title: Хто такія "праклятыя жаўнеры", Рамуальд "Буры" Райс і якое дачыненне гэта мае да Беларусі

maintext:
Пра «праклятых жаўнераў» і Рамуальда «Бурага» Райса «Наша Ніва» пагаварыла з журналістам Радыё Свабода, знаўцам Польшчы Дзмітрыем Гурневічам.
Чарговы дыпламатычны скандал між Беларуссю і Польшчай разгарэўся на гэтым тыдні.
Консул Польшчы ў Брэсце Ежы Цімафеюк быў вымушаны пакінуць нашу краіну пасля таго, як узяў удзел у святкаванні «Дня праклятых жаўнераў» у польскай школцы. Беларускія ўлады сталі гаварыць пра «гераізацыю ваенных злачынцаў», па крымінальнай справе быў затрыманы адзін сузаснавальнікаў польскай школкі ў Брэсце.
«Наша Ніва»: Што гэта за свята такое ў Польшчы «Дзень выклятых жаўнераў»? Да чаго яно прымеркаванае?
Дзмітрый Гурневіч: «Дзень выклятых жаўнераў» адзначаецца 1 сакавіка ў гонар тых салдатаў антыкамуністычнага падполля, якія пасля сканчэння Другой сусветнай вайны не склалі зброі і змагаліся супраць савецкай улады, савецкіх спецслужбаў, а таксама тых палякаў, якія пайшлі працаваць у гэтыя прасавецкія структуры.
Доўгі час у Польшчы не існавала ўвогуле панятку «праклятых жаўнераў», толькі ў 1993 годзе дзесьці гэты тэрмін узнік, дзякуючы папулярызатару гісторыі Лешаку Жэброўскаму. Ён гэта прыдумаў.
«НН»: Чаму жаўнеры «праклятыя»?
ДГ: «Праклятыя», бо доўгі час яны былі забароненыя, забытыя ў Польскай Народнай Рэспубліцы. Як і ў СССР, іх лічылі злачыннымі групоўкамі, бандамі. Тэрмін прыжыўся за апошнія гады. Папулярызатары гісторыі шмат пісалі пра іх, здымалі фільмы, гаварылі пра іх. З некаторымі жывымі рабіліся інтэрв’ю. І так некалькі гадоў таму з’явілася свята «Дзень выклятых жаўнераў». Мае сябры, палякі ліберальных поглядаў, вельмі крытыкуюць гэтае свята. Нельга сказаць, што ўся Польшча адзначае і лічыць гэтых жаўнераў героямі. Пры гэтым свята ўсталяваў не нацыяналіст і ультракаталік, а польскі Сейм з ліберальнай большасцю, а падпісаў ліберальны прэзідэнт Браніслаў Камароўскі.
Каб чытачы разумелі, гэта не выхадны дзень, няма з гэтай нагоды святочных парадаў, проста ўзгадваюцца людзі, якія змагаліся за Польшчу і загінулі. У Польшчы гэта не мае такога культу, як у Беларусі і на постсавецкай прасторы 9 Мая. Ёсць і сур’ёзная дыскусія паміж гісторыкамі наконт асобных фігурантаў гэтага свята. Я б увогуле не сказаў, што гэта мэйнстрымавае свята. Ідзе нармальная дыскусія, Польшча — гэта дэмакратычная краіна.
«НН»: Наколькі масавым было антыкамуністычнае подполе ў Польшчы?
ДГ: Ёсць розныя лічбы, але лічыцца, што ў ім удзельнічала да 100 тысяч чалавек актыўных партызанаў, а яшчэ дзясяткі тысяч ім дапамагалі. Гэтая партызанка пратрымалася некалькі дзесяцігоддзяў, апошняга партызана злавілі ў 1963 годзе. Гэта як у Эстоніі і Літве «лясныя браты». Туды ўваходзілі ў значнай ступені жаўнеры Арміі Краёвай, якія не склалі зброі. Так, гэта быў масавы рух, але ў ім бралі ўдзел розныя людзі, розныя групоўкі.
«НН»: Ці былі ўдзельнікі антыкамуністычнай партызанкі звязаныя з нацыстамі ў вайну?
ДГ: Не, тут такой паралелі ўвагуле нельга правесці. Гэтыя салдаты акурат усю вайну змагаліся супраць і нацыстаў, і камуністаў адначасова. Канечне, да некаторых прадстаўнікоў у руху ў самой Польшчы ёсць пытанні, але гэта тычыцца асобных людзей або атрадаў. Хтосьці да вайны мог быць чальцом радыкальнай прафашысцкай моладзевай арганізацыі, напрыклад. Кагосьці з іх могуць назваць злачынцамі, але не нацыстамі. Гэта выключна фантазія міністра Макея, які абвінавачвае іх у нацызме. Гэта былі звычайныя польскія салдаты, якія працягнулі ваяваць, бо спадзяваліся, што Захад дапаможа, калі ўбачыць іх змаганне. Ну, і нельга забываць, што ў Польшчы пасля вайны працягваўся сталінскі тэрор, і падполле намагалася помсціць.
«НН»: Давай пяройдзем да асобы Рамуальда «Бурага» Райса. Чым гэтая асоба такая неадназначная і чаму яна выклікае сёння столькі эмоцый?
ДГ: Ужо больш за 15 гадоў таму Інстытут нацыянальнай гісторыі Польшчы даў «Бураму» ацэнку як злачынцу, зрабіўшы выснову, што яго дзеянні ў студзені-лютым 1946 на Беласточчыне «мелі прыкметы генацыду». Ягоны атрад здзейніў злачынствы на Беласточчыне, супраць беларускага насельніцтва. Ягоны атрад адказны за забойства 79 беларусаў, былі спаленыя вёскі.
Суд у Польшчы яшчэ ў 1995 годзе яго апраўдаў, бо пастанавіў, што гэта было зроблена ў «абставінах вышэйшай неабходнасці, якая прымушала яго рабіць дзеянні не заўсёды адназначныя этычна».
Каб мы ў Беларусі разумелі, «Буры» нават у Польшчы з’яўляецца неадназначнай і далёка не самай цэнтральнай асобай сярод «праклятых жаўнераў». Немагчыма ўявіць, каб у Варшаве 1 сакавіка былі банеры з «Бурым».
Дзесьці гэта здаралася, у нейкіх школах ці музеі, але такое імгненна крытыкавалася самімі палякамі, а адказныя за гэта мусілі апраўдвацца ў СМІ. Нават радыкалы-нацыяналісты лічаць, што ў яго не было мэтаў забіваць беларусаў, яны спрабуюць знайсці апраўданне, але разумеюць, што гэта трагедыя і вельмі сур’ёзная пляма на ім. У 2016 годзе арганізатары маршу ў Гайнаўцы звярталіся да прэзідэнта Дуды, каб ён даў свой патранат ім, але Дуда адмовіў. На марш у Гайнаўку не прыязджаюць прадстаўнікі ўлады. З усёй Польшчы туды прыязджае ўсяго пару аўтобусаў людзей, мясцовых там мо пару чалавек.
«НН»: А хто арганізоўвае гэтыя маршы?
ДГ: Нацыяналістычныя польскія арганізацыі. Нейкія ваенныя рэканструктары. Нават не ўсе людзі, што ўдзельнічаюць у маршы ў Гайнаўцы, лічаць «Бурага» героем. Я неяк размаўляў з арганізатаркай маршу, яна былая праваслаўная, з беларусаў, дык кажа: мы не можам выгнаць тых, хто прынёс банер з «Бурым». Ім часта даводзіцца апраўдвацца. Помню, як на Дзень усіх святых недзе запалілі свечку ў гонар «Бурага», дык арганізатары потым тлумачылі, што не ўшаноўвалі яго як героя, а проста як забітага. Няма такога, што ад яго ўсе шалеюць і хочуць быць падобнымі да яго, лічаць аўтарытэтам. Вядома, ёсць людзі, што за яго ўчапіліся, нават фільмы здымаюць, якія могуць трапіць на тэлебачанне, але потым гэта жорстка крытыкуецца. Тут усё вельмі забылатана, бо ў Польшчы ёсць мноства СМІ, не забароненая ніякая дысккусія. А з Беларусі можа здавацца, што «Бурага» ўся Польшчы лічыць героем. Такога няма і блізка.
«НН»: Раскажы, кім быў «Буры»?
ДГ: «Буры» — прафесійны вайсковец. У час вайны ён быў у складзе Арміі Краёвай, дзейнічаў на Віленшчыне. Нават тыя гісторыкі, якія крытыкуюць Рамуальда Райса, кажуць, што ў час вайны ён быў гераічнай асобай, змагаўся супраць немцаў і бальшавікоў. Па натуры гэта быў усё ж жорсткі чалавек, які мог расстраляць палоннага. Яшчэ жывы ягоны сын, ён вельмі падтрымлівае памяць пра бацьку. Ён кажа, што «Буры» забіваў беларусаў не таму, што яны беларусы, а таму што сярод іх было шмат тых, хто быў у шэрагах сталінскіх структур.
«НН»: Наколькі я разумею, ягоныя людзі забівалі не толькі баяздольных мужчын, але і жанчын, і дзяцей.
ДГ: Так. Было такое. У вёсцы Залешаны «Буры» загадаў сабраць усіх людзей на сход у адной хаце, пасля яго жаўнеры завязалі дзверы, а хату падпалілі. Шмат людзей атрымала апёкі, але ніхто не загінуў, бо людзі здолелі высадзіць дзьверы і кінуцца наўцёкі. У Залешанах загінулі іншыя людзі, якія на сход не прыйшлі. «Буры» загадаў падпаліць усю вёску, і 15 чалавек, уключна з дзецьмі і жанчынамі, або згарэлі ў полымі, або былі застрэленыя на панадворках, калі спрабавалі ратавацца ад пажару.
2 лютага 1946 адзін узвод з аддзелу «Бурага» ноччу акружыў і спаліў вёску Зані, забіўшы 24 чалавекі (пераважна жанчын, дзяцей і старых, бо дарослыя мужчыны ў той час у хатах не начавалі). Іншы ўзвод «Бурага» спаліў вёску Шпакі, забіўшы ў ёй 9 чалавек.
31 студзеня аддзел «Бурага» апынуўся ў лесе каля вёскі Старыя Пухалы. Фурманаў, якія ўмелі перахрысіцца па-каталіцку і сказаць малітву па-польску, ён адпусціў дадому. А іншых — загадаў забіць. Паводле адной з версій, жаўнеры «Бурага» затаўклі праваслаўных фурманаў абухамі сякер, а стралялі толькі па тых, якія спрабавалі ўцякаць. Агулам забілі 30 чалавек, сярод якіх быў і адзін пратэстант.
Для ягоных салдатаў падляшскія беларусы былі сінонімам супрацы з камуністычным рэжымам. Зрэшты, падчас суду ён казаў, што паліў вёскі, паколькі беларусы не хацелі з іх ехаць у БССР. У дзеяча беларускай апазіцыі Алеся Зарамбюка так сям’я ўцякла ад салдат «Бурага» ў БССР. Як тады казалі: «Уцякайце ў рай». Чаму рай? Бо там райкамы, райвыканкамы. У Польшчы ёсць вельмі папулярная пісьменніца, аўтарка дэтэктываў Катажына Бонда, дык у яе забілі тады бабулю. Яна пра гэта даведалася зусім нядаўна, раней маці казала, што бабулю забіў немец.
Ахвяры «Бурага» нават доўга пасля вайны жылі ў страху. Што казаць, нават забітых фурманаў знайшлі толькі праз дзесяткі гадоў. Іх баяліся нават шукаць. Нельга пагадзіцца, што атрад «Бурага» забіваў толькі тых, хто быў беларусам, хто быў у Службе бяспекі. Былі і забойствы мірных людзей, звычайных сялян. У мяне ёсць знаёмыя палякі, якія не ведалі як ставіцца да асобы «Бурага», дык яны проста пайшлі ў архіў і адкрыта мне потым казалі, што гэта быў злачынца. Але не ўсе ў Польшчы з гэтым згаджаюцца, ёсць і тыя, хто лічаць, што ён паклаў жыццё на алтар Польшчы.
«НН»: У Беларусі ўсё можна забараніць. Чаму ў Польшчы нельга забараніць ушаноўваць памяць гэтага чалавека?
ДГ: Я не ведаю ніводнай акцыі ў Польшчы, якая б мела на мэце ўшанаваць менавіта «Бурага». Можна было б западозрыць акцыю ў Гайнаўцы, але нават яна так не называецца, а называецца «Марш праклятых жаўнераў». «Буры» там з’яўляецца толькі на адным плакаце, я кожны год за гэтым пільна сачу. Людзі, што арганізоўваюць марш, звяртаюцца да мясцовых уладаў, якія не дазваляюць акцыю, бо там у радзе шмат беларусаў, якіх гэта абражае. Тады арганізатары звяртаюцца да ваяводы, у суд. А чаму суд павінен забараняць? Гэта дэмакратычная дзяржава, суд «Бурага» афіцыйна рэабілітаваў.
Сёлета ім забаранілі шэсце праз пандэмію, дык яны праехалі аўтапрабегам па навакольных вёсках. У самой Польшчы на такіх акцыях крычаць «Велька Польска католіцка», а на Падляшшы яны крычаць «Велька Польска хшысціяньска». Але ўсё адно кожны год там з’яўляюцца правакатары, якія спяваюць, што на «дрэве замест лісця будуць вісець камуністы». Каго там у Гайнаўцы лічаць камуністамі — не цяжка здагадацца. Нянавісць да мясцовых беларусаў усё роўна ў кагосьці дый праявіцца.
Таму многія беларусы баяцца нават выходзіць у гэты дзень з дому, бо баяцца правакацый. Туды ж кожны год аўтобусамі прыязджаюць і праціўнікі культу «Бурага» і іншых «праклятых жаўнераў». Гэта палякі-лібералы, якія спрабуюць блакаваць марш нацыяналістаў.
«НН»: А колькі там людзей выходзіць? Сотні, тысячы?
ДГ: Калі я сачыў, то там было не болей за трыста чалавек. Яны стараюцца сябе культурна паводзіць, пройдуцца па вуліцы, потым ідуць у мясцовы Дом культуры, нейкія там лекцыі, канцэрты. Ніхто з іх не адмаўляе, што «Буры» адказны за забойствы, але яны спрабуюць знайсці для яго апраданне.
«НН»: Тое, што адбылося ў Брэсце, як ты можаш трактаваць? МЗС гэта падае як ушанаванне вайсковых злачынцаў. Так можна казаць?
ДГ: Калі б так гаварылася пра канкрэтных злачынцаў, то МЗС меў бы рацыю. Але я не чуў, што там называлася імя «Бурага», не бачыў плакатаў. Кажуць, што плакат з «Бурым» канфіскавалі, але на здымку плакат з іншым партызанам. Польская меншасць таксама сцвярджае, што імя «Бурага» там не гучала. І я схіляюся да версіі, што гэтага сапраўды не было. Усе ж ведаюць, як у Беларусі ставяцца да «Бурага» і дзяржава, і незалежныя асяродкі.
А МЗС гэта проста выкарыстоўвае, каб адказаць Польшчы за яе пазіцыю, за падтрымку рэпрэсаваных ад рэжыму. Плюс да ўсяго, гэта было адразу пасля фільма Сцяпана Пуцілы. А як прапагандысты будуюць лагічныя ланцужкі? Калі ты жывеш у Польшчы, то за табой стаяць польскія спецслужбы і кантралююць цябе. Гэта ж поўная лухта. Выглядае ўсё на спробу нашкодзіць польскаму боку. Але калі там ушаноўвалі менавіта «Бурага», то пакажыце нам гэта. Таму ў мяне вялікія сумневы ёсць.
«НН»: Гэта не можа быць ад нязнання, калі людзі атаясамліваюць «Бурага» з усімі іншымі «праклятымі жаўнерамі»?
ДГ: Гэта як казаць, што бчб-сцяг заплямлены, бо выкарыстоўваўся людзьмі, што супрацоўнічалі з акупацыйнай адміністрацыяй. Калі «Буры», якога беларусы лічаць злачынцам, быў адным з 100 тысяч «праклятых жаўнераў», то значыць усе жаўнеры злачынцы. Ну гэта ж нелагічна! А што, у Краснай Арміі не было злачынных эпізодаў? Ці ў партызанаў? У маёй [роднай] вёсцы [Налібакі Стаўбцоўскага раёна] партызаны забілі больш за 100 чалавек. Я што, павінен лічыць усіх да аднаго партызанаў злачынцамі? Не, канечне, у маёй жонкі дзед быў партызанам і я ведаю яго гісторыю. Не трэба гэтых несправядлівых абагульненняў.
Калі ёсць злачынца, то яго канкрэтна трэба называць. Не павінна тут быць калектыўнай адказнасці, «праклятыя жаўнеры» не прызнаныя злачыннай групоўкай.
Поделиться ссылкой:


title: Зноў затрымліваюць журналістаў

maintext:
Учора ў Гродне каля 18-й гадзіны затрымалі журналіста Дзяніса Івашына. Больш за тры гадзіны ў яго кватэры цягнуўся ператрус.
Паводле відавочцаў, журналіста затрымалі ў кватэры, дзе ён пражывае. Перад гэтым да дома пад’ехаў сіні мікрааўтобус.
Маці журналіста Людміла Івашына распавяла «Новаму Часу», што пасля гэтага дома ў Дзяніса адбываўся ператрус, які праводзіліь супрацоўнікі КДБ.
Прыкладна а 22.30 ператрус у кватэры Дзяніса Івашына скончыўся. Адразу пасля гэтага супрацоўнікі КДБ паехалі ладзіць ператрус у яго бацькоў, якія жывуць у прыгарадзе Гродна.
І толькі каля 4-х ночы Вольга, жонка Дзяініса Івашына, паведаміла:
— Дзяніса трымаюць у вязніцы. У хаце і на лецішчы быў ператрус, вымалі ўсе носьбіты інфармацыі (тэлефоны, ноўтбукі, кампутары), сім-карты, банкаўскія картки, кнігі, нататнікі, запісы, грошы ды розную драбязу, кшталту сцяжкоў, значкаў, візітак ды інш. Вельмі цікавіла ўсе, звязанае з Украінай, хоць артыкул крымінальны ў пастанове на ператрус нібы за распаўсюд асабістай інфармацыі”.
Зараз Дзяніс знаходзіцца ў турме №1 Гродна.
Поделиться ссылкой:

fasttext_language: be


title: Былога афіцэра міліцыі будуць судзіць у СІЗА

maintext:
Грамадскага актывіста і палітыка, былога афіцэра міліцыі Уладзіміра Няпомняшчых з Гомеля будуць судзіць у закрытым рэжыме, непасрэдна ў СІЗА-3. Суд прызначаны на 29 сакавіка. Пра гэта паведаміла жонка Уладзіміра.
Раней валанцёры мелі інфармацыю, што крымінальную справу ў дачыненні да апазіцыйнага актывіста мае разглядаць адзін з раённых судоў абласнога цэнтра. І адбудзецца гэта менавіта 25 сакавіка, калі дэмакратычная супольнасць адзначае нацыянальнае свята – Дзень Волі.
Уладзімір Няпомняшчых амаль тры месяцы знаходзіцца ў следчым ізалятары Гомеля. Яго затрымалі 23 снежня пасля наведвання Гомельскага раённага аддзела СК, дзе на актывіста завялі крымінальную справу на падставе артыкула 366 – пагроза ці гвалт у дачыненні да службовай асобы пры выкананні службовых абавязкаў. У той жа дзень у кватэры Няпомняшчых прайшоў вобшук, у яго забралі камп’ютар ды іншыя носьбіты інфармацыі.
Наколькі вядома, абвінавачванне супраць Уладзіміра выглядае досыць анекдатычна. А здарылася вось што. У лістападзе былы афіцэр міліцыі прысутнічаў на судзе Георгія Васіленкі, які падчас пратэстаў супраць фальсіфікацыі выбараў замяніў на цэнтральнай плошчы афіцыйны сцяг на бел-чырвона-белы.
Крымінальную справу ў дачыненні Васіленкі за злоснае хуліганства разглядаў суддзя Сяргей Салоўскі, а абвінавачванне падтрымлівала прадстаўніца пракуратуры Алеся Жураўлёва. Калізія ў тым, што следчыя на пачатку распачалі справу за здзек над дзяржаўнымі сімваламі, а пасля перакваліфікавалі на злоснае хуліганства. Санкцыі паводле гэтага артыкула больш суворыя.
У судзе памочніца пракурора горада Алеся Жураўлёва як дзяржаўны абвінаваўца падтрымала кваліфікацыю дзеянняў Васіленкі і прапанавала асудзіць 25-гадовага гамяльчаніна менавіта на 2 гады абмежавання волі з накіраваннем у папраўчую калонію адкрытага тыпу. У выніку суд і пакараў Васіленку 2 гадамі “хіміі”.
На толькі што абвешчаны прысуд адрэагаваў прысутны ў зале Уладзімір Няпомняшчых. Казаў, што справу сфальсіфікавалі, і за гэта ўрэшце будуць адказваць усе – пракуроры, следчыя, суддзі, міліцыянеры. Апошнія з іх бачылі замену сцяга на флагштоку, але не рэагавалі на такія дзеянні.
Выглядае, што рэакцыя Уладзіміра Няпомняшчых на прысуд прадстаўніца пракуратуры Жураўлёва і ўспрыняла як пагрозу на свой адрас. Да пагрозы следства дадало яшчэ адзін крымінальны артыкул – абразу прадстаўніка ўлады. Відаць таму, што актывіст адносіў сілавікоў да “арганізаванай злачыннай групоўкі”.
Уладзімір Няпомняшчых з’яўляецца пенсіянерам МУС. Пасля службы ў міліцыі ён займаўся працяглы час прадпрымальніцтвам. У горадзе актывіста ведаюць як чалавека, які ўлетку часцяком ходзіць у майцы “За Беларусь без Лукашэнкі”. Ён яшчэ і сябра Аб’яднанай грамадзянскай партыі. У 2016 і 2019 гадах на парламенцкіх выбарах Няпомняшчых балатаваўся кандыдатам у дэпутаты, а на мінулагодніх прэзідэнцкіх выбарах вылучаўся “кандыдатам пратэсту” ў спісе Мікалая Статкевіча.
Выбарчую кампанію актывіст скарыстаў, каб сабраць ахвочых гамельчан для назірання за галасаваннем непасрэдна на выбарчых участках. Калі назіральнікаў не дапусцілі на ўчасткі, Няпомняшчых з паплечнікамі стаў назіраць за галасаваннем каля выбарчага ўчастка праз акно.
Уладзіміра неаднаразова арыштоўвалі і штрафавалі за ўдзел у мірных акцыях пратэсту.
Поделиться ссылкой:


title: Павел Белавус: "Краму Symbal.by забілі"

maintext:
«Нам цяжка пра гэта пісаць, але з сакавіка афлайн- і анлайн-крама Symbal.by канчаткова спыніла сваю працу на нявызначаны тэрмін. Усе падзеі, якія апошнія 8 месяцаў адбываюцца вакол нашай кампаніі, прывялі да таго, што мы больш не можам арэндаваць памяшканні для далейшай камерцыйнай дзейнасці ў любых фарматах і ўтрымліваць ранейшы штат супрацоўнікаў», – Пра гэта напісаў у сваім фэйсбуку заснавальник Павел Белавус.
Праблемы ў symbal.by пачаліся ў чэрвені мінулага года, калі ўлады забаранілі працу афлайн-крамы, а таксама канфіксавалі цішоткі, сцягі і тканіну для вытворчасці, паведамляе “Наша Ніва”.
З лета краму няспынна абкладалі праверкамі, мытня не выпускала пасылкі з прадукцыяй для пакупнікоў за мяжой, а чатыры супрацоўнікі былі затрыманыя і атрымалі адміністрацыйны арышт.
1 з 4
Трэцяга сакавіка на няпэўны тэрмін спыніла працу і анлайн-крама.
На сайце крамы вы можаце знайсці інфармацыю, як падтрымаць Symbal.by і іх супрацоўнікаў у такіх жорсткіх умовах.
Поделиться ссылкой:


title: Аляксандр Мілінкевіч: "Улады спяць спакойна, калі "ўсё вакол калгаснае, усё вакол маё"

maintext:
Вакол не прызнанага беларускімі ўладамі Саюза палякаў на мінулым тыдні разгарэўся чарговы скандал.
На старшыню СПБ Анжаліку Борыс і яшчэ некалькіх асоб заведзена крымінальная справа за распальванне нацыянальнай і іншай варожасці. Адбыліся ператрусы і затрыманні. «Народная Воля» абмяркоўвае праблему з экс-кандыдатам у прэзідэнты Беларусі Аляксандрам Мілінкевічам.
– Аляксандр Уладзіміравіч, вы ўжо ведаеце, што ёсць затрыманыя. У Гродне, Ваўкавыску і Лідзе ў польскіх актывістаў і ў сядзібах прайшлі ператрусы. Яшчэ раней крымінальная справа была ўзбуджана ў адносінах да сябраў СПБ у Брэсце. Што ўсё гэта значыць? Чаму менавіта цяпер з’явілася гэтая крымінальная справа?
– Наша рэвалюцыя годнасці – з Расійскай імперыяй, у якую мы трапілі два стагоддзі таму, з СССР, з якога ніяк не вырвемся. У краіне жорсткі аўтарытарны рэжым, ён традыцыйна не цярпіць беларускасці, польскасці, яўрэйскасці. Для яго трэба, каб мы па-руску «плясали под дудочку» і «ходили по струночке». Як яны шчыра прызналіся нядаўна ў песні, якую склалі на конкурс «Еўрабачанне». Праўда, ім далі ад варот паварот.
Улады бачаць, што, як толькі ў чалавека з’яўляецца нацыянальная ідэнтычнасць, ён не хоча назад у Савецкі Саюз. Па-першае, польскія фобіі былі ў Крамля стагоддзямі, а рэпрэсіі супраць незарэгістраванага Саюза палякаў на чале з Анжалікай Борыс – чарговая праява старых хвароб. Па-другое, пошук вонкавых і ўнутраных ворагаў – любімы занятак постімперцаў. Яны так нацыю кансалідуюць. І па-трэцяе, гэта помста Польшчы за «Белсат», за Праграму Каліноўскага, за самы папулярны тэлеграм-канал, за прытулак апазіцыі.
– Ператрусы адбываліся не толькі ў актывістаў, але і ў грамадскіх школах, дзе праводзяцца заняткі па польскай мове для дзяцей. Ці азначае гэта, на ваш погляд, што падобныя школы могуць спыніць сваю дзейнасць? Як далёка наогул можа зайсці Лукашэнка ў гэтым пераследзе? І ці сапраўды яму патрэбна дашчэнту знішчыць польскія арганізацыі ў Беларусі?
– Я не ведаю канкрэтных планаў рэжыму, але не сумняваюся, што для яго польскае школьніцтва, польская культура, касцёл, які гаворыць па-польску і па-беларуску, – гэта чужое, не сваё, не лаяльнае. А сёння ўлады спяць спакойна, толькі калі «ўсё вакол калгаснае, усё вакол маё». Перш за ўсё цалкам кіруемае.
– Афіцыйная Варшава адрэагавала на арышты тым, што быў выкліканы Часовы Павераны ў Справах Беларусі і яму выказалі пратэст у сувязі з сітуацыяй. Як яшчэ Польшча можа адрэагаваць на пераслед польскай меншасці Мінскам? Ці ёсць у палякаў рычагі, якія могуць сапраўды паўплываць на стаўленне беларускіх улад да польскай меншасці?
– Польшча не ўвядзе танкі і не прыляціць на натаўскіх самалётах, як нам бясконца абяцае прапаганда. Але знойдзе падтрымку і салідарнасць у Еўрасаюзе, асабліва ў краінах Балтыі. Афіцыйны Мінск стане яшчэ большым ізгоем у вачах дэмакратычнага свету. Дзяржава ідзе да самаізаляцыі і ўсё больш губляе незалежнасць.
– Чаму, на ваш погляд, менавіта Польшча становіцца ворагам у той час, калі ў Беларусі надыходзіць або палітычны, або эканамічны крызіс?
– Мудры ў крызісе стараецца сябраваць, а неразумны шукае вінаватых. Наша заходняя суседка традыцыйна прызначаецца вінаватай ва ўнутраных праблемах Беларусі.
– Дарэчы, польскіх актывістаў вінавацяць у тым, што яны быццам ушаноўвалі антысавецкіх дзеячаў, «пераследавалі мэты рэабілітацыі нацызму, апраўдання генацыду беларускага народа». У што бадай ніхто і ніколі не паверыць. Але з іншага боку – як вырашыць гістарычныя праблемы, якія падзяляюць, у прыватнасці, «выклятых жаўнераў» і помнік Бураму ў Польшчы?
– Нам не вядомы факты рэабілітацыі нацызму і апраўдання генацыду ў польскіх грамадскіх школах у Беларусі. Я лічу, што памяць аб жаўнерах Арміі Краёвай, якія ваявалі з двума таталітарызмамі – нямецкім і савецкім, павінна ўшаноўвацца. Бо яны змагаліся з вялікім злом. І Буры быў да 1944–1945 года адным з такіх воінаў. Але, як толькі пад яго кіраўніцтвам было здзейснена злачынства, якое мае прыкметы генацыду беларусаў, Буры стаўся ваенным злачынцам, і яго гераізацыя непрымальная.
– На ваш погляд, як будзе развівацца сітуацыя далей, ці сапраўды дойдзе да суда над Анжалікай Борыс і іншымі сябрамі Саюза палякаў?
– Мне не верыцца, што рэжым у сённяшняй сітуацыі спыніцца. У гэтай гісторыі больш палітыкі, чым юрыспрудэнцыі, і калі мы адстойваем правы чалавека, наш абавязак прыйсці на суд і выказаць салідарнасць з нашымі братамі-палякамі, якія – асабліва ў маім родным Гродне – так шмат зрабілі для вяртання гістарычнай праўды і для культурнага адраджэння, у тым ліку беларускага.
Публікацыя – з № 24 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: "Лукашэнка думае пра свой сыход"

maintext:
Дарадца Святланы Ціханоўскай Франак Вячорка патлумачыў TUT.BY, якія працэсы ідуць унутры сістэмы, як чыноўнікі камунікуюць са штабам і адказаў на крытыку наконт таго, што Лукашэнка ніколі не пойдзе на перамовы.
«Мы не заклікаем людзей сыходзіць з сістэмы, мы просім камунікаваць і супрацоўнічаць з намі»
Так, на пытанне, ці выходзіла каманды Ціханоўскай на сувязь з Сяргеем Румасам, дарадца адзначыў:
— Я не магу пра гэта гаварыць у дэталях, сувязі прамой не было, мы кантактуем з рознымі людзьмі па розных пытаннях. Я маю, шчыра кажучы, вялікі аптымізм, я бачу, што ў нас пазіцыя на вуліцы можа і слабейшая зараз, але пазіцыя палітычная, дыпламатычная, у плане рэсурсаў — нашмат большая, чым у Лукашэнкі. Ён сядзіць у сваім бункеры з парай чалавек, якім давярае, але ўсё, што адбываецца вакол — гэта страта лаяльнасці, і ён спрабуе гэта вырашаць прызначэннем новых людзей, ператасоўкамі ў сілавым блоку — а гэта ўжо недарма. Таму што гэтыя сілавыя ведамствы таксама камунікуюць альбо з заходнікамі, альбо з намі, альбо з рускімі. І Лукашэнка ў абложаным стане, ён чапляецца за гвалт, за заявы, за самых лаяльных сваіх людзей, каб проста выйграць для сябе час.
Назваць канкрэтныя прозвішчы Вячорка адмовіўся, але адзначыў:
— Я, на жаль, не магу сказаць, але гэтых людзей становіцца больш. Гэта не сотні, гэта дзясяткі чалавек, плюс гэта тыя, хто самі ўжо апублічыліся і здолелі з’ехаць з краіны. Увосень людзі ўцякалі з сістэмы, звальняліся перад ультыматумам, вывозілі свае сем’і альбо ціхарыліся і проста выходзілі з палітыкі. Зараз нашая тактыка змянілася, мы не заклікаем гэтых людзей сыходзіць з сістэмы, мы просім камунікаваць і супрацоўнічаць з намі. І аказалася, што гэта больш эфектыўна. Магчыма, была памылка забіраць іх адтуль, магчыма, трэба было нарошчваць іх уплыў там — тое, што мы робім зараз. Проста ў нейкі момант гэтая маса стане крытычнай. І яны, паверце, хочуць пераменаў нават больш, чым многія людзі ў апазіцыі.
На пытанне, у чым заключаецца супрацоўніцтва, Вячорка адзначыў:
— Гэта залежыць ад таго, хто гэта. Адна рэч, калі гэта нейкі участковы, былы чыноўнік ці начальнікі цэхоў дзяржпрадпрыемстваў — тады гэта сапраўды зліў нейкай інфы, нейкіх дакументаў. А частка проста падтрымлівае кантакт з намі.
Я не буду казаць хто, магу сказаць, што вышэйшых чыноўнікаў не так шмат, але вельмі шмат людзей з уплывам. І адчуваецца раскол, ніхто не хоча браць на сябе адказнасць за крывавыя пабоішчы. Гэта новы такі фактар, што армію спрабуюць замазаць, і мне здаецца, што гэта можа быць ракавой памылкай Лукашэнкі. Думаю, гэта вельмі моцна паўплывала на негатыўны настрой да Лукашэнкі. Армейцы — вялікія патрыёты, я не кажу тут пра генералітэт, генштаб, начальнікаў і камандаванне, я кажу пра трошкі ніжэйшыя рангі, ім не падабаецца ўдзельнічаць ва ўнутраных працэсах, нават тым, хто падтрымлівае Лукашэнку. Вось гэтая спроба зрабіць усіх датычнымі да дзеянняў Лукашэнкі — гэта вельмі моцны трыгер супраць яго. Думаю, што ў прынцыпе гэта тое, на што мы не можам паўплываць, але гэта можа стаць апошняй кропляй, гэты крызіс лаяльнасці ўнутры сістемы. Гэтага не было ні ў 2010-м, ні ў 2006 годзе. Лукашэнка рэальна кантралюе толькі некалькі ведамстваў, толькі некалькі дзясяткаў чалавек. Здрада любога з іх можа стаць крытычнай для яго.
«Лукашэнка думае пра свой сыход»
Дарадца Ціханоўскай таксама адказаў на крытыку наконт таго, што Лукашэнка ніколі не пойдзе на перамовы.
— Гэта самы галоўны аргумент, які мы чуем. Я тут трошкі вярнуся ў гісторыю. Лукашэнка ўжо ўдзельнічаў у перамовах, не сам, як удзельнік. Лукашэнку камфортна быць медыятарам, яму спадабалася гэтая роля ў 2014 годзе, яму вельмі камфортна ў гэтай ролі, таму што тады яму ніхто не пагражае. І менавіта гэта мы пачулі ад Меркель. Яна сказала: ну, як так вы хочаце, каб я была медыятарам для Лукашэнкі, які яшчэ нядаўна быў медыятарам для Расіі і Украіны? І гэта сапраўды аргумент, ён не хоча мяняць сваю ролю, яму вельмі камфортна ў гэтым «у нас асаблівы статус, асаблівы рэжым, асаблівая роля, і буду тут усіх мірыць».
Ён сам ніколі не пойдзе на саступкі, бо для яго самае важнае захаваць не ўладу ды грошы, а захаваць свой твар, і калі гэта будзе выглядаць нібыта ён праяўляе слабасць, то ён на гэта не пойдзе. Таму тут трэба зрабіць такім чынам, каб ён не баяўся гэтых перамоваў. Нават калі ён думае пра свой сыход, ён баіцца застацца ў гісторыі, як Януковіч, які ўцякаў на верталёце і тапіў паперы з доказамі яго карупцыі.
Лукашэнка думае пра свой сыход, ён пра гэта намякае, згадвае, і яму важна, каб гэты сыход адбыўся па ягонай волі і гатоўнасці. Таму важна, каб адной з тэм перагавораў была гэтая гарантыя бяспекі і сцэнар, пры якім ён захоўвае свой твар.
Але хачу вярнуцца да іншага гістарычнага моманту — 2008 год, калі перагаворы з рэжымам былі паспяховыя. Сядзяць палітвязні — восем дэмакратыных лідараў, у тым ліку экс-кандыдаты ў прэзідэнты, і Дэвід Крэймер — тады памочнік Дзяржсакратара ЗША, разам з паслом Карэн Сцюарт прыязджаюць на перагаворы ў Мінск, яны сустракаюцца з Наталляй Пяткевіч — тады кіраўніцай Адміністрацыі прэзідэнта, і яны дамаўляюцца на вызваленне палітвязняў, на паслабленне рэжыму. Пры гэтым ні Амерыка, ні Еўразвяз тады не робяць нейкіх выразных саступак. Гэта быў момант, калі Лукашэнку стала вельмі дорага ўтрымліваць махавік рэпрэсій, на яго пачаўся ціск унутры краіны, эканоміка пачала барахліць, пачалася інфляцыя, Расія перастала фінансава падтрымліваць. І ён тады пагадзіўся і на лібералізацыю, якая, дарэчы, працягвалася амаль паўтары гады, і на вызваленне палітвязняў. Усё, што трэба было сказаць — гэта прыгразіць санкцыямі.
Тады ў нас не было інструментаў, якія ёсць сёння: большасці беларусаў, якія хочуць перамен, Ціханоўскай, Каардынацыйнай рады, кантактаў сярод чыноўнікаў, шматтысячных пратэстаў. І тады перамовы прывялі да зменаў.
Сітуацыя зараз адрозніваецца ад 2008 года тым, што цяпер мы хочам, каб народ быў бокам перамоваў, а не толькі каб амерыканцы дамаўляліся з Лукашэнкам, і мы хочам, каб вынікам перамоваў стала не вызваленне палітвязняў, а новыя выбары. Умовы памяняліся, нашы чаканні і патрабаваніі памяняліся.
Яшчэ раз кажу — Лукашэнка не пойдзе перамоўшчыкам, у ягонай галаве можа быць толькі win-lose падыход — перамог ці прайграў, ён не ўмее гуляць у win-win, каб і той, і той бок атрымаў нейкі бенефіт. Таму, хутчэй за ўсё, калі ён сам вымушаны будзе пагадзіцца на перагаворы з АБСЕ, ён будзе пасылаць перагаворшчыка. Хто гэта будзе — у бліжэйшыя паўтара месяца і належыць АБСЕ, міжнародным структурам, нам з вамі высветліць.
Поделиться ссылкой:


title: Лідара АГП не вызваляюць з Акрэсціна, хаця рашэнне суда скасавалі

maintext:
Лідар АГП Мікалай Казлоў па-ранейшаму знаходзіцца на Акрэсціна, пры тым, што пастанову суда аб яго пакаранні 15 суткамі арышту адмянілі.
Мінскі гарадскі суд 1 сакавіка па скарзе Мікалая Казлова вынес рашэнне: пастанову раённага суда аб пакаранні яго 15 суткамі адміністрацыйнага арышту адмяніць, справа павінна быць разгледжана іншым суддзёй.
Але Мікалая не адпусцілі з Акрэсціна: участковы ў Партызанскім РУУС сказаў, што гэта ён затрыманы да наступнага суда, які павінен адбыцца сёння, 3 сакавіка. Аднак ні канцылярыя па адміністрацыйных справах, ні сакратар суддзі Макарэвіча не маюць інфармацыі, калі будзе суд і ці будзе наогул, піша “Новы Час”.
72 гадзіны з моманту яго затрымання мінаюць заўтра, 4 сакавіка, каля 14 гадзін.
Поделиться ссылкой:


description: Так, 15 і 16 сакавіка на допыт па крымінальнай справе, узбуджанай Следчым камітэтам супраць сяброў і валанцёраў "Вясны" быў выкліканы вядомы магілёўскі

maintext:
Ціск на валанцераў і праваабаронцаў набірае абароты
У адносінах да многіх сяброў і валанцёраў пазбаўленага рэгістрацыі праваабарончага цэнтру "Вясна" на гэтым тыдні ідуць актыўныя следчыя дзеянні.


title: Перліны Брэсцкай вобласці. Гайд па палацах

maintext:
Палац Пуслоўскіх
Косава. Адзін з найбольш вядомых і нетыповых палацаў знаходзіцца ў месцах, дзе нарадзіўся Тадэвуш Касцюшка. На працягу сваёй гісторыі Косава належала розным беларускім радам: Храптовічам, Сапегам, Чартарыйскім і іншым. У ХІХ стагоддзі гаспадарыць тут граф Пуслоўскі, які і распачаў будаўніцтва вялізарнага палаца на 132 памяшканні.
У Косаўскім палацу бывала мноства знакамітых асоб, сярод якіх: мастак і кампазітар Напалеон Орда, пісьменніца Элаіза Ажэшка, беларускі дзеяч і прэм’ер БНР Вацлаў Ластоўскі, нобелеўскі лаўрэат па літаратуры Генрых Сінкевіч, кіраўнік Польшчы Юзаф Пілсудскі ды многія іншыя.
У канцы ХІХ і пачатку ХХ стагоддзяў палац змяніў шмат гаспадароў. Падчас Першай сусветнай вайны ён быў разрабаваны, а яго багатыя калекцыі і каштоўнасці былі скрадзены ды вывезеныя. У міжваенны перыяд тут размяшчаліся адміністрацыя староства Косаўскага павета і вучылішча. У 1944 годзе партызаны спалілі палац, гэтаксама як і дом Касцюшкі, што нанесла яму найбольшую шкоду за ўсю гісторыю. Толькі ў 2007 годзе пачаліся рэстаўрацыйныя працы.
Палац Бутрымовічаў
Пінск. Пінскі палац быў пабудаваны ў XVIII стагоддзі для вядомага дзяржаўнага дзеяча ВКЛ, старосты Мацея Бутрымовіча. Сімвалічна, што першы камень падмурка нібы заклаў сам Станіслаў Аўгуст Панятоўскі. Пазней палацам валодалі Орды і Скірмунты (дачка Мацея выйшла замуж за Міхася Орду, а яе дачка за Аляксандра Cкірмунта). Некаторы час у палацы жыў славуты мастак і кампазітар Напалеон Орда.
У пачатку ХХ стагоддзя палац адпісалі каталіцкаму біскупству і ён служыў рэзідэнцыяй епіскапа. Пад час Першай сусветнай вайны калекцыі палаца былі разрабаваныя. За савецкімі часамі тут размяшчаліся тыпаграфія, кінатэатр і дом піянераў. У 2009 годзе палац Бутрымовічаў рэстаўравалі, цяпер тут палац шлюбу і музей Палесся.
Палац Катлубаяў
Ястрамбель. У ХІХ стагоддзі вёска перайшла да шляхціца Міхаіла Катлубая (незвычайнае прозвішча звязана з татарскімі каранямі), дзе ўжо яго старэйшы сын Эдвард узвёў палац надзвычай нетыповага выгляду. Апошнім прадстаўніком рода, які валодаў палацам, быў Зыгмунт Катлубай. Як гэта часта бывала, за савецкімі часамі палац спачатку разрабавалі, а пазней зрабілі ў ім дзіцячы інтэрнат, які праіснаваў тут да 1990-х гадоў.
Палац Пузынаў
Грымяча. Палац у стылі позняга класіцызму ў вёсцы Грымяча належаў роду Пузынаў, а ягонае будаўніцтва адносіцца да ХІХ стагоддзя. Яго апошнім уладальнікам быў Юзаф Пузына — выпскнік швейцарскага ўніверсітэта, служачы Міністэрства замежных спраў Польшчы, а таксама даследчык, пісьменнік і мемуарыст. У 1933 годзе Пузына прадаў палац польскім каланістам-перасяленцам. За савецкімі часамі у быдынку працавалі школа і дзіцячы лагер.
Палац Швыкоўскіх
Пружаны. Сядзіба і паркавы ансамбль у Пружанах адносіцца да ХІХ стагоддзя і звязаныя з імём Валенція Швыкоўскага — маршалкам пружанскім. За дапамогу (зброяй, лекамі, грашыма і інш.) удзельнікам паўстання 1863-1864 гадоў, палац быў канфіскаваны ў Швыкоўскага расейскімі ўладамі, а ён сам мусіў эміграваць у Заходнюю Еўропу. Пазней палац змяніў яшчэ некалькі ўладальнікаў.
У ХХ стагоддзі ў палацы размяшчаліся спачатку павятовае староства, генеральскі штаб і інтэрнат афіцэраў, а пасля інтэрнат вушылішча, аграбіастанцыя, дзіцячы садок і стаматалагічная лякарня.
Палац Навіцкіх
Савейкі. Акрамя сядзібы ХІХ стагоддзя, у вёсцы Савейкі захаваліся гаспадарчыя пабудовы і бровар. Уладальнікамі маёнтка з’яўляліся Чапскія, Бенінгсаны, Незабытоўскія, Рдултоўскія, ды Навіцкія (з 1860-х да 1939 года). Да Другой сусветнай вайны ў палацы месціўся музей фаўны (на той час самы вялікі з прыватныхьмузеяў Польшчы).
За савецкімі часамі ў комплексе размяшчаліся шпіталь, летнік, санаторый. Тэрыторыя сядзібы сёння выглядае надзвычай маляўніча і атмасферна: занядбаныя і парослыя раслінамі вялікі палац, аўтэнтычны бровар і мноства савецкіх скульптурных кампазіцый.
Поделиться ссылкой:


title: Сяргей Ціханоўскі: Я буду сядзець столькі, колькі мне дазволіць беларускі народ

maintext:
Тэлеграм-канал «Краіна для жыцця» апублікаваў адказы Сяргея Ціханоўскага на пытанні, якія задалі яму падпісчыкі.
«Я ніколі не цікавіўся палітыкай. У Беларусі яе ніколі не было. Я заўсёды любіў мець зносіны з людзьмі. Нават за мяжой. Мне цікава, што для іх важна, што імі рухае, у чым сэнс іх жыцця. Я ўвесь час думаю, як зрабіць жыццё людзей лепшым, і ў мяне для гэтага ёсць шмат ідэй», — перадае блогер з турмы.
Ён перакананы, што цяпер варта засяродзіцца на тым, што яшчэ трэба зрабіць для перамогі. Сяргей Ціханоўскі зазначае, што каманда яго жонкі Святланы Ціханоўскай зрабіла шмат, але расслабляцца да перамогі яшчэ нельга.
«Лёс сам абраў мяне і Святлану. Зрабіць інакш я проста не мог. Я думаў, што мы альбо пераможам, альбо прайграем. Але тое, што мы можам затрымацца на сярэдзіне, я не меркаваў. Святлана проста вымушана змагацца. Я гэтага не думаў нават у траўні».
Пакуль Сяргей Ціханоўскі не будуе планаў на будучыню, бо становішча яго застаецца няпэўным.
«Я не ведаю, калі апынуся на свабодзе. Я заўсёды казаў, што буду сядзець столькі, колькі мне дазволіць беларускі народ. У мяне шмат ідэй, і я хацеў бы іх увасобіць у жыццё. Але ці будзе ў мяне здароўе, час — невядома. Спачатку мне пісалі, што засталося зусім крыху. Затым — пару месяцаў. Нядаўна чытаў прагноз, што рэжыму застаўся год. Варыянтаў няма: будзем чакаць, пакуль вы зразумееце, што завязванне стужачак і пагрозы ў сацсетках не дапамагаюць. А потым ужо можна будзе падумаць пра палітыку».
Поделиться ссылкой:


title: Генпракуратура: Ціханоўская рыхтавала выбухі і падпалы ў Мінску

maintext:
Генпракуратура Беларусі завяла крымінальную справу за падрыхтоўку акту тэрарызму, паведаміў журналістам генеральны пракурор Андрэй Швед, перадае БелТА.
«Генеральнай пракуратурай на падставе матэрыялаў, прадстаўленых Камітэтам дзяржаўнай бяспекі і МУС, у дачыненні да Ціханоўскай і ўдзельнікаў так званай ініцыятывы BYPOL распачатая крымінальная справа за падрыхтоўку акту тэрарызму арганізаванай групай паводле арт.289 Крымінальнага кодэкса. Названыя асобы некалькі дзён таму спрабавалі зрабіць выбухі і падпалы на тэрыторыі сталіцы і іншых гарадоў. Затрыманы з доказамі злачынства грамадзянін Малейчук ужо даў паказанні пра арганізатараў і ўдзельнікаў тэракту», — распавёў Андрэй Швед.
Нагадаем, што ў пятніцу быў затрыманы 35-гадовы жыхар Піншчыны, які нібыта мусіў па загадзе «кагосьці з «Байпола» здзейсніць тэракты на сметніцы ў Чыжоўцы і на тэрыторыі вайсковай часці ў Печах, піша NN.by.
Як связаны затрыманы Вячаслаў Малейчук, Святлана Ціханоўская і ўдзельнікі BYPOL, ведамствы не тлумачаць.
«Байпол» назваў абвінавачванні хлуснёй і звярнуў увагу, што, наадварот, сама ініцыятыва за некалькі дзён да таго публічна папярэджвала пра падрыхтоўку ўладамі правакацыі з выбухамі.
Поделиться ссылкой:


description: Спектакль “Дракон” паводле знакамітай п'есы Яўгена Шварца для кожнага гледача гучыць па-свойму: як антыфашысцкі памфлет або сацыяльная сатыра, рамантычная

title: Анлайн-зала нескаронага СХТ прадстаўляе спектакль “ДРАКОН”

maintext:
Прэм’ерны паказ адбудзецца 18 сакавіка, а 20.00. Усе сабраныя падчас паказу сродкі будуць перададзены тэатру СХТ на новую пастаноўку "Былы сын" паводле рамана Сашы Філіпенкі.
Спектакль “Дракон” паводле знакамітай п’есы Яўгена Шварца для кожнага гледача гучыць па-свойму: як антыфашысцкі памфлет або сацыяльная сатыра, рамантычная драма або філасофская прыпавесць. Сучасны мастацкі тэатр (СХТ) вызначыў яго жанр як “неказка“, бо з самага пачатку ў сюжэце, героях і дэкарацыях мы назіраем рэальнае, занадта рэальнае жыццё.
Дракон / Цмок кіруе горадам чатырыста гадоў, штогод забіраючы адну прыгожую дзяўчыну. Аднойчы ў горад прыходзіць вандроўны рыцар Ланцэлот. Ён гатовы вызваліць людзей, але жыхары супраць – яны прывыклі да парадку, устаноўленаму цмокам.
Фінал ”Дракона” трагічней, чым пачатак. Забіць Цмока – паўсправы. А вось вярнуць да жыцця душы, скалечаныя крывадушнасцю, хлуснёй і страхам – задача няпростая. І якім будзе фінал залежыць толькі ад нас.
Сучасны мастацкі тэатр (СХТ) адкрыўся ў Мінску ў 2004 годзе і заваяваў сэрцы публікі сваімі яскравымі, гратэскнымі, шчырымі пастаноўкамі на актуальныя тэмы. Але восенню 2020 года, за смелы выступ супраць гвалту ў краіне і некалькі страйкаў, тэатр сутыкнуўся з забаронай на сваю дзейнасць. Спачатку прыйшлося развітацца са сваёй пляцоўкай на малой сцэне КЗ “Мінск”. Затым, за паўгады змяніць яшчэ тры пляцоўкі. Але тэатр не здаецца! Шукае новую пляцоўку і анансаваў новы спектакль – паводле рамана «Былы сын» Сашы Філіпенкі.
Відэаверсія спектакля створана Беларускім фондам культурнай салідарнасці. Прагляд будзе даступны ў анлайн-зале 18 сакавіка, а 20.00.
Поделиться ссылкой:


title: Следчы камітэт перадаў у Генпракуратуру дакументы на экстрадыцыю Святланы Ціханоўскай

maintext:
Следчы камітэт перадаў у Генеральную пракуратуру дакументы на экстрадыцыю Святланы Ціханоўскай.
Ведамства сёння паведаміла, што завершана расследаванне крымінальнай справы ў дачыненні да чатырох давераных асоб Ціханоўскай, піша “Наша Ніва”. Гэтыя абставіны сталі вядомыя падчас расследавання крымінальнай справы ў дачыненні да Сяргея Ціханоўскага і вылучаныя ў асобную вытворчасць.
«Праваахоўнікі атрымалі інфармацыю аб тым, што асобы з найбліжэйшага атачэння Святланы Ціханоўскай рыхтуюцца да масавых беспарадкаў і захопу будынкаў дзяржаўных органаў на тэрыторыі Гомеля [размова пра пачатак жніўня]. Для ажыццяўлення плана апошнія шукалі ахвотных сярод былых вайскоўцаў, супрацоўнікаў органаў унутраных спраў і Міністэрства па надзвычайных сітуацыях. З мэтай прапрацоўкі і падрабязнага планавання сваіх дзеянняў, абвінавачаныя 5 жніўня арганізавалі сустрэчу, на якой прысутнічала, у тым ліку, сама Ціханоўская», — сказана ў паведамленні Следчага камітэта.
Ведамства публікуе відэазапіс: «Згодна з заключэннем фонаскапічнай экспертызы, галасы на відэазапісы належаць абвінавачаным, экс-кандыдату і яе давераным асобам».
«Абвінавачаныя з яе ўдзелам абмяркоўвалі план па арганізацыі масавых беспарадкаў у Гомелі, а таксама захопу будынкаў адміністрацый і выканкамаў, прызначэнні замест кіраўнікоў і старшыняў сваіх асоб.падтрымаўшы план, яна пагадзілася выдаць грашовыя сродкі на закупку электрашокераў, газавых балончыкаў, рацый, мегафонаў, мікрафонаў, іншых прадметаў і гармат, прызначаных для здзяйснення злачынства», — распавялі ў Следчым камітэце.
Асноўных фігурантаў затрымалі з 6 па 8 жніўня. Ім прад’яўленае выстаўлена абвінавачванне па ч. 1 арт. 13, ч. 2 арт. 293 (падрыхтоўка да масавых беспарадкаў) і па ч.1 арт. 13, ч. 1 арт. 292 (падрыхтоўка да захопу будынкаў і збудаванняў) Крымінальнага кодэкса Беларусі. Усе знаходзяцца пад вартай.
У Следчым камітэце таксама заявілі, што Ціханоўская цяпер абвешчаная ў вышук. Адпаведныя дакументы на яе экстрадыцыю перададзеныя ў Генеральную пракуратуру.
Расследаванне крымінальнай справы завершана. Матэрыялы перададзеныя пракурору для накіравання ў суд.
Поделиться ссылкой:


title: Вольга Брыцікава: "Людзі ўсё бачаць і ўсё разумеюць…"

maintext:
Старшыня пярвічнай арганізацыі незалежнага прафсаюза наваполацкага ААТ «Нафтан» распавяла «Народнай Волі» пра сітуацыю на прадпрыемстве і настроі рабочых людзей.
– Я працавала на «Нафтане» з 2004 года і апошнім часам узначальвала аддзел рэалізацыі нафтапрадуктаў, – кажа наша суразмоўца. – На жаль, шматтысячны калектыў не мае радаснай перспектывы.
– Але ж на «Нафтане», напэўна, ледзь не самыя высокія заробкі ў горадзе?
– Так, бо «Нафтан» і «Палімір» – гэта прадпрыемствы, на якіх і трымаецца горад. У лепшыя часы каля тысячы долараў людзі атрымлівалі, хаця, магчыма, і зараз нехта столькі мае. Усё залежыць ад таго, якую пасаду займаеш, ад стажу работы.
Дарэчы, не так даўно генеральны дырэктар агучыў сярэдні заробак на прадпрыемстве – ён складае каля 2 тысяч рублёў.
– Ведаю, што раней вы былі на «Нафтане» сябрам афіцыйнага прафсаюза…
– Так, да 20 жніўня мінулага года я была сябрам «Белхімпрафсаюза». Шчыра кажучы, гэта быў такі неасэнсаваны выбар. Калі ўладкоўваешся на працу, запаўняеш заяву і аўтаматычна ўступаеш у афіцыйны прафсаюз, калі не адмаўляешся ад гэтага. Я не адмаўлялася, бо лічыла, што гэта мне калі і не дапамагае, то не шкодзіць.
– А насамрэч якія «пернікі» мае сябра афіцыйнага прафсаюза?
– Асабіста я да пэўнага часу наогул пра гэта не думала. Згодна з Калектыўнай дамовай, асноўныя выплаты на прадпрыемстве не залежаць ад сяброўства ў прафсаюзе, і гэта норма распаўсюджваецца практычна на ўсіх работнікаў.
Калектыўныя дамовы заключаюцца ад імя прафсаюзаў, і сёння на «Нафтане» прадстаўлены дзве прафсаюзныя арганізацыі – «Белхімпрафсаюз» і Беларускі незалежны прафсаюз. Натуральна, што афіцыйны прафсаюз значна большы по колькасці.
– Як здарылася, што вы пакінулі афіцыйны прафсаюз і ўзначалілі на прадпрыемстве пярвічную арганізацыю Беларускага незалежнага прафсаюза?
– Пярвічка Беларускага незалежнага прафсаюза на «Нафтане» была зарэгістравана ў 2003 годзе. У лепшыя часы яна мела да 1500 сябраў, а ў жніўні мінулага года ў склад пярвічнай арганізацыі ўваходзіла ўсяго 60 дзеючых работнікаў і 80 чалавек з тых, хто ўжо знаходзіцца на пенсіі.
– Чаму такая малая колькасць работнікаў «Нафтана» аддае перавагу незалежнаму прафсаюзу?
– Таму што на людзей аказваецца пастаянны ціск, і многія палічылі за лепшае пакінуць арганізацыю. Ім перашкаджалі рабіць кар’еру, іншым чынам устаўялі палкі ў колы…
Па вялікім рахунку, ціск на незалежныя прафсаюзы быў заўсёды, але гэты працэс таксама ішоў хвалямі. Рэпрэсіі то ўзмацняліся, то была пэўная лібералізацыя. Але сёння большасць рабочых баіцца ўступаць у незалежны прафсаюз, каб не мець дадатковых праблем.
Пасля жнівеньскіх падзей, якія мяне надзвычай узрушылі, мне прапанавалі ўзначаліць пярвічку Беларускага незалежнага прафсаюза ААТ «Нафтан», і я не адмовілася.
Я бачыла пасля выбараў той жах, які пачаў адбывацца ў краіне. Многія людзі, у тым ліку і рабочыя нашага прадпрыемства, пыталіся: «А што, так можна – не ўлічваць падчас выбараў меркаванне народа, які прагаласаваў, не лічыцца з гэтым самым народам?» Таму я ў тыя дні зрабіла свой выбар.
– Што ў жніўні 2020 года адбывалася на «Нафтане»?
– Тое самае, што і ва ўсёй краіне. Была незадаволенасць тым, што людзям плюнулі ў твар падчас выбараў, тым беспрэцэдэнтным гвалтам, які распачаўся ў дачыненні да людзей, якія проста адстойвалі свае правы і свае галасы.
На «Нафтане» рабочыя два разы выходзілі да заводаўпраўлення – 14 і 17 жніўня. Мы прад’явілі адміністрацыі і ўладам патрабаванні работнікаў, якія так і не былі выкананы.
Спачатку кіраўніцтва «Нафтана» спрабавала зрабіць выгляд, што ў краіне наогул нічога не адбылося, а на прадпрыемстве сярод рабочых ўсё ціха і спакойна. Затым яно актывізавалася – на тых працоўных, якія выказалі незадаволенасць дзеяннямі рэжыму, пачаўся ціск.
Трэба адзначыць, што пасля выбараў даволі шмат рабочых пакінулі афіцыйны прафсаюз, і частка з іх уступіла ў незалежны. Тады колькасць сябраў незалежнага прафсаюза павялічылася амаль у дзесяць разоў – з 60 да 550. Праўда, праз нейкі час 120 чалавек выйшлі з нашага прафсаюза. Не вытрымалі ціску, які пачаўся. І ён, дарэчы, не спыняецца да гэтага часу. Таму на сёння колькасць сябраў незалежнага прафсаюза зменшылася да 430 чалавек.
– А колькі «нафтанаўцаў» пачалі страйкаваць?
– Сёння такіх налічваецца каля 30 чалавек. Хаця наш прафсаюз да страйку ніякага дачынення не мае – людзі самі робяць свой выбар.
– У вашай пярвічкі ёсць свой офіс на прадпрыемстве?
– На жаль, няма, хаця «Белхімпрафсаюз» мае допуск на прадпрыемства. Пасля таго як у снежні мяне звольнілі з «Нафтана», пропуск мне не даюць, і я не магу сустрэцца з рабочымі непасрэдна на прадпрыемстве. І гэта вельмі перашкаджае справе, бо не можам сустрэцца з працоўным калектывам, пагутарыць з начальнікамі структурных падраздзяленняў.
Хаця ў горадзе офіс маем – у памяшканні, якое належыць ААТ «Нафтан», арандуем два пакоі.
– Якую дапамогу вы аказваеце рабочым – сябрам незалежнага прафсаюза? І ці можаце вы ім рэальна дапамагчы?
– Па-першае, мы прадастаўляем людзям магчымасць знайсці аднадумцаў – тых, хто гатовы выказваць сваё меркаванне і абараняць адзін аднаго.
І, натуральна, спрабуем супрацьдзейнічаць жаданню адміністрацыі выціснуць з прадпрыемства «ненадзейных». Удзельнічаем у разглядах судовых спрэчак, бо людзям выносяць часам абсалютна незразумелыя дысцыплінарныя спагнанні.
Ёсць таксама, як мы лічым, несправядлівае размеркаванне прэмій, бо з гэтага працэсу выключаюць сябраў Беларускага незалежнага прафсаюза. Таму пытанняў шмат – імі і займаемся.
– Якім чынам ціснуць на рабочых?
– Робяць усё, каб чалавек выйшаў з незалежнага прафсаюза. Практычна з кожным нашым сябрам прайшлі такія гутаркі. Недвухсэнсоўна даюць зразумець, што ў адваротным выпадку чалавек можа не здаць экзамен на допуск да самастойнай працы, могуць не працягнуць кантракт і гэтак далей. Некаторых выключылі з рэестра кіруючых кадраў, камусьці зрэзалі прэмію за высокае прафесійнае майстэрства. Служба бяспекі таксама праверыла сябраў незалежнага прафсаюза ў плане выканання працоўнай дысцыпліны. Ідзе сапраўдная масіраваная атака.
– Якія зараз настроі ў працоўных на прадпрыемстве?
– Мяркую, такія ж самыя, як і на астатніх заводах. Людзі ўсё бачаць і разумеюць, але маўчаць, таму што баяцца згубіць працу. Тым больш што ў такіх невялкіх гарадках, як Наваполацк, даволі складана знайсці іншую з добрым заробкам. Тут жа ўсе адзін аднаго ведаюць.
Таму нехта становіцца больш рашучым, а іншыя проста пайшлі ў цень. Не ўсе гатовы бегаць па барыкадах, калі патрэбна карміць сям’ю.
– На сабе вы нейкі ціск таксама адчуваеце?
– Мяне ўжо звольнілі. 17 жніўня мы збіралі подпісы з патрабаваннямі да ўлад і адміністрацыі «Нафтана», а 20 жніўня я лічыла гэтыя подпісы. Мне паабяцалі, што ў гэты дзень я буду вольная ад працы. Але ў выніку залічылі прагул, аб’явілі першую за ўвесь час працы вымову, а ў снежні звольнілі.
Таму зараз наймальнік на мяне націснуць не можа. Іншая справа, што кіраўніцтва «Нафтана» спрабуе ўхіліцца ад узаемадзеяння з нашым прафсаюзам. Многія нашы звароты заканчваюцца простымі адпіскамі. І пастаянна адчуваюцца перашкоды на шляху працы. Вось у гэтым плане адчуваецца ціск.
– Не спрабавалі абмеркаваць гэтыя пытанні з генеральным дырэктарам «Нафтана»?
– Пачынаючы са студзеня ўсе мае спробы сустрэцца з ім ні да чога не прывялі. Звярталася пісьмова, прасіла выдаць мне пропуск, але вынік нулявы. Хацела запісацца на прыём, але сустрэча не адбылася. Мне паведамілі, што генеральны дырэктар Андрэй Сойка з’ехаў у камандзіроўку, а пра наступную сустрэчу паведамяць дадаткова. Чакаю…
– Не спрабавалі знайсці новае месца працы?
– На гэты момант я ўзначальваю пярвічную арганізацыю Беларускага незалежнага прафсаюза на ААТ «Нафтан» і знаходжуся на вызваленай выбарнай пасадзе.
Пакуль жыве прафсаюз і людзі мне давяраюць, я не магу шукаць іншую працу.
Публікацыя – з № 20 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: Напярэдадні Дня Волі Святлана Ціханоўская запісала зварот да беларусаў. Яна нагадала, што дзень 25 сакавіка "ўсяляк спрабавалі выразаць з падручнікаў і

title: Святлана Ціханоўская звярнулася да беларусаў напярэдадні Дня Волі

maintext:
Напярэдадні Дня Волі Святлана Ціханоўская запісала зварот да беларусаў. Яна нагадала, што дзень 25 сакавіка “ўсяляк спрабавалі выразаць з падручнікаў і выкрасліць з нашай гісторыі, але ён застаецца Днём Волі, днём нашай незалежнасці”.
“Мы нагадаем сабе, што не згодныя далей скочвацца ў прорву крызісу. Нагадаем сваім дзецям, што зробім усё, каб яны былі ў бяспецы дома. Нагадаем нашым суграмадзянам у дзяржапараце і сілавых структурах, урадзе і мясцовых органах улады, што яны прысягалі народу. Нагадаем, што не можам быць абыякавымі, калі хтосьці пагражае нашай незалежнасці”, — цытуе Святлану Ціханоўскую “Еўрарадыё”.
Яна таксама адзначыла, што беларусы не памянялі сваё рашэнне, калі паўгода таму адмовіліся цярпець дзейную ўладу.
“Час вярнуць сваё. І зрабіць гэта можа толькі народ”, — адзначыла Святлана Ціханоўская. Толькі беларускі народ, падкрэсліла яна, мае права вырашаць лёс Рэспублікі Беларусь.
Першыя заяўкі на правядзенне масавых мерапрыемстваў з нагоды Дня Волі ўжо сталі паступаць. Напярэдадні магілёўскі рэсурс 6tv.by паведаміў, што ў гарвыканкам накіраваная заяўка аб правядзенні 25 сакавіка ў абласным цэнтры мітынгу.
Заяўнікам выступіў рабочы аднаго з магілёўскіх заводаў. Ён мяркуе, што ў акцыі возьме ўдзел да 900 чалавек. Фінансаванне мяркуецца за кошт сродкаў арганізатара і ахвяраванняў сябраў Аб’яднанай грамадзянскай партыі (АГП).
Поделиться ссылкой:


description: У прыватным доме вядомага музыкі, а таксама ў кватэры ягоных бацькоў адбываюцца ператрусы. Як стала вядома праваабаронцам, нейкі Дзяркач напісаў данос на

maintext:
У музыкі і саліста гурта Amaroka адбываецца ператрус
Як паведамляе праваабарончы цэнтр "Вясна", у сераду 17 сакавіка, з раніцы, фіксуюцца факты палітычнага пераследу ў Беларусі. Так, з ператрусам прыйшлі да саліста гурта Amaroka і аўтарэстаўратара Змітра Афанасенкі.


title: Лукашэнка завяршыў замену ключавых фігур сілавога блока

maintext:
Завяршылася замена ключавых фігур сілавога блока з пачатку палітычнага крызісу. Адным з апошніх пасады пазбавіўся кіраўнік Следчага камітэту Іван Наскевіч. Пра што сведчаць перастаноўкі?
Зьвяртае на сябе ўвагу, што практычна ўсе кіраўнікі іншых міністэрстваў і ведамстваў пасьля зьмены ўраду ў чэрвені мінулага году працуюць па-ранейшаму, ніхто іх не чапае. І наадварот, кіраўнікоў фактычна ўсіх сілавых структураў Лукашэнка памяняў.
Нагадаю, пасьля 9 жніўня 2020 году двойчы мяняўся дзяржсакратар Рады бясьпекі, памяняліся старшыня КДБ, старшыня Камітэту дзяржкантролю, міністар унутраных спраў, генэральны пракурор, старшыня Мытнага камітэту, старшыня Дзяржкамітэту судовых экспэртыз.
Усё гэта азначае, што ў сілавых ведамствах далёка ня ўсё так, як хацелася б Лукашэнку, там адбываюцца нейкія працэсы браджэньня. Лукашэнка сумняваецца ў іхнай ляяльнасьці, таму ліхаманкава тасуе.
Звальненьне Івана Наскевіча з пасады старшыні Сьледчага камітэту (СК) была прадказальным. Бо, паводле рознай кулюарнай інфармацыі, гэтая структура, як выявілася, самая неляяльная Лукашэнку. Па дадзеных iSANS (міжнародная ініцыятыва экспэртаў з розных краін), толькі ў цэнтральным апараце Сьледчага камітэту звольнілі 40 асобаў, якія падчас выбарчай кампаніі аддалі свае подпісы ў падтрымку альтэрнатыўных кандыдатаў на прэзыдэнцкіх выбарах. Два аддзелы цэнтральнага апарату СК засталіся ў выніку практычна без супрацоўнікаў. Таму нават дзіўна, што Іван Наскевіч дасюль даседзеў на сваёй пасадзе.
Зусім не выпадкова, што новым старшынём Сьледчага камітэту Беларусі Лукашэнка прызначыў Дзьмітрыя Гару, які 26 гадоў служыў у КДБ. Генэралы Камітэту дзяржбясьпекі ўсё часьцей вылучаюцца на ключавыя пасады ў дзяржаве. Мусіць, таму, што яны кіруюцца прынцыпам, сфармуляваным Лукашэнкам: часам не да законаў.
Зьвяртае на сябе ўвагу, што новым міністрам у надзвычайных сытуацыях стаў былы кіраўнік міліцыі Горадзенскага аблвыканкаму Вадзім Сіняўскі. То бок чалавек не з структуры МНС, а зь іншага сілавога ведамства. Ці не дзеля таго, каб МНС было больш «заточана» на барацьбу не з пажарамі, а з пратэстамі?.
Поделиться ссылкой:


title: Без БНР не было б БССР - свята незалежнасці ў Гомелі

maintext:
25 сакавіка ўранку многія жыхары Гомеля знайшлі ў сваіх паштовых скрынях ці то птушачкі, ці то мытылькі з бел-чырвона-белымі крыламі – сімвалы свабоды і незалежнасці. Хто іх распаўсюдзіў, высветліць не ўдалося.
У гэты ж дзень увечары ў грамадска-палітычным цэнтры Гомеля прайшла святочная вечарына, прысвечаная 103-й гадавіне абвяшчэння незалежнасці БНР.
Як зазначыў ва ўступным слове ініцыятар імпрэзы, старэйшы грамадскі актывіст і палітык Уладзімір Кацора, Беларуская Народная Рэспубліка стала заўважнай старонкай нашай гісторыі, дзякуючы якой праз гады Беларусь атрымала незалежнасць, не засталася шасцю абласцямі-губернямі ў складзе іншай краіны.
Сцэнар вечарыны крыху змяніўся і не адпавядаў першапачатковай задуме. Гісторык-краязнаўца Валянціна Лебедзева з прычыны хваробы на COVID-19 не змагла прадставіць напісаную ёй кнігу пра Мітрафана Доўнар-Запольскага. Мітрафан Віктаравіч, які нарадзіўся ў Рэчыцы, займаўся даследаваннем вытокаў і станаўлення беларускай дзяржаўнасці, нацыянальнай і культурнай самабытнасці беларускага народа, а таксама быў адным з арганізатараў гандлю паміж УНБ і БНР праз Беларускую гандлёвую палату, праўда, на падставе бартэру.
Гісторык з Лоева Мікалай Анісавец прэзентаваў сваю кніжку пра Яўсея Канчара пад назовам “Архітэктар беларускай дзяржаўнасці”. Ураджэнец вёскі Сяўкі, што на Гомельшчыне, які сам пра сябе пісаў, што яго “ўсяленская нацыянальнасць – пралетарый”, меўся ствараць нацыянальную рэспубліку, якая знаходзілася б у складзе Расіі. Канчар як “абласнік” нават грошы прывез з Саўнаркама на правядзенне І Усебеларускага з’езда. Гэты прадстаўнічы форум прызнаў права беларускага народа на самавызначэнне і дэмакратычную форму праўлення, але быў разагнаны бальшавікамі на чале з начальнікам мінскага гарнізона Мікалаем Крывашэіным пры падтрымцы галоўнакамандуючага Заходнім фронтам Аляксандра Мяснікова (Мяснікяна).
21 лютага 1918 года, незадоўга да акупацыі Мінска немцамі, 1-й Статутнай граматай Выканкам Рады Усебеларускага з’езда абвясціў сябе ўладаю ў краі і стварыў Народны сакратарыят (урад). І ўжо 25 сакавіка, ва ўмовах немецкай акупацыі, 3-й Статутнай граматай Беларусь была абвешчана незалежнай і свабоднай дзяржавай.
Падчас дыскусіі, якая адбылася пасля прэзентацыі кнігі, доктар гістарычных навук, прафесар ГДУ імя Францішка Скарыны Рыгор Лазько зазначыў, што беларуская нацыянальная эліта дзейнічала ў той час у рэчышчы еўрапейскага руху за права нацыі на самавызначэнне. Знаходзячыся ў страшэнных геапалітычных цісках, адданыя сыны нашай Балькаўшчыны не прамаўчалі, заявілі пра сваё бачанне беларускай будучыні як свабоднай дзяржавы. Бальшавікі заўважылі гэтую тэндэнцыю ў еўрапейскіх народаў і ў пэўным сэнсе спекулявалі ёй у межах сваёй разваліўшайся імперыі. Без БНР не было б і БССР.
Што да Яўсея Канчара, то, на думку прафесара Лазько, ролю яго ў станаўленні беларускай дзяржаўнасці аўтар кніжкі “Архітэктар беларускай дзяржаўнасці” значна перабольшыў.
Прысутныя на вечарыне цікавіліся і стаўленнем навукоўца да бел-чырвона-белага сцяга, які, нібы Фенікс з попелу, паўстаў падчас мінулагодніх пратэстаў супраць фальсіфікацыі вынікаў прэзідэнцкіх выбараў.
“Гісторыя зрабіла нам цудоўны падарунак – пакінула бел-чырвона-белы нацыянальны сцяг. І замест таго, каб скіраваць энергію на стваральную працу, цяперашняя ўлада распачала барацьбу з гэтым сцягам”, – зазначыў прафесар Лазько.
Удзельнікі вечарыны змаглі атрымаць і раней надрукаваныя грамадскай выдавецкай групай кніжкі: ”Пакліканая Свабодай. Нарысы жыцця і дзейнасці Палуты Бадуновай” і “Адысея капітана БНР”.
А яшчэ – разам праспявалі паўстанцкую песню часоў БНР, дзе ёсць і такія словы:
У гушчарах, затканых iмглою,
Шэрым змрокам, на золку зару
Ахвяруем табе мы сабою
Кожны дзень, кожны час, Беларусь!
Поделиться ссылкой:


title: Адлучэнне ад універсітэта

maintext:
Гісторыя звальнення «пратэстнага» выкладчыка
Асоба ў горадзе У Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту на факультэце прамысловага і грамадзянскага будаўніцтва Яўген Малікаў выкладаў гісторыю архітэктуры 16 гадоў. Карэнны гамяльчанін, паводле першай адукацыі гісторык – скончыў Гомельскі ўніверсітэт імя Францішка Скарыны. Потым вучыўся ў аспірантуры Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя К.Крапівы па спецыяльнасці
«Выяўленчае і дэкаратыўнапрыкладное мастацтва і архітэктура», абараніў на такую ж тэму кандыдацкую дысертацыю, выдаў манаграфію.
Яўген Малікаў – прыкметная асоба ў горадзе. Ён быў у шэрагах абаронцаў унікальнай драўлянай забудовы Гомеля, ашчаднага стаўлення да палацава-паркавай тэрыторыі, выступаў разам з іншымі гараджанамі за ўшанаванне памяці ахвяр сталінскіх рэпрэсій у Шчакатоўскім і Бутулінскім лясах паабапал Чарнігаўскай шашы. Ва ўніверсітэце выкладчык кіраваў студэнцкім навуковым таварыствам гісторыі архітэктуры і краязнаўства імя Станіслава Шабунеўскага, выбітнага гомельскага архітэктара, які загінуў у гады сталінскіх рэпрэсій. 19 лістапада мінулага года Малікава звольнілі, як напісана ў загадзе рэктара ўніверсітэта Юрыя Кулажанкі, «у сувязі са здзяйсненнем амаральнага ўчынку, несумяшчальнага з працягам дадзенай працы, п.3 арт.47 Працоўнага кодэкса».
Трыумвірат у сярэдзіне семестра
Дык які «амаральны ўчынак» здзейсніў дацэнт кафедры архітэктуры і будаўніцтва Яўген Малікаў, што яго неабходна было звальняць з універсітэта ў сярэдзіне семестра?
Сам Яўген спачатку розуму не мог дабраць. 11 верасня яго затрымала міліцыя паблізу дома, калі ён вяртаўся з тэхнічнага ўніверсітэта імя Сухога, дзе падтрымаў калег, якія ладзілі пікет супраць фальсіфікацыі вынікаў прэзідэнцкіх выбараў і гвалту з боку сілавікоў.
Трое сутак выкладчык сядзеў, што называецца, без суда і следства ў ізалятары, а 14 верасня суд пакараў яго пяцісутачным арыштам за ўдзел у акцыі пратэсту 6 верасня. Паказальна, што на чарговым пратэстным маршы, што праходзіў у Гомелі, былі плакаты ў падтрымку мастацтвазнаўца і гісторыка Яўгена Малікава. Апроч таго, у дзень суда некалькі дзясяткаў студэнтаў БелДУТ правялі пікет салідарнасці са сваім выкладчыкам, які адбываў суткі ў ізалятары.
Удзел у пратэстнай акцыі і стаўся тым «амаральным учынкам», пакладзеным у аснову загаду на звальненне.
17 верасня, калі Малікаў пасля ізалятара выйшаў на працу, яго выклікаў да сябе рэктар Кулажанка. У прысутнасці двух прарэктараў, Юрыя Самадума і Галіны Чаянковай, адбылася працяглая, але досыць карэктная размова пра затрыманне і адміністрацыйны арышт. Калі ўсе дзіды і стрэлы былі паламаны, рэктар запытаўся ў выкладчыка, як ён мае намер надалей будаваць свае адносіны з універсітэтам.
«Калі вы лічыце, што адміністрацыйны арышт – гэта прагул, звальняйце. Калі не, я гатоў ісці на лекцыю», – адказваў Малікаў.
Пярэчанняў не было, і Яўген адправіўся на кафедру выконваць абавязкі дацэнта. Яму здавалася, што на гэтым прэтэнзіі рэктарата з прычыны яго ўдзелу ў акцыях пратэсту скончыліся.
«Выстаўлю адзін вус»
Зацішша цягнулася амаль два месяцы. Яўген працягваў выкладаць студэнтам гісторыю архітэктуры, куратарстваваць у групе трэцякурснікаў, будучых архітэктараў. І тут на выкладчыка наваліўся кавід, хатняя самаізаляцыя, а дома, як на бяду, заставаўся няскончаны майстрамі рамонт ды іншыя побытавыя клопаты.
Падчас хваробы і каранціну ў 42-гадовага выкладчыка адраслі барада і вусы. Бараду Яўген пагаліў, а вусы пакінуў і нават зрабіў сэлфі. Свой новы імідж выкладчык дапоўніў каментарыем у Facebook: «Я вось думаю: калі нашы мясцовыя аграфеадалы баяцца не законаў, а чувака з вусамі, можна мне і пакінуць гэтыя вусы – буду апанентаў пужаць імі, як таракан. Прыспушчу маску, выстаўлю адзін вус вонкі і грозна выдам: «Шо вы сказалі???».
Разважанні Малікава закранулі «рабаўладальнікаў», «цяжкую артылерыю» 1930-х гадоў ды некаторыя іншыя гістарычныя моманты. Допіс у Facebook праз нейкі тыдзень заўважылі ва ўніверсітэце і ўспрынялі як спробу дыскрэдытацыі. Прынамсі, загадчык кафедры «Архітэктура і будаўніцтва» прафесар Ігар Малкоў напісаў дакладную, у якой абвінаваціў Малікава ў «хамстве, грубасці і паклёпе ў дачыненні службовых асоб універсітэта».
Дэкан факультэта прамысловага і грамадзянскага будаўніцтва Анатоль Ташкінаў у сваёй дакладной на падставе суб’ектыўных меркаванняў успрыняў пост выкладчыка ў сацыяльнай сетцы як «паклёпніцкі матэрыял, які ў грубай і абразлівай форме ганьбіць кіраўніцтва кафедры, факультэта і ўніверсітэта, называючы іх рабаўладальнікамі і аграфеадаламі. Загадчыка кафедры прафесара, доктара архітэктуры Малкова І.Г. ён яшчэ называе «цяжкай артылерыяй», праўда, яшчэ даваеннай, 1930-х гадоў выпуску, закліканага (паводле допісу) для «канчатковага вырашэння праблемы з Малікавым».
Ляцелі на адрас выкладчыка і «снарады» значна большага калібру: «…у паўсядзённай педагагічнай рабоце адсутнасць палажэнняў дзяржаўнай ідэалагічнай дактрыны, у аснове якой мір і спакой, і прамая падтрымка студэнтаў, што сеюць у розумах іншых збянтэжанасць і беспарадкі».
11 лістапада рэктар БелДУТ вынес Малікаву вымову, як сказана ў загадзе №292л, «за парушэнне п.29 Правілаў унутранага працоўнага распарадку, што выразілася ў незахаванні маральных і этычных норм у частцы моўнай дысцыпліны пры размяшчэнні 30.10.20 інфармацыйнага паведамлення ў сацыяльнай сетцы».
Падобна, што гэта наогул першая ў Беларусі вымова, зробленая выкладчыку за пост на яго старонцы ў сацыяльнай сетцы.
Грозны ліст
Выпадкова ці не, але ўжо на наступны дзень ва ўніверсітэце быў зарэгістраваны ліст з Чыгуначнага РАУС за подпісам намесніка начальніка Віктара Сцепаненкі – ён інфармуе, што выкладчык Малікаў браў удзел у несанкцыянаваным мерапрыемстве, чым парушыў артыкул 23.34 КаАП. У катэгарычнай форме намеснік начальніка патрабаваў разгледзець факт здзяйснення выкладчыкам правапарушэння на сходзе калектыву, патлумачыць яму патрабаванне заканадаўства, якое вызначае парадак правядзення масавых мерапрыемстваў, а таксама растлумачыць адказнасць паводле артыкулаў 17.1, 23.4, 23.34 КаАП. Трэці пункт у лісце: цягам месяца пісьмова праінфармаваць аддзел міліцыі наконт прынятых мер.
У вышэйшай навучальнай установе адказырнулі. Ужо 17 лістапада рэктар Юрый Кулажанка падпісаў загад №701к – звольніць з універсітэта Яўгена Малікава з 19 лістапада «ў сувязі са здзяйсненнем амаральнага ўчынку, несумяшчальнанага з працягам дадзенай працы, п.3 арт.47 Працоўнага кодэкса». Выкладчыку не далі нават дапрацаваць апошнія два дні, асцерагаючыся яго мажлівага негатыўнага ўплыву на выхаваўчы працэс са студэнтамі.
З «партызанаў» – у суд
Праз дзесяць дзён пасля звальнення Малікава прызвалі на вайсковыя зборы. Ён нават пажартаваў: «Арышт у ізалятары замянілі на 25 сутак збораў». Але дзіва дзіўнае: вайсковыя зборы ў 42-гадовага кандыдата мастацтвазнаўства цягнуліся ўсяго адзін дзень. У вайсковай часці асцерагаліся «партызан», якія бралі ўдзел у акцыях пратэсту.
Вярнуўшыся дадому, Яўген падрыхтаваў іск у суд, у якім абскардзіў сваё звальненне з працы паводле «амаралкі». Заадно выкладчык аспрэчваў і рашэнне камісіі па працоўных спрэчках – яна адмовілася на яго заяву скасаваць загад рэктара №292л на вымову «за парушэнне п.29 Правілаў унутранага працоўнага распарадку». Прасцей кажучы, той самы загад на вымову за допіс у Facebook. Апроч таго, звольнены выкладчык патрабаваў аплату за вымушаны прагул і кампенсацыю маральнай шкоды ў памеры адной тысячы рублёў.
«Я асабіста перакананы, – зазначаў адразу пасля падачы заявы ў суд выкладчык Малікаў, – што ў дадзенай судовай спрэчцы законнасць цалкам на маім баку. Але хто ж яго ведае, як яно там, у судзе, пойдзе, якія дадатковыя «контраргументы» выставіць супрацьлеглы бок». І дадаваў пры гэтым, што ў Беларусі «часам і нямыя лозунгі крычаць, і бязрукія ў далоні пляскаюць».
Мараль і права
Іск звольненага выкладчыка разглядаў суд Чыгуначнага раёна Гомеля. Адказчыкі па даверанасці – начальніца арганізацыйнага аддзела і юрыдычнай работы БелДУТ Алена Кавалёва і прарэктар па вучэбнай працы Мікалай Казакоў – прэтэнзіі выкладчыка да кіраўніцтва ўніверсітэта не прызналі.
Прарэктар Казакоў, адказны ва ўніверсітэце за адукацыйны працэс, у размове з журналістам «Народнай Волі» адмаўляў звальненне выкладчыка з ідэалагічных прычын ды дзеля перастрахоўкі. Раіў слухаць, што будзе гаварыцца ў судзе.
Адбыліся чатыры пасяджэнні суда. У якасці сведак былі дапытаны кіраўнікі аддзела кадраў, кафедры архітэктуры і будаўніцтва, дэканата прамысловага і грамадзянскага будаўніцтва, члены прафкама ды некаторых іншых структур вышэйшай навучальнай установы.
У прыватнасці, Алена Кавалёва тлумачыла ў судзе, што Малікаў дапусціў парушэнне працоўнай дысцыпліцы «шляхам размяшчэння ў сацыяльнай сетцы інфармацыйнага паведамлення, якое ўтрымлівае выказванні, што выражаюць непавагу да ўніверсітэта ў цэлым, а таксама палітычныя перакананні, погляды адносна Беларусі з выкарыстаннем двухсэнсоўных, неадназначных выразаў». Усё гэта даступна шырокай публіцы, у тым ліку і студэнтам. Выкладчыкі ж, маўляў, мусяць падаваць прыклад не толькі ў сценах універсітэта, яны наогул «не павіненны дапускаць дзеянняў на публічнае абмеркаванне ўніверсітэта». Трэба дбаць пра імідж навучальнай установы, аўтарытэт педработніка, заяўлялі прадстаўнікі ўніверсітэта на судзе. Таго патрабуе і Кодэкс аб адукацыі.
Выкладчык Малікаў не пярэчыў згаданым пастулатам, але здзіўляўся: а пры чым тут зроблены ў непрацоўны час пост у Facebook, дзе няма ні імёнаў, ні празвішчаў, ні назвы ўстановы? Няма нават слова «ўніверсітэт».
Дысцыплінарная адказнасць, паводле працоўнага заканадаўства, наступае за «супрацьпраўнае, вінаватае невыкананне альбо неналежнае выкананне работнікам сваіх працоўных абавязкаў». Таму Малікаў і здзіўляўся: якія такія працоўныя абавязкі ён выконваў, седзячы ўвечары 30 кастрычніка ў сябе дома, калі пісаў пост? Допіс ў сацыяльнай сетцы ніяк не падпадае пад парушэнне працоўнай дысцыпліны.
Дык ён жа калег абразіў, назваў іх «рабаўладальнікамі», «аграфеадаламі»! – абураліся прадстаўнікі ўніверсітэта.
Непасрэдны кіраўнік звольненага выкладчыка загадчык кафедры, доктар архітэктуры Ігар Малкоў, выступаючы ў судзе, заявіў: «Я фігурую ў допісе ў якасці «артылерыі 30-х гадоў». З гадамі вы (Малікаў) угадалі. Канечне, для мяне гэта абразліва. Тое, што выкладваецца ў інтэрнэце, – гэта лухта для людзей такога ўзроўню (прафесар абазначыў рукой невысока ад падлогі)».
85-гадовы загадчык кафедры ўдзельнічаў у камісіі, якая вызначала, што ўчынкі выкладчыка Малікава амаральныя і яго трэба звольніць. Ісцец і запытаўся ў сведкі, якія ж дзеянні той лічыць амаральнымі.
– Яўген Раманавіч, мы колькі з табой гаварылі! – наўпрост звярнуўся загадчык да звольненага калегі. – Калектыў кафедры – 48 чалавек, ты заўсёды быў сам па сабе. Якая мараль? Хоць бы тое, што ты не праводзіў палітыку дзяржавы, якую патрабуюць ад кожнага выкладчыка.
– Што менавіта амаральнага ў маім учынку? – прасіў удакладніць Малікаў.
– Я пра гэту класіфікацыю не скажу, не ведаю, – адказаў прафесар Малкоў.
Тут дарэчы заўважыць, што выкліканы ў суд эксперт, кандыдат філалагічных навук, дацэнт Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Францішка Скарыны Святлана Вяргеенка, абвергла наяўнасць парушэння маральных і этычных нормаў у інтэрнэтным допісе Малікава з пункту гледжання моўнай дысцыпліны – у ім няма «лексічных адзінак, якія абражалі б гонар альбо годнасць хоць кагосьці». Тэкст нейтральны, словы літаратурныя. Няма ў паведамленні выкладчыка і «слоў, якія нейкім чынам дыскрэдытавалі б Беларусь», пра што пыталіся ў судзе адказчыкі з БелДУТ. Спецыяліст убачыла ў допісе меркаванне чалавека, так ці інакш звязанага з гісторыяй. А за меркаванне заканадаўства не прадугледжвае пакарання.
«Рабаўладальнікі» і верш на дзвярах аўто
– Правілы моўнай дысцыпліны прымяняюцца (выкладчыкі абавязаны іх захоўваць) не толькі ў працоўны час, не толькі на занятках. Ёсць яшчэ другая палова дня. А ці можа моўная дысцыпліна ўтрымліваць немаральныя формы? Узяць тэкст – прыгожы, каліграфічны, прыкладам, верш Якуба Коласа, напісаны на дзвярах чужой машыны, на сцяне ўніверсітэта. Ці можна казаць, што гэта невыкананне моўнай дысцыпліны? – задаваў пытанне спецыялісту-філолагу прарэктар БелДУТ Мікалай Казакоў.
– Гэта сфера юрыспрудэнцыі, паколькі нанесена шкода машыне, сцяне… А моўная дысцыпліна не можа разглядацца як парушэнне этыкі, яна – дысцыпліна, – тлумачыла Святлана Вяргеенка.
– Проба пяра (Малікаву) удалася – пэўна, трыста людзей пачыталі, а цяпер ужо, можа, і тысяча. Таму тэрмін «суб’ектыўна» я ўжо выкарыстоўваць не магу. Два паважаныя чалавекі допіс дацэнта Малікава лічаць абразлівым, – разважаў прарэктар.
– Гэта іх асабістае меркаванне… Кожны чалавек у сілу сваёй пісьменнасці можа інтэрпрэтаваць тэкст так, як яму намысліцца, – заўважыла Вяргеенка.
– «Рабаўладальнікі» – гэта гістарычны тэрмін, але ў яго ёсць пэўны негатыўны сэнс. Наймальнік, загадчык кафедры, непасрэдны кіраўнік, чытаючы гэты тэкст і ведаючы, што ў іх канфліктныя дачыненні, маглі ўспрыняць на сябе гэты тэкст? – пацікавілася ў сваю чаргу прадстаўніца пракуратуры, якая ўдзельнічала ў працэсе.
– Калі наймальнік лічыць сябе рабаўладальнікам, то мог, – быў адказ спецыяліста-філолага.
Дэкан факультэта ПГБ Анатоль Ташкінаў, якога суд таксама апытваў у якасці сведкі, перакананы, што допіс выкладчыка наконт «рабаўладальнікаў» і «аграфеадалаў» недарэчны і датычны кіраўніцтва і кафедры, і ўніверсітэта – сам ён на той час быў на бальнічным. А падставай для іранічнага паста сталася дакладная запіска загадчыка кафедры пра хібы ў выкладчыцкай дзейнасці Малікава – і стэнд ён не аформіў, і метадычны дапаможнік не выдаў, і публікацый па прадмеце ў яго бракуе.
Аднак амаральным учынкам, з прычыны якога дэкан Ташкінаў даў згоду на звальненне Яўгена Малікава, стаўся ўдзел апошняга ў пратэстнай акцыі, за што міліцыя праз суд пакарала выкладчыка ў верасні адміністрацыйным арыштам.
– Любы выкладчык нашага ўніверсітэта, вольна ці нявольна, прыклад для студэнтаў, іхніх паводзін… Удзел у несанкцыянаваным мерапрыемстве лёг у аснову таго, што я даў згоду на звальненне Малікава з працы за амаральны ўчынак, – сведчыў дэкан.
– Вы падпісалі акт, у якім гаворыцца, што факт прыцягнення Малікава да адміністрацыйнай адназнасці з’яўляецца амаральным учынкам. Не ўдзел у акцыі пратэсту, а факт прыцягнення да адказнасці? – пытаўся ісцец.
– А я не бачу тут прынцыповай розніцы, – быў адказ.
– А ці ёсць розніца паміж супрацьпраўным і амаральным паступкам? – пацікавіўся Малікаў.
– Ёсць розныя правапарушэнні. Напрыклад, на чырвонае святло няўмысна праехаў. Але іншая справа, калі дэманстратыўна, не адчуваючы сваёй адказнасці за студэнтаў, для якіх вы з’яўляецеся прыкладам. І ў многім не таму, што вы валодаеце нейкімі асабістымі і прафесійнымі якасцямі, а таму, што вы з’яўляецеся выкладчыкам універсітэта і ганьбіце яго, – даваў водпаведзь дэкан Ташкінаў, паставіўшы, так бы мовіць, вагон наперадзе паравоза.
І ўжо на пытанне прарэктара Казакова, адказчыка па справе, дадаваў, што ў «адукацыйным працэсе выхаванне займае не менш за 50 працэнтаў ад навучання».
«Паводзіны… пад лупОй»
Да такіх жа прапорцый схілялася і сведка па справе, прарэктар па выхаваўчай працы ўніверсітэта транспарту Галіна Чаянкова, называючы выхаваўчую функцыю выкладчыка адной з галоўных. І працягвала, звяртаючыся да Малікава:
– Вашы паводзіны – яны заўсёды знаходзяцца пад лупОй (вымаўлена з націскам на апошнім складзе. – Аўт.). І не толькі вашы, але і мае, і ўсіх тых выкладчыкаў, якія працуюць. Сярод разнастайных метадаў выхавання, што прымяняюцца да студэнтаў, асабісты прыклад выкладчыка іграе вялікую ролю. Вы як выкладчык і куратар павінны падаваць прыклад сваім студэнтам, павінны выхоўваць, праводзіць з імі работу з пункту гледжання прафілактыкі няўдзелу, дакладней недапушчэння хоць якіх правапарушэнняў і злачынстваў. Павінны выхоўваць іншыя грамадзянскія якасці, павінны выхоўваць ў іх мараль і гэтак далей і таму падобнае.
Як ісцец Яўген Малікаў запытаўся ў Галіны Міхайлаўны, у чым жа выявілася «амаральнасць» яго ўчынку.
– Калі выкладчык выходзіць, скажам так, на несанкцыянаванае мерапрыемства з кракадзілам і адпаведным надпісам, то гэта як? Гэта ўласціва выкладчыку БелДУТ? Вы, калі ішлі, вы думалі пра гонар, імідж універсітэта? Мяркую, што не. Супрацьпраўны ўчынак для выкладчыка – гэта ўжо амаральны ўчынак.
Чаянкова заявіла таксама, што і з пасады намесніка дэкана Малікаў быў зняты ў свой час, бо «досыць актыўна праяўляў сваю пазіцыю, якую многім у горадзе спрабаваў навязаць. Нагнала аскому прозвішча «Малікаў». Раз Малікаў так лічыць, значыць, і кіраўнікі горада, універсітэта і архітэктары павінны так лічыць».
Сітуацыя і гуманітарная адукацыя
За разглядам іску Яўгена Малікава ў судзе назіраў рэгіянальны прадстаўнік Беларускага Хельсінкскага камітэта, дацэнт аднаго з універсітэтаў горада Віктар Адзіночанка. Паводле яго слоў, працэс яму быў цікавы як праваабаронцу і выкладчыку.
Нашага суразмоўцу асабліва закранула пытанне матывіроўкі звальнення Яўгена Малікава – як тлумачылі прадстаўнікі БелДУТ, за амаральны ўчынак.
– На мой погляд, гэта сведчыць пра страшны заняпад гуманітарнай адукацыі ў нашай краіне. Людзі проста не разумеюць, што такое мараль, маральнасць. Загад абсалютна непісьменны. Прадстаўнікі ўніверсітэта не могуць толкам патлумачыць: у чым амаральнасць учынку выкладчыка менавіта з пункту гледжання маралі? – кажа Адзіночанка.
Праваабаронца не выключае, што была ўстаноўка – звольніць актыўнага выкладчыка, адлучыць яго назаўсёды ад універсітэта.
– Заяўляюць, – працягвае праваабаронца, – што вось ён там удзельнічаў, гэта амаральна, яго пакаралі. Гэта памылкова. Маральнасць паводле іншых крытэрыяў ацэньваецца. Розніца паміж мараллю і правам прапісана ў падручніках. Ці амаральна паступіў выкладчык, узяўшы ўдзел у пратэстах? Ён жа тым самым выказаў сваю грамадзянскую пазіцыю! Калі з яго боку не было нейкіх антычалавечых, расісцкіх поглядаў, праяў дыскрымінацыі, то мы не можам казаць, што яго ўчынак амаральны. Выкладчык не спажываў алкаголь, не ўжываў наркотыкі, не біў вітрыны, не хуліганіў нейкім іншым чынам. Магчыма, прыхільнікі ўлады з яго поглядамі і не згодныя, але гэта ўжо палітычны аспект. Выкладчык удзельнічаў у мірнай акцыі, што гарантавана Канстытуцыяй.
На думку дацэнта Адзіночанкі, склалася парадаксальная сітуацыя: грамадзяне не згодны з вынікамі выбараў, яны маюць свае погляды, адрозныя ад афіцыйных, а выразіць іх не маюць магчымасці, апроч як праз мірныя пратэсты. Улады за гэта караюць.
– Альбо ты сядзіш дома і не адчуваеш сябе грамадзянінам Беларусі, што не ёсць прыкметай высокай маралі, альбо выходзіш на вуліцу. Яшчэ Платон заўважыў, што грамадзянская пасіўнасць спараджае ўладу злачынцаў, – зазначае Віктар Адзіночанка.
Праваабаронца, сам ісцец і яго прадстаўнікі з Белпрафтранса звяртаюць таксама ўвагу, што пры звальненні выкладчыка рэктарат БелДУТ парушыў патрабаванні заканадаўства: пісьмовы запыт наконт дачы згоды на звальненне ў прафкам не накіроўваўся, прафкам пасяджэння не праводзіў, пастановы не прымаў. Дапытаны ў судзе старшыня прафкама ўніверсітэта транспарту Віктар Рыжанкоў паясняў у судзе, што ён даваў згоду ад імя прафкама, подпіс яго ёсць пад загадам. Некаторыя іншыя члены прафсаюзнага камітэта, паводле слоў Рыжанкова, сваю згоду пацвердзілі подпісамі пад запіскай: хто ў дзень выдання загада рэктара, хто напярэдадні.
Грамадскі актывіст і палітык Васіль Палякоў, які сочыць у горадзе за пераследам удзельнікаў пратэстных акцый, а таму наведвае суды, звяртае ўвагу на відавочную паспешлівасць у звальненні выкладчыка Малікава пасля ліста з міліцыі. Ідзе маштабная кампанія пераследу іншадумства, і тут любое лыка вяжуць у строчку. У дадзеным выпадку – амаральным робяць удзел выкладчыка ў мірнай акцыі пратэсту грамадзян супраць фальсіфікацыі вынікаў выбараў і гвалту з боку сілавікоў.
– Я бачу, – дадае Палякоў, – чым менш ва ўчынках людзей маралі, тым больш яны імкнуцца пра гэта гаварыць. Маральная перавага на баку Яўгена Малікава – ён заявіў пра сябе як грамадзянін, ён не абыякавы да таго, што адбываецца ў краіне, ён скарыстаўся сваім канстытуцыйным правам на мірныя сходы. А прадстаўнікі ўніверсітэта кажуць у судзе, што гэта няправільна, што гэта супраць маралі. Прыкра гэта ўсё слухаць, бо гэта не той узровень, які варты выкладчыка вышэйшай навучальнай установы.
Дык хто які прыклад студэнтам падае?
***
P.S. Cуддзя суда Чыгуначнага раёна Гомеля Кацярына Календа сваім рашэннем адхіліла іск Яўгена Малікава да рэктарата БелДУТ наконт аднаўлення на працы, скасавання вымовы за допіс у Facebook і выплаты маральнай шкоды. Звольнены выкладчык вырашыў аспрэчыць вырак у вышэйшай інстанцыі. Абласны суд пакінуў вердыкт К.Календы ў сіле. Застаецца звярнуцца з апеляцыяй у Вярхоўны суд.
Публікацыя – з № 22 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Паглядзіце, як спартоўцы павіншавалі беларусаў з Днём Волі

maintext:
Сёння ў Беларусі, хай і неафіцыйна, адзначаецца Дзень Волі. Як вядомыя людзі са свету спорту павіншавалі беларусаў з гэтым святам, прапануе паглядзець TUT.BY
– Усё, што ў нас ёсць, – гэтя імкненне да праўды i справядлівасці. З Днём Волі, беларусы, – напісала на сваёй старонцы ў инстаграме Вольга Хіжынкова.
Посмотреть эту публикацию в Instagram Публикация от Ольга Хижинкова (@volgena)
У мінулым тэнісістка Вольга Барабаншчыкава апублікавала здымак у бел-чырвонай вопратцы і пакінула наступнае віншаванне:
— Са святам, дарагія мае!
Посмотреть эту публикацию в Instagram Публикация от Ольга Барабанщикова (@barabusik)
— Жыве Беларусь! — лаканічна напісала гімнастка Меліціна Станюта і размясціла наступную ілюстрацыю.
Посмотреть эту публикацию в Instagram Публикация от Melitina Staniouta (@melitinastaniouta)
Шматразовы чэмпіён свету па тайскім боксе і кікбоксінгу Віталь Гуркоў напярэдадні Дня Волі апублікаваў у сябе на старонцы асабістую гісторыю пра БЧБ-сцяг, які ён выставіў на дабрачынны аўкцыён.
Посмотреть эту публикацию в Instagram Публикация от Vitaly Gurkov /Вiталь Гуркоў/ (@vitalhurkou)
— Бел-чырвона-белы сцяг ручной працы мне падарылі прыхільнікі на адным з канцэртаў Brutto. Я захоўваў яго для асаблівага выпадку. І аднойчы мне прапанавалі выйсці на бой у адной прафесійнай лізе. Турнір павінен быў адбыцца ў Кітаі праз два тыдні. Я быў, шчыра кажучы, у дрэннай форме, але пагадзіўся. Пазней высветлілася, што мой супернік ў гэтай лізе фаварыт, не дасведчаны паражэнняў. Часу на падрыхтоўку было мала, але я вырашыў баксаваць. Атрымаў перамогу!
Гэта быў першы за 20 гадоў выпадак, калі дзеючы беларускі топ-спартовец публічна ўзняў бел-чырвона-белы сцяг падчас спаборніцтваў. Усе сродкі ад продажу лота будуць пералічаныя ў Беларускі фонд спартыўнай салідарнасці, – напісаў Гуркоў.
Баскетбалістка Кацярына Сныціна павіншавала ўсіх са святам, назваўшы Беларусь «краiнай мары i краiнай надзеi», а таксама размясціла іранічнае відэа, прысвечанае бел-чырвона-белай пасціле і папярэдзіла падпісчыкаў: «Абяцаю, вы заліпніце! Ашчушчэнія – неверагодныя! ».
Посмотреть эту публикацию в Instagram Публикация от Екатерина Снытина OLY (@snytsina)
Следам Сныціна падзялілася песняй, у якой ёсць такія радкі: «Я беларус. Я не здаюся, я беларус, я не баюся, разам мяняем мы мінус на плюс ».
Поделиться ссылкой:


description: У інтэрв'ю нямецкаму выданню Die Welt, апублікаваным 28 лютага, Павел Латушка заклікаў ЕС узмацніць санкцыі супраць рэпрэсіўнага рэжыму ў Беларусі.

title: Павел Латушка заклікаў ЕС узмацніць санкцыі супраць рэжыма Лукашэнкі

maintext:
У інтэрв’ю нямецкаму выданню Die Welt, апублікаваным 28 лютага, Павел Латушка заклікаў ЕС узмацніць санкцыі супраць рэпрэсіўнага рэжыму ў Беларусі.
Вытрымкі з інтэрв’ю размешчаныя ў тэлеграм-канале Паўла Латушкі.
«Кожны дзень размаўляю з актывістамі з дваровых супольнасцяў, а таксама членамі страйкавых камітэтаў. І людзі, якія змагаюцца за свабоду ў Беларусі, пастаянна пытаюцца мяне: дзе рэакцыя Еўрасаюза? Мы тлумачым, што ЕС ужо паўгода працуе над тым, каб запусціць працэс санкцый. Мы ўдзячныя ЕС за салідарнасць. Але для нас важныя дзеянні».
«Санкцыяў ЕС недастаткова, фактычна, яны не маюць ніякага эфекту. Гэта касметычныя меры. На працягу шасці месяцаў беларусы падвяргаюцца масавым рэпрэсіям па ўсёй краіне. Дзевяць чалавек было забіта, больш 33000 чалавек арыштавана. Мінімум 1800 чалавек былі падвергнуты катаванням у турмах. Таксама было арыштавана 500 журналістаў».
«Санкцыі не з’яўляюцца самамэтай, але яны павінны быць інструментам ціску на Лукашэнку, каб ён, нарэшце, перастаў мучыць беларускі народ. Санкцыі павінны прымусіць рэжым уступіць у перамовы. Лукашэнка ніколі не стане добраахвотна размаўляць з народам. Гэта можа адбыцца толькі пад ціскам».
«Гаворка ідзе пра санкцыі ЕС на розных узроўнях. Перш за ўсё, важна прыняць меры ў дачыненні да суддзяў, якія выносілі несправядлівыя прысуды. Гэта каля 400 чалавек. Многія пракуроры і следчыя таксама павінны трапіць пад санкцыі. Да гэтага часу не было ўзбуджана ніводнай справы аб забойствах мірных беларусаў. У Брэсце спецназавец забіў Генадзя Шутава стрэлам у патыліцу. Аляксандра Тарайкоўскага застрэлілі, калі ён стаяў з паднятымі рукамі».
«Санкцыі павінны быць мэтанакіраванымі і адчувальнымі для рэжыму».
Поделиться ссылкой:


title: Затрыманы Юрый Чыж. Падрабязнасці

maintext:
Разам з Чыжом былі затрыманыя кіраўнікі некалькіх кампаній, якія засталіся ў бізнэсмена пасля разгрому яго імперыі.
Прэтэнзіі ў сілавікоў узніклі да топ-менеджмента «Кварцкрэйдапрам» — прадпрыемства ў Маларыцкім раёне, якое забяспечвала крэйдай бярозаўскі завод па вырабе будматэрыялаў (таксама належыць Чыжу). Таксама нібыта затрыманы хтосьці з кіраўнікоў «Данпрад» — прадпрыемства на Валожыншчыне, якое вырабляла свініну.
Нарэшце, прыйшлі і ў «НафтаХімТрэйдынг» — адзін з апошніх бізнэсаў Чыжа, які паспяхова працягваў працаваць. У сеткі з 11 заправак, тры з якіх знаходзяцца ў Мінску, месяц таму забралі ліцэнзію на продаж паліва.
Як вядома «Нашай Ніве», сэнс справы перагукаецца з ранейшай крымінальнай справай супраць Чыжа ў 2016-м — калі яго затрымлівалі па падазрэнні ва ўхіленні ад сплаты падаткаў і збораў у асабліва буйным памеры.
Тады справа да суда не дайшла, бо Чыж прызнаў віну і кампенсаваў шкоду. Але як можна меркаваць, рахунак яму выставілі не малы і расцягнуты ў часе. Станам на 2021 год ён нібыта заставаўся вінны і дзяржаве, і бізнэс-партнёрам, якія спаганялі з Чыжа даўгі праз суд.
Але Чыж па абавязацельствах нібыта не плаціў, хаця асобныя яшчэ «жывыя» яго бізнесы прыносілі грошы.
Справы Чыжа за апошнія годы моцна пагоршалі, у рэйтынгу ўплывовых бізнэсменаў ён скаціўся на 88 месца, хоць у канцы 2000-ых узначальваў топ.
Цікавы момант: катэдж у Драздах, які некалі належаў мільянеру, а потым перайшоў яго сыну Сяргею Чыжу, тры дні таму змяніў уласніка. Элітную нерухомасць раптоўна падарылі Паліне Чыж, жонцы Сяргея.
Справа ў тым, што падчас папярэдняй крымінальнай справы супраць Юрыя Чыжа КДБ наклаў арышт не толькі на яго маёмасць, але і на маёмасць дзяцей.
Поделиться ссылкой:


title: Дзяржаўнага тэлевядучага затрымалі па "карагоднай справе"

maintext:
Вядучага перадачы «Ранішні эспрэс» на тэлерадыёкампаніі «Брэст», 25-гадовага Канстанціна Свідуновіча, затрымалі 24 сакавіка (у гэты дзень ён апошні раз быў у эфіры).
Пра гэта напісала на сваёй старонцы ў фэйсбуку брэсцкая журналістка Аксана Бровач. Імаверна, тэлевізійшчыка могуць прыцягнуць па «карагоднай справе», піша пазбаўлены рэгістрацыі праваабарончы цэнтр «Вясна».
— «Карагодная справа» ў Брэсце, па-мойму, самая маштабная ў краіне крымінальная справа, якую распачалі пасля пратэстаў, — піша Аксана Бровач. — Ужо дзве групы асудзілі, на падыходзе трэцяя дзясятка. Але Молаху мала!
Цяпер Канстанцін Свідуновіч змешчаны ў СІЗА, хутчэй за ўсё, хлопец праходзіць па крымінальнай справе па ч. 1 арт. 342 КК (арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх).
У чым менавіта абвінавачаюць Свідуновіча? Удзел у карагодзе, які адбыўся ў Брэсце 13 верасня 2020 года на скрыжаванні праспекта Машэрава і бульвара Касманаўтаў. Па гэтай справе ўжо былі асуджаныя некалькі дзясяткаў жыхароў Брэста і вобласці.
Канстанцін Свідуновіч родам з Пружанаў. Спачатку вучыўся ў МДЛУ, а потым на журфаку БДУ. «НН» датэлефанавалася да бацькі хлопца. Юрый Свідуновіч заявіў, што нічога не ведае пра затрыманне сына.
Мама Канстанціна, Галіна Свідуновіч, дастаткова вядомая ў Пружанах асоба, яна — рэдактарка газеты райвыканкама «Раённыя будні». І літаральна 30 сакавіка ў сваёй калонцы бэсціць тэлеграм-каналы, які засумняваліся ў наладках падачы кіслароду ў Пружанскай ЦРБ.
У самога Канстанціна паўсюль закрытыя сацсеткі, аднак можна ўбачыць, што на аватарцы ў інстаграме ў яго стаіць «Пагоня», а ў фэйсбуку ён посціў выяву бел-чырвона-белага сцяга.
Дзяўчына Свідуновіча Хрысціна адмовілася ад каментароў. «Мы не хочам пагоршыць сітуацыю», — адказала яна.
Поделиться ссылкой:


title: Гарналыжны комплекс за мільён долараў. Ці не жадаеце набыць?

maintext:
На некаторых інтэрнэт-пляцоўках, дзе размяшчаюцца бізнес-аб’явы, не так даўно з’явілася паведамленне: “Прадаецца гарналыжны комплекс у Мінскай вобласці”.
Размова ідзе пра першы ў Беларусі гарналыжны цэнтр “Якуцкія горы” ў Дзяржынскім раёне. Заяўлены кошт – 2,6 мільёна беларускіх рублёў (каля мільёна долараў).
Нагадаем, што Парк актыўнага адпачынку (тэрыторыя складае 13,5 га) атрымаў назву ў гонар вёскі Якуты, ля якой ён быў заснаваны ў 2001 годзе.
“Комплекс мае ўсё неабходнае для актыўнага адпачынку людзей розных узроўняў спартыўнай падрыхтоўкі, – гаворыцца на сайце парка. – Тут можна не толькі актыўна і весела адпачыць з сябрамі або сям’ёй, але і арганізаваць цэлае свята. Вялікай папулярнасцю ў Мінску сталі карыстацца выязныя карпаратывы, і гарналыжны комплекс падыходзіць для гэтага як нельга лепш. Вялікая ўтульная тэрыторыя, акружаная лесам, зручнае размяшчэнне, а таксама схілы рознага ўзроўню складанасці, як для пачаткоўцаў, так і прафесійныя стромкія горы, – усё гэта дазваляе кожнаму знайсці забаву па душы”.
Зімой на тэрыторыі “Якуцкіх гор” можна было пакатацца на бегавых лыжах, спусціцца з гары на снаўбордзе альбо цюбінгу, праехацца па лесе на снегаходзе ці адпачыць у кафэ.
У комплексе прадстаўлены 480-метровая гарналыжная траса з перападам вышынь у 60 метраў і пад’ёмнікам, цюбінгавыя трасы, рэстаран, драўляны павільён на 250 гасцей, шацёр, альтанкі, лазня з басейнам на 400 кубічных метраў.
Ёсць таксама пейнтбольная і валейбольная пляцоўкі, два палі для мініфутбола, трасы для квадрацыклаў і горных веласіпедаў.
“Цэнтр ужо не працуе, гэтай зімой мы нават не адкрываліся, – распавялі “Народнай Волі” супрацоўнікі парка адпачынку. – Комплекс закрыты, зараз у ім захоўваецца мінімальны штат работнікаў, для таго каб падтрымліваць у парадку тэрыторыю”.
У гарналыжным цэнтры пакуль не каментуюць сітуацыю, але ў бліжэйшых нумарах мы больш падрабязна распавядзём пра тое, чаму комплекс усё-такі вырашылі прадаць.
Публікацыя – з № 19 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Як Аб’яднаная грамадзянская партыя «абараняла» свайго лідара…

maintext:
Як вядома, лідар АГП Мікалай Казлоў быў асуджаны на 15 сутак за адмову даваць у Следчым камітэце падпіску аб неразгалошванні. Суд адбыўся 18 лютага.
Кіраўніка Аб’яднанай грамадзянскай партыі выклікалі да следчых яшчэ ў снежні 2020 года, каб ён даў тлумачэнні аб дзейнасці Каардынацыйнай рады. Пратакол склалі пасля таго, як Казлоў трэці раз запар адмовіўся даваць падпіску аб неразгалошванні. Забралі яго адбываць суткі толькі 1 сакавіка, але ўчора нечакана адпусцілі.
“Народная Воля” пацікавілася, як партыя абараняла свайго лідара, пакуль той быў за кратамі. Найперш з гэтым пытаннем мы звярнуліся да намесніка старшыні АГП Вольгі Беляўцовай.
– Ужо каторы месяц улады прэсуюць Мікалая Казлова. Чаму з гэтай нагоды маўчыць партыя? Што вы зараз прадпрымаеце?
– Нельга сказаць, што партыя зусім нічога не робіць з гэтай нагоды і не бачыць, што адбываецца. Пытанне незаконнага асуджэння Мікалая Казлова абмяркоўвалася на Палітрадзе.
– Можа быць, была з гэтай нагоды прынята нейкая афіцыйная заява?
– Не, заява не прымалася, але гэтае пытанне абмяркоўвалі…
– Чаму партыйцы з нагоды арышту Казлова не ладзілі нейкія пікеты альбо мітынгі не толькі ў Мінску, але і па ўсёй краіне? Ці падавалі заяўкі на правядзенне акцый у абарону лідара партыі?
– На Палітрадзе абмяркоўвалася пытанне наконт падачы заяўкі на святкаванне Дня Волі, і большасць сябраў рады выказаліся за тое, каб не падаваць заяўку. Як вядома, падчас любой акцыі трэба аплачваць працу праваахоўнікаў, а ў нас няма жадання іх фінансаваць.
Гэта, дарэчы, і пазіцыя Мікалая Казлова. Таму мы наогул не падаём заяўкі на правядзенне любых масавых мерапрыемстваў.
Але мы ўсе ў партыі вельмі перажываем за Мікалая Казлова. Яму аказвалася юрыдычая падтрымка і гэтак далей.
Пракаментаваў сітуацыю таксама і адзін з ветэранаў Аб’яднанай грамадзянскай партыі Леў Марголін:
– Пасля арышту Мікалая Казлова мы, безумоўна, праінфармавалі міжнародную супольнасць. У прыватнасці, звярталіся ў Еўрапейскую народную партыю, назіральнікамі якой мы з’яўляемся, у Савет Еўропы і некаторыя іншыя структуры.
А што тычыцца прыняцця нейкіх гучных заяў з гэтай нагоды ў Беларусі, то каму будуць такія заявы накіраваны? Да ўлады, чыю легітымнасць мы не прызнаём? Які сэнс?
Заклікаць да справядлівасці? Сёння, прабачце, бел-чырвона-белыя трусы, якія вісяць на балконе тваёй кватэры, могуць прызнаць (і прызнаюць) несанкцыянаваным пікетаваннем і за гэта адпраўляюць на “суткі”. Закона ў краіне няма, права не працуе, і мы не лічым неабходным да некага звяртацца з заявамі. Яны нічога не зменяць, і да іх ніхто не прыслухаецца.
– Чаму партыя не падавала заяўкі на правядзенне акцый у падтрымку Мікалая?
– Адказ той жа самы. Якія могуць быць заяўкі да тых, каго мы не прызнаём легітымнымі? Плаціць грошы тым, хто нас затым будзе за гэтыя ж грошы біць? Няма сэнсу.
Хаця ўсе мы і так бачым абсурднасць справы Мікалая Казлова. Хачу таксама адзначыць, што Мікалай ведаў, на што ён ідзе і чым усё можа закончыцца. Ён не скарыстаўся самацэнзурай, бо мае пэўныя перакананні, і за гэта яго прэсуюць.
***
АД РЭДАКЦЫІ
Заўважце, шаноўныя чытачы: нейкія няўцямныя адказы пачуў наш журналіст ад паплечнікаў Мікалая Казлова. Атрымліваецца, што ў Аб’яднанай грамадзянскай партыі няма ніякіх магчымасцяў абараніць свайго кіраўніка. Ці не ранавата вы, шаноўныя, распісваецеся ў бяссіллі? Скажыце лепш, што ў партыі няма той згуртаванасці, якая надала б ёй магутнасць у адстойванні правоў сваіх сяброў. А змагацца за справядлівасць ёсць маса сродкаў. Было б жаданне. Шкада, што яго ў партыйцаў не хапае…
Публікацыя – з № 17 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Арцыбіскуп Арцемій - вернікам: "Прыстасавальніцтва - гэта шлях самазнішчэння"

maintext:
Арцыбіскуп Гродзенскі і Ваўкавыскі Арцемій зноў выказаўся наконт сітуацыі ў краіне. Ён гаварыў з людзьмі ў Свята-Пакроўскім саборы Гродна з нагоды Дараванай нядзелі, якую напярэдадні адзначалі праваслаўныя, — казаў пра Бога і пра тое, што чалавек павінен рабіць, каб быць бліжэйшым да яго.
Як паведамляе Еўрарадыё, закрануў Арцемій і абставіны, у якіх цяпер жывуць беларускія праваслаўныя, — каранавірус і агульную сітуацыю ў краіне.
“Цяпер, вядома, вельмі складаныя часы. Пануюць заганы, пануе зло. Гэта ўсё раз’ядноўвае людзей. І грамадскае раз’яднанне, як мы ўсе ведаем, адбываецца. Прычына ў тым, што царства свету гэтага жадае бачыць у царкве толькі ідэалагічна-палітычны апарат, падуладны яе механізму”, — сказаў арцыбіскуп.
Але царква, адзначыў ён, — гэта перш за ўсё “Царства Божае на зямлі”.
“Ісці шляхам прыстасавальніцтва — гэта шлях самазнішчэння. Уваходзіць у палітыку, уваходзіць у нейкія іншыя праблемы таксама не ўласціва царкве. Але царква не павінная быць абыякавая да ўсяго таго, што адбываецца. Навамучанікі і праведнікі нашага часу заўсёды казалі: “Маўчаннем прадаецца Бог”. Быць хрысціянінам — гэта значыць быць крыжаносцам”, — падкрэсліў ён.
Змагацца трэба са сваімі заганамі, сваім грахом, але таксама і з грамадскімі настроямі, і з царкоўнымі праблемамі. “Гэта цяжкі крыж, які трэба несці, часам ахвяруючы сабой”, — сказаў арцыбіскуп Арцемій.
У жніўні мінулага года арцыбіскуп Гродзенскі і Ваўкавыскі Арцемій аказаўся ледзь не адзіным з ліку найвышэйшых іерархаў БПЦ, хто публічна асудзіў дзеянні сілавікоў. Падчас адной з казаняў ён заявіў, што “мы не гаворым, якая там палітыка, які палітык, якая ўлада. Мы гаворым пра тое, што чыніцца беззаконне. Нашы людзі проста звярэюць і раздзіраюць сваіх жа братоў”.
У канцы лістапада мінулага года БПЦ атрымала папярэджанне ад упаўнаважанага па справах рэлігій і нацыянальнасцяў. За што было вынесенае папярэджанне, не паведамлялася. Вядома толькі, што мітрапаліт Веніямін у лісце да арцыбіскупа Арцемія прасіў яго ўлічыць, што “ў тэксце атрыманага папярэджання ўказваецца на няўхільны абавязак рэлігійных арганізацый выконваць патрабаванні заканадаўства Рэспублікі Беларусь, якое рэгулюе іх дзейнасць”.
Поделиться ссылкой: