёва і ўспрыняла як пагрозу і абразу на свой адрас. У снежні Уладзіміра арыштавалі.
Расправа над апазіцыйным актывістам
«Прысуд выглядае расправай над актывістам, – лічыць гомельскі палітык Васіль Палякоў. – Уладзімір – адзін з найбольш актыўных удзельнікаў кампаніі-2020 ў Гомелі, быў на выбарах “кандыдатам пратэсту”. Ён не цярпеў несправядлівасці, парушэння правоў грамадзян, заўсёды выступаў у абарону незалежнасці і суверэнітэту Беларусі. Абвінавачванні супраць Няпомняшчых у “пагрозе гвалту” і “абразе” прадстаўніка ўлады – гэта толькі нагода. Прычына ў палітычнай актыўнасці калегі ды імкненні ўладаў запалохаць людзей, дарэшты прыдушыць пратэстныя настроі грамадзян, незадаволеных фальсіфікацыяй выбараў і гвалтам сілавікоў».
Што тычыцца закрытасці суда, зазначае Палякоў, то гэта ўжо страх саміх уладаў, што на пасяджэннях будзе шмат гараджанаў, і яны пачуюць абсурднасць абвінавачванняў супраць актывіста.
Да цяперашняга пакарання Уладзіміра неаднаразова арыштоўвалі і штрафавалі за ўдзел у мірных акцыях пратэсту ў Гомелі і Мінску. На акцыі ён ездзіў у майцы «За Беларусь без Лукашэнкі».
Праваабрончыя арганізацыі прызналі Уладзіміра Няпомняшчых палітычным вязнем. У лістах на волю апазіцыйны актывіст згадвае таксама, што атрымаў вельмі шмат лістоў падтрымкі не толькі «са ўсяе нашай шматпакутнай Беларусі», але і з Кіпру, ЗША і Фінляндыі.
Анатоль ЛІПСКІ
Поделиться ссылкой:


title: Як у Вялікім Боры Русалку вадзілі. Фотарэпартаж

maintext:
У вёсцы Вялікі Бор Хойніцкага раёна здаўна ладзяць ці не самы прыгожы старадаўні летні абрад «Провады Русалкі», або проста – Русалле. Лічыцца, што падчас вяснова-летняга цвіцення русалкі, гэтыя міфічныя істоты з тварам прыгажуні, доўгімі валасамі і рыбіным хвастом, выходзяць з вады ці з бору і гуляюць на прасторы. Прашчуры праводзілі Русалле, каб паспрыяць урадлівасці зямлі, зберагчы пасевы ў полі і гародзе, развітацца з вясной-зеляніцай.
Пракуды для малых і дарослых
Адна з самых галасістых і адданых абраду вялікаборскіх спявачак Галіна Харошка неяк па-змоўніцку, нібы выдае вялікую таямніцу, распавядае:
– Русалкі – яны ж ходзяць па вёсцы, жыта калашмацяць, дзяцей топяць у сажалках, коням грывы заплятаюць. Баяліся мы іх праз тое, што, як казалі нашы бабулі, Русалка можа нават даць смаловую цыцку. І калі мы прагонім яе ў жыта, то на цэлы год ад яе пазбавімся. Раней жа як было: возмеш маці за спадніцу дый бяжыш. Яны праводзяць Русалку, і мы ўсе за імі, бо так хочацца прайсці за Русалкай, такі інтарэс разбіраў. Даўней жа вялі Русалку ў поле з двух канцоў вёскі.
Галіна Аляксееўна хоць і з кавенькай, але ўсё адно прыйшла на свята. І ўнучку Марыйку з сабою прывяла – тая з бацькамі жыве ў Калінкавічах, а на лета прыязджае пагасціць у бабулі ды заадно Русалку пабачыць.
Так павялося, што адразу пасля Сёмухі ў Вялікім Боры пачынаецца русальны тыдзень. У гэты час мясцовыя жанкі агарод не полюць, зямлю не рыхляць. Забараняецца. Ведаюць: па свежым следзе Русалка хутка гаспадароў знойдзе. Яна ж цягаецца ўсюды, наваколле аглядае. Вось разгневаецца і шкоды наробіць: агарод і палеткі стопча, градам паб’е, смаляную цыцку малому дзіцяці дасць, а то і мужыка звадзіць.
Таму пад вечар у наступную нядзельку пасля Сёмухі – сёлета гэта прыпала на 27 чэрвеня – жыхары апранаюць вышыванкі, плятуць з зёлак вянкі: маленькія на галаву, вялікі супольны – для працэсіі. А яшчэ выбіраюць Русалку – прывабную вясковую дзяўчыну з добрым і вясёлым характарам. Яе адмыслова ўпрыгожваюць зялёным убраннем – веццем бярозы, папараці, краскамі-зёлкамі, што буяюць у гэтую пару.
Галоўная роля – у Вікі
Надзвычай адказную ролю ў мінулую нядзелю даверылі былой выпускніцы школы, а зараз студэнтцы педагагічнага каледжа Вікторыі Харошка.
1 з 4
– Ці адчуваеце ў сабе чарадзейную сілу, магію? – пытаюся ў Вікі.
– Сіла мне не зашкодзіць: столькі зёлак начаплялі. А пра магію скажу, калі сесію здам на выдатна – яна ў аўторак пачынаецца, – жартуе Русалка-Віка.
Галоўнай асобе абраду падабралі ахоўнікаў: старшакласнікаў Данілу і Кірыла Харошкаў. І нават «узброілі» – ладнымі пучкамі крапівы.
1 з 3
– Мы ахоўваем Русалку, ажно пакуль не адпусцім у жыта. Гэта каб ніхто дачасна не зрываў з Русалкі зялёнае ўбранне альбо не адпусціў яе ў балота. Мне падаецца, што жыве яна ў балоце, – кажа Кірыл.
– А Русалка для вас, яна якая – добрая ці ліхая?
– Ну яна… па-першае, прыгожая, – хлапец ківае на Віку. – А ўвогуле Русалка розная – яна і добрая, і злая. Яна ўсё можа! Галоўнае – не гнявіць яе, даць прыродзе ў гэты русалчын тыдзень набрацца моцы. І калі потым хораша праводзіць Русалачку, то і людзям дабро будзе.
Калі зялёны ўбор удзельнікаў абраду быў завершаны, усёй спеўнай працэсіяй рушылі з велікаборскага сквера па вуліцы ў бок жытнёвага поля. І палілася, пакацілася па ваколіцы тутэйшая абрадавая песня:
Правяду, правяду Русалачку да бору,
А сама, малада, пайду ў камору.
Правяду, правяду Русалачку да грушкі,
А сама, малада, пайду ў падушкі.
Наперадзе працэсіі – Русалка з ахоўнікамі, за ёй – вясковыя жанкі, галоўныя захавальніцы традыцыі: Галіна Харошка, Жана Харошка, Яўгенія Бізунова, Валянціна Шубянок, Эма Кузьменка, Алена Гатальская. Да іх далучылася моладзь з Хойніцкага раённага Дома культуры ў нацыянальных строях.
Адраджэнне традыцыі
Провады, ці ваджэнне, Русалкі ў Беларусі бытавала ў актыўнай форме і сто, і дзвесце гадоў таму ў Брагінскім, Лоеўскім, Любанскім раёнах. Ёсць уяўленні пра русалак у Кармянскім, Веткаўскім, Добрушскім раёнах. У застойныя камуністычныя часы абрад быў пад забаронай, бо не стасаваўся з тагачаснай ідэалогіяй.
У новай суверэннай Беларусі найбольш поўна і відовішчна старадаўні абрад аднавілі чвэрць стагоддзя таму менавіта ў Вялікім Боры. І зроблена гэта было высілкамі найперш двух чалавек – мужа і жонкі Анатоля і Жанны Харошкаў, калі ён быў дырэктарам сельскага Дома культуры, а яна – прыбіральшчыцай і мастацкім кіраўніком на паўстаўкі адначасова. Анатоль пачынаў кінамеханікам, з маленства ўвабраў у сябе народныя песенныя традыцыі. Жанна тым больш. Яны і сталі гуртаваць вялікаборскіх жанок, каб адрадзіць абрад.
1 з 3
– Па першым часе я нават сама была Русалкай. І Мікалай Анікеенка, завадны такі вясковы весялун, выконваў ролю Русалкі, бо не было каму, – згадвае Жанна Уладзіміраўна.
Абрадавыя песні Жанна чула ад сваёй бабулі Праскоўі, а словы запісала пад дыктоўку мамы Соф’і Бондар.
– Мая маці мяне ўсім песням панавучвала. А колькі кабет з жыцця пайшлі!.. Баба Жанна як спявала! Свякруха мая хораша спявала – зычны такі голас быў у яе! А яшчэ ў нашай вёсцы камічная бабуля была – Ганна, Лукашова на яе казалі. Яна каля агню асабліва дзівачыла. Напіхае сабе за пазуху чаго-кольвечы – і за дзецьмі. «Ідзіце, мае дзетачкі, смаловую цыцачку дам», – так казала. Дзеці так баяліся Ганны ў гэтай ролі, што ўцякалі хто куды. У жыта потым за валошкамі ўжо не лазілі, – расказвае спадарыня Харошка.
Асаблівы статус
Калі абрад Русалля набыў розгалас, пра яго сталі пісаць СМІ і здымаць відэа, Анатоль Іванавіч і Жанна Уладзіміраўна разам з унучкай (яна таксама іграла Русалку) і свячкай і найлепшай сяброўкай Галінай Харошка прэзентавалі адроджаны велікаборскі абрад у Міністэрстве культуры. І ўжо на прапанову міністэрства Саўмін надаў «Русаллю» статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці Беларусі. Але ў Вялікім Боры мясцовыя ўлады чамусьці паспяшаліся адправіць мужа і жонку Харошкаў з пасад культработнікаў на заслужаны адпачынак, спасылаючыся на іхні пенсіённы ўзрост.
– Усё адно, пакуль мы жывём, наша вёска будзе праводзіць Русалку. Сёлета я пайшла, але не спявала праз жалобу па бацьку. Зараз наогул жанчын-спявачак, носьбітаў фальклорных традыцый, у вёсцы паменела ў разы. А калі мы занядужаем ці нас не будзе, то не ведаем, ці захаваецца Русалле. Трэба, каб у школах вывучалі лепшыя фальклорныя традыцыі, – лічыць Жанна Харошка.
І бяжыць Русалка ў жыце
Тым часам русалкавае шэсце з песнямі ідзе-гудзе ў канец вуліцы Садовай. За сядзібамі паабапал дарогі каласіцца збажына, што мяжуе з высокім борам. І вось дзіва: дождж цэлы дзень круціўся ў Вялікім Боры і вакол яго, а за якую паўгадзіны да працэсіі пераціх. Русалка паспрыяла ці велікаборцы самі выпрасілі літасці ў неба, пайдзі разбярыся.
1 з 4
За вёскай пры скрыжаванні дарог ужо гарыць невялікі касцёр, разведзены з колатых дроў дбайнымі велікаборскімі мужыкамі. Сюды прыйшлі не толькі вяскоўцы, дзятва і дарослыя, але і прыехалі з навакольных паселішчаў на ўласных машынах іншыя цікаўныя беларусы.
Русалкавая працэсія, паклаўшы асноўны вянок каля вогнішча, ладзіць вакол яго карагод, зноў-такі са своеасаблівымі песнямі. У гэтым абрадавым коле і Русалка. І настае сакральны момант у свяце: жанкі бяруць вялікі зялёны вянок і, махаючы над полымем, ачышчаюць яго. Просяць у Русалкі спакою, здароўя і добрага ўраджаю. Над агнём выганяць злыя сілы і з маленькіх вянкоў – іх нясуць дахаты і кладуць на грады: «Каб капуста была не меншай па акружнасці, як вянок на галаве». Ну і, канешне, усе іншыя культуры на гародзе не падкачалі.
1 з 4
Калі ачышчаныя-асвечаныя зёлкі разабралі-расхапалі як «эліксір» урадлівасці, ахоўнікі вядуць Русалку да жыта, якое ўдалечыні мяжуе з борам, і адпускаюць. Моладзь з радаснымі воклічамі кідаецца за галоўнай асобай у пагоню, каб абарваць на бягу з яе зялёнага ўбрання хоць якую зёлку. Яны ж цудадзейныя: поле ці гарод, дзе ляжыць вецце ці папараць з убрання Русалкі ці русалчынага вянка, дае найбольшы ўраджай. І навалы ўсякія мінаюць іх бокам, у тым ліку і гаспадароў, асабліва калі яшчэ і праз вогнішча скочыць. Фэнтазі? Дык у чалавека ж мусіць быць свая прастора для фантазіі і таямнічасці.
Анатоль ГАТОЎЧЫЦ
Вялікі Бор – Хойнікі – Мінск
На здымках: Русалле-2021. Фота аўтара
Поделиться ссылкой:


title: Бацькі палітвязня Дзмітрыя Фурманава: "Мы баімся за сына"

maintext:
Аляксандру і Вользе Фурманавым у чарговы раз адмовілі ў спатканні з сынам, спаслаўшыся на тое, што ён знаходзіцца ў карцары. Яны вельмі ўстрывожаны тым, што не маюць ніякай інфармацыі пра стан Дзмітрыя, асабліва пасля таго, як у шклоўскай калоніі памёр Вітольд Ашурак.
«Страшна, бо нічога не ведаем»
Дзмітрый Фурманаў утрымліваецца ў следчым ізалятары гродзенскай турмы. Ён разам з Яўгенам Разнічэнкам і Уладзімірам Кнігам з’яўляецца фігурантам па так званай справе Ціханоўскага. Іх затрымалі разам з Сяргеем Ціханоўскім у сувязі з пікетам 29 мая 2020 года. Суд на Фурманавым, Разнічэнкам і Кнігам са студзеня 2021 года працягваецца ў Гродне. Іх абвінавачваюць у арганізацыі дзеянняў, якія парушаюць грамадскі парадак (артыкул 342), Кнігу і Разнічэнку – яшчэ ў гвалце над міліцыянерамі (артыкул 364).
Дзяржаўны абвінаваўца Мікіта Мыслівец папрасіў суд пакараць Дзмітрыя Фурманава 2 гадамі калоніі агульнага рэжыму. Са слоў пракурора, Фурманаў за ўзнагароджанне дапамагаў Ціханоўскаму шукаць саўдзельнікаў.
Для Яўгена Разнічэнкі пракурор запрасіў 3,5 года агульнага рэжыму, Уладзіміру Кнігу – 4 гады строгага рэжыму.
Бацька Дзмітрыя Аляксандр Фурманаў распавёў, што 18 мая сына змясцілі ў карцар на тыдзень за парушэнне правіл унутранага распарадку. Паводле версіі Аляксандра Васільевіча, сын нібыта прысеў на ложак, а яго абвінавацілі ў тым, што ён на ім ляжаў. Дзмітрый спрабаваў тлумачыць начальству, што не ляжаў, але яму не верылі, і тады ён адмовіўся наогул адказваць на пытанні.
– Пасля сямі сутак я патэлефанаваў дзяжурнаму, і той пацвердзіў, што сына перавялі ў камеру, – распавядае Фурманаў-старэйшы. – На наступны дзень мы павезлі яму перадачу і ўзялі дазвол у суддзі на спатканне, а нам у ім адмовілі і не прынялі перадачу, сказалі, што сын у карцары.
Прычыны, чаму Дзмітрый ізноў на 7 сутак апынуўся ў карцары, ніхто не называе.
– Мы вельмі ўстрывожаны, бо не бачылі сына, не ведаем, што з ім, у галаву лезуць розныя думкі, асабліва пасля гісторыі з Вітольдам Ашуркам, – Аляксандр Васільевіч заўважна хвалюецца.
«Ратуе тое, што ёсць людзі побач»
Спадар Фурманаў нагадвае, што 29 мая споўніўся год, як Дзмітрыя затрымалі і ён знаходзіцца ў зняволенні. Разам з жонкай яны ходзяць на ўсе пасяджэнні судоў. За гэты час абодва страцілі шмат здароўя. І, як прызнаецца Аляксандр Васільевіч, не вядома, ці выжылі б, калі б побач не было добрых людзей:
– Нам шмат пішуць, тэлефануюць нават незнаёмыя людзі, падтрымліваюць як могуць. Былыя саслужыўцы і перадачы дапамагаюць сабраць, і грошы прыносяць. У жонкі скача ціск, у мяне таксама здароўе заўважна пагоршылася.
Аляксандр Васільевіч кажа, што і сын з турмы імкнецца іх падтрымаць: піша добрыя лісты, турбуецца, просіць старэйшых людзей, якія яму пішуць, каб таксама дасылалі лісты яго бацькам.
Бацькі ж у сваю чаргу не перастаюць змагацца за сына ад моманту, як яго арыштавалі. За гэты час давялося прайсці шмат інстанцый, размаўляць з многімі чыноўнікамі, хадзіць па розных кабінетах.
– Самае прыкрае, што ні на якім узроўні разумення з боку ўлад мы не сустрэлі, – сумна заўважае Фурманаў. – Там людзі, якія не хочуць разумець іншых, іх не цікавіць, як жывуць простыя людзі.
Цяпер, калі Дзмітрый знаходзіцца ў гродзенскай турме, стала трохі лягчэй. А калі яго трымалі ў Мінску і Жодзіне, то бацькам даводзілася туды ездзіць за сотні кіламетраў, а на пенсію не разгонішся.
«Я спадзяваўся на Лукашэнку, але дарэмна…»
Пасля таго як сына затрымалі, Аляксандр Васільевіч напісаў адкрыты ліст Лукашэнку і прасіў яго разабрацца, каб сына адпусцілі. Кажа, што верыў тады свайму галоўнакамандуючаму (Аляксандр Фурманаў – вайсковы пенсіянер), лічыў, што ён ува ўсім разбярэцца: маўляў, справядлівы…
– Ніякага адказу я не атрымаў, мне нават нічога не патлумачылі, – канстатуе Аляксандр Васільевіч. – Затое пасля гэтага ліста на нас пачалі збіраць дадзеныя, апытвалі суседзяў, знаёмых, характарыстыкі бралі з працы, побач з домам міліцыя пачала ездзіць…
Нягледзячы на ўсё гэта, Аляксандр Фурманаў перакананы, што сын яго прыстойны чалавек, заўсёды быў на баку праўды і ніколі ад гэтага не адступаў.
Суд над Дзмітрыем Фурманавым, Яўгенам Разнічэнкам і Уладзімірам Кнігам блізіцца да свайго фіналу.
Публікацыя – з № 40 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Сцяпан Папоў: "Сумны час для спорту…"

maintext:
Вядомы беларускі самбіст распавёў, чаму ён мае намер зрабіць перапынак у кар’еры.
Сцяпан Папоў – чэмпіён свету і Еўропы, пераможца I Еўрапейскіх гульняў.
Пра яго джэнтльменскі ўчынак у фінале Еўрапейскіх гульняў у Баку пісалі многія. Тады беларускім самбіст перамог балявым прыёмам чэмпіёна свету Аміля Гасімава, а затым вынес яго пад авацыі публікі ў распранальню, бо азербайджанскі спартсмен сам не мог ісці.
Пасля выбараў мінулага года Сцяпан Папоў падпісаў зварот спартсменаў супраць гвалту і з патрабаваннем новых, свабодных, выбараў, а затым неаднаразова публічна выказваў сваю грамадзянскую пазіцыю.
«Увесь гэты час я стараўся трэніравацца кожны дзень, – паведаміў зараз спартсмен. – Гэта мне давала сілы і забірала адмоўныя эмоцыі. Але пасля арышту Косці (трэнер Канстанцін Якаўлеў. – Аўт.) я яшчэ не правёў ніводнай трэніроўкі. Шакіруе тое, за што чалавеку далі 15 сутак…
Сумны час для спорту. Салідарнасць, яднанне і заклік да спорту – злачынства. З краіны з’язджаюць таленавітыя трэнеры і спартсмены. Спаборніцтвы для чыноўнікаў, а не для балельшчыкаў. І часам наведваюць думкі, што трэба абраць больш лёгкі шлях, завязаць са спортам і заняцца іншай справай, якая дазволіць зарабляць грошы на жыццё. Бо ў нашай краіне, на жаль, спорт – гэта больш хобі, чым стабільны заробак.
Але свой характар мне не падмануць. Я люблю сваю справу, люблю спорт, люблю барацьбу….
Цяпер мне патрэбны проста невялікі адпачынак, перапынак. Пісаць і заклікаць да сумлення сваіх калег ужо не мае сэнсу. Кожны паказаў, хто ёсць хто. І ўсе ўсё разумеюць. Я зрабіў усё, што было ў маіх сілах. І, хаця страціў многае, мне лёгка і спакойна на душы. А гэта галоўнае. Сумленне не падманеш.
Якім далей будзе мой шлях – вядома толькі Богу. Але я хачу быць у спорце, застацца ў сваёй краіне і змагацца за свабоду і справядлівасць…»
Публікацыя – з № 47 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Універсітэты з усяго свету могуць замарозіць партнёрства з ВНУ Беларусі

maintext:
На сайце change.org запусцілі петыцыю, накіраваную ў 495 універсітэтаў з усяго свету, з патрабаваннем замарозіць партнёрства з ВНУ Беларусі да спынення рэпрэсій супраць студэнтаў і выкладчыкаў, паведамляе “Новы Час”.
На дадзены момант петыцыю падпісала пад 17 000 чалавек.
Акрамя петыцыі, актывісты супольнасці «Сумленныя людзі» і Асацыяцыі беларускіх студэнтаў накіроўваюць лісты ў замежныя ўніверсітэты з патрабаваннем спыніць любое супрацоўніцтва з адміністрацыямі ВНУ. А звычайныя беларусы пішуць гэтыя патрабаванні ў каментарах у сацыяльных сетках навучальных устаноў.
Замест супрацоўніцтва з адміністрацыяй універсітэтаў заходнім ВНУ прапануюць распрацоўваць незалежныя праграмы акадэмічнай дапамогі і стыпендыі, супрацоўнічаць з недзяржаўнымі прафсаюзамі і моладзевымі аб’яднаннямі.
Міжнародныя партнёрства як інструмент у барацьбе супраць рэпрэсій ва ўніверсітэтах
Актывісты руху тлумачаць, што такім чынам хочуць спыніць рэпрэсіі супраць актывістаў ва ўніверсітэтах, а таксама паўплываць на прысуд па «Справе студэнтаў»: 10 студэнтам, актывістцы і выкладчыцы пагражае да трох гадоў турмы за арганізацыю акцый пратэсту.
Нягледзячы на шматлікія рэпрэсіі, за ўвесь час пратэстаў ні адна беларуская ВНУ не выказалася ў абарону сваіх студэнтаў. Але яшчэ горш — супрацоўнікі адміністрацый часта самі выклікалі на студэнтаў АМАП, пісалі заявы ў міліцыю, адлічвалі студэнтаў і звальнялі выкладчыкаў з-за грамадзянскай пазіцыі.
Пры гэтым у беларускіх ВНУ ёсць замежныя ўніверсітэты-партнёры, з якімі заключаны пагадненні рознага ўзроўню: у сферы навукі, абмену, тэхнічнай і фінансавай дапамогі. На думку актывістаў, гэтыя партнёрствы — адчувальны рычаг ціску на адміністрацыі беларускіх навучальных устаноў.
Аб прыпынку супрацоўніцтва ўжо заявіў украінскі ўніверсітэт. З аналагічным папярэджаннем выступіў прафсаюз работнікаў адукацыі ў Германіі.
Рэпрэсіі супраць беларускіх студэнтаў і выкладчыкаў
У ходзе пратэстаў у Беларусі ахвярамі рэпрэсій сталі больш за тысячу студэнтаў і выкладчыкаў.
Па звестках супольнасці «Сумленныя людзі» з пачатку навучальнага года 246 студэнтаў былі адлічаныя з-за грамадзянскай пазіцыі, 103 выкладчыка звольненыя або з імі не былі падоўжаныя кантракты, 114 чалавек пазбаўленыя стыпендый і / або інтэрната, а 915 сутыкнуліся з пагрозамі з боку адміністрацыі.
Шмат у каго праблемы не сканчаюцца ўніверсітэтам: як мінімум 43 студэнта знаходзіцца пад крымінальным пераследам і праходзяць па крымінальных артыкулах.
Поделиться ссылкой:


title: Музыкі засталіся без канцэртных пляцовак

maintext:
Пра тое, як жывецца музыкам, што падтрымалі пратэсты і засталіся без канцэртных пляцовак у краіне, піша Свабода.
«30-годзьдзе будзе ўвосень»
Рок-гурт «Крама» сёлета адзначыць свой 30-гадовы юбілей, але ў цяперашняй палітычнай сітуацыі, як кажа лідар гурту Ігар Варашкевіч, нічога нельга планаваць, хіба што онлайн. Зрабіць нейкі юбілейны тур з жывымі канцэртамі немагчыма.
«Яго проста не дазволяць. У такім стане «Крама» знаходзіцца ўжо дзесяцігоддзі: то ёсць забароны, то няма забаронаў. Я ўжо ў такім узросце ня тое што не звяртаю на гэта ўвагі, ня тое што стаміўся, а проста раблю сваю справу, – кажа Ігар Варашкевіч. – Я напісаў значна больш песень, чым ёсць у крамаўскіх альбомах. А што мы зараз можам пісаць? У нас былі грошы – мы запісалі альбом. Студыі ў нас няма, на гэта сродкі патрэбныя».
12 траўня адбылася онлайн-прэзентацыя новага альбома гурту «Зацменны блюз». Зрабіць гэта ўжывую ў залі ўлады не дазволілі, не далі гастрольнага пасведчання.
«Прэзентацыя альбома павінна была адбыцца афіцыйна, але гастрольнага пасведчання нам не далі. Таму яе не было, была онлайн. Музыкам, якія бралі ўдзел у дваровых канцэртах, пасведчанні не даюць. У гэтым прычына, – кажа Ігар Варашкевіч. – 30-годзьдзе будзе ўвосень. Да гэтага трэба яшчэ дажыць, якія тут падзеі будуць адбывацца, невядома. Што будзе ўвосень у гэтай краіне, я ня ведаю».
Ігар Варашкевіч кажа, што хацеў бы адзначыць юбілей канцэртам у Беларусі, аднак калі яго не дазволяць, не выключае варыянт выступу за мяжой, хоць пакуль такіх прапановаў няма.
А ці разглядае музыка такі варыянт, каб з’ехаць з Беларусі?
«Па першае, мне ўжо 60 гадоў. Калі б я зʼязджаў з Беларусі, у мяне такая магчымасць была ў 90-я гады, але я ня зʼехаў. Куды, да каго мне зараз зʼязджаць?! Тады я мог застацца ў Польшчы. Тым больш што ў мяне мая пастаўская бабуля полька. Але я не рабіў «карту паляка», я люблю сваю радзіму, я тут жыву. Навошта і куды мне зараз зʼязджаць?»
Цяперашнюю сітуацыю ў краіне музыка называе «дрэннай з гледзішча чалавека, які хоча жыць у іншай Беларусі».
«Не ў БССР калгаснай, а ў свабоднай еўрапейскай Беларусі. У такой краіне і музыку, мастаку будзе лепш жыць».
Ігар Варашкевіч кажа, што цяпер зладзіць выступ немагчыма нават у клубе.
«Калі ўвосень Аляксандр Памідораў спрабаваў прэзентаваць свой альбом, было чалавек дваццаць. Прыйшлі людзі з нейкага РУУС і сказалі, каб усё спынілі, інакш прыедзе міліцыя з аўтазакам. Вось і ўсё».
«Гэта абсалютна дзікія рэчы»
Лявон Вольскі таксама прэзентаваў онлайн свой новы альбом «Трыбунал».
«Нармальных канцэртаў пакуль ня будзе з прычыны таго, што цяпер адбываецца. Мы спрабавалі падаць на «гастрольку», але нам увесь час адмаўляюць, – кажа Лявон Вольскі. – Я і не падманваўся на гэты конт, мне было зразумела, што іх ня будуць даваць «ненадзейным». Наогул цяпер ніхто ня будзе выступаць, бо музыкі (ня толькі рок, але і выканаўцы папулярнай музыкі) масава падтрымалі пратэсты. Таму ў гэтым сэнсе наогул будзе вельмі бедна».
Паводле Лявона Вольскага, «чорныя спісы» музыкаў, якія былі ўведзеныя ў 2004 годзе, фактычна застаюцца. Таму ў радыёэфіры музыкаў з гэтых спісаў пачуць немагчыма. Тэлеэфір наогул закрыты.
«Калі пачыналася нейкая адліга, тады на радыё ставілі нашу музыку ўначы і без указання выканаўцаў. І тады не асабліва адсочвалі. Але калі прыходзяць змрочныя часы, закручванне гаек, тады зноў пачынаецца жорсткае адсочванне, зноў узнікаюць гэтыя спісы. Але яны былі заўсёды».
Паводле Лявона Вольскага, першая хваля ціску на музыкаў была з 2004 па 2008 гады, потым была адліга. Далей з 2010 па 2017 гады таксама нідзе немагчыма было граць, нават у рэстарацыях, бо прыходзілі праверкі, усім пагражалі.
«Гэтую сітуацыю можна параўнаць з забаронай на прафесію. Калі была першая забарона з 2004 па 2008 гады, то яны неяк скрозь пальцы глядзелі на канцэрты ня ў клюбах, а ў рэстарацыях ці кавярнях.
А вось у другую хвалю гэта вельмі жорстка адсочвалася, – кажа музыка. – Цяпер ясна, што тут граць канцэрты не атрымаецца, пакуль гэтая ўлада ёсць. А граць за мяжой немагчыма з прычыны эпідэміі, трэба, каб былі адкрытыя межы. Раней дыктатура была, але былі нейкія адтуліны, праз якія можна было дыхаць, выпускаць пару. Цяпер жа ўсе гэтыя дзіркі замазваюцца бетонам.
Забароны, якія цягнуцца ўжо некалькі гадоў, – гэта абсалютна дзікія рэчы. І з кожнай новай фазай яны больш жорсткія. Тое ж абсурднае паляванне на музыкаў у дварах. Цалкам зачышчаюць усё жывое, што тут ёсць. Гэтая сітуацыя небяспечная, бо ў любы момант можа быць выбух».
«Фактычна мы трапілі пад забарону на музычную дзейнасць у Беларусі»
Музыкаў гурту «Разбітае сэрца пацана» затрымалі ў лютым разам з гледачамі на канцэрце на базе адпачынку «Агеньчык» у пасёлку Сокал Смалявіцкага раёну, яны атрымалі па 15 сутак. Цяпер музыкі зʼехалі ва Украіну. Сярод затрыманых на тым канцэрце быў і Дзяніс Тарасенка.
«Пасля таго як мы ў поўным складзе адседзелі 15 сутак у Жодзіне, мы вырашылі сыграць канцэрты, аднак усе тры гастрольныя заяўкі былі адхіленыя. Фактычна мы трапілі пад забарону на музычную дзейнасць у Беларусі. Таму мы вырашылі зʼехаць у якую-небудзь вольную краіну, дзе мы маглі б займацца творчасцю.У так званую творчую камандзіроўку. Але, на жаль, толькі частка гурту змагла зʼехаць з Беларусі».
Музыкі выбралі Украіну, бо тут няма моўнага бар’еру, шмат сяброў і цудоўныя магчымасці для творчай рэалізацыі, кажа Дзяніс Тарасенка.
«Перспектыва ў Беларусі ў нас адна: скончыць сваё існаванне як творчая адзінка, сядзець і ціха маўчаць у анучку. Усё астатняе караецца».
Дзяніс Тарасенка спадзяецца, што астатнія музыкі змогуць далучыцца да калектыву. Пакуль ён працягвае творчую дзейнасць разам з Паўлам Гарадніцкім.
Поделиться ссылкой:


description: Працэс будзе закрыты і пройдзе ў будынку Гомельскага СІЗА. Разам с Сяргеем Ціханоўскім будуць судзіць Мікалая Статкевіча, Ігара Лосіка, Уладзіміра

title: Суд па "справе Ціханоўскага" прызначаны на 24 чэрвеня і пройдзе ў гомельскім СІЗА