title: Уладзімір Сувораў: “Прафсаюз - не палітычная партыя”

maintext:
Такога прынцыпу прытрымліваюцца старшыня прафкама работнікаў БДУ Уладзімір СУВОРАЎ і яго намеснік Васіль АМЯЛЮСІК. Яны распавялі пра сваё бачанне ролі прафсаюзаў у жыцці ўніверсітэта.
– У нашай краіне цяпер працякаюць складаныя грамадска-палітычныя працэсы, як гэта адлюстроўваецца на пярвічнай прафсаюзнай арганізацыі работнікаў БДУ?
Амялюсік: Асноўная мэта і задача нашай арганізацыі – абарона працоўных, сацыяльна-эканамічных правоў і інтарэсаў работнікаў у адносінах з наймальнікам. Гэта закладзена ў заканадаўстве і дэталізавана ў Калектыўнай дамове паміж прафсаюзам і БДУ, якая заключаецца на 3 гады. Акрамя таго, мы займаемся пытаннямі аздараўлення і вольнага часу работнікаў, матэрыяльна падтрымліваем іх па розных напрамках. Усе рашэнні, якія тычацца бягучай працы, прымаюцца на пасяджэнні прафкама. У яго склад абраны 53 чалавекі, якія прадстаўляюць усе падраздзяленні БДУ. Члены прафкама збіраюцца два разы ў месяц. Вядома, працаваць стала складаней. Мы, як і ўсе грамадзяне, адчуваем ціск рэальнасці. Таму абмеркаванне пытанняў часта выклікае вострую дыскусію. Гэта дазваляе ўлічваць розныя меркаванні і аргументы, і рашэнні прымаюцца далёка не заўсёды аднагалосна.
Сувораў: Заўважу, прафсаюз – не палітычная партыя. Як ужо было сказана, наша арганізацыя аб’ядноўвае работнікаў у імкненні ўтрымліваць у рамках закона ўзаемаадносіны па лініі «наймальнік – работнік». Адхіленне ад гэтай лініі прыводзіць да расколу і страты даверу да прафсаюзнага руху. Многія з тых, хто выйшаў з арганізацыі пасля жнівеньскіх падзей у краіне, у якасці прычыны пазначылі: «страта даверу да ФПБ». Узніклы эмацыйны фон падштурхнуў да напісання заяў пра выхад з прафсаюза нават тых, хто яго членамі і не быў. Заўва-жым, што паралельна ідзе і працэс уваходжання ў прафсаюз. Работнікі ўсё ж разумеюць, што прафсаюз патрэбны.
Амялюсік: На сёння ў нашых шэрагах налічваецца 5180 работнікаў і каля 400 пенсіянераў, якія знаходзяцца на прафсаюзным уліку. Найбольш шматлікія прафгрупы – гэта апарат кіравання – 290 чалавек, студгарадок – звыш 300, Галоўнае гаспадарчае ўпраўленне – больш за 400; па факультэтах: ФМА, ФСК і філфак – звыш 230, біяфак, МДЭІ імя
А. Д. Сахарава – каля 200, па астатніх факультэтах у сярэднім ад 120 да 160 сяброў. Прыкладна 77% усіх работнікаў комплексу БДУ адносяцца да членаў прафсаюза.
– Наколькі гэта важны фактар?
Сувораў: Колькаснасць арганізацыі вызначае вагу подпісу старшыні. У нас грамадскі кантроль за важнымі працэдурамі ў БДУ заснаваны на прынцыпе: віза старшыні прафкама гарантуе, што большасць калектыву лічыць працэдуру справядлівай. А ці можа гэта гарантаваць старшыня, калі ў арганізацыі менш за палову работнікаў?
Мы імкнёмся ўмацоўваць нашы пазіцыі, дзейнічаючы ў рамках прафсаюзнага заканадаўства. А вось выкарыстоўваць палітычныя лозунгі для павелічэння колькаснасці арганізацыі – гэта, па-першае, не прафсаюзны прыём, а па-другое, заўсёды цягне сумныя наступствы, бо лозунгі хутка змяняюцца ці страчваюць актуальнасць.
– Кажучы пра палітычныя лозунгі, што Вы маеце на ўвазе?
Амялюсік: Мы бачым спробы, выкарыстоўваючы сітуацыю, разарваць прафсаюзны рух менавіта па палітычных прыкметах і навязаць нейкае дамінантнае меркаванне. Разам з тым, калі вы пагледзіце статуты прафсаюзных арганізацый (у тым ліку і альтэрнатыўных), то не знойдзеце значных адрозненняў у мэтах і задачах, не-залежна ад назвы. Гэта таму, што ўсе павінны дзейнічаць у адным прававым полі.
Сувораў: Нам важна на сёння арганізаваць інфармацыйную працу. У лютым 2021 г. спаўняецца 100 гадоў Беларускаму прафесійнаму саюзу работнікаў адукацыі і навукі, і амаль увесь перыяд прафсаюз развіваўся і працаваў ва ўмовах, якія моцна адрозніваюцца ад сённяшніх рэалій. Не ўсе заўважылі, што заканадаўства, унутраныя прафсаюзныя дакументы, Калектыўная дамова, адказнасць наймальніка і прафсаюзнай арганізацыі за ўзятыя на сябе абавязанні стварылі ў БДУ падмурак, дзякуючы якому прафсаюзная арганізацыя з «чорнай касы» і размеркавальніка дэфіцыту ператварылася ў найважнейшы фактар, які фарміруе вытворчыя адносіны ў карпарацыі БДУ. У Калектыўнай дамове закладзены значныя магчымасці грамадскага кантролю і гаран-тыі занятасці. Напрыклад, у адпаведнасці з пунктам 3.1.9 Калектыўнай дамовы, падаўжаюцца кантракты работнікам (па іх жаданні), якія не мелі спагнанняў на працягу апошняга года дзеяння кантракта. Работнікі прос-та працуюць пад гэтым нябачным ім парасонам, не здагадваючыся пра тую абарону і падтрымку, якая выбудавана праз гарантыі занятасці, ахову працы, грамадскія камісіі і іншыя формы працы.
– Якія найбольш важныя пытанні прыйшлося вырашаць на працягу года, які сыходзіць?
Амялюсік: Асноўныя праблемы, з якімі прыйшлося сутыкнуцца нашай прафсаюзнай арганізацыі, – гэта змена сістэмы аплаты працы работнікаў бюджэтных арганізацый, пандэмія COVID-19 і рознагалоссі ў грамадстве ў выніку жнівеньскіх падзей.
Сувораў: Толькі змены заканадаўства вымусілі нас тройчы садзіцца за стол перамоў з наймальнікам, каб прывесці палажэнні Калектыўнай дамовы ў адпаведнасць з законам. Тым не менш, дзякуючы агульным памкненням прафсаюза і наймальніка, атрымалася практычна ў поўным аб’ёме захаваць памеры ўсіх выплат, якія закладзены ў дадатках да КД.
У перыяд эпідэміі прафкам імкнуўся падтрымаць работнікаў. Закупляліся маскі і дэзінфекцыйныя сродкі. Былі прыняты неабходныя спецыяльныя рашэнні для выплаты матэрыяльнай дапамогі тым, хто перахварэў на COVID-19. Адзначу, звыш 40% бюджэту прафсаюзнай арганізацыі сёлета скарыстана на выплату матэрыяльнай дапамогі членам прафсаюза. Нават калі факультэты перайшлі на дыстанцыйную форму працы, кабінет прафкама застаецца адчыненым для работнікаў.
Амялюсік: Абарона сацыяльна-эканамічных і працоўных правоў работнікаў часам прыводзіць да ўзнікнення супярэчнасцяў
паміж наймальнікам (ці яго прадстаўнікамі) і прафсаюзнай арганізацыяй. Яны вырашаюцца праз правядзенне перамоў. Для гэтага ў БДУ створаны шэраг сумесных камісій. У кожнай з іх свой фармат функцыянавання, але меркаванне прадстаўнікоў прафсаюза заўсёды ўлічваецца.
Адмысловай увагі патрабуюць пытанні, звязаныя з лёсам работніка, з яго прафесійнай дзейнасцю. Абараняючы работніка, мы абапіраемся на палажэнні Калектыўнай дамовы, і не было ніводнага выпадку, калі б наймальнік парушыў дамову, хаця канфлікты ўзнікаюць. Гэтыя нюансы даводзіцца разбіраць камісіі па працоўных спрэчках.
У 2020 годзе было пададзена 5 заяў у дадзеную камісію. З іх 3 сітуацыі вырашыліся на карысць работнікаў. У склад КПС уваходзіць 8 чалавек (4 ад наймальніка і столькі ж ад прафкама). КПС – дасудовы орган урэгулявання працоўных спрэчак. Рашэнне камісіі мае абавязковую сілу і не падлягае зацвярджэнню наймальнікам або прафсаюзам. Дарэчы, пры звароце члена прафсаюза ў суд штатны юрыст прафсаюза будзе, пры жаданні работніка, абараняць яго бясплатна. Гэта яшчэ адзін плюс для членаў прафсаюза.
Сувораў: Адзначу пытанні, якія ўзніклі пры ўвядзенні новай сістэмы аплаты працы ў бюджэтных арганізацыях. Мы старанна вывучалі яе, дапамагалі работнікам раза- брацца. Разам з тым выявілі, на наш погляд, важныя неадпаведнасці. У прыватнасці, напрыклад, аклад старшага выкладчыка, дацэнта, а сёння ўжо і прафесара, ніжэйшы за мінімальную заработную плату (388,42 руб.). Пры гэтым ва Указе Прэзідэнта Беларусі ад 18 студзеня 2019 г., №27, аклад вызначаецца як памер аплаты працы работніка за выкананне працоўнай функцыі пэўнай складанасці і кваліфікацыі за каляндарны месяц без уліку стымулюючых і кампенсацыйных выплат. Гэта асабліва адбілася на зарплатах за верасень, якія былі выплачаны ў кастрычніку. На сустрэчы са старшынёй галіновага прафсаюза Т. Р. Якубовіч мы перадалі свае прапановы для ўнясення змен у нарматыўныя дакументы.
Амялюсік: Значная функцыя ў прафсаюзнай арганізацыі – грамадскі кантроль. Ёсць інспектары, якія правяраюць выкананне патрабаванняў аховы працы – гэта і спраўнасць электраправодкі, і асветленасць працоўных месцаў і месцаў агульнага карыстання, і стан тэрыторыі, і забеспячэнне спецвопраткай і г. д.
Таксама прафкам узгадняе выплату прэмій і надбавак. Усе дакладныя на заахвочванне работнікаў візіруюцца старшынёй прафбюро. Ён жа абавязкова візіруе графік адпачынкаў. Мы таксама ўдзельнічаем ва ўсіх камісіях па расследаванні няшчасных выпадкаў на вытворчасці. Члены прафкама ўваходзяць у грамадскую камісію па жыллёвых пытаннях, у камісію па аздараўленні
і санаторна-курортным лячэнні, у камісію па арганізацыі харчавання і інш. – Што атрымалася рэалізаваць у 2020 годзе?
Амялюсік: Да пандэміі мы паспелі правесці спартакіяду, а ў пачатку кастрычніка арганізавалі Дні здароўя БДУ. Нягледзячы на ўсе складанасці, мы сфарміравалі каля 30 груп здароўя. У тым ліку і для дзяцей. Сёлета ўпершыню атрымалася арганізаваць групу па аквааэробіцы. Папулярныя віды – футбол, баскетбол, валейбол, настольны тэніс. Яшчэ ў ліпені мы арганізавалі водны паход на байдарках. У рамках культурнай працы ладзім канцэрты, прысвечаныя 8 Сакавіка, Дню Перамогі і дню нараджэння БДУ. Некаторыя мерапрыемствы факультэтаў таксама фінансуюцца з касы прафсаюза, напрыклад, экскурсіі. Асобна стаіць акцыя «Прафсаюзы дзецям»: на дапамогу ў падрыхтоўцы да школы так званым сацыяльным сем’ям было вылучана каля 9 тысяч рублёў (2 базавыя велічыні на дзіця). Да Новага года закупілі традыцыйныя салодкія падарункі дзецям членаў прафсаюза, некаторыя падраздзяленні вырашылі павіншаваць і дарослых.
– Як расходуюцца грашовыя сродкі, і ці можна даведацца, на якія мэты яны выдаткаваны?
Сувораў: Усе рашэнні па грашовых сродках прымаюцца калегіяльна. Такія звесткі прафкам штогод падае на справаздачнай канферэнцыі з удзелам дэлегатаў ад кожнай прафгрупы. Там заслухоўваецца даклад рэвізійнай камісіі пра выкарыстанне грашовых сродкаў, старшыня прафкама выступае
з дакладам пра праробленую работу, і зацвярджаецца каштарыс прыбыткаў і выдаткаў на наступны год. Так што ў нас усё празрыста, і мы гатовыя абгрунтаваць кожную выдаткаваную капейку. Старшыні прафбюро маюць права азнаёміцца з фінансавым станам ППА работнікаў БДУ на бягучы момант і паінфармаваць усіх членаў сваёй арганізацыі. Дарэчы, чарговую справаздачную канферэнцыю плануем правесці 21 студзеня 2021 года.
– Што б вы хацелі пажадаць супольнасці БДУ ў новым годзе?
Амялюсік: Нам трэба далей займацца абаронай інтарэсаў работнікаў і, выкарыстоўваючы свае магчымасці, імкнуцца зрабіць працу больш камфортнай, бяспечнай і справядліва аплачванай.
Сувораў: У першую чаргу хацелася б пажадаць здароўя, дабрабыту, цеплыні адносін, любові блізкіх, умення адчуваць радасць і бачыць добрае і прыгожае!І яшчэ. Хочацца пажадаць, каб работнікі БДУ разумелі ролю прафсаюза, бачылі ў
ім падтрымку, а мы, у сваю чаргу, гатовыя адказна дапамагаць у рашэнні пытанняў, якія ўзнікаюць. Чытайце нарматыўныя дакументы, вывучайце свае правы, звяртайцеся да нас. Ведайце: пярвічная прафсаюзная арганізацыя работнікаў БДУ – гэта ваш надзейны памочнік у рашэнні пытанняў, якія тычацца абароны сацыяльна-эканамічных правоў і інтарэсаў!
Гутарыў
Сяргей ШАФАЛОВІЧ


title: HBO здыме працяг "Сэксу ў вялікім горадзе"

maintext:
Вясной у Нью-Ёрку пачнуцца здымкі працягу культавага серыяла "Сэкс у вялікім горадзе", паведамляе Variety. Праект рэалізуе HBO.
Мяркуецца, што гэта будзе гісторыя пра тое, як склаліся лёсы гераінь праекта праз 20 гадоў. Мяркуецца, што ў новым сезоне будзе 10 эпізодаў.
У працягу здымаюцца толькі тры з чатырох акторак, якія сыгралі галоўныя ролі ў "Сэксе ў вялікім горадзе" — Сара Джэсіка Паркер, Сінція Ніксан і Крысцін Дэвіс. Гераіні Саманты ў новым праекце, падобна, не будзе — Кім Кэтрал пару гадоў таму адмовілася здымацца ў трэцяй частцы паўнаметражнага фільма па матывах "Сэксу ў вялікім горадзе".
У ноч на 11 студзеня выканаўцы роляў Кэры, Міранды і Шарлоты выклалі ў сацсетках тызер новага праекта, які атрымаў назву "And Just Like That…".

fasttext_language: be


title: Сацсеткі пра скасаваны хакей у Беларусі: Пройдзе чэмпіянат паміж АМАПам і спэцназам

maintext:
Источник материала: Свабода
Вось некаторыя з гэтых водгукаў.
Пісьменьнік Саша Філіпенка, які раней зьвяртаўся з адкрытымі лістамі да кіраўніка Міжнароднай Фэдэрацыі хакею Рэнэ Фазэля, піша: «Дарагі Рэнэ, 1:0»
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: На сайце прэзыдэнта Ўкраіны зарэгістравалі пэтыцыю з заклікам увесьці эканамічныя санкцыі супраць Лукашэнкі

maintext:
Источник материала: Свабода
Кіраўнік грамадзкай арганізацыі «Інститут реформ та інновацій» (г. Дняпро) Раман Сярдзюк 28 студзеня зарэгістраваў на афіцыйным сайце прэзыдэнта Ўкраіны пэтыцыю аб увядзеньні спэцыяльных эканамічных і іншыя абмежавальных захадаў у дачыненьні да беларускіх дзяржаўных і прыватных кампаній, якія падтрымліваюць рэжым Аляксандра Лукашэнкі.
«Гэтая пэтыцыя зьявілася ў адказ на заяву нашага міністра замежных справаў пра тое, што ён лічыць магчымым набываць у Беларусі электраэнэргію», — сказаў Свабодзе Раман Сярдзюк.
Актывіст разьлічвае, што пэтыцыя зьбярэ неабходныя 25 тысяч подпісаў:
«У такім выпадку прэзыдэнт будзе абавязаны разгледзець нашу пэтыцыю і надаць адказ. Будуць санкцыі ўведзеныя ці не, але ён павінен будзе абавязаны патлумачыць хаця б прычыны свайго рашэньня».
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: З газэты "Прессбол" звольніўся яе заснавальнік і журналіст, які працаваў у ёй ад першага нумара

maintext:
Источник материала: Свабода
Былы намесьнік галоўнага рэдактара «Прессболу» і сузаснавальнік выданьня адмовіўся ад камэнтару пра прычыны свайго сыходу. «Здаецца, усё і без таго зразумела», — сказаў ён Свабодзе.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Зварот у ААН, новыя прысуды і байкот спонсараў ЧС-2021 у Менску. 161-ы дзень пратэсту ў Беларусі

maintext:
Источник материала: Белсат
Вось і прайшоў 161 дзень паслявыбарчых пратэстаў. У Беларусі выносяцца новыя прысуды і абвінавачвання, працягваюцца рэпрэсіі, але не глядзячы ні на што, беларусы працягваюць выступаюць супраць гвалту і фальсіфікацыі выбараў.
Беларускі Хельсінкскі Камітэт і ПЦ «Вясна» звярнуліся да спецдакладчыкаў ААН з паведамленнем пра тое, што ўлады Беларусі гатовыя перайсці да яшчэ больш радыкальных дзеянняў у адносінах да пратэстоўцаў. Яны накіравалі зварот да 6 спецыяльных дакладчыкаў ды Вярхоўнаму камісару Арганізацыі Аб’яднаных Нацый па правах чалавека с-ні Мішэль Бачэлет Херыя.
Праваабаронцы просяць звярнуцца да ўрада Беларусі з патрабаваннем прыняць неадкладныя меры па выкананні міжнародных абавязкаў у галіне правоў чалавека, замацаваных у Міжнародным пакце аб грамадзянскіх і палітычных правах і іншых міжнародна-прававых дакументах.
Падставай для гэтага звароту стала апублікаваная аўдыёзапіс , на якой абмяркоўваецца ўзмацненне жорсткасці дзеянняў у дачыненні да мірных пратэстуючых.
Генеральны партнёр чэмпіянатаў свету па хакеі «SKODA» прыняла афіцыйнае рашэнне не спансіраваць ЧС 2021 года, калі ён пройдзе ў Менску.
Пра такое рашэнне аўтаканцэрн паведаміў у сваім Twitter:
We’ve been a proud partner to the @IIHFHockey World Championship for 28 years. But we also respect & promote all human rights. Therefore, #SKODA will withdraw from sponsoring the 2021 IIHF Ice Hockey World Championship if #Belarus is confirmed to be co-hosting the event. pic.twitter.com/fC3ZMbY2cG


title: У Менску затрымалі шматдзетную маці, якую нібыта апазналі па фота з адной з акцый

maintext:
Источник материала: Свабода
Пісьменьніца Ганна Севярынец паведаміла ў фэйсбуку аб затрыманьні 22 студзеня шматдзетнай маці Вольгі Бабровай і заклікала падтрымаць яе сям’ю праз замовы ў іх інтэрнэт-краме.
Па слова Севярынец, Баброву папрасілі праехаць дзеля тлумачэньняў у РАУС, а адтуль ужо ня выпусьцілі. Цяпер Вольга ў ізалятары на Акрэсьціна, перадачы не прымаюцца. У Вольгі пяцёра дзяцей, чацьвёра зь іх — непаўналетнія.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Чый навагодні зварот глядзелі беларусы - Лукашэнкі ці Ціханоўскай?

maintext:
Источник материала: Свабода
Паводле сэрвісу Google Trends, які адсочвае актыўнасьць пошуку паводле ключавых словаў, карыстальнікі зь беларускіх адрасоў амаль па-роўнаму шукалі фразы аб зваротах Лукашэнкі і Ціханоўскай, ды пасьля пачатку трансьляцыяў актыўнасьць пошуку звароту Ціханоўскай упала, тады як зварот Лукашэнкі працягнулі шукаць і пасьля 12 гадзінаў ночы.
Ды ў сацыяльных сетках цяжка адшукаць чалавека, які пахваліўся б праглядам звароту Лукашэнкі — збольшага публікуюць фота і відэа таго, як глядзелі зварот Ціханоўскай.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Дзёньнікі Гітлера, дыгітальны акіян, кроў Гусэйна. З нататак кнігалюба

maintext:
Источник материала: Свабода
І тады я сказаў сабе — досыць! Завязваю гэты мяшок…
Прыйшла таксама рэфлексія: наўрад ці меў рацыю Ўмбэрта Эка, які неяк сказаў, што значэньне кнігі для чалавецтва ня меншае, чым значэньне кола… То бок людзі нібыта будуць карыстацца кнігамі да канца сваёй гісторыі, як і коламі…
А мы ж сёньня акунуліся па макаўкі ў дыгітальнай эпосе, у акіяне лічбавых тэкстаў! Каму, акрамя дасьледнікаў і бібліяманаў, яшчэ ахвота хадзіць у бібліятэку з папяровымі кнігамі, калі ў сеціве дасхочу электронных кнігазбораў і тэкставых рэсурсаў, платных і на халяву?
Безумоўна, я шкадую, што так яно здарылася, але ж і разумею, што народ тлумна паімчаў у лічбавыя прасьцягі, і спыніць гэты рух ужо немагчыма. Можа быць, нічога радыкальна страшнага не адбылося, проста зьмянілася вызначэньне кнігі. Але мне вельмі журботна, што дыгітальная кніга не шалясьціць і ня пахне паперай. Крыху перафразаваўшы Купалавы словы, падсумую свой цяперашні настрой так:
Як сон і смутны, і жаданы,
Сыходзіш, кніга, зь яснай явы,
А твой народ вернападданы
Імкнецца, скінуўшы кайданы,
Да новай долі, новай славы.
«Акіянскі праект»
Колькі папяровых кніг выйшла на сьвеце да цяперашняга часу? У 2002 годзе спэцкаманда кампаніі Google пачала сакрэтны праект пад кодавай назвай Ocean Project. Яны вырашылі правесьці аблічбоўку кожнай папяровай кнігі, якая існуе ў гэтым сьвеце. І пачалі праект з ацэнкі, колькі такіх кніг маецца ў наяўнасьці. Праз два гады яны рассакрэціліся і абвясьцілі лічбу — 129 864 880 кніг. Можаце верыць або і не, але, паводле заяваў выканаўцаў гэтага праекту, з таго часу ім удалося перавесьці ў электронную форму больш за 40 мільёнаў загалоўкаў!
Існуе інтэрнэтавы сэрвіс поўнатэкставага пошуку ў кнігах, аблічбаваных кампаніяй Google — Google Books (books.google.com). Зайдзіце і праверце, у якіх кнігах, напрыклад, згадваецца вашае імя. Спачатку праект Google Books займаўся пераважна аблічбоўваньнем ангельскамоўных кніг ды кніг, надрукаваных лацінскім альфабэтам, потым уключылі і кірылічныя выданьні. Там розныя опцыі прагляду тэкстаў — full text, preview, snippet view.
Адчуваньне такое, што з рэсурсам Google Books ня выйграе ніякі іншы кнігазбор у сьвеце, што тычыцца наведвальнасьці…
Акрамя «транснацыянальных» праектаў аблічбаваньня кніг — такіх як Google Books ці Gutenberg Project — існуе процьма «нацыянальных» ініцыятыў, прысьвечаных дыгіталізацыі выданьняў на адной нацыянальнай мове (ці некалькіх). З увагі на захаваньне аўтарскіх правоў аблічбоўваецца пераважна клясыка, у якой юрыдычныя абмежаваньні аўтарскімі правамі ўжо ня дзейнічаюць.
Зь беларускіх лічбавых бібліятэк я найчасьцей заглядваю на «Палічку» (knihi.com) і «Камунікат» (kamunikat.org).
Але сёньня мне хочацца напісаць не пра сучасныя лічбавыя кнігі, а пра кур’ёзныя папяровыя выданьні зь мінулага…
«Бібліятэка вар’ята»
Гэта (пакуль) апошняя папяровая кніга, якую я сабе набыў: Edward Brooke-Hitching, The Madman’s Library, The Strangest Books, Manuscripts and Other Literary Curiosities From History, Simon & Schuster UK, 2020. Мяшок ужо быў завязаны, але я неяк зайшоў на брытанскі Amazon, каб разьвітацца, і кніга мне кінулася ў вочы.
Шалі ў бок закупу схіліла папярэджаньне, што з 2021 году кніга для маёй краіны пражываньня (Чэхія) можа каштаваць болей, бо Вялікая Брытанія ўжо будзе па-за Эўразьвязам, і на брытанскія кнігі хутчэй за ўсё пабольшыцца падатак. Ну дык я замовіў, пераступіўшы дадзенае самому сабе абяцаньне і нічога не сказаўшы жонцы...
І заадно, каб грэх быў толькі аднаразовы, замовіў яшчэ дзьве кнігі гэтага аўтара: The Sky Atlas, The Greatest Maps, Myths and Discoveries of the Universe; The Golden Atlas, The Greatest Explorations, Quests nad Discoveries on Maps. Вы мяне зразумелі б, калі б пагарталі гэтыя кнігі і пабачылі, як шыкоўна яны напісаныя і ілюстраваныя…
З кнігі «Бібліятэка вар’ята» я выбраў некалькі прыкладаў выдавецкіх асаблівасьцяў мінулага, каб і прыхільным чытачам гэтага дыгітальнага тэксту крыху пагрэць душу згадкамі пра эпоху папяровага кнігадрукаваньня…
Кнігі-забойцы
Магчыма, помніце сюжэт дабротнай кнігі Ўмбэрта Эка «Імя ружы»? Касьцяком гэтага сюжэту зьяўляецца крымінальная загадка — у адным сярэднявечным кляштары немаведама чаму паміраюць манахі. Нехта іх наўмысна забівае? Герой, якога ў экранізацыі бэстсэлеру Эка грае Шон Конэры, знаходзіць разгадку — забіваюць манахаў старыя (і забароненыя) кнігі, якія манахі гартаюць потайкам, сьлінячы пальцы, і такім чынам уводзяць у свой арганізм атруту (ня толькі інтэлектуальную, але і фізычную).
Справа ў тым, што ў тыя даўнія часы да пэргаміну, на якім пісаліся рукапісы і друкаваліся кнігі, а таксама да кніжных пераплётаў дадаваўся мыш’як — моцна атрутнае рэчыва. Навошта ён дадаваўся, тлумачыць тут ня буду, адзначу толькі, за Брук-Гітчынгам, што гэтая мыш’яковая практыка, хоць і не паўсюдная, трывала ажно да ХІХ стагодзьдзя. «Мяркуецца, што яшчэ шмат такіх неапазнаных кніг у сьмяротных пераплётах ляжыць у кнігазборах па ўсім сьвеце», — піша брытанскі аўтар.
Кнігі зь «цела і крыві»
У гэта цяжка паверыць, тым ня менш гэта так. То бок лёгка паверыць у тое, што ёсьць кнігі ў пераплётах са скуры жывёл (сьвіней, кароў ці сабак, напрыклад), але каб кнігі ў пераплётах з чалавечай скуры?! А гэткія пераплёты, аказваецца, былі нечым накшталт пікантнай моды сярод некаторых кнігалюбаў XVIII i XIX стагодзьдзяў у Францыі і Англіі. Асабліва ў Францыі эпохі якабінскага тэрору, калі на гільятыны пасылалі тысячы людзей, практыка «аблупліваньня са скуры» ахвяраў і выкарыстаньня скуры, пасьля апрацоўкі гарбаром, для пераплёту кніг, была даволі распаўсюджанай. Некалькі тамоў нованапісанай Францускай канстытуцыі пераплялі ў чалавечую скуру…
У 1997 годзе ірацкі дыктатар Садам Гусэйн на свой 60-ы дзень народзінаў загадаў майстру каліграфіі, каб той перапісаў увесь Каран, ужываючы ягоную (Гусэйнаву) кроў. Каліграф з дапамогай сына працаваў над гэтай замовай два гады (трэба было запісаць 336 тысяч словаў), падчас якіх з дыктатара «спусьцілі» больш за 25 літраў крыві…
Кнігі-містыфікацыі
Напішу толькі пра адну са згаданых Брук-Гітчынгам кніжных фальсыфікацый і падробак, незвычайна ўражальную і маштабную. У пачатку 1980-х нехта Конрад Куяў са Штутгарту ўхітрыўся прадаць часопісу Stern ажно 60 (шэсьцьдзесят!) тамоў нібыта дзёньнікаў Гітлера за суму 9,3 мільёна нямецкіх марак (3,7 мільёна даляраў). Ён пісаў гэтыя дзёньнікі атрамантам і на паперы з эпохі Гітлера, а сам стыль падробкі быў настолькі верагодны, што спатрэбілася не абы-якая экспэртыза ў Фэдэральным архіве Нямеччыны, каб выявіць фальсыфікацыю.
Куява, разам з суўдзельнікам, які быў пасярэднікам паміж ім і часопісам Stern (ды забіраў больш за палову ганарару за падробленыя дзёньнікі), прысудзілі да турэмнага тэрміну за махлярства. Куяў адседзеў тры гады, а потым стаў тэлезоркай, экспэртам у фальсыфікацыях, ды займаўся жывапісам і ладзіў выставы сваіх карцін.
«Партугальска-ангельскі размоўнік»
У 1855 годзе ў Парыжы выйшла кніжка пад загалоўкам «Новы дапаможнік для размовы па-партугальску і па-ангельску». «Найзнакамітшы партугальска-ангельскі размоўнік, які пабачыў гэты сьвет», — піша Брук-Гітчынг. Рэч у тым, што яго аўтар, партугалец Пэдра Караліна, ня ведаў ангельскай мовы ні ў зуб. Для напісаньня гэтай кнігі ён скарыстаў тагачасныя партугальска-францускі размоўнік і француска-ангельскі слоўнік.
Пераход праз два этапы перакладу прынёс неверагодна блытаны (і адначасова фантастычна-камічны) вынік. Кніга адразу стала, як мы кажам сёньня, культавай і была перавыдадзеная ў Лёндане і Бостане пад зьмененым загалоўкам — «English as She is Spoke» (камізм загалоўка цяжка перадаецца па-беларуску, нешта накшталт: «Ангельскі як ім было кажуць»).
Каб ацаніць знакамітасьць размоўніка Пэдра Караліны, трэба крыху ведаць ангельскую мову («Каб знайсьці багацьце, можна разгарнуць кніжку ў любым месцы… Гэты знакаміты малы размоўнік не памрэ, пакуль будзе трываць ангельская мова», — напісаў Марк Твэн ва ўводзінах да амэрыканскага выданьня).
Прыклады ангельскіх фразаў з размоўніка Пэдра Караліны:
At which is this hat? / All trees have very deal bear. / Take care to dirt you self. / Yours parents does exist yet? / He refuse to marry one-self. / Here is a horse who have a bad looks. / Your pistols are its loads?
Дзіўныя загалоўкі
У другой палове кнігі Брук-Гітчынга такія разьдзелы, як: «Творы пра звышнатуральнае», «Кур’ёзы навукі», «Кнігі незвычайных памераў», «Дзіўныя загалоўкі». На заканчэньне працытую некалькі загалоўкаў:
«Першы ўдар гукам трубаў у пачварны полк жанчын» (1558);
«Сонечныя промні можна здабываць з агуркоў, але гэта ўтомны працэс» (1779);
«Неба: дзе яно, яго жыхары і як туды патрапіць» (1881);
«Качкі і як прымусіць іх плаціць» (1890);
«Падручнік вешаньня» (1928);
«Капуста і злачынства» (1945);
«Атамнае агародніцтва для неспэцыялістаў» (1960);
«Людзі, якія ня ведаюць, што яны памерлі: як яны прыстаюць да даверлівых мінакоў і што з гэтым робіць» (2005).
Кніга «Бібліятэка вар’ята» дыхтоўна ілюстраваная. Я не ўяўляю, як магчыма ацаніць гэтае выданьне, чытаючы ці гартаючы яго на электроннай чыталцы, хай сабе і з каляровым экранам. Сыходзіш, кніга, зь яснай явы…
Тэкст ілюструюць фатаграфіі старонак кнігі Edward Brooke-Hitching, The Madman’s Library, The Strangest Books, Manuscripts and Other Literary Curiosities From History, Simon & Schuster UK, 2020.
«Варта» — суб’ектыўны агляд падзеяў у літаратуры ды, шырэй, у мастацтве і культуры. Думкі перадаюць погляды саміх аўтараў і не абавязкова адлюстроўваюць пазыцыю рэдакцыі


title: Ці ўбачыць Менск чэмпіянат свету па хакеі? І хто пры гэтым чым рызыкуе

maintext:
Источник материала: Белсат
Складаная сітуацыя вымусіла кіраўніка IIHF Рэнэ Фазэля наведаць беларускую сталіцу – шмат хто ўспрыняў гэта як суцэльнае падтрыманне Лукашэнкі. Але не ўсё так адназначна.
Хутчэй за ўсё, Фазэль сустрэўся з Лукашэнкам, толькі каб захаваць добрыя стасункі, і чэмпіянату свету Менск не ўбачыць.
Так, але рэдка. Некалькі турніраў адмянілі праз Другую сусветную вайну (1940–1946) і Алімпійскія гульні (1980, 1984, 1988).
У 2020-м хакею ў Швейцарыі перашкодзіла пандэмія. Тады, дарэчы, ставілася пытанне, ці не ссунуць спаборніцтвы на год, але ўсё ж такі пастанавілі, што сёлета гаспадарамі чэмпіянату застануцца Менск і Рыга.
Уласна перанос адбыўся толькі двойчы. У 1930 годзе турнір праходзіў у французскім Шамані на адкрытым паветры, аднак нечакана пацяплела, таму матч за чацвёртае месца згулялі ў Вене, а паўфінал і фінал – у Берліне. У 1969-м чэмпіянат меўся адбыцца ў Празе, аднак пасля ўводу савецкіх войскаў у Чэхаславаччыну яго перанеслі ў Стакгольм.
Хутчэй за ўсё, каб абвесціць беларускаму боку пра перанос турніру. Пра магчымую сустрэчу медыі паведамлялі яшчэ ў снежні. Але тады Фазэль заразіўся каронавірусам і прыляцець у Менск не здолеў. Швейцарскае выданне «Watson» адзначала , што кіраўнік IIHF хоча асабіста распавесці пра рашэнне Лукашэнку.
Сітуацыю часта параўноўваюць з 2014 годам. Тады размовы пра перанос спаборніцтваў з Менску таксама вяліся, аднак ціск і блізка не быў такім вялікім. І справа не толькі ў Еўрапарламенце. У IIHF ёсць унутраная апазіцыя. Адмену турніру падтрымаў віцэ-прэзідэнт арганізацыі Калерва Кумала. Незадаволеныя і нацыянальныя федэрацыі. Латвія абяцае адмовіцца ад сваёй часткі турніру, калі Менска будзе прымаць чэмпіянат. Данія пагражае байкотам. Супраць паездкі ў Беларусь і ў шведскім хакеі.
Калі чэмпіянат адбудзецца ў Менску, турнір можа недалічыцца некалькіх не апошніх зборных, а ў разуменні Фазэля гэта ўжо больш сур’ёзная праблема.
Але проста так перанесці чэмпіянат свету ён не можа. У кіраўніка IIHF склаліся цёплыя стасункі з Лукашэнкам. Да таго ж, нельга адмаўляць, што Беларусь – адна з нешматлікіх краінаў у IIHF, у якой хакею надаецца ўвага з боку першых асобаў дзяржавы. Губляць такую запамогу ніхто не захоча, таму спадар Рэнэ хоча прадэманстраваць свайму беларускаму сябру: мы змагаліся, аднак, прабачце, не ўсё ад нас залежыць.
Падчас сустрэчы Фазэль не запэўніў Лукашэнку, што пераносу не будзе, а толькі скардзіўся на вялікі ціск. Лукашэнка, у сваю чаргу, запэўніў, што не пакрыўдзіцца на любое рашэнне. Здаецца, абодва бакі ўсё разумеюць.
У выпадку пераносу менскай часткі – не. Гэта зразумеюць усе асноўныя хакейныя краіны. Да таго ж, у сусветным спорце апошнім часам былі і больш гучныя рашэнні: адхіленне расейскіх спартоўцаў ад зімовай Алімпіяды, забарона Расеі прымаць буйныя турніры і гэтак далей. У Расеі ды Беларусі прэзідэнта IIHF таксама зразумеюць: абедзве краіны за перыяд яго кіравання атрымалі шмат турніраў і наладзілі з ім цёплыя стасункі.
The investigation process has been open towards Dzmitry Baskau,the head of Belarus’s ice hockey federation,who is suspected of being involved in the murder of Raman #Bandarenka . #Latvia has blacklisted him and Dzmitry Shakuta but Rene Fasel is posing with him and hugs Lukashenko. pic.twitter.com/DhusFYuO0G


title: На Акрэсьціна даставілі групу пэнсіянэрак, затрыманых у менскай Малінаўцы

maintext:
Источник материала: Свабода
Пра гэта паведамляе БелаПАН са спасылкай на сына адной з затрыманых, грамадзкага актывіста Зьмітра Кавалгіна.
Сем жанчынаў сустрэліся, «каб скінуцца грашыма нейкаму хвораму дзіцяці, 5 гадзінаў дапытвалі, высьвятляючы, хто арганізатар», напісаў Кавалгін у Фэйсбуку.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Што вядома пра ўкраінскіх экспэртаў, якія выступаюць на БТ у падтрымку Лукашэнкі

maintext:
Источник материала: Свабода
У Беларусі выказваньне «Хочаце, як ва Ўкраіне?» ужо стала хадавым з падачы беларускіх чыноўнікаў. Ад 2014 году, калі ва Ўкраіне адбылася Рэвалюцыя годнасьці і зьмянілася ўлада, дзяржаўныя тэлеканалы Беларусі пасьлядоўна ствараюць вобраз «няшчаснай» суседняй краіны, дзе нацыяналізм нібыта ўзьведзены ў ранг дзяржаўнай палітыкі, а дзяржаўныя інстытуты не спраўляюцца з забесьпячэньнем эканамічнага і сацыяльнага дабрабыту грамадзян.
Амаль штодзень у эфіры беларускіх тэлеканалаў для пацьвярджэньня выказваньняў беларускіх чыноўнікаў запрашаюць малавядомых украінскіх экспэртаў, якія расказваюць пра несамастойнасьць Украіны як дзяржавы, пра краіну са зьнішчанымі эканомікай і сыстэмай аховы здароўя.
Свабода сабрала інфармацыю пра некалькіх украінскіх экспэртаў, якія дапамагаюць беларускай прапагандзе ствараць і распаўсюджваць міты пра сваю ўласную краіну.
10 студзеня ў нядзельным выніковым інфармацыйным этэры тэлеканала «Беларусь-1» прадэманстравалі пяціхвіліннае інтэрвію ўкраінскага экспэрта Сяргея Бялашкі. Яго распытвалі адразу пра ўсё — пра моўны закон, пра каранавірус і інвэстыцыйны патэнцыял Украіны. А ягоную крытычную ацэнку дзеяньняў уладаў скарысталі, каб у эфіры агучыць выснову: «Украіна знаходзіцца на мяжы эканамічнага дэфолту і жыве ад крэдыту да крэдыту, а насельніцтва засталося з каранавірусам сам-насам і пра вакцыну можа толькі марыць, а ўкраінскія палітыкі вырашылі ўключыць заежджаную нацыяналістычную кружэлку». Хоць такіх слоў экспэрт нават не ўжываў.
Сяргей Бялашка жыве ў Кіеве і ачольвае Агенцтва сацыяльных камунікацый. Часьцей за ўсё ён удзельнічае ў этэрах расейскіх і ўкраінскіх тэлеканалаў, якія ва Ўкраіне лічаць прарасейскімі, а іхных уласьнікаў зьвязваюць з атачэньнем Віктара Медзьведчука, кума расейскага прэзыдэнта.
Але найбольш вядомым ва Ўкраіне Сяргей Бялашка стаў пасьля таго, як мэдыяпляцоўка texty.org.ua , якая выкрывае фэйкавую інфармацыю, уключыла яго і ягоную арганізацыю ў базу псэўдасацыёлягаў. Усе апытаньні, якія праводзіла агенцтва Бялашкі, мелі прыкмету аплочаных на карысьць тых ці іншых украінскіх палітыкаў.
Неаднаразова ў эфіры дзяржаўнага канала «Беларусь-1» выступалі яшчэ два экспэрты — Юры Кот і Юры Падаляка. Іх абодвух вядоўцы прадстаўлялі як украінскіх экспэртаў.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Узгорак, на які паднялася Аманда Горман. Хто яна?

maintext:
Источник материала: Свабода
Аманда Горман прачытала паэму пад загалоўкам «The Hill We Climb» («Узгорак, на які падымаемся»). Гэты твор яна напісала неўзабаве пасьля прэзыдэнцкіх выбараў у ЗША 3 лістапада 2020 і, як адзначае артыкул у Вікіпэдыі, унесла ў яе важныя дапаўненьні пасьля захопу Капітолію 6 студзеня 2021 пратэстоўцамі, якія падтрымлівалі Дональда Трампа.
Аманда Горман стала шостым па ліку і наймаладзейшым паэтам, якога папрасілі прачытаць свой твор на прэзыдэнцкай інаўгурацыя ў ЗША. Гэтая традыцыя пачалася ў 1961 годзе, калі на інаўгурацыі Джона Кэнэдзі свой твор прачытаў Робэрт Фрост, адзін з найбольш вядомых амэрыканскіх паэтаў ХХ стагодзьдзя. Потым «інаўгурацыйная паэзія» чыталася яшчэ чатыры разы, на інаўгурацыях Біла Клінтана і Барака Абамы.
Аманда Горман (нар. 1998) годзе выдала свой першы паэтычны зборнік – «The One for Whom Food Is Not Enough» («Той, для каго ежы недастаткова») – у 2015 годзе. У 2017 годзе Бібліятэка Кангрэсу ЗША надала ёй тытул Нацыянальнага моладзевага паэта-ляўрэата ЗША (гэты тытул быў уведзены якраз у тым годзе).
Аманда Горман нарадзілася і жыве ў Лос-Анджэлесе, выхавала яе маці-настаўніца. Яе блізьнячая сястра Габрыэла – таксама грамадзкая актывістка, як і Аманда. У паэзіі і актывізьме Аманда Горман галоўную ўвагу надае праблемам дыскрымінацыі, фэмінізму, грамадзкай маргіналізацыі.


title: Цытаты, якія дапамагаюць жыць. Прапануе Васіль Аўраменка

maintext:
Источник материала: Свабода
Васіль Аўраменка:
«Любімую не аддаюць.»., — гучыць сёньня ў Беларусі. «…а б’юць, б’юць і б’юць!» — дадаюць да афіцыёзнай лірыкі «жалезныя мужыкі», права якіх «біць» стала тутэйшым законам. І ня дзіва, што не толькі беларускі, але і многія беларусы ня згодныя жыць па такіх патрыярхальных законах. Але ж, сама-сябе-любімая ўлада заве гэтае дзікунства і «сапраўднай дэмакратыяй», і «сацыяльна-гендэрнай справядлівасьцю», і гатовая біць ужо да самага канца. Толькі да чыйго канца?
Разбуры турмы муры…
Гэта іншы песенны лейтматыў сёлетніх беларускіх рэалій, які быў загнаны з пляцаў і двароў у інтэрнэт-«падпольле», але ад гэтага ня робіцца менш актуальным. Апошні раз на маёй памяці муры бурыліся ў пачатку 90-х, але то быў цыкляпічны мур вялізнай імпэрыі, у якой мы былі толькі невялікай часткай і, шчыра кажучы, мала спрыялі таму разбурэньню. І вось, за 26 гадоў вырасьлі новыя, ужо нашыя «родныя», айчынная муры, якія ніхто — ні Масква, ні Варшава, ні Кіеў — нам разбурыць не дапамогуць. Але і жыць зь імі далей ужо немагчыма: сёлета рухнуў той нябачны мур, тая духоўная перагародка, якая захінала наш унутраны сьвет ад вонкавага, сацыяльнага жыцьця, і ўсе раптам пабачылі — у якім скрыўленым, фантастычна фальшывым грамадзтве мы жывем, як сваім маўчаньнем і рахманасьцю ўзьвялі тыя муры і выгадавалі сапраўднага цмока!
Не вер таму, хто шмат гаворыць, а вер таму — каму баліць.
Гэта ўжо ня песьня, а простая жыцьцёвая ісьціна, за якой стаіць боль мільёнаў людзей, а цяпер і наш боль — боль, зь якім нараджаецца нацыя.
Васіль Аўраменка — пісьменьнік і лекар з Магілёву.
Выбар рэдакцыі:
Life never becomes a habit to me. It’s always a marvel.
Жыцьцё ніколі ня робіцца для мяне звычкай. Яно заўсёды — дзіва.
(Кэтрын Мэнсфілд)
Кэтрын Мэнсфілд (Katherine Mansfield, 1888–1923) — новазэляндзкая і ангельская пісьменьніца.
Цытаты дасылайце Яну Максімюку на ягоную электронную пошту maksymiukj@rferl.org альбо праз Messenger на ягонай старонцы ў Фэйсбуку: https://www.facebook.com/jan.maksymiuk.


title: "Усім паверхам крычалі: „Сыходзь!“". Як сьвяткавалі Новы год у турмах

maintext:
Источник материала: Свабода
Арцём Быстрык сустрэў Новы год у Жодзінскай турме.
Яго затрымалі 20 сьнежня на раённым маршы ў Менску. З Заводзкага РУУС адвезьлі на Акрэсьціна, а на наступны дзень быў суд па двух пратаколах паводле артыкулаў 23.34 і 23.4 КаАП — удзел у несанкцыянаваным масавым мерапрыемстве і непадпарадкаваньне патрабаваньням супрацоўнікаў міліцыі.
Супраць Арцёма сьведчыў засакрэчаны супрацоўнік міліцыі «Македонскі». Судзьдзя прысудзіла 15 сутак, і Арцём выйшаў на волю ўжо ў 2021 годзе — 4 студзеня. Арцём сказаў, што ўжо падчас затрыманьня супрацоўнікі паабяцалі, што ён будзе сустракаць Новы год «з жалезнай ялінкай».
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


title: Зьявіўся сьпіс беларускіх мэдыкаў, якія памерлі падчас пандэміі COVID-19. У ім больш 100 імёнаў

maintext:
Источник материала: Свабода
Доктар мэдыцынскіх навук Сьвятлана Сарокіна на сваёй старонцы ў Facebook апублікавала сьпіс мэдыцынскіх работнікаў, якія памерлі за час пандэміі каранавірусу COVID-19.
У сьпісе ўжо больш за 100 імёнаў, у камэнтарах да паста людзі працягваюць пісаць вядомыя ім імёны загінулых мэдыкаў.
"; //parse XFBML, because it is not nativelly working onload if (!fbParse()) { var c = 0, FBParseTimer = window.setInterval(function () { c++; if (fbParse()) clearInterval(FBParseTimer); if (c === 20) { //5s max thisSnippet.innerHTML = "Facebook API failed to initialize."; clearInterval(FBParseTimer); } }, 250); } } }; thisSnippet.className = "facebookSnippetProcessed"; if (d.readyState === "uninitialized" || d.readyState === "loading") window.addEventListener("load", render); else //liveblog, ajax render(); })(document);


authors: Владимир Крупский

description: 19 человек выздоровели, четверо скончались

title: За сутки коронавирус выявили у 89 жителей Татарстана


authors: Алина Габдулина

description: В двух из них речь идет о несовершеннолетних пациентах

title: В Татарстане за минувшие сутки выявили 83 новых случая COVID-19


title: "Пелі калядкі і елі аладкі!" Як Віцебск святкаваў Каляды

maintext:
«Сонейка нізка — Каляда блізка: зараз прыедзе на сівым кані…»
Самая вясёлая і адметная сваесаблівасць нашай Радзімы – нацыянальныя святы. Адно з такіх вяселых і любімых народных абрадных свят – Каляды!
Безумоўна, людзі святкавалі сустрэчу “новага” сонца значна раней усталявання хрысціянства на нашай зямлі, але ж які тады быў сцэнарый — не вядома. Багоў было зашмат і яны падзяляліся на добрых і злых. Добрыя павінны былі перамагчы і людзі дапамагалі ім жэртвамі і абрадамі, а потым святкавалі гэту парамогу і задобрывалі нябесы.
З прыходам веры ў адзінага Бога, Каляды сталі сімвалізаваць нараджэнне сына Божага — Хрыста. Па традыцыі жанру ў аснове дзеяння — барацьба добрага і злога — калядная казка пра нараджэнне Божага сына. Некалькі стагоддзяў аснова свята нязменна: гісторыя пра вядзьмарку Зіму якая выкрала немаўля і ператварыла яго ў ваўкалака. Светлыя сілы, вядома, перамагаюць і гарачыя промні маладога сонца спальваюць ваўчыную скуру. Дзіця вызваляецца з палону цёмных сіл і пакрысе «сталее», з кожным днём набіраючы моц да вясны.
Народная традыцыя калядавання па дварах і зараз жыве. Здаўна калядоўшчыкі, апрануўшыся ў карнавальныя строі, ходзяць па дварах. Злых духаў з хат зганяюць ды дзяцей весяляць.
Памятаю, як у дзяцінстве ў нашу хату прыйшла гэтая дзіўная хэўра! Размалеванныя цёткі – “цыганкі” і дзядзькі ў квяцістых хустах, доўгіх спадніцах і з чырвонымі насамі. Казой быў наш сусед Мікіта. Ён быў у вывернутым кажушку і пьяны. Яны спявалі непатрэбныя песні і адплясвалі пад гармонік цёткі Шуры. Тады ад вогненнай кадрылі каза (Мікітка) згубіў раўнавагу і рухнуў ля пячы на падлогу. Мне было гадоў 5. Гэткае відовішча хутчэй напалохала, чым развесяліла. Маці звонка смяялася, а бацька даў ім 3 рублі.
Сёння, 7 студзеня, мы разам з фатографам калядавалі ў Задзвінні. Дарэчы ўваход для дарослага каштаваў роўна 3 рублі.
Прыйшоўшыя на свята віцябляне атрымалі вясёлы настрой, святочныя песні і гульні на беразе Дзвіны. Людзей было меней чым у мінулым годзе. Яно і зразумела — злы кавід яшчэ не здаўся. Алеж на свежым паветры вірус не палохае. Карагоды, песні, гульні падымалі настрой. Напрыканцы на вогнішчы спалілі хваробы і злосць.
Артыстам дакладна ўдалося перадаць дух і шчырасць непаўторнай старадаўняй традыцыі. Сучасны Дзед Мароз і Каляда гарманічна ўпісаліся ў адзін сцэнарый і разам сонейку дапамаглі.
Не абыйшлося свята і без раз’юшанай казы-деразы з валуцугамі-дапаможнікамі.
Як і мае быць, дабро і ў гэтым годзе перамагло! Са Святам шанаўныя землякі!
Фотаздымкі Вячаслава Пабядзінскага


description: Testid

title: Testid


description: Новы прэзідэнт Беларусі Святлана Ціханоўская абвясціла аб адстаўцы з пасады кіраўніка дзяржавы праз паўгадзіны пасля ўступлення на пасаду і перадачы ўлады папярэднікам – Аляксандрам Лукашэнкам. Пра гэта яна заявіла ў навагоднім віншаванні беларусам, запісаным на фоне Бундэстагу, з устаноўленымі на яго БЧБ-сцягамі. «Адстаўка Аляксандра Лукашэнкі настолькі ж нелегітымна, як і яго кіраванне. Я з’яўляюся выбраным […]

maintext:
Святлана Ціханоўская абвясціла аб адстаўцы з пасады прэзідэнта Беларусі
01.01.2021, 0:51, Разное
✔ Подписывайтесь на наш Telegram-канал «Новости без цензуры» - t.me/ryb24
Новы прэзідэнт Беларусі Святлана Ціханоўская абвясціла аб адстаўцы з пасады кіраўніка дзяржавы праз паўгадзіны пасля ўступлення на пасаду і перадачы ўлады папярэднікам – Аляксандрам Лукашэнкам.
Пра гэта яна заявіла ў навагоднім віншаванні беларусам, запісаным на фоне Бундэстагу, з устаноўленымі на яго БЧБ-сцягамі.
«Адстаўка Аляксандра Лукашэнкі настолькі ж нелегітымна, як і яго кіраванне. Я з’яўляюся выбраным народам прэзідэнтам, што пацверджана міжнароднай супольнасцю, і менавіта мая адстаўка з’яўляецца законнай і найбольш канстытуцыйнай. Акрамя таго, Лукашэнка не параіўся са мной, калі прымаў рашэнне аб сваёй адстаўцы. Ён тыран і ніколі ні з кім не раіцца. Я гатовая стаць прэзідэнтам Беларусі, але не раней за май 2021 года. Да гэтага часу ў мяне распісаны лекцыі ў вядучых еўрапейскіх ВНУ, а паколькі Беларусь – кандыдат №1 на ўступленне ў Еўравяз, я абавязаная выконваць усе кантрактныя абавязацельствы. Да гэтага часу выконваць абавязкі кіраўніка дзяржавы будзе Сяргей Ціханоўскі. Я, як міжнародна-абраны прэзідэнт, прызначаю яго в.а. прэзідэнта. Спадзяюся, Лукашэнка выпусціць яго з турмы, каб Сяргей Леанідавіч мог паўнавартасна выконваць свае абавязкі », – адзначыла яна ў звароце.


description: У навагоднім віншаванні прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка абвясціў пра канец тэрміну сваіх паўнамоцтваў і дадаў, што пакідае пасаду. Ён адзначыў, што разумее цяперашнюю сацыяльна-палітычную сітуацыю ў краіне і, «як сапраўдны патрыёт» не можа паставіць асабістыя інтарэсы вышэй інтарэсаў дзяржавы і яе грамадзян. Поўны тэкст звароту Лукашэнкі прыводзіць агенцтва тэленавін Белта. «Шаноўныя сябры! Я ведаю, я […]

maintext:
У навагоднюю ноч Лукашэнка абвясціў аб сыходзе з пасады прэзідэнта Беларусі
01.01.2021, 0:01, Разное
✔ Подписывайтесь на наш Telegram-канал «Новости без цензуры» - t.me/ryb24
У навагоднім віншаванні прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка абвясціў пра канец тэрміну сваіх паўнамоцтваў і дадаў, што пакідае пасаду. Ён адзначыў, што разумее цяперашнюю сацыяльна-палітычную сітуацыю ў краіне і, «як сапраўдны патрыёт» не можа паставіць асабістыя інтарэсы вышэй інтарэсаў дзяржавы і яе грамадзян.
Поўны тэкст звароту Лукашэнкі прыводзіць агенцтва тэленавін Белта.
«Шаноўныя сябры! Я ведаю, я крытычна вы ставіцеся да мяне ў апошнія паўгода. Я бачу, як вы выходзіце на плошчы і пакутуеце ад міліцэйскага гвалту. Паверце, на гэта вельмі цяжка глядзець, а асабліва мне. Я ўсведамлены ў тым, што ў гэтым ёсць частка і маёй віны. Шчыра спадзяюся на ваша прабачэнне, але нават калі яго не будзе, я не ў крыўдзе на вас. Безумоўна, я мог сысці з сваёй пасады шмат раней, але я вырашыў зрабіць сапраўдны навагодні падарунак, як зрабіў мой нябожчык адзін экс-прэзідэнт Расеі Барыс Ельцын, але я не буду прызначаць пераемніка. Ведайце, Беларусь была, ёсць і будзе дэмакратычнай дзяржавай. У нашага еўрапейскага народу няма іншага шляху. Мы не будзем паўтараць досвед Расеі, хоць мы саюзная дзяржава, але меньш таталітарнае. І хоць Расея не хоча прадаваць нам вуглевадароды па ўнутраных цэнах, рускі і іншыя народы, якія пражываюць на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі, заўсёды будуць брацкімі да нас.
Як вы зразумелі, пасля размовы з вядучымі сусветнымі лідэрамі і іх дыпламатамі ў Менску я вырашыў перадаць уладу Святлане Ціханоўскай. Думаю, рашэнне з’яўляецца лагічным. Святлана – маладая разумная жанчына і пачатковец ў палітыкі, а наша родная Беларусь таксама жанчына. Яны павінны зразумець адзін аднаго. Я ўжо назаўжды пайду на пенсію ў палітычны нябыт, але пакідаю вас на чалавека, папулярнага ў свеце і гатовага да пабудовы еўрапейскай супольнасці ў Беларусі. Вас чакае шмат рэформаў. Мы атрымаем новыя мадэрнізаваныя прадпрыемствы, еўрапейскія зарплаты, еўрапейскія суды і новую паліцыю. Наша прадукцыя заваюе ўсе найбуйнейшыя рынкі свету. Мы будзем развіваць вывучэнне беларускай мовы і падтрымліваць беларускую культуру, пры гэтым мы ўсе вывучым англійскую мову.
Яшчэ раз паўтараю: я перадаю краіну ў надзейныя рукі. Ціханоўская – выдатны прэзідэнт, я б і сам за яе прагаласаваў. А вас, сябры, віншую з Новым годам! Я вам даў яшчэ адну нагоду для новага тоста. Не хвалюйцеся! Усё будзе добра».


description: Паэт, публіцыст, краязнавец Яўген Гучок адзначыў сваё 80-годдзе (нарадзіўся ў Слуцку 4 лістапада 1940 года). Вучыўся ў сярэдняй школе № 9, пасля службы ў Паэт, публіцыст, краязнавец Яўген Гучок адзначыў сваё 80-годдзе (нарадзіўся ў Слуцку 4 лістапада 1940 года).

title: Яўген Гучок: "Ніхто свабоду так не душыць, як учарашнія рабы…"

maintext:
Паэт, публіцыст, краязнавец Яўген Гучок адзначыў сваё 80-годдзе (нарадзіўся ў Слуцку 4 лістапада 1940 года). Вучыўся ў сярэдняй школе № 9, пасля службы ў арміі скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, аспірантуру, Маскоўскі паліграфічны інстытут.
Большую частку працоўнага стажу (30 гадоў) выпрацаваў рэдактарам і вядучым рэдактарам у выдавецтве «Народная асвета».
Салідны ў Яўгена Гучка і стаж творчай дзейнасці: яго першыя вершы надрукаваны ў слуцкай раённай газеце «За сацыялістычную Радзіму» ў 1959 годзе. З таго часу ён стаў аўтарам каля двух дзясяткаў кніг паэзіі, прозы і публіцыстыкі, шматлікіх публікацый у зборніках, альманахах, перыядычных выданнях.
Реклама
Яго творы знаёмы чытачам у Расіі, Польшчы, Чэхіі, ЗША, Індыі. А беларускія аматары літаратуры якраз да юбілею паэта атрымалі магчымасць прачытаць дзве новыя яго кнігі, якія выпусціў Інстытут беларускай гісторыі і культуры.
«Мая квадрыга» — зборнік паэзіі і публіцыстыкі, аснову якога складае паэма-эсэ «Імя і сутнасць яго, на жаль, пакуль амаль нязменны… (Аб рабстве)». «Аб чым? Якое рабства можа быць у дваццаць першым стагоддзі? — пачулася недаўменне каго-нікаго. — Ці гэта твор пра мінуўшчыну?»
Магчыма, аўтар прадбачыў падобныя закіды адносна тэмы свайго твору, бо пачаў яго такімі радкамі:
Чаму пішу пра рабства?
Бо на планеце
Бездань рабства!
На працягу ўсёй паэмы чытачу прадстаўлены самыя разнастайныя праявы рабства, у тым ліку і ў нашым паўсядзённым жыцці. А ў прыведзеных ніжэй радках нельга не пазнаць тое, што адбываецца апошнім часам на вуліцах беларускіх гарадоў:
Гвалт, бізун, збіццё, забіццё —
Нязменныя атрыбуты
Рабства.
Паспрабуйце прыгледзецца, быццам запрашае аўтар, да сваіх сяброў, знаёмых, калег, начальнікаў, падначаленых, да іх паводзін у розных абставінах. А калі на іх месца паставіце сябе?
Чытаў паэму і ўспомніў словы рускага пісьменніка А.П. Чэхава «выдавливать из себя раба по капле» з яго пісьма журналісту і выдаўцу А.Ф. Суворыну 7 студзеня 1889 года. Прызнаемся праз 132 гады пасля чэхаўскіх слоў: ці многія з нас здольны «выціскаць з сябе раба»? А гэта значыць не што іншае як пастаянна самаўдасканальвацца, выпрацоўваць пачуццё ўласнай годнасці, не быць прыстасаванцам да абставін, не праходзіць міма пошласці, дурноты, грубасці, зладзейства, хлусні, самадурства, подласці.
Магчыма гэта? Ёсць падазрэнне, што адназначнага адказу не атрымаем. Бо пералічанае вышэй не заўсёды і не ўсім лёгка даецца, ды і не кожны здольны не тое што зрабіць падобныя крокі, а нават падумаць пра іх. Да таго ж трэба мець на ўвазе, што
Ніхто свабоду так не душыць,
Як учарашнія рабы.
Праўда, гэтыя радкі я ўзяў з іншай кнігі Яўгена Гучка — «Гучанкі», створанай, па яго словах, «у памяць майго бязрадаснага дзяцінства і знявечанай маладосці».
Анатацыя паведамляе, што «кнігу складаюць вершы філасофскага, пейзажнага, грамадска-палітычнага, патрыятычнага, гумарыстычна-сатырычнага і іншага зместу». Аўтар растлумачвае магчымаму чытачу кнігі:
А што такое гучанкі?
Гэта не дранікі, не мачанкі,
Гэта рэакцыя і адказ
На ўсё, што пануе ў нас і не ў нас.
Аўтар з гледзішча ўласнага жыццёвага і творчага вопыту на 310 старонках кнігі не абмінае «ўвагай амаль ніводнай парадыгмы жыцця», у тым ліку і некаторыя факты і падзеі беларускай мінуўшчыны. Межы паэтычнай зацікаўленасці Яўгена Гучка неабсяжныя: лёс Беларусі; паэт і яго роля ў грамадстве; чыноўнікі і народ; чалавек у Сусвеце і ў розных жыццёвых абставінах; «душа ў кожнага ёсць свая» і многае іншае. Пералічваць усё не мае сэнсу, лепш узяць кнігу ў рукі і паглыбіцца ў яе змест.
Пры гэтым трэба быць гатовым да таго, што лёгкага чытання твораў Яўгена Гучка не атрымаецца. «Рэакцыя і адказ» аўтара на «парадыгмы жыцця» ў большасці сваёй — гэта заклапочанасць, трывога, да таго ж выказаныя бескампрамісна, адкрыта і шчыра, як мне падалося.
Дапускаю, што нешта прамільгне перад вачамі чытача бясследна, што-нішто выкліча сумненне або нават нязгоду з аўтарам. А вось многае з напісанага ім, упэўнены, прымусіць задумацца, паразважаць і, магчыма, улічыць у сваім паўсядзённым жыцці. А што больш трэба для ўдумлівага чытача? І што можа быць лепшай характарыстыкай кнігі ці асобнага твора?
Напрыканцы гэтых нататак жадаю Яўгену Сяргеевічу Гучку, каб на дзявятым дзясятку гадоў жыцця яго менш турбавалі болькі, часцей радавалі добрыя навіны і падзеі, як мага даўжэй не пакідаў імпэт ствараць новыя кнігі, якія знойдуць свайго зацікаўленага чытача, і ў першую чаргу — на Случчыне.
Я сам сабе герой лірычны,
Я — не вясковы, не сталічны;
З нябеснай
Беларусі я,
Дзе аніякага гнілля.
***
Чаму мне трэба
Хуткаплыннасць
часу?
Каб змыць хутчэй
з душы
Няладнасцей запасы.
***
Псеўдапаэт, пакінь у спакоі мову,
До заграбаць на ёй іудзіны рублі;
Не дабівай жыцця здаровую аснову
На гэтай на знявечанай зямлі.
***
Хто за нажывай гоніцца,
Той сам ужо —
прынада.
З кнігі «Гучанкі»


title: "Цяжкая хвароба, на вялікі жаль, не дазволіла здзейсніцца ўсім яго марам". Пайшоў з жыцця жыхар Слуцка Аляксандр Быкоўскі

maintext:
Асноўную частку сваёй працоўнай дзейнасці случчанін Аляксандр Мікалаевіч Быкоўскі звязаў са сферай паслуг. Ён быў адным з тых, хто ў пачатку мінулых 80-х гадоў ствараў прафесійную дружную «каманду Алюшына» ў мясцовым радыёатэлье.
Аляксандр любіў сваю справу, любіў вучыцца, пазнаваць новае. Заўсёды разважліва і спакойна ставіўся як да ўдач, так і да складаных сітуацый, умеў адстойваць сваю кропку гледжання. Яго стаўленне да сяброў, да тых, каму прафесійна дапамагаў, выклікала толькі павагу. Гэта было і падчас працы ў калектыве, і пазней, калі пераключыўся на прадпрымальніцкую дзейнасць.
Реклама
Ён вельмі радаваўся поспехам сям`і, якую стварылі з жонкай Валянцінай Віктараўнай. Сама Валянціна, сям`я дачкі Дашы і сын Антон падтрымлівалі і любілі яго. У сваёй дружнай сям`і ён заўсёды знаходзіў паразуменне, вельмі цешыўся сваімі дзвюма ўнучкамі.
Цяжкая хвароба працягласцю ў шэсць гадоў, на вялікі жаль, не дазволіла здзейсніцца ўсім яго марам — Аляксандр Мікалаевіч Быкоўскі памёр 6 студзеня на 62-м годзе жыцця. Пахаваны на мясцовых могілках у вёсцы Ніва.


description: Вольга Карлаўна Кавалеўская, жыхарка вёскі Вынішчы, не сумуе на пенсіі. Яна - актывістка і рамесніца. Вышывае і пляце кошыкі на продаж. Паглядзіце, як

title: Жыхарка вёскі пад Слуцкам на пенсіі пераўтварыла хобі ў заробак: пляце кошыкі на продаж. Відэа

maintext:
Вольга Карлаўна Кавалеўская, жыхарка вёскі Вынішчы, не сумуе на пенсіі. Яна — актывістка і рамесніца. Вышывае і пляце кошыкі на продаж. Паглядзіце, як спрытна і лоўка яна гэта робіць.
Реклама
РАНЕЙ. «Аднойчы мінчанін у мяне вучыўся пляценню. Суседкі думалі, што замуж выйшла». Жыхарка слуцкай вёскі пра творчасць з гумарам


description: Жыхаркі Слуцка звярнуліся ў ААТ "Слуцкі сыраробны камбінат". Яны агучылі свае жаданні, як пакупнікоў, пабачыць маркіроўку харчовай прадукцыі на беларускай

title: Случчанкі папрасілі зрабіць этыкеткі малочнай прадукцыі на беларускай мове. Што ім адказала кіраўніцтва Слуцкага сыраробнага камбінату

maintext:
Жыхаркі Слуцка звярнуліся ў ААТ «Слуцкі сыраробны камбінат». Яны агучылі свае жаданні, як пакупнікоў, пабачыць маркіроўку харчовай прадукцыі на беларускай мове.
Жанчыны звярнуліся па розных прычынах. Адна з іх хоча, каб яе дзеці паступова прывучаліся да беларускай мовы, бачылі яе ў штодзённым жыцці і маглі вольна размаўляць на ёй. «Я лічу, што нельга хаваць сваю родную мову, бо гэта злачынства» — кажа случчанка.
Другая жанчына напісала зварот, таму што, як ёй здаецца, «Наша мова нідзе не гучыць. Артыкулаў у газетах на беларускай мове вельмі мала, мала перадач на беларускай мове на тэлебачанні, амаль усе маркіроўкі харчовай прадукцыі толькі па-руску».
Реклама
Ва ўсіх выпадках ім аднолькава адказаў намеснік генеральнага дырэктара па эканоміцы і фінансах А.А. Герасіменка: «Паколькі ў Рэспубліке Беларусь дзве дзяржаўныя мовы, то не дапушчана парушэнняў пры маркіроўцы прадукцыі. Але пажаданне будзе ўлічана аб маікіроўцы на беларускай або на беларускай і рускай мовах».
Адказ быў напісаны на беларускай мове, што цалкам адпавядае закону «Аб зваротах грамадзянаў і юрыдычных асобаў».
Але адказ не задаволіў усіх случчанак. Адна з іх будзе намагацца абскарджваць справу ў Міністэрстве прамысловасці, каб «трымаць у руках „сваё“: беларускі цукар, беларускае малако».


description: У чацвер, 7 студзеня, выйшаў першы ў 2021 годзе друкаваны нумар газеты «Кур'ер». Дзякуй Вам за той давер, што выказваеце нашаму выданню! Вы заўсёды маеце У чацвер, 7 студзеня, выйшаў першы ў 2021 годзе друкаваны нумар газеты «Кур'ер». Дзякуй Вам за той давер, што выказваеце нашаму выданню!

title: Вельмі рады, шаноўныя сябры-чытачы, што мы зноў разам! Разам у 2021-м!

maintext:
У чацвер, 7 студзеня, выйшаў першы ў 2021 годзе друкаваны нумар газеты «Кур'ер». Дзякуй Вам за той давер, што выказваеце нашаму выданню!
Вы заўсёды маеце сваю пазіцыю, не падстройваецеся пад тых, хто можа быць вышэй па сацыяльнаму ці іншаму статусу, не пляскаеце ў далоні там, дзе лепш папярэдне трэба паразважаць!
Реклама
Вы заўсёды цэніце гісторыю, Вы самі пішаце яе!
Гэта натхняе і зноў абавязвае, каб мы і ў наступіўшым Новым годзе трымаліся праўдзівай інфармацыі, палярнасці меркаванняў і стваральных імпульсаў. Упэўнены, менавіта такі падыход дазваляе нам быць адказнымі і салідарнымі з тымі, хто неабыякавы да сённяшніх падзей, неабыякавы да нашай бліжэйшай справядлівай і радаснай будучыні.
Давайце і надалей крочыць разам у гэтым накірунку!
Толькі тады дабро, спакой, законнасць і павага перамогуць у нашай Беларусі!
Беражыце сябе і сваіх родных! Радуйцеся кожнаму дню новага года! Шчасця, дабрабыту і заможнага жыцця Вам, шаноўныя чытачы «Кур'ера»! З Новым годам і Калядамі!
Рэдакцыйны калектыў «Інфа-Кур'ера»


title: Апошняе слова слуцкага блогера Уладзіміра Няронскага ў судзе. Стэнаграма

maintext:
29 студзеня ў судзе Лагойскага раёна пракурор Аляксандр Ляўковіч папрасіў суд прызнаць вінаватым па артыкуле 369 і ч. 1 арт. 342 Крымінальнага кодэкса Уладзіміра Няронскага, аўтара ютуб-канала «Слуцк для жыцця» і запрасіў для яго тры гады пазбаўлення волі.
29 студзеня Уладзімір Няронскі выступіў у судзе з апошнім словам. Вось што ён сказаў — публікуем стэнаграму прамовы палітвязня. Вынясенне прысуду прызначана на аўторак, 2 лютага.
«Мне было непрыемна чуць словы, вырваныя з кантэксту»
«Шчыра кажучы, паслухаўшы пракурора, мне сорамна, што ў нас пракуратура Рэспублікі Беларусь займаецца такой дзейнасцю. Шчыра, нават не чакаў, што такое адбудзецца ў гэтых сценах, і гэтым займаюцца работнікі пракуратуры. Калі звярнуць увагу, як чытаў пракурор гэтае абвінавачванне, звяртаючы ўвагу на яго паводзіны, любы псіхолаг і псіхатэрапеўт скажа, што гэта адбываецца хлусня: ён нешта ўвесь час кранае, лазіць у кішэню. Гэта значыць, у падсвядомасці ён разумее, што ён хлусіць. І сапраўды, мне было непрыемна чуць гэтыя словы, вырваныя з кантэксту, сабраныя ў сказы. Я, як веруючы чалавек, сказаў на судзе, што я наогул не хлушу, і мне пляваць, які тэрмін мне дадуць. Суд на небе — самы справядлівы, і мы за кожны падман панясем пакаранне, запомніце. Ваша пакаранне — гэта ўсё такі абсурд. Я разумею, што Вы [пракурору] гэтую прамову некалькі дзён трэніравалі перад люстэркам, гэтую інтанацыю. Гэта так смешна гучыць — вашыя гэтыя паказанні. Грамадзянін суддзя, я вам скажу дакладна: бог усё чуе.
Реклама
«У нас цяпер Год адзінства, але з кожным абвінаваўчым прысудам мы ўсё адно ўбіваем клін паміж людзьмі»
Тое, што я сказаў [у відэароліку]: «Давайце пройдзем адсюль і не будзем перашкаджаць людзям хадзіць па тратуары», і мы адышлі ў бок на 10 метраў, — гэта было сказана з мэтай, каб не перашкаджаць людзям. Але мне гэта прыпісалі як шэсце па праспекце, што ўжо хлусня. Па-другое, я ўжо панёс пакаранне ў выглядзе пяці сутак арышту за тое, што нібыта аказваў непадпарадкаванне супрацоўніку, хоць усе сведкавыя паказанні кажуць, што я не аказваў. І гэтыя падсадныя качкі ў ІЧУ, і суддзя тады прыняў у якасці змякчальных абставінаў наяўнасць дзяцей і даў пяць сутак. Але ён разумеў, што гэта хлусня, але ён не мог паступіць інакш і даў мінімальнае пакаранне. Я выйшаў з машыны і ўбачыў, як ідуць гэтыя падсадныя качкі, я разумею, што ім далі такі загад. У судзе ў Слуцку я спытаў: «Як жа так?» — далі 15 сутак. Нават начальнік ІЧУ здзівіўся і спытаў: «Што гэта такое?». І калі я спытаў, чаму яны не ўлічылі наяўнасць дзяцей, суддзя сказаў, што забыўся.
У вашых руках лёсы тысячы людзей, маіх дзяцей, сваякоў і простых беларусаў. У нас цяпер Год адзінства, але з кожным абвінаваўчым прысудам мы ўсё адно ўбіваем клін паміж людзьмі, тых, хто ад суда сапраўды хоча справядлівасці. А любое пакаранне наадварот нагнятае становішча.
«Я плачу ад крыўды, што мы коцімся ў прорву»
Сёння 269 дзён як я ў зняволенні. Я не пашкадаваў ні аб адным з іх. Так, я пакутаваў, але я рады, што гэта загартавала мой характар. Я многае ў турме зразумеў, што такое блізкія, сям’я і сябры. Ніводзін супрацоўнік міліцыі не скажа, што я неяк яго абразіў за 269 дзён, хоць з мяне здзекаваліся, рэальна здзекаваліся. Асабліва, першыя дні ў Магілёве. Вы можаце ўзяць паказанні там у людзей [ІЧУ, дзе блогер адбываў 10 сутак пасля затрымання 5 траўня з камандай «Страна для жизни"] у камеру да мяне закідвалі смярдзючых бамжоў са слабільным, каб яны абгажвалі там усё. Адзін мне сказаў: «Ведаеш, нас чацвярых сёння сабралі па горадзе, і сказалі, што я ім сёння патрэбны». Гэта смешна, там хворыя людзі, нельга так рабіць з інвалідамі. Як жывёламі, як рэчамі карыстаецеся! Але супрацоўнікі магілёўскага ІЧУ малайцы: яны сказалі, што не будуць падпарадкоўвацца адміністрацыі, і прыбралі на наступны дзень гэтага інваліда. Мяне трымалі ў самай халоднай «хаце». У мяне заўсёды быў парадак, я там усё «хаты» паперамываў.
Я клянуся, што я не шкадую. Ведаеце, калі б не абавязацельствы перад блізкімі, я б не выходзіў з турмы. Зразумейце, там менш грахоў набіраеш.
Я плачу ад крыўды, што мы коцімся ў прорву. Аляксандр Рыгоравіч, звярніце ўвагу, сітуацыя ў краіне вельмі сур’ёзная. Але чаму ён мяне не пачуў? Выклікаў бы ён мяне і я б яму сказаў. Калі б я нешта ведаў аб дзеяннях кагосьці, я б не хаваў, я не маю права падманваць. Пакайцеся ў ілжэсведчанні. Гэта самае страшнае. Вы бачылі ролікі, дзе я падыходжу і вітаюся з міліцыянтамі? Я ж усё разумею і не вінавачу, што яны выконваюць загад. Міліцыя трэба пры любой уладзе, як і турмы, суды, але мы павінны заставацца людзьмі. Вы б пасядзелі ў турмах — вы ж не ведаеце, што там робіцца.
«Бяда наша ў тым, што мы не прызнаем памылкі»
Мы судзім, але мы няправільныя пакарання выбіраем. Яны горшымі выходзяць адтуль. Я б не так паступаў. Ёсць тыя, хто раскайваецца і яны заслугоўваюць лепшых умоваў утрымання. А ні так, як ён ідзе крадзе, каб вярнуцца ў «хату», дзе ёсць каўбаса і цыгарэты, сала, ён сядзіць там, як кароль.
Я хачу, каб Вы мяне пачулі і зразумелі. Я яшчэ ў следчага спытаў, за што ў мяне 342 [артыкул Крымінальнага кодэкса], ён сказаў, што толькі за знаёмства з Ціханоўскім. Следчы падчас следства сам шмат чаго зразумеў. Бяда наша ў тым, што мы не прызнаем памылкі. Ды я прызнаў віну, што абазваў мэра на эмоцыях. Я сачу за навінамі. Так, у вас у суддзяў, ёсць указанні: «садзіць» і не апраўдваць, але вы зразумейце, што мы ўсе памром.
Я адразу сказаў следчаму, што калі я зрабіў штосьці не так, то хай пасадзіць мяне на 25 гадоў. Многія сядзяць, бо ім шанцу не даюць, а далі адразу тры гады. Праз 6 месяцаў турма — гэта ўжо дом. Грамадзянін пракурор, нельга так рабіць: вы заўсёды запрашваеце па-максімуме, не ўлічваючы нічога. У мяне сябры ёсць: і міліцыянты і пракуроры, і я не ведаю як цяпер буду жаць ім руку, бо яны ўжо па локаць у крыві: адна — у нашай крыві, другая — у слязах маці і дзяцей. Як ім ціснуць рукі? Я любое пакаранне прыму.
«Чалавек выказвае сваё меркаванне, а вы кажаце: «Паверыўшы ў сваю беспакаранасць»
Чамусьці мы вельмі дрэнна ставімся да слова «рэвалюцыя», хоць мы выхаваныя на гэтым. Ні ў адным роліку я не заклікаў браць палкі і біць або рэзаць. Мне пішуць, што дзякуючы мне, аб’ядналіся ўсе беларусы. За [судовым] працэсам сочаць сотні чалавек. Мне з усяго свету дасылаюць паштоўкі падтрымкі. Калі вы прызначыце мне тры гады — вы ўяўляеце, якая будзе хваля негатыву? Але можна па-іншаму.
Чым больш садзяць людзей — тым больш расце супраціў. Трэба ісці на кантакт. Я шчаслівы чалавек. Я адмыслова трымаю гэты спіс таго, што мне давялося там прайсці, якія там былі ўмовы. І я застаўся чалавекам.
Чалавек выказвае сваё меркаванне, а вы кажаце: «Паверыўшы ў сваю беспакаранасць». Паверце, я адразу ведаў, што мяне за гэта пасадзяць. Я гэта рабіў, не таму шта я беспакараны. Грамадзянін пракурор, гэта ўсё не праўда, гэта вырвана з кантэксту. Гучыць непрыгожа. Хтосьці збоку падумае, сапраўды, Няронскі — нейкі вораг народа. Але, грамадзянін суддзя, дзякуй, Вы тады да 6 вечара глядзелі ролікі [з ютуб-канала «Слуцк для жизни"]. Менавіта пасля дома дзяцей-інвалідаў я сказаў слова «рэвалюцыя». Са слязамі сказаў, плачучы за лёс краіны, у адрозненні ад усіх.
Я цаной свайго жыцця і волі вярнуў дзецям іх дом [гаворка ідзе аб сітуацыі з дзіцячым цэнтрам «Радуга» ў Мазыры]. Пасля гэтага я і стаў у сваіх роліках такім эмацыйным.
За 26 гадоў вы калі-небудзь бачылі, каб людзі зноў пачалі мець зносіны з суседзямі? Хачу звярнуцца да беларусаў: вы прабачце гэтага чалавека [верагодна, гаворка ідзе пра Аляксандра Лукашэнку], але менавіта дзякуючы яму, мы зразумелі многае. Яго шкада.
Я хачу, каб гэты суд быў самы сапраўдны. Я прашу прабачэння яшчэ раз перад усімі. Не трэба судзіць, не трэба абвастраць абстаноўку. Я вельмі спадзяюся, што разважлівасць усё ж такі пераможа".
Прысуд будзе абвешчаны 2 лютага ў 10:00.


description: Памёр мітрапаліт Філарэт (Кірыл Вахрамееў). З 31 студзеня 1990 па 25 снежня 2013 года ён з'яўляўся кіраўніком Беларускай Праваслаўнай Царквы. У снежні Памёр мітрапаліт Філарэт (Кірыл Вахрамееў). З 31 студзеня 1990 па 25 снежня 2013 года ён з'яўляўся кіраўніком Беларускай Праваслаўнай Царквы.

title: Памёр мітрапаліт Філарэт. У яго быў COVID-19

maintext:
Памёр мітрапаліт Філарэт (Кірыл Вахрамееў). З 31 студзеня 1990 па 25 снежня 2013 года ён з’яўляўся кіраўніком Беларускай Праваслаўнай Царквы.
У снежні Філарэт перанёс каранавірус. Аб гэтым паведамляе газета «Наша Ніва».
Реклама
ДАВЕДКА. Нарадзіўся ў 1935 годзе ў Маскве. У 1970−1980-я служыў у Еўропе, у 1981−1989 — старшыня аддзела знешніх царкоўных зносін РПЦ.
У 1990−1995 быў дэпутатам Вярхоўнага савета 12 склікання. Герой Беларусі.


description: У рэдакцыю «Кур'ера» звярнулася чытачка. 11 студзеня яна патэлефанавала ў службу ЖКГ па нумару 115 з просьбай пачысціць снег і таксама пасыпаць дарогі У рэдакцыю Кур'ера звярнулася чытачка. 11 студзеня яна патэлефанавала ў службу ЖКГ па нумару 115 з просьбай пачысціць снег і таксама пасыпаць дарогі пяском на вуліцах 1 Жніўня і 11 ліпеня. Як яна кажа, па іх небяспечна хадзіць.

title: Жыхарка Слуцка папрасіла ЖКГ пачысціць снег і пасыпаць дарогі пяском. Адказ здзівіў

maintext:
У рэдакцыю «Кур'ера» звярнулася чытачка. 11 студзеня яна патэлефанавала ў службу ЖКГ па нумару 115 з просьбай пачысціць снег і таксама пасыпаць дарогі пяском на вуліцах 1 Жніўня і 11 Ліпеня. Як яна кажа, па іх небяспечна хадзіць.
На сённяшні дзень, на 16.00 12 студзеня, вуліцы дагэтуль не пачысцілі. Жанчына зноў патэлефанавала ў ЖКГ і спытала, чаму так склалася.
Реклама
Там ёй адказалі, што за гэта адказвае Камітэт па добраўпарадкаванню (прадпрыемства па добраўпарадкаванні Слуцкага ЖКГ. — Заўвага рэдакцыі). І што вуліцы будуць прыбраныя да 2 лютага.
Вось, чым скончылася размова:
— Як так? Дык 2 лютага снег ужо растане!
— Зразумейце, гэта не ад нас залежыць. Але мы паведамім (у Камітэт) аб тым, каб вашую заяўку разгледзелі хутчэй.


description: Музей у Грэскай школе існуе 40 гадоў.  Каля 65% экспанатаў — з калекцый Алеся Новіка, былога настаўніка гэтай школы. Асобную экспазіцыю складаюць рэчы Музей у Грэскай школе існуе 40 гадоў.  Каля 65% экспанатаў — з калекцый Алеся Новіка, былога настаўніка гэтай школы. Асобную экспазіцыю складаюць рэчы часоў СССР. Карэспандэнты «ІК» распыталі ў калекцыянера аб экспазіцыі, якая выклікае настальгію ў старэйшых людзей.

title: У моладзі загараюцца вочы, ім цікава, як наогул можна было карыстацца гэтымі рэчамі... Як у Грэску можна "вярнуцца" ў СССР • Слуцк • Газета "Інфа-Кур’ер"

maintext:
Музей у Грэскай школе існуе 40 гадоў. Каля 65% экспанатаў — з калекцый Алеся Новіка, былога настаўніка гэтай школы. Асобную экспазіцыю складаюць рэчы часоў СССР. Карэспандэнты «Кур'ера» распыталі ў калекцыянера аб экспазіцыі, якая выклікае настальгію ў старэйшых людзей.
Вось што расказаў Алесь Новік:
Реклама
«Усе экспанаты збіраліся паступова, на працягу доўгага часу, гэта частка майго жыцця. Нешта знаходзіў сам, штосьці выкупляў, выменьваў, шукаў, прасіў, забіраў. Спачатку арганізаваў музей пад адкрытым небам каля дома.
Дома таксама збіралася ўсё больш экспанатаў. Калі рэчаў стала шмат, я папрасіў базу ў школе". Нават сёння Алесь Новік не можа сказаць, колькі экспанатаў часоў СССР у калекцыях.
«Адных толькі кніг больш за сотню, — кажа ён. — Кнігі, якія прадстаўлены ў экспазіцыі, каштоўныя тым, што ўжо не будуць больш выдавацца. Гэта кнігі па гісторыі КПСС, БССР, СССР, працы Леніна, Брэжнева». У экспазіцыі вялікая калекцыя тэлефонаў: пасляваенныя, камутатарныя, дыскавыя і першыя кнопкавыя мабільнікі. А яшчэ ёсць старыя пральныя машыны, швейныя машыны, магнітафоны, кінапраектар, фільмаскоп, падліковая машынка і шмат чаго іншага, чым карысталіся нашы продкі, якія жылі ў СССР. «Шкада, што некаторыя экспанаты ў непрацоўным стане, але я не стаўлю мэту рамантаваць, мая справа — сабраць і захаваць. Кожная рэч каштоўная па-свойму, цікавая. Для мяне ўсё, што сабрана, аднолькава важна. Гэта як спытаць у маці некалькіх дзяцей: «Каго ты любіш больш за ўсіх?». Ніколі не ведаеш, якая рэч прынясе добрыя ўспаміны і стане па-сапраўднаму каштоўнай для кагосьці. Тут важна правільна ставіцца да рэчаў, умець іх пазнаць і ўбачыць. Адзін раз бачыў, як рарытэтную радыёлу збіраліся выкінуць на сметнік, назваўшы яе старызнай. Часам людзі могуць аддаць каштоўную рэч за бутэльку гарэлкі, такія выпадкі таксама ў мяне былі, — расказвае Алесь Новік. — Мая мэта — захаваць успаміны, расказаць маладому пакаленню пра тое, як мы шпацыравалі з цяжкім магнітафонам на плячы і слухалі Высоцкага, як вучыліся лічыць з дапамогай драўляных рахункаў, глядзелі дыяфільмы, вучыліся вылічаць з дапамогай лагарыфмічнай лінейкі. У моладзі загараюцца вочы, ім цікава, як наогул можна было карыстацца гэтымі рэчамі. Я спадзяюся, што нешта зраблю для цяперашняга пакалення, распавёўшы пра мінулае, а старэйшаму, якому сёння больш за 40 гадоў, захаваю ўспаміны. На жаль, пра гэты музей мала хто ведае"


description: Калі пажадаеце паслухаць пра мінулае, тады ідзіце да Ніны Іванаўны Васілевіч, 86-гадовай жыхаркі вёскі Гарадзішча. Яна цудоўна расказвае пра сваё жыццё, у Калі пажадаеце паслухаць пра мінулае, тады ідзіце да Ніны Іванаўны Васілевіч, 86-гадовай жыхаркі вёскі Гарадзішча.

title: 86-гадовая случчанка расказала, як расстрэльвалі яе сям’ю, пра першыя заробленыя грошы і калі ўпершыню ўбачыла электрычны свет і душ

maintext:
Калі пажадаеце паслухаць пра мінулае, тады ідзіце да Ніны Іванаўны Васілевіч, 86-гадовай жыхаркі вёскі Гарадзішча. Яна цудоўна расказвае пра сваё жыццё, у якім адлюстроўваецца доўгі перыяд гісторыі СССР і паслясавецкага часу.
Ніна нарадзілася ў 1934 годзе ў вёсцы Лучыцы Капаткевічскага раёна (зараз Петрыкаўскі раён Гомельскай вобласці).
Бацька быў камуніст, працаваў у калгасе бухгалтарам. Калі ён пайшоў на вайну, з чатырма дзецьмі засталіся маці, дзед і бабуля. 8-гадовая Ніна была самай старэйшай з дзяцей.
Реклама
Як сям’ю расстрэльвалі
За тое, што гаспадар быў партыйным чалавекам, у час нямецкай акупацыі сям’ю хацелі жорстка пакараць. Ніна Іванаўна ўсё жыццё памятае, як іх спрабавалі расстраляць. Аднойчы ў хату прыйшлі немцы. Яны пагналі сям’ю да ракі. Там ужо стаялі іншыя людзі.
Немцы выставілі вязняў у радок каля канавы. Насупраць кожнай сям'і паставілі кулямёт.
Раптам убачылі матацыкл з каляскай, які ехаў да месца пакарання. У ім сядзелі два немцы і стараста вёскі. Адзін немец сышоў з матацыкла, падышоў да дзяцей. Правёў кожнаму пальцам па кончыку носа і сказаў усім ісці дадому.
Ніна Іванаўна памятае і іншыя эпізоды жыцця пад нямецкай акупацыяй. Як усёй сям'і давялося жыць у лесе, бо ў вёску зачасцілі паліцаі, якія па сваім жаданні пачалі паліць хаты жыхароў. Як ад тыфу памерлі бабуля з дзядуляй. Як маці, каб накарміць дзяцей, памяняла сваю пуховую хустку на два літры малака.
Тры класы адукацыі і першыя заробленыя грошы
Бацька Ніны Іванаўны не вярнуўся з фронту: прапаў без вестак.
Вучыцца дзяўчынка пачала толькі пасля вайны. У першы клас пайшла 11-гадовай разам з 9-гадовым братам. Настаўніца праверыла, як дзяўчынка чытае, і перавяла яе адразу ў другі клас. Там вучняў было намнога менш. Ніна закончыла трэці клас і захварэла на ліхаманку. З-за хваробы адукацыю працягваць не змагла. А брат скончыў 7 класаў.
Ніна стала працаваць дома, у калгасе. Першыя грошы зарабіла, калі працавала на дадатковых работах у лесе. Трэба было збіраць і паліць галлё. За гэта Ніна атрымала 300 рублёў.
Вось было радасці! Накупіла сабе і маці тканіны на спадніцы, кофтачкі, а сабе яшчэ купіла туфлі і хустачку.
Два гады збірала кок-сагыз. Гэта расліна-каўчуканос. Кок-сагыз у пасляваенныя гады сеялі па ўсёй Беларусі. З гэтай расліны рабілі гумавыя рэчы.
Потым дзяўчына завербавалася на торфабрыкетны завод «Рэдкі Рог», які працаваў у Бабруйскім раёне. Ніна грузіла вялікія скрыні з торфам у вагоны. Там упершыню ўбачыла электрычны свет і душ.
На торфабрыкетным заводзе працавала шмат моладзі. Разам з сяброўкамі хадзілі на танцы ў клуб. Там 20-гадовая Ніна сустрэла трактарыста Сцяпана Васілевіча і пайшла за яго замуж.
На радзіме мужа засвоіла ткацтва
Сямейнае жыццё прымусіла паехаць на радзіму мужа — у вёску Гарадзішча, што на Случчыне. Такім чынам у 1954 годзе Ніна Іванаўна стала случчанкай. Мясцовыя жыхары прынялі Ніну вельмі добра. Яна імкнулася ставіцца да ўсіх прыязна, ёй адказвалі тым самым. Працавала ў калгасе: на палях, вырошчвала і апрацоўвала лён, бульбу. Даводзілася і на ферме працаваць.
У сям'і нарадзіліся трое дзяцей. Трэба было ўсіх паставіць на ногі, а перш за ўсё накарміць, абуць, апрануць.
Да замужжа Ніна вышывала, вязала кручком і спіцамі, шыла. Гэта вельмі дапамагло рашаць праблему з адзеннем для сям'і. Але Ніна Іванаўна пайшла далей і навучылася ткаць. Праз нейкі час жыхары Гарадзішча і суседніх вёсак станавіліся ў чэргі, каб заказаць у ткачыхі пакрывала ці іншую тканую прыгажосць у хату.
Ніне Іванаўне прыйшлося не толькі ткаць, яшчэ і даваць майстар-класы для шматлікіх вучаніц. Зараз некалькі вырабаў Ніны Іванаўны знаходзяцца ў музеі вёскі Гарадзішча. Радуе майстрыху, што яе цягу да творчасці і ўменні пераняла ўнучка Таццяна.
Ніна Іванаўна кажа, што, нягледзячы на ўсе выпрабаванні і страты, яна шчаслівы чалавек. Выхавалі з мужам дваіх сыноў і дачку, дапамагла паставіць на ногі чатырох унукаў і радуецца сямі праўнукам.


description: Паглядзеў я на новы медаль "За адвагу", які атрымаў Рыгор Азаронак. Я адразу ўспомніў, як мой сябар-афганец Новік Сяргей быў узнагароджаны ім. Ён трапіў у Нягледзячы на тое, што Сяргей выконваў свой абавязак і нават быў ранены, ён, як і многія "афганцы", саромеўся гэтага. Ён не лічыў, што тады абараняў Радзіму.

title: "Мой сябар засмучаўся апранаць медаль "За адвагу" пасля вайны, а тут..." Меркаванне случчаніна аб узнагароджванні дзяржаўных журналістаў • Слуцк • Газета "Інфа-Кур’ер"

maintext:
Паглядзеў я на новы медаль «За адвагу», які атрымаў Рыгор Азаронак. Я адразу ўспомніў, як мой сябар-афганец Новік Сяргей быў узнагароджаны ім. Ён трапіў у Віцебскую дывізію, першы пераплёт у 79 годзе. Тады, у савецкія часы, ён засмучаўся перад ветэранамі Другой Айчыннай вайны апранаць гэты медаль. Таму што лічыў, што гэты медаль уручалі менавіта за абарону Радзімы.
Нягледзячы на тое, што Сяргей выконваў свой абавязак і нават быў ранены, ён, як і многія «афганцы», саромеўся гэтага. Ён не лічыў, што тады абараняў Радзіму.
Реклама
Але за што панагароджвалі гэтых людзей, я не разумею. Мой дзед прайшоў тры вайны. І ў яго быў медаль «За адвагу». Я ведаю, як ён ім даражыў. Гэтая ўзнагарода ў тыя часы была пачэсная, асабліва для салдатаў радавога складу вайны.
Ведаеце, раней герояў вайны ўшаноўвалі Георгіеўскім крыжом? Потым ужо падобным да яго «Ордэнам славы». Можна такім жа чынам ушаноўваць амапаўцаў гэтымі ордэнамі. Затрымалі трыста «пратэстуноў» — ордэн першай ступені.
Што на гэта скажуць «афганцы»? Унукі ветэранаў вайны? Цікава даведацца, як да гэтага ставяцца тыя, хто прайшоў вайну і застаўся ў жывых.
Вы бачылі новую ўзнагароду? Яна падобная да мінулай. Такі ж танк на ёй намаляваны і такая ж стужка. Маглі б напісаць не «За адвагу», а, напрыклад, «За мужнасць». Бо адвага датычыцца толькі да ваенных подзвігаў. У маім разуменіі такія адносіны да медаля могуць выклікаць пытанні ў пераможцаў.
Меркаванне аўтара можа не супадаць з пазіцыяй рэдакцыі.
АД РЭДАКЦЫІ. 11 студзеня ў спіс ўзнагароджаных трапілі дзяржаўныя прапагандысты, журналісты: Рыгор Азаронак (Медаль «За адвагу»), калумніст «СБ. Беларусь Сегодня» Андрэй Мукавозчык, а таксама журналістка «СБ» Людміла Гладкая.


description: Шаноўная рэдакцыя! Да вас звяртаецца жыхарка Слуцка Алена Дубіцкая. Гучыць шмат выказванняў наконт бела-чырвона-белага сцяга. Я хачу падзяліцца думкай Сцяг не можа быць вінаваты ў тым, што ён трапляе ў рукі дрэнных людзей.

title: "Нават Асвенцым не змяніў адносіны да сцяга". Ліст неабыякавага чытача "Кур'ера"

maintext:
Шаноўная рэдакцыя! Да вас звяртаецца жыхарка Слуцка Алена Дубіцкая.
Гучыць шмат выказванняў наконт бела-чырвона-белага сцяга. Я хачу падзяліцца думкай сваёй маці. Яна доўгі час працавала настаўніцай беларускай мовы і літаратуры. Пражыла доўгае жыццё разам з этапамі станаўлення беларускай дзяржаўнасці. Прайшла пекла Асвенцыма, але ніколі не гаварыла, што пад бела-чырвона-белым сцягам спальваліся беларускія вёскі.
Реклама
Калі ў 1991 годзе бела-чырвоны сцяг залунаў над будынкамі дзяржаўных устаноў, у маёй маці з’явілася надзея на пашырэнне нашай беларускай мовы, на ўмацаванне нашай дзяржаўнасці, нашага суверэнітэту.
Зараз сама чую, як спекулююць тым, што пад сцягам хадзілі паліцаі. Не разумею, пры чым тут гэта. Савецкі генерал Власаў, перайшоўшы на бок немцаў, таксама са сваёй арміяй змагаўся пад расійскім трыкалорам. Аднак гэта не перашкодзіла Расіі вярнуць свой нацыянальны гістарычны сцяг у якасці дзяржаўнага. Сцяг не можа быць вінаваты ў тым, што ён трапляе ў рукі дрэнных людзей.
З павагай, Алена Дубіцкая


description: Многія зараз наракаюць, маўляў, цяжка знайсці добразычлівасць, адкрытасць і пазітыў у людзях. Магу паспрачацца і адправіць вас напрамкі да Вольгі Карлаўны Многія зараз наракаюць, маўляў, цяжка знайсці добразычлівасць, адкрытасць і пазітыў у людзях. Магу паспрачацца і адправіць вас напрамкі да Вольгі Карлаўны Кавалеўскай, што жыве ў вёсцы Вынішчы.

title: "Аднойчы мінчанін у мяне вучыўся пляценню. Суседкі думалі, што замуж выйшла". Жыхарка слуцкай вёскі пра творчасць з гумарам

maintext:
Многія зараз наракаюць, маўляў, цяжка знайсці добразычлівасць, адкрытасць і пазітыў у людзях. Магу паспрачацца і адправіць вас напрамкі да Вольгі Карлаўны Кавалеўскай, што жыве ў вёсцы Вынішчы.
Там вы атрымаеце зарад энергіі, бадзёрасці, пазітыву і гумару, а яшчэ, калі пажадаеце, навучыцеся вельмі карыснаму рамяству. Вольга нарадзілася ў Вынішчах у 1944 годзе. Пасля заканчэння школы працавала будаўніком. Будынак пошты ў Слуцку на вуліцы М. Багдановіча — справа і яе рук. 35 гадоў працавала на Слуцкім мясакамбінаце. У сямейным архіве шмат узнагарод за добрасумленную працу: граматы, дыпломы, медалі і каля дзясятка фотапартрэтаў, якія два дзесяцігоддзі ўпрыгожвалі Дошку гонару прадпрыемства.
Реклама
Разам з мужам выхавалі сына і дачку. Зараз Вольга Карлаўна дапамагае сталець пяцярым унукам і праўнуку.
Хоць 76-гадовая жанчына на заслужаным адпачынку, сядзець на месцы і адпачываць яна не можа, не той у яе характар. Яна вярнулася з горада ў родную хату ў Вынішчах. І цяпер апантаная альтруістка займаецца грамадскай працай у вёсцы. Як кажуць мясцовыя жыхары, «калі трэба, усю вёску аблётае на ровары, сустрэнецца з кім магчыма і немагчыма, але справу зробіць». Завадатар і ўдзельніца вясковых пасядзелак, фэстаў, любіць танчыць і спяваць. У санаторыях, дзе час ад часу адпачывае, ад кавалераў няма адбою.
А яшчэ Вольга Кавалеўская займаецца мастацтвам і рамяством — для душы і нават для матэрыяльнай падтрымкі. Асаблівы яе талент — вышыўка. Гледзячы на яе работы, здаецца, што не рукамі яны зроблены, а на сучаснай вышывальнай машыне. Ніткі яркія, узор геаметрычны, мудрагелісты.
Для работы Кавалеўская набывае штучныя ніткі. Але часцей купляе хусткі з акрылу, распускае іх і вышывае атрыманымі ніткамі. Бывае, у работу ідуць старыя дзіцячыя вязаныя рэчы. Наогул, у Вынішчах майстрыхі-вышывальшчыцы не карыстаюцца ніткамі «мулінэ». Кажуць, што яны хутка ліняюць, кладуцца няроўнымі сцяжкамі.
У скрынцы талентаў Вольгі Карлаўны ёсць і такі — плеценыя кошыкі. Са сваімі вырабамі Вольга Кавалеўская наведала некалькі выстаў і ярмарак. І хутка вынайшла маркетынгавы ход: у кожным кошыку — бонус — вышытая сурвэтка. Прыгожа і пакупнікі набываюць з задавальненнем. А яшчэ Вольга Карлаўна арганізоўвае майстар-класы для жадаючых навучыцца плесці кошыкі. І людзі едуць да яе. З песнямі, жартамі, прысмакамі ад гаспадыні вывучаюць рамяство.
Аднойчы мінчанін жыў у яе пяць дзён, пакуль не асвоіў азы пляцення. Суседкі ўжо думалі, што Вольга замуж выйшла, пазайздросцілі. А гэта жанаты чалавек вучыўся плесці кошыкі.
«Неяк пасяліўся ў мяне вірус. Стала косці ламіць. Я — за пляценне хутчэй. І вірус уцёк. Няма калі мне гэтым вірусам займацца. Трэба грошы зарабляць. Адзін кошык — і дваццаць рублёў у кішэні», — кажа майстрыха.


title: "Паважліва ставіўся да субяседніка любога ўзросту". Пайшоў з жыцця жыхар Слуцка Міхаіл Кончыц

maintext:
Афанасьевіч (так яго часцей звалі калегі) нарадзіўся ў Вялікай Сліве 24 красавіка 1941 года. Школьныя пасляваенныя гады прайшлі ў Слуцку, куды пераехалі бацькі.
Паступіў у інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі, адтуль перавёўся ў Рыжскі інстытут лётнай авіяцыі, пасля сканчэння якога працаваў у грамадзянскай авіяцыі Азербайджана. У Баку лёс падарыў яму сустрэчу са сцюардэсай Марыяй Аляксееўнай. Стварылі сям’ю і разам напрацоўвалі «лётныя гадзіны».
Реклама
У 1982 годзе вярнуліся на радзіму бацькоў, і Міхаіл Афанасьевіч да пенсійнага ўзросту тут ужо працаваў у Слуцкім тэлеатэлье. Выхоўвалі двух сыноў - Мікалая і Дзмітрыя, ганарыліся іх поспехамі, а пазней ужо і поспехамі двух унукаў і ўнучкі. У 2011 годзе пасля смерці бацькоў пераехалі ў Мінск, каб быць побач з сем’ямі сыноў. Гэтай блізасці лёс наканаваў амаль дзясятак гадоў.
Першае, што выдзяляла Міхаіла Афанасьевіча сярод іншых, — гэта, безумоўна, інтэлегентнасць. Ён не любіў насаджваць свае перакананні суразмоўцам. Ён неяк нават вельмі спакойна і ненавязліва замест гэтага прыводзіў свае слушныя аргументы, якія спрацоўвалі намнога лепш, чым эмацыянальныя гучныя доказы сваёй праваты. Яму дапамагалі высокая эрудзіраванасць, уменне аналізаваць і паважлівыя адносіны да субяседнікаў любога ўзросту. З ім прыемна (і вельмі карысна) было размаўляць на самыя розныя тэмы — суразмоўцу гэта толькі ўзбагачала.
Міхаіл Афанасьевіч Кончыц памёр на самым пачатку 2021 года на 80-м годзе жыцця. Пахаваны 5 студзеня на Заходніх могілках Мінска.


title: "Яго яркі гумар заварожваў усіх". Сышоў з жыцця случчанін Міхаіл Цікач

maintext:
Міхаіл Цікач родам са Слуцка. Яму было 62 гады. Займаўся індывідуальным прадпрымальніцтвам, вырабляў мэблю па заказах людзей.
Аб ім яго прыяцелі кажуць так: «Ён быў чалавекам з тонкай душой, ветлівы і далікатны. Яго яркі гумар заварожваў усіх. З лёгкасцю сачыняў роўныя сатырычныя вершыкі на розную тэму. Меў залатыя рукі!».
«Добра валодаў беларускай мовай, меў дасведчанасць у беларускай гісторыі і літаратуры, — распавядае знаёмая Міхаіла Цікача Зінаіда Цімошак. — Міхаіл Міхайлавіч казаў, што калісьці паставіў сабе мэту самастойна вывучыць беларускую мову, каб «памерці сапраўдным беларусам».
Реклама
Гэты чалавек меў моцныя праблемы са здароўем, але, нягледзячы на гэта, не скардзіўся на іх і быў лёгкі на размову. Міхаіл быў неабыякавым чалавекам. У 2020 годзе ён удзельнічаў у ланцугах салідарнасці. На акцыях прысутнічаў з роварам, бо яму было цяжка стаяць на нагах".
«Сышоў з жыцця раптоўна і нечакана для ўсіх нас, — кажа сяброўка Міхаіла Цікача Алена Сячко. — Быў пажар у хляве. Перахваляваўся, тушачы. Адарваўся тромб. Ён меў інваліднасць другой групы. Перанёс аперацыю на сэрцы. Кожны год падлечваўся капельніцамі, у сувязі з каронавірусам у бальніцы своечасова не пракапаўся».
Памёр Міхаіл Цікач 17 студзеня. Пахаваны ў Селішчы. У яго засталася жонка, дзве дачкі і ўнукі. «Ён вельмі любіў сваіх двух унукаў - Лёшу і Уладзіка», — дадае Алена.
Чытайце таксама інтэрв'ю «Кур'ера» з Міхаілам Цікачом: «Ну, вы же знаете наши „митинги“ слуцкие»… Пенсионер рассказал, как из-за кепки «подружился» с милицией (видео задержания)


description: Чакаю не дачакаюся, калі родная беларуская мова стане на першае месца ў якасці дзяржаўнай. Лічу, даўно гэта трэба зрабіць, але вывучаць яе і ўкараняць Чакаю не дачакаюся, калі родная беларуская мова стане на першае месца ў якасці дзяржаўнай. Лічу даўно гэта трэба зрабіць, але вывучаць яе і ўкараняць трэба паступова, ні ўякім разе не прымусова, як гэта рабілася і робіцца ў шмат якіх замежных дзяржавах у адносінах да рускай мовы (напрыклад у прыбалтыйскіх дзяржавах).

title: "Балюча слухаць, калі цябе далучаюць да “пятай калоны” ці абзываюць БНФаўцам". Разважанні жыхара Слуцка пра родную мову • Слуцк • Газета "Інфа-Кур’ер"

maintext:
Чакаю не дачакаюся, калі родная беларуская мова стане на першае месца ў якасці дзяржаўнай. Лічу, даўно гэта трэба зрабіць, але вывучаць яе і ўкараняць трэба паступова, ні ў якім разе не прымусова, як гэта рабілася і робіцца ў шмат якіх замежных дзяржавах у адносінах да рускай мовы (напрыклад, у прыбалтыйскіх дзяржавах).
Мне, напрыклад, вельмі падабаецца беларуская мова. Можа таму, што ў дзяцінстве я жыў у вёсцы і скончыў 5 класаў беларускамоўнай сярэдняй школы, дзе ўсе ўрокі выкладаліся на беларускай мове. Мушу прызнацца, як цяжка было прыстасоўвацца да рускай мовы, калі пайшоў вучыцца ў рускамоўную школу ў Нясвіжы.
Реклама
Вельмі прыемна ўсведамляць, калі цябе разумеюць і адказваюць таксама па-беларуску, але, на вялікі жаль, адбываецца такое не заўсёды. Асабліва балюча слухаць, калі ў такіх выпадках цябе далучаюць да «пятай калоны» ці абзываюць БНФаўцам.
Спадзяюся, што хутка прыйдзе той час, калі беларусы пачнуць размаўляць па-беларуску і мова сапраўды стане дзяржаўнай. А руская будзе другой дзяржаўнай, бо без яе нельга, паколькі яна доўгі час з’яўлялася агульнай для шматлікіх народаў былога СССР.
Прыемна таксама ўсведамляць, шта пачалі выдавацца розныя слоўнікі (беларуска-кітайскі і кітайска-беларускі і іншыя). Я так разважаю: пройдзе яшчэ некаторы час, і мы, беларусы, будзем размаўляць па-беларуску, але гэта зусім не азначае, што мы павінны запамятаваць усе астатнія мовы, наадварот: хутчэй наш недахоп у тым і заключаецца, што мала хто ведае замежныя мовы.
Прашу прабачэння за сваю не вельмі дасканалую беларускую мову, але абяцаю: буду ўдасканальвацца.
P. S. Ні так даўно пачуў па радыё, што згодна з апошнім перапісам у нас больш за 60% насельніцтва лічаць сябе беларусамі. Схлусілі, мабыць…


description: Наступіўшы год багаты на юбілеі некаторых мясцовых прадпрыемстваў і ўстаноў. Яшчэ ў 2021 годзе адзначаюцца гадавіны падзей, якія адбіліся на гісторыі Наступіўшы год багаты на юбілеі некаторых мясцовых прадпрыемстваў і ўстаноў. Яшчэ ў 2021 годзе адзначаюцца гадавіны падзей, якія адбіліся на гісторыі нашага краю.

title: Юбілеі мясцовых прадпрыемстваў і ўстаноў, гадавіны падзей... Адметныя даты ў гісторыі Слуцкага краю • Слуцк • Газета "Інфа-Кур’ер"

maintext:
Наступіўшы год багаты на юбілеі некаторых мясцовых прадпрыемстваў і ўстаноў. Яшчэ ў 2021 годзе адзначаюцца гадавіны падзей, якія адбіліся на гісторыі нашага краю.
1015 гадоў з часу першага ўпамінання (1006) пра Капыль ва Устаўной грамаце аб стварэнні Тураўскай епархіі.
Реклама
905 гадоў з часу першага летапіснага ўпамінання (1116) пра Слуцк.
580 гадоў з часу надання (1441) Слуцку Магдэбургскага права.
455 гадоў з часу першага ўпамінання (1566) у гістарычных крыніцах мястэчка Любань Слуцкага княства.
400 гадоў з часу першых звестак (1621) пра аптэку ў Слуцку.
360 гадоў з пачатку дзейнасці (1661) у Слуцку мужчынскага кляштара бернардзінцаў (існаваў да 1832).
275 гадоў з часу стварэння (1746) слуцкай капэлы музыкантаў (прыдворнага аркестра князя Гераніма Фларыяна Радзівіла).
270 гадоў з пачатку дзейнасці (1751) слуцкага тэатра Радзівілаў.
205 гадоў з часу адкрыцця (1816) у Капылі царкоўнапрыходскай школы.
175 гадоў з часу заканчэння будаўніцтва (1846) Маскоўска-Варшаўскай шашы, якая падзяліла Слуцк на дзве часткі і прайшла па тэрыторыі сучасных Капыль-скага, Слуцкага і Ста-радарожскага раёнаў.
155 гадоў з часу пабудовы (1866) у Капылі Спаса-Узнясенскай царквы.
150 гадоў з часу заснавання (1871) у Старых Дарогах смалакурнага завода.
130 гадоў з пачатку дзейнасці (1891) у маёнтку Рачкавічы (Слуцкі павет) вінакурнага прадпрыемства.
125 гадоў з пачатку дзейнасці (1896) чыгуначнай лініі Асіповічы — Старыя Дарогі.
125 гадоў з часу выдання (1896) у Вільні кнігі Ф.Ф. Серна-Салаўевіча «Древнерусский город Слуцк и его святыни».
100 гадоў з часу стварэння (1921) першай у Слуцкім павеце сельскагаспадарчай камуны.
95 гадоў з часу выдання (1926) у Мінску паэтычнага зборніка «Слуцкія песьняры» членаў Слуцкай філіі літаратурнага аб’яднання «Маладняк».
85 гадоў з пачатку дзейнасці (1936) у Слуцку прафесійнага калгасна-саўгаснага тэатра.
75 гадоў з пачатку работы (1946) Слуцкага радыёвузла.
60 гадоў з пачатку дзейнасці (1961) льнозавода ў Слуцку.
50 гадоў з часу адкрыцця (1971) у в. Грэск першай у сельскай мясцовасці Слуцкага раёна дзіцячай музычнай школы.
30 гадоў з часу стварэння (1991) першых на Случчыне фермерскіх гаспадарак.
Студзень. Краязнаўчы даведнік-2021
У студзені 2021 года адзначаюцца некалькі юбілейных дат.