title: Аляксандр Лявончык: "Каб я іграў на цымбалах, жонка ўсё жыццё іграла на патэльнях, місках і лыжках"

maintext:
Каму пашчасціла бываць на канцэртах беларускага цымбаліста Аляксандра ЛЯВОНЧЫКА, той пацвердзіць: яго музыка можа ўсё – і смяяцца, і плакаць, і змусіць проста ў філарманічнай зале пад гукі «Лявоніхі» пайсці ў скокі. Славуты выканаўца-віртуоз, папулярызатар цымбалаў, педагог, заснавальнік музычнай дынастыі днямі адзначыў сваё 80-годдзе. А напярэдадні запрасіў «Народную Волю» да сябе дамоў – пагаварыць аб пражытым.
– Аляксандр Дзмітрыевіч, прыміце віншаванне з юбілеем! Вы равеснік Вялікай Айчыннай – нарадзіліся ў 1941-м. Атрымліваецца, што вы ўсю вайну ў калысцы правялі?
– Вайна не цырымонілася ні з кім, нават з малалеткамі, якія ў калысках спалі. Мы жылі на Лагойшчыне – у вёсцы Свідна, затым у Косіна. Тата быў у партызанах. У 1943 годзе немцы арыштавалі маму і мяне з братам як партызанскую сям’ю і прывезлі ў Мінск. Мы былі на валасочак ад смерці. На наша шчасце, у сталіцы жыла маміна сястра, яна прадала ўсё, што змагла, і выкупіла нас праз знаёмых паліцаяў. Мне было ўсяго два гадкі… Пра тыя падзеі я ведаю з пазнейшага расказу маці. А што самому помніцца? Голад. Адчуванне голаду. Помню, што ўвесь час хацелася есці.
– А калі вы ўпершыню пабачылі і пачулі цымбалы?
– Пасля вайны бацьку прызначылі старшынёй сельсавета ў вёсцы Янушкавічы, потым у Калачы. І мы пераязджалі за ім з месца на месца. У Калачах я пайшоў у школу. Мама мяне вучыла і дома, і ў школе – яна пачатковыя класы вяла. А ў Калачах жыў цымбаліст Веніямін Бурковіч. Там я і пачуў цымбалы. Але найперш навучыўся іграць на гармоніку – прыкладна ў восем гадоў. У нашай сям’і любілі музыку, песні (дзед іграў на скрыпцы). Часам мы ўсе разам сядалі на прызбу і спявалі беларускія песні. Да гэтай пары помню нашу «фірменную» «Зялёны дубочак», яе тата вельмі любіў (спявае): «Зялёны дубочак, шырокі лісточак. / Куды вецер вее, туды галлё гнецца…»
– Дык вы сямейным ансамблем і на вяселлях маглі выступаць, трохі зарабляць. Даводзілася?
– Не, для музычнага «бізнесу» малаваты я быў. Іграў, бывала, у школе, у клубе, зразумела ж, бясплатна. Пасля школы вырашыў навучацца музыцы. Павезла мяне з гармонікам мама ў Мінск, у музычнае вучылішча. Прыйшоў дырэктар, паглядзеў на мяне і кажа: «Будзеш іграць на цымбалах». Ну, я 10 дзён пазаймаўся, вывучыў «Перапёлачку», яшчэ нейкую кампазіцыю і – прайшоў на экзаменах.
– Значыць, гармонік пад ложак – і ўзяліся за цымбалы?
– Па першым часе і ложка нармальнага не было, жыў на здымных кватэрах. Але цяга да музыкі заглушала ўсе побытавыя праблемы. І сёння з удзячнасцю згадваю сваю настаўніцу Аляксандру Канановіч – першыя попехі да мяне прыйшлі дзякуючы ёй. Аляксандра Пятроўна працавала ў народным аркестры, а ў Оперным тэатры была філармонія. У вучылішчы класаў бракавала, не было дзе займацца. І яна дамовілася з вахцёрамі ў Оперным, каб нас пускалі туды. Мы там ігралі колькі хацелі, а часам і начавалі. Прыкладна праз год мяне заўважыў Іосіф Жыновіч і запрасіў у свой знакаміты аркестр, які неўзабаве паехаў у Маскву на Сусветны фестываль моладзі і студэнтаў. 1957 год, мне шаснаццаць, і я выступаю ў Маскве! Напэўна, я быў самы малады ўдзельнік таго фестывалю.
– Дык вы яшчэ падлеткам трапілі да Жыновіча? Аднакурснікі не зайздросцілі?
– Так, я тады сумяшчаў стацыянарнае навучанне і аркестр. Магчыма, і зайздросцілі. Дык і я ім таксама зайздросціў! Тым, якія жылі дома, мелі піяніна ды іншыя інструменты. Мне, праўда, бацькі купілі невялікія цымбалікі – просценькія, недарагія. Потым я скончыў Беларускую дзяржаўную кансерваторыю, працаваў салістам-інструменталістам у філармоніі, выкладаў.
– Скрыпка адразу выклікае асацыяцыі з Італіяй, балалайка – з Расіяй, бандура – з Украінай. А ці можна сказаць, што цымбалы – беларускі нацыянальны інструмент?
– Сказаць можна, але гэта будзе няпраўдай. Таму што музычныя інструменты з нацягнутымі струнамі, па якіх б’юць адмысловымі малаточкамі, існавалі – ад старажытнасці – у многіх краінах. Спецыялісты лічаць, што самая моцная цымбальная школа – венгерская, на другім месцы – кітайская. Беларуская – на трэцім.
– Што ж, і трэцяе месца ганаровае – калі ў сусветным рэйтынгу. І вы ж па свеце нямала паездзілі з выступленнямі. У якіх краінах пабывалі?
– У Германіі, Польшчы, Швецыі, ЗША, Канадзе, Францыі, В’етнаме, Камбоджы, Манголіі, Даніі, Фінляндыі… А першая замежная паездка надарылася ў Германію (ГДР) – у 1962 годзе. Мы, даволі вялікая група беларускіх артыстаў, там цэлы месяц выступалі перад воінамі Савецкай арміі. Помню, апошні канцэрт давалі ў пасольстве Савецкага Саюза ў Берліне. Прысутнічаў і камандуючы групай войск Іван Якубоўскі – беларус, наш зямляк. І калі мы выйшлі на паклон, ён падышоў да нас, расчулена падзякаваў. Ардынарац тут жа паднёс усім чарачкі з каньяком, і з кожным маршал чокнуўся. Праз гады два – яшчэ адны замежныя гастролі, зноў для нашых вайскоўцаў, гэтым разам у Польшчы. І потым даводзілася неаднойчы ездзіць па гарнізонах – і тут, і за мяжой. Так што я амаль адслужыў.
– Мог маршал Якубоўскі па-зямляцку і званне вам якое-небудзь даць. А з чаго вырабляюцца цымбалы, з якога дрэва?
– Корпус – з елкі (першая дэка абавязкова яловая). Калкі, на якіх трымаюцца струны, – дубовыя ці з буку. Малаточкі – звычайна з вішні. Раней добрыя цымбалы рабілі на Барысаўскай музычнай фабрыцы. Сёння ўжо не робяць. Нейкая мінская фірма вырабляе.
– А ці даўгавечныя цымбалы? Адных на ўсё жыццё можа хапіць?
– Гледзячы з якой інтэнсіўнасцю на іх іграць. Можа хапіць адных-двух. У мяне было каля дзясятка, калі лічыць і сынавы.
– Цымбалы і пад паху не возьмеш, і за плечы не закінеш. Як вы іх насілі?
– Насіў, неяк прыстасоўваўся. Прытым яны даволі цяжкія – прыкладна 15 кілаграмаў. Помню, неяк прыехалі ў Віцебск, нас ніхто не сустрэў, дык я ў трамвай са сваім інструментам ледзь пралез. Праўда, потым Міністэрства культуры выдзеліла нам аўтобусік невялічкі, «кубанец», то стала лягчэй.
– Рэдка які цымбаліст быў узнагароджаны ордэнам. Вы яшчэ за савецкім часам атрымалі ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга. Прыемна было?
– Чаму ж не! Мы атрымалі ордэны разам са светлай памяці Міхасём Дрынеўскім. Калі я быў салістам філармоніі, вельмі часта даводзілася выступаць, мы давалі канцэрты дзе толькі можна – у школах, у санаторыях, у інстытутах, на заводах… Тысячы канцэртаў! Не злічыць і замежных гастроляў, дзе мы прадстаўлялі Беларусь…
– Ці заўсёды глядач разумеў, што на сцэне беларусы? Калі ў 1976 годзе «Песняры» з трыумфам выступілі ў ЗША, у некаторых газетах пісалі пра «савецкі фольк».
– Я іграў пераважна беларускую музыку – «Лявоніху», «Юрачку», «Мікіту» ў апрацоўках Яўгена Глебава, таго ж Жыновіча, мелодыі розныя, скажам, «Мой родны кут». Часта выступленні за мяжой адбываліся ў межах Дзён беларускай культуры.
– Вось перада мной – шведская газета, якой амаль паўвека. На першай паласе два вялікія здымкі – зверху каралеўскі картэж едзе, а ўнізе – Лявончык за цымбаламі. Дык вас там па-каралеўску прымалі?
– Так, надзвычай прыхільна. Паўсюль – поўныя залы, воклічы «Біс!». Праўда, мы, як правіла, вялікай групай выязджалі – танцоры, спевакі. Скажам, мне пашчасціла выступаць разам з такімі спевакамі, як народныя артысты Беларусі Віктар Вуячыч, Ігар Сарокін.
– Аднойчы я бачыў, як вы вялі канцэрт. З вас і канферансье выдатны атрымаўся б!
– Я заўсёды вёў нашы канцэрты на беларускай мове. Шмат вершаў беларускіх чытаў. І сёння памятаю: «Ой, цымбалы, вы, цымбалы, / Струны гучна звонкія! / Шмат вякоў вы паслужылі / Для нашай старонкі. / Вы заўсёды дабаўлялі / Многа весялосці, / Ці вяселле, ці ігрышча – / Вы першыя госці». У Аркадзя Куляшова цэлая паэма ёсць – «Прыгоды цымбал», і з яе ўрыўкі чытаў.
– Я ўсё жыццё лічыў, што цымбалы – вясёлы мажорны інструмент, пакуль не пачуў, як вы ігралі на развітанні з Нілам Гілевічам. Дарэчы, у яго ёсць прысвечаны вам верш «Беларускія цымбалы».
– На цымбалах можна любую музыку зайграць, і мажорную, і мінорную. Скажам, у маім рэпертуары ёсць і «Авэ, Марыя». Калі памёр Ніл Сымонавіч, я падумаў: як магу ўшанаваць памяць свайго вялікага земляка? Музыкай! Паэт, дарэчы, заўсёды прыходзіў на мае мінскія сольныя канцэрты. Гадзіны дзве я іграў ў Свята-Петрапаўлаўскай царкве, дзе праходзіла развітанне. Пасля мне сын Гілевіча, Сяргей Нілавіч, сказаў, што не плакаў, як тата памёр, а як загучалі цымбалы, то заплакаў…
– Гэта сапраўды было надзвычай прачула, асабліва калі загучала мелодыя «А я лягу-прылягу / край гасцінца старога…». Вашы абодва сыны – таксама музыканты. Выходзіць, вы заснавальнік музычнай дынастыі Лявончыкаў?
– Выходзіць, так. Старэйшы, Алесь, спачатку хацеў стаць шафёрам. Бо ў вёсцы ён бачыў, што дзеду часам трэба прывезці сена ці дровы, а няма на чым. То ён хацеў дзеду дапамагаць па гаспадарцы. Маючы абсалютны музычны слых. Але пайшоў у войска і там зразумеў, што музыка – гэта яго. Дэмабілізаваўся, стаў сур’ёзна займацца. А тут якраз мне прыйшло персанальнае запрашэнне ў Канаду. І Алесь паехаў са мною як акампаніятар. Ён піяніст, але калі не было піяніна, іграў на акардэоне, які засвоіў літаральна за месяц!
– Не дзіва, што такога віртуоза прыкмецілі замежныя менеджары.
– Так, Алесь цяпер жыве і працуе ў Германіі. Але ён там спачатку вучыўся, потым атрымаў працу. У малодшага сына Міхася таксама абсалютны слых. Яму яшчэ і адзінаццаці не было, калі на рэспубліканскім конкурсе імя Жыновіча ён заняў першае месца – як цымбаліст. Нават з’ездзіў з канцэртам у Японію. Цяпер разам з братам у Мюнхене жыве.
– Сыны пажаніліся на немках?
– Не. Мае нявесткі – беларускі. Чацвёра ўнукаў маю.
– З дзедам яны на якой мове гавораць?
– Па-беларуску стараюцца.
– Ведаю, што вы з жонкай Нінай Міхайлаўнай пражылі разам 52 гады. Паездкі, гастролі, адсутнасць дома тыднямі… Што мацавала ваш шлюб?
– Каханне, відаць (усміхаецца). А яшчэ цярпенне жончына. Ёй было вельмі цяжка, гастролі ў мяне здараліся і па дваццаць дзён. Я ўвогуле лічу, што сям’я трымаецца на жанчыне. Не помню, чые гэта радкі: «На чым бы тыя геніі ігралі, каб не было наладчыкаў раяляў…» Я сябе да геніяў не залічваю, але, каб я іграў на цымбалах, жонка ўсё жыццё іграла на патэльнях, місках і лыжках. І толькі часам дапытвалася, хто акампаніятарам са мной едзе – мужчына ці жанчына…
– А залатое вяселле як адзначылі?
– Нам сыны падарылі падарожжа ў Італію. Пяць дзён мы правялі ў зацішным гарадку на беразе Міжземнага мора. Там так ціха, спакойна, адносіны між людзьмі добразычлівыя. Часам мы з жонкай успамінаем тую паездку і марым, каб і ў нашай роднай краіне як мага хутчэй настаў спакой, каб хутчэй скончылася гэтая калатнеча. Каб мы нарэшце ўсе – і народ, і ўлада – «дайшлі да Беларусі», як пісаў-жадаў Ніл Гілевіч.
Публікацыя – з № 28 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Чэшская грамадская арганізацыя “Чалавек у бядзе” ўзнагародзіць беларускіх праваабаронцаў

maintext:
Зняволеныя праваабаронцы і валанцёры страціўшага рэгістрацыю праваабарончага цэнтра “Вясна” ўганараваныя прэміяй “Homo Homini”. Аб гэтым паведамляецца на старонцы арганізацыі “Centre for Human Rights – People in Need” ў фэйсбуку.
Прэмія “Homo Homini” за 2020 год будзе ўручаная беларускім праваабаронцам, якія зараз знаходзяцца ў зняволенні і прызнаныя палітвязнямі – Марфе Рабковай, Андрэю Чапюку, Леаніду Судаленку і Таццяне Ласіцы.
“Чэшская грамадская арганізацыя “Чалавек у бядзе” (People in Need) узнагародзіць прэміяй Homo Homini чатырох сябраў беларускай праваабарончай арганізацыі “Вясна”, якія падвяргаліся пераследам за адсочванне затрыманых пратэстоўцаў, дакументаванне парушэнняў правоў чалавека і аказанне дапамогі ахвярам міліцэйскага гвалту. Ім пагражае да 12 гадоў пазбаўлення волі за законную праваабарончую дзейнасць,” – напісана ў паведамленні.
Прэмія «Чалавек чалавеку» (Homo Homini) – прэмія ў галіне правоў чалавека, заснаваная ў 1994 годзе чэшскай няўрадавай арганізацыяй “Чалавек у бядзе”. Прысуджаецца асобам, якая ўнесла «значны ўклад у прасоўванне правоў чалавека, дэмакратыі і негвалтоўных метадаў вырашэння грамадска-палітычных канфліктаў». Уручаецца падчас штогадовага кінафестывалю дакументальных фільмаў аб правах чалавека “Адзін Свет”.
За ўвесь час свайго існавання прэмія была ўручаная двум дзесяткам праваабаронцам і дысідэнтам з розных краінаў свету. У 2005 годзе яе атрымаў і беларускі праваабаронца Алесь Бяляцкі. Прэмію ўручаў вядомы грамадзкі дзеяч і палітык Вацлаў Гавэл.
Поделиться ссылкой:

fasttext_language: be


title: Допыт Алеся Бяляцкага перанесли з-за патрабавання весці яго на беларускай мове

maintext:
«Схадзіў на допыт у СК. Заявіў патрабаванне, згодна арт. 21 Кодэксу пра вядзеньне допыту і пратаколу па-беларуску. Слядачка паспрабавала правесці допыт, але на зачытванні правоў і маім тлумачэнні, што я ня ўсё дакладна разумею, допыт і скончыўся. Будуць перакладаць пытаньні і шукаць беларускую форму пратаколу, якая ў іх, дарэчы, распрацаваная. Допыт перанеслі на пятніцу,» – паведаміў праваабаронца.
У сераду, сёмага красавіка, паводле інфармацыі ад прэс-службы страціўшага рэгістрацыю праваабарончага цэнтра «Вясна», працягваюцца допыты ў Следчым камітэце сябраў цэнтра, валанцёраў і грамадскіх актывістаў па ўсёй Беларусі.
Следчыя дзеянні праводзяцца ў межах крымінальнай справы, заведзенай паводле часткі 2 артыкула 342 Крымінальнага кодэкса – навучанне ці іншая падрыхтоўка асоб для ўдзелу ў групавых дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак.
Сёння, на 10 гадзін раніцы на допыт у Цэнтральны апарат Следчага камітэту выклікалі ў якасці сведкі старшыню Праваабарончага цэнтра “Вясна” Алеся Бяляцкага. Але з-за таго, что ён запатрабаваў допыт і пратакол допыту па-беларуску, следчыя мерапрыемствы былі перанесеныя на пятніцу, 9 красавіка.
Выклікаюцца на допыты таксама праваабаронцы ў Светлагорску і Мазыры.
Фактычна, за сакавік – красавік праз допыты і затрыманні па справе “Вясны” прайшло некалькі дзесяткаў праваабаронцаў, валанцёраў і журналістаў у многіх гарадах Беларусі.
Раней былі затрыманыя і знаходзяцца ў следчых ізалятарах праваабаронцы і валанцёры Марфа Рабкова і Андрэй Чапюк (Мінск), Леанід Судаленка (Гомель) і Таццяна Ласіца (Рэчыца).
Рада ПЦ “Вясна” выказала свой пратэст у сувязі з чарговымі рэпрэсіямі ў дачыненні да арганізацыі і яе сябраў і заявіла, што ніколі не спыніць сваёй законнай праваабарончай дзейнасці на карысць беларускага грамадства.
Поделиться ссылкой:


title: Сад Івонкі Сурвіллы

maintext:
У мінулую суботу канадскія беларусы зладзілі суботнік – прывялі ў парадак сад ля дома Івонкі Сурвіллы, старшыні Рады БНР.
11 красавіка Згуртаванне беларусаў Канады віншавала спадарыню Івонку з 85-годдзем. Сурвілла жыве ў Квебеку ў невялічкім (па канадскіх мерках) дамку, вакол якога – вялікі сад. Пашанотны ўзрост не дазваляе ёй дасканала даглядаць тэрыторыю, таму суайчыннікі і вырашылі давесці сад да ладу.
На жаль, праз кавідныя абмежаванні (у правінцыі Квебек зараз адначасова разам могуць збірацца не больш за тры чалавекі) усе жадаючыя не змаглі ўзяць удзел у акцыі. Як заўжды, зазірнула суседка Івонкі Сурвіллы Віўен, якая вельмі любіць суполку беларусаў, заўсёды далучаецца да сумеснай працы і да пікнікоў, што ладзяцца потым.
– Добра папрацавалі! – задаволена распавядае былая мінчанка Ірына. – А потым доўга размаўлялі з нашай цудоўнай Івонкай. Яна распавяла пра інтэрв’ю, што ў яе бралі апошнім часам, даючы вельмі цікавыя і трапныя характарыстыкі журналістам. Прыязна адклікалася аб Святлане Ціханоўскай.
Івонка вельмі любіць свой сад і помніць гісторыю кожнага дрэва. Кажа: “Вось гэту грушу пасадзіў Янка. А вось тут рос персік…” Яна нават прасіла не зразаць старыя засохлыя галінкі – у іх спляценні ёй бачацца выявы і вобразы. Яна так і казала з усмешкай: “Калі ласка, не чапайце мае японскія дрэвы!”
На памяць прыйшлі радкі з верша беларускага паэта Юрася Шамецькі, які жыве ў Канадзе: “…хочацца проста жыць, каб глядзець, як хвалююцца дрэвы навокал…”
У мінулым годзе беларусы пасадзілі ў садзе Івонкі райскую яблыньку ў памяць аб яе дачцэ Паўліне Сурвілле, якая заўчасна пайшла з жыцця год таму. Дрэўца добра перазімавала і гатова распусціцца.
Аляксандра БАТУРЫНА.
Поделиться ссылкой:


title: На шыі аграрыяў зацягваецца пазыковая пятля, а за грашыма звяртацца нельга

maintext:
Нарада па пытаннях развіцця сельскай гаспадаркі прайшла сёння з удзелам Аляксандра Лукашэнкі, піша прэсавая служба. Чальцамі ўраду, старшынямі аблвыканкамаў і прадстаўнікамі сілавога блоку акрамя пасяўнога графіка па бураках, кукурузе ды бульбе абмяркоўвалася пытанне развіцця сельскай гаспадаркі.
Лукашэнка ў першую чаргу зацікавіўся прычынамі, якія перашкодзілі «дынамічнаму развіццю аграпрамысловага комплексу». пасля чаго ён закрануў пытанне фінансавання дзейнасці АПК:
«За грашыма нават не звяртайцеся. Грошы ў вас. Нам дай бог вырашыць задачы і рэалізаваць планы, якія мы хацелі. Мы не можам накіраваць значныя грашовыя сродкі туды, дзе яны павінныя зарабляцца і адкуль павінныя ісці ў бюджэце», – заявіў Лукашэнка.
Трэба адзначыць, што па стане на 1 лютага 2021 году буйныя і сярэднія прадпрыемствы сельскагаспадарчага комплексу Беларусі назапасілі пазыкаў у памеры 15 089 млрд беларускіх рублёў. Гэта новы рэкорд фінансавых пазыкаў аграрыяў. Папярэдні рэкорд быў усталяваны 1 верасня 2020 года.
Нягледзячы на дзяржпадтрымку ў выглядзе спісання або палягчэння ўмоў па крэдытах і пазыках, сумарныя даўгі сельскай гаспадаркі раслі ўсю мінулую пяцігодку. Сукупныя абавязацельствы аграрыяў у 2016 годзе павялічыліся на 4,7%, у 2017-м — на 3,3%, у 2018 — м-на 6,8% , у 2019 — м-на 9,2% , у 2020 — м-на 5,4%. У цэлым за 2016-2020 гадах даўгі аграрыяў падняліся на 32,9%. У пераліку на грошы прырост доўгу склаў 3,690 млрд BYN. У 2021 годзе рост запазычанасці працягнуўся: усяго за месяц сумарныя абавязацельствы вяскоўцаў выраслі на 1,2%.
Для сельскай гаспадаркі характэрная высокая доля пратэрміноўкі ў сумарных даўгах. На 1 лютага яна склала 19,1%. Гэта значыць, што амаль кожны пяты рубель аграрыі не маглі вярнуць у тэрмін крэдыторам.
З прыбытковасцю ў галіне таксама не ўсё добра. Рэнтабельнасць па канчатковым выніку без дзяржпадтрымкі ў 2021 годзе склала 2,3%, а доля стратных кампаній-флагманаў — 38,6%.
Поделиться ссылкой:


description: "Юнацтва" выйграла чэмпіянат Беларусі па хакеі (экстралігу). У фінальнай серыі мінчукі ўпэўнена перамаглі "Гомель" — 4:0. Рашаючы матч прайшоў у Гомелі ў


title: Алег Дзярновіч: Мікола Ермаловіч зрабіў гісторыю Літвы часткай гісторыі Беларусі. У гэтым яго значнасьць і веліч

maintext:
29 красавіка 2021 году споўнілася 100 гадоў з дня нараджэньня Міколы Ермаловіча, беларускага гісторыка, якога называюць клясыкам беларускай рамантычнай гістарыяграфіі, піша “Радыё Свабода”.
Прыметнік «рамантычная» паказвае, што ня ўсе згодныя з канцэпцыяй, якую Мікола Ермаловіч распрацоўваў, а гэта адмаўленьне заваёвы літоўцамі беларускіх зямель. Наадварот, Ермаловіч сьцьвярджаў, што старажытны Наваградак запрасіў Міндоўга на княжаньне і заваяваў Літву, якая, паводле Ермаловіча, знаходзілася на тэрыторыі сучаснай Беларусі на паўночны ўсход ад Менску.
Пра канцэпцыю Міколы Ермалвіча і яе значэньне расказвае беларускі гісторык-мэдыевіст, кандыдат гістарычных навук Алег Дзярновіч.
Сьцісла
У 90-я і пачатку 2000-х гадоў на канфэрэнцыях многія гісторыкі з акадэмічнага кола лічылі абавязкам выказаць словы пагарды або насьмешкі над Міколам Ермаловічам
Ня ўсе ідэі Ермаловіча прайшлі выпрабаваньне часам. Напрыклад, лякалізацыя старажытнай Літвы
Ермаловіч «нацыяналізаваў» нашу гісторыю, надаў ёй нацыянальны кірунак
Ён перавёў гістарычную і інтэлектуальную пэрспэктыву беларусаў ад занядбанасьці і падпарадкаванасьці да нармальнасьці і паказаў, што гісторыя старажытнай Літвы — гэта частка гісторыі Беларусі.
Агульнакультурная значнасьць прац Ермаловіча неацэнная. Гэтая зьява настолькі калясальная, што мы яе нават ня можам перабольшыць
З пункту гледжаньня гістарыяграфіі ягоная роля вельмі важная, бо ён даў імпульс, штуршок да дасьледаваньняў гэтай эпохі і пошуку інтэрпрэтацыяў. Я ня ўпэўнены, што ў гэтым сэнсе Міколу Ермаловіча можна зрынуць з пастамэнту
Ермаловіч — культурны фэномэн ня толькі для Беларусі, але і краін рэгіёну, калі мець на ўвазе маштаб увагі, якую ён выклікаў у суседзкіх краінах
— Як беларускія гісторыкі сёньня ацэньваюць канцэпцыю Ермаловіча? Усё ж сапраўды, як пісаў летапісец, «Міндовг Літву зане», і быў ён наваградзкім князем, ці не?
— Ня ўсе ідэі Міколы Ермаловіча, скажам так, прайшлі выпрабаваньне часам. Напрыклад, лякалізацыі старажытнай Літвы, Літвы Міндоўга. Сучасныя археалягічныя матэрыялы зусім не супадаюць са сьцьвярджэньнямі Ермаловіча.
Ён выкарыстоўваў маргіналіі, шукаў тапонімы «Літва» і на базе іх акрэсьліваў тую Літву. Хаця мы ведаем, што тапонімы такога тыпу якраз характарызуюць памежжа — гэта выселкі, аддаленыя ад ядра.
Ну і самае галоўнае — ці была заваёва. Я мяркую, што пошук у катэгорыях «заваёва» — гэта на сёньня архаічны мэтад. Я кажу і пішу пра ўсталяваньне кантролю балцкай або літоўскай эліты над пэўнымі рэгіёнамі, пішу пра дзяржаватворчыя працэсы. Так што канцэпт заваёвы для мяне ўжо неактуальны.
Што вельмі важнага, як мне ўяўляецца, зрабіў Мікола Ермаловіч, пры ўсіх спрэчных момантах яго асобных ідэй? Ён, фактычна, «нацыяналізаваў», надаў нашай гісторыі нацыянальны кірунак. Я вось кажу, фактычна, цытатай зь ягонага тэксту, што старажытная Літва была адной з гістарычных тэрыторый старажытнай Беларусі.
Вядома, ён быў прымардыялістам, для яго важнаю была этнічнасьць. Сапраўды перадача ідэнтычнасьці са стагодзьдзя ў стагодзьдзе важная. Але цяпер мы глядзім на этнічныя, тым больш на нацыянальныя працэсы ў канструктывісцкай пэрспэктыве, маючы на ўвазе, што этнічнасьць таксама фармуецца. Дык вось у базе беларускай этнічнасьці новага часу, безумоўна, ляжаць гэтыя два гістарычна-культурныя комплексы — Літва і Русь.
І вось Ермаловіч зрабіў вельмі важную рэч — ён як бы пераключыў тумблер. Ён нашу гістарычную і інтэлектуальную пэрспэктыву перавёў ад занядбанасьці і падпарадкаванасьці і паказаў, што гісторыя старажытнай Літвы — гэта таксама частка нашай гісторыі.
Хаця, прызнаюся, у 90-я і пачатку 2000-х гадоў на канфэрэнцыях вельмі многія гісторыкі з акадэмічнага кола лічылі сваім абавязкам выказваць нават словы пагарды або насьмешкі над Міколам Ермаловічам.
Аднойчы я сказаў падчас дыскусіі, што мы можам зь ім не пагаджацца, але тое, што я цяпер чую вакол — крытыку Ермаловіча, часта справядлівую — гэта, для мяне, знак перамогі Ермаловіча. Ён увёў гэтую праблематыку ў масавую сьвядомасьць. Ён замацаваў гэтую тэму на ўзроўні прафэсійнага дыскурсу. Зь яго ідэямі і канцэпцыямі можна не пагаджацца, але ён так гэтую тэму паставіў, што гісторыкі былі вымушаныя да іх зьвяртацца і цяпер яшчэ зьвяртаюцца, апэрыруюць імі.
Нават змагаючыся зь яго ідэямі, гісторыкі міжволі прызнаюць калі не яго рацыю, дык, дэ факта, значнасьць і, даруйце за патас, веліч Міколы Ермаловіча.
— Вельмі цікавы вы сфармулявалі пра тумблер, які Ермаловіч пераключыў і зрабіў гісторыю Літвы часткай гісторыі Беларусі. Я вось бачу, што канцэпцыя Алеся Краўцэвіча, шмат у чым блізкая да Ермаловіча. Краўцэвіч распрацаваў тэорыю гістарычнага выкліку, які сфармаваўся ў Панямоньні і меў сваім вынікам стварэньне балта-славянскай дзяржавы ВКЛ. Гэта як бы наступны крок пасьля Ермаловіча, якога без Ермаловіча магло ня быць. Ці можна сёньня сказаць, што тэорыя Ермаловіча да канца разьвенчаная і ён ні ў чым ня меў рацыі?
— Я б так пытаньне ня ставіў. Некаторыя важныя ідэі Ермаловіча патрапілі пад сур’ёзную крытыку, але калі мы перамесьцім арэал канцэпцыі Ермаловіча больш на поўнач, на тэрыторыю гістарычнай Віленшчыны, то тады атрымліваем значна больш лягічнасьці.
Іншая рэч — роля Наваградка. Была ці не было заваёва, Міндоўг усталяваў кантроль над Наваградкам, і мы ня ведаем, у якой форме гэта адбылося. Крыніц няма. Тут можна толькі фармуляваць вэрсіі. Калі Мікола Ермаловіча пісаў пра запрашэньне Міндоўга на княжаньне, ён агучваў сваю вэрсію — адну з магчымых.
Але ў любым выпадку мы бачым, што Наваградак быў вельмі важным у дзяржаве Міндоўга, нават пры тым, што гэты выключны па сваіх цывілізацыйных характарыстыках горад (што пацьвярджаюць археалягічныя досьледы), знаходзіўся на самым поўдні ягонай дзяржавы. Але так бывае, што гаспадарчы і культурны цэнтар зьмяшчаецца ў бок нейкай мяжы.
Тэзіс пра сталічнасьць Наваградку — пазьнейшы. Я кажу не пра гістарыяграфію, так пісалі нашы храністы яшчэ ў XVI стагодзьдзі, гэта рэнэсанснае ўяўленьне. Зацьверджанай заканадаўча сталіцы ў сярэднявеччы не было. Але, безумоўна, рэзыдэнцыя Міндоўга нейкі час была ў Наваградку. Ну і я схіляюся да вэрсіі, што Міндоўг быў каранаваны пад Наваградкам. Нават не ў самім Наваградку, бо, так бы мовіць, не хапіла памяшканьняў для ўрачыстай каранацыі.
Так што Наваградак вельмі важны і для гісторыі Вялікага Княства Літоўскага, і для канцэпцыі Ермаловіча, але калі мы адыдзем ад мардыялісцкага ўяўленьня пра сталіцу, то многія рэчы стануць больш зразумелымі.
Дарэчы наконт Алеся Краўцэвіч, пра якога вы казалі. Гэта таксама вельмі цікавы выпадак, калі дасьледчык адштурхоўвацца ад папярэдніка (у дадзеным выпадку ад Міколы Ермаловіча), публічна шмат што не прымае, але дэ факта нешта і паўтарае. Я якраз мог бы паспрачацца і зь Міколам Ермаловічам, і з Алесем Краўцэвічам.
Для Алеся Краўцэвіча вельмі важная біэтнічнасьць, на якую Мікола Ермаловіч, у прынцыпе, толькі намякаў. Краўцэвіч пісаў пра біэтнічнасьць з самага раньняга часу. Для мяне відавочна, што самы раньні пэрыяд — XIІІ — першая палова XІV стагодзьдзя — гэта час панаваньня балцкай эліты. Русінаў сярод іх мы амаль ня знойдзем.
Але калі я пачаў свае ўласныя дасьледаваньні паўднёвага ўсходу ці ўсходу гістарычнай Літвы, напрыклад, Крэўскае гарадзішча, калі я ўзяў дасьледаваньні Гальшанаў і іншых мястэчак на ўсходзе гістарычнай Віленшчыны, то прыйшоў да высновы, што сапраўды канцэпцыя біэтнічнасьці працуе.
Толькі я раблю адну вельмі важную папраўку — гэтая канцэпцыя мае сацыяльную афарбоўку. Я бачу, што сярод жыхароў раньнеўрбаністычных паселішчаў гістарычнай Літвы, яшчэ да Міндоўга, да ВКЛ, паводле маіх дасьледаваньняў (а я бяру вынікі ня толькі сваіх калег, але і літоўскіх археолягаў) славяне складалі значную, часта пераважную частку.
Гэта азначае, што калі Міндоў прыйшоў у Наваградак, ён ужо меў досьвед кантактаў са славянскім, русінскім насельніцтвам. Ведаў, што такое хрысьціянства ва ўсходняй форме. Іншая рэч, што Наваградак мог уразіць яго маштабамі, багацьцем і значнасьцю. Таму ён зрабіў стаўку на гэты горад.
Канечне, з прафэсійнага пункту гледжаньня, узяўшы аркуш паперы і аловак, мы можам у канцэпцыі Ермаловіча знайсьці хібы. Але, як мне падаецца, яго агульнакультурная значнасьць неацэнная. Гэтая зьява настолькі калясальная, што мы яе нават ня можам перабольшыць. З пункту гледжаньня гістарыяграфіі ягоная роля вельмі важная, бо ён даў імпульс, штуршок да дасьледаваньняў гэтай эпохі і пошуку інтэрпрэтацыяў. Я ня ўпэўнены, што ў гэтым сэнсе Міколу Ермаловіча можна зрынуць з пастамэнту.
— Гэта вы сказалі пра значнасьць Міколы Ермаловіча для беларускай гістарычнай навукі. Але мне здаецца, што яго постаць мела больш шырокае культурнае і грамадзкае значэньне. У 80-я гады талакоўская моладзь, да якой мы з вамі належалі, зачытвалася самвыдатаўскімі тэкстамі Ермаловіча, найперш кнігай «Па сьлядах аднаго міфа». Я, дарэчы, меў дачыненьне да нелегальнага распаўсюджваньня яго кніг. Мая маці мела знаёмых у пераплётнай майстэрні на МАЗе, і там нелегальна перапляталі кнігі Ермаловіча. Гэта былі кнігі ў блакітных вокладках. Так што Мікола Ермаловіч спрычыніўся да папулярызацыі беларушчыны сярод беларускай моладзі і інтэлігенцыі ў 1970-1980-я гады.
— Слушная заўвага. У гэтым сэнсе, канечне, Ермаловіч фэномэн. Гэта чалавек, які ў складаных умовах стаяў фармальна на ляялісцкіх пазыцыях, нідзе не пераходзіў фармальныя чырвоныя лініі, але мэтадычна займаўся асьветніцкай, абуджальнай працай, так, як ён гэта бачыў. І вось беларускі самвыдат 1970- гадоў — гэта ў значнай ступені ягоныя «Гутаркі», якія хадзілі сярод інтэлігенцыі.
І, дарэчы, тая праца, пра якую мы сёньня гаворым — «Па сьлядах аднаго міфу» — кнігай зьявілася толькі ў 1989 годзе, але ў самвыдаце пад касьпірацыйнай назвай «Сто старонак» зьявілася ў 1968 годзе.
Ермаловіч мог пісаць і пра значнасьць постаці Леніна ў публічных тэкстах, што паказвае, што ён прымаў некаторыя базавыя ўмовы гульні. Але, як мы цяпер бачым, ён ніколі не спыняў сваю дзейнасьць, накіраваную на пашырэньне ўяўленьняў пра гісторыю Беларусі сярод той часткі грамадзтва, на якую ён мог уплываць.
Таму я пагаджуся, што ролю Міколы Ермаловіч нельга зводзіць толькі да разьвіцьця гістарычных канцэпцый. У гэтым сэнсе, ён быў сапраўды культурнымі фэномэнам нашай краіны і, я б сказаў, у нашым рэгіёне, калі мець на ўвазе колькі ён прыцягнуў увагі для разьвянчаньня яго канцэпцыі з боку літоўскай гістарыяграфіі, і колькі скепсісу выклікаў з боку і расейскіх гісторыкаў. Каб гэта было нешта пустое, яно б ня выклікала такой рэакцыі сярод суседзяў.
Мікола Ермаловіч (1921-2000) — беларускі гісторык, публіцыст, крытык, літаратуразнаўца, пэдагог. Нарадзіўся на Меншчыне, жыў у Маладэчне і Менску. З 1960-х гадоў яго гістарычныя працы хадзілі ў самвыдаце. Выдаў гістарычныя манаграфіі «Па сьлядах аднаго міфа» (1989), «Старажытная Беларусь: Полацкі і Новагародскі перыяды» (1990), «Старажытная Беларусь: Віленскі перыяд» (1994), «Беларуская дзяржава Вялікае Княства Літоўскае» (2000). Член Саюзу пісьменьнікаў, ляўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь (1992) за кнігу «Старажытная Беларусь: Полацкі і Новагародскі перыяды». Трагічна загінуў пад коламі аўтамабіля.
Поделиться ссылкой:


title: Рыгора Кастусёва пасадзілі ў "амерыканцы" ў адну камеру з Віктарам Бабарыкам

maintext:
Ад 12 красавіка ў зняволенні знаходзіцца старшыня Партыі БНФ Рыгор Кастусёў.
Яму разам з адвакатам з ЗША Юрасём Зянковічам і літаратуразнаўцам Аляксандрам Фядутам выстаўлена абвінавачанне па артыкуле 357 КК «Змова ці іншыя дзеянні, здзейсненыя з мэтай захопу дзяржаўнай улады». Нібыта яны рыхтавалі замах на Аляксандра Лукашэнку.
На тэлеканале АНТ паказалі кадры, дзе нібыта Кастусёў прызнае сваю віну. Аднак родныя палітыка пакуль што не ведаюць, ці сапраўды ён прызнаў віну, альбо гэта магла быць нарэзкай.
З некалькіх незалежных адна ад адной крыніц «НН» стала вядома, што ў СІЗА КДБ Рыгор Кастусёў знаходзіцца ў адной камеры з палітыкам і банкірам Віктарам Бабарыкам.
У няволі Бабарыка ад чэрвеня мінулага года, яго абвінавачваюць па двух артыкулах — легалізацыя сродкаў, атрыманых злачынным чынам і атрыманне хабару. Суд над Бабарыкам ужо ідзе, але невядома, калі скончыццца.
Пры затрыманні ў Кастусёва ўзніклі праблемы са здароўем, моцна скакаў ціск, але дактары добра спрацавалі. Цяпер стан здароўя палітыка нармальны.
Поделиться ссылкой:


title: Прадпрымальнік з Маладзечна набыў за 29 рублёў сядзібу XVI стагоддзя ў Клецкім раёне

maintext:
Сядзібу Яленскіх у Клецкім раёне прадалі за 29 рублёў, паведамілі ў праграме «Міншчына» на СТВ. Пераможцам аўкцыёну стаў прадпрымальнік з Маладзечна. Ён плануе адрэстаўраваць унікальную славутасць і адкрыць на яе месцы аздараўленчы комплекс, піша “Рэгіянальная газета”.
Сёння некалі прыгожы палац наведваюць толькі рэдкія турысты. Знаходзіцца сядзіба Яленскіх у аграгарадку Туча. Упершыню яна згадваецца ў XVI стагоддзі. Тады гэта былі валоданні маці аднаго з князёў ВКЛ. У канцы стагоддзя землі перайшлі Радзівілам, пазней – прадстаўнікам вядомага валынскага роду Яленскіх.
Па словах навуковага супрацоўніка Музея гісторыі Клетчыны Таццяны Майсак, у XVIII стагоддзі тут быў парк, бровар, вадзяны млын, сажалкі, карчма, кузня і розныя гаспадарчыя пабудовы. У XIX – уладальнік Казімір Яленскі – самы вядомы прадстаўнік роду – забіраў да сябе асірацелых дзяцей мясцовай шляхты. Ён займаўся ўнутраным убраннем сядзібы. Да XX стагоддзя ў маёнтку з’явілася вялікая калекцыя антыкварыяту. Але багацці былі вывезены, а пасля зніклі падчас Першай сусветнай.
За савецкім часам маёнткам валодала Марыя Яленская з дачкой Ядвігай. Ядвіга памерла дзесяць гадоў таму ў Бразіліі. У сваіх мемуарах яна часта прыгадвала бацькаву хату і водар ружаў, якія даглядала мама.
Адзін час у маёнтку размяшчаўся шпіталь. У 1970-я гады – школа. Тады з’явілася прыбудова пад спортзалу. Але і школа неўзабаве зачынілася. Будынак па гэты дзень не выкарыстоўвалася. Аднак цяпер у яго з’явіўся другі шанец на жыццё пасля продажу.
Сядзібу ўжо прадавалі ў 2011 годзе. Але тады гаспадары, мабыць, не разлічылі свае сілы. Рэканструкцыю не правялі. У новага ўладальніка па законе ёсць 12 месяцаў пасля рамонту на тое, каб адкрыць аб’ект для турыстаў. Акрамя гэтага, на працягу пяці гадоў ён не зможа закрыць бізнес.
Поделиться ссылкой:


title: Антыканстытуцыйная дыверсія

maintext:
Аляксандр Лукашэнка растлумачыў, які лёсавызначальны дэкрэт ён анансаваў тыдзень таму. Паводле яго слоў, гэты дэкрэт будзе прадугледжваць, што ў выпадку ягонай смерці функцыі прэзідэнта павінен выконваць Савет бяспекі.
— Першае, што кідаецца ў вочы, гэта абсалютна антыканстытуцыйны характар гэтага рашэння. Бо ў цяперашняй Канстытуцыі дакладна прапісана, што ў выпадку, калі прэзідэнт не можа выконваць свае абавязкі, улада пераходзіць да прэм’ер-міністра. Усё ясна і зразумела, — піша палітычны аглядальнік Валерый Карбалевіч. — Больш за тое, хачу нагадаць, што тыя раздзелы Канстытуцыі, якія тычацца органаў дзяржаўнага кіравання, могуць прымацца толькі ўсенародным рэферэндумам. І ніяк інакш.
Нават у краінах з манархічным рэжымам дзейны манарх не мае права адвольна, па ўласным разуменні прымаць рашэнне, хто зойме трон пасля ягонага сыходу. Дзейнічае закон аб парадку атрымання ў спадчыну пасада.
Таму анансаваны дэкрэт з такім зместам – гэта антыканстытуцыйная дыверсія. Упершыню з 1996 года Лукашэнка так яўна і відавочна збіраецца парушыць Канстытуцыю. Фактычна Лукашэнка прапануе перадаць уладу вайскоўцам. Бо ў складзе Савета бяспекі дамінуюць кіраўнікі сілавых структур.
Чаго раптам? Чаму Лукашэнка не захацеў дачакацца прыняцця новай Канстытуцыі (рэферэндум запланаваны на пачатак 2022 года), каб там прапісаць гэтую норму, а ўводзіць перамены ў сістэме дзяржаўнага кіравання надзвычайнымі метадамі?
Гледзячы па ўсім, Лукашэнка сапраўды паверыў у тую міфічную змову, мяцеж, інфармацыя пра які была абнародавана тыдзень таму. Гэта сведчыць пра тое, у якім псіхалагічным настроі ён знаходзіцца, калі нават нейкая карыкатура на замах прывяла яго ў такі стан. Чалавекам, які знаходзіцца ў падобнай атмасферы страху, лёгка маніпуляваць. Што і робяць спецслужбы.
Атрымліваецца, што КДБ, надзьмуўшы інфармацыйны пухір вакол гэтага скандалу, насамрэч кантралюе сітуацыю ў краіне ў большай ступені, чым усе астатнія інстытуты дзейнага рэжыму. І гэта ў сітуацыі, калі, здавалася б, усё супакоілася, пратэсты мінімізаваліся, улада кантралюе становішча ў краіне, асцерагацца няма чаго. Аднак, як цяпер высвятляецца, сам Лукашэнка так не думае. Ён кожны дзень жыве ў чаканні замаху на сваю ўладу. Толькі ў такім стане можна прымаць падобныя рашэнні.
Здавалася б, калі не давяраеш дзейнаму прэм’ер-міністру (Раману Галоўчанку), дык прызнач іншага чалавека, таго, каму давяраеш. Але не. Лукашэнка спадзяецца на калектыўны орган (Савет бяспекі) больш, чым на канкрэтную персону. Раней ён неаднаразова даводзіў, што нельга даваць столькі паўнамоцтваў ягонаму наступніку, трэба размеркаваць функцыі прэзідэнта паміж іншымі галінамі ўлады. Тут дзейнічае тая ж логіка.
Менавіта ў такіх надзвычайных умовах становіцца асабліва відавочна, што ў краіне функцыянуе рэжым персанальнай улады, персаналісцкі рэжым. Адказныя рашэнні, якія тычацца дзяржаўнага ладу, прымаюцца адным чалавекам, з гледзішча ягоных асабістых інтарэсаў. Усе астатнія дзяржаўныя інстытуты – пустыя дэкарацыі. Ніхто не можа сказаць Лукашэнку, што ён парушае Канстытуцыю. Канстытуцыйны суд, пракуратура, дзве палаты Нацыянальнага сходу наўрад ці як-небудзь зрэагуюць на відавочную антыканстытуцыйную дыверсію.
Гэтым сваім рашэннем Лукашэнка паказвае, што палітычны крызіс у краіне не пераадолены, хоць дзяржаўныя медыі ўжо колькі месяцаў цвердзяць, што, маўляў, мы перамаглі. Пераможцы так не баяцца.
Поделиться ссылкой:


title: ДАІ канфіскавала аўтамабіль з гербам "Пагоня"

maintext:
«З перакананнямі, але без аўтамабіля» так УУС Гродзенскага аблвыканкама пракаментавала канфіскацыю прыватнага аўтамабіля «Форд Фіеста» у жыхара Слоніма.
31-гадовы кіроўца рухаўся на аўтамабілі з налепкай з гербам «Пагоня» на капоце, а на даху былі наклеены дзве белыя паласы. Яго затрымалі супрацоўнікі ДАІ на трасе «М11». Пра гэта паведаміла гарадзенская абласная міліцыя. Пасля затрымання, жыхара Слоніма арыштавалі на 7 сутак, а аўтамабіль з гістарычнай сімволікай канфіскавалі.
Поделиться ссылкой:


title: Срэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў Андрэй Краўчанка абвясціў галадоўку

maintext:
Срэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў дзесяціборац Андрэй Краўчанка абвясціў 10-дзённую галадоўку. Ён ладзіць гэтую акцыю на знак салідарнасці з палітвязнямі. На сёння такі статус у Беларусі маюць 357 чалавек, перадае Еўрарадыё.
Краўчанка — адзін з падпісантаў ліста спартоўцаў супраць гвалту сілавікоў і за новыя выбары. Ён уваходзіць у Свабоднае аб’яднанне спартоўцаў, неаднаразова ўдзельнічаў у вулічных маршах 2020-га і публічна выказваў сваё меркаванне па палітычных і сацыяльных праблемах.
У лістападзе 2020-га яго разам з кікбаксёрам Іванам Ганіным затрымалі на аўтастаянцы ў цэнтры Мінска і асудзілі на 10 сутак арышту. Гэты арышт спартовец згадвае ў сваім звароце.
“8 лістапада 2020 года мяне затрымалі на стаянцы ў цэнтры Мінска і дасталі проста з машыны. Памятаю ўдар у скронь, боль ад сцяжак на руках, 14 гадзін тварам да сцяны ў РУУС і паездку ў Жодзіна. А для сваіх родных я тады проста знік. Чатыры дні ў майго адваката не было ніякай інфармацыі пра тое, дзе я і што са мной”, — піша спартовец.

За час арышту ў Жодзіне яму не аддалі ніводнай перадачы: ні прадукты, ні цёплыя рэчы, ні зубную шчотку. З-за кратаў спартовец выйшаў з каранавірусам. “Але я хаця б вярнуўся… Сотні ж беларусаў атрымалі рэальныя тэрміны, а 357 з іх прызнаныя палітвязнямі”, — піша ён.
Краўчанка заяўляе, што не можа прымірыцца з тым, што арышты ў краіне сталі будзённай з’явай: “Мяне палохае тое, што арышты ператварыліся ў штодзённасць, сталі руцінай. А за кратамі проста цяпер сядзяць сапраўдныя людзі — гэта іх рэальныя жыцці, гэта паламаныя жыцці іх сем’яў. Ніхто не верне ім гэтага часу, яго ніколі нельга будзе нагнаць. І я не магу змірыцца з гэтым”.

Каб дапамагчы сем’ям палітвязняў дзесяціборац выставіў на аўкцыён свой залаты медаль чэмпіянату Еўропы ў памяшканнях. Краўчанка адзанчае, што гэтая ўзнагарода яму дарагая тым, што ён выступаў з сур’ёзнай траўмай і ледзь не вырашыў зняцца з турніру.
Таксама на знак салідарнасці з палітвязнямі ён правядзе 10-дзённую галадоўку: “Я ні да чаго не заклікаю і не раю паўтараць, але мне вельмі цяжка страваваць гэтую жахлівую беларускую рэальнасць. Няхай будзе з намі сіла!”.
Поделиться ссылкой:


title: Андрэй КОМЛІК-ЯМАЦІН: "Амаль 15 гадоў адпрацаваў на заводзе тэрмістам, а зараз аказаўся непатрэбным…"

maintext:
Кіраўнік пярвічнай арганізацыі прафсаюза РЭП Мінскага маторнага завода распавёў «Народнай Волі» пра сітуацыю на прадпрыемстве, настроі рабочых і пра тое, як яны ўспрынялі, што завод можа ўзначаліць экс-кандыдат у прэзідэнты Сяргей Чэрачэнь.
– Да свайго звальнення амаль 15 гадоў я адпрацаваў на маторным заводзе тэрмістам, а зараз аказаўся непатрэбным, – кажа Андрэй КОМЛІК-ЯМАЦІН. – Калі пасля выбараў у краіне пачаўся пратэстны рух, на гэтай хвалі на прадпрыемстве і была створана «пярвічка» прафсаюза РЭП, якую я ўзначаліў. Да гэтага ў нас быў толькі «Белпрафмаш», які ўваходзіць у структуру Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.
Хаця, трэба адзначыць, на заводзе было даволі ліберальнае стаўленне да тых, хто не жадаў уступаць у праўладны прафсаюз. Склалася добрая традыцыя, што ніхто нікога не заганяў у афіцыйную прафсаюзную арганізацыю. Хочаш дадатковыя «пернікі» (матэрыяльную дапамогу альбо пуцёўкі ў санаторый) – уступай. Няма жадання плаціць унёскі – тваё права.
Некаторыя рабочыя казалі, што некалькі гадоў запар не мелі ніякіх дывідэндаў ад свайго членства ў «Белпрафмашы». Мінулым летам змянілася Калектыўная дамова, і зараз усе дадатковыя выплаты з бюджэту прадпрыемства маюць толькі сябры так званага афіцыйнага прафсаюза. Вось такая дыскрымінацыя!
– А чыя была ідэя стварыць на Мінскім маторным заводзе незалежны прафсаюз?
– Ідэя ўзнікла пасля жнівеньскай забастоўкі на прадпрыемстве, тады да яе далучылася досыць вялікая частка завадчан. Людзі зразумелі, што трэба мець нейкую арганізацыю, якая змагла б аб’яднаць і арганізаваць актывістаў прадпрыемства для абароны сваіх правоў, бо страйкам – гэта часовая структура. Так і з’явілася «пярвічка» прафсаюза РЭП на Мінскім маторным заводзе.
– Колькі чалавек адразу ўступіла ў незалежны прафсаюз?
– Спачатку было няшмат людзей, але з часам народ падцягваўся. Пра сённяшнюю колькасць рабочых, якія ўступілі ў наш прафсаюз, казаць не буду, каб не даваць дадатковую інфармацыю кіраўніцтву завода. Яно таксама хоча ведаць дакладную лічбу нашых сябраў з імёнамі і прозвішчамі.
– Вы ўступалі ў нейкія перамовы з наймальнікам?
– Паведамілі пра стварэнне «пярвічкі» на заводзе і заявілі пра жаданне весці калектыўныя перамовы наконт сваіх патрабаванняў. Сярод іх – павышэнне стаўкі 1-га разраду, пераход на бестэрміновыя кантракты, спыненне ўжывання адміністрацыйнага ціску на тых, хто ўдзельнічае ў мерапрыемствах, звязаных з абаронай правоў працоўных, якія гарантаваны Канстытуцыяй і міжнароднымі нормамі.
– Вы самі звольніліся ці вас звольнілі?
– Мяне звольнілі 28 кастрычніка, пасля таго як была аб’яўлена Агульнанацыянальная забастоўка. За два дні да гэтага быў сход завадчан, і я тады паведаміў, што сыходжу ў персанальны страйк.
28-га прыйшоў на працу, мне паведамілі аб звальненні і адразу ж перадалі ў рукі сілавікам, якія адвезлі мяне ў Партызанскі РУУС. Далей быў суд, які выпісаў мне 15 сутак адміністрацыйнага арышту – яшчэ за мой вераснёўскі пікет.
– Што было з астатнімі рабочымі, якія далучыліся да забастоўкі?
– Акрамя мяне да забастоўкі на Мінскім маторным заводзе далучыліся толькі два чалавекі. Адзін з іх зараз якраз адбывае «суткі» (яго асудзілі 26 сакавіка, далі 30 сутак арышту), а другі хлопец з’ехаў працаваць за мяжу.
Мяне таксама 16 лютага затрымалі, у кватэры прайшоў вобыск, і ў выніку далі 25 сутак арышту. Таму ціск на незалежны прафсаюз працягваецца, праца замарудзілася, і гэты момант у псіхалагічным плане складана перажыць.
– Якую канкрэтна працу ваш прафсаюз сёння праводзіць на заводзе?
– Скажу так: яна не спыняецца. І галоўнае для нас – абарона правоў людзей. Так, у мінулым годзе адміністрацыя прадпрыемства падкідвала завадчанам нейкія «пернікі» перад выбарамі, каб заваяваць іх лаяльнасць да ўлады. А зараз, наколькі мне вядома, на заводзе няпростае фінансавае становішча, а таму пачалі змяншаць выплаты. Да 8 Сакавіка далі прэміі не ўсім жанчынам, а толькі тым, хто знаходзіцца ў «Белпрафмашы». Атрымліваецца, што астатніх жанчын гэтае свята не датычыцца. Дыскрымінацыя, і мы выказалі пратэст.
Адміністрацыя прадпрыемства паклала вока на заводскую паліклініку, вырашыла яе закрыць, а завадчан перакінуць у паліклініку трактарнага завода. Хаця, паводле маёй інфармацыі, на МТЗ за медыцынскія паслугі выставілі такі цэннік, што прасцей схадзіць у прыватны медыцынскі цэнтр.
Мы сабралі сярод рабочых каля 500 подпісаў пад зваротам да кіраўніцтва завода, з тым каб паліклініку пакінуць. Яна знаходзіцца на тэрыторыі прадпрыемства, таму рабочым вельмі зручна туды звяртацца, і многія абураны рашэннем кіраўніцтва. Пытанне пакуль застаецца адкрытым, мы будзем адсочваць сітуацыю.
– Вы можаце прайсці на тэрыторыю завода?
– Пасля звальнення доступу туды я не маю, а нашу «пярвічку» адміністрацыя адмаўляецца прызнаваць. Гэта самы просты метад – калі заплюшчыць вочы, то наўкол нічога быццам і не існуе.
Так, паводле заканадаўства мы павінны зарэгістраваць пярвічную арганізацыю ў райвыканкаме, але практыка іншых паказвае, што дазволу на рэгістрацыю не будзе. Немагчыма знайсці юрыдычны адрас, усе адмаўляюцца.
Тым не менш мы рэальна існуем, бо стаім на ўліку ў афіцыйна зарэгістраваным прафсаюзе РЭП. І з адміністрацыяй можна пры жаданні сустрэцца, бо ёсць жа прыёмныя дні, ёсць нашы сябры на прадпрыемстве.
– Як сёння працуе прадпрыемства?
– Заказы ёсць, яны ў асноўным з Расіі, Азербайджана, некаторых краін Азіі і СНД. Зараз, наколькі вядома, прыйшлі заказы на абсталяванне нашымі рухавікамі нейкіх вагонаў-рэстаранаў, маюцца і ўнутраныя замовы.
Іншая справа, што з часам на працы прадпрыемства могуць адбіцца заходнія санкцыі. Напрыклад, адным з галоўных пастаўшчыкоў дэталяў для нашых матораў з’яўляецца чэшская кампанія Cezet. І не вядома, як ва ўмовах санкцый будуць паводзіць сябе тыя самыя пастаўшчыкі з заходніх краін.
– Якія зараз заробкі на заводзе?
– Усё залежыць ад спецыяльнасці і кваліфікацыі, але ў студзені і лютым рабочым узнімалі заробкі на 5 працэнтаў кожны месяц. З аднаго боку, гэтаму можна толькі парадавацца. З іншага – калі пераводзіць у доларавы эквівалент, то нават пасля гэтага павышэння заробак зменшыўся ў параўнанні з тым, што рабочыя мелі яшчэ некалькі гадоў таму.
У той жа час пратэстная хваля ўжо сышла, кожны калі і пратэстуе супраць дзеючай улады, то ў душы. Усе псіхалагічна стомлены, шмат каго апанавала апатыя.
– Яшчэ да выбараў падчас звароту да парламента і народа Аляксандр Лукашэнка раскрытыкаваў сваіх апанентаў, што яны нідзе не працуюць, і дадаў, што, маўляў, лепш бы ўзялі стратныя заводы. На словы Лукашэнкі тады адрэагаваў адзін з кандыдатаў у прэзідэнты бізнесмен Сяргей Чэрачэнь, які заявіў, што гатовы ўзначаліць Мінскі маторны завод. Ён і зараз гатовы гэта зрабіць. Як працоўныя адрэагавалі на тое, што на заводзе можа з’явіцца новы кіраўнік?
– Шчыра кажучы, ніяк, а многія пра гэта нават і не чулі. Асабіста для мяне зразумела, што гэтыя заявы і з вуснаў Лукашэнкі, і з вуснаў Чэрачня – звычайныя стрэлы ў паветра. Відаць, кожны з іх на гэтай хвалі вырашыў ухапіць свой палітычны дывідэнд. Ну хто дазволіць Чэрачню ўзначаліць вялікае прадпрыемства? Нават рабочыя ў цэхах гэта разумелі, і ўсур’ёз вышэйзгаданую тэму ніхто не абмяркоўваў.
Ды і што б змяніў Чэрачэнь, калі б нават яго прызначылі генеральным дырэктарам? Відавочна, што пакінуў бы тых самых ідэолагаў, якія сёння працуюць, і рабіў бы тое, што яму загадаюць. А не рабіў бы – у лепшым выпадку пакінуў бы гэтую пасаду і вярнуўся на старую.
Можа быць, Сяргей і добры бізнесмен, але дзяржаўныя прадпрыемствы жывуць і працуюць па сваіх законах.
– Новую працу вы ўжо знайшлі?
– Пакуль не, але ж я яшчэ працягваю абскарджваць рашэнне аб маім звальненні. На гэты момант станоўчага для мяне выніку няма, хаця засталася апошняя інстанцыя – Вярхоўны суд. Надзеі аднавіцца на працы, безумоўна, мала, але прайсці ўсе судовыя інстанцыі – гэта справа прынцыпу.
Поделиться ссылкой:


description: У судзе Ленінскага раёна Гродна 27 красавіка быў агучаны прысуд па крымінальнай справе супраць 38-гадовага кіроўцы аўтадома "Страна для жизни" Аляксандра

title: Вадзіцеля каманды Ціханоўскага асудзілі на шэсць гадоў пазбаўлення волі

maintext:
У судзе Ленінскага раёна Гродна 27 красавіка быў агучаны прысуд па крымінальнай справе супраць 38-гадовага кіроўцы аўтадома “Страна для жизни” Аляксандра Арановіча. Гэта адзін з фігурантаў “справы Ціханоўскага”, затрыманы яшчэ 29 мая 2020-га ў Гродне падчас пікету па зборы подпісаў за Ціханоўскую. Суд над ім працягваўся тры месяцы.
Як паведамляе пазбаўлены рэгістрацыі праваабарончы цэнтр “Вясна”, суддзя Алена Пятрова палічыла віну палітвязня ў здзяйсненні злачынстваў, прадугледжаных ч. 1 арт. 342 і ч. 2 арт. 293 КК, даказанай і пакарала Арановіча шасцю гадамі пазбаўлення волі ва ўмовах узмоцненага рэжыму.
Менавіта такі тэрмін запрасіў для абвінавачага пракурор Дзяніс Корда.
Да агалошвання рашэння Аляксандр Арановіч выступіў з апошнім словам. Сярод іншага ён адзначыў:
“Усе справы сфабрыкаваныя, абараніцца не далі. Усе зацікаўлены, каб мяне асудзіць і пасадзіць!”
Нагадаем, Аляксандра Арановіча абвінавачвалі ў арганізацыі дзеянняў, што груба парушылі грамадскі парадак у Гродне 29 мая (ч. 1 арт. 342 КК). Таксама яго абвінавачваюць за захоўванне на гарышчы дома ў сваіх бацькоў у Старых Дарогах старой дымавой шашкі (ч. 2 арт. 13 арт. 293 КК – падрыхтоўка да ўдзелу ў масавых беспарадкаў).
Мужчыну затрымалі 29 траўня мінулага года. У СІЗА яго ўжо паставілі на прафілактычны ўлік.
Праваабарончая супольнасць Беларусі прызнала Аляксандра Арановіча палітычным вязнем.
Поделиться ссылкой:


description: Як мы раней паведамлялі, 7 красавіка ў Прылуцкай Слабадзе затрымалі сям'ю Міхайлавых. Падставай быў “жаночы марш”з бел-чырвона-белымі парасонамі, які

title: Удзельніцу “жаночага марша” пакаралі “суткамі”, арыштавалі маці і брата ды пагражаюць сястры

maintext:
Як мы раней паведамлялі, 7 красавіка ў Прылуцкай Слабадзе затрымалі сям’ю Міхайлавых. Падставай быў “жаночы марш”з бел-чырвона-белымі парасонамі, які напярэдадні прайшоў на праспекце Пераможцаў. У выніку 30-гадовай Юліі Міхайлавай, якую апазналі па фота, далі за гэту акцыю 25 сутак. Яе маці і брата судзілі за непадпарадкаванне на 5 і 6 сутак.
У той дзень таксама затрымалі сястру Юліі Лілію, але адпусцілі, бо ў яе непаўналетнія дзеці. Пра тое, што адбывалася ў гэтыя дні, яна распавяла «Нашай Ніве».
Дзяцей у сям’і Міхайлавых сямёра. Усе дарослыя: малодшай дачцэ цяпер 25 гадоў, старэйшай — 36.
«У нас вялікая дружная сям’я. Мама заўсёды марыла мець шмат дзяцей — у яе быў усяго адзін брат. А тата сам з вялікай сям’і, іх у бацькоў было чацвёра, таму для яго гэта была натуральная сітуацыя», — дзеліцца Лілія.
Яна жыве ў Прылуцкай Слабадзе непадалёку ад бацькоў. Увечары 7 красавіка яна была дома, калі патэлефанавала мама.
«Сказала, што грукаюць у дзверы і шукаюць Юлю. Мама вельмі хвалявалася, дзверы не адчыніла. Я так зразумела, што Юля была дома і ў нейкі момант прыняла рашэнне з’ехаць, але, відаць, выбрала не самы ўдалы маршрут. Бо на той момант стаяла некалькі машын у акрузе, кантралявалі вуліцы каля дома. Брат Пятро прыкладна ў той жа час пайшоў на маршрутку, ехаў на курсы па праграмаванні.
Як брата затрымалі, не ведаю. Пра Юлю расказалі відавочцы: да яе пад’ехалі дзве машыны, супрацоўнікі паказалі пасведчанне і забралі.
Я патэлефанавала маме праз час, хацела даведацца, як яна. Яна вельмі засмучаная была: «У мяне поўны дом людзей, давай потым». Мама нервавалася, задыхалася пры размове — у яе фіброз лёгкіх. Пасля прыехаў мой муж, застаўся з дзецьмі, а я пайшла да мамы. Пагрукала ў дзверы — не адчыняюць. Зразумела, што яе дома няма (тата быў на змене). Вярталася на сваю вуліцу, калі пад’ехала машына і мяне затрымалі.
Усіх нас у Цэнтральнае РУУС даставілі. На жаль, нікога з родных там не бачыла, заўважыла толькі нашы рэчы з дома.
Мяне пратрымалі каля трох гадзін. Пратакол не паказалі. Арыштавалі мой тэлефон, сказалі, змагу забраць пасля суда».
У той вечар Лілія вярнулася дадому. А на наступны дзень да яе і бацькоў прыйшлі з аглядам са Ждановіцкага аддзела міліцыі. У бацькоўскім доме забралі майку з надпісам, у яе — стужкі, сцяг і камп’ютар (паабяцалі вывучыць і праз 10 дзён вярнуць). На суды жанчына не паспела — складала перадачкі для родных. Сястра Юлія раней ужо адбывала арышт, таму прысуд аказаўся суровы.
Сёння Лілію з татам выклікалі ў міліцыю на размову на падставе тых аглядаў.
«Казалі, каб не ўдзельнічалі ў акцых і чаяпіццях, не стваралі ім праблем. Маўляў, мы можам стварыць вам праблемы і паболей. «Памятайце ж маці пяці дзяцей (Вольгу Залатар, затрыманую па крымінальнай справе)? Майце на ўвазе, што ў вас сітуацыя такая ж». Задавалі пытанні, дзе сястра Аня, якую яны вельмі стараюцца знайсці. Яны мяркуюць, што яна таксама ўдзельнічала ў шпацыры з парасонамі».
Поделиться ссылкой:


description: Карлаў універсітэт прыняў 8 студэнтаў-медыкаў з Беларусі, сярод якіх выдатнікі вучобы. Як паведамляе "Наша Ніва", група навучэнцаў, пераважна з апошніх

title: Выдатнікі з’язджаюць з Беларусі

maintext:
Карлаў універсітэт прыняў 8 студэнтаў-медыкаў з Беларусі, сярод якіх выдатнікі вучобы. Як паведамляе “Наша Ніва”, група навучэнцаў, пераважна з апошніх курсаў і з выдатнымі залікоўкамі, прыбыла ў Чэхію пару тыдняў таму. Зараз, пасля каранціна яны праходзяць моўныя курсы, каб вучыцца па-чэшску.
Пасялілі іх у інтэрнаце, абяцаюць плаціць стыпендыю з кастрычніка, калі пачнецца вучоба.
зараз студэнты пераважна баяцца ці не хочуць каментаваць сітуацыю адкрыта.
«Хтосьці тут бо на Радзіме з’яўляецца падазраваным па крымінальнай справе, камусьці пагражалі асаблівым «шанцаваннем» на размеркаванні і гэтак далей. Наконт поўнага супадзення спецыяльнасцяў яшчэ невядома, нас залічаць на лекарскі факультэт, да канца жніўня мы будзем вучыць мову», — сказаў нам студэнт 5 курса Аляксандр, які дагэтуль бачыў сваю будучыню ў беларускай навуцы. Сярэдні бал яго беларускай залікоўкі — «вышэй за 8».
«Пасля затрыманняў і крымінальных справаў ва ўніверсітэце склалася цяжкая атмасфера, у мяне не было пачуцця абароненасці, не стала ўпэўненасці ў заўтрашнім дні, — кажа іншая студэнтка, трэцякурсніца Сафія. — У Беларусі мне вельмі падабаліся і прадметы, і выкладчыкі, але многае змянілася за мінулы год. Сваю будучыню як бачыла як звычайны малады доктар: размеркаванне і работа ў клініцы. Спадзяюся, што ў любым разе мы ўсе станем спецыялістамі і рэалізуемся, а калі ў краіне будуць змены да лепшага, то я вярнуся».
Натуральна, гэтая гісторыя вядомая і абмяркоўваецца ва ўніверсітэцкіх колах.
Адзін з выкладчыкаў, які выкладаў у гэтых студэнтаў, апісаў іх словам «цудоўныя» і выказаў шкадаванне, што выдатнікі з’язджаюць.
Поделиться ссылкой:


title: Біскуп Кандрусевіч: "Грамадска-палітычны крызіс - гэта той крыж, які мы нясем"

maintext:
Ганаровы мітрапаліт Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі, біскуп на пенсіі Тадэвуш Кандрусевіч у Вялікую пятніцу перад каталіцкім Вялікаднём правёў хрэсны ход у Магілёве. Перад пачаткам ходу ён выступіў перад прыхаджанамі ля сабора Успення Панны Марыі, паведамляе TUT.BY
Тадэвуш Кандрусевіч казаў пра тое, што ўсе яго думкі зараз накіраваныя на як мага больш хуткае завяршэнне грамадска-палітычнага крызісу. Кандрусевіч марыць, каб ён завяршыўся мірам і яднаннем. У нейкі момант біскуп не змог стрымаць слёз.
— Складаны грамадска-палітычны крызіс — гэта той крыж, які мы нясем, які нясе наша Бацькаўшчына. Я жыву з інтэнціяй, каб мы ўмелі прабачыць адзін аднаму, як Езус прабачыў з дрэва крыжа тым, хто яго катаваў, тым, хто яго прыбіў да крыжа. Каб мы гэтым прабачэннем, любоўю да іншага чалавека — нават да таго, хто чыніць нам зло, — будавалі цывілізацыю жыцця, цывілізацыю любові і цывілізацыю міру. З гэтымі інтэнцыямі мы распачынаем гэты крыжовы шлях, — звярнуўся да прыхаджан Кандрусевіч.
2 красавіка ў каталікоў Вялікая пятніца — гэта час асаблівай цішыні і разважанняў над сэнсам цярпення.
Нагадаем, Тадэвуш Кандрусевіч летась не быў у краіне чатыры месяцы. 31 жніўня біскупа без тлумачэнняў не пусцілі ў Беларусь, калі ён, грамадзянін Беларусі, вяртаўся з Польшчы. Пазней улады загаварылі аб праблемах з пашпартам, а юрысты называлі ўсё гэта нонсэнсам: па законе беларусаў нельга не пускаць у Беларусь. Многія лічылі сітуацыю помстай уладаў, якая склалася, адказам на выказванні Тадэвуша Кандрусевіча аб недапушчальнасці гвалту, якога хапала ў краіне пасля прэзідэнцкіх выбараў. Ён вярнуўся ў Беларусь у дзень перад Калядамі, 24 снежня, – і неўзабаве падаў прашэнне аб адстаўцы.
Пасля выхаду на пенсію Тадэвуш Кандрусевіч праводзіць службы і займаецца пастырскай дзейнасцю.
Поделиться ссылкой:


title: Вы - з "Народнай Воляй", "Народная Воля" - з Вамі!

maintext:
Шаноўныя чытачы!
Паважаныя валанцёры!
Як вы ведаеце, мы разлічвалі, што ўжо 2 красавіка адновім выпуск газеты «Народная Воля» ў папяровым варыянце. На жаль, літаральна ў апошні момант маскоўская друкарня скасавала дамову, паведаміўшы, што на іх «сильно наехали».
Што ж, не будзем апускаць рукі. Давайце з аптымізмам глядзець у заўтрашні дзень. «Адрамантуюць» жа некалі станок у выдавецтве «Беларускі Дом друку», і адновяцца нармальныя стасункі з тутэйшымі паліграфістамі. А пакуль, сябры, працягвайце чытаць «Народную Волю» ў электронным варыянце. Падпісацца на PDF-версію газеты можна на сайце belpressa.by.
Паколькі мы цяпер не маем даходаў ад рэалізацыі выдання праз «Белпошту» і «Белсаюздрук», то ў чарговы раз звяртаемся да Вас, дарагія прыхільнікі свабоднага слова, з просьбай: дапамажыце!
Толькі разам мы зможам уратаваць «Народную Волю». Ёсць некалькі спосабаў пералічыць грашовыя сродкі (даём рэквізіты ў рускай транскрыпцыі):
1. Через ЕРИП:
СМИ – Н (просто буква) – «Народная Воля» – Добровольные взносы.
2.Через БАНК:
ИЧУП «Народная Воля». 220030, г.Минск, ул.Энгельса 34а
р/с BY08 PJCB 3012 0065 3510 0000 0933,
Код PJCBBY2X, ЦБУ 113 «Приорбанк» ОАО, г.Минск
УНП 100961759, ОКПО 37381505
Загадзя выказваем шчырую ўдзячнасць!
Вы – з «Народнай Воляй»,
«Народная Воля» – з Вамі!
Поделиться ссылкой:


description: Чакалася, што з сённяшняга дня адновіцца выданне незалежнай газеты "Народная Воля" у паліграфічным варыянце. Рэдакцыя загаддзя заключыла дагавор з

title: Масква сарвала друкаваны выпуск "Народнай Волі"

maintext:
Чакалася, што з сённяшняга дня адновіцца выданне незалежнай газеты “Народная Воля” у паліграфічным варыянце. Рэдакцыя загаддзя заключыла дагавор з маскоўскім адкрытым акцыянерным таварыствам “Полиграфический комплекс”, у адпаведнасці з якой была аператыўна пералічана неабходная сума грошай на друкаванне сённяшняга нумара газеты.
Але ўчора, калі вёрстка падыходзіла да завяршэння, з Масквы паступіла інфармацыя: на нас наехалі на вельмі высокім узроўні, не хочам згубіць друкарню, вяртаем грошы…
Некалькі месяцаў таму з “Народнай Воляй” скасавала дамову друкарня АТ “Прайм Прынт Масква”. І вось учора тая ж самая песня.
Яшчэ ў жніўні мінулага года выдавецтва “Беларускі Дом Друку” спыніла тыражаванне газеты “Народная Воля” быццам з-за таго, што зламаўся станок.
У чарговы раз рэдакцыя звяртаецца да сваіх прыхільнікаў з просьбай падпісвацца на PDF-версию газеты “Народная Воля” на сайце belpressa.by і чытаць матэрыялы на партале https://www.nv-online.info.
Поделиться ссылкой:


title: Суд над даверанымі асобамі Святланы Ціханоўскай (працяг)

maintext:
Як мы паведамлялі, у судзе Чыгуначнага раёна Гомеля разглядаецца крымінальная справа супраць давераных асобаў і сяброў ініцыятыўнай групы экс-кандыдаткі ў прэзідэнты Святланы Ціханоўскай.
За кратамі ў судовай клетцы чацвёра: Юрый Уласаў, Таццяна Канеўская, Дзмітрый Івашкоў, Аляксандр Шабалін. Яны абвінавачваюцца ў “масавых беспарадках”, а таксама планах захопу адміністрацыйных будынкаў. У абвестцы суда пазначаны артыкулы, якія ім інкрымінуюцца: ч.1 арт.13, ч.2 арт.293, ч.1 арт. 292. Супраць
прозвішча Уласава стаіць яшчэ і артыкул 369 Крымінальнага кодэкса – абраза
прадстаўніка ўлады.
Усіх абвінавачаных з “каманды Ціханоўскай” затрымалі яшчэ да асноўнага дня галасавання – яны адбывалі “суткі” за ўдзел у недазволеных масавых акцыях, а пасля ім “накінулі” яшчэ і крымінальная артыкулы і перавялі ў мінскае СІЗА № 1.
Пасля сённяшняга суда ўсіх фігурантаў зноў вярнулі ў гомельскае СІЗА-З, адкуль і прывезлі сёння на суд.
Міліцыя зладзіла, па сутнасці, спецаперацыю па пропуску сваякоў і жадаючых падтрымаць арыштаваных чальцоў ініцыятыўнай групы Ціханоўскай. У холе суда ўстанавілі металашукальнік, яшчэ адзін пункт кантролю зрабілі непасрэдна перад залам пасяджэнняў.
Прапускалі толькі пацярпелых міліцыянераў, па аднаму сваяку для абвінавачаных і
прадстаўнікоў дзяржаўных СМІ. Незалежных журналicтаў у зал пасяджэнняў не пусцiлi, спаслаўшыся на адсутнасць вольных месцаў. Не дазвалялі фатаграфаваць чаргу нават у холе.
Намеснік старшыні суду Алег Шапіра патлумачыў журналісту “Народнай Волі”, што
колькасць месцаў у іх самай вялікай зале абмежавана. Прэс-цэнтра суд не мае. Меры
бяспекі ўстанаўлівае дэпартамент аховы МУС. Апроч таго, дзейнічае пастанова
Вярхоўнага суда і ведамасны загад наконт мераў бяспекі ў звязку з COVID-19.
Анатоль ЛІПСКІ.
Поделиться ссылкой:


title: Як Мархеля прынеслі ў ахвяру

maintext:
Пасля правальнага матча нацыянальнай зборнай Беларусі па футболе з камандай Бельгіі паляцелі галовы. Дакладней – галава галоўнага трэнера.
Нагадаем, што ў адборачным матчы да чэмпіянату свету каманда Бельгіі літаральна зганьбіла беларусаў у вачах футбольнай грамадскасці, атрымаўшы перамогу з хакейным лікам 8:0.
Пасля гэтага, натуральна, ва ўсіх узнікла лагічнае пытанне: а хто давёў беларускі футбол да такога стану, што коцімся ў прорву з касмічнай хуткасцю? І хто за гэта адкажа?
Было лагічна, што пасля такога правалу павінен пакінуць сваю пасаду галоўны трэнер зборнай Міхаіл Мархель, пры якім нацыянальная каманда не ўвайшла, а ўляпалася ў гісторыю. Не толькі ў матчы з бельгійцамі. Каманда абсалютна нічога не паказала і ў гульні са зборнай Грузіі, калі была рэальная магчымасць патрапіць на чэмпіянат Еўропы праз Лігу нацый. Зрэшты, можа, гэта і да лепшага, бо, як паказвае практыка, на еўрапейскім першынстве беларускім футбалістам пакуль рабіць няма чаго.
Калі ж вяртацца да разбору палётаў і раздачы сланоў па выніках бельгійскага фіяска, то крайнімі спартыўныя функцыянеры зрабілі толькі Міхаіла Мархеля і футбалістаў.
У сваім звароце да балельшчыкаў федэрацыя пасыпала галаву попелам: “Гэтымі днямі на наш адрас прыходзіць шмат лістоў, звязаных з апошнімі вынікамі нацыянальнай зборнай. У прыватнасці, заўзятары просяць звольніць галоўнага трэнера каманды Міхаіла Мархеля.
Прызнаемся, поўнае паражэнне ў Бельгіі балюча ўдарыла і па работніках асацыяцыі – ад кіраўніцтва да шараговых супрацоўнікаў. Відавочна: менавіта па выніках зборнай большасць людзей і робіць высновы пра развіццё віда спорту ў краіне. І такія гульні, як з Бельгіяй, дрэнна адбіваюцца на іміджы беларускага футбола.
…Так, зборная Бельгіі мацнейшая за нашу, але так прайграваць нельга. І вінаваты тут не толькі трэнер. Падзяліць адказнасць з Міхаілам Мархелем павінны і футбалісты. Пры гэтым цяпер важней аб’яднацца, а не шукаць вінаватых. Цяпер той матч – ужо гісторыя”.
Адным словам, вінаваты футбалісты і трэнер, і гэта “балюча ўдарыла” па кіраўніцтве федэрацыі на чале з былым ваенным камісарам і экс-дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Уладзімірам Базанавым. “Работнікі асацыяцыі”, як аказалася, у гэтай сітуацыі – пацярпелы бок, але, як джэнтльмены ў белых пальчатках, не супраць перагарнуць старонку.
Ды Базанаў пасля такога правалу першы павінен быў пакласці на стол заяву аб звальненні! Прынялі б адстаўку альбо не – іншая справа, але ўчынак быў бы па-мужчынску годны. Не дачакаліся.
Зараз Беларуская федэрацыя футбола прызначыла выконваючым абавязкі галоўнага трэнера зборнай Георгія Кандрацьева, які раней займаў пасаду асістэнта галоўнага трэнера.
Гэта ўжо другое прышэсце Георгія Пятровіча на пасаду настаўніка нацыянальнай каманды. Кандрацьеў кіраваў зборнай з 2012-га па 2014 год і добра ведае, чым усё заканчваецца.
“Я гатовы да таго, што ў выпадку няўдачы зборнай на мяне могуць выліць вядро бруду, – шчыра прызнаваўся трэнер дзесяць гадоў таму. – Але трэба зрабіць усё, каб гэтага не дапусціць”.
Тады на галаву спецыяліста вылілі не адно вядро, але сёння Георгій Пятровіч ізноў на першых рубяжах. І яму можна толькі паспачуваць. Бо крайнім ў любым выпадку чыноўнікі зробяць менавіта яго.
Публікацыя – з № 28 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Што, "зялёныя чалавечкі" ўжо ў Мінску?

maintext:
Так, перад удзельнікамі праўладнага аўтапрабегу на ўсіх скрыжаваннях запальваецца зялёнае святло. А перад тымі, хто вось ужо сёмы месяц пратэстуе супраць беспрэцэдэнтных фальсіфікацый вынікаў галасавання падчас прэзідэнцкіх выбараў? Што вы, перад імі не толькі не запальваецца зялёнае святло, а, як толькі яны паказваюцца на вуліцах, на іх галовы апускаюцца дручкі амапаўцаў…
А як зразумець тое, што па Мінску разам з “ябацькамі” свабодна раз’язджаюць машыны са сцягамі “ДНР”? Што, у Беларусі ўжо з’явіліся “зялёныя чалавечкі”? А як жа з незалежнасцю, пра якую так многа балбочуць лукашэнкаўскія прапагандысты?
Людзі з камуністычнай сімволікай на плошчы Перамогі
Гэты здымак зроблены 27 сакавіка на плошчы Перамогі. Невялікая група людзей стаіць пад савецкай сімволікай. І можна было б не звяртаць на гэта ўвагі (кожны моліцца свайму богу), калі б не адна акалічнасць. А калі б у цэнтры сталіцы, на яе, можна сказаць, святым месцы з’явіліся сябры Партыі БНФ – ці змаглі б яны фатаграфавацца пад сваёй нацыянальна-гістарычнай сімволікай? Як сведчаць многія факты, наляцелі б малойчыкі ў балаклавах – і ўсе ў адно імгненне апынуліся б у аўтазаках.
Вось такія сумныя рэаліі ў нас, шаноўныя чытачы.
Публікацыя – з № 25 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Георгій Кандрацьеў: "Пакуль далёка не заглядваю…"

maintext:
Выконваючы абавязкі галоўнага трэнера зборнай Беларусі па футболе распавёў «Народнай Волі» пра тое, ці гатовы ён узначаліць нацыянальную каманду.
Балельшчыкі і спецыялісты працягваюць абмяркоўваць ганебнае паражэнне зборнай Беларусі бельгійцам (0:8) у адборачным матчы да чэмпіянату свету-2022.
Чэмпіён СССР 1982 года ў складзе мінскага «Дынама» Ігар Гурыновіч рэзка выказаўся з гэтай нагоды, заявіўшы, што «сёння мы ў футболе – імпатэнты».
«Адна з задач зараз – развіццё дзіцячага масавага футбола, – кажа Гурыновіч. – Дык давайце пабудуем футбольныя пляцоўкі па ўсёй краіне, але толькі каб яны былі даступны для дзяцей 24 гадзіны ў суткі! Каб новыя Пудышавы і Хацкевічы, дзесяцігадовыя, маглі без перашкод зайсці з мячом туды, а не пайсці дадому, таму што замок вісіць. Ужо шмат пра гэта гаварылася. Ну і вось на выхадзе мы атрымліваем такія вынікі зборнай Беларусі».
Пакуль адборачныя матчы пастаўлены на паўзу, яны пачнуцца толькі восенню. 2 верасня зборная Беларусі згуляе ў гасцях з камандай Чэхіі, у Мінску – 5 верасня з Уэльсам і 8 верасня з Бельгіяй. 8 кастрычніка адбудзецца матч Эстонія–Беларусь, 11 кастрычніка – Беларусь–Чэхія, 13 лістапада – Уэльс–Беларусь.
Зараз наша каманда займае перадапошняе месца, і добра будзе, калі яна ў выніку не стане апошняй. Тым не менш вельмі радуе аптымізм нашых спартыўных функцыянераў, якія пабудавалі свой казачны свет, у ім жывуць і знаходзяць нагоды для радасці.
Вось, напрыклад, калі паглядзець «план-прагноз вынікаў мужчынскай нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь на 2021–2028 гады», які склала федэрацыя, то ў гэтым годзе ў кваліфікацыі да чэмпіянату свету ў іх запланаваны «выхад зборнай у плэй-оф». Гэта значыць, што каманда павінна заняць у групе 2-е месца. На першае не замахнуліся, відаць, яго пакінулі тым самым бельгійцам, якім прадулі 0:8. А вось Чэхія і Уэльс – гэта, відавочна, нам не сапернікі.
Але і гэта не ўсё. У план-прагноз закладзена таксама выступленне зборнай ў 2028 годзе на чэмпіянаце Еўропы, дзе каманда павінна заняць месцы з 17-га па 22-е! Шчыра кажучы, такіх фантазёраў у нашым футболе яшчэ не было, гэта пайшла ўжо нейкая новая генерацыя. Хаця, думаю, футбольныя чыноўнікі смела ставілі такую задачу на 2028 год таму, што іх да таго часу ў федэрацыі ўжо не будзе. Так што з іх прагнозамі, напэўна, давядзецца разбірацца іншым.
А пакуль што зборная рыхтуецца да таварыскага матча. 2 чэрвеня каманда пад кіраўніцтвам Георгія Кандрацьева на стадыёне «Дынама» згуляе з Азербайджанам. Як вядома, галоўны трэнер Міхаіл Мархель адпраўлены ў адстаўку.
– Я выконваю абвязкі галоўнага трэнера, таму зараз рыхтую каманду да таварыскай сустрэчы, – кажа Георгій Пятровіч. – А што будзе далей? Пакуль не магу адказаць на гэтае пытанне.
– Гатовы ўзначаліць зборную? Тым больш што дзесяць гадоў таму ўжо працавалі на гэтай пасадзе…
– Я гатовы падрыхтаваць каманду да бліжэйшай таварыскай гульні, а так далёка не заглядваю. Зараз у мяне галава баліць пра іншае.
Публікацыя – з № 29 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: “Цяпер без працы, але гэта не канец…”

maintext:
Гродзенская актывістка Любоў Сарлай лічыць, што яе несправядліва звольнілі з працы па артыкулу. Яна не падае духам, шукае новае месца, дзе найбольш будзе карыснай для людзей і ўпэўнена, што ўсё ў нашым жыцці хутка зменіцца.
Толькі не 25-га…
Любоў Сарлай стала вядомай не толькі гродзенцам, але і многім жыхарам Беларусі пасля таго, як яе асудзілі за тое, што гуляла па цэнтру гораду ў штанах з бел-чырвона-белымі лампасамі. Хаця, насамрэч Любоў неаднойчы затрымлівалі і падчас акцый пратэсту ў Гродне.
Яна працавала аператарам у адным з гарадскіх аддзяленняў “Белпошты”. Гісторыя з яе працай пачалася з таго, што яна напісала заяву, каб 25 сакавіка ёй прадставілі выходны дзень. Начальства з гэтым не пагадзілася.
“Мне казалі можаш браць потым хоць некалькі выходных, але толькі не 25-га”, – згадвае Любоў.
Тым не менш, жанчына на працу 25-га не выйшла, за яе працаваў іншы чалавек. Але 25 сакавіка да Сарлай дадому прыйшлі міліцыянеры і адвезлі ў пастарунак. Аказваецца, нехта ў той дзень паклаў на гары перад замкам вялікі бел-чырвона-белы сцяг. Высвятлялі ці спадарыня не мае да гэтага дачынення.
На працы прамаўчалі за прапушчаны дзень і ніякіх спагнанняў не рабілі.
“У прынцыпе дырэктар бачыла, што я работнік абавязковы і адказны, – мяркуе жанчына. – Мне ніколі ніякіх заўвагаў не было ні ад начальства, ні ад людзей якіх я абслугоўвала. Ды і працоўны стаж у мяне там ужо з 2008 года”.
Тым не менш на просьбу спадарыні Любові перавесці яе ў іншае аддзяленне сувязі, каб было зручней давозіць дзетак у садок, начальства не адрэагавала. А яшчэ ў красавіку атрымала заробак меншы, чым месяц раней.
“У мяне за месяц атрымаўся заробак – 380 рублёў. – канстатуе жанчына. – А я на працы з раніцы і дахаты вярталася а 20-й гадзіне. Ну гэта нерэальна за такія грошы працаваць, бо няма за што жыць, а яшчэ трэба адвозіць у садок дзяцей”.
Сарлай, параіўшыся з мужам, напісала заяву на звальненне, але дырэктар сказаў, што яе звольняць па артыкулу за прагул 25 сакавіка.
“Мне, канешне, было крыўдна за столькі гадоў працы такое атрымаць, – прызнаецца жанчына. – Нават плакала, але муж цвёрда патлумачыў, што наіўна было б чакаць ад начальства нечага іншага”.
“Хочацца быць карыснай людзям”
Спадарыня Любоў распавядае, што не ходзячы нават на працу, вольнай хвіліны амаль няма. Больш часу аддае дзеткам – у яе два сына, аднаму хутка 7 годзікаў, другому – тры. Шукае новую працу.
“Пачала з таго, каб знайсці нейкія курсы, бо трэба мяняць спецыяльнасць, – распавядае яна. – Жыць на адзін заробак мужа вельмі складана, але мы абодва разумеем, што жыць з чыстым сумленнем важней за ўсё”.
Сарлай кажа, што і раней прыглядвала сабе іншую працу. Была ў дзіцячым доме, глядзела, як там працуюць з дзецьмі ў якіх няма ні таты ні мамы.
“Я тады трохі не рашылася туды ісці працаваць, бо свае дзеткі былі зусім малыя, – кажа жанчына. – Але зараз мне ўжо хочацца працаваць там, дзе я змагу па-сапраўднаму дапамагаць людзям, а не проста сядзець на касе ў краме”.
Яна кажа, што ў яе вельмі пазітыўны погляд на жыццё, нягледзячы на ўсе пературбацыі, якія адбываюцца ў краіне. І яна добра ведае, што многія цяпер не могуць знайсці нармальную працу пасля таго, як удзельнічалі ў акцыях і адбывалі пакаранні. Паводле жанчыны, жыццё на гэтым не сканчаецца, а рабіць дабро варта ў любых умовах. На гэта яна і настроена.
Любоў Сарлай 32 гады. Днямі яна падала скаргу ў Вярхоўны суд на рашэнне абласнога, паколькі не была задаволена яе скарга адносна справы за тое, што гуляла ў цэнтры гораду ў штанах з бел-чырвона-белымі лампасамі. Дарэчы, Ленінскі суд Гродна пакараў яе за гэта 20 базавымі велічынямі (580 рублёў), што больш чым яе месячны заробак.
Поделиться ссылкой:


title: Вячаслаў Ганчарэнка: "Ужо амаль два месяцы людзі моляцца на вуліцы…"

maintext:
Пастар царквы «Новае жыццё» распавёў «Народнай Волі» пра тое, ці можа вырашыцца праблема вернікаў.
Нагадаем, што 19 лютага мінская суполка хрысціян поўнага Евангелля «Царква «Новае жыццё» была прымусова выселена.
У 2002 годзе гэтая царква выкупіла занядбаны кароўнік на ўскрайку горада, адрамантавала яго, і з 2004 года там праходзілі набажэнствы.
У мінулым годзе «Новае жыццё» атрымала судовае прадпісанне вызваліць будынак у Мінску на вуліцы Кавалёва, 72 да канца года.
Нагадаем, што «Новае жыццё» – найбуйнейшая поўнаевангельская царква Беларусі. Са жніўня яна паслядоўна асуджала беззаконне і гвалт, а таксама заклікала ўлады да пакаяння.
– Ужо амаль два месяцы людзі моляцца на вуліцы, – кажа пастар царквы Вячаслаў ГАНЧАРЭНКА – Збіраемся кожную нядзелю на аўтамабільнай стаянцы ля будынка царквы, з якога нас выселілі. Сітуацыя тупіковая, бо Мінгарвыканкам не ідзе нам насустрач.
– Вярнуць будынак царкве – справа нерэальная?
– Мы, безумоўна, хацелі б да гэтага прыйсці, абмяркоўваем сітуацыю з юрыстамі. Праўда, мінулы юрыдычны досвед паказвае, што ў нашай краіне дастаткова складана абараніць свае правы.
– Новае памяшканне не спрабавалі знайсці?
– На тое, каб праводзіць службы ў адміністрацыйных будынках, усё роўна патрэбны дазвол Мінгарвыканкама. І падчас гутаркі з гарадскімі чыноўнікамі нам стала зразумела, што памяшканне дадуць толькі пры ўмове, што мы аплацім доўг, які мы як быццам вінны ЖРЭА. Хочуць павесіць на нас падатак на зямлю, хаця, калі б будынак
не забралі, царква была б вызвалена ад такога падатку. А патрабуюць заплаціць ні многа ні мала – каля 180 тысяч долараў! Адным словам, сітуацыя тупіковая. Памяшканне нам не хочуць аддаваць, а мы не хочам плаціць такую суму, бо царкава не павінна плаціць.
Мы ж такі рамонт цудоўны зрабілі! Можна ж было паступіць па-людску – даць кампенсацыю, прадаставіць новае памяшканне. А так пакінулі без нічога. Толькі ўмовы ставяць.
– Міліцыя не перашкаджае вернікам збірацца на вуліцы і маліцца?
– Такога не было, хаця часам бачым і міліцэйскія машыны, і з дрона здымалі нашы сходы.
Мы на гэта не звяртаем увагі. Молімся і верым, што Гасподзь дасць нам перамогу і ў нас усё роўна будзе свой будынак.
Публікацыя – з № 28 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: Роўна за тыдзень да старту сезона "Крумкачы" правялі доўгачаканую сустрэчу з заўзятарамі, паведамляе прэс-служба футбольнага клуба. Падчас мерапрыемства

title: На новай форме "Крумкачоў" абяцанне сумленнай гульні

maintext:
Роўна за тыдзень да старту сезона “Крумкачы” правялі доўгачаканую сустрэчу з заўзятарамі, паведамляе прэс-служба футбольнага клуба. Падчас мерапрыемства Віталь Кутузаў прэзентаваў інавацыйную платформу SportexClub, а каманда прадставіла новую гульнявую форму на сезон-2021.
Віталь Кутузаў, спецыяльна прыляцеў на сустрэчу з Італіі, выступіў з прэзентацыяй, у якой распавёў пра магчымасці платформы і чаму гэты праект рэалізаваны менавіта з “Крумкачамi”: “Гэты клуб валодае пэўнай харызмай, у ім ёсць беларуская нотка, і ён заслугоўвае ўзяць на сябе такую адказнасць – быць першым у чымсьці новым”.
Пасля прэзентацыі перад гледачамі паўстала каманда ў новай экіпіроўцы, а таксама трэнерскі штаб у поўным складзе.
На форме месца фундатара займае надпіс “fair play” (сумленная гульня).
На сустрэчы перад гледачамі выступіў кавер-бэнд “Шэрлак Холмс”, паралельна з гэтым можна было атрымаць картку любога з футбалістаў або галоўнага трэнера, пагуляць у настольны футбол, набыць клубную атрыбутыку і шмат іншага.
Поделиться ссылкой:


title: На якія праявы варта звярнуць увагу і з чым абавязкова неабходна звяртацца да медыкаў пасля каранавіруса

maintext:
Каля чвэрці пацыентаў пасля перанесенага COVІD-19 працягвае адчуваць розныя непаладкі ў арганізме — скачкі пульсу і ціску, слабасць і задышку, кашаль, адсутнасць нюху і перапады настрою — праз некалькі тыдняў ды нават месяцаў пасля пастаноўкі дыягназу. Вірус можа нанесці шкоду лёгкім, сардэчна-сасудзістай і нервовай сістэме, а аднаўленне арганізма займае шмат часу. На якія праявы варта звярнуць увагу і з чым абавязкова неабходна звяртацца да медыкаў, расказала ўрач першай катэгорыі, тэрапеўт медыцынскага цэнтра «ЛОДЭ» Юлія КАЖЭЎНІКАВА.
— Юлія Уладзіміраўна, якія асноўныя наступствы каранавіруса? На якія органы і сістэмы ён дае ўскладненні?
— «Постковідны сіндром» — ужо ўстойлівы і агульнапрызнаны тэрмін, які абазначае наступствы інфекцыі COVІD-19, што могуць захоўвацца некалькі тыдняў ці месяцаў пасля хваробы, а ў асобных выпадках — і больш працяглы час. Праявы сіндрому шматлікія: гэта можа быць галаўны боль, незвычайная слабасць, нязвыкла яркія сны, дэзарыентацыя ў часе і прасторы, цяжкая дэпрэсія, перапады настрою, парушэнні тэрмарэгуляцыі, рэгулявання артэрыяльнага ціску, сардэчнага рытму, зроку, слыху, дыхання, менструальнага цыклу, праходжання ежы па страўнікава-кішачным тракце.
Замежныя даследаванні паказваюць, што пацыенты, якія пабылі ў рэанімацыі ў сувязі з вострай дыхальнай недастатковасцю падчас ковіду, даўжэй адчуваюць наступствы хваробы. Напрыклад, такія сімптомы як трывога, расстройства памяці і дэпрэсія, могуць захоўвацца вельмі доўга.
Каранавірусная інфекцыя небяспечная сваёй заразлівасцю і ўскладненнямі, якія ўключаюць вострую дыхальную недастатковасць і паражэнне многіх органаў. Гэта захворванне, якое можа закранаць адразу некалькі з іх: лёгкія, кішэчнік, сэрца, печань, ныркі, а таксама скурныя покрывы, перыферычныя нервы і галаўны мозг.
Разам з тым у кожным асобным выпадку хвароба працякае па-рознаму — у залежнасці ад узросту, стану імунітэту, спадарожных захворванняў. Хтосьці перахварэе і не заўважыць ніякіх змен. У аднаго чалавека ў выніку хваробы можа пацярпець печань, у іншага — ныркі, трэці сутыкнецца з паражэннем мышачнай сістэмы.
— Ці цалкам аднаўляюцца пасля ковіду лёгкія і як хутка гэта адбываецца? Што трэба рабіць, каб яны аднавіліся?
— Эфектыўнасць рэабілітацыі пасля COVІD-19 залежыць ад шматлікіх фактараў. У прыватнасці, ад ступені пашкоджання тканак, стану імуннай сістэмы, індывідуальных асаблівасцяў арганізма, узросту, наяўнасці спадарожных ускладненняў, якія змянілі работу лёгкіх пасля COVІD-19.
У большасці выпадкаў аднаўленчая тэрапія дазваляе атрымаць станоўчую дынаміку за некалькі тыдняў. Але калі пацыент не выконвае рэкамендацыі ўрача і спрабуе замяніць прыём аптэчных прэпаратаў народнымі рэцэптамі, на станоўчы вынік разлічваць не выпадае.
На шчасце, пры няцяжкім цячэнні, часцей за ўсё пасля выздараўлення рэнтгеналагічная карціна вяртаецца да нормы, а функцыя лёгкіх аднаўляецца цалкам.
Аднак можа быць і іншы варыянт: у чалавека ўжо няма інфекцыі, ён адчувае сябе добра, але на кантрольным рэнтгеналагічным даследаванні ёсць, напрыклад, рэшткавыя міжтканкавыя змены або ўчасткі фіброзу. Міжтканкавыя змены — гэта «рэшткі» запалення, якія патрабуюць больш доўгага часу для аднаўлення менавіта таму, што гэтая пнеўманія асаблівая. Запаленне закранае не толькі ўнутрыальвеалярную прастору, гэта значыць, саму дыхальную паверхню лёгкіх, але і пранікае глыбей, у злучальнатканкавы каркас лёгкіх, і менавіта таму аднаўленне праходзіць больш павольна.
Лёгкія — орган парны, з высокай кампенсаторнай здольнасцю, таму калі нават фарміруюцца нешырокія, лакальныя ўчасткі фіброзу, функцыя можа не пацярпець. А значыць, адновяцца і эластычнасць, і газаабмен.
І можа быць трэцяя, самая цяжкая сітуацыя, калі застаюцца і істотныя рэнтгеналагічныя змены, і значныя функцыянальныя, захоўваецца зніжэнне насычэння крыві кіслародам, што праяўляецца задышкай, слабасцю, зніжэннем пераноснасці фізічных нагрузак. Як правіла, гэта бывае ў тых выпадках, калі ўсё ж такі фарміруюцца шырокія ўчасткі пнеўмафіброзу, якія закранаюць да 50 % лёгкіх і больш. У такіх выпадках спатрэбіцца доўгае і пільнае дынамічнае назіранне, магчыма, паглыбленае абследаванне і, што вельмі важна, паступовая, настойлівая, метадычная рэабілітацыя — фізічныя трэніроўкі, асаблівая дыхальная гімнастыка, паўнавартаснае харчаванне, абавязковая карэкцыя лячэння спадарожных хранічных захворванняў, пры неабходнасці дадатковая медыкаментозная і немедыкаментозная тэрапіі.
Пры гэтым вельмі важна абмеркаваць з урачом праграмы рэабілітацыі і дыхальнай гімнастыкі. Тут нельга рабіць такія практыкаванні, якія павялічваюць унутрыгрудны ціск. Напрыклад, надзіманне шарыкаў (якое ўсе прывыклі лічыць добрай трэніроўкай для лёгкіх) катэгарычна не падыходзіць для рэабілітацыі пасля COVІD-пнеўманіі, таму што менш эластычная тканка лёгкіх, у якой запаленне яшчэ не цалкам прайшло, можа дадаткова траўміравацца.
— Сэрца — адна з галоўных «мішэняў» для COVІD-19. Раскажыце пра магчымыя наступствы і ў якіх выпадках трэба звяртацца да ўрача?
— Пры COVІD-19 узнікае паражэнне ўнутранай сценкі сасуда — эндатэлію. Гэта правакуе парушэнне такіх уласцівасцяў крыві, як цякучасць, вязкасць, пасля чаго развіваюцца трамбозы.
Практыка паказвае, што ў выніку сасудзістых парушэнняў у адных пацыентаў пасля хваробы падымаецца ціск, у іншых — наадварот, ён становіцца нізкі, у трэціх — адбываюцца парушэнні сардэчнага рытму. Віды сардэчна-сасудзістых ускладненняў шырока вар’іруюцца: арытміі, інфаркт міякарда, сардэчная недастатковасць, востры каранарны сіндром і іншыя.
Сярод шпіталізаваных пацыентаў частата арытмій, што сустракаюцца, складае каля 17 %, а ў хворых, якія знаходзяцца на ШВЛ, яна ўзрастае да 44 %. Калі чалавек выпісваецца з бальніцы пасля ковіднай інфекцыі з аналізамі, у якіх ёсць значныя адхіленні ад нормы, урач звычайна рэкамендуе паўторна зрабіць гэтыя аналізы праз адзін-тры месяцы. У тых выпадках, калі вынікі застаюцца дрэннымі, трэба звяртацца да медыкаў па дапамогу.
— Якія наступствы бываюць для нервовай сістэмы?
— Каля 37 % пацыентаў пасля ковіду сутыкаецца з неўралагічнымі парушэннямі — агульнымі і цяжкімі. Агульныя — гэта галаўныя болі, галавакружэнне, слабасць, млоснасць, астэнічныя расстройствы (перапады настрою, зніжаная працаздольнасць, стомленасць, парушэнні сну). Да цяжкіх неўралагічных ускладненняў адносяцца ішэмічныя інфаркты галаўнога мозга, кровазліянні, міеліты (паражэнні спіннога мозгу), полінейрапатыі (паражэнні перыферычнай нервовай сістэмы).
Нярэдкія парушэнні функцыі раўнавагі — вертыкальнага становішча цела ў прасторы — пасля таго як пацыент доўгі час правёў лежачы. Знікненне пахаў таксама з’яўляецца неўралагічным ускладненнем, якое звязана з паражэннем нюхальных нерваў. Такім чынам, страта нюху — адна з прыкмет пранікнення віруса ў нервовую сістэму. Дарэчы, пацыенты з парушэннем успрымання пахаў схільныя да развіцця неўралагічных ускладненняў часцей за іншых.
— Як доўга нюх можа адсутнічаць і ці варта турбавацца з-за гэтага?
— Трэба сказаць, што анасмія — вельмі распаўсюджаны сімптом пры каранавіруснай інфекцыі. Пацыент можа не пакутаваць з-за закладзенасці носа ці высокай тэмпературы, у яго можа не быць сухога задушлівага кашлю. Але ён ужо хворы, проста пра гэта не здагадваецца. І ў такой сітуацыі дыягнастычнай прыкметай часта выступаюць пагаршэнне і адсутнасць нюху.
Праўда, сімптом характэрны не для ўсіх пацыентаў. Але калі ён выявіўся, трэба неадкладна звярнуцца па медыцынскую дапамогу і зрабіць тэст на каранавірус. Што цікава, пры COVІD-19 анасмія часта развіваецца паступова. Гэта значыць, у першы дзень нюх трохі прытупляецца, а ўжо праз некалькі сутак праблема становіцца моцна выяўленай. Да поўнай страты здольнасці адрозніваць пахі даходзіць далёка не заўсёды.
Пры анасміі, выкліканай паражэннем «цыбулін» поласці носа, якія адказваюць за ўспрыманне пахаў, нюх вяртаецца параўнальна хутка. Ужо праз два-пяць тыдняў пацыенты пачынаюць успрымаць моцна выяўленыя пахі, а затым і больш слабыя. Як толькі інфекцыю ўдаецца перамагчы, усе адчуванні вяртаюцца. Праўда, некаторыя пацыенты адзначаюць, што доўгі час водары здаюцца скажонымі або з’яўляецца какасмія (парушэнне ўспрымання), прычым на асобныя віды ежы — самае крыўднае, што раней менавіта яна была любімай. Скардзяцца на агіду да мяса, кавы, некаторай садавіны.
Пры паражэнні аддзела галаўнога мозга, які адказвае за ідэнтыфікацыю пахаў, аднаўленне нюху расцягваецца на доўгі час. За гэты перыяд арганізм павінен рэгенераваць асобныя элементы ЦНС у поўным аб’ёме, толькі тады імпульсная праводнасць нармалізуецца. Ужо з’явіліся звесткі, што некаторыя пацыенты, якія перанеслі інфекцыю шэсць-сем месяцаў таму, толькі цяпер пачалі адчуваць пахі, няхай і не ў поўнай меры. Але таксама навукоўцы выказваюць апасенне, што ў некаторых людзей, якія перахварэлі, асабліва ў пажылых, анасмія незваротная.
— Ці могуць у выніку перанесенага ковіду пацярпець ныркі? Як гэта своечасова заўважыць? На якія сімптомы звярнуць увагу?
— Праблема захворванняў нырак пасля перанесенай каранавіруснай інфекцыі ў тым, што пачынаюцца змены, якія, як правіла, не суправаджаюцца пэўнымі праявамі і ніяк чалавека не турбуюць. Рэдка магчымы болевы сіндром у паяснічнай вобласці, таксама можа быць змена колеру мачы (яна становіцца чырвоная, колеру «мясных памыяў»), пацыент можа скардзіцца на яе адсутнасць (п’е столькі ж вадкасці, як і раней, а мачы няма). Часам у чалавека, які раней не адзначаў у сябе павышэння ціску, ён можа назірацца.
Гэта тыя змены, на якія пацыент можа звярнуць увагу. Аднак адсутнасць падобных сімптомаў яшчэ не сведчыць пра тое, што хвароба нырак не працякае схавана.
Заўважыць яе дапамагае агульны аналіз мачы, які вельмі важна здаць пасля хваробы. Лабараторныя паказчыкі, на якія ў першую чаргу звяртае ўвагу ўрач — наяўнасць эрытрацытаў і бялку. Пацыент з такімі зменамі ў аналізе мае патрэбу ў кансультацыі ўрача і даабследаванні. Таму вельмі важна пасля перанесенай каранавіруснай інфекцыі здаць агульны аналіз мачы і біяхімічны аналіз крыві, пажадана ў першы месяц пасля хваробы. Калі ўсё будзе добра, можна паўтарыць аналіз праз тры месяцы.
На працягу самой хваробы чалавек павінен падтрымліваць адэкватны водны баланс, асабліва калі ў яго высокая тэмпература, павышанае потааддзяленне. Гэта сапраўды можа дапамагчы ныркам. Бо ўсе лекавыя сродкі пры лячэнні COVІD-19 і яго ўскладненняў (супрацьвірусныя, магчыма, антыбіётыкі), таксама праходзяць праз нырку. Пры недахопе вадкасці ў арганізме канцэнтрацыя прэпаратаў у ёй будзе павышацца і могуць праявіцца пабочныя эфекты гэтых прэпаратаў.
— Слабасць і задышка могуць мучыць тыдні і нават месяцы пасля перанесенай каранавіруснай інфекцыі. Задышка заўсёды сведчыць аб паражэнні лёгкіх?
— Неабавязкова. Моцная задышка можа быць звязана таксама з паражэннем плеўры (плеўрытам), з уздзеяннем віруса на сардэчна-сасудзістую сістэму (міякардыты, перыкардыты), на цэнтральную і перыферычную нервовыя сістэмы. Задышкай можа праяўляць сябе любы паталагічны стан, які суправаджаецца недастатковай колькасцю кіслароду ў крыві, а таксама стрэс (напрыклад, праява трывожна-дэпрэсіўнага расстройства).
Калі пасля стацыянарнага ці амбулаторнага этапу лячэння COVІD-19 праз два тыдні засталася толькі задышка — гэта не самы дрэнны зыход, асабліва калі яна з кожным днём становіцца ўсё менш выяўленай. Важна ацэньваць дадзены сімптом у дынаміцы: калі задышка не пагаршаецца, становіцца меншая (пры гэтым выключаны фактары паражэння сэрца), то гэта добры знак.
Варта адзначыць, што каранавірус, як і шэраг іншых узбуджальнікаў рэспіраторных інфекцый, здольны правакаваць у схільных да гэтага пацыентаў фарміраванне бранхіяльнай гіперрэактыўнасці. І гэта таксама неабходна ўлічваць пры захаванні задышкі, асабліва пры яе прыступападобным характары. У такой сітуацыі трэба праводзіць дыферэнцыяльную дыягностыку з бранхіяльнай астмай, для чаго рэкамендуецца выкананне спіраграфіі з функцыянальнымі пробамі і алергалагічнае абследаванне.
Калі задышка не праходзіць ці стан пацыента пагаршаецца, нягледзячы на выкананне медыцынскіх рэкамендацый, то мэтазгоднае выкананне пульсаксіметрыі — вымярэння сатурацыі (задышка можа быць праявай недастатковага ўзроўню кіслароду ў крыві). Тут патрэбны паўторны зварот да доктара і яшчэ адно абследаванне на прадмет выяўлення позніх ускладненняў захворвання.
Здаровым пацыентам варта мець на ўвазе, што задышка можа праявіцца нават праз некалькі месяцаў пасля перанесенай хваробы. Сярод магчымых яе прычын як паўторнае інфікаванне каранавірусам, так і мноства іншых захворванняў, якія не маюць нічога агульнага з COVІD-19.
— Ці небяспечная тахікардыя пасля дадзенага захворвання?
— Падчас і пасля COVІD-19 многіх непакояць скачкі пульсу і ціску, таму што вірус «садзіцца» на рэцэптары ў сэрцы і сасудах. Гэта не небяспечна (калі не суправаджаецца уздымам тэмпературы і выяўленымі арытміямі) і потым праходзіць само. Калі часты пульс перашкаджае жыць, можна часова прызначыць таблеткі, якія зніжаюць частату сардэчных скарачэнняў. А калі не перашкаджае, то прымаць нічога не трэба.
Пасля перанесенага COVID-19, асаблiва ў выпадку, калi захоўваюцца скаргi i ёсць трывожныя сiмптомы, мэтазгодна прайсцi комплекснае абследаванне: руцiнныя лабараторныя аналiзы i iнструментальную дыягностыку, атрымаць кансультацыю тэрапеўта, каб мець аб’ектыўную iнфармацыю аб стане арганiзма, магчымых наступствах iнфекцыi i пры неабходнасцi — iндывiдуальныя рэкамендацыi па рэабiлiтацыi.
Поделиться ссылкой:


title: Дзе ўзяць бясплатныя саджанцы дрэў і кустоў і не парушыць заканадаўства?

maintext:
Хочаце азеляніць свой участак, вёску, школу? Грамадская арганізацыя “Ахова птушак Бацькаўшчыны” (АПБ) расказвае, як атрымаць саджанцы з лесу.
Сакавік і красавік найлепшыя месяцы, калі можна без праблемы перасадзіць дрэвы і кусты. Каліна, рабіна, крушына ўпрыгожаць участак і пачастуюць насякомых нектарам, калі квітнеюць увесну, а ўзімку падораць свае ягады і насенне птушкам.
Проста так выкопваць у лесе маладыя дрэўцы і кусты нельга паводле артыкула 16.17 Адміністратыўнага кодэкса – памеры штрафаў вагаюцца ад 5 да 300 базавых велічынь. Але можна атрымаць для асабістых патрэб бясплатныя саджанцы, звярнуўшыся ў найбліжэйшы лясгас ці лясніцтва.
– Супрацоўнік раскажа пра тое, дзе і якія пароды дрэў і кустоў можна выкапаць, і дамовіцца з вамі на канкрэтны дзень, калі вы зможаце гэта зрабіць, – паведаміў кансультант Упраўлення лясной гаспадаркі Мінлясгаса Сяргей Булах. – Ніякіх заяў для гэтага пісаць не трэба, абмежаванняў па колькасці дрэваў ці кустоў няма.
Звычайна выкопваць саджанцы дазваляюць на ўчастках, дзе плануецца высечка або там, дзе пад буйнымі дрэвамі расце шмат маладняку. Такім дрэўцам цяжка выжыць праз унутраную канкурэнцыю: раслінам не хапае святла і харчовых рэчываў. Вы можаце працягнуць ім жыццё, перасадзіўшы іх на свой падворак.
Аляксандр Вінчэўскі, дырэктар АПБ:
– У Валмянскім лясніцтве Чэрвеньскага лясгаса мне ўдакладнілі, што без праблем любыя саджанцы дрэў і кустоў можна забіраць з-пад ліній ЛЭП, якія праходзяць праз лясы. Звычайна пад імі знішчаюць амаль усе дрэвы, але калі вы нешта знойдзеце – можаце забраць сябе бясплатна. На ўсялякі выпадак ўдакладніце гэтую інфармацыю ў суседнім лясніцтве.
Стварыце куток дзікай прыроды побач з сабой, і ён падорыць вам цікавыя назіранні і добры настрой!
Поделиться ссылкой:


title: У Кацярыны Бахвалавай будзе новы адвакат

maintext:
Сяргея Зікрацкага днямі пазбавілі ліцэнзіі.
А так пакуль нічога новага, акрамя таго, што Кацярыну паставілі на прафілактычны ўлік як асобу, схільную да экстрэмізму.
– Днямі атрымалі ад яе ліст – вельмі цёплы, аптымістычны, – распавёў “Народнай Волі” Сяргей Ваганаў, дзядуля Каці Андрэевай (сапраўднае прозвішча Бахвалава). – Піша, што ўсё нармальна. Мы параўноўвалі, што яна піша нам і мужу, – супадае.
У Жодзіне ў камеры яна з “палітычных” адна, яе суседкі сядзяць у асноўным па эканамічных справах. Але пра побытавая ўмовы мы даведваліся ад адваката, бо ім забаронена пра гэта пісаць. Нейкія крупінкі інфармацыі мы мелі толькі ад адваката. Мы рыхтавалі цэлы спіс пытанняў, на якія Каця яму адказвала, а потым ён распавядаў нам.
Цяпер чакаем суда – 23 красавіка павінны разглядаць апеляцыйную скаргу. У якім фармаце ён пройдзе, будуць іх з Дашай выклікаць на суд альбо не – пакуль не вядома. Хутчэй за усё, суд адбудзецца без дзяўчат. Я ўвогуле зараз стараюся не спадзявацца, каб потым не расчароўвацца, бо гэта разбурае…
Публікацыя – з № 25 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: Набліжаюцца 35-я ўгодкі самай страшнай тэхнагеннай катастрофы ХХ стагоддзя — выбуху на чацвёртым энергаблоку Чарнобыльскай атамнай электрастанцыі, які

title: Беларусь - дзіця Чарнобыля

maintext:
Чарнобыльская трагедыя падзяліла гісторыю нашай краіны на «да» і «пасля», аднак з цягам часу паняцце «Чарнобыль» перастала быць чыста тэхнічным. Прынамсі, для Беларусі.
На дваццаць першы год дваццаць першага стагоддзя Чарнобыль прасякнуў усё ў нашай краіне, ён перастаў быць чыста тэхналагічным ці геаграфічным паняццем. У Беларусі пры цяперашнім рэжыме Чарнобыль — бы тая гідра, шматгаловая, мярзотная.
У нас сёння шмат Чарнобыляў. Так, гэта, найперш, той фізічны Чарнобыль, тэхнагенная трагедыя, якая працягвае вынішчаць наш народ праз захворванні, звязаныя з радыяцыйным забруджваннем. І канца гэтай бядзе не відаць, яшчэ не адно пакаленне беларусаў будзе зведваць на сваім здароўі наступствы безадказнага абыходжання з «мірным атамам».
Гэта прававы Чарнобыль, які яшчэ ў нас называюць прававым дэфолтам. Гэта калі ў краіне не дзейнічаюць законы, калі ўлады забыліся на паняцце права, калі адсутнічае незалежны суд, які зараз выносіць не проста несправядлівыя, але часта зусім незразумелыя вердыкты ў дачыненні да апанентаў існуючага дзяржаўнага ладу. Калі ў краіне літаральна вынішчаецца інстытут незалежнае адвакатуры, адвакатаў пазбаўляюць ліцэнзій за выкананне сваіх прафесійных абавязкаў, а грамадзяне губляюць магчымасць на абарону сваіх правоў у судах. Калі людзей звальняюць з працы, штрафуюць і судзяць толькі за тое, што яны карыстаюцца замацаваным у Канстытуцыі сваім правам на свабоду сходаў і меркаванняў. Калі за гэта іх бязлітасна збіваюць, калечаць і нават забіваюць «сілавікі», а пракуратуры адмаўляюцца заводзіць супраць іх крымінальныя справы і, наадварот, пад крымінальны пераслед трапляюць самі пацярпелыя.
Гэта інфармацыйны Чарнобыль, калі з экранаў дзяржаўных тэлеканалаў, з радыёкропак і са старонак афіцыйнай прэсы льюцца патокі хлусні пра апазіцыю, пра вядомых у краіне і далёка за яе межамі людзей, абразы і пагрозы. Калі афіцыйныя медыя яшчэ да вынясення прыгавораў называюць людзей злачынцамі, калі падрабязнасці судовых спраў з’яўляюцца ў тэлепраграмах, хоць гэта і супярэчыць заканадаўству. Калі афіцыйныя журналістыка ператварылася ў крыніцы непрыхаванай, нават агалцелай прапаганды, якая не грэбуе аніякімі сродкамі і метадамі, а самыя ярыя прапагандысты атрымліваюць высокія дзяржаўныя ўзнагароды. У той час як недзяржаўных журналістаў кідаюць за краты, даюць гады пазбаўлення волі за імкненне данесці да чытачоў, слухачоў і гледачоў праўду пра тое, што адбываецца ў Беларусі і па-за яе межамі. Калі ў краіне знішчаюцца незалежныя выданні, забараняецца продаж недзяржаўных газет і часопісаў, а журналістаў, якія супрацоўнічаюць з замежнымі СМІ, пазбаўляюць акрэдытацыі.
Гэта і культурны Чарнобыль, калі тут вынішчаецца нацыянальная тэатральная культура, звальняюць цэлыя калектывы артыстаў, калі музыкаў судзяць, штрафуюць і кідаюць на суткі за вулічныя канцэрты, таму многія вымушаны пакідаць краіну і шукаць магчымасці для далейшай творчасці ў часовай эміграцыі. Калі з прапагандысцкіх тэлеканалаў валам валіць хлусня пра гістарычную сімволіку, асобныя творы выбітных беларускіх літаратараў, пра гістарычных дзеячаў і падзеі. Калі меншае колькасць дзетак, што навучаюцца па-беларуску, калі ў краіне няма НІВОДНАЙ вышэйшай навучальнай установы, дзе ўся адукацыя вялася б на мове тытульнай нацыі. Дзе нават проста за тое, што на вуліцы размаўляеш на беларускай мове, можаш апынуцца ў пастарунку па падазрэнні ў «сувязях з апазіцыяй» і «прочымі дэструктыўнымі сіламі». Калі, у рэшце рэшт, па прычыне нязгоды з палітычным рэжымам, які пануе ў Беларусі, сюды адмаўляюцца ехаць выдатныя замежныя выканаўцы, артысты, літаратары.
Гэта і эканамічны Чарнобыль, калі ўласная эканоміка амаль не развіваецца і ў вельмі вялікай ступені залежыць ад эканомікі суседняй Расіі, калі дзяржаўны доўг, створаны пры ўладзе Лукашэнкі, расце бы на дражджах, дасягнуўшы многія дзясяткі мільярдаў долараў, і за які разлічвацца будзе не адно наступнае пакаленне беларусаў. Гэта калі не існуе замацаванай у Асноўным законе роўнасці ўсіх суб’ектаў гаспадарання, а дапамогу атрымліваюць толькі дзяржаўныя ўстановы — ці то СМІ, ці то прадпрыемствы, якія самі па сабе, без датацый і льгот, не ўстане нават проста існаваць. Гэта калі вопытныя працаўнікі, лепшыя навукоўцы, медыкі, педагогі, айцішнікі масава выязджаюць у блізкае і далёкае замежжа на часовае ці сталае месца жыхарства, бо не бачаць для сябе перспектыў у сябе на радзіме, праз што краіна губляе мільярды долараў штогод. Калі захоўваюцца прадпрыемствы, пра існаванне якіх у развітых эканамічных краінах даўно забыліся б, а для стварэння чагосьці рэальна новага і прыбытковага не хапае ці то жадання, ці то элементарных мазгоў. Калі праз палітыку тутэйшых уладаў супрацоўнічаць з Беларуссю адмаўляюцца вядомыя брэнды і фірмы, калі падае экспарт у краіны Захаду, калі падаюць валютныя паступленні, а золатавалютныя рэзервы змяншаюцца, праз што ўлады прымаюць дзіўныя рашэнні пра магчымыя варыянты валютнага рэагавання, што можа выклікаць непрадказальную рэакцыю ў грамадзян.
Гэта і маральны Чарнобыль, калі ў той час, як многія людзі, нават незнаёмыя, імкнуцца дапамагчы адзін аднаму, што асабліва выявілася падчас аблаў у мікрараёнах пасля вулічных акцый пратэсту ці салідарнасці, некаторыя сталі даносчыкамі, якія інфармавалі сілавікоў пра сцягі ў кватэрах, пра схаваных там актывістаў, нават пра дадатковыя даходы. Гэта незразумелая, паталагічная, нават звярыная жорсткасць некаторых супрацоўнікаў праваахоўных органаў, якія збівалі і катавалі людзей у пастарунках і ізалятарах і не неслі за гэта адказнасць. Гэта і амаральная хлусня пра міфічныя перавароты і замахі, у выніку чаго пад следствам знаходзяцца ў тым ліку і вядомыя гуманітарыі. Гэта і далёкія ад высокай маральнасці выпады на адрас міжнароднай супольнасці, асобных краін і іх лідараў, якія гучаць у выкананні тутэйшых гора-дыпламатаў, што штурхаюць краіну ў бок яшчэ большай ізаляцыі ад цывілізаванага свету.
Сёння над нашай краінай моцна, завыўна нясецца набат. І варта было б не забывацца, па км гучыць гэты самотны Чарнобыльскі звон. Ён гучыць па кожным з нас. І нічога з гэтыім не зробіш. Калі, канешне, нічога не рабіць…


title: Сустрэча Лукашэнкі і Пуціна адбылася. Туман не рассеяўся…

maintext:
Так, ні расіяне, ні мы, беларусы, нічога новага, нічога канкрэтнага, а тым больш лёсавызначальнага ўчора не пачулі ні ад Пуціна, ні ад Лукашэнкі. Агульныя словы, агульныя фразы, ад якіх палітычны туман не рассеяўся, а, наадварот, згусціўся.
У дэмакратычных краінах кіраўнікі не хаваюць ніякіх сакрэтаў ад шырокай грамадскасці. Але ж, на жаль, і Расіі, і Беларусі яшчэ далёка да па-сапраўднаму дэмакратычных дзяржаў…
Паводле неафіцыйнай інфармацыі, Лукашэнка як быццам саступіў Пуціну ў галоўнай з чаторых важных для Расійскай Федэрацыі тэм. Не выключана, што беларусы даведаюцца пра гэта з той самай чаканай заявы, падобнай якой Лукашэнка, паводле яго ж слоў, «не рабіў 26 гадоў». Што ж, пачакаем…
Асноўныя моманты перамоў
Лукашэнка:
– Беларусь і Расія ўзгаднілі амаль усе карты па інтэграцыі, засталіся 2–3, якія тычацца эканомікі;
– Мінску і Маскве трэба ўзмацняць супрацоўніцтва па бяспецы і абароне;
– прапанова Кіева перанесці з Мінска перамоўную пляцоўку па Данбасе – «глупства несусветнае».
Пуцін:
– праца над інтэграцыйнымі працэсамі ідзе эфектыўна па розных напрамках. Гэта тычыцца і ўзаемадзеяння па лініі спецслужбаў;
– у адносінах Мінска і Масквы зроблена ўжо шмат пазітыўнага, але ёсць яшчэ пытанні, па якіх трэба дамовіцца;
– калі прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі хоча абмеркаваць адносіны Расіі і Украіны, яго чакаюць у Маскве ў любы час.
Поделиться ссылкой: