title: Рэаніматолаг Мартаў: "Не хачу перагортваць старонку, проста каб пракарміцца"

maintext:
Віцебскі рэаніматолаг Уладзімір Юр’евіч Мартаў адным з першых беларускіх медыкаў адкрыта гаварыў пра кавід і звязаныя з ім праблемы. А ў сакавіку 2021 ён расказаў пра аварыю на кіслароднай станцыі віцебскай бальніцы, у выніку чаго памерлі некалькі пацыентаў. Далей усё было чакана: камісіі, Следчы камітэт, заявы Мінздароўя і нават Лукашэнкі — і нуль вінаватых. А з самім Мартавым не працягнулі кантракт.
Што з ім сёння, дзе ён знаходзіцца, чым займаецца і пра што думае, Уладзімір Мартаў распавёў «Нашай Ніве».
«Наша Ніва»: Чым вы займаецеся сёння? Бо хадзілі чуткі, што Мартаў з’ехаў, а калі не з’ехаў — то гэта дзіўна.
Уладзімір Мартаў: я нікуды не з’язджаў. Я прынцыповы праціўнік ад’езду. Разумею, што ў тых, хто з’ехаў, заўсёды свае прычыны, якія могуць быць як палітычныя, так і матэрыяльныя. Кожны сам вырашае.
Але я прынцыпова не хачу з’язджаць, пакуль гэта магчыма, пакуль няма пагрозы бяспецы.
У мяне былі вельмі смешныя спрэчкі з маімі больш маладымі і больш прасунутымі калегамі — адна і тая ж тэма, якую мы пастаянна абсмоктвалі з розных бакоў.
Чым з’язджаць у Канаду і рабіць там Беларусь, трэба рабіць у Беларусі Канаду.
Гаварылі пра тое, што чым з’язджаць у Канаду і рабіць там Беларусь, трэба рабіць у Беларусі Канаду. Маецца на ўвазе арганізацыя медыцынскай дапамогі і ўсякае такое. Спрэчкі банальныя, але ж сапраўды, вельмі хочацца рабіць нешта тут.
Я не займаюся цяпер нічым. Пяць месяцаў не працую, клапаціўся трохі пра сваё здароўе. Цяпер жыву за горадам, жонка прыязджае на выходныя. Завітваюць калегі, сябры. А так сяджу адзін у вёсцы, таплю грубку. Адчуваю сябе спакойна — як у адпачынку, які цягнецца 5 месяцаў.
Таксама зараз думаю пра тое, што перажыў, спрабую апісаць падзеі апошніх паўтара гадоў, вопыт барацьбы з каранавіруснай інфекцыяй, свае перажыванні, тое, што ведаю, тое, што бачыў. Мне гэта цікава прааналізаваць і пераўтварыць у нешта сур’ёзнае, нейкі нон-фікшн.
Але складана, калі шчыра. Па-першае, трэба рабіць нейкія зарубкі, абапіраюся на нейкія свае дзённікі і нататкі, але ж эмоцый шмат, а трэба выкласці ўсё дакладна, у храналагічным парадку.
«НН»: Гэта будзе кніга? Публіцыстычны праект недзе ў сеціве?
УМ: Тут першасны тэкст. Спачатку трэба папрацаваць над ім, а пасля думаць, куды і як яго прыстроіць. Таму пакуль не ведаю, займаюся непасрэдна тэкстам, бо тыя падзеі вельмі цікавыя. Шмат што выявілі, шмат што паказалі, калі гэта забудзецца — будзе вельмі шкада. Гэта будзе няправільна.
«НН»: А што перыяд барацьбы з кавідам паказаў і выявіў? Якая галоўная выснова?
УМ: Я пакуль прааналізаваў першую хвалю каранавіруса. І заўважыў наступны момант. У 2009 годзе мы перажылі эпідэмію свінога грыпу, гэта было дастаткова цяжка і страшна. І падыходзячы да каранавіруса, мы бачылі і разумелі, што будзе таксама цяжка, можа нават цяжэй, але мы прыкладна ўяўляем, што рабіць. І мы ведалі, што пры належнай арганізацыі і правільным падыходзе мусім справіцца. І па вопыту Германіі, іншых развітых краін мы разумелі, што там шмат хворых, памерлых, ім было цяжка — але яны справіліся.
Чаму мы не Германія?
І ў мяне была ілюзія, што мы таксама мусім справіцца з кавідам, у чым праблема? І калі мы проста ўсё правалілі… Узнікла пытанне, якое мы таксама абмяркоўвалі з маладымі калегамі ў ардынатарскіх: чаму мы не Германія?
А я не разумею, чаму. Бо нам нічога не перашкаджае быць у медыцынскім сэнсе Германіяй. Але мы не Германія, нават блізка. Мы зрабілі ўсё наадварот. І гэта незразумела.
«НН»: Кажаце, нічога не перашкаджае быць Германіяй у медыцынскім сэнсе. А як жа недахоп кадраў, старое абсталяванне?
УМ: Магу казаць толькі за сваю віцебскую бальніцу. Там было не новае абсталяванне, так, але яно было, яно было добрага ўзроўню і на ім магчыма было працаваць. Тут не ў гэтым праблема. Мы ж правалілі ўсё арганізацыйна.
Нам проста забаранілі прафесійна рыхтавацца да кавіду, бо было прынята рашэнне: «Нічога страшнага, і так перажывем, нічога не трэба рабіць». І для прафесіянала — гэта дзіка. Але вертыкаль так званая забараніла панікаваць, а панікаваць значыла ў тым ліку рыхтавацца да пандэміі.
Забараніць рыхтавацца да эпідэміі — раздуваць паніку.
Хоць паніку і нельга забараніць, бо калі яе забараняеш — яна толькі павялічваецца. Не тушаць вогнішча бензінам. Забараніць рыхтавацца да эпідэміі — раздуваць паніку. Таму тое, што адбывалася — гэта дзікае Сярэднявечча.
Прычым медыкам-та нічога не перашкаджала, мы ведалі і разумелі, што рабіць. Але нам проста забаранілі гэта рабіць. І гэта незразумела.
І мы прайшлі першую хвалю, ну неяк выграблі, хтосьці выжыў, хтосьці памёр… З’явіўся ўжо нейкі вопыт. І другая хваля пачалася так, нібыта першай не было. І ўсё спачатку. Гэта шаленства проста, гэта дзікунства. І гэта патрабуе абмеркавання, бо я не разумею, хто ад таго выйграў. Навошта так было зроблена? Тут рацыянальнасці няшмат.
«НН»: Ну зараз таксама кажуць пра нашу ўнікальную мадэль барацьбы з «каронай», якой усе зайздросцяць.
УМ: Гэта выдатна проста. Гэта трэба выбіць на скрыжалях і вывесіць на плакатах у цэнтры горада. Хай бы хуткія везлі хворых у бальніцы і бачылі на плошчах такія банеры: «Мы справіліся!». Каб людзі гэта чыталі і разумелі, дзе жывуць. Гэта было б моцна, усе такія лозунгі абавязкова трэба вывешваць.
«НН»: А як вы самі адказваеце на пытанне, чаму Беларусь не Канада ці не Германія?
УМ: Усё даволі банальна. Уявіце: наш малады доктар, звычайны нармальны спецыяліст, нічога асаблівага, прафесарам не стане, але не дурны, са здольнасцямі. Пераязджае ў Еўропу — і выдатна там працуе, нічога страшнага з ім не адбываецца. Нармальна працуе на нармальным сучасным абсталяванні, яго ўзровень цалкам адпавядае сучаснай медыцыне.
Але тут гэтае адпавяданне нікому не трэба, і гэта мяне здзіўляе. Калі той жа доктар прыязджае ў беларускі раён, мае ідэі, ідзе з імі да галоўнага доктара. А той глядзіць на маладога і думае: «Ну ты што, хлопчык? Мы тут жывем інакш, мы так прывыклі».
І гэты феномен, які можна ахарактарызаваць прымаўкай «Маладое віно, старыя мяхі».
І гэты феномен, які можна ахарактарызаваць прымаўкай «Маладое віно, старыя мяхі». І гэта катастрофа. І гэтая сістэма працягвае сама сябе ўзнаўляць, людзі займаюць у ёй важныя пасты, убудоўваюцца ў сістэму і пачынаюць ёй такім жа чынам кіраваць. А медыцына трохі пра іншае.
І ў гэтай сістэме шмат людзей, якія б у нармальнай былі б проста нікім. Бо яны не дактары, незразумела чым займаюцца. Калісьці я сам назваў іх камісарамі пры вайсковых спецыялістах.
І гэта наша вялікая праблема — чым мы займаемся. Чым займаецца Мінздароўя і ўся сістэма аховы здароўя? Яна зусім не пра медыцыну, пра гэта там і гаворкі няма. І каранавірус гэта паказаў.
«НН»: Пра што тады гэтая сістэма, калі не пра медыцыну?
УМ: Пра сябе любімых найперш. Пра карупцыю. Яна сама сябе корміць, а што там недзе ёсць пацыенты — нікому асабліва не трэба.
Разумееце, што бачна нават у апошнія месяцы: медыкаў звальняюць, яны з’язджаюць, іх арыштоўваюць. А гэта нікога не цікавіць і ніяк не ўплывае на ход сістэмы. З пункту гледжання медыцыны гэта катастрофа, а з пункту гледжання сістэмы — «па барабану», і без іх абыдземся.
Трэба, каб на першым месцы ў медыка стаяў вопыт, прафесійныя навыкі — а гэта нікому не трэба, сёння не ў гэтым справа. Галоўнае — маўчаць.
Вы моўчкі працуйце, пасля робіце тое, што кажуць, пасля можа не хопіць сродкаў абароны, а можа вы нават і памраце — але гэта няважна, галоўнае, каб усё было ціха. Гэта дзіўная сістэма, дзіўная.
Але гэта ж самаедства. І што далей будзе? Мне не зразумела такое.
Гэта ўжо можа палітыка, але ж пры сапраўднай дэмакратыі, якая пранізвае грамадства «ад каранёў травы», то-бок знізу ўверх, калі чалавек займаецца і сваім домам, і дваром, то ўсе недахопы месца, у якім ты жывеш, табе бачныя і вядомыя, табе немагчыма задурыць галаву.
А пры дыктатуры позірк заўсёды зверху ўніз, а што там унізе — ужо і не асабліва бачна. І выправіць знізу ты нічога не можаш, бо не маеш доступу наверх. А зверху твае нізавыя праблемы незаўважныя і непатрэбныя.
Драпіроўка рэчаіснасці на справе не працуе. Таму пры дэмакратыі заўсёды парадак, а пры дыктатуры — заўсёды бардак. Гэта мая выснова пасля назірання за палітычнымі сістэмамі іншых краін.
«НН»: А чаму вы вырашылі займацца сабою, пісаць кнігу? Няўжо не было прапановаў ад беларускіх медыцынскіх установаў, ад замежнікаў?
УМ: Прапановы былі. Але за мяжу я не хачу, я ўжо казаў. А ў Беларусі прапановы проста падпрацаваць, каб перасядзець,мне не падыходзяць.
Я не хачу перагортваць старонку дзеля таго, каб проста пракарміцца. Вось такі лозунг у мяне.
Але я і сам пакуль не ведаю, што гэта дакладна значыць, я яшчэ не вырашыў.
«НН»: У вас няма чорнай меткі пасля звальнення? Негалоснай забароны, што Мартава не браць на працу?
УМ: Дакладна я не ведаю. Але мяркую, што ёсць.
Але гэта смешная тэма. Бо калі проста вярнуцца на працу, то ўзнікаюць пытанні. Нават не палітычныя — і ў маім звальненні палітыкі амаль не было, гэта было не пра палітыку.
Узнікаюць пытанні іншага кшталту. Бо трэба будзе ўступіць у прафсаюз, здаць грошы на Чырвоны крыж, падпісацца на газеты… Гэта я буду вымушаны зноў пагрузіцца ў сістэму, якая сапраўды не пра медыцыну.
Медыцына мне вельмі цікавая, а гэтая мішура, вакол якой корміцца ўся гэтая кампанія, гэта ж жудасна. І, калі шчыра казаць, проста непрыстойна.
І з гэтым вельмі не хочацца зноў сутыкацца, бо атрымліваецца, што я проста перагарну старонку. Гэта як прашэнне аб памілаванні — разумею, што нельга параўноўваць, але нешта агульнае ў гэтым ёсць.
«НН»: Кажаце, вашае звальненне — не палітыка. А што тады? Бо выглядала, што Мартаў не маўчыць — Мартава за гэта выкідваюць.
УМ: Канечне, не палітыка. Бо абмяркоўваць агрэхі медыцынскага менеджменту — гэта не пра палітыку, гэта пра прафнепрыдатнасць. Людзей назначаюць, сыходзячы з іх лаяльнасці на сур’ёзныя пасады з вялікімі паўнамоцтвамі. І калі б такія паўнамоцтвы былі ў звычайнай сістэме, яны кампенсуюцца іншымі.
А калі прыйшоў кавід, людзі пачалі прымаць дзікія рашэнні, рабіць дзікія проста ўчынкі, і гэта каштавала жыццяў. Прычым, калі гэтыя рашэнні прымаюцца зусім блізка, ты проста сам бачыш, як паміраюць людзі праз нейкае глупства… Вось гэта цяжка пераносіць. Нас вучылі іншаму, мы, на хвіліначку, пра медыцыну якраз.
І да таго ж каранавірусная эпідэмія — гэта час вар’яцкіх ідэй, час шалёных грошай, алхімікаў, якія прапануюць здабываць золата са ртуці. І гэтыя подласці здзяйсняліся на нашых вачах. І пра гэта маўчаць было складана.
«НН»: У нейкім інтэрв’ю вы казалі, што, цытата, «зверху спрабавалі навязаць вельмі дзіўныя рэчы. Напрыклад, нам прыйшлося адбівацца ад ідэі выкарыстоўваць таблеткі віягры ў выглядзе рэктальных свечак для барацьбы з каранавірусам. На шчасце, адбіліся, але колькі сіл выдаткавалі».
Гэта хтосьці прыдумаў, што трэба чалавеку засунуць у пятую кропку таблетку віягры, каб перамагчы кавід?
УМ: Так. І гэтыя людзі мелі магчымасць арганізаваць такое ў прамысловых маштабах. У нас у Беларусі даволі добрая фармацэўтычная вытворчасць, і на іх ёсць выхады. Гэта было магчыма. І гэта дзікунства, гэта было проста дзіка пачуць. І я разумею, што той эпізод — адзін з тых, за якія мяне «папрасілі» з працы.
Ды і хрэн з ёю, з той віяграй. Гэта такі камічны эпізод, хоць і абсалютная праўда. У маім звальненні ёсць адзін момант — мяне ж не проста знялі з пасады загадчыка, мне не працягнулі кантракт. А гэта па нашых мерках выпадак выключны, такога амаль не бывае. Звычайна нязручнага спецыяліста здымаюць з пасады, але не звальняюць. Пакідаюць доктарам, ходзіш там, калупаешся. Таму такое звальненне трэба было заслужыць.
«НН»: У сакавіку вы расказалі пра аварыю ў сістэме падачы кіслароду ў віцебскай бальніцы хуткай дапамогі, расказалі, што праз гэта памерлі пацыенты. Чым скончылася расследаванне той гісторыі?
УМ: Нічым.
Да мяне прыязджалі следчыя на працы, пасля двойчы апытвалі яшчэ. Агулам яны апыталі чалавек 50, увесь персанал. І з часам стала зразумела, што нічога не будзе, сістэма не хоча агалошваць гэта далей, будуць справу «засушваць». І ў адзін момант я спытаў у следчых, ці разумеюць яны, што займаюцца лухтой? Адказ быў: хочам шчыра адпрацаваць, скласці дакументы, і проста будзе справа. Проста, як гэта было.
Таму скончылася нічым. Справай займаўся СК. Па лініі Мінздароўя рашэнне было такое: ніхто праз гэта не загінуў, усё добра.
«НН»: Так, Піневіч казаў, што, па іх звестках, смерць пацыентаў не была звязаная з падачай кіслароду на апараты ШВЛ.
УМ: (смяецца) Ён проста кажа лухту. Бо трэба асэнсоўваць і разумець, што гэта было. Кісларод сканчваўся і раней, але да кавіду гэта не прыводзіла да катастрофы. А тут была катастрофа, і гэта патрабуе тлумачэнняў. Але ніхто не зацікаўлены ў разборы праблемы.
Цяпер ідзе новая хваля кавіду, пад пацыентаў з каранавірусам ужо рыхтуюць медустановы, але тая мая бальніца не разгортваецца пад кавід. Што там з кіслародам? Чаму так? Я не ведаю. Але гэта вельмі цікава.
«НН»: Каб кагосьці пакаралі за тую сітуацыю, інфармацыі няма?
УМ: Не, дык вядома і зразумела, што ніхто ні за што не адказаў. Няма ж ніякіх праблем.
«НН»: Калі вы распавялі публічна пра гэта, навіна была паўсюль. Не было страшна?
УМ: Баяўся, канечне, было непрыемна. Рыхтаваўся да найгоршага. Але ж я быў не проста доктар, я быў загадчык аддзялення. І мае людзі глядзелі на мяне, яны не разумелі, што ім рабіць. Бо пацыенты паміраюць, тэхнічныя моманты не вырашаюцца, а ніхто з начальнікаў, такое ўражанне, што не разумее, у чым праблема. А яна была — і яна мела рашэнне.
І калі казаць пра палітыку, то я пракаментаваў журналістам другую хвалю, сказаў, што да яе не рыхтаваліся, аўтазакі былі важнейшыя. Тады мяне выклікалі ў Аблздароўя і сказалі: Мартаў, не пішы пра медыцыну, пішы пра палітыку! Зараз я аналізую гэты пасыл так: Мартаў, займайся палітыкай, мы цябе пасадзім за гэта, а ў медыцыне будзем самі вырашаць свае праблемы.
Там адбылася яшчэ вельмі цікавая падзея. Перабоі з кіслародам пачыналіся раней, у кастрычніку яшчэ, пасля лістапада, снежань… Праблемы былі адзінкавыя, але ўжо было бачна, што нешта не так. І мы звярнуліся да галоўнага доктара, але не знайшлі падтрымкі.
Але нас гэта вельмі напружвала, бо праблемы сталі рэгулярнымі і пацыенты гэта цяжка пераносілі. Калі адбылася тая катастрофа, то я не атрымаў адказаў ад галоўнага доктара. І тады я звярнуўся да міністра.
«НН»: Якім чынам? Напісалі ліст?
УМ: Не. Яшчэ раней, у верасні, сам міністр збіраў усіх актыўных медыкаў. Я быў, Андрэй Вітушка быў, іншыя. І быў створаны тэлеграм-канал для прамой сувязі з міністрам, у абыход усіх нашых начальнікаў, каб яны не перашкаджалі даносіць сур’ёзныя праблемы.
Пасля, праўда, гэты тэлеграм-канал пачаў развальвацца, бо частка медыкаў была арыштаваная, частку звольнілі, частка сама выйшла.
А я застаўся. І калі здарылася тая бяда, то 8 студзеня я напісаў міністру.
З таго моманту ў бальніцы мяне выключылі з ліку тых, з кім «можна мець справы», амаль не размаўлялі. І гэта ў выніку і прывяло да майго звальнення.
А міністр у адказ на мой зварот прыслаў камісію. Камісія дала мне вымову. І яна не абмяркоўвала тэму кіслароду.
Гэты эпізод вельмі паказальны, смешны і цікавы.
«НН»: Ёсць калегі, якія перасталі падтрымліваць зносіны з вамі па палітычных прычынах пасля вашага звальнення?
УМ: Не, такога няма. Я шмат нагаварыў, можа, і глупства было таксама, але ні разу ніхто не сказаў з калег, што я дарма вылез. А нядаўна было 30 гадоў, як я скончыў інстытут, мы сустракаліся вялікім калектывам, і ўсе сказалі: «Валодзя, мы цябе падтрымліваем!» Усе кажуць: «Малайчына, што не маўчаў!»
«НН»: Што расказваюць калегі, што адбываецца ў медыцыне зараз?
УМ: У мяне шмат калег з’ехала, вельмі шмат. Быў Дзень медыка ўлетку, я пісаў калегам — і шмат хто ўжо за мяжою. Германія, Польшча… Для мяне проста шок. Мы ж самі сабе рыхтуем медыкаў, вучым, як той казаў, рыхтуем тых, хто нас будзе саміх лячыць. Дык вось, не будуць яны нас лячыць, яны з’язджаюць. І нічога не зробіш. А калі людзі ў такім узросце з’язджаюць, то ўжо не вернуцца. І гэта катастрофа.
А што тычыцца эпідэміялагічнай абстаноўкі, то я сам чытаю навіны, слухаю людзей, бачу, што набліжаецца чарговая хваля кавіду.
«НН»: Ужо ж гэта і афіцыйна прызналі.
УМ: Гэта, канечне, добра, але ж з гэтым мусяць ісці яшчэ і важныя арганізацыйныя рашэнні. А для гэтага патрэбны менеджмент. А калі нашыя кіраўнікі не менеджары, а незразумела хто, камісары з нізкай медпадрыхтоўкай, то чакаць, што зараз справімся…
Справа ж не ў тым, каб прывезці сродкі абароны. Гэта было важна ў самым пачатку. Цяпер сродкі ўсе ёсць — а мазгоў усё роўна няма. І палітыка на першым месцы, лаяльнасць на першым месцы, «галоўнае не вылазіць!» — на першым месцы.
Але гэта не паўсюль, канечне, кіраўнікі ёсць розныя. Хапае і кепскіх, але хапае і добрых.
«НН»: Каранік нядаўна сказаў: «У рэгіёнах сітуацыя кантраляваная. За гэты час назапашаны вопыт, які дазваляе адэкватна рэагаваць, ацэньваць і прагназаваць сітуацыю».
УМ: (доўга і сумна смяецца). Што магу сказаць — мы па-рознаму прайшлі першую хвалю. І многія адміністратары прайшлі не бліскуча, а некаторыя шчыра праваліліся. І ўсе засталіся на сваіх месцах, нехта нават атрымаў узнагароды. І пасля абсалютна так жа правалілі другую хвалю. Бо тыя ж людзі з тымі ж навыкамі не могуць зрабіць нешта новае. І калі Каранік кажа, што мы там недзе справіліся, то зразумела, што гэта палітычная заява, яна не мае дачынення да медыцыны. І хто назапасіў вопыт? Тыя людзі, якія хаваліся ў першую хвалю? Бо некаторыя тады проста збягалі са сваіх бальніц, хаваліся, бралі бальнічныя, толькі каб не ўдзельнічаць.
Калі Каранік кажа, што мы там недзе справіліся, то зразумела, што гэта палітычная заява, яна не мае дачынення да медыцыны.
Што могуць назапашваць тыя ж менеджары? Што можа назапасіць чалавек з пазіцыяй «Чаго жадаеце»?
Праблема ж узнікае заўсёды ў пацыента. Перадаецца доктару і ад яго ўверх: загадчыку аддзялення, галоўнаму доктару, і так вышэй.
А калі зверху не разумеюць праблемы, не хочуць нічога вырашаць, праз недахопы прафесійнай падрыхтоўкі не разумеюць сутнасці, то тады праблема застаецца на ўзроўні пацыента і яго доктара. І гэта ступар, затык, як хочаце назавіце, але вы нічога не можаце зрабіць у такіх умовах.
«НН»: Калі пачалася «карона», медыкаў усе пачалі ўспрымаць як герояў. Праз 1,5 года змянілася стаўленне людзей?
УМ: Стаўленне да добрых дактароў — вельмі добрае. Раней, да «кароны», я такога не бачыў. Яшчэ, можа, за 1,5 года стала бачнай розніца паміж медыкамі і начальнікамі, стала заўважна, што медыкі стараюцца. Ім часам не даюць, няма магчымасці, але яны гатовыя дапамагаць.
Але цяпер з’яўляюцца праблемы з даплатамі. Раней даплачвалі вялікія грошы, цяпер мяняюцца правілы. Трэба даказваць, што працаваў з кавідам… Пачынаецца зноў сярэднявечнае дзікунства, нібыта мы не разумеем, што такое кавід і што з ім рабіць. А калі аплата выходзіць на першае месца, то далей пачынаецца шаленства. Усё ж бухгалтэрыя ў медыцыне мусіць быць другаснай, а зараз яна на першым плане, бо грошай няма. З чаго пачыналася другая хваля «кароны»? З таго, што нам сказалі: вы за першую хвалю патрацілі гадавы бюджэт бальніцы, давайце будзем эканоміць!
І з гэтым лозунгам мы ўвайшлі ў другую хвалю. Гэта быў верасень 2020-га. Але гэта пандэмія, гэта катастрофа, якая патрабуе экстраардынарных мераў і экстраардынарнага бюджэту, а не таго, што вы заклалі на год звычайнага жыцця. І галоўнае — гэта проста непрафесійна. Вось што кепска. Бо калі прафесіянал эканоміць грошы і калі эканоміць чалавек з кепскай прафесійнай падрыхтоўкай, то яны эканомяць на розных рэчах.
«НН»: А верыце ў афіцыйныя звесткі па кавіду, якія публікуюцца штодня?
УМ: Не, гэта нават несур’ёзна абмяркоўваць. Гэта не мае дачынення да рэальнасці. Я не магу казаць пра сённяшні дзень, але падчас маёй працы былі эпізоды, калі ў нашай бальніцы памерла 7 чалавек за адно дзяжурства. І ў калег у суседняй бальніцы таксама памерла сямёра. І гэта толькі Віцебск! А афіцыйная статыстыка мне кажа: памерла 7 чалавек па ўсёй краіне. Выглядае проста смешна.
Другі момант яшчэ больш цікавы. Калі падчас першай хвалі захварэлі мае родныя і да іх прыходзілі з паліклінікі, то было забаронена браць мазкі амбулаторна. Пасля, калі прызнавалі, што ёсць асяродак, прыходзілі ўжо экіпіраваныя, рабілі мазкі толькі тады.
А калі не бярэш мазок — няма выпадку кавіду. Можна не ўлічваць і можна не плаціць.
І статыстыка зверху не мае нічога агульнага з тым, што падаюць дактары. Мо год таму мы падавалі рэальныя лічбы, і зразумела, што афіцыйныя лічбы малюем не мы і нават не Аблздароўя, а вышэй.
«НН»: Скажыце як медык, закрыццё межаў на выезд — гэта сапраўды такая ўдалая санэпідэміялагічная мера?
УМ: Гэта якраз наадварот. На ўезд я яшчэ б зразумеў, а на выезд? Мы каго ратуем: сябе ці тых, хто навокал? Гэта не мае дачынення да медыцыны.
«НН»: Пытанне не пра медыцыну. Вы 1968 года нараджэння, частка маладосці прайшла пры СССР. Цяпер нярэдка параўноўваюць сённяшнюю сітуацыю ў Беларусі з вяртаннем у савецкія часы. І зараз шмат каму страшна, зусім маладыя людзі нярэдка кажуць: баюся, што прыйдуць «яны». «Яны забяруць», «яны затрымаюць», «яны пасадзяць». Ці было вам страшна падчас жыцця ў Савецкім Саюзе? Страшна выказвацца, страшна нешта рабіць?
УМ: Не, я быў малады, і мне нічога не было страшна. Я быў поўны сіл і энергіі, ведаў, што ўсё будзе добра і была вера ў светлую будучыню. Неабавязкова камуністычную — бо калі я ў 1985 годзе трапіў у калгас, гэта быў проста ціхі жах. Але было адчуванне, што будуць змены і ў медыцыне, і ў палітыцы.
Бацька мой быў прафесар хірургіі. Ён мне казаў, што такога жудаснага кадравага адбору ў савецкія часы не было.
І сённяшні час не падобны на той усё ж. Бацька мой быў прафесар хірургіі. Ён мне казаў, што такога жудаснага кадравага адбору ў савецкія часы не было. Там дурняў наверсе не трымалі. Людзі хаця б умелі вырашаць пытанні і кіраваць. Такога, каб проста за лаяльнасць трымалі, каб ад чалавека нешта залежала, а ён быў зусім дурань — такога не было. А цяпер гэтага хапае. І не сёння пачалося і не толькі ў медыцыне.
І такога падзелу на «яны» і «мы» не было. А сёння адчуванне акупацыйнага рэжыму вельмі яўнае. Я прыязджаў год таму ў Мінск, у верасні 2020-га, і было проста непрыемна хадзіць — бо ходзіш па акупаваным горадзе. І сёння я перастаў ездзіць у Мінск праз гэтае адчуванне.
У Віцебску неяк гэта не так адчуваецца. Можа горад больш родны, можа сілавікоў менш.
«НН»: А ў чым галоўнае адрозненне паміж сённяшняй Беларуссю і Беларуссю савецкай?
УМ: Дакладна не скажу, я не задумваўся пра гэта. Але, магчыма, сёння неяк больш цынізму. Тады была змена пакаленняў, з кожным пакаленнем камуністычныя ідэалы губляліся, але нейкі шлейф усё ж цягнуўся. А сёння я не разумею, пра якую ідэалогію нам кажуць. Бо няма ніякай ідэалогіі, проста няма. Акрамя аднаго чалавека і яго праблем — няма. Застаецца хіба заплюшчыць на ўсё вочы і казаць, што кароль заўсёды мае рацыю, каб атрымаць месца яго лоўчага, краўчага ці яшчэ каго побач.
Агульнае хіба, што шчырасць не любілі ані тады, ані зараз.
«НН»: Што такое чалавек для сённяшняй беларускай сістэмы? Ён увогуле мае нейкае значэнне?
УМ: Напэўна, чалавек для іх — рэсурс. Калі ён супраць, то рэсурс адмоўны, а калі «за» ці хаця б маўчыць — станоўчы рэсурс, якім можна і трэба карыстацца. І ўсё. Ніякага клопату пра яго няма, няма нічога сацыяльнага, нават блізка.
Поделиться ссылкой:


title: Бумеранг для Дзмітрыя Баскава

maintext:
Як вядома, днямі незалежная дысцыплінарная калегія Міжнароднай федэрацыі хакея дыскваліфікавала старшыню федэрацыі хакея Беларусі Дзмітрыя Баскава на 5 гадоў.
Рашэнне было прынята пасля дзесяці месяцаў расследавання, праведзенага калегіяй, якая ўстанавіла, што Баскаў парушыў Кодэкс паводзінаў Міжнароднай федэрацыі хакея.
Нагадаем, што 11 лістапада мінулага года ў Мінску на так званай Плошчы Перамен невядомыя напалі на мясцовага жыхара Рамана Бандарэнку, які абараняў бел-чырвона-белыя стужкі, збілі яго і звезлі на мікрааўтобусе. У выніку хлопец, якога затым з РУУС даставілі ў бальніцу, памёр.
Пазней у СМІ былі апублікаваны матэрыялы, паводле якіх некаторыя прыйшлі да высновы: чалавек, які напаў на Бандарэнку, вельмі падобны на шматразовага чэмпіёна свету па тайскім боксе і кікбоксінгу Дзмітрыя Шакуту. Акрамя яго на відэа быў зафіксаваны мужчына, падобны на кіраўніка Беларускай федэрацыі хакея Дзмітрыя Баскава. Гэта стала нагодай для таго, каб міжнародныя хакейныя структуры пачалі расследаванне.
Зараз дысцыплінарная калегія заявіла аб наяўнасці дастатковых доказаў таго, што спартыўны функцыянер спрабаваў «наўпрост аказваць уплыў на іншых, з тым каб яны падтрымлівалі ўрад Беларусі, а таксама пагражаў і дыскрымінаваў беларускіх спартсменаў з-за іх палітычных перакананняў».
Таксама вызначана, што «Баскаў злоўжываў сваім становішчам прадстаўніка Федэрацыі хакея, каб падтрымаць Аляксандра Лукашэнку, парушыўшы артыкул 5 Алімпійскай хартыі».
У выніку, згодна з рашэннем дысцыплінарнай калегіі, пачынаючы з 10 верасня гэтага года Баскаў на 5 гадоў адхілены ад усёй дзейнасці, якая звязана з хакеем.
Але нават пасля гэтага нашы спартыўныя чыноўнікі планавалі абскарджваць рашэнне Міжнароднай федэрацыі хакея ў Спартыўным арбітражным судзе ў Лазане.
«У бліжэйшы час будзе прынята рашэнне аб мэтазгоднасці абскарджвання пастановы Міжнароднай федэрацыі хакея ў дачыненні да старшыні ФХБ Дзмітрыя Баскава, – выдала федэрацыя заяву практычна адразу пасля з’яўлення рашэння дысцыплінарнай калегіі. – Яго абранне на пасаду старшыні нацыянальнай федэрацыі хакейнай грамадскасцю Беларусі было легітымным…”
Натуральна, яны з задавальненнем пагадзіліся б на тое, каб «справа Баскава» разглядалася ў адным з беларускіх судоў. Выкажу здагадку: у такім выпадку аматара праўладных аўтапрабегаў і гарэлкі «Прэзідэнт» не толькі цалкам апраўдалі б, але яшчэ маглі і прадстаўнікоў незалежнай дысцыплінарнай калегіі на «суткі» адправіць. Хаця б завочна. Але не той выпадак. Усё ў гэтым жыцці вяртаецца, зараз прыляцеў бумеранг і Дзмітрыю Баскаву. Не смяротна, але па адным месцы дзеўбанула.
Хаця па вялікім рахунку і без гэтай пяцігадовай дыскваліфікацыі Баскаваў павінен быў вылецець з федэрацыі як корак значна раней. За тую ганьбу, што ўбачылі балельшчыкі на нядаўнім чэмпіянаце свету, калі наша зборная заняла перадапошняе месца. А пасля таго, як каманда праваліла алімпійскую кваліфікацыю і праляцела міма Алімпіяды-2022, як фанера над Парыжам, чыноўнік павінен быў сам напісаць заяву аб звальненні. Але ж зрабіў гэта толькі зараз, калі патрапіў пад санкцыі.
Публікацыя – з № 70 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:

fasttext_language: be


title: Двайная памылка Сяргея Кавальчука

maintext:
Днямі міністр спорту Беларусі раскрытыкаваў тэнісістку Вікторыю Азаранка, якая адмовілася выступаць на Алімпіядзе ў Токіа. Як кажуць, успомніў пра ўчарашні дзень.
«Такія паводзіны не ўпрыгожваюць Азаранка ні як спартсменку, ні як чалавека, ні як грамадзяніна Беларусі, – распякаў былы супрацоўнік Службы бяспекі прэзідэнта Сяргей Кавальчук, які зараз кіруе беларускім спортам, былую першую ракетку свету. – Гэта непрыемна. Ну як не пазмагацца за гонар краіны? Не дапамагчы ў той момант, калі ў табе маюць патрэбу. Не павесці за сабой маладых, не натхніць іх сваім прыкладам. Тую ж не заўсёды стабільную Арыну Сабаленка. Ды і ўласныя амбіцыі задаволіць і паспрабаваць замахнуцца на тытул двухразовай алімпійскай чэмпіёнкі».
Славутая тэнісістка пакуль ніяк не адрэагавала на гэты выпад міністра спорту, аднак можна ўспомніць, з чаго ўсё пачыналася.
Пасля выбараў мінулага года, калі людзі выступілі супраць фальсіфікацый падчас выбарчай кампаніі і гвалту з боку сілавікоў, выказалася і Вікторыя Азаранка.
«Я вельмі люблю Беларусь і малюся, каб усе бакі спынілі гвалт і беспарадкі і перайшлі да мірных перамоў, – заявіла спартсменка. – Толькі такім чынам можна вырашыць узніклыя рознагалоссі і вярнуцца да мірнага жыцця».
Праз нейкі час у інтэрв’ю NewYork Times Вікторыя больш падрабязна агучыла сваю пазіцыю: «Усё, што адбываецца зараз у Беларусі, разбівае мне сэрца. Вельмі сумна і вельмі складана казаць пра гэта. Я толькі спадзяюся, што гвалт неадкладна спыніцца. Я не магу распавядаць пра гэту сітуацыю без слёз на вачах.
Спадзяюся, што галасы людзей будуць пачуты. Як я ўжо казала, гэта вельмі складаны прадмет для абмеркавання. І я не хачу нікога пакрыўдзіць або каб мае словы выкарыстоўваліся кім-небудзь у сваіх мэтах. Таму буду рабіць тое, што лічу патрэбным, не прыцягваючы да гэтага ўвагі медыя, якія могуць перакруціць усё па-свойму».
Пасля гэтага Вікторыя Азаранка заняла нейтральную пазіцыю – не выказвалася з нагоды таго, што адбываецца ў Беларусі, але і не выступала ў нейкіх прапагандысцкіх сюжэтах. Але для многіх абсалютна нечаканай стала заява спартсменкі, што яна не паедзе на Алімпіяду ў Токіа. Прынятае рашэнне Вікторыя патлумачыла досыць коратка: «Я прыняла вельмі складанае для мяне рашэнне не браць удзелу ў Алімпійскіх гульнях…»
Да гэтага часу не вядома, што стала сапраўднай прычынай адмовы тэнісісткі. Гэта маглі быць і траўмы, і жаданне лішні раз не рызыкаваць, каб не захварэць у Токіа на каранавірус, і, магчыма, прыхаваная грамадзянская пазіцыя.
Але, як бачым, для таварыша Кавальчука непрымальны ніводны варыянт, бо Азаранка павінна была і ў сне думаць толькі пра «гонар краіны».
Да яго, відаць, ніяк не можа дайсці, што спартсмены могуць праігнараваць нават спаборніцтвы такога ўзроўню. І зусім не таму, што не любяць Радзіму. У тэнісістаў і лёгкаатлетаў таксама можа быць і гонар, і годнасць, і людзі разумеюць, што насамрэч адбываецца ў краіне. Міністр у першую чаргу і павінен выслухоўваць усіх спартсменаў, знаходзіць падыход да кожнага, а не сядзець у сваім крэсле толькі для таго, каб дзяліць іх на «правільных» і «няправільных» ды кідаць кавалкі з барскага стала тым, хто «адданы» ці ў лепшым выпадку – маўклівы. А нязгодных – ату іх!
У тэнісе ёсць такое паняцце, як двайная памылка. Гэта калі і з другога разу не атрымліваецца падача, і саперніку аддаецца ачко. Як мне падаецца, Сяргей Кавальчук так і не зразумеў, што вынік у спорце можа быць толькі тады, калі ў спартыўнай сям’і лад і згода. Гэта яго першая памылка. А калі дылетант у спорце пачынае павучаць прафесіяналаў, то гэта ўжо двайная памылка і поўны аут.
Праваліліся на Алімпіядзе – дык рабіце ўрокі над памылкамі!
Публікацыя – з № 71 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Следчы: "Тэрмін даўніны па справе Бандарэнкі - 15 год"

maintext:
Пракуратура прыпыніла расследаванне абставін смерці Рамана Бандарэнкі ў сувязі з нібыта немагчымасцю знайсці вінаватых. Пакуль справа прыпынена, нельга праводзіць следчыя дзеянні: допыты, агляды, выемкі і гэтак далей. Можна праводзіць толькі «аператыўныя мерапрыемствы», кшталту праслухоўкі. Праз 15 год з моманту прыпынення справы яна па законе павінна быць закрыта за тэрмінам даўніны.
Дзейны следчы ў званні маёра пракаментаваў «Нашай Ніве» прыпыненне Генеральнай пракуратурай расследавання.
Маёр кажа, што практыка расследавання, напрыклад, тых жа забойстваў звычайна такая: бяруць і затрымліваюць усіх, хто можа мець дачыненне.
«Калі падазраваныя як мінімум у ІЧУ, з імі актыўна працуюць аператыўнікі, каб раскруціць на яўку з прызнаннем віны.
Нераскрытае забойства — гэта надзвычайнае здарэнне, за якое начальнік міліцыі раёна атрымлівае вымову, або ўвогуле здымаецца з пасады.
Што датычыць справы Бандарэнкі, то яна не складаная. Ёсць сведкі злачынства, вядомы папярэдні спіс падазраваных, дакладна ёсць матэрыялы праслуховак па некаторых з іх.
Паводле логікі, ніякіх перашкодаў для таго, каб знайсці вінаватых, не існуе.
Таму следчы, які не прыняў неабходных захадаў, падчас пераразгляду гэтай справы будзе правераны на датычнасць да злачынстваў, прадугледжаных артыкулам 399 КК РБ (незаконнае вызваленне ад крымінальнай адказнасці), арт. 405 КК РБ (укрывальніцтва злачынстваў), арт. 425 КК РБ (бяздзеянне службовай асобы).
Тэрмін даўніны па справе Бандарэнкі — 15 год. У тым, што гэта менавіта забойства, я не сумняваюся, бо характар пашкоджанняў указвае на гвалтоўны характар смерці, абставіны атрымання ўказваюць на праяву ідэалагічнай варажнечы. Я думаю, фігуранты гэтай гісторыі не сыдуць ад адказнасці», — лічыць следчы.
Поделиться ссылкой:


title: Палітвязень напісаў з турмы ліст да Папы Рымскага

maintext:
Палітвязень, мэдыякансультант Ігар Лосік напісаў з гомельскай турмы ліст да Папы Рымскага Францішка. Ён просіць пантыфіка «заклікаць спыніцца гэтых страшных людзей, якім ужо ўсё роўна на лёсы іншых, на сотні разбітых горам сем’яў».
Пра зварот Ігара Лосіка да Папы Рымскага “Свабодзе” паведаміла жонка палітвязня Дар’я Лосік.
У лісце Ігар піша, што сотні і тысячы беларусаў, сутыкнуўшыся з беззаконнем і несправядлівасцю, упадаюць у роспач і ня бачаць выйсця з сітуацыі, якая склалася.
«Я не прашу заступіцца за мяне перад некім, але я прашу заступіцца за дабро, за праўду, за справядлівасць, за сотні і тысячы беларусаў, якія страцілі надзею ў такім жа становішчы, як і я, а многія нават горшым. Можа быць, я вельмі наіўны, і гэты ліст да Вас ня дойдзе, але я пішу яго зусім шчыра і ад чыстага сэрца і веру, што пішу яго не дарма. І мне вельмі хочацца верыць, што Бог не пакінуў нас, што гэтая бессэнсоўная жорсткасць спыніцца, што больш ніхто не памрэ і ўсе вернуцца да сваіх сем’яў», – напісаў палітвязень.
У чэрвені прадстаўнік Ватыкану, кіраўнік залі друку Матэа Бруні ад імя Папы заявіў, што Францішак «уважліва сочыць за развіццём сітуацыі ў Беларусі, захоўваючы прыхільнасць да дасягнення дэмакратычных і мірных шляхоў рэалізацыі законных патрабаванняў беларускага народу». Неўзабаве з просьбай маліцца за Беларусь да кіраўніка Святога Пасаду звярнулася жонка палітвязня Паўла Севярынца Вольга.
Поделиться ссылкой:


title: Слёзы Вольгі Няфёдавай

maintext:
Усе дзяржслужачыя ў нашай краіне даўно ведаюць няпісанае правіла: калі хочаш зрабіць кар’еру, мусіш спадабацца самаму галоўнаму начальніку. Любым спосабам. На нейкай нарадзе з яго ўдзелам хвалебны спіч выдай. На дажынках падзякуй за бацькоўскі клопат. На тэлекамеру дрыжачым голасам скажы пра гаранта стабільнасці і зберагальніка незалежнасці. Удасца, падфарціць – і хуценька палезеш ты па службовай лесвіцы туды, куды лезуць многія, з мылам і без мыла, забыўшыся на прыстойнасць і чалавечую годнасць.
Як мне здаецца, падобны шлях абрала сабе і акцёрка Купалаўскага тэатра Вольга Няфёдава, якой нядаўна Аляксандр Лукашэнка прысвоіў званне заслужанай артысткі. Чым жа яна яго заслужыла? Акцёрскім майстэрствам? Галоўнай роляй у спектаклі, які стаў адкрыццём на міжнародным фестывалі? А можа, яна была адзначана хоць бы айчыннай «Крыштальнай Паўлінкай» – тэатральнай прэміяй, якая сведчыць: ты – лепшая ў прафесіі? Ды не. Нічога з пералічанага з Вольгай Няфёдавай не адбылося.
А адбылася слёзная сцэна ў знішчаным тэатры, калі туды завітаў Аляксандр Лукашэнка з дзіўным падарункам – гарэлачным наборам, які і быў уручаны старажылу тэатра Генадзю Аўсяннікаву. Можа, хацеў з ім выпіць на памінках тэатра, які разам з усім народам узбунтаваўся пасля сфальсіфікаваных прэзідэнцкіх выбараў? Цяжка сказаць. Але тое, што ў той сумнаваты момант ён выглядаў падазрона вясёлым, прызнаўшыся, што не шкадуе пра загублены тэатр, – гэта бачылі і чулі ўсе.
І вось якраз тады Няфёдава, мне паказалася, і датумкала, што настала яе зорная хвіліна. Абрынуўшы на Лукашэнку непрыхавана падхалімскі спіч, нагаварыўшы яму самых неверагодных кампліментаў, акцёрка эфектна пусціла слязу. Эфект той выглядаў танненька, сляза была менавіта акцёрскай, але гэта ўжо, як кажуць, дробязі.
Неўзабаве сярэдняй рукі акцёрка, якая не выканала ніводнай галоўнай ролі і не паставіла ніводнага ўласнага спектакля, была прызначана галоўным рэжысёрам Купалаўскага тэатра (?!). На месца заслужана праслаўленага Мікалая Пінігіна, на чые спектаклі («Тутэйшыя», «Пінская шляхта», «Ідылія», «Кароль Лір») заўсёды валам валіў народ. Паставіць нешта падобнае новая кіраўніца і не замахваецца. Яна спрабуе, набраўшы ў штат таго, хто пад руку трапіўся, рэанімаваць старыя (чужыя!) спектаклі, па сутнасці, паразітуе на дасягненнях папярэднікаў. Наўрад ці і стаўшы заслужанай артысткай, Няфёдава сыграе ці паставіць што-небудзь шэдэўральнае. Вышэй галавы не скочыш. Талент разам з пасведчаннем не выдаецца.
І ўсё ж аддамо ёй належнае. Своечасова паплакацца ў камізэльку каму трэба – гэта таксама своеасаблівы талент.
У беларускім тэатральным закуліссі, кажуць, ужо прыжыўся выраз «слёзы Няфёдавай» – беларускі адпаведнік «кракадзілавых слёз», што азначае прытворныя, фальшывыя пачуцці.
З чым мы і віншуем новаспечаную заслужаную артыстку.
Публікацыя – з № 71 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Бутафорская Хатынь у Гомелі

maintext:
Ці не паедуць па ўсёй Беларусі перасоўныя «брацкія магілы»?
Нездарма ў народзе спрадвеку казалі: каго Бог вырашыў пакараць, у таго адбірае розум. Упэўнены, што гэту прыказку згадвалі многія гамяльчане ў мінулыя выхадныя, калі ў горадзе над Сожам адзначаўся дзень горада. Уявіце сабе: вы пасля добрага застолля з сябрамі (свята ж!) выбраліся на шпацыр на набярэжнай. Ідзяце сабе, песні спяваеце. І раптам ваш шлях перагароджвае… брацкая магіла! Так, так, брацкая магіла. Проста на ходніку. Мармуровыя пліты з эпітафіямі, піянеры ў ганаровай варце стаяць. Праўда, вечны агонь, гэта адразу відно, несапраўдны, языкі полымя з чырвонай тканіны. Тысячы людзей (месца там шматлюднае) спыняюцца, няўцямна абыходзяць тую «магілу». Адкуль яна ўзялася, дзеля чаго?
Аказваецца, такім «крэатыўным» спосабам гомельскія чыноўнікі вырашылі ўшанаваць памяць ахвяраў фашызму. Прыдумалі перасоўную (!) брацкую магілу. З надмагіллямі муляжамі і бутафорскім вечным агнём. Збіраецца-разбіраецца за пяць хвілін.
Хтосьці пакруціць пальцам ля скроні і скажа: дурдом. А хтосьці зірне на «вынаходніцтва» практычна. Гэта ж колькі бюджэтных грошай можна зберагчы! Скажам, на Гомельшчыне сотні дзве мясцовых мемарыялаў. Іх жа трэба даглядаць, рамантаваць, граніт у Мікашэвічах купляць. А вось і не трэба! А трэба тыя мемарыялы прыбраць, а замест іх па святах прывозіць гомельскі перасоўны. Сабралі-склеілі, мясцовых піянераў гукнулі, памітынгавалі і далей паехалі па гарадах і вёсках…
На перасоўнай брацкай магіле чыноўнікі не спыніліся. На недалёкай плошчы гамяльчан і гасцей горада чакала бутафорская… Хатынь. З бутафорскімі комінамі, на якіх віселі бутафорскія званы. Большага дзікунства, большага глумлення, большага дурноцця і прыдумаць немагчыма.
Калі б жылі стваральнікі сапраўднай Хатыні, напэўна, яны падалі б у суд на гомельскіх «крэатыўшчыкаў». Адзін з аўтараў мемарыяльнага комплексу, Леанід Левін, прыгадваў ва ўспамінах, як у свой час галоўны ўзбекскі камуніст Рашыдаў прапаноўваў яму зрабіць копію беларускай «Хатыні» для Бухары. Грошай даваў – у дваццаць разоў больш, чым пайшло на будаўніцтва комплексу на Лагойшчыне. І Левін рашуча адмовіўся – хатынская трагедыя капіраванню не падлягае!
У Гомелі – падлягае. Прычым капіраванню звыродліваму і глумліваму. Старшыні Гомельскага гарвыканкама Пятру Кірычэнку павінна быць сорамна за такія «помнікі». Нават не выпадае і пытацца, ці стукае ў яго чыноўніцкае сэрца попел Хатыні. Яно, мне думаецца, яўна глухое і сляпое, тое сэрца.
А можа, усё гэта зроблена па камандзе зверху? І неўзабаве па ўсёй Беларусі паедуць перасоўныя «брацкія магілы»?
Публікацыя – з № 70 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: У Гомелі пачалі судзіць праваабаронцу Леаніда Судаленку і дзвюх валанцёрак. Па хадайніцтву пракуратуры суд зрабілі закрытым

maintext:
У судзе Цэнтральнага раёна Гомеля 3 верасня пачаўся разгляд крымінальнай справы супраць вядомага праваабаронцы Леаніда Судаленкі, а таксама валанцёрак Таццяны Ласіцы і Марыі Тарасенка. Следства абвінаваціла іх у арганізацыі і фінансаванні масавых беспарадкаў – паводле частак 1 і 2 артыкула 342 Крымінальнага кодэкса.
Леаніда і Таццяну даставілі ў суд пад канвоем з гомельскага СІЗА-3, дзе яны знаходзяцца ўжо восьмы месяц. Марыя Тарасенка прыехала на суд сама, яна на волі – у яе ўзяты падпіскі аб неразгалошванні, яўцы па першым патрабаванні і нявыездзе.
“Абраў суд, а не паклонную”
За сем месяцаў за кратамі Судаленка збавіў вагу, але выглядае няблага. Трымаецца бадзёра. Напярэдадні разгляду крымінальнай справы Судаленка, як і шмат хто з палітвязняў, атрымаў ліст ад Юрыя Васкрасенскага.
“Ён прапаноўваў да 31 жніўня пакаянную напісаць. Я пакуль абраў суд. Ён жа даверанасці ад таго, хто мілуе, не прыклаў. А раптам правакатар”, – паведаміў Леанід на волю.
Падтрымаць Судаленку на суд прыйшла жонка Аксана з сярэднім сынам Кірылам. Прысутнічалі сваякі і дзвюх іншых фігурантак гучнай крымінальнай справы. У судовую залу з-за малалікасці месцаў шэраг грамадзянаў, якія таксама меліся падтрымаць праваабаронцаў, не патрапілі.
Разглядае справу суддзя Сяргей Салоўскі. Абвінавачванне падтрымліваюць прадстаўнікі гарадской пракуратуры Фартушняк і Вышнякоў. Пракуратура хадайнічала таксама, каб зрабіць працэс закрытым з прычыны захавання банкаўскай таямніцы, руху грашовых сродкаў па рахунках і дзеля, як сказана, бяспекі абвінавачаных ды іншых удзельнікаў справы. Супраць такога парадку выступілі ўсе абвінавачаныя і іх адвакаты. Аднак суддзя Салоўскі, зрабіўшы перапынак для прыняцця рашэння ў дарадчым пакоі, пастанавіў весці судовае разбіральніцтва у закрытым рэжыме паводле матывацыі пракуратуры.
Вінаваты, бо дапамагаў сплачваць штрафы
У віну Леаніду Судаленку, як вядома, паставілі дапамогу ў аплаце штрафаў, паслуг адвакатаў, судовых пошлін, рахункаў за харчаванне ў ІЧУ для ўдзельнікаў пратэстных маршаў супраць фальсіфікацыі выбараў і гвалту сілавікоў, а яшчэ збор сродкаў на набыццё дроў для шматдзетнай сям’і з Гомельскага раёна, сустрэчу актывісткі з “сутак” каля ІЧУ, здымкі ў відэасюжэце Андрэя Павука, дзе праваабаронца распавядаў пра свабоду сходаў, а таксама арганізацыю семінараў для актывістаў па лічбавай бяспецы. З лістоў правабаронцы вядома, што ён адмовіўся супрацоўнічаць са следствам з прычыны абсурднасці абвінавачванняў.
Праваабаронца яшчэ да свайго арышту пісьмова тлумачыў, што фінансавую дапамогу ён аказваў людзям, якія ўжо былі прыцягнутыя да адказнасці за адміністрацыйныя правапарушэнні на падставе артыкула 23.34 КаАП. Як можна фінансаваць пратэст, калі чалавек ужо за гэта пакараны? Адсюль і выснова юрыста Судаленкі, што ў яго дзеяннях адсутнічае падзея і склад інкрымінаванага яму крымінальнага злачынства. Да таго ж на дапамогу Леанід выкарыстоўваў і асабістыя грошы з прэміі Французскай Рэспублікі за ўклад у абарону правоў чалавека “Свабода-Роўнасць-Братэрства”, якую атрымаў у 2018 годзе.
Наколькі вядома, не зусім зразумела Судаленку і тое, за што хочуць прыцягнуць да крымінальнай адказнасці валанцёрак. Марыі Тарасенка праваабаронца аказваў дапамогу ў скасаванні падвышанай аплаты за камунальныя паслугі, калі яе гарвыканкам нечакана ўнёс у спіс “дармаедаў”. Пазней Марыя выконвала некаторыя тэхнічныя даручэнні Леаніда і за гэта, выглядае, патрапіла “пад раздачу”. Зрэшты, як і Таццяна Ласіца з Рэчыцы.
Абвінавачванне займае амаль 45 старонак, а ўся крымінальная справа супраць праваабаронцы і дзвюх валанцёрак складаецца з 79 тамоў. Чакаецца, што судовы працэс расцягнецца не менш, як на паўтара дзесятка пасяджэнняў. Прынамсі, тэрмін утрымання пад вартай праваабаронцу Судаленку следства працягнула да 22 верасня. На наступны дзень, 23 верасня, Леаніду спаўняецца 55 гадоў. Дваццаць з іх Леанід абараняе ахвяр парушэнняў правоў чалавека.
Найбольшую вядомасць Судаленка набыў у 2017 годзе, калі ў краіне праходзілі пратэсты так званых “дармаедаў”. Прынамсі, у Гомелі праваабаронцу пачалі называць “адвакатам дармаедаў”, бо ён у судах абараняў ахвяр “дэкрэта №3”. Апроч таго, Судаленка праз Камітэт АНН па правах чалавека адстойваў правы гараджан на свабоду мірных сходаў і вулічных шэсцяў, аб’яднанні па інтарэсах, на збор і распаўсюд інфармацыі. У міжнародных структурах Леанід выступаў афіцыйным прадстаўніком тых грамадзян Беларусі, чые правы былі парушаны.
Разгляд справы ў дачынненні да Судаленкі і валанцёрак будзе працягнуты на наступным тыдні.
Поделиться ссылкой:


title: Дамы-музеі мясцовага побыту

maintext:
У Зэльвенскім раёне Гродзенскай вобласці на тэрыторыі ўсіх сямі сельсаветаў адкрываюць дамы-музеі мясцовага побыту. Чатыры ўжо дзейнічаюць. Падобнага стаўлення да сваёй мінуўшчыны не назіраецца ні ў адным раёне вобласці, зрэшты, як і ў цэлым па краіне. У адным з такіх дамоў-музеяў – у мястэчку Дзярэчын – пабываў карэспандэнт «Народнай Волі».
Ідэю прапанаваў кіраўнік раёна
Дамы-музеі ў Зэльвенскім раёне адкрываюць у пакінутых хатах. Гаспадары, якія некалі іх будавалі, ужо сышлі ў нябыт, а іх дзецям і блізкім у сілу розных абставін яны аказаліся не патрэбны.
Спецыяліст аддзела спорту і турызму Зэльвенскага райвыканкама Дзмітрый Сухалет, які непасрэдна ўдзельнічае ў гэтай ініцыятыве, распавядае, што ідэю стварыць дамы-музеі падаў старшыня райвыканкама Дзяніс Альшэўскі. Ён, як высветлілася, добра памятае жыццё ў такой хаце і заўсёды з цеплынёй аб гэтым гаворыць. А цяпер, маўляў, паўсюль аднолькавая тэндэнцыя: старэйшыя пакаленні сыходзяць, а моладзь і дзеці не заўсёды ведаюць, як і ў якіх умовах жылі іх бацькі і дзяды.
– У нас у раёне сем сельсаветаў, дамоў пустуючых шмат, а таму і было прынята рашэнне стварыць такія дамы-музеі, – кажа Сухалет. – Мы не замахваемся на археалогію, на нешта старажытнае – наша ідэя паказаць побыт людзей, аўтэнтычныя рэчы, якія акружалі сялян у ХХ стагоддзі. Для маладых пакаленняў гэта ўжо гісторыя.
Працу па стварэнні дамоў-музеяў усклалі на мясцовыя сельсаветы і работнікаў аддзела культуры. Экспазіцыю вырашылі ствараць з усіх рэчаў матэрыяльна-гаспадарчай дзейнасці людзей таго рэгіёна, дзе адкрывалі канкрэтны дом-музей мясцовага побыту. Дзмітрый Станіслававіч робіць акцэнт на тым, што нават у іх невялікім раёне ў кожным сельсавеце ёсць свае адметнасці побыту людзей.
– У нас, як і традыцыйна ў Заходняй Беларусі, ёсць вёскі каталіцкія і праваслаўныя, а таксама і такія, дзе дзейнічаюць і праваслаўны, і каталіцкі храмы, – зазначае мой суразмоўца. – У адной з вёсак былі вядомыя на ўсю акругу ганчары, у другой – бондары, у трэцяй – ткачыхі і г.д. У гэтым і была адметнасць.
Шмат грошай не спатрэбілася
У Дзярэчыне ў Дом-музей мясцовага побыту ідзём са старшынёй сельсавета Аляксандрам Белякалам. На адной з местачковых вуліц звычайная сялянская хата з адпаведнай шыльдай. Адкрылі музей зусім нядаўна, на пачатку верасня.
Аляксандр Аляксандравіч адкрывае хатку, уключае святло. У сенцах на сцяне паліто, кажушок, ватоўка – рэчы яшчэ былых гаспадароў. Хатцы на выгляд гадоў 80, гаспадароў не стала, а дзеці жывуць у горадзе і перадалі яе сельсавету.
У доме ўжо даўно не жылі людзі, але ён збудаваны, як заўважае мой суразмоўца, з сапраўднага дрэва, дах пакрыты, не працякае, а таму хата стаіць.
– Вялікіх грошай сюды не ўкладалі, – кажа старшыня сельсавета. – Падфарбавалі звонку, сцены пабялілі – усё сваімі сіламі разам з людзьмі. Многія экспанаты засталіся ад гаспадароў, некаторыя – з пустуючых дамоў, нешта людзі прыносяць, і я сам езджу па ваколіцы і самае цікавае збіраю.
Аляксандр Аляксандравіч кажа, што, падбіраючы хатку пад музей, глядзелі, каб у ёй была сапраўдная руская печка з цэглы, абмазаная глінай і пабеленая, з лежаком. Дарэчы, печка ўражвае, бо незвычайная, не грувасткая, а вельмі ахайная і функцыянальная. Экспанатаў пакуль не так і шмат, але атмасфера вясковай хаты ХХ стагоддзя тут адчуваецца.
Жалезны ложак, люлька, каб калыхаць дзіця, куфар з натканымі дыванкамі, калаўрот, прайгравальнік з вінілавымі кружэлкамі, прас на вуглях, гліняныя збаночкі, маслабойка, посуд на прыпечку, чыгункі, на сценках старыя здымкі, іконы… Напэўна, усе гэтыя рэчы хатка на сваім вяку бачыла.
– Не стае тэлевізара «Нёман», – усміхаецца старшыня сельсавета. – А гэта былі першыя тэлевізары, што з’явіліся некалі ў нашых вёсках, з памерам экрана – як зараз у кожнага дзіцёнка на гаджэтах.
А ў каморцы цэбры, кош для хатніх кілбас, шынкоўка, інструмент сталярскі – усе рэчы аўтэнтычныя і нібыта заўсёды тут знаходзіліся.
– Гэтая наша зацея вельмі мясцовых людзей зацікавіла, – кажа Аляксандр Аляксандравіч. – Пераважна пенсіянеры прыносяць сюды розныя старыя рэчы, і адчуваецца, што ім хочацца, каб нашчадкі ведалі і бачылі, як яны жылі. Хочацца людзям нешта пасля сябе пакінуць…
Планаў шмат
Дзмітрый Сухалет кажа, што найперш хочацца, каб сюды прыходзілі дзеці, вучні школ, бо нават многія вясковыя зараз не ведаюць, для чаго прызначаны тыя ці іншыя рэчы, і не ўмеюць імі карыстацца. Для гэтага раённым аддзелам адукацыі ўжо распрацаваны план, паводле якога школьнікі з усяго раёна змогуць аб’ехаць усе сем музеяў, каб пазнаёміцца з бытам сваіх продкаў. Плануецца асобны маршрут па дамах-музеях і для дарослых.
– Стратэгічна мы плануем уключыць нашы музеі ў маршруты, якія распрацоўваюцца для праекта «Заходняя скарбонка», – распавядае Дзмітрый Станіслававіч. – Гэты турыстычны праект уключае ў сябе Слонімскі, Зэльвенскі, Ваўкавыскі і Свіслацкі раёны, дзе дастаткова шмат цікавых месцаў і помнікаў.
Спадар Сухалет зазначае, што толькі ў Дзярэчыне цікаўныя турысты могуць затрымацца больш, чым на дзень. У мястэчку існуе музейны пакой, прысвечаны спадчыне Сапегаў, дзейнічае музей рамёстваў, дзе пастаянна абываюцца майстар-класы для турыстаў, а цяпер яшчэ з’явіўся і Дом-музей мясцовага побыту.
– Некалі гэтая пандэмія скончыцца, і мы зараз не спыняемся рыхтаваць турыстычныя маршруты і аб’екты, – заўважае Сухалет. – А турысты абавязкова прыедуць, бо ў нас ёсць што паглядзець.
У музейным пакоі спадчыны Сапегаў, куды я таксама завітаў, атмасфера іншая, чым у Доме-музеі мясцовага побыту. Дарэчы, ён існуе толькі два гады, і ёсць планы, каб пашыраць экспазіцыю. Пасярод залы макет палаца Сапегаў, на сценах рэпрадукцыі Напалеона Орды, у тым ліку з выявай Дамініканскага кляштара і касцёла, нешматлікія экспанаты – усё гэта таксама мінулае Дзярэчына. Палаца і кляштарнага комплексу, на жаль, ужо няма. Шкада, што ад мінуўшчыны мала што засталося, няма да чаго наўпрост дакрануцца, каб адчуць подых гісторыі. Таму такія нават сціплыя музеі сёння бясцэнныя.
Публікацыя – з № 71 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Галоўныя навіны за нядзелю

maintext:
Мінск закупіць у Расіі зброю на мільярд долараў?
Паводле слоў Лукашэнкі, ён абмяркоўваў з Пуціным пастаўкі ЗРК С-400. Акрамя таго, узгоднены пералік ўзбраенняў, якія да 2025 года будуць прадастаўлены Беларусі.
Беларусь плануе закупіць у Расіі ўзбраення на суму звыш 1 млрд долараў (каля 846 млн еўра). Пра гэта Аляксандр Лукашэнка паведаміў у ходзе ваенных вучэнняў “Захад-2021” на палігоне пад Баранавічамі ў Брэсцкай вобласці.
Перспектывы паставак Мінску расійскіх зенітных ракетных комплексаў абмяркоўваліся на перамовах у Крамлі 9 верасня, удакладніў Лукашэнка. “Мы вялі якраз размову пра тое, што С-400 нам будзе да месца”, – заявіў ён.
Паводле слоў Лукашэнкі, прэзідэнт РФ Уладзімір Пуцін даў даручэнне міністру абароны Расіі Сяргею Шайгу прапрацаваць з беларускім бокам пытанні паставак. Акрамя таго, Мінск і Масква ўзгаднілі цэлы пералік ўзбраення, што да 2025 года будзе пастаўлена ў Беларусь. “Гэта каля дзясятка самалётаў. Частка нам ужо паступіла. Гэта некалькі дзясяткаў верталётаў, “Тор-М2”, – удакладніў Лукашэнка. Паводле яго слоў, гаворка ідзе аб іх размяшчэнні на заходнім напрамку, “дзе мы знаходзімся непасрэдна ў судотыку з натаўскімі войскамі” .
Пуцін наведае Мінск у сярэдзіне кастрычніка
Уладзімір Пуцін мае намер наведаць з візітам Беларусь у сярэдзіне кастрычніка для ўдзелу ў саміце краін СНД.
Гэтую інфармацыю пацвердзіў ТАСС у нядзелю прэс-сакратар расійскага лідара Дзмітрый Пяскоў.
Лукашэнка сёння падчас наведвання ваенных вучэнняў “Захад-2021” паведаміў пра дамоўленасці з Пуціным абмеркаваць канкрэтныя напрамкі развіцця супрацоўніцтва дзвюх краін у ходзе саміту СНД, які запланаваны ў Мінску на 15 кастрычніка.
COVID-19: «За месяц у адным раёне стала ў 5 разоў больш выпадкаў»
Галоўны ўрач ЦРБ Ушацкага раёна Анжаліка Міранкова распавяла мясцоваму выданню «Патрыёт», што цяпер у раёне ў пяць разоў больш пацыентаў з каронавірусам, чым было месяц таму. У іншых раёнах Беларусі таксама ўжо адзначаюць павышэнне ўзроўня захворвання.
Па словах Міранковай, у жніўні ва Ўшацкім раёне было каля дзесяці пацыентаў з COVID-19, а цяпер іх амаль у пяць разоў больш.
– Улічваючы няпростую эпідсітуацыю, калі многім хворым на каранавірус патрабуецца шпіталізацыя, было вырашана адмовіцца ад накіравання іх у профільныя медустановы Полацка, Наваполацка, а займацца лячэннем на месцы. Ужо 3 верасня ў бальніцы праведзена неабходнае перапрафіляванне пад гэтыя мэты ложкавага фонду. Пакуль месцаў хапае ў інфекцыйным аддзяленні, пры неабходнасці ж “рэфармуем” і частку тэрапеўтычнага, – сказала галоўны ўрач.
Як паведамляе The Village, начальнік галоўнага ўпраўлення па ахове здароўя Брэсцкага аблвыканкама Віктар Міхалоўскі паведаміў, што ў Брэсцкай вобласці, у шпіталях пяці гарадоў (Брэст, Баранавічы, Пінск, Івацэвічы і Столін) рэканструююць сістэмы падачы кіслароду. Зараз задзейнічана прыкладна траціна апаратаў ШВЛ, якія выдзеленыя для хворых на COVID-19. У Брэсцкай вобласці такіх хворых пачынаюць прымаць бальніцы ў Століне, Лунінцы і Кобрыне, хоць раней у гэтым былі задзейнічаны толькі бальніцы Брэста, Баранавічаў і Пінска.
Стала вядома аб успышцы захворвання ў Рагачове. Зараз у бальніцы 65 чалавек з каронавірусам.
Міністэрства аховы здароўя паведаміла, што ўсяго за апошнія суткі ў Беларусі выявілі 1 907 пацыентаў з COVID-19.
Польшча можа прыняць да паўмільёна беларусаў на працу
Паводле інфармацыі на партале Interia.pl, Польшча стала працоўным “хабам” для людзей, якія хочуць знайсці працу ў Еўропе.
У першым паўгоддзі 2021 году ў рэгістр офісу па працаўладкаванні ўнесена 998 тысяч заяваў аб прыёме на працу працаўнікоў з Усходу. Гэта на 63% больш, чым год назад, калі пачалася пандэмія, і на 18% больш, чым у першай палове 2019 году. Аднак працаўнікоў з Украіны не хапае. Альтэрнатывай могуць стаць працоўныя з Беларусі, якіх, паводле ацэнкі спецыялістаў кадравай службы, Польшча можа прыцягнуць каля паўмільёна.
Паводле эканамістаў Credit Agricole, ВУП Польшчы на 2-3% вышэйшы дзякуючы замежнікам – краіна атрымлівае да ВУП дадатковыя 40-60 мільёнаў злотых.
На польскім рынку працы амаль у два разы вырас попыт на працаўнікоў з Беларусі. Найбольшы – у прамысловасці: амаль кожная дзясятая кампанія адзначае ў дэкларацыях, што наймае беларусаў.
За першае паўгоддзе 2021 году Польшча выдала 232 тысячы дазволаў на працу. 68% з іх атрымалі ўкраінцы. На другім месцы – беларусы, якія атрымалі больш за 16,5 тысячаў дазволаў, што на 4,3% больш, чым годам раней.
Міністр замежных спраў Катара сустрэўся з кіраўніком урада талібаў
Катар лічыцца адным з дзяржаў, што маюць вялікі ўплыў на Талібан.
У сталіцы Катара Дохе месціцца офіс Талібану, праз яго ішлі перамовы з ЗША, якія ў канчатковым выніку прывялі да вываду амерыканскіх войскаў з Афганістана.
Міністр замежных спраў Катара ў нядзелю правёў перамовы з прэм’ер-міністрам талібскага ўрада Афганістана.
Шэйх Мухамед бен Абдэль Рахман Аль Тані заклікаў новых лідэраў краіны «прыцягнуць ўсе бакі ў Афганістане да нацыянальнага прымірэння» падчас сустрэчы з прэм’ер-міністрам мулой Мухамедам Хасанам Ахундом, паведаміў МЗС Катара.
Шэйх Мухамед і новы прэм’ер Ахунд таксама абмеркавалі «ўзгодненыя намаганні па барацьбе з тэрарыстычнымі арганізацыямі, якія пагражаюць стабільнасці Афганістана», шляхі ўмацавання міру ў краіне і бяспечны праезд людзей, паведаміла катарскае міністэрства.
Шэйх Мухамед таксама сустрэўся з Абдулой Абдулой – высокапастаўленым чыноўнікам у папярэднім урадзе Афганістана і былым прэзідэнтам Хамідам Карзаем, паведаміў МЗС.
Поделиться ссылкой:


title: Праца ёсць: ідзіце даіць кароў

maintext:
Жыхарка вёскі Сурынка Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці Ганна Розум, якую скарацілі на працы, распавядае, якія вакансіі прапаноўваюць у сучасным аграгарадку.
Сітуацыя
Ганна Артураўна Розум больш за дзесяць гадоў адпрацавала памочніцай выхавацеля ў школе-садку вёскі Сурынка Слонімскага раёна. Сёлета яе пасаду скарацілі па прычыне таго, што дзяцей у садку стала менш: калі раней былі дзве групы – старэйшая і малодшая, то зараз засталася толькі адна, у якую ходзяць дзеткі ад 2 да 6 гадоў.
– Нам паабяцалі, што калі набяром 17 дзяцей, то пакінуць дзве групы, – распавядае жанчына. – Мы хадзілі па вёсцы, прасілі людзей, каб яны аддавалі сваіх дзетак у садок. Набралі 17 чалавек, а нам загадчыца аддзела адукацыі кажа: для двух груп такой колькасці дзетак ужо недастаткова – патрэбна 22.
Не знайшлі падтрымкі ў аддзеле адукацыі Слонімскага райвыканкама і просьбы бацькоў пакінуць у школе-садку дзве групы.
Так жанчына засталася без працы. А мела яна для вёскі, як сама заўважае, не самы малы заробак – 650 рублёў у месяц.
Жыве Ганна Артураўна з мужам, які працуе ў мясцовай гаспадарцы трактарыстам і зарабляе каля 700 рублёў. У сям’і чацвёра дзяцей. Дзве дачкі маюць свае сем’і, у спадарыні Ганны трое ўнукаў. А малодшыя дзяўчынкі – 14 і 17 гадоў – жывуць з бацькамі. Старэйшая з іх сёлета паступіла ў медыцынскі каледж на платнае аддзяленне.
– Трэба аплачваць вучобу дачкі, а на адзін заробак мужа мы ўсё не пацягнем, – кажа жанчына.
Праўда, ёй прапанавалі ў школе палову стаўкі вартаўніка з заробкам 240 рублёў. Давялося адмовіцца, уздыхае жанчына, дзіця на гэтыя грошы не вывучыш.
«Патрабуюцца аператар машыннай дойкі і жывёлавод»
Знайсці працу на вёсцы не так проста. А таму Ганна Розум пісьмова звярнулася ў Слонімскі райвыканкам з просьбай аказаць яе сям’і дзяржпадтрымку. Падрабязна апісала сваю сітуацыю, папрасіла паспрыяць у працаўладкаванні, улічваючы яе вопыт. Абапіраючыся на ўказ прэзідэнта №41 «Аб дзяржаўнай адраснай сацыяльнай дапамозе», папрасіла прызначыць такую дапамогу яе сям’і.
– Напісала: маўляў, паколькі даход майго мужа-трактарыста ў мясцовым аграпрамысловым прадпрыемстве складае ў сярэднім 700 рублёў у месяц, а ў мяне няма заробку, то ў нашай сям’і можа адбыцца сітуацыя, якая ў заканадаўчых дакументах называецца «цяжкія жыццёвыя абставіны».
З упраўлення па працы, занятасці і сацыяльнай абароне насельніцтва Слонімскага райвыканкама прыйшоў адказ. У ім падрабязна распісана, хто і ў якіх сітуацыях, паводле заканадаўства, мае права на атрыманне адраснай дапамогі і якія для гэтага патрэбны дакументы. Патлумачана, якім чынам можна зарэгістравацца беспрацоўнай у службе занятасці. А таксама паведамляецца, што зараз у гаспадарцы, на тэрыторыі якой пражывае жанчына, ёсць вакансіі для працаўладкавання: аператар машыннай дойкі і жывёлавод.
Спадарыня Ганна была «расчулена» такім клопатам:
– Мне хутка 50 гадоў, а чыноўнікі прапаноўваюць ісці даяркай на ферму. Гучыць як насмешка. Няма ўжо таго здароўя, каб выконваць такую цяжкую працу. Але хіба яны пра гэта думаюць?
Тым не менш да пенсіі дапрацаваць трэба, і Ганна Артураўна бачыць толькі адно выйсце – шукаць працу ў горадзе. Так зрабілі многія яе аднавяскоўцы. Праўда, да Слоніма 17 кіламетраў, а свайго транспарту ў яе няма.
Што тычыцца адраснай дапамогі, то спадарыні Розум прапанавалі пакуль сабраць неабходныя дакументы і прадставіць у аддзел занятасці, а там, маўляў, разбяруцца і вырашаць, што рабіць.
Але самае прыкрае, лічыць Ганна Артураўна, тое, што ў вёсцы, калі чалавек страціў працу, то выбару, акрамя як даіць кароў, ён ужо не мае.
– Здаецца, і вёска ў нас немалая, і называецца аграгарадком, толькі вось як не было працы, інакш як на ферме, так і няма. А на двары ХХІ стагоддзе…
Публікацыя – з № 69 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: Юліі Чарняўскай яшчэ на два месяцы прадоўжаны тэрмін утрымання пад вартай Дачка Юліі Чарняўскай Яўгенія напісала ў нядзелю ў сацсетках: "На самой справе ў

title: Галоўныя навіны за нядзелю

maintext:
Юліі Чарняўскай яшчэ на два месяцы прадоўжаны тэрмін утрымання пад вартай
Дачка Юліі Чарняўскай Яўгенія напісала ў нядзелю ў сацсетках:
“На самой справе ў мяне ўжо няма ні сіл, ні слоў, каб сказаць, наколькі вар’яцка, бязлітасна вяршацца лёсы людзей, – піша Яўгенія пра супрацоўнікаў СМІ прызнанага экстрэмісцкім. – Паўтара дзясятка чалавек, 12 з якіх жанчыны, сядзяць у зняволенні ПЯТЫ МЕСЯЦ. Дакладней было б сказаць, лёсы не чыняць ніяк, сапраўды, куды спяшацца следству? Трое з іх страцілі за гэты час некага з бацькоў… Здароўе тых, хто сядзіць, катастрафічна пагаршаецца, і хоць матулечка трымаецца настолькі малайцом, наколькі гэта ўвогуле можна ўявіць, сітуацыя крытычная”.
Пра падаўжэнне тэрміна ўтрымання родным не паведамілі.
“Родных у вядомасць ніхто ставіў: ні лістоў, ні апавяшчэнняў, ні званкоў. Больш за тое, на думку дзяржавы, гэта з’яўляецца вялікай «таямніцай следства», таму адвакат не можа паведаміць пра гэта блізкім таксама, – піша дачка Юліі Чарняўскай. – Але калі мама на сувязь не выйшла, выснова відавочная: ёй працягнулі тэрмін затрымання пад арыштам. Можа быць, на два, а можа, на адзін ці тры, ці колькі заўгодна месяцаў.
Матуля, трымайся, мы з табой …”
На беларуска-польскай мяжы знайшлі трупы мігрантаў
Целы трох чалавек выявілі са свайго боку польскія памежнікі, адну жанчыну знайшлі за метр ад мяжы з беларускага боку.
Як паведамляе прэс-служба Дзяржпагранкамітэту Беларусі, жанчына была знойдзена без абутку, следства не выключае версію смерці ад пераахаладжэння. Цела знайшлі каля вёскі Лясная, што ў Гродзенскай вобласці, за метр ад мяжы. Побач з памерлай былі трое дзяцей ад 7 да 15 гадоў, а таксама мужчына і пажылая жанчына.
Беларускі бок сцвярджае, што польскія сілавікі не дазволілі ім перайсці мяжу і выпіхнулі назад у Беларусь.
Тым часам Польская памежная служба паведаміла, што на мяжы з Беларуссю знойдзеныя целы трох чалавек. Пракуратура Польшчы займаецца расследаваннем іх смерці.
Сёння польскія памежнікі спынілі на мяжы 324 чалавекі — гэта рэкордная лічба.
Польшча не будзе прымаць прашэння аб прытулку ў парушальнікаў мяжы
Польшча вырашыла не прымаць прашэнні аб прытулку ад парушальнікаў мяжы і забароніць ім уезд у Шэнгенскую зону. За такія папраўкі ў закон прагаласавала большасць дэпутатаў Сейму.
Такім чынам, затрыманы за незаконнае перасячэнне беларуска-польскай мяжы іншаземец не зможа падаць прашэнне аб прытулку, будзе абавязаны пакінуць тэрыторыю Польшчы і атрымае часовую забарону на ўезд у краіны Шэнгенскага пагаднення.
Выключэнне будзе толькі для тых, каму пагражае пераслед менавіта ў Беларусі.
Тым, хто разбурае інфраструктуру на мяжы (загароджы, шлагбаумы), будзе пагражаць да 5 гадоў зняволення.
Згодна са статыстыкай памежнікаў, толькі ў жніўні трапіць у Польшчу з Беларусі ў абыход пунктаў пропуску спрабавалі 1935 мігрантаў. 760 з іх былі затрыманы, астатніх развярнулі.
Выбарах у Дзярждуму Расіі: вынікі экзіт-пола і дадзеныя ЦВК пакуль разыходзяцца
Паводле звестак апытанняў на выхадзе з выбарчых участкаў, новы склад Дзярждумы сфарміруюць чатыры партыі. Першыя звесткі ЦВК паказваюць, што праходзяць пяць партый — але гэта звесткі пасля апрацоўкі толькі 8,9% пратаколаў, паведамляе РБК.
Згодна з дадзенымі экзіт-пола, праведзенага даследчай кампаніяй ИНСОМАРУ Дзярждуму VIII склікання праходзяць чатыры партыі:
«Адзіная Расія» — 45,2% галасоў;
галасоў; КПРФ — 21% галасоў;
галасоў; ЛДПР — 8,7% галасоў;
галасоў; «Справядлівая Расія — За праўду» з 7,9% галасоў.
1,9% выбаршчыкаў паведамілі ИНСОМАР, што сапсавалі бюлетэні.
Пры гэтым першыя звесткі ЦВК — пасля апрацоўкі 8,9% пратаколаў — паказваюць, што ў Дзярждуму праходзяць пяць партый. «Адзіная Расія» набірае 38,57% галасоў. Другое месца займае КПРФ — 25,17%, за імі ідуць ЛДПР (9,6%) і «Новыя людзі» (7,89%). У «Справядлівай Расіі — За праўду» 6,66%.
Пратэст жанчын у Кабуле: ім загадана сядзець дома
У Кабуле адбылася акцыя пратэсту жанчын, паведамляе ВВС. На іх плакатах напісана: «Грамадства, у якім жанчыны не актыўныя, – мёртвае таварыства” і “Мы адзіныя, мы спынім прыгнёт».
Прызначаны талібамі мэр Кабула Хамдулла Намані загадаў жанчынам, якія працуюць у муніцыпалітэце сталіцы Афганістана, не выходзіць на працу ў тым выпадку, калі іх працу могуць выконваць мужчыны.
Мэр заявіў, што кантралюючы Афганістан рух «Талібан» «вырашыў неабходным на некаторы час спыніць працу жанчын».
Па словах Намані, каля траціны з 3 тысяч муніцыпальных супрацоўнікаў – жанчыны, і ў некаторых выпадках яны могуць працягваць працаваць. Але такіх выпадкаў будзе, верагодна, няшмат.
– Напрыклад, гэта тычыцца жанчын, якія працуюць у гарадскіх жаночых туалетах, куды мужчынам заходзіць забаронена, – патлумачыў мэр. – Але ў дачыненні да той працы, якую мужчыны могуць выконваць, мы папрасілі [жанчын] заставацца дома, пакуль сітуацыя не нармалізуецца. Ім будуць працягваць плаціць зарплату.
Раней стала вядома, што талібы дазволілі вярнуцца ў школы хлопчыкам і настаўнікам-мужчынам, аднак адхілілі ад заняткаў дзяўчынак. Сцвярджаецца, што гэта часовая мера, але калі яна будзе адменена, пакуль невядома.
Пры гэтым прадстаўнікі новых уладаў Афганістана сцвярджаюць, што зараз адпрацоўваюць працэдуры асобнага навучання хлопчыкаў і дзяўчынак, у тым ліку падзелу настаўнікаў. Да гэтага «Талібан» заявіў, што жанчыны могуць вучыцца ва універсітэтах, але толькі асобна ад мужчын.
Поделиться ссылкой:


description: Улады збіраюцца ліквідаваць аб'яднанне, якое давала прытулак жанчынам, пацярпелым ад гвалту. Тыдзень таму Дэпартамент фінансавых расследаванняў накіраваў

title: Наста Захарэвіч: "І куды цяпер ісці жанчынам? Забіваць сябе?"

maintext:
Улады збіраюцца ліквідаваць аб’яднанне, якое давала прытулак жанчынам, пацярпелым ад гвалту. Тыдзень таму Дэпартамент фінансавых расследаванняў накіраваў на адрас Мінгарвыканкаму прапанову аб ліквідацыі грамадскага абʼяднання «Радзіслава».
«Але ёсць такія арганізацыі, якія выконваюць задачы экстраных служб. І вось іх знікненне — гэта катастрофа не ў далёкай перспектыве, а проста зараз», – піша на «Свабодзе» Наста Захарэвіч.
«Радзіслава» – гэта некамерцыйная недзяржаўная дабрачынная арганізацыя, што ад 2002 года дапамагала жанчынам, якія пацярпелі ад гвалту.
На фоне татальнага знішчэння трэцяга сектару ў Беларусі можа падацца, што гэта проста чарговая ліквідацыя, нічым не прыкметная. Але я ўсё ж дазволю сабе праранжыраваць недзяржаўныя арганізацыі. Не паводле важнасці для грамадства, не! Усе яны безумоўна важныя, і для паўнавартаснага развіцця нам трэба, каб былі НДА ва ўсіх сферах. Але ўсё ж варта прызнаць, што ёсць такія арганізацыі, якія выконваюць задачы экстраных службаў. І вось іх знікненне – гэта катастрофа ня ў далёкай перспектыве, а проста зараз.
Гэта як параўноўваць знішчэнне бібліятэк і лякарняў. Пры ўсёй павазе да літаратуры і пры ўсім разуменні, якую важную ролю яна грае ў гісторыі народаў, відавочна, што ў крытычных сітуацыях нам патрэбны найперш медыкі. Гэтак жа і з НДА – для грамадства вельмі патрэбны і адукацыйныя, і напаўзабаўляльныя ініцыятывы, але каб было каго адукоўваць і забаўляць, трэба, каб людзі выжывалі.
І тут ужо не да метафар і прыгожых аналогій, бо ліквідацыя «Радзіславы» значыць, што жанчыны будуць паміраць.
У сховішча арганізацыі траплялі тыя, каму больш не было куды ісці, каб схавацца. І не, дзяржаўныя прытулкі – ня выйсце. Я асабіста ведаю як мінімум адну гісторыю, як у прытулак «Радзіславы» засялілася жанчына пасля дзяржаўнага сховішча, куды змог увайсці яе муж, ад якога яна збегла. Таксама я памятаю гісторыю, як міліцыянты ня ведалі, што з іх апорнага пункту ёсць дзверы наўпрост у такое сховішча.
Кожнае такое забойства – гэта трагедыя, якой можна было пазбегнуць.
І куды цяпер ісці жанчынам? Забіваць сябе, пакуль не забіў той, хто калісьці кляўся ў вечным каханні? Ці пакуль не забіў уласны сын? Краіна для жыцця, што тут скажаш.
Колькасць самагубстваў і забойстваў і праўда, хутчэй за ўсё, папоўніцца «сямейнымі гісторыямі», але на афіцыйным узроўні гэта праігнаруюць і дакладна ня будуць звязваць са знішчэннем недзяржаўнай арганізацыі. Гэта будзе статыстычная хіба, нявартая ўвагі людзей, якія пасадзілі на дзесяць гадоў сведку забойства Генадзя Шутава, збілі да смерці Рамана Бандарэнку і трымаюць у СІЗА Ксенію Луцкіну, у якой расце пухліна галаўнога мозгу. Для іх некалькі забітых сваякамі жанчын – звычайная «бытавуха». Маўляў, ня трэба драматызаваць, нагадваючы, што кожнае такое забойства – гэта трагедыя, якой можна было пазбегнуць, і што кожная жанчына мусіць мець абарону з боку грамадства і дзяржавы.
А тым, хто дагэтуль любіць задаваць пытанне «чаму ж яны не сыходзяць», я хачу нагадаць, што беларускае грамадства пачалі масава збіваць і катаваць акурат пасля таго, як мы заявілі, што хочам сысці ад Лукашэнкі. Людзі, якіх цікавіць выключна ўлада і кантроль над сітуацыяй, такога не прабачаюць.
Поделиться ссылкой:


title: У Гродне ўнікальная забудова канца ХІХ стагоддзя апынулася пад пагрозай разбурэння

maintext:
У Гродне пад пагрозай разбурэння апынулася ўнікальная забудова канца ХІХ стагоддзя – былая кафляная фабрыка. Помнік, які прызнаны гісторыка-культурнай каштоўнасцю, ужо пяць гадоў выстаўляецца на аўкцыёны, а новага гаспадара так і няма. Гістарычная забудова знікае на вачах.
Абадраная тынкоўка, дзіркі ў сцяне, асунуты дах…
У ХІХ стагоддзі, калі Друцкія-Любецкія будавалі кафляную фабрыку, гэта была ўскраіна горада, а зараз – ўзмежжа старога Гродна, які так любяць і гараджане, і турысты. Былая кафляная фабрыка месціцца за чыгуначным вакзалам на вуліцы Чырвонаармейскай і не вельмі прыкметная. Дарэчы, яна паспяхова працавала да Другой сусветнай вайны і нават пасля яе, да 1950 года, а пазней прадпрыемства аб’ядналі з цагельным заводам, і ў выніку ўтварыўся камбінат будаўнічых матэрыялаў, які існуе дагэтуль. У савецкія часы ў будынках фабрыкі знаходзіліся розныя будаўнічыя арганізацыі.
Цяпер, калі праходзіш па вуліцы Чырвонаармейскай побач з былой фабрыкай, робіцца нават страшна. Найбольш трагічна выглядае фасад з боку чыгуначнага вакзала: абадраная тынкоўка, правалены дах, раструшчаная цэгла… У адным месцы яна наогул абвалілася – утварылася дзірка, у якую можа пралезці падлетак. Менавіта ў гэтым месцы шыфер на даху асунуўся і ў любы момант можа адбыцца абвал.
З другога боку забудовы, у двары, у адным з будынкаў дах ужо з’ехаў, шыфер трымаецца на чэсным слове. Пад сценамі валяюцца бутэлькі ад алкаголю. Патрапіць сюды можна без перашкод, а значыцца, да бяды ўсяго крок.
Дарэчы, будынак, як высветлілася, не нічыйны – ён належыць трэсту «Гроднагарбуд». Толькі вось арганізацыя ўжо некалькіх гадоў як банкрут, праходзіць перыяд санацыі, распрадаецца ўся маёмасць. Трэсту відавочна не да былой кафлянай фабрыкі, якую ніхто не купляе.
«Гэта трагедыя»
Гісторык Мечыслаў Супрон упэўнены: гэта вялікая бяда, калі такія помнікі пад пагрозай знікнення. Менавіта яны ўтвараюць у горадзе своеасаблівую атмасферу, надаюць яму больш канкрэтнае ўражанне гістарычнасці. Такі помнік у Гродне ды і ў цэлым у краіне не адзін, і іх трэба ратаваць, каб потым было што паказваць і нашчадкам, і турыстам. Але, на жаль, дзяржава не спяшаецца гэта рабіць.
– Гарадскія ўлады, выстаўляючы такія аб’екты на аўкцыён, імкнуцца на іх зарабіць, – сумна заўважае гісторык. – А варта было б аддаваць іх за адзін рубель тым, хто не пабаіцца набыць і аднавіць.
Што датычыцца непасрэдна будынкаў кафлянай фабрыкі, то на пачатку месяца яны былі выстаўлены на чарговы аўкцыён, пачатковы кошт складаў 1,23 мільёна рублёў. На аўкцыён не прыйшоў ніводзін пакупнік. Зараз будынкі фабрыкі прадаюць за 879 тысяч рублёў. Але ці знойдуцца зацікаўленыя набыць будынкі і за такі кошт? Мой суразмоўца сумняваецца. У краіне мала інвестараў з грашыма, а замежныя ў сілу абставін не спяшаюцца ўкладваць грошы ў Беларусь.
З іншага боку, ёсць прыклад, як выглядае адзін з будынкаў комплексу, які гродзенская фірма «Лявута і С» набыла яшчэ ў 2015 годзе. Дырэктар фірмы Пётр Лявута публічна распавядаў, што будынак быў у трагічным стане, а праз год пасля набыцця комплекс прызналі гісторыка-культурнай каштоўнасцю. Не проста было выканаць патрабаванні да рэканструкцыі, паколькі ўсе працы даводзілася ўзгадняць з Міністэрствам культуры. Але цяпер яго можна паказваць як прыклад рэстаўрацыі. Праўда, як заўважае гісторык, гэта хутчэй выключэнне, чым правіла.
А былі планы…
У 2019 годзе Гродна наведаў расійскі шоўмен Андрэй Разін. У мясцовых СМІ ён бойка распавядаў, што ягоны тата паходзіць з Гродна і ў свой час нібыта яго радня валодала керамічнай фабрыкай на Чырвонаармейскай. Шоўмен заяўляў, што мае намер набыць гэтую гістарычную забудову, рэстаўраваць і адкрыць там керамічную вытворчасць, наладзіць прамысловы турызм, каб кожны наведвальнік мог сам сабе зрабіць фігурку на памяць, а таксама навучаць дзяцей забытым рамёствам.
Вось толькі планы засталіся планамі, калі гарадскія ўлады паведамілі шоўмену, колькі гэтая забудова будзе каштаваць на аўкцыёне. Разін планаваў атрымаць паўразбураныя будынкі фабрыкі задарма.
У тым самым 2019 годзе гарадскія ўлады хацелі прадаць разам з будынкамі фабрыкі і надзел зямлі (21 сотку), які месціцца побач. Умовы аўкцыёну абавязвалі пакупніка збудаваць на гэтым месцы гандлёва-выставачную пляцоўку для рамеснікаў і народных майстроў, з тым каб арганізаваць тут невялікі рамесніцкі рынак. Ідэя таксама засталася толькі ідэяй. Яе не падтрымалі нават самі рамеснікі.
А што станецца з будынкамі фабрыкі яшчэ праз зіму, калі яны выстаяць? Губляецца нават тое, што ёсць…
Публікацыя – з № 71 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: 6 верасня ў судзе Савецкага раёна Мінска адбыліся судовыя працэсы над затрыманымі супрацоўнікамі культцэнтра "Корпус". Як пісала "Народная Воля", 2

title: Асудзілі супрацоўнікаў культцэнтра "Корпус"

maintext:
6 верасня ў судзе Савецкага раёна Мінска адбыліся судовыя працэсы над затрыманымі супрацоўнікамі культцэнтра “Корпус”.
Як пісала “Народная Воля”, 2 верасня супрацоўнікі ГУБАЗіК затрымалі ў культцэнтры «Корпус» яго дырэктара, арт-мэнеджара і ды-джэя Аляксандра Багданава, вядомага як «Папа Бо», сцэнографа Максіма Крука і арганізатарку культурных імпрэзаў Лізавету Неўмяржыцкую.
Як паведамілі праваабаронцы, у Савецкім РУУСе на затрыманых склалі пратаколы па арт. 24.3 КаАП за непадпарадкаванне супрацоўнікам міліцыі. Першы суд адбыўся яшчэ 3 верасня, але суддзя адправіў іх спарвы на дапрацоўку.
Сёння, Аляксандр Багданаў і Максім Крук былі асуджаныя на 10 сутак кожны, Лізавета Неўмяржыцкая – на 8 сутак.
Поделиться ссылкой:


title: Жаночыя вычыны. Да дня нараджэння Палуты Бадуновай

maintext:
7 верасня 1885 года нарадзілася адна з пачынальніцаў, натхняльніцаў беларускага фемінісцкага руху, палітычная дзяячка і лідарка эсэраў Палута Бадунова. Кабета, якая мала і не заўсёды ўдала пісала, але затое якая трапна гаварыла і шмат рабіла дзеля незалежнасці Беларусі і жаночай прысутнасці ў палітыцы, піша «Новы Час».
Забыццё гэтай адважнай і часта няшчаснай кабеты за савецкім часам і ігнараванне цяпер у незалежнай афіцыйнай Беларусі толькі больш інтрыгуюць і прыцягваюць увагу да яе сучасных беларусаў, асабліва беларусак, якія з 2020 года падхапілі пратэставую эстафету дэмакратызацыі і эмансіпацыі нацыі і кабетаў у прыватнасці.
Насамрэч, пратэсты кабетаў на беларускіх землях вядомыя з 19 стагоддзя, калі жанчыны выходзілі ў чорным супраць царызму, а таксама пазней, калі, напрыклад, у эпоху стварэння БНР і БССР Палута Бадунова пратэставала супраць акупацыі краіны, падпольна пераходзіла межы, шматкроць арыштоўвалася, удзельнічала ў міжнародных палітычных і партыйных канферэнцыях, пратэставала і заклікала да ўзброеннага змагання за незалежнасць.
Вычыны Палуты Бадуновай, расстралянай у Мінску ў злашчасным 1938 годзе, нібыта былі забытыя назаўжды, а яе змаргіналізаваная і абсмяяная постаць знікла ў небыцці. Дарэчы, не толькі савецкая гістарыяграфія выкрасліла яе, скептычна і з насмешкамі да яе часта ставіліся беларускія прадэмакратычныя сілы як у мінулым, так і цяпер: забывалася яе геройства, высмейваліся яе ўзрост, няшчаснае каханне, не вельмі ўдалая беларуская мова, лявацтва і пад. Лёс першых часцяком складаны і цярністы, тым больш, калі першай з’яўляецца жанчына.
Аднак з небыцця часта вяртаюцца імёны – і не толькі дзякуючы захаваным рукапісам, але і амаль легендарным дзеям, вычынам. Вядома, што Палута Бадунова пакінула і некаторыя рукапісы, выдадзеныя зусім нядаўна ў Вільні, і легендарную памяць пра свае грамадскія і дыпламатычныя вычыны. Так, у мастацкай літаратуры — у п’есе «Тутэйшыя» Янкі Купалы — паўстае вобраз цёткі Палуты на белай кабыле, а ў віленскай беларускамоўнай прэсе часта ўзгадваюцца прыезды і арышты Палуты Бадуновай. Такім парадкам, у памяці закадаваўся пэўны рэвалюцыйны, эмансіпацыйны і пратэставы вобраз беларускай палітыкіні.
Зрэшты, малавядомая і зніклая ў архівах публіцыстыка і мастацкія тэксты цёткі Палуты актуальныя да сёння. Як настаўніца, яна адной з першых у артыкулах («Нет врагов», 1917 год) закранула праблему беларусафобіі саміх беларусаў, у прыватнасці мясцовага настаўніцтва, выхаванага ў антыбеларускім духу і ў нянавісці ці з пачуццём сораму да роднай мовы. Да гэтай жа тэмы звярнулася дзяячка і ў апавяданні «Сьмяюцца над сабой» (1923 год). За сто год роўным лікам нічога не змянілася: савецка-расійскі ўплыў, традыцыя і адукацыя ў сучаснай Беларусі працягваюць рыхтаваць для беларускай школы расійскацэнтрычных настаўнікаў-касмпалітаў, якія захапляюцца расійскай літаратурай і не ведаюць і ганяць уласную літаратуры і мову.
Да ўсяго цяпер як ніколі раскрылася важная сімвалічная роля рэпрэсаванай дзяячкі — беларускі заўсёды змагаліся і пратэставалі, сваімі дзеяннямі выратоўвалі сем’і, нацыю, не баяліся, не хаваліся і не варылі баршчы, як часта вызначаюць ім традыцыя і рэжымнікі. Постаць Палуты Бадуновай, якая пацярпела ад польскіх і савецкіх уладаў толькі праз тое, што была беларускай незалежніцай і актыўнай жанчынай, натуральна ўпісваецца ў гісторыю пратэстаў беларусак, у тым ліку сучасных пратэстаў жанчынаў у белым, якія працягваюць гайдаць і каламуціць дыктатарскі рэжым.
Няма сумневу, Палута Бадунова з’яўляецца мастком паміж легендарнай і крыху падзабытай Камілай Марцінкевіч і не менш легендарнымі сучаснымі Марыяй Калеснікавай, Нінай Багінскай ды іншымі не менш бясстрашнымі пратэстоўкамі. А таму дзень нараджэння Палуты Бадуновай — гэта не проста чарговае адзначэнне дня нараджэння слыннай беларускі, а важная пратэставая дата, свята, дзень памяці не адной кабеты, а ўсіх беларусак, якія пратэставалі і пратэстуюць супраць гвалту, несправядлівасці і хлусні.
Поделиться ссылкой:


title: Не для таго калготкі купляюць людзі ўсё-ткі

maintext:
У Столінскім раёне праваахоўнікі знайшлі і затрымалі пенсіянерку, якая абрабавала сваю 82-гадовую сваячку, забраўшы ў яе 420 рублёў, 410 долараў і прадукты з халадзільніка. Рабаўніца папярэдне вырвала тэлефонны кабель, нацягнула на галаву жаночыя калготкі, на рукі – пальчаткі, пагражала ахвяры цацачным пісталетам…
Асобныя пенсіянеры
Дзяцінеюць тады-сяды:
У іх капрызныя манеры,
Несамавітыя глузды,
І, пагуляўшы ў інтэрнэце
Ці паглядзеўшы там кіно,
Яны дурэюць, быццам дзеці,
Хоць і не школьнікі даўно.
Прынамсі, у адной бабулі
Кіношныя баевікі,
Падобна, клёпкі ўскалыхнулі.
(Не дзіўны выпадак такі.)
Здзяцінеў клёк яе старэчы,
Фантазія не знала меж.
«Дык годзе мне сядзець на печы,
Пара падацца на грабеж, –
Пенсіянерка парашыла. –
Хай «канфіскую» не мільён,
Аднак папоўню я грашыма
Свой нехлямяжы пенсіён
І ўсе свае жаданні-мары
Ажыццявіць змагу спаўна…»
Каго ж у якасці ахвяры
У дзень той выбрала яна?
Магла б абрабаваць банкіра
Або суседа-куркуля,
Ды страх душыў, прызнацца шчыра:
За што лячыцца ёй пасля,
Калі паломяць рэбры ў банку
Ці проста ў морду дасць сусед,
Тым больш што ён паддаты зранку?
Не, з імі звязвацца не след.
А выбрала яна бабулю
Старэй намнога, чым сама:
«Калі пакажа раптам дулю –
Маўляў, сабе на хлеб няма, –
Дык доўга кешкацца не буду –
Дастану цацку-пісталет…
Аддасць да ніткі з перапуду,
Каб не папасці ў іншы свет!
А пры патрэбе дам і ў рыла,
Дарма, што нейкая радня…»
Правесці акцыю рашыла
Нахабна, дзёрзка, сярод дня.
Каб бабка не пазнала ўсё-ткі,
Як аддавацьме свой запас,
На твар жаночыя калготкі
Адзела – чыста Фантамас!
Бабулька ледзь не акалела,
Страшыдла згледзела калі –
На крэсла чмякнулася цела.
Затым няшчасныя рублі
Пакорна выграбла з панчохі,
Каб долі горкае не мець.
Было там і даляраў трохі,
Што берагла сабе на смерць.
Здалося «гангстарцы», што мала, –
Разлічвала на цэлы пук.
Дык з халадзільніка дастала,
Што ў ім было: кавалак сала,
Сырок і яек дзесяць штук…
***
Я для яе зыход прадбачу:
Не пашкадуюць у судзе,
Яна жыцця свайго астачу
На нарах, мабыць, правядзе.
Вердыкт выносячы кароткі,
Пенсіянерак прызаву:
Патрэбна адзяваць калготкі
На ногі – не на галаву!
Нечаканае звальненне
Камандзіроўка – дзесяць дзён.
У філіял паслалі дальні.
Калі дамоў вянуўся ён,
Быў звольнены ва ўласнай спальні…
Грошы – як дзеці
Засведчаць жабракі і каралі,
Што меркі ў грошай і дзяцей адны:
Вялікімі якімі б ні былі,
Здаюцца нам маленькімі яны.
Дзень цвярозасці
Разгубіліся людзі, калі
Дзень цвярозасці ў нас увялі:
Быццам свята для кожнага дома,
Але як адзначаць – не вядома…
Не падслухоўвай
Зняверыцца не хочаш у жыцці?
Я спосаб памагу табе знайсці:
Не падслухоўвай з гэтае пары,
Што кажуць пра цябе твае сябры…
Публікацыя – з № 68 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Як выносілі прысуд Марыі Калеснікавай і Максіму Знаку

maintext:
Учора яны былі асуджаны адпаведна на 11 і 10 гадоў зняволення.
Як вядома, у мінулым годзе Марыя Калеснікава ўваходзіла ў перадвыбарны штаб экс-банкіра і прэтэндэнта на прэзідэнцкую пасаду Віктара Бабарыкі, а пазней перайшла у аб’яднаны штаб Святланы Ціханоўскай.
Марыю затрымалі на пачатку верасня 2020 года, пасля чаго спецслужбы паспрабавалі вывезці яе з Беларусі ва Украіну. На мяжы Калеснікава парвала свой пашпарт, каб пазбегнуць вымушанай дэпартацыі, і ў выніку апынулася за кратамі.
Максім Знак, юрыст штаба Віктара Бабарыкі, быў затрыманы практычна ў адзін час з Калеснікавай – на пачатку верасня мінулага года.
Іх абвінавачвалі ў закліках да дзеянняў супраць нацыянальнай бяспекі, змове з мэтай захопу дзяржаўнай улады неканстытуцыйным шляхам і стварэнні экстрэмісцкага фарміравання.
…Яшчэ на мінулым тыдні стала вядома, што вердыкт Максіму Знаку і Марыі Калеснікавай будзе вынесены Мінскім абласным судом у будынку Мінскага раённага суда 6 верасня. Пры гэтым афіцыйна паведамлялася: нягледзячы на тое, што сам працэс быў цалкам закрыты (нават адвакаты знаходзіліся пад падпіскай аб неразгалошванні), агалошванне прысуда пройдзе ў адкрытым рэжыме.
Працэс павінен быў пачацца ў 12.00, і больш чым за гадзіну да яго пачатку ля будынка суда пачалі збірацца людзі – блізкія і знаёмыя Максіма і Марыі, проста тыя, хто прыйшоў іх падтрымаць, журналісты, прадстаўнікі дыпламатычных місій.
Але нікога не пускалі не тое што ў будынак, а нават за агароджу суда, ля якой дзяжурылі два міліцыянеры. Апошнія праз рацыю атрымлівалі інструкцыі і на пытанне «Калі пачнуць пускаць у суд?» толькі паціскалі плячыма.
Тым часам людзі станавіліся ў ланцуг, які з кожнай хвілінай рабіўся ўсё даўжэйшым. Сам ланцуг быў ачэплены сілавікамі ў форме і цывільным, ля людзей хадзілі і здымалі ўсіх на камеру. Для чаго? Невядома, бо, калі працэс адкрыты, то патрапіць на яго можа любы жадаючы, і нічога супрацьзаконнага ў гэтым няма.
Людзі прыходзілі з кветкамі, аднак многім стала зразумела, што ў залу суда яны так і не патрапяць. Заставался не так шмат часу, каб прайсці кантроль і заняць месца ў судовай зале, а нікога па-ранейшаму не пускалі. Дазволілі прайсці ў будынак толькі бацькам і блізкім сваякам Марыі Калеснікавай і Максіма Знака (васьмі чалавекам), а астатнія засталіся на вуліцы.
Затое прапагандысты з дзяржаўнага тэлебачання на чале з сумна вядомым Рыгорам Азаронкам маглі спакойна хадзіць дзе заўгодна, а калі пабачылі ля варот прадстаўнікоў замежных дыпламатычных місій, пачалі на іх «паляванне».
– Зачем вы сюда пришли? – накідваўся на дыпламатаў Азаронак. – В Европе белорусские дипломаты ходят на суды тех людей, которые призывали к свержению государственного строя?
– Вы можаце да нас прыйсці ў амбасаду, і мы пагутарым, – ветліва адказвала прапагандысту прадстаўніца шведскага пасольства.
– Вот у вас на груди значок «Свабоду палітвязням», а кто их признал политзаключенными? – не адчапляўся Азаронак.
– Чаму ў вас столькі агрэсіі? – паспрабавалі паставіць прапагандыстаў на месца людзі, якія стаялі ў ланцугу. – Гэта ж некарэктна…
– Не ваше дело, насколько корректно мы спрашиваем, – далучыўся яшчэ адзін «бэтэшнік».
– Почему молчите? – Азаронка было не спыніць. – Вы против свободы слова? А как в Европе сейчас с политзаключенными? Что с теми людьми, которые задержаны на антиковидных митингах? Почему так жестко разгоняют эти митинги? Меня также интересует судьба белорусских граждан в шведском посольстве. Они плохо себя чувствуют… Что с ними сейчас?
«Вот это и есть их свобода слова», – падвёў вынік Рыгор Азаронак, але праз нейкі час разам са сваёй «брыгадай» наскокваў ужо на іншых дыпламатаў, якія таксама стараліся не ўступаць у дыскусію з гэтымі так званымі інтэлектуаламі.
Дарэчы, дыпламатаў на суд так і не пусцілі. Гэтак жа, як і ўсіх астатніх, хто прыйшоў на «адкрыты» суд, каб падтрымаць Максіма і Марыю.
А падрабязнасці таго, што адбывалася ў судовай зале, затым распавёў «Народнай Волі» бацька Максіма Знака.
– Калі я прыйшоў у залу пасяджэння, то вачам сваім не паверыў! – эмацыйна ўзгадвае той момант Аляксандр Мікалаевіч Знак. – Зала была ўжо цалкам запоўнена нейкімі людзьмі! Ніхто так і не зразумеў, хто гэта такія, адкуль і калі яны тут з’явіліся, бо ў залу ж міліцыя з вуліцы нікога не прапускала. Сядзелі, быццам манекены. Можна меркаваць, што іх у залу прыгналі дзеля таго, каб не пусціць тых, хто насамрэч прыйшоў падтрымаць Машу і Макса. Гэта, відаць, такая дробная помста, каб нашы дзеці нават не пабачылі сваіх сяброў і знаёмых і не адчулі падтрымку людзей.
– З Максімам пагутарыць не атрымалася?
– Я павітаўся з сынам незвычайным чынам. Мы разам з ім былі ў Непале, і там вітаюцца своеасаблівым жэстам прывітання. У судзе я склаў далоні, крыху пакланіўся і сказаў: «Намастэ». Максім у адказ у клетцы таксама пакланіўся, а вось рукі ў яго былі скаваны ззаду кайданкамі. Марыя таксама была ў кайданках, але рукі не за спінай, а перад сабой, таму магла паказваць сэрцайкі.
Я ўбачыў, што Максім фізічна выглядае досыць добра, нават крыху «падкачаўся». Гэта было заўважна.
Дарэчы, мне таксама паведамілі, што 7 верасня мне дазволена спатканне з Максімам, змагу з ім убачыцца сам-насам.
…Суд (суддзя – Сяргей Епіхаў, дзяржаўны абвінаваўца – Аляксандр Кароль) прызнаў Максіма Знака і Марыю Калеснікаву вінаватымі па трох артыкулах Крымінальнага кодэкса: ч.3 арт.361 (заклікі да дзеянняў супраць нацбяспекі), ч.1 арт.357 (змова з мэтай захопу дзяржаўнай улады неканстытуцыйным шляхам), ч.1 арт.361-1 (стварэнне экстрэмісцкага фарміравання і кіраўніцтва ім) і асудзіў Максіма да 10 гадоў зняволення, Марыю – да 11 гадоў. Знаку прызначылі ўзмоцнены рэжым калоніі, Калеснікавай – агульны.
– Шчыра кажучы, не цешыў сябе вялікай надзеяй, таму чакаў, што прысуд будзе жорсткі, – дадае Аляксандр Мікалаевіч. – Але Максім і Марыя – моцныя людзі. Упэўнены: яны ўсё вытрымаюць…
Публікацыя – з № 68 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: "Мінсктранс" вінаваціць палітвязня ў спыненні 107 маршрутаў

maintext:
На працягу двух тыдняў у судзе Фрунзенскага раёна разглядалі пазоў «Мінсктранса» да Дзмітрыя Кубарава. У сакавіку ён ужо быў асуджаны на 7 гадоў калоніі за “арганізацыю масавых беспарадкаў”. Цяпер жа, па новых дадзеных «Мінсктранса», палітзняволены вінаваты ў спыненні грамадскага транспарта на 107 маршрутах. Установа патрабуе кампенсацыі стратаў у памеры 45 181 рубля і 42 капеек.
Як паведамляюць праваабаронцы, інтарэсы «Мінсктранса» на судзе прадстаўлялі два адваката: Святлана Бацькова і Раман Прановіч, а таксама генеральны дырэктар прадпрыемства Алег Дзюбенка. Дзмітрыя Кубарава на суд не дастаўлялі і не забяспечылі яго яўку праз відэасувязь. Інтарэсы палітвязня на судзе прадстаўляў толькі адвакат.
Адразу пазоў да Кубарава складаў 69 273 рубля і 58 капеек, але пасля пераліку суму скарацілі да 45 181 рубля і 42 капеек, а астатнія 24 092,16 рублёў вылучылі ў асобныя вытворчасці судоў Заводскага і Савецкага раёнаў.
Згодна з пазовам, такія грошы «Мінсктранс» страціў за 6 гадзін і 40 хвілін (з 18:30 11 жніўня да 1:10 12 жніўня) спынення грамадскага транспарта каля станцый метро «Малінаўка» і «Пятроўшчына».
На судзе адвакат палітвязня заўважыў, што Кубараву «прыпісалі» 57 лішніх маршрутаў адносна акта, які быў прадстаўлены суду раней. Пасля спрэчак высветлілася, што пазоўны акт быў недакладны. Па новых звестках, Дзмітрый Кубараў спыніў транспарт на 107 маршрутах.
Па логіцы прадстаўніцы «Мінсктранса» Святланы Бацьковай, усю суму спаганяюць толькі з Кубарава, бо ён асуджаны за арганізацыю масавых беспарадкаў. Пракурор прапанаваў Кубараву самому спаганяць суму з «нявысветленых асобаў», калі іх прызнаюць вінаватымі. А калі невядомых асоб усё ж такі выявяць, то сума з Кубарава будзе спагнаная прапарцыйна з астатнімі адказчыкамі.
Суддзя Інэса Курко задаволіла пазоў «Мінсктранса». Таксама з палітвязня спагоняць пошліну — 2 259 рублёў.
25-гадовы дызайнер Дзмітрый Кубараў быў жорстка затрыманы 11 жніўня 2020 года. Тады яго даставілі ў СІЗА КДБ, дзе ён падпісаў яўку з павіннай. На судзе Дзмітрый заявіў пра катаванні пасля затрымання, але быў абвінавачаны ў арганізацыі масавых беспарадкаў, а 24 сакавіка пакараны 7 гадамі пазбаўлення волі з адбываннем у калоніі ўзмоцненага рэжыму. На судзе Дзмітрый сваю віну не прызнаў.
Поделиться ссылкой:


description: Найбуйнейшая тытунёвая кампанія Вялікабрытаніі спыняе выраб на гродзенскай тытунёвай фабрыцы "Нёман" цыгарэт пад сваімі брэндамі, паведамляе inews.co.uk

title: British American Tobacco спыняе супрацоўніцтва з "галоўнай крыніцай нелегальных цыгарэт"

maintext:
Найбуйнейшая тытунёвая кампанія Вялікабрытаніі спыняе выраб на гродзенскай тытунёвай фабрыцы “Нёман” цыгарэт пад сваімі брэндамі, паведамляе inews.co.uk
British American Tobacco больш не будзе вырабляцца цыгарэты Rothmans, Lucky Strike і Pall Mall, якія прадаваліся на беларускім рынку. Кампанія спасылаецца на раней уведзеныя санкцыі ЗША, пад якія трапіла беларускае дзяржпрадпрыемства.
У абгрунтаванні Мінфіна Злучаных Штатаў адзначалася, што “Нёман” — “галоўная крыніца нелегальных цыгарэт у Еўропе”.
Крыху раней British American Tobacco абвясціла, што праз санкцыі не змагла давесці да канца запланаваны незалежны аўдыт беларускай фабрыкі, ўмоў працы на ёй. Але дадала, што атрымала заявы аб парушэннях правоў чалавека ў дачыненні да работнікаў, якія ўдзельнічалі ў акцыях пратэсту супраць рэжыму. Але кіраўніцтва фабрыкі “Нёман” не адказала на запыт аб паясненні сітуацыі.
“Мы парупіліся, каб уся дзейнасць адпавядала патрабаванням,— сказана ў прэс-рэлізе British American Tobacco. — Гэта ўключала прыпыненне нашымі даччынымі кампаніямі транзакцый, якія падпадаюць пад дзеянне санкцый”.
“British American Tobacco прыпыніла сваю дзейнасць з фабрыкай “Нёман” і ў цяперашні час не заказвае вытворчасць сваёй прадукцыі на гэтым заводзе”.
Поделиться ссылкой:


title: Чаму звольніўся Аляксандр Дуброўскі?

maintext:
На мінулым тыдні ў Сетцы з’явілася інфармацыя аб звальненні Аляксандра Дуброўскага. Ён працаваў выкладчыкам на факультэце журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта 11 гадоў. Вось што ён распавёў у інтэрв’ю «Народнай Волі».
– Што стала прычынай вашага звальнення? – з такого пытання пачалася наша размова.
– Калі глядзець з юрыдычнага боку, то прычынай звальнення з’яўляецца мая заява, у якой я выказаў жаданне спыніць кантракт па пагадненні бакоў. Але ўсё не так проста. Яшчэ ў жніўні 2020 года (калі не раней) я стаў разумець, што сітуацыя ў краіне непасрэдна ўплывае на тое, як я адчуваю сябе ў прафесіі. Хаця я не журналіст, а філолаг, літаратуразнаўца. Але, па-першае, я працаваў на факультэце журналістыкі. Па-другое, хаця і няма ў мяне вялікага жадання пра гэта гаварыць, але мой непасрэдны начальнік, загадчык кафедры медыялінгвістыкі і рэдагавання прафесар Віктар Іванавіч Іўчанкаў, сваімі словамі і паводзінамі за доўгі час пераканаў мяне, што ягонае служэнне дзяржаўнай ідэалогіі шчырае і не з’яўляецца проста чымсьці фармальным, чаго ад яго патрабуе пасада. Такім чынам, я бачыў, што паўстаюць тры фактары: сітуацыя ў краіне, спецыфіка факультэта журналістыкі і асоба загадчыка кафедры. Калі б не было ўсіх вось гэтых трох фактараў, у мяне не ўзнік бы план звольніцца. Пра гэта я падумаў яшчэ год таму, пра што адразу і сказаў Віктару Іўчанкаву. Але, па-першае, ужо не заставалася часу да пачатку навучальнага года, па-другое, загадчык кафедры выказаў жаданне, каб я працягнуў працу, і нават стварыў для гэтага пэўныя ўмовы. У прыватнасці, ён зняў з мяне тую нагрузку, якая мяне не задавальняла. Праўда, трэба сказаць, што тады я фармуляваў свае думкі вельмі дыпламатычна і зусім не абмяркоўваў з ім яго погляды і перакананні, тым больш самі па сабе яны – не падстава меркаваць пра тое, можна ці нельга працаваць з чалавекам. Хоць пра свае погляды я выказаўся падчас размовы з ім надзвычай падрабязна і выразна. Таму далейшыя яго дзеянні ўсё ж такі мяне здзівілі.
Сёлета заканчваўся мой кантракт і тэрмін абрання па конкурсе. Адпаведна была запушчана працэдура пераабрання, і яна паспяхова завяршылася, а менавіта: 7 красавіка адбылося пасяджэнне савета факультэта, на якім я быў абраны (з двума галасамі супраць пры тайным галасаванні). Самае цікавае, што і кантракт (на адзін год) на той момант таксама ўжо быў падпісаны. Але адразу пасля гэтага пасяджэння Віктар Іўчанкаў выклікаў мяне ў свой кабінет і стаў, па-першае, задаваць дзіўныя пытанні: напрыклад, буду я звальняцца ці не, хаця сам факт таго, што я не адмовіўся ад праходжання па конкурсе і падпісаў кантракт, павінен быў бы зняць такое пытанне. Па-другое, ён абвінаваціў мяне ў парушэнні карпаратыўнай этыкі, а менавіта – у падпісанні нейкага калектыўнага звароту. Я сапраўды падпісваў звароты, але ўсё, што было ў гэтых зваротах, не можа кваліфікавацца як неэтычнае. У мяне нават было падрыхтавана сустрэчнае пытанне: «А чаму я не бачыў там вашых подпісаў, Віктар Іванавіч?» Але я быў настолькі ўражаны фармулёўкай пра парушэнне карпаратыўнай этыкі, што нават не паспеў гэтае пытанне задаць і ў той жа момант паабяцаў, што звольнюся сам, таму што адчуў літаральна фізічную немагчымасць працягваць працаваць у такой сітуацыі.
– На думку загадчыка кафедры Віктара Іўчанкава, вы парушылі этычны кодэкс. А што канкрэтна? І чаму вы з гэтым не згодны?
– Цяпер сапраўды пішуцца нейкія «правілы паводзін» супрацоўнікаў у тых ці іншых установах. І загадчык кафедры нават паспрабаваў спаслацца на нейкі з гэтых дакументаў. Але нават і ў такіх дакументах немагчыма знайсці фармулёўку пра забарону падпісання калектыўных зваротаў. І калі б яна там нават была, я ўсё роўна не палічыў бы, што парушаю этычны кодэкс. Баюся, што ўяўленні пра этыку ў некаторых людзей цяпер вельмі скажоныя.
– Вы працавалі на журфаку 11 гадоў. Ці былі да вас прэтэнзіі раней? Ад загадчыка кафедры, адміністрацыі ўніверсітэта, дэкана… Можа, былі прэтэнзіі да вас як да выкладчыка?
– Я не магу ўспомніць ніякіх прэтэнзій прафесійнага плана.
– Як адрэагавалі на ваша звальненне калегі, студэнты?
– Я сустрэў разуменне сваёй пазіцыі, але некаторыя палічылі, што я павінен быў «змагацца», каб застацца на працы. Я абсалютна не разумею, за што я там павінен быў змагацца. У іншых выпадках пазіцыя людзей, якія змагаюцца, нешта абскарджваюць і гэтак далей, мне цалкам зразумела. Але гэта не мой выпадак. Пры гэтым хачу падкрэсліць, што абсалютная большасць калег – надзвычай адэкватныя людзі, якія, як мне здаецца, усё разумеюць проста цудоўна.
– Не шкадуеце, што прыйшлося звольніцца?
– Я лічу, што гэта было проста непазбежна. Таму не шкадую.
– Што плануеце рабіць цяпер?
– Займуся самаадукацыяй. Нават мая асабістая бібліятэка дазваляе гэта рабіць з вялікім поспехам. У прыватнасці, удасканальваю сваю старажытнагрэчаскую мову.
– Ці не збіраецеся з’язджаць з Беларусі?
– З’язджаць я ніколі не планаваў.
Публікацыя – з № 67 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Гуцэрыеў не можа з-за санкцый рэалізаваць амбіцыйны праект

maintext:
Пад пагрозай замарожвання аказалася будаўніцтва Нежынскага горна-абагачальнага камбіната, які будаваўся на крэдытныя сродкі Кітая пад гарантыю беларускага ўрада. Кітай у сувязі з санкцыямі замарозіў выдачу наступных траншаў крэдыту, будаўнічыя кампаніі з’язджаюць з пляцоўкі, піша “Наша Ніва”.
З канца чэрвеня прыпыненыя будаўнічыя работы — на праект выкарыстана ўжо 820 мільёнаў даляраў, але яшчэ 580 завіслі на кітайскім баку. «Слаўкалій» летам не атрымаў з іх чаканы транш у 103 мільёны даляраў з прычыны ўведзеных санкцый.
Кампанія Міхаіла Гуцэрыева разам з беларускімі дзяржаўнымі структурамі спрабуе пераканаць крэдытораў вырашыць праблему.
Склаўся цэлы санкцыйны пасьянс: пад забарону трапіў як сам Гуцэрыеў, так і Беларусбанк, які з’яўляецца крэдытным аператарам, праз якога кітайскія грошы аказваюцца ў «Слаўкалія» — драбнейшыя прыватныя банкі проста не падыходзяць па патрабаваннях для здзелкі са шматмільённымі транзакцыямі.
Крыніцы паведамляюць, што забудоўшчыкі з’язджаюць з пляцоўкі, «Слаўкалій» мае перад імі даўгі.
«Нас сабралі на нараду і замест канкрэтыкі з аплатай работы прапанавалі браць крэдыты самастойна і дабудоўваць, маўляў, наш бос мільярдэр, для яго гэта «не грошы», ён усё верне, нават калі кітайцы не разлічацца», — распавёў “Нашай Ніве” адзін з забудоўшчыкаў.
Па яго словах, абяцанням веры няма, удзельнікі нарады ўспрынялі гэта як сігнал да згортвання.
Нагадаем, распрацоўка Нежынскага радовішча — амбіцыйны праект Міхаіла Гуцэрыева, якому ў свой час Лукашэнка прапаноўваў удзельнічаць у прыватызацыі Беларуськалія. Але ў выніку ўсё перагулялася і выйшла іначай — у 2011-м дзяржаўныя СМІ рапартавалі, што «расійскі мільярдэр укладзе ў эканоміку рэспублікі 1,5 мільярда даляраў для распрацоўкі Нежынскага радовішча калію пад Любанню».
Па факце Гуцэрыеў узяў у кітайцаў крэдыт на 1,4 мільярды даляраў на будаўніцтва горна-ўзбагачальнага камбіната пад гарантыі беларускага ўрада. Сваіх грошай, па розных ацэнках, ён уклаў ад 250 да 600 мільёнаў даляраў.
Поделиться ссылкой: