title: Задакументаваная статыстыка рэпрэсій за красавік

maintext:
«На працягу месяца сітуацыя з правамі чалавека ў краіне працягвала горшаць», — канстатуюць валанцёры страціўшага рэгістрацыю праваабарончага цэнтра “Вясна”.
34 911 затрыманняў (+304), 1103 фігуранты крымінальных спраў (+65), 553 зняволеныя (+31) — статыстыка рэпрэсій за красавік
На сёння праваабаронцам вядомыя 1103 фігуранты крымінальных спраў палітычнага характару, пад следствам або ўжо асуджаныя (+65 у параўнанні з 10 красавіка, калі іх было 1038). Гэтая лічба няпоўная, бо пры такім маштабе валанцёры і СМІ няздольныя даведацца ўсе імёны, адзначае “Наша Ніва”.
Вядома пра 553 зняволеныя па справах палітычнага характару (+31, было іх 522 па стане на 10 красавіка). 361 з іх праваабаронцы па выніках дэталёвага вывучэння спраў ужо прызналі палітвязнямі (+9, па стане на 10 красавіка было 352).
За красавік адбылося 304 вядомых праваабаронцаў факты палітычна матываваных затрыманняў. Усяго па стане на 30 красавіка з паведамленняў МУС і спісаў праваабаронцаў было вядома пра больш за 34 911 палітычна матываваных затрыманняў. Найбольш затрыманняў было 9—12 жніўня, а таксама ў кастрычніку і лістападзе, затрыманні працягваюцца дагэтуль. У лютым затрымлівалі не менш за 511 чалавек, у сакавіку — 1139 чалавек.
Усяго было зарэгістравана больш за 3000 «злачынстваў, звязаных з арганізацыяй і правядзеннем незаконных масавых мерапрыемстваў і акцый пратэсту», заявіў намеснік генпракурора Генадзь Дыско. Раней пра 2407 спраў «экстрэмісцкай накіраванасці», паведамляў 4 сакавіка старшыня Следчага камітэта Іван Наскевіч, які пазней страціў сваю пасаду. Пад «экстрэмісцкай накіраванасцю» цяпер разумеюцца справы палітычнага характару.
Сярод сусветна вядомых беларускіх палітвязняў — Марыя Калеснікава, паплечніца Святланы Ціханоўскай. Яна праз адваката расказала, што яе спрабавалі сілай вывезці за мяжу, але яна на пагранічным шлагбауме парвала пашпарт. Разам з Ціханоўскай яна намінаваная на Нобелеўскую прэмію міру за сваю ролю ў арганізацыі мірнага руху за свабодныя выбары і грамадзянскія правы.
За кратамі ўжо амаль год застаецца Сяргей Ціханоўскай, а таксама такія апаненты Аляксандра Лукашэнкі, як Мікалай Статкевіч і Павел Севярынец.
За кратамі — і грамадзянка Швейцарыі беларускага паходжання Святлана Хершэ, віна якой у тым, што яна сарвала балаклаву з амапаўца, які затрымліваў мірных дэманстрантак.
Вялізнае абурэнне ў суседняй Польшчы выклікалі арышты дзеячоў інтэлігенцыі з ліку польскай нацыянальнай меншасці.
За кратамі застаюцца 12 журналістаў, некаторыя з іх — лаўрэаты нацыянальных і міжнародных журналісцкіх прэмій.
Спынілі выхад практычна ўсе незалежныя газеты, незалежных ТВ і радыё ў краіне няма ад 1996 года.
Цяжкія ўдары нанесеныя па акадэмічнай свабодзе. Па падліках супольнасці «Сумленныя людзі», з універсітэтаў за палітыку адлічаныя як мінімум 243 студэнты, звольнены 31 выкладчык. Як мінімум 12 студэнтаў застаюцца за кратамі як падазраваныя па крымінальных справах толькі за тое, што спрабавалі арганізаваць забастоўку.
Усяго па дапамогу да фондаў салідарнасці звярнуліся больш за 2965 звольненых па палітычных матывах. І гэта яўна толькі частка ад агульнай колькасці звольненых.
Паводле падлікаў «Нашай Нівы», не менш за 335 прадпрыемстваў і бізнэсаў трапілі пад палітычна матываваныя эканамічныя рэпрэсіі.
Гэта самыя масавыя палітычныя рэпрэсіі ў Еўропе за апошнія 40 гадоў. Нічога падобнага не было ад часоў фашысцкай дыктатуры «чорных палкоўнікаў» у Грэцыі 1970-х. Нават у перыяд «ваеннага становішча» ў Польшчы 1980-х у прапорцыі на душу насельніцтва рэпрэсавана была меншая колькасць людзей.
Для параўнання: калі б у прапорцыі на душу насельніцтва столькі ж людзей затрымалі ў Расіі, гэта склала б 520 000. Калі б ва Украіне ці Польшчы — 150 тысяч.
Поделиться ссылкой:


description: Тое, што адбылося з бортам Ryanair на тэрыторыі Беларусі дзяржсакратар ЗША Энтані Блінкен назваў "шакавальным актам". Па яго словах, дзеянні беларускіх

title: ЗША патрабуюць вызвалення Рамана Пратасевіча

maintext:
Тое, што адбылося з бортам Ryanair на тэрыторыі Беларусі дзяржсакратар ЗША Энтані Блінкен назваў “шакавальным актам”. Па яго словах, дзеянні беларускіх уладаў паставілі пад пагрозу жыцці больш за 120 пасажыраў, у тым ліку грамадзян ЗША. На дадзены момант ЗША патрабуюць неадкладнага вызвалення Рамана Пратасевіча.
Па словах Энтані Блінкена, “Злучаныя Штаты рашуча асуджаюць прымусовае змяненне напрамку палёту паміж двума краінамі-членамі ЕС і наступны арышт журналіста Рамана Пратасевича ў Мінску”.
“Першапачатковыя паведамленні аб дачыненні беларускіх службаў бяспекі і выкарыстанні беларускіх вайсковых самалётаў для суправаджэння борта выклікаюць сур’ёзную занепакоенасць і патрабуюць поўнага расследавання”, — адзначыў Блінкен.
Ён таксама паведаміў, што Вашынгтон каардынуе сваю рэакцыю з партнёрамі ў ЕС. ЗША таксама выступілі за больш хуткае пасяджэнне Рады Міжнароднай арганізацыі грамадзянскай авіяцыі, дзе быў бы разгледжаны гэты інцыдэнт.
У нядзелю ў Мінску здзейсніў вымушаную пасадку самалёт кампаніі Ryanair, які ляцеў з Афін у Вільню. Для суправаджэння борта ў мінскі аэрапорт беларускія вайскоўцы выкарыстоўвалі знішчальнік. Прычынай такіх дзеянняў назвалі паведамленне аб мініраванні самалёта. Выбуховага прыстасавання на борце не знайшлі. Але былі затрыманы журналіст Раман Пратасевіч і яго дзяўчына Сафія Сапега. У дачыненні да Рамана ў Мінску распачата крымінальная справа па некалькіх артыкулах.
Поделиться ссылкой:

fasttext_language: be


title: Былы падпалкоўнік міліцыі Аляксандр Азараў аб настроях сярод сілавікоў

maintext:
Падпалкоўнік міліцыі Аляксандр Азараў у жніўні мінулага году перайшоў на бок народу. У сваім інтэрв’ю для Белсату былы начальнік аддзелу Галоўнага ўпраўлення ў барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй, а таксама выкладчык Акадэміі Міністэрства ўнутраных спраў распавёў пра настроі сярод сілавікоў і ці варта чакаць, што яны пяройдуць на бок народу.
Белсат: Што цяпер адбываецца ў нашай так званай праваахоўнай сістэме?
Аляксандр Азараў: Цяпер сістэма стамілася ад барацьбы са сваім народам. Людзям сорамна. Першыя дні, я памятаю, форму трэба было ў пакет схаваць і везці, каб ніхто не бачыў. І потым надзяваць яе на працы. Людзям сорамна, бо працаўнік сам працуе, яму прамываюцца мазгі. А ў цывільных арганізацыях працуюць усе ягоныя сваякі, сябры і знаёмыя, якія ведаюць, што адбываецца, і яму пастаянна пра гэта кажуць. Я ведаю, што шмат хто разрываў адносіны. Але яны не бачаць сваёй будучыні без працы ў міліцыі. На сённяшні момант яны лічаць, што пасля звальнення іх ніхто на працу не возьме. Таксама ў іх багата крэдытаў, розных праблемаў, жонкі ў дэкрэтах, і гэтак далей. Іх цяпер сталі заганяць у такія рамкі, што праца становіцца невыноснай. Пры любым падазрэнні яны рэгулярна праходзяць паліграф.
У тым жа ГУБАЗ паліграф прайшлі працаўнікі, якія не праявілі сябе і не білі грамадзянаў на вуліцах. Частку з іх перавялі ў іншыя падраздзяленні. Кагосьці адправілі на пенсію і г. д. Яны імкнуцца пазбавіцца ад такіх. Ім патрэбныя цяпер толькі тыя, хто замараў сябе і каму адступаць больш няма куды, таму ён будзе надалей здзяйсняць злачынствы. У іх рэгулярна правяраюць мабільныя тэлефоны, прымушаюць падпісвацца на «Жёлтые Сливы», на праўладныя каналы. Усё астатняе павінна быць выдаленае.
Вядома, шмат хто мае некалькі тэлефонаў, удома – адзін тэлефон, на працы – другі, пусты. Людзі самаразвіваюцца. Я ведаю, што шмат хто імкнецца таемна атрымаць нейкую прафесію. Здаць на правы, каб з’ехаць пры магчымасці. Але цяпер іх там загналі ў такія рамкі, што паставілі ўсім забарону на выезд.
І я ведаю, што працаўнікі, якія спрабавалі паляцець у адпачынак, не ведалі, што пастаўленая забарона. Іх здымалі з самалётаў, а сям’я ляцела.
А працаўнікі КДБ – у іх паставілі не толькі працаўнікоў, але і сваякоў. Яны цяпер абмежаваныя ўва ўсім.
Белсат: Калі прыйдзе крытычны момант, ці будуць сілавікі абараняць Лукашэнку?
Аляксандр Азараў: Я думаю, што калі прыйдзе крытычны момант, тыя, хто замараў сябе ў крыві, вядома, будуць. Бо яны ведаюць, што безумоўна будуць прыцягнутыя да крымінальнай адказнасці.
Усе астатнія – працаўнікі, якія сумняюцца і якія цяпер моўчкі ходзяць на працу, яны могуць у пэўны момант, калі будзе сабраная крытычная маса народу, адмовіцца і перайсці на бок народу.
Поделиться ссылкой:


title: Радаўніца - Вялікдзень для памерлых

maintext:
Чарнобыльская зона, адкуль выселілі людзей з-за радыяцыі, ажывае раз на год на Радаўніцу, калі беларусы ўшаноўваюць памерлых продкаў. Гэта адзінае свята ў нашым беларускім календары, якога няма ў календарах іншых народаў.
Шлагбаўмы падымаюцца на ўезд нават на моцна заражаныя тэрыторыі, дзе ёсць могілкі. У гэтым годзе наведваць магілы сваякоў дазваляецца без пропускаў на працяу ўсех чатырох выходных, з 8 па 11 траўня.
Пакацілася фарбаванае яечка
Вёску Халочча Чачэрскага раёна выселілі на пяты год пасля Чарнобыля. Яе жыхары апынуліся хто дзе: рассялілі па розных мястэчках Беларусі.
Бацькі Наталлі Дзмітраковай перасяліліся ў вёску Рудня Марымонава, што пад Гомелем. Сама Наталля жыве ў Буда-Кашалёве. На могілкі прыехала з дачкою Аксанай і зяцем Аляксандрам. Тут пахавана не толькі бабуля, але і бацькі. І маці і бацька, калі былі яшчэ жывыя, наказвалі пахаваць іх на могілках менавіта ў роднай вёсцы, нягледзячы на тое, што яна выселена.
– На Радаўніцу магілкі абавязкова павінны быць прыбраныя. Вось мы і прыязджаем прыбрацца. Пасля хрысцімся, жадаем нашым родным, каб Бог дараваў ім усе грахі, вольныя і нявольныя. Малітву гаворым. Яечкі фарбаваныя качаем па магільных грудках, велікодны пачастунак на сподачках пакідаем. Радаўніца гэта ж як бы Вялікдзень для памерлых, – кажа Наталля Васільеўна.
Жыла-была вёска Ліпа
Недалёка ад Халочча, але ўжо ў Буда-Кашалёўскім раёне, жыла-была вёска Ліпа. У 1991-1992 гадах адсюль выселілі 127 двароў, 312 вяскоўцаў. Вёску проста засыпала радыяцыйным цэзіем – замеры паказвалі 40 кюры на квадратны кіламетр.
З прычыны высокай радыяцыі хаты закапалі ў зямлю. Засталіся тут толькі могілкі ды дом адзінага гаспадара – Алега Досева. Па першым часе ўлады проста выпіхвалі яго з вёскі, штрафавалі, а пасля – махнулі рукой. Але ўжо і яго не стала – памёр гадоў сем таму, не дажыўшы нават да 55 гадоў, бо займеў праблемы з сэрцам.
У гэтыя дні на могілкі ў Ліпу едуць былыя яго жыхары ды іх сваякі, каб пакланіцца родным магілам. Людзей ужо не столькі, як раней. Шмат хто сышоў у іншы свет Да таго ж каранавірус – на дадатак да радыяцыі.
– Мае бацькі пасля высялення апынуліся ў вёсцы Любань Акцябрскага раёна. Маці памерла праз адзінаццаць гадоў пасля тых пярэбараў – ёй было толькі 65. А яшчэ праз пяць гадоў і бацькі не стала. Яго век крыху даўжэйшы – пражыў 76 гадоў. Абое прасілі прывезці іх на вечны спачын у Ліпу, – распавядае Уладзімір Канавалаў, які сам жыве ў Гомелі.
Уладзімір пачысціў надмагільныя помнікі, прыбраў з жонкай усё вакол іх. Пакінулі бацькам і пачастунак, як здаўна водзіцца ў беларусаў на Радаўніцу.
“Боль адчуваю”
У Зінаіды Юрковай на ліпаўскіх могілках пахаваныя бацькі, тры браты, цёткі, дзядзькі – уся блізкая радня.
– Боль адчуваю, калі прыязджаю сюды, – кажа Зінаіда. – І родных шкада, хто заўчасна пайшлі з жыцця, і вёскі. У нас жа тут пасля Чарнобыля асфальт паклалі, чысцілі ўсё, зямлю здымалі, вадаправод рабілі. Пяць гадоў жылі пасля выбуху ў Чарнобылі. А потым раз – і высяленне. А цяпер, паглядзіце, свінакомплекс у Новай Ліпе будуюць. Гэта кіламетраў тры адсюль. Зноў жа землі непадалёку пачалі засяваць. Я не прафесар, не ведаю як яно і што. Але не ўкладваецца ўсё ў свядомасці: тут у нас “брудна”, а побач нібыта ўжо і “чыста”.
Дзеці ў пяску, рабочыя – у спецамуніцыі
У гамяльчанкі Таццяны з Ліпай звязаны самыя светлыя ўспаміны. Тут, у бабулі, яна праводзіла летнія канікулы. Побач рэчка Ліпа, за ракою ў лесе – грыбы і ягады. Па вясне Ліпа з ракой Сож разліваліся так, што ўтваралі мора. Гэтыя мясціны нібыта былі нейкім правобразам мясцовасці пры напісанні Янкам Маўрам прыгодніцкай аповесці “Палескія рабінзоны”.
Да Чарнобыля наўкола вёскі вырошчвалі клубніцы, гародніну. У дзіковіну былі нават звычайныя кабачкі. Сад быў. А пасля аварыі, успамінае Таццяна, наогул адбывалася дзіва: вясковая дзятва гуляе ў пяску, а па вёсцы ў спецамуніцыі ходзяць рабочыя, што на загад уладаў “ачышчалі” вёску ад радыяцыі.
– У мяне тут не толькі бабуля, але і прабабуля пахавана. Сваіх нарачоных мае бабулі рана страцілі. Жаночыя сем’і ў іх былі. Вось зараз прывезлі бабулям на Радаўніцу цукеркі, вафлі – тое, што яны не маглі сабе дазволіць у жыцці з-за нястачы. Кажуць, на Радаўніцу душы памерлых спускаюцца на зямлю. Хочам, каб нашы даражэнькія бабулі таксама парадаваліся: мы іх памятаем, – кажа Таццяна, не стрымліваючы слёз.
Яе муж Ігар звяртае ўвагу, што на некаторых надмагільных агароджах зніклі веснічкі. Выглядае, пагаспадарылі “металісты”, што здольныя здаць любую жалезіну на металалом, абы толькі займець капейку. Здзіўляе аднак, што адбылося гэта ў “зоне”, куды ў звычайныя дні паход ці заезд без пропуска забаронены.
“Пяршыла ў горле, хацелася спаць”
Ліпаўскія могілкі былі на дзве вёскі. Апошняе прыстанішча тут знаходзілі і жыхары суседняга Зацішша, паселішча таксама закапанага ў дол амаль чарнобыльскай катастрофы.
Ала Сядая, якая зараз жыве пад Гомелем у Новай Гуце, кажа, што запомніла паездкі ў вёску, на радзіму продкаў.
– У мяне заўсёды пяршыла ў горле, хацелася спаць. На другі год пасля Чарнобыля былі асабліва вялікія яблыкі на нашай пепенцы. Мабыць, радыяцыя нагадвала пра сябе. А ў людзей зараз амаладзіліся інфаркты, інсульты. Анкалагічныя захворванні пачасціліся, зрок часцей падводзіць. Здаецца, японскія навукоўцы папярэджвалі, што чарнобыльская катастрофа заявіць пра сябе гадоў праз дзесяць. Так яно і атрымалася, – дзеліцца Ала сваімі разважаннямі.
Магілы ўпрыгожваюць штучнымі кветкамі. Яны хоць і лічацца экалагічна непрыдатнымі, але адмаўляцца ад іх людзі не збіраюцца. На пагостах у “зоне” даглядаць жывыя расліны не выпадае, зрэшты як і ў іншых месцах.
У Пятра Кусянкова на могілках спачываюць бацька, маці, бабуля, дзве сястры. Бацькоўскую хату ў Зацішшы і пасля Чарнобылю сям’я выкарыстоўвала як лецішча – да самага высялення. Саджалі агарод і ўсё з яго спажывалі. Дазвалялася.
– Прыехалі машынай з сваякамі загадзя, прыбралі родныя магілы. Зараз стол арганізуем, пачастуемся самі, памерлым пачастунак пакінем. На будучы год маем зноў прыехаць на Радаўніцу, – кажа 75-гадовы Пётр Кусянкоў, ураджэнец зніклага пасёлка Зацішша.
Поделиться ссылкой:


title: Маладую жанчыну арыштавалі за плакат з падтрымкай TUT.BY

maintext:
26-гадовую Тацяну Нямкевіч арыштавалі на 15 сутак рашэннем суду Цэнтральнага раёну Мінску. Адміністрацыйны пратакол разглядала суддзя Вікторыя Шабуня, паведамляе Радыё Свабода.
Паводле інфармацыі праваабаронцаў, у пратаколе было ўказана, што Нямкевіч прыняла ўдзел у пікетаванні ў раёне Асмалоўка, трымаючы ў руках плакат. Сама жанчына сцвярджае, што ў момант затрымання гаварыла па тэлефоне, а намаляваны ёю плакат ляжаў у пакеце. На яе думку, паколькі пакет прасвечваўся, міліцыянты маглі ўбачыць яркія літары на плакаце. Сведка-міліцыянт заявіў, што тры чалавекі стаялі з плакатам «TUT Осмоловка».
Паводле яго выразу, сайт TUT.by «носіць прамой палітычны характар».
Нагадаем, 18 траўня дэпартамент фінансавых расследаванняў Камітэту дзяржкантролю правёў ператрусы ў рэдакцыі TUT.by, яе рэгіянальных офісах і дома ў супрацоўнікаў парталу. Было заяўлена, што ў дачыненні да службовых асобаў ТАА «ТУТ БАЙ МЕДЫА» распачата справа па ч. 2 арт. 243 Крымінальнага кодэксу (ухіленне ад выплаты падаткаў).
На дадзены момант па “справе TUT.BY” затрыманыя 15 чалавек. Аб гэтым паведаміў сёння на прэс-канферэнцыі сузаснавальнік партала Кірыл Валошын.
“На дадзены момант затрыманымі лічацца 15 чалавек. Сярод гэтых 15 чалавек не ўсе з’яўляюцца супрацоўнікамі TUT.BY”, – растлумачыў Валошын, якога цытуе Інтэрфакс-Захад.
“Знаходзяцца там па мала зразумелым нам прычынах праграмісты. Знаходзяцца людзі, не звязаныя з TUT.BY. Як, напрыклад, дырэктар афіляванай з намі кампаніі Hoster.by”, – паведаміў сузаснавальнік партала.
Кірыл Валошын дадаў, што рэдакцыя TUT.BY працягвае сваю працу ў сацыяльных сетках.
Поделиться ссылкой:


title: Развітанне з Вітольдам Ашуркам

maintext:
Труну з Вітольдам Ашуркам прывезлі ў Бярозаўку. Развітацца з ім ідуць людзі. Аб тым, што яны кажуць пра смерць актывіста і тлумачэнні ўладаў даведалася Радыё Свабода.
Андрэй Ашурак, брат Вітольда Ашурка, расказаў, што так да канца і не вядома, як і чаму памёр Вітольд:
«Папярэдняя версія была спыненне сэрца.
Потым – цалкам забінтаваная галава.
Потым – відэа з карцара, дзе ён паваліўся. Як і што рабілася з чалавекам, які ня можа стаяць на нагах, хоць да гэтага быў цалкам здаровы?
Плюс незадоўга да з’яўлення гэтага відэа – калі мы забіралі цела, [нам сказалі], што, прабачце, на жаль, мы даставалі яго з маразільнай камеры і незнарок ударылі галавой.
Варыянты – на выбар. Выбірайце.
Я лічу, што, хутчэй за ўсё, гэта банальнае забойства. Нават не банальнае, а проста злачынства», – сказаў Андрэй Ашурак.
Вольга Быкоўская, сяброўка Вітольда Ашурка, лічыць, што ў смерці Вітольда Ашурка ня можа ня быць вінаватых, «бо Вітольд знаходзіўся ў закрытай калоніі, дзе за ім сочаць увесь час».
«Пытанне толькі – што гэта было: давядзенне да смерці, неаказанне медычнай дапамогі, ці самы, напэўна, страшны варыянт, калі яго білі, пакуль яму ня стала настолькі кепска, што ён памёр. У гэтай відэастужцы камітэту, на жаль, пацверджанне гэтай трэцяй версіі», – сказала Вольга Быкоўская.
Яна лічыць, што ў фрагменце, дзе чалавек хістаецца і падае, можа сапраўды быць Вітольд. Але ў фрагменце, дзе чалавеку зняволенаму аказваюць медычную дапамогу, яна Вітольда не пазнала. Гэтак жа казаў і сябра Вітольда Ашурка Сяргей Пантус.
Узгадваючы Вітольда, ён адзначыў, што для яго былі святымі беларуская мова і дзяржава.
«У лісце ён напісаў, што адзін ахоўнік абражаў беларускую мову – і ён яго проста праз кармушку ўдарыў. Яму далі за гэта 5 сутак карцара. Я здзіўляюся, як не завялі яшчэ адну крыміналку. У гэтым увесь Вітольд».
«Чаму яго не паказваюць у санчастцы?»
Вольга Быкоўская звярнула ўвагу на тое, што тлумачэнне супрацоўнікаў моргу супярэчыць версіі Следчага камітэту.
«Мне хацелася б спытаць, якім чынам так атрымалася? Якая версія з гэтых версіяў праўдзівая? Чаму, калі ён сапраўды сябе так кепска адчуваў, пра гэта нічога ня ведала судмедэкспертыза, а распавядала байкі пра тое, што яны бінтавалі галаву, бо яго стукнулі?»
Яна сказала, што нават калі паверыць у сапраўднасць відэа Следчага камітэту, застаецца пытанне да дзеянняў турэмнікаў.
«Бачна, што чалавеку вельмі кепска. Ён некалькі разоў падае на падлогу, і яму толкам не аказваюць дапамогу. Яму фактычна здымаюць сімптомы. Яму забінтоўваюць галаву, і ніхто асабліва не заварочваецца, што з ім адбылося, чаму ён падае, чаму ён траціць прытомнасць. Чаму яго не паказваюць у санчастцы?»
«Гэта можа здарыцца з усімі палітвязнямі»
Вольга Быкоўская лічыць, што грамадства павінна ведаць, што адбывалася з Ашуркам да паказанага відэа.
«Мы пабачылі на гісторыі Вітольда Ашурка, што гэта можа здарыцца з усімі [палітвязнямі]. Мы ня толькі прызвычаімся чакаць гэтых людзей з калоніі. Мы ў выніку вымушаныя прызвычаіцца іх ніколі не пабачыць. Атрымліваецца, гэта быў смяротны вырак для Вітольда Ашурка».
Да турмы Вітольд Ашурак на здароўе ня скардзіўся
Сяргей Пантус ведаў Вітольда Ашурка як моцнага здароўем чалавека. «Так, ён быў худы, але падцягнуты, жылісты». Ён дапускае, што пасля карантыну Вітольд Ашурак увесь час быў у карцары, бо ад яго перасталі прыходзіць лісты.
Вольга Быкоўская расказала, што ў лістах Вітольд Ашурак на здароўе ня скардзіўся.
«Нават калі мы вырашылі, што ён захварэў, бо папрасіў перадаць лекі, калі адпраўляўся з Ліды ў Горадню пасля прысуду, – аказалася, што ён проста падстрахаваўся. Прынамсі, ён так напісаў».
«Людзі ішлі за ім і верылі яму»
Сяргей Пантус назваў Вітольда Ашурка чалавекам з вялікай літары, шчырым сябрам, справядлівым і сумленным.
«Мы з ім часцяком спрачаліся, але ўсё адно заставаліся сябрамі. У кампаніях ён заўсёды спыняў сварку – не любіў канфлікты».
«У свабоднай дэмакратычнай Беларусі з яго атрымаўся б сапраўдны, добры моцны палітык, – сказала Вольга Быкоўская. – Людзі бачылі, што ён сапраўдны лідар, і таму ішлі за ім і верылі яму».
«Сыночак, што ж ты нарабіў?»
У Бярозаўцы пачалі развітвацца з Вітольдам Ашуркам
Цела Вітольда Ашурка прывезлі ў родную Бярозаўку ўвечары 25 траўня. Людзі да ночы ішлі, каб развітацца з памерлым у калоніі палітвязнем.
Каб дабрацца на другі край Беларусі, сваякі выехалі з Бярозаўкі ноччу на аўторак. Цела ім аддалі з перабінтаванай галавой. У моргу судмэдэкспэртызы Магілёва патлумачылі, што выпадкова ўдарылі галаву, калі даставалі цела з адмысловай лядоўні.
Пазней следчы камітэт паказаў відэа, з іхных словаў, датычнае да смерці Ашурка, дзе відаць, як чалавек ідзе ў туалет, падае і бʼецца тварам аб сцяну і трубу туалета.
У пахавальны касцюм, які родныя прывезлі з сабой, Ашурка апраналі супрацоўнікі морга.
Магілёўскія міліцыянты папярэдзілі, што будуць суправаджаць машыну, маўляў, «вы самі разумееце, што настрой у народа неспакойны». Аднак «хваста» за сабой родныя ня бачылі, у машыну да іх таксама ніхто з міліцыянтаў не сядаў.
Цела Вітольда па дарозе не аглядалі, павязку не здымалі. Труну адразу па прыездзе выставілі адкрытай у рытуальнай залі Бярозаўкі ў будынку Дому быту.
«Ён жа стаў, як падлетак, плечы худзенькія, жывата няма», – усё паўтарала маці Вітольда Алена Міронаўна.
«Вы ж самі ведаеце, як там кормяць», – выказвалі здагадку прысутныя.
Ніжняя частка твару Вітольда, якую відаць з-пад бінтоў, і шыя ссінелыя. Відаць пашкоджаньні на твары нібыта засохлыя ранкі. Твар густа пакрыты грымам.
«Няўжо ён падаў і так разбіў сабе твар, што і шыя пасінела і апухла? У яго ж не такая тоўстая шыя была», – здзіўлялася маці.
На ранак 26 траўня, калі прызначылі развітанне і пахаванне Ашурка, ягонага брата і сябра выклікалі ў міліцыю ў справе аб хуліганстве. Яе завялі пасля абвяшчэння прысуду Ашурку ў студзені, бо нехта выгукнуў «Ганьба» і «Верым, можам, пераможам». Цяпер праводзяць фанетычную экспертызу, каб высветліць, каму належыць голас воклічаў у судовай залі.
Вядома, што таксама гарадзенская міліцыя цікавілася ў актывістаў, ці плануюць падчас пахавання ўздымаць бел-чырвона-белыя сцягі і ладзіць мітынг.
Нягледзячы на тое, што развітанне прызначылі на раніцу, людзі прыязджалі яшчэ ўвечары нават з іншых гарадоў, каб правесці актывіста ў апошні шлях.
«Сыночак, што ж ты нарабіў? Навошта гэта ўсё? Прыняў пакутніцкую смерць, паміраў у болі. Не было там цябе каму пашкадаваць. Я па табе буду сумаваць. Апошняя ночка мне з табой засталася. Больш ніколі цябе ня ўбачу», – пяшчотна паўтарае маці каля труны.
Развітанне ўвечары праходзіла спакойна. Пеўчыя пелі каталіцкія пахавальныя спевы, маліліся разам з прысутнымі за супакой душы Вітольда. Групы людзей змянялі адна адну. Заходзіла шмат мужчын, плакалі, маўчалі. Нехта выказваўся пра нябожчыка.
«Гэта, відаць, з Ліды прыехалі ці з Наваградку. Вітольд жа для іх такі лідар быў», – перагаворваюцца прысутныя.
Успаміналі жартаўлівыя гісторыі з маладосці, з часоў, калі Вітольд яшчэ ня трапіў у турму, як ён балатаваўся ў дэпутаты, як будаваў плыты з паплечнікамі і катаў па Нёмане амерыканскую амбасадарку ў Беларусі, як лазілі дзецьмі за мёдам, і як ставілі крыжы паўстанцам.
«Мы бярозаўскія, – з гонарам кажа Андрэй Ашурак. – У Бярозаўцы жыве 140 тысяч чалавек. Але калі адкінуць спальныя раёны Ліду і Наваградак, то ў самым цэнтры – каля 10 тысяч», – нават на пахаванні сваякі ўспамінаюць добрае і жартуюць.
Яны кажуць, што Вітольд ніколі ня скардзіўся. Ён пісаў звычайна аптымістычныя лісты, верыў, што ня будзе сядзець 5 гадоў.
«Гэта ён нам пісаў «трымайцеся», нібыта мы ў турме, а ён на волі», – кажа сябар Ашурка.
А 14:00 пройдзе пахавальная імша ў касцёле. Потым Вітольда пахаваюць на гарадскіх могілках.
«Пахаваем яго, і ўсе на яго забудуцца», – перажывае маці.
«На Вітольда не забудуцца. Ён хацеў паставіць у Бярозаўцы помнік заснавальніку шклозавода Столе, але цяпер больш актуальна ставіць тут помнік Вітольду Ашурку», – адказваюць людзі.
Поделиться ссылкой:


title: Наш крэмень. Пасля 105 сутак арышту на волю выйшла Анастасія Перавошчыкава

maintext:
Каля Буда-Кашалёўскага ізалятара Анастасію сустракалі 9 траўня падвечар маці і сяброўкі, якія адмыслова прыехалі з Гомля за паўсотні кіламетраў. У гэты райцэнтр Насцю перавялі яшчэ 9 сакавіка з ізалятара УУС Гомельскага аблвыканкаму, дзе ўжо бракавала месца для асуджаных на “суткі” за ўдзел у пратэсных акцыях супраць фальсікацыі выбараў. Да пераводу ў Буда-Кашалёва Перавошчыкава адседзела 45 сутак у Гомлі.
“Знайшлі сем фотаздымкаў на нейкіх сайтах ці чатах і сцвярджалі, што нібыта там ёсць і я, хоць разглядзець, хто на тых здымках, немагчыма. За гэта і судзілі сем разоў, давалі кожны раз па 15 сутак. Гэта жаданне запалохаць, ціснуць на людзей, якія праяўляюць грамадзянскую актыўнасць”, – лічыць Анастасія Перавошчыкава.
“Наш крэмень, наша гераіня”, – кажуць пра яе сяброўкі.
Наколькі вядома, на пачатку года міліцыя збілася з ног, шукаючы пратэстны сцяг Навабеліцы. Макет сцяга распрацавала Анастасія. Вобшукі аператыўнікі рабілі ў жанчын дома, а таксама ў 89-гадовага Насцінага дзядулі , узнагароджанага медалём “За самаадданую працу ў Вялікай Айчыннай вайне”. Забралі ўсю тэхніку.
Ад Насці міліцыя патрабавала выдаць сцяг Навабеліцкага раёну, а яна не ведала, дзе той сцяг, і хто побач з ім фатаграфаваўся. Міліцыянты злаваліся і “накідвалі” мужнай дзяўчыне чарговыя “суткі”. Больш ім “партызанку” не было на каго вешаць, бо ў некаторых дзеці, а іншыя наагул з’ехалі за мяжу.
Па словах маці Анастасіі Алены Леанідаўны, у аддзеле аховы правапарадку Навабеліцкага РАУС ёсць супрацоўнік Дзмітрый Кротаў. Дык ён адкрытым тэкстам казаў жанчыне, што раней ужо даваў камусьці 85 сутак арышту, а дачка гэты “рэкорд” паб’е. У гэтага Кротава нібыта меліся нейкія сведкі, каб пакараць Насцю не тое што сем, а нават дзесяць разоў. Адміністрацыйныя пратаколы звычайна афармляў участковы міліцыянер Дзмітрый Прахарэнка.
Суды паводле міліцэйскіх пратаколаў у дачыненні да Перавошчыкавай праходзілі дэкаратыўна і пад завесай неверагоднай сакрэтнасці. Праз адваката, кажа Анастасія, удалося аспрэчыць толькі два арышты, але абласны суд пакінуў абедзве пастановы Навабеліцкага райсуда без зменаў.
Умовы ўтрымання ў ізалятары Буда-Кашалёўскага РАУС у красавіку пагоршыліся.
“Адбіралі матрасы, коўдры, падушкі. Абмяжоўвалі магчымасць карыстацца кніжкамі. Не лічу сябе нейкім парушальнікам ці заўзятай актывісткай. Але калі нават чалавек у чымсьці і вінаваты, то да яго ўсё роўна варта ставіцца па-чалавечы. Моцную падтрымку аказвалі людзі праз лісты. Пісалі з Гомля, Мінска. На волі гэта не так успрымаецца, а ў ізаляцыі вельмі важна”, – дадае Анастасія.
Перавошчыкава скончыла Гомельскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт, патрэбныя гады пасля вучобы адпрацавала ў Светлагорску судмедэкспертам. Вярнулася ў Гомель.
Першы раз Анастасію пакаралі паводле “народнага артыкула” 23.34 КаАП за нейкія здымкі на фоне бел-чырвона-белага сцяга, імаверна, і за фота з плакатам “Вярнуў Кандрусевіча? Вярні выбары!”. А далей міліцыянты штампавалі справы як на канвееры, відавочна, каб рапартаваць пра кіпучую дзейнасць у барацьбе з іншадумствам.
Анатоль ЛІПСКІ
Поделиться ссылкой:


description: Навукоўцы загадзя паведамілі ўрадавым структурам Індыі пра небяспеку новага штаму і неабходнасць прыняць меры. Уладам Індыі казалі пра высокую заразнасць

title: Індыйскія ўлады ігнаравалі папярэджанні аб небяспечнай мутацыі кавіду - Reuters

maintext:
Пра гэта паведамляе агенцтва Reuters са спасылкай на крыніцы.
Аб’яднанне навукоўцаў INSACOG, створанае ўрадам у снежні спецыяльна для выяўлення новых штамаў кавіду, у пачатку сакавіка папярэдзіла індыйскіх чыноўнікаў пра новы і больш заразны варыянт каранавіруса, які з’явіўся ў краіне. Аднак, са слоў навукоўцаў, улады не хацелі накладваць сур’ёзныя абмежаванні для спынення распаўсюду віруса.
Упершыню даследчыкі INSACOG выявілі B.1.617, які цяпер вядомы як «індыйскі» штам віруса, яшчэ ў лютым.
Папярэджанне пра новы штам было перададзена вышэйшаму чыноўніку, які падпарадкоўваецца непасрэдна прэм’ер-міністру Нарэндры Модзі, па словах аднаго з навукоўцаў. Журналістам не ўдалося высветліць, ці азнаёміўся з высновамі навукоўцаў асабіста прэм’ер.
Тым часам мільёны людзей, пераважна без масак, не выконваючы мераў бяспекі, працягвалі наведваць рэлігійныя фестывалі і палітычныя мітынгі, якія праводзілі Модзі, лідары кіруючай партыі «Бхарата джаната партыі» і апазіцыйныя палітыкі. Дзясяткі тысяч фермераў працягвалі жыць у табары на ўскрайку Нью-Дэлі, пратэстуючы супраць зменаў аграрнай палітыкі Модзі.


title: Антончык: Рэпрэсіі яшчэ ўзмацняцца, але выхад ёсць

maintext:
Лідар рабочага руху 90-х і дэпутат Вярхоўнага Савета Сяргей Антончык даў сваю ацэнку сітуацыі ў краіне і распавёў «Салідарнасці», што можа стаць падмуркам светлай будучыні Беларусі.
“Думаю, што ўсё яшчэ можа быць горш. Зараз у Беларусі ідзе працэс, які ў СССР называўся ўзмацненнем класавай барацьбы. Калі нехта думае, што вось мы апусцім лапкі, супакоімся і на гэтым рэжым супакоіцца – то гэта не так.
Але рэпрэсіі будуць узмацняцца да нейкай рысы, да моманту, калі рэпрэсіі пачнуць з’ядаць іхнюю жыццёвую прастору. Размаўляў з адным міліцыянтам, казаў яму: сёння ад вас малох патрабуе адмовіцца ад сумлення, заплюшчыць вочы на парушэнне закона, незаконныя адміністрацыйныя прысуды. Але прыйдзе момант, калі гэтага будзе недастаткова і на ваша месца прыйдуць больш жорсткія выканаўцы.
Думаю, стаўка будзе рабіцца на людзей, больш схільных да гвалту. Не думаю, што гэты працэс ужо скончыўся.
З часам яны зразумеюць што рэпрэсіі не прыводзяць ні да чаго, а толькі аддаляюць іх ад выканання задач. Лукашэнка не верне легітымнасць рэпрэсіямі. Усё, што яны зараз робяць, – памылка.
Спадзяюся, гэты працэс не зацягнецца: думаю, за два-тры гады мы перажывем у мініяцюры савецкі шлях.
І я не думаю, што Захад выратуе беларусаў ад дыктатуры. У яго няма сур’ёзных магчымасцяў уплываць на беларускія ўлады, няма наўпроставых інструментаў уплыву. Беларускае пытанне можа вырашацца толькі ў Маскве, таму рэжым і дзейнічае без аглядкі.
Былі ж і не такія крызісы ў адносінах з Захадам: і паветраны шар з амерыканцамі збівалі, і паслоў заходніх краін з іх рэзідэнцый у Драздах выкідалі.
Расіі цяперашні крызіс выгадны. Яны сядзяць на беразе і чакаюць, калі труп беларускай незалежнасці прыплыве да іх. Але, спадзяюся, да гэтага не дойдзе.
Падмурак для нашай свабоды – нацыянальная свядомасць. Мне могуць сказаць: пры чым тут гэта, трэба выходзіць на мітынгі. Але нават пасля змены Лукашэнкі Беларусь можа працягнуць жыць у расійскай імперскай матрыцы, а значыць рэальных зменаў можа не здарыцца.
Пуцін у любы момант можа сказаць: давайце аб’яднаемся – пенсіі павялічацца ў два разы, заробкі на Трактарным будуць удвая большымі. Прапаганду ўключаць на поўную катушку, і людзі пачнуць забываць пра незалежнасць. Хаця бясплатны сыр бывае толькі ў пастцы: беларусаў могуць часова падкарміць, але пасля здзяруць з нас тры шкуры.
А калі людзі будуць асэнсоўваць сябе беларусамі, размаўляць на беларускай мове, ведаць беларускія традыцыі, то ў іх унутры будзе моцны стрыжань, яны будуць адчуваць сябе нацыяй.
Нацыянальная свядомасць – падмурак для светлай будучыні. Не абавязкова выходзіць на акцыі і падстаўляцца. Пачынайце са сваёй сям’і, вучыце сваіх дзяцей гісторыі, мове, сімвалам, традыцыям і тады ніякая ўлада не зможа нічога зрабіць з нашай нацыяй.
Поделиться ссылкой:


title: Беларускія музыкі пра эміграцыю і планы на вяртанне

maintext:
Адразу пасля леташніх выбараў некаторыя беларускія музыкі ў мэтах бяспекі з’ехалі за мяжу — думалі, што на кароткі час, але засталіся там надоўга. Галасы беларускага пратэсту распавялі TUT.BY чаму эмігравалі, чым жывуць і як уяўляюць той дзень, калі вернуцца ў Беларусь.
Маргарыта Ляўчук: «Знаёмыя жартуюць, што мне патрэбна ахова, як у Ціханоўскай»
Беларуская оперная спявачка Маргарыта Ляўчук з’ехала з краіны паўгода таму. Артыстка думала, што едзе ў Вільнюс толькі на два тыдні — працаваць: у яе быў кантракт з Літоўскім тэатрам оперы і балета на тры пастаноўкі, дзе яна выконвала галоўную партыю. Але давялося застацца на больш доўгі тэрмін.
— Я не брала з сабой ніякіх рэчаў і ўвогуле не думала тут заставацца, але ўжо на мяжы мне патэлефанавалі сябры і сказалі, што мяне ўзялі «ў распрацоўку», параілі заставацца ў Вільні. Праз месяц да маіх бацькоў сапраўды прыйшлі з папкай «Дело», паведамілі, што іх дачку чакаюць 30 сутак арышту і штраф на тысячу рублёў. Прыпісалі мне масавае мерапрыемства, дзе я быццам была. Але я памятаю, што ў гэты дзень рабіла аперацыю на вочы, і мне доктар сказаў, каб я пару дзён нікуды не хадзіла, каб не далі дубінкай па вачах (усміхаецца).
Напрыканцы мінулага года Маргарыта атрымала ліст, што тэрмін даўніны па яе справе скончыўся, але вяртацца ў Беларусь артыстка не рызыкнула.
— Думаю, так наўмысна зрабілі, каб я вярнулася — і папалася. На жаль, мне пакуль вяртацца нельга, а пасля нашага дуэта з Андрэем Павуком (гаворка пра сатырычны YouTube-праект «Красная зелень») гэта пакуль што ўвогуле немагчыма. Наколькі я ведаю, на нас ужо хтосьці напісаў скаргу ў Генеральную пракуратуру, і да маіх сваякоў зноў прыходзілі, ужо па гэтай справе.
— Не было думак забраць бацькоў да сябе?
— А навошта? Яны жывуць, працуюць, нічога дрэннага не робяць. Я хвалююся за ўсіх беларусаў, не толькі за сваю сям’ю. Але што мне застаецца? Я проста раблю сваю справу.
Парадыйны праект «Красная зелень» блогера Андрэя Павука і Маргарыты, які ў лютым узрушыў беларускі YouTube, нарадзіўся ўжо ў эміграцыі.
— Я засталася ў Вільні, прыйшла ў офіс да нашых змагароў, там быў Павук. Ён мне кажа: «О, ты спявачка, давай штосьці замуцім, у мяне ёсць гітара». Думаю: «Опера? Гітара? Як гэта спалучыць?», але вырашыла паспрабаваць. Заспявалі пару песень, каб падняць настрой самім сабе, хтосьці зняў і выкінуў гэта на YouTube. Было шмат каментароў, маўляў, «класная калабарацыя, працягвайце». Тады пад Новы год запісалі «Калядачкі», «Завіруху» і зразумелі, што людзям патрэбны нашы песні, наша беларуская мова.
Крыху пазней Андрэй, які і раней займаўся палітычнай сатырай, прапанаваў Маргарыце паспрабаваць сябе ў гэтай сферы. Ляўчук спачатку сумнявалася, ёй было цікава проста выконваць беларускамоўныя песні. Але пасля таго, як на тэлеканале СТБ выйшаў сюжэт Рыгора Азаронка «Накажи их, Боже», у яе імгненна нарадзілася ідэя пародыі на гэты ролік.
Пасля поспеху дэбютнага відэа ў Сеціве ролікі «Красной зелени» на актуальныя падзеі пачалі выходзіць перыядычна. З пачатку года дуэт выпусціў ужо каля дзесяці сумесных работ, і на дадзены момант самым удалым ролікам Маргарыта лічыць «#ПамагіМатолька» — у яго амаль 700 тысяч праглядаў. Звычайна над тэкстам песень працуюць абодва ўдзельнікі дуэта, але гэту кампазіцыю напісаў Андрэй:
— Павук раніцай прачытаў навіну пра тое, што Матольку назвалі экстрэмістам, і, пакуль я спала, напісаў тэкст. Гэтым наш дуэт і круты — адразу рэагуем на тое, што адбываецца. Мы такая «хуткая дапамога» беларусам (смяецца).
— Вы ўвесь час лавіруеце паміж рознымі вобразамі: то максімальна шчырая, то максімальна сцёбная. Якое з гэтых амплуа больш пра вас?
— Я там, дзе беларуская мова. Якая трасянка? Яна проста да нас да ўсіх зараз прычапілася, і калі на ёй спяваць, то ўсе адразу разумеюць, каго мы парадзіруем, з чаго глумімся. Трасянка — гэта не маё, маё — беларуская мова, БЧБ і нашы добрыя беларускія людзі, якія змагаюцца за светлую і добрую будучыню краіны.
Маргарыта дзеліцца, што зараз адчувае сябе ў бяспецы, але, кажа, знаёмыя жартуюць, што з-за яе палітычнага актывізму ёй ужо патрэбна ахова, як у Святланы Ціханоўскай.
— Дзякуй Літве за тое, што мы жывём нармальным жыццём. Тут у нас поўная свабода, рабі што хочаш. Мы можам казаць праўду, пець праўду, посціць што заўгодна і не баяцца, што за намі прыйдуць і забяруць на Акрэсціна.
Нягледзячы на тое, што Ляўчук даўно не ў Беларусі, артыстка прызнаецца, што яшчэ са жніўня не можа думаць аб чымсьці іншым, апроч сітуацыі на радзіме. Пры гэтым у яе шмат пазітыву, любові і жадання працаваць, дапамагаюць сесіі з псіхатэрапеўтам.
— Ты можаш адпачываць на моры, але ўсё адно думаеш пра Беларусь, чытаеш навіны і робіш усё магчымае для сваёй краіны.
Дзень, калі Маргарыта вернецца ў Беларусь, спявачка ўяўляе сабе так:
— Адразу разблакую сімку і пачну ўсім тэлефанаваць. Прыеду ў Мінск, праўда, пакуль не ведаю, дзе буду жыць: раней я здымала кватэру. Але, думаю, добрыя беларусы дадуць мне прытулак (смяецца). А пасля паеду ў сваю родную вёску: не бачыла сваякоў ужо больш за паўгода!
Руся з Shuma: «Выбар быў невялiкi: пераехаць цi зусiм з’ехаць з глузду»
Вакалістка беларускага гурта Shuma — Марына Шукюрава, яна ж Руся, — з’ехала з Мінска ў Кіеў яшчэ напрыканцы жніўня 2020 года. Спявачка лічыць, што ёй было небяспечна заставацца ў краіне: ужо каля дзесяці год яна працуе трэнеркай па пастаноўцы голаса з апазiцыйнымi палiтыкамi.
— Напрыклад, табе трэба падрыхтаваць спiкера на тэледэбаты цi палiтычную кампанiю. Звычайна размовы на такіх трэніроўках даволі яркія — кшталту «Мы мусiм дацiснуць да канца!». Я пабачыла рызыку тады, калі б КДБ знайшло відэазапісы такіх Zoom-канферэнцый, бо нашай уладзе ўсё адно, за што цябе браць.
Да таго ж Руся прызнаецца, што пасля выбараў яе псiхаэмацыйны стан быў на мяжы: не засталося аніякага рэсурсу займацца працай і творчасцю.
— Я ж, блiн, змагарка: два днi — на рэвалюцыю, дзень — на пабыць мацi. І гэта мяне вельмi выматала, так што выбар быў невялiкi: ці то пераехаць, цi то застацца i зусiм з’ехаць з глузду. Пакуль не зачынілі межы з Украінай, я запрасiла мацi, сабрала маленькую дачку, мы ўзялi па валiзцы i прыляцелi ў Кiеў.
Выканаўца тлумачыць, што Украiна — самая блiзкая ёй па духу краiна, дзе няма шанцаў выпасці з беларускага кантэксту і дзе добра ведаюць Shuma. Пры гэтым Руся была ўпэўненая, што з’язджае на адзін-два месяцы. Як і Маргарыта Ляўчук, артыстка на тры месяцы пакінула за сабой кватэру, якую здымала ў Мінску.
— Але сiтуацыя станавiлася ўсё больш i больш складанай — i вось я дагэтуль тут. Зараз я адчуваю сябе ў бяспецы, але напачатку нават у Кіеве любыя хлопцы высокага росту ў чорным адзеннi адразу выклiкалі пачуццё пагрозы. Псiхолагi называюць гэта посттраўматычным сiндромам.
Руся адзначае, што першы месяц ва Украіне здымала невялiкi летнi домiк разам з беларускімі псiхолагамi. Яны пераехалi, бо таксама не маглi знайсцi рэсурс, каб працаваць у Беларусі, асаблiва з тымi, хто прайшоў праз Акрэсцiна.
— Мы вырашылi трымацца адзін аднога, кожнаму з нас былi патрэбныя блiзкiя людзi побач. Першы месяц прачыналiся, плакалi, ляжалi на траве, абмяркоўвалi сваё жыццё — нас моцна выносiла з адэкватнага стану. Ну а праз месяц пачалi ў горад выходзiць, пакрысе стасавацца з людзьмi. Спачатку накрывала моцнае пачуццё вiны, маўляў, як так: нашы там, а я тут. А потым гэта пачуццё змянiў вельмi прадуктыўны стан.
Вярнуцца да творчасці спявачка змагла дзякуючы штодзённаму клопату пра сябе i такiм рэчам, як псiхатэрапiя, масаж, спорт, правiльнае харчаванне, медытацыя, падтрымка з боку блізкіх.
— Што я магу зараз рабiць? Натхняць людзей, карыстацца сваiмi медыямагчымасцямі, распавядаць пра тое, што адбываецца ў Беларусi. За гэтыя паўгода мы ўжо знялi некалькi дакументальных фiльмаў пра сiтуацыю ў Беларусi, у прыватнасцi пра беларускiх жанчын, разам з Сяргеем Будкіным запусцiлi Фонд культурнай салiдарнасцi, з эстонскiмi калегамi — фонд Frida Bel, прысвечаны выключна жаночай тэме. А таксама зрабiлі некалькi калабарацый з кiеўскiмi артыстамi на студыi Iвана Дорна.
Нагадаем, што да Дня беларускай Канстытуцыі Руся разам з украінскімі відэамастакамі выпусціла палітычны кліп на песню Dreva, дзе было шмат адсылак да беларускай рэчаіснасці. Трэк празвалі альтэрнатыўнай кампазіцыяй ад Беларусі на «Еўрабачанне». Да Дня Волі ў Русі і каманды Freedom Belarus выйшаў кліп «То то то» пра ролю жанчын у беларускай гiсторыi.
— У нас былi дзве «актуалачкi», больш пакуль што не плануем, бо вiдэапрадакшн — гэта вельмi дорага. Ідэй шмат, былi б грошы — выпускалі б трэкi штотыдзень, — прызнаецца Руся і дадае, што моцна сумуе па сваiм сцэнiчным жыццi. — Як толькі я пераехала ва Украiну, не магла зразумець, чаму мне так тужлiва: сям’я ў бяспецы, усе здаровыя, я працую, грошы ёсць, але ўсё адно кожны дзень пераследуе туга. Не так даўно я зразумела прычыну: гэта ўсё з-за таго, што я не магу рэалiзоўваць сябе як спявачка, вялiкi кавалак маёй асобы, маёй iдэнтычнасцi знiк, i я нiчога не магу з гэтым зрабiць. Мне невыносна балюча, што я не магу займацца музыкай у звыклым для мяне рэжыме.
Задаем Русе традыцыйнае пытанне: як яна ўяўляе сваё вяртанне ў Беларусь? Вось як яна бачыць гэты дзень:
— Мы збяромся з сябрамi, адкрыем бутэльку прасека ці кавы (гатункі віна), будзем прыгожымі i з класным настроем — шчаслiвымі, разняволенымі, свабоднымі, новымі беларусамі. Я вельмi чакаю гэты момант, ён мне нават часам снiцца — падаецца, гэта агульная беларуская фантазiя. Акрамя таго, у мяне на радзiме застаўся хутар, якi я набыла перад тым, як з’ехаць. Хацела пабудаваць там дом, зладзiць акустычную прастору, дзе людзi будуць займацца голасам, разнявольвацца, слухаць цiшыню, салаўёў… Але ўсё так раптам змянiлася, што гэты сцэнар жыцця яшчэ чакае мяне наперадзе.
Наста Шпакоўская з Naka: «Патэлефанавалi з пытаннем, цi ўпэўненая я ў бяспецы маiх дзяцей»
Лідар гурта Naka і былая актрыса Горкаўскага тэатра Наста Шпакоўская з’ехала з Беларусі яшчэ 24 жніўня, але кажа, што гісторыя яе асабістага і творчага пратэсту пачалася даўно, нават не ў 2020 годзе.
— У сваёй творчасцi з гуртом Naka я заўсёды мела цвёрдую пазiцыю адносна рэжыму, якi iснуе ў Беларусi. Мы траплялi ў чорныя спiсы, нам не дазвалялi ладзіць канцэрты, нашы кампазiцыi здымалi з ратацыi. У 2019 годзе ў нас быў цалкам афiцыйны канцэрт, але мы былі вымушаныя дасылаць усе тэксты на праверку ў Мiнкульт. То бок пэўны кантроль прысутнiчаў заўсёды, няхай і не ў такой ступенi, як пасля 2010 года.
А ў мінулым годзе, калі Наста дапамагала штабу Віктара Бабарыкі, ладзіла акцыі, здымала відэа, пісала песні, ціск асабіста на яе аднавіўся з новай сілай.
— У пэўны момант мне патэлефанавалi з пытаннем, цi ўпэўненая я ў бяспецы маiх дзяцей. Потым з’явiлiся суполкi кшталту «Iуды» і «Правакатары», дзе былi выкладзены мае тэлефоны i адрасы. Пасля быў яшчэ адзiн званок, і тады я вызначылася, што бяспека маiх дзяцей для мяне больш важная за перамогу дарослых.
Акурат як і папярэднія гераіні, Наста думала, што ад’язджае ў Кіеў на пэўны час. Першыя некалькі месяцаў яна нават не разбірала торбы з рэчамі, але пасля прыйшло ўсведамленне, што ўсё зацягнецца, — артыстка ва Украіне ўжо дзявяты месяц.
Першым адчуваннем ад пераезду выканаўца называе пачуццё бяспекі. Паводле слоў Насты, у Кіеве знiкла тое, што хвалявала яе больш за ўсё: не трэба шарахацца ад АМАПу, зачыняць дзверы на ўcе замкi.
— Зразумела, гэта быў выдых у плане бяспекі, але думкамi і сэрцам я знаходзiлася на радзiме i вельмi перажывала за тое, што там адбывалася. Калi вы кiдаеце звыклае жыццё з думкай, што гэта на некалькi месяцаў, а потым разумееце, што гэта, магчыма, зацягнецца на гады, нiчога светлага i прыемнага ў гэтым няма.
Пасля жнiвеньскiх падзей, дзеліцца суразмоўца, пэўны перыяд не было ўвогуле нiякага жадання спяваць:
— Я не ведала, як гэта можна фiзiчна зрабiць, у мяне быццам быў клубок у горле. Спевы — гэта апошняе, пра што я здольная была думаць у той час.
— Некаторыя ўспрымаюць пераезд за мяжу як быццам здраду Радзiме, кажуць пра пачуццё вiны. У вас не было такіх думак?
— Магу сказаць, што я зрабiла тое, што мусiла зрабiць, у мяне не было выбару. Калi б у мяне не было дзяцей, я б дакладна не з’ехала. Але тыя, хто мне пагражаў, разумелi, што цiснуць на кропку, якая спрацуе безумоўна. Я зрабiла гэты крок свядома, акрамя таго, я не рэвалюцыянерка, не палiтык — я музыка i акторка. Не адчуваю, што я чагосьцi не дарабiла, не дапрацавала. Нават знаходзячыся ва Украiне, я працягвала здымаць акцыi, ладзiць перфомансы, запiсваць песнi. Але ўсё адно, вядома, сумую па радзiме i сэрцам знаходжуся там.
Сваім галоўным дасягненнем за час эміграцыі вакалістка Naka лічыць тое, што яна зладзіла ва Украіне першую анлайн-школу для беларускiх дзяцей, якія вымушана з’ехалі з радзiмы.
— Галоўная мэта школы — дадаць да ўкраiнскай школьнай праграмы прадметы беларускага напрамку: беларуская мова, лiтаратура i гiсторыя Беларусi. Наша школа выдае атэстат дзяржаўнага ўзору, такiм чынам, нашы дзецi, нягледзячы на «вайну» дарослых, працягваюць вучыцца беларускай мове i атрымлiваць адукацыю.
Для аб’яднання беларусаў, якія пасля выбараў апынуліся ў Кіеве, Наста і яе паплечнікі часам ладзяць невялiкiя кватэрнiкi. Напрыклад, на мінулым тыдні музыка правяла сумеснае мерапрыемства з беларускім гуртом РСП, удзельнікі якога таксама пераехалі за мяжу. А яшчэ раней выступіла разам з Brutto Nostra і NaviBand на маштабным канцэрце ў Кіеве.
Да таго ж спявачка вядзе трэнiнгi па фiзiка-эмацыянальным разняволеннi — гэта дае магчымасць i сябе падтрымлiваць маральна, i зарабляць пэўныя грошы, удакладняе артыстка. Дарэчы, акторскае рамяство яна таксама не кінула:
— Зараз я рэпецірую новы спектакль паводле рамана Сашы Фiлiпенкi «Былы сын», яго ставiць беларускi прадзюсер Уладзiмiр Ушакоў, якi зараз прыехаў у Кіеў i сабраў у межах прэм’еры беларускiх акцёраў.
Спявачка ўпэўненая, што, калі яна нарэшце будзе ехаць дадому, у яе будзе разуменне, што яна вяртаецца ўжо ў іншую краіну — «вольную Беларусь».
— Вядома, гэта будзе адзiн з самых яскравых дзён у маiм жыццi.
Напрыканцы размовы Наста кажа, што цяперашнія падзеi на расійска-ўкраiнскай мяжы і неспакой ва ўсім свеце не дадаюць упэўненасцi ў заўтрашнiм днi, таму да некаторых беларусаў у эміграцыі, якiя толькi-толькi пачалi прызвычайвацца да спакойнага ладу жыцця, зноў вяртаюцца знаёмыя па леташнiх падзеях пачуццi.
Поделиться ссылкой:


title: Ігар Банцэр: "Пасля турмы ў мяне з’явіўся гепатыт С…"

maintext:
Рок-музыкант з Гродна распавёў «Народнай Волі» пра наступствы сухой галадоўкі і суд, які павінен адбыцца 20 мая.
Нагадаем, што Ігара Банцэра затрымалі па крымінальнай справе аб хуліганстве – за тое, што ён танцаваў перад міліцыяй без штаноў.
3 сакавіка суд Ленінскага раёна Гродна пачаў разглядаць справу Ігара Банцэра, і непасрэдна на працэсе ён заявіў, што ў знак пратэсту распачынае сухую галадоўку, якую працягваў 16 сутак.
У рэшце рэшт яму прысудзілі 1,5 года «хіміі». На час апеляцыі ён знаходзіцца на свабодзе…
– 20 мая Гродзенскі абласны суд будзе разглядаць маю апеляцыйную скаргу, але вялікіх ілюзій не маю, – кажа Ігар. – У лепшым выпадку рашэнне пакінуць такім жа, як і было раней.
– Ці ёсць наступствы пасля сухой галадоўкі, якую вы праводзілі за кратамі?
– Ужо амаль два месяцы займаюся тым, што цягаюся па паліклініках, кабінетах лекараў і стаю ў чэргах да іх.
Я ведаў, што будуць праблемы са здароўем пасля галадоўкі, але не думаў, што такія сур’ёзныя. Калі адправяць на «хімію» адразу пасля 20 мая, то бачу свае перспектывы даволі змрочнымі. Бо мне яшчэ лячыцца і лячыцца.
Самая сумная навіна: пасля таго як у сакавіку мяне адпусцілі на волю да разгляду апеляцыі, высветлілася, што ў мяне гепатыт С. Хачу адзначыць, што ў Гродзенскім СІЗА ў лістападзе мінулага года мне рабілі тэст крыві на гепатыт і СНІД, і вынікі былі адмоўныя. Затым, калі ў снежні адвезлі ў Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр псіхічнага здароўя ў Навінках, таксама бралі кроў на тое ж самае. Я яшчэ запытаўся: «Навошта? Толькі ж нядаўна ў Гродзенскім СІЗА тэсціравалі». – «Мы гэта робім усім, хто да нас трапляе», – быў такі адказ. Але і там вынікі былі адмоўныя.
Як тады атрымалася, што ўжо ў красавіку ў мяне выявілі гепатыт С? З гэтай нагоды ў мяне, безумоўна, ёсць пэўныя здагадкі, але ж на сто працэнтаў не дакажаш, што так яно і ёсць.
Акрамя таго, пасля галадоўкі з’явіліся праблемы са страўнікам, маюцца пэўныя праблемы з аналізамі крыві. Магчыма, усё гэта развіваецца на фоне гепатыту.
Таму пра такія дробязі, як хворыя суставы і пагоршаны зрок, на што я пастаянна скардзіўся ў турме, зараз ужо нават не ўспамінаю.
– Для лячэння гепатыту С патрэбны вельмі дарагія лекі…
– Знаёмыя, якія лячыліся ад гэтай хваробы, казалі, што давялося выкласці каля 5 тысяч еўра. Праўда, чуў, што ў Беларусі ёсць нейкія эксперыментальныя міжнародныя праграмы, якія прадугледжваюць бясплатнае лячэнне, але там вялізныя чэргі.
Адным словам, пакуль знаходжуся як быццам у прастрацыі, бо наперадзе чакае поўная невядомасць і сумныя перспектывы – адбыццё пакарання ў якой-небудзь глыбінцы, дзе нейкай глабальнай медыцынскай дапамогі, відаць, не будзе. Маральна сябе да гэтага рыхтую. У рэшце рэшт, я ведаў, на што ішоў.
– Калі 20 мая абласны суд пакіне рашэнне ў сіле, адразу паедзеце на «хімію»?
– Шчыра кажучы, нават не ведаю, як уся гэта працэдура адбываецца. Ці то адразу забяруць, ці то дадуць пэўны час сабрацца, і будзе магчымасць яшчэ падлячыцца на волі. Пабачым, што далей…
Публікацыя – з № 35 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: У Беларусі адмянілі мінімальны спажывецкі бюджэт

maintext:
У Беларусі адмяняецца мінімальны спажывецкі бюджэт (МСБ) і будзе выкарыстоўвацца толькі бюджэт пражытковага мінімуму (БПМ).
Гэта прадугледжана законам №98-З “Аб змене законаў па пытаннях сацыяльных нарматываў і мінімальнай заработнай платы”, які Аляксандр Лукашэнка падпісаў 7 траўня, перадае Еўрарадыё.
“Выкарыстанне аднаго сацыяльнага нарматыву дазволіць забяспечыць аднастайны падыход для вызначэння выплат сацыяльнага характару, іншых абавязацельстваў дзяржавы, а таксама крытэрыю прадастаўлення асобных відаў дзярждапамогі”, — патлумачылі агенцтву БЕЛТА ў Мінпрацы.
Акрамя таго дакумент удакладняе парадак вызначэння і фарміравання бюджэту пражытковага мінімуму.
З пераліку сацыяльна-дэмаграфічных груп выключылі групу “студэнты”, бо ў яе на сёння адсутнічаюць узроставыя рамкі. У Мінпрацы кажуць, што для студэнтаў, якія навучаюцца на дзённай форме, памер стыпендым вызначаны “ў суме, кратнай велічыні БПМ для працаздольнага насельніцтва. Віды дзяржаўнай падтрымкі студэнтам аказваюцца не ў сувязі з іх статусам, а па іншых падставах, якія дзейнічаюць для насельніцтва ў цэлым”.
Тэрміны перагляду складу і структуры БПМ паменшаныя з пяці гадоў да трох.
Таксама змяняецца парадак вызначэння памеру месячнага мінімальнага заробку. Пры вызначэнні яе велічыні павялічваецца роля рэспубліканскіх аб’яднанняў наймальнікаў і прафсаюзаў. Прапановы Нацыянальнага савета па працоўных і сацыяльных пытаннях будуць улічвацца пры вызначэнні ўрадам з 1 студзеня памеру месячнага мінімальнага заробку.
Гарантаваны ўзровень мінімальнага заробку будзе не ніжэй за 30% ад прагнознага мінімальнага заробку па краіне.
Поделиться ссылкой:


title: Янкель і Шыфра. Як жыхары вёскі пад Лельчыцамі хавалі, але так і не змаглі выратаваць сваіх яўрэяў

maintext:
У 1930-я гады ў Ліплянскай прыгараднай гаспадарцы на Палессі, якой кіраваў Янкель Готліб, вырошчвалі кавуны. У вайну яўрэйская сям’я Готлібаў загінула, а іх магіла стала месцам калектыўнай памяці. Піша кандыдатка гістарычных навук Вольга Іванова на старонках часопісу «Наша гісторыя».
У № 9/2019 «Нашай гісторыі» ў артыкуле «Гадамі хавалася ў лясах, каб зноў не саслалі» расказвалася гісторыя вялікай заможнай сям’і млынароў Ранчынскіх з вёскі Ліпляны пад Лельчыцамі, якую ў 1930-я гады панішчылі і расцярушылі па свеце калектывізацыя і сталінскія рэпрэсіі. Тут жа гаворка пойдзе пра лёс іншай мясцовай сям’і — яўрэяў Готлібаў, для якіх катастрафічным стаў пачатак ужо наступнага дзесяцігоддзя.
Прадпрымальнік і кіраўнік
Ліпляны месцяцца ўсяго за 4 кіламетры ад Лельчыц, цяперашняга райцэнтра на паўднёвым захадзе Гомельскай вобласці. Лельчыцы былі мястэчкам, а таму ў іх, як і ў любым іншым беларускім паселішчы такога тыпу, жыло шмат яўрэяў. Былі тут і кагал, і малітоўны дом. У суседніх жа Ліплянах яшчэ ў 1920-я гады прысутнасць яўрэяў была хутчэй сімвалічнай: тут жылі толькі тры яўрэйскія сям’і.
У канцы 1920-х — пачатку 1930-х, часы суцэльнай калектывізацыі, у Ліплянах з’явілася яшчэ адна яўрэйская сям’я — Янкеля Готліба. Акрамя самога гаспадара, яна складалася з ягонай жонкі Шыфры, якую мясцовыя жыхары называлі Зінаідай, і трох дзяцей: дваіх сыноў і адной дачкі.
Готлібы пастаянна жылі ў Лельчыцах, але Янкель быў кіраўніком т.зв. «прыгараднай гаспадаркі», якая знаходзілася ў Ліплянах. Тут вырошчвалі капусту, памідоры, моркву, буракі, агуркі, цыбулю, клубніцы і нават экзатычныя для таго часу кавуны.
Гаспадарку і яе кіраўніка дагэтуль памятаюць цяперашнія вяскоўцы. Постаць Янкеля Готліба ў памяці ліплянцаў спалучае і тыпізаваныя рысы яўрэя-прадпрымальніка, і арыгінальнае ўспрыняцце яго як кіраўніка-пана. Згадваюць, што вырашчаная ў гаспадарцы прадукцыя адпраўлялася нават у Ленінград. Янкель разбіраўся не толькі ў сельскай гаспадарцы, але і ў іншых галінах эканомікі, таму, як кажуць вяскоўцы, «у наш час быў бы вялікім бізнэсменам». Успаміны пра яго і ягоную сям’ю надзвычай цёплыя і душэўныя: вяскоўцы сябравалі з Готлібамі і высока цанілі гаспадарчыя здольнасці Янкеля.
Перад самай вайной ужо дарослы старэйшы сын Янкеля і Шыфры, імя якога ніхто з вяскоўцаў ужо не памятае, быў прызваны ў войска і стаў лётчыкам. З бацькамі засталіся двое малодшых дзяцей: шаснаццацігадовая дачка Хана, якую і цяпер згадваюць як даўгакосую неймаверную прыгажуню, і дванаццацігадовы сын Майсей, якога па-вясковаму называлі Муся.
Дзве расправы
Улетку 1941 года пачалася вайна, і неўзабаве ў Лельчыцы і Ліпляны прыйшлі немцы. З самага пачатку ў іх планах было поўнае фізічнае вынішчэнне яўрэйскага насельніцтва.
Першыя масавыя расстрэлы яўрэяў у Лельчыцах адбыліся 4 верасня 1941-га. У той дзень нямецкія салдаты сагналі ў двор былога НКВД і раённага Дома культуры каля 700 яўрэяў, у тым ліку і тыя сем’і, што ўцяклі сюды з суседняга Тураўскага раёна. Пасля іх пагналі ва ўрочышча Загор’е. Там яўрэяў прымусілі выкапаць глыбокія ямы, а пасля ставілі тварамі да іх і расстрэльвалі. Для закопвання магілаў спачатку пакінулі 15 чалавек, але пасля расстралялі і іх. Усяго, паводле нямецкіх справаздач, тады загінула больш за 720 чалавек.
Пра ўсё гэта добра ведалі ліплянцы. Паводле сведчання адной з іх, Клаўдзіі Лось, яна сама, хоць і не бачыла расстрэлаў на ўласныя вочы, чула адчайныя крыкі ахвяраў — яны разносіліся далёка навокал. Магчыма, гэта ўсяго толькі дзіцячая інтэрпрэтацыя тых падзей, бо Загор’е знаходзілася далёка ад Ліплян. Але, несумненна, жыхары вёскі ведалі пра тое, што адбывалася, пераказвалі адзін аднаму і глыбока перажывалі гэтую трагедыю. Іван Лось прыгадваў, што пасля вайны з той гары бралі пясок для падсыпання вуліц і ў тым пяску нібыта знаходзілі залатыя рэчы, што былі ў кішэнях забітых яўрэяў.
Увосень таго ж 1941 года ў Лельчыцах арганізавалі гета, куды сабралі рэшту ацалелых яўрэяў з усяго Лельчыцкага раёна. Вясной 1942-га, калі тут набралася каля 200 чалавек, расстралялі і іх.
Калі ўлічыць ахвяр першага расстрэлу, то ў Лельчыцах у тыя месяцы загінула каля тысячы яўрэяў. Для жыхароў прылеглых Ліплян гэта быў час этычнага выбару і перажывання маральнай траўмы, якая захавалася нават ва ўспамінах пасляваеннага пакалення. Ніне Лось маці расказвала, што пасля знішчэння яўрэяў яны з сяброўкай пайшлі ў Лельчыцы паглядзець на пакінутыя яўрэйскія хаты. У адной з іх дзяўчаты панабіралі прыгожых гузікаў, але бацькі, пабачыўшы, насварыліся на іх і загадалі адразу ж занесці ўсё назад.
Як загінулі Готлібы
Сям’і Янкеля Готліба спачатку пашчасціла ацалець. Падчас першай аблавы Готлібы збеглі з Лельчыц у Ліпляны і тут хаваліся каля месяца — па розных звестках, ці да канца верасня, ці да пачатку кастрычніка 1941-га. Спрыяць ім было небяспечна, бо за дапамогу яўрэям расстрэльвалі. Але некаторыя ліплянцы ўсё ж рызыкавалі і дапамагалі няшчасным, як, напрыклад, маці пяцярых дзяцей Хрысціна Лось. Не толькі Готлібам, але і некаторым іншым яўрэям, што здолелі ўцячы з Лельчыц.
Але выратавацца сям’я Готлібаў усё ж не здолела. Іх гібель у памяці ліплянцаў звязваецца з дзеяннямі паліцэйскіх. Па адной версіі, апошнія былі мясцовымі, па другой — паходзілі з вёскі Дуброва, а па трэцяй — былі прышлымі ўкраінцамі, што жылі ў гэтай мясцовасці яшчэ да вайны.
Часам гавораць, што паліцэйскія толькі схапілі сям’ю Готлібаў і перадалі немцам. Апошняе, аднак, малаверагодна: карны атрад войскаў СС, які знішчаў лельчыцкіх яўрэяў у пачатку верасня, да канца месяца ўжо змяніў месца дыслакацыі. У той жа час у Лельчыцах пачало стварацца гета, куды Готлібы, несумненна, спачатку трапілі б, каб іх сапраўды перадалі немцам.
Насамрэч, як выглядае, падзеі развіваліся вельмі імкліва. Готлібы ратаваліся ўцёкамі ў бок Лельчыцаў, але пераследнікі нагналі іх ужо каля самага мястэчка. І на тым самым месцы, дзе злавілі, іх і расстралялі. Відаць, была нейкая прычына для такіх спешных дзеянняў: ці то каты былі раззлаваныя пагоняй, ці то спадзяваліся на матэрыяльную выгаду. Пра гэта мы, відаць, ужо не даведаемся, як не высветлім таксама, кім дакладна былі тыя забойцы.
Пра абставіны ж расстрэлу захаваліся ўспаміны. Некаторыя бачылі ўсё з недалёкага лесу і пазней расказвалі іншым. Кажуць, што старэйшых Готлібаў прымусілі капаць сабе магілу. Спачатку расстралялі бацькоў, а потым дзяцей. Казалі, у дзяўчынкі ад страху здарыўся сардэчны прыступ і яна ўпала ў магілу сама.
Зорка Давіда на месцы чырвонай
Старэйшы сын Янкеля і Шыфры ў час гэтай трагедыі быў на фронце. Ён служыў у авіяцыі, прайшоў праз усю вайну і застаўся жывы. У 1950-я ён паставіў помнік на месцы расстрэлу сваёй сям’і, зрабіўшы надпіс: «Погибли. Сентябрь 1941 г. Готлиб Я. Х., Готлиб Х. Я., Готлиб Ш. А., Готлиб М. Я. Всегда скорблю и помню. Ваш сын и брат». Некалькі разоў ён прыязджаў у Ліпляны і пасля таго.
А пахаваннем гэтым, якое знаходзіцца ва ўрочышчы Елье ў лесе паміж Ліплянамі і Лельчыцамі, з таго часу пачалі апекавацца вучні і настаўнікі Ліплянскай школы. Першапачаткова ўверсе на помніку была пяціканцовая чырвоная зорка. Але не так даўно гэты знак знік, а пад памятным надпісам з’явілася шасціканцовая жоўтая зорка Давіда.
Месца пахавання Готлібаў, як і сама гісторыя гэтай сям’і, сталі часткай калектыўнай памяці ліплянцаў. Лідзія Мешчанка прыгадвала: «Мая мама пры жыцці мне, можа, 20 разоў гэта расказвала. І ўсе суседкі. Сядзяць на вуліцы і заўсёды вось гэта расказвалі. І я так запомніла. Памятаю ўсё гэта слова ў слова».
Трагедыю мясцовага яўрэйскага насельніцтва ліплянцы ўспрынялі вельмі блізка да сэрца. Верагодна, што менавіта яна змяніла стаўленне вяскоўцаў да нямецкай улады: ад асцярожнага чакання напачатку да разгортвання пэўнага супраціву і падтрымкі партызанскага руху пасля. Гэтыя ж падзеі падзялілі вяскоўцаў на тых, хто хаваў, дапамагаў і спачуваў яўрэям, і тых, хто так ці інакш спрычыніўся да іх гібелі.
Адметна, што пахаванне Готлібаў для ліплянцаў стала месцам памяці яшчэ ў савецкія часы, у той час як месцы масавых расстрэлаў у Лельчыцах доўгі час былі цалкам занядбаныя.
Поделиться ссылкой:


title: Севярынец - мітрапаліту Веніяміну: А калі сёння хтосьці выкарыстоўвае ў палітычных мэтах мантыю архіерэя? Мы што, і яе забаронім?

maintext:
Павел Севярынец напісаў другі ліст-зварот да мітрапаліта Веніяміна. У адказ на першы ліст Севярынца, які прасіў заступіцца за бел-чырвона-белы сцяг, мітрапаліт сказаў , што каб бчб-сцяг не прызналі экстрэмісцкім, дастаткова не выкарыстоўваць яго ў палітычных мэтах.
«Мір Вам, Ваша Высокапраасвяшчэнства!
Найперш, дзякуй Вам за тое, што Вы знайшлі час і магчымасць адказаць на мой ліст. Многія казалі: «адказу не будзе». Ваш допіс сведчыць пра тое, што і Вы разважаеце над лёсам Беларусі. Тым больш цяпер, у час Вялікага посту, калі нам належыць выпрабоўваць свае сэрцы, адкрыць іх ачышчальнаму дзеянню Святога Духа, выпростваць свае шляхі і імкнуцца да праўды ды Святасці Божай.
Вось жа, у святле Божай праўды не магу прыняць некаторыя выказаныя Вамі думкі.
Вы пішаце: «Сапраўды, праваслаўныя архіерэі маюць на сваёй мантыі бел-чырвона-белыя палоскі — «струмяні», якія служаць напамінам пра Прачыстую кроў Спасіцеля на белай Плашчаніцы. Але дадзенае спалучэнне колераў тканіны стала выкарыстоўвацца, акрамя названага вышэй выпадку, не з рэлігійнай, а з палітычнай мэтай».
Такім чынам, Вы ўсё-такі прызнаеце, што спалучэнне белага, чырвонага і белага — гэта сімвал Прачыстай Крыві Збаўцы Ісуса на белай Плашчаніцы. Добра. Навукоўцы (напрыклад, гісторыкі, супрацоўнікі Акадэміі Навук Беларусі Андрэй Унучак і Юрый Бачышча) пацвярджаюць, што менавіта гэты сімвал за 1000 гадоў гісторыі Беларусі стаў нашым нацыянальным сцягам (а ў 1918-м і 1991—1995-м быў прызнаны дзяржаўным) — і што ён выяўляе менавіта Уваскрасенне Хрыста. 103 гады таму Свяцейшы Патрыярх Ціхан падтрымаў і блаславіў Беларускую Народную Рэспубліку пад бел-чырвона-белым сцягам, а ў 1995 годзе светлай памяці Мітрапаліт Мінскі і Слуцкі Філарэт вызнаў дзяржаўны сцяг сімвалам Крыві Хрыста на белай Плашчаніцы.
Дык у чым жа рэч, Ваша Высокапраасвяшчэнства? У тым, што хтосьці выкарыстоўвае бел-чырвона-белы сцяг у палітычных мэтах? А калі сёння хтосьці выкарыстоўвае ў палітычных мэтах, скажам, мантыю архіерэя? Мы што, і яе забаронім? Ці наогул забаронім Самога Хрыста, як спрабавалі зрабіць камуністы ў Савецкім Саюзе?
Пасля таго, як абураны беззаконнем і злачынствамі беларускі народ, узяў сцяг Хрыста як сімвал праўды, свабоды, справядлівасці — узняў як крык да неба, як надзею, як малітву, урэшце! — забаронім?.. Ды камяні ж загалосяць, Ваша Высокапраасвяшчэнства!
Вы пішаце пра палітыку. Наш Госпад і Збаўца Ісус Хрыстос быў укрыжаваны ў выніку сфабрыкаванага палітычнага абвінавачвання (маўляў, называў Сябе Царом Юдэйскім — а значыць, праціўнік кесара — Евангелле паводле Іаана, 19:12,15).
За апошнія сто гадоў у Беларусі камуністы засудзілі ды растралялі сотні праваслаўных святроў, у тым ліку архіерэяў. За што? За «палітычную дзейнасць» — «антысавецкую агітацыю» і «контррэвалюцыю». Не за «рэлігію» — за «палітыку». Дзясяткі з іх ужо кананізаваныя Беларускай Праваслаўнай Царквой, як Вы ведаеце. Іх знішчалі, каб яны не займаліся «палітыкай» — не выкрывалі зло следам за Хрыстом. А хто сёння творыць беззаконне ў Беларусі? Ставіць помнікі Сталіну, выкарчоўвае крыжы ў Курапатах і ламае жыцці тысячаў беларусаў? Тыя, хто ўхваляе савецкую эпоху бязбожжа. Няўжо Вы — з імі?
Гаворка тут не толькі пра сімвалы, як Вы разумееце, Ваша Высокапраасвяшчэнства. Гаворка пра вялізную адказнасць Царквы — і Вас асабіста як прадстаяцеля — за тое, што адбываецца ў Беларусі. На небе Госпад не з каго іншага, а з нас, хрысціянаў, спытае за гэтую зямлю. З кім вы былі тады, спытае Госпад кожнага з нас. З Хрыстом? З яго народам? Ці з тымі, хто тварыў беззаконне? З князем веку гэтага?
Бойцеся Бога — і больш нікога!
Зычу, каб у астатнія дні Вялікага посту, дні пакутаў Збаўчы Вы адкрылі сэрца не страху, але Богу.
Укрыжаваны Збаўца свету ўваскрос — і пакінуў людзям белую Плашчаніцу са следам Сваёй Прачыстай Крыві, як знак перамогі над злом, страхам і смерцю.
Дай Бог, каб Ён уваскрос у Вашым сэрцы — а таксама ў сэрцах тых, хто палюбіў не святло, а цемру.
Хрыстос Уваскрос — і Беларусь уваскрэсне!»


description: Арганізацыя "Рэпарцёры без межаў" у чарговым дакладзе “Індэкс свабоды прэсы ў свеце”, які апісвае 180 краін па такіх крытэрыях, як незалежнасць

title: Сусветны дзень свабоды друку ў краіне, дзе свабоды няма

maintext:
Арганізацыя “Рэпарцёры без межаў” у чарговым дакладзе “Індэкс свабоды прэсы ў свеце”, які апісвае 180 краін па такіх крытэрыях, як незалежнасць медыяарганізацый, празрыстасць іх фінансавання і бяспеку журналістаў панізіла нашу дзяржаву ў рэйтынгу і апісвае яе, як “самую небяспечную краіну ў Еўропе для работнікаў СМІ”, паведамляе БАЖ.
У Беларусі медыя за апошнія 12 месяцаў (у траўні 2020 года акурат год таму пачалася перадвыбарчая кампанія. — Рэд.) сутыкнуліся з рэкорднай колькасцю рэпрэсій. Гэта — 516 выпадкаў затрымання калег, як мінімум 65 выпадкаў гвалту з боку сілавікоў, больш за 100 адміністрацыйных арыштаў, дзясяткі ператрусаў у офісах і дамах журналістаў. Дзясяткі нашых калег былі вымушаныя з’ехаць з краіны пад пагрозай рэпрэсій.
На сённяшні дзень 11 прадстаўнікоў медыя знаходзяцца ў няволі: Кацярына Андрэева — 169 дзён за кратамі. Дар’я Чульцова — 169 дзён за кратамі. Кацярына Барысевіч — 165 дзён за кратамі. Юлія Слуцкая — 132 дні за кратамі. Ала Шарко — 132 дні за кратамі. Сяргей Альшэўскі — 132 дні за кратамі. Пётр Слуцкі — 132 дні за кратамі. Ксенія Луцкіна — 132 дні за кратамі. Андрэй Аляксандраў — 111 дзён за кратамі. Дзяніс Івашын — 52 дні за кратамі. Анджэй Пачобут — 39 дзён за кратамі.
Усе недзяржаўныя грамадска-палітычныя медыя сутыкнуліся з ціскам на рэдакцыі і журналістаў. Некаторыя пастаўленыя ва ўмовы, калі размова ідзе пра выжыванне і захаванне медыя ўвогуле.
Рэспубліканская газета «Народная воля»: са жніўня 2020 года не можа друкавацца ў Беларусі, у Маскве тыпаграфія таксама адмовілася ад супрацоўніцтва. Старэйшае недзяржаўнае выданне можна чытаць анлайн на сайце.
Беларускамоўны рэспубліканскі штотыднёвік «Новы Час»: з лютага 2021 года дзяржаўная сетка «Белсаюздрук» скасавала дамову на распаўсюд. «Новы Час» распаўсюджваецца па падпісцы і праз рэдакцыю.
«Комсомольская правда в Беларуси»: у жніўні 2020 года беларуская друкарня разарвала дамову, цяпер газета друкуецца ў Расіі. «КП» не ўключаная ў падпісны каталог «Белпошты», няма яе і ў кіёсках «Белсаюздрука». Газета распаўсюджваецца праз рэдакцыю і праз прыватных распаўсюднікаў.
«БелГазета»: газета не ўключаная ў падпісны каталог «Белпошты», яе выкінулі з сістэмы распаўсюду «Белсаюздрука», тыпаграфіі адмовіліся друкаваць выданне. Цяпер газету можна чытаць анлайн на іх сайце.
«Свободные новости Плюс»: газета не ўключаная ў падпісны каталог «Белпошты», выкінулі з сістэмы распаўсюду «Белсаюздрука», тыпаграфіі адмовіліся друкаваць выданне. Цяпер газету можна чытаць анлайн на іх сайце.
Intex-press: у красавіку 2021 года “Белпошта” паведаміла, што не ўключыць выданне ў падпісны каталог на другое паўгоддзе і не возьме яго для продажу у аддзяленнях. Прадаваць газету адмовіліся і прыватныя гандлёвыя сеткі. Рэдакцыя церпіць пераслед за інтэв’ю са Святланай Ціханоўскай: матэрыял прызналі экстрэмісцкім, галоўнага рэдактара Уладзімера Янукевіча аштрафавалі. Пераслед працягваецца.
«Брестская газета»: са студзеня 2021 года «Брестская газета» перастала выходзіць у папяровай версіі. Усе друкарні, куды звярталася рэдакцыя, адмовіліся друкаваць газету.
«Газета слонімская»: у лістападзе 2020 года “ГС” прыпыніла свой выхад на паўгода. 9 лістапада, без папяраджання, але з санкцыяй пракуратуры, міліцыянеры спачатку прыйшлі з вобшукам у кватэру выдаўца “ГС” Ганны Валадашчук, адкуль забралі 2 камп’ютара і ўсе носьбіты інфармацыі, а потым такім жа чынам вынеслі ўсю камп’ютарную тэхніку з рэдакцыі, паралізаваўшы працу. Галоўны рэдактар Ганна Валадашчук была вымушаная з’ехаць за мяжу. Падставай для разгрому рэдакцыі “Газеты Слонімскай” паслужыла ўзбуджнне крымінальнай справы за паклёп у дачыненні да аднаго з супрацоўнікаў Слонімскага РАУС у Тэлеграм-канале.
Анлайн-часопіс Брэста «Бинокль»: распачатая крымінальная справа супраць мужа выдаўца незалежнага сайта “Бінокль” Паўла Гарашчанкі. Вобшукі прайшлі ў рэдакцыі і ў выдаўца дома. Праца папулярнага гарадскога часопіса паралізаваная.
Анлайн-выданне Hrodna.life: у рэдакцыі прайшоў ператрус, забраная тэхніка. Рэдакцыя і галоўны рэдактар атрымаў вялізны штраф за нібыта распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў.
Партал TUT.BY пазбаўлены статуса “сеткавага СМІ”. Журналістаў выдання затрымлівалі 38 разоў, пяцёра з іх адсядзелі “суткі”, журналістка партала Кацярына Барысевіч адбывае зняволенне па крымінальнаму прысуду.
Інфармагенцтва БелаПАН. Доступ да інтэрнэт-газеты агенцтва Naviny.by ужо некалькі разоў блакавалі ў Беларусі, у выніку чаго выданне ўвесь час вымушанае мяняць адрас. У студзені ў рэдакцыі прайшоў ператрус, тэхніку і дакументы не вярнулі дагэтуль.
Мы пералічылі далёка не ўсе факты ціску на рэдакцыі. Ці не кожны дзень прыходзяць паведамленні пра новыя выпадкі штрафаў, арыштаў, ператрусаў і г.д.
Але, нягледзячы на гэтую беспрэцэдэнтную хвалю ціску, як ніколі раней грамадства салідарнае з незалежымі медыя, журналісты застаюцца вернымі прафесіі і свайму выбару. Беларуская асацыяцыя журналістаў выказвае салідарнасць з усімі калегамі, якія працуюць і стаяць на варце свабоднага слова. І нагадвае: журналісты — не злачынцы!
Поделиться ссылкой:


description: ЕС вельмі доўга чакаў, вельмі доўга тлумачыў, але будзе вымушаны рэагаваць на ўзмацненне рэпрэсій, мяркуе Аркадзь Мошэс з Фінскага інстытута міжнародных

title: Фінскі аналітык: Еўрасаюз адкажа на разгром Tut.by пятым пакетам санкцый

maintext:
«Я не ўпэўнены, што на змест чацвёртага пакета санкцый ЕС паўплывае тое, што адбываецца цяпер у Беларусі, у прыватнасці, справа Tut.by. Такія пакеты звычайна зацвярджаюцца доўга, мяркую, што ён ужо нават гатовы. Але імаверна, што адразу ж пачнуць рыхтаваць пяты пакет санкцый, — мяркуе дырэктар праграмы «Усходняга партнёрства» ЕС і Расеі ў Фінскім інстытуце міжнародных адносін Аркадзь Мошэс. — Мне здаецца, што стаўленне ЕС пачынае мяняцца».
Вось тэзісы яго меркаванняў, выказаных у інтэрв’ю радыё «Свабода».
Еўрасаюз вельмі доўга чакаў, вельмі доўга тлумачыў, чаму ён невялікія крокі ў санкцыйнай палітыцы выдаваў за гіганцкія дасягненні.
Існуе «чырвоная лінія», перайшоўшы якую, рэжым ужо не зможа вярнуцца ў папярэдні стан.
Нават зімой нейкія мадальнасці дыялогу Мінска з ЕС яшчэ існавалі. Прыхільнікі гэтага ў ЕС застаюцца, але іх робіцца менш, і ім цяжэй аргументаваць свой пункт гледжання.
Махавік рэпрэсіяў, які раскручваецца ў Беларусі — гэта ў Еўропе пачынае ўспрымацца не толькі як клішэ.
Тыя сілы ў ЕС, якія выступаюць за ўзмацненне санкцый, атрымалі вельмі сур’ёзную дадатковую аргументацыю.
Журналісцкая супольнасць уплывовая ў Еўропе, і яна сёння будзе выказваць салідарнасць з беларускімі журналістамі і надаваць большую, чым раней, увагу падзеям у Беларусі.
На Захадзе прыслухоўваюцца да папярэджання Макея, што ў адказ на ўзмацненне санкцый грамадзянская супольнасць у Беларусі будзе знішчаная.
Гэты аргумент можна перавярнуць і сказаць, што санкцыі павінныя быць такімі моцнымі, каб адбіць у Мінска ахвоту ціснуць на грамадзянскую супольнасць.
Але цяжка сказаць, хто перамагае ў спрэчках наконт рэакцыі на гэтую пагрозу.
Гэты аргумент гучыць на аналітычных абмеркаваннях у Еўропе.
Цяпер на гэтых абмеркаваннях менш гучыць аргумент наконт таго, што ціск Захаду можа падштурхнуць Лукашэнку да больш шчыльнага збліжэння з Расеяй, у тым ліку і ў вайсковай сферы.
На сённяшні дзень працэс выпрацоўкі санкцый не палітычны, а бюракратычны.
Тое, што амбасадарка ЗША Фішэр не едзе ў Менск, гэта сурʼёзны індыкатар. І санкцыі амерыканскія больш сурʼёзныя, чым еўрапейскія, а ў будучыні будуць рабіцца яшчэ больш сурʼёзнымі. Пазіцыя ЗША больш прынцыповая, але яны не гатовыя быць лідарам у выпрацоўцы заходняй палітыкі адносна Беларусі. Яны лічаць, што гэта еўрапейскае пытанне, і Еўропа мусіць за яго несці адказнасьць. А Еўропа яе несці не хоча.
Амерыканцаў, па сутнасці, цікавіць адно — каб у Беларусі не было новых расейскіх вайсковых баз. Гэтаму яны будуць супрацьдзейнічаць.


description: У Маскве паліцыя сарвала паказ спектакля пра падзеі жніўня ў Беларусі, заявіўшы, што паступіў сігнал пра закладзеную выбухоўку. У Маскоўскім Тэатры.doc

title: Маскоўская паліцыя сарвала паказ спектакля пра Беларусь

maintext:
У Маскоўскім Тэатры.doc вечарам у суботу была сарваная прэм’ера спектакля рэжысёра Сяргея Гіндыліса «Суседзі», прысвечанага падзеям жніўня 2020 года ў Беларусі. Пра гэта паведамляе Радыё Свабода.
Аўтары спектакля, сярод якіх беларусы і расіяне, апісваюць яго так:
«Разам з медыяпраектам «Жнівень 2020» мы сабралі гісторыі тых, хто пацярпеў ад дзеянняў сілавікоў пасля выбараў у Беларусі. Доктар, студэнтка, эмігрант, які вярнуўся ў гэтыя дні на радзіму, прадзюсар, актрыса, прымальніца грузаў на Мінскім вакзале распавядаюць пра тое, што ім давялося перажыць летам 2020 года.
У спектаклі, створаным у тэхніцы headphone verbatim мы глядзім на беларускія падзеі вачыма іх непасрэдных удзельнікаў. Акцёр чуе ў слухаўках голас героя і прайграе яго ў рэальным часе, што дазваляе з максімальнай дакладнасцю перадаць прамову і інтанацыю».


title: Сяргей Вераціла: "У жніўні 2020-га народу была нанесена траўма, якая будзе загойвацца вельмі доўга"

maintext:
Між высокіх комінаў завода «Краснасельскбудматэрыялы» кружылі буслы. З далёкага выраю яны вярнуліся да сваіх гнёздаў на Ваўкавышчыне, як вярнуўся мой суразмоўца. У свой час ён пажыў і папрацаваў у Эквадоры, перакладаў з арыгінала творы Борхеса, напісаў пяць кніг прозы, паэзіі, эсэістыкі (выдадзена пакуль што адна). Аднак жыццёвыя абставіны прымусілі яго стаць сацыяльным работнікам (з запісам у працоўнай кніжцы). Сёння ён даглядае сваю старэнькую маці, якой амаль 95 гадоў. Клапатлівы сын і пісьменнік Сяргей ВЕРАЦІЛА – госць нашай рубрыкі.
– Сяргей, пасля філфака БДУ ты паездзіў па свеце – дапяў аж да Паўднёвай Амерыкі. Але ўрэшце вярнуўся на радзіму, у Краснасельскі. Дзе радзіўся, там прыгадзіўся?
– Я не проста вярнуўся, а, можна сказаць, прыпоўз, як прыпаўзае паранены звер у сваю нару залізваць раны. Жыццё мяне няслаба пашкуматала, ды і агульны клімат для беларускамоўнага чалавека ў нашай краіне ніяк не назавеш спрыяльным. Я ўвесь час адчуваў сябе апошнім магіканінам, які спрабуе захаваць мову паміраючага народа. У такой сітуацыі і неслабы чалавек надломваецца. Так атрымалася, што надламаўся і я. Але на радзіме я не прыгадзіўся. Як філолаг, як пісьменнік я тут зусім не запатрабаваны. Але на жыццё не наракаю. Мне родная зямля, людзі, якія тут жывуць, дапамаглі акрыяць. Я перакананы: пакуль мы гаворым на роднай мове, мы яшчэ не прапалі. Мы яшчэ пазмагаемся! Бо, як слушна калісьці заўважыў Ядвігін Ш., «мова – кроў народа». Калі народ гаворыць на сваёй мове – гаворыць яго кроў, не чужая, а свая. І гэта галоўнае.
– Ты ўсё ж прыгадзіўся – сваёй маці.
– Маці – так. Ёй, дарэчы, хутка споўніцца 95 гадоў. Тут непадалёк, у Росі, жыве мая сястра, але я падумаў: навошта ёй прыязджаць штодня? І аформіўся пры маці сацыяльным работнікам. Я ўсё, што неабходна, умею рабіць.
– З кароткай размовы з тваёй маці я даведаўся, што яна і ў такім паважным веку цікавіцца палітычнымі навінамі. Кажа, што і ў прэзідэнцкіх выбарах удзельнічала.
– Мы разам галасавалі. Я запатрабаваў, каб прынеслі скрыню дахаты. Чалавек восем у хату зайшло, і маці, атрымліваючы бюлетэнь, сказала членам камісіі: «Давайце я за тую дзевачку прагаласую…» У Краснасельскім, наколькі я ведаю, проста павальна ўсе галасавалі за Ціханоўскую. Камусьці яна сама спадабалася, а хтосьці – абы не за Лукашэнку. І калі галасы былі скрадзены, людскому абурэнню не было мяжы! Мяркую, што ў жніўні 2020-га народу была нанесена такая траўма, якая будзе загойвацца вельмі доўга. Рэпрэсіі кранулі амаль кожную сям’ю. У людзей у душы да гэтай пары – глухая нянавісць, адчуванне бяссілля і крыўды. У Купалы як пра сённяшні дзень сказана: «А што яны нясуць на худых плячах? Сваю крыўду!» Толькі плечы ў беларусаў даўно ўжо не худыя…
– У часы, калі ствараўся купалаўскі верш «А хто там ідзе?», народ хацеў чуць найперш пра дабрабыт. А сёння што для беларусаў з «нехудымі плячамі» важней – свабода ці каўбаса?
– Мне здаецца, людзі пачалі разумець прыярытэт свабоды. Тут можна правесці гістарычную паралель. Брытанскі міністр Чэмберлен пасля змовы з Гітлерам прыехаў у 1939 годзе з Мюнхена і сказаў суайчыннікам: «Я прывёз вам мір!» На што Чэрчыль заўважыў: «Хто паміж ганьбай і вайной выбірае ганьбу, урэшце атрымае і ганьбу, і вайну». Так і ў Беларусі. Калі народ на лукашэнкаўскіх рэферэндумах адмовіўся ад мовы і свабоды на карысць каўбасы, то ўрэшце можа застацца і без свабоды, і без мовы, і без каўбасы. Як мне бачыцца, нашы людзі пачынаюць гэта разумець.
– Як бы ты ахарактарызаваў той палітычны рэжым, які ўсталяваўся ў Беларусі пасля жніўня 2020-га?
– Гэта класічная тыранія. Вось табе яшчэ адна гістарычная паралель, больш даўняя. 2500 гадоў таму ў Афінах прыйшоў да ўлады (цалкам законна) палітык Пісістрат. Потым ён сабраў 300 байцоў з сацыяльных нізоў, узброіў іх дручкамі. Яны хадзілі па горадзе і наваколлі і ўсталёўвалі тыя парадкі, якія дыктаваў Пісістрат. Ён паказваў, каго біць, каго арыштаваць. І байцы з асаблівым задавальненнем білі прадстаўнікоў багатых і радавітых сем’яў. Яны лупілі арыстакратаў, і ім за гэта нічога не было! У апошнія гады ўлада Пісістрата не было юрыдычна аформлена, ён проста кіраваў як харызматычны лідар. Перад смерцю ён перадаў уладу двум сваім сынам. Аднаго з іх зарэзалі змоўшчыкі. Другі ў адказ яшчэ больш узмацніў тыранію. Усё гэта цягнулася, пакуль не прыйшлі спартанцы і не выгналі тырана прэч…
– Неяк прэс-сакратарка Лукашэнкі Наталля Эйсмант сказала, што дыктатура ў Беларусі запатрабавана. Страшныя словы, калі ўдумацца. Пісістрат усё ж ад нас далекавата – і па часе, і геаграфічна. Узорам «цвёрдай рукі» для беларускага кіраўніцтва з’яўляецца хутчэй Сталін. Нездарма БТ па святочных днях запрашае ўсіх наведаць «Лінію Сталіна», дзе, між іншым, стаіць парадны помнік генералісімусу.
– Гэта ўсё ж розныя псіхатыпы. Сталін – усходні дэспат. Лукашэнка – еўрапейскі тыран. Ён разглядае краіну проста як сваю ўласнасць. Калі б ён ажыццявіў сваю даўнюю мару і трапіў у Крэмль, магчыма, змяніўся б і яго псіхатып. Гісторыя ведае безліч падобных прыкладаў. Скажам, брытанскі афіцэр, які дэзерціраваў са свайго войска ў Афганістане, стаў там царом мясцовага племені. І ў Афрыцы здараліся выпадкі, калі еўрапейцы рабіліся кіраўнікамі плямёнаў і цалкам прыстасоўваліся да афрыканскага жыцця.
– Спартанцы да нас адназначна не прыйдуць. Колькі можа пратрымацца дзейны рэжым у Беларусі?
– Колькі заўгодна. Як кажуць расіяне, «если на холяву да при хорошей закуси – то до бесконечности». Згадай Паўночную Карэю, Кубу. І санкцыі супраць іх уводзілі, і маніфестацыі адбываліся. Але хіба няўзброеныя людзі могуць скінуць тыранію? Прыўладная вярхушка ў Беларусі жыве, як у казцы. І што, яна гэтую казку проста возьме і камусьці аддасць? Ды ніколі.
– У Краснасельскім паўсюль крэйдавы пыл – на дрэвах, на ходніках, на стрэхах дамоў. А жыць сярод гэтага пылу не шкодна?
– Вядома, шкодна. Цяпер, праўда, сітуацыя лепшая. За савецкім часам тут была проста экалагічная катастрофа. Зімой – снег чорны, летам – усё белае. Раней, праўда, краснасельскі цэмент быў больш высокай якасці. З яго рабілі шахты на Кубе – пад савецкія ракеты, падмурак Астанкінскай тэлевежы, Брацкую ГЭС. На лініі Манергейма снарады ад нашага бетону адскоквалі… Што да здароўя людзей, то хто ў нашай краіне (увогуле ў краінах таталітарных) лічыцца з людзьмі? Напрыклад, рак лёгкіх у Краснасельскім – вельмі пашыраная хвароба. Мой бацька памёр ад яе, хоць не курыў. А колькі знаёмых!..
– З заводскіх комінаў ідзе падазрона чорны дым. Як быццам там спальваюць нейкую смалу.
– Ты амаль угадаў. У кацельнях там спальваюць старыя аўтамабільныя шыны. Раней выкарыстоўвалі газ, потым вугаль, але іх жа трэба купляць. А скаты вам прывязуць бясплатна, яшчэ і дзякуй скажуць. А што куродыму на ўсё наваколле, то, зноў жа, каго гэта хвалюе? Завод працягвае выпускаць і шыфер, і трубы, і цэмент. У Еўрасаюзе цалкам адмовіліся ад азбеставага шыферу, а беларусы і Расія купляюць. У нас тут людзі шчаслівыя, калі па краіне бура праходзіць і стрэхі зрывае – значыць, будуць набываць шыфер.
– Твой краснасельскі дзядзька Міхась Вераціла збудаваў (змураваў з валуноў!) двухпавярховы будынак, дзе планаваў адкрыць музей. На жаль, паважны век і нездароўе не даюць яму давесці справу да ладу. Хай бы завод узяў той музей пад сваю апеку, надаўшы яму імя заснавальніка. Ці гістарычны музей кіраўніцтву завода не патрэбны?
– Не патрэбны абсалютна. Дзядзька раней стварыў музей на заводзе і быў яго першым дырэктарам. Але яго звольнілі. На заводзе (яшчэ да вайны) працаваў будучы народны пісьменнік Іван Шамякін. Дык няма нават мемарыяльнай дошкі. Як няма ў Краснасельскім вуліцы імя Янкеля Шарашэўскага – заснавальніка цэментнага завода. А гэта ж пасёлкаўтваральнае прадпрыемства!
– Дык прайдзіся па сваёй вуліцы Школьнай і збяры подпісы за перайменаванне ў вуліцу Шамякіна ці Шарашэўскага.
– Перакананы: ініцыятыва будзе зарэзана на карані. Цяпер жа начальства ўсяго баіцца. Скажам, у Краснасельскім жыве каля 7000 чалавек, і – няма лазні. Колькі мы пісьмаў напісалі – у самыя розныя інстанцыі! І што? Старшыня Ваўкавыскага райвыканкама адказаў: «Лазня ёсць у Росі – ездзіце туды». А да Росі – 8 кіламетраў, не кожны даедзе. І людзі проста зняверыліся. Разумееш, у стомленых нацый (а беларусы, я лічу, стомленая нацыя) ёсць такая абарончая рыса – замыкацца ў сваіх недахопах. Нават культываваць тыя недахопы, як чалавек, які песціць сваю балючую рану. Нага баліць, калі на яе ступаць, а калі легчы, то нібыта і не баліць…
– Жывучы ў Краснасельскім, ты адчуваеш сябе выкінутым на ўзбочыну, ці, наадварот, у гушчыні свайго народа?
– Я – аўтахтон, я тут нарадзіўся, мяне тут усе ведаюць. Мне здаецца, мы не разумеем, што азначае слова «народ». Вось, скажам, старажытныя цюркі падзялялі ўсіх на ханаў, народ і насельніцтва. Народам называлі свядомую частку людзей. У нас гэта была шляхта, якую вынішчылі пад корань. Падкрэслю: шляхта была нашым народам, а пазней народам сталі называць насельніцтва. Але насельніцтва – не народ. Народ – гэта тое, што нараджае, штосьці дзяржаватворнае. Так, я лічу сябе часткай народа. Без мяне народ няпоўны, і я без народа няпоўны.
– А хіба стварэнне і ўмацаванне дзяржавы – не клопат дзяржаўнай улады?
– На жаль, цяперашняя Рэспубліка Беларусь – гэта не дзяржава беларусаў. Гэта дзяржава калабарантаў. Гэта трагедыя любога забранага народа. А мы працягваем быць забраным народам. Расія і дасюль трымае нас у сваіх кіпцюрах. І будзе трымаць, пакуль мае сілу.
– Ёсць жа войска беларускае, вучэнні рэгулярна праходзяць.
– У Беларусі калабаранцкая ўлада, адпаведна і войска калабаранцкае. Амаль усе беларускія генералы ў Маскве вучыліся, пра што тут казаць. Французскі гісторык і сацыёлаг Гюстаў Лебон пісаў, як можна знішчыць самую вялікую нацыю. Трэба ўзяць сто найлепшых муляроў, сто найлепшых цесляроў, сто найлепшых пісьменнікаў, сто найлепшых навукоўцаў, сто найлепшых мастакоў і г.д. – і расстраляць. І нацыя апынецца пад пагрозай знікнення. Так у нашай гісторыі і адбывалася. Прычым неаднойчы.
– Беларуская нацыя ўсё ж існуе. Можа, таму, што не ўсіх найлепшых знішчылі. Вобразна кажучы, па рацэ гісторыі мы плывём, хоць і са звязанымі рукамі.
– Гэта мне нагадала адзін анекдот. Ідзе чэмпіянат свету па плаванні сярод людзей з абмежаванымі магчымасцямі. Сярод удзельнікаў – галава. Старт, заплыў. Галава адразу пайшла на дно. Дасталі, адкачалі. Яна апрытомнела і кажа: «Навошта вы на мяне шапачку нацягнулі? Я тры гады вучылася вушамі грэбці». Так мы і плывём па рацэ гісторыі – дзе нагамі падграбём, дзе вушамі.
– Дык усё ж выплывем?
– Абавязкова выплывем!
Публікацыя – з № 35 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: 18 траўня суд Савецкага раёна на выязным пасяджэнні ў Доме правасуддзя працягвае разглядаць крымінальную "справу студэнтаў", паведамляе пазбаўлены

title: Суд па "Справе студэнтаў", дзе выкладчыкі "садзяць" сваіх вучняў

maintext:
18 траўня суд Савецкага раёна на выязным пасяджэнні ў Доме правасуддзя працягвае разглядаць крымінальную “справу студэнтаў”, паведамляе пазбаўлены акрэдытацыі праваабарончы цэнтр “Вясна”.
На лаве падсудных 12 фігурантаў: Ксенія Сырамалот, Ягор Канецкі, Ілля Трахтэнберг, Таццяна Якельчык, Кася Будзько, Яна Арабейка, Вікторыя Гранкоўская, Анастасія Булыбенка, Марыя Каленік, Глеб Фіцнер, выпускніца БДМУ Алана Гебрэмарыям і выкладчыца БДУІР Вольга Філатчанкава. Усіх іх абвінавачваюць па ч. 2 арт. 17 (“злачынства, здзейсненае групай асоб па папярэдняй змове”) і ч. 1 арт. 342 Крымінальнага кодэкса (“актыўны ўдзел у групавых дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак”)
Справу вядзе суддзя Марына Фёдарава.
Учора на пасяджэнні сведкамі выступалі прадстаўнікі адміністрацыі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Сёння ў якасці сведак выступілі выкладчыкі БДПУ – Андрэй Юшчык, Наталля Яблонская, Тамара Бурачэўская, першы прарэктар Святлана Копцева, і МДЛУ – Аляксей Дзербін, Аляксандр Паніматка, Дзмітрый Тупік, Валянцін Паўлоўскі, Павел Лявонцьеў.
Таксама сведчылі прадстаўнік прэс-службы БДПУ Уладзіслаў Ляніўка і супрацоўніца БДПУ Аксана Навуменка.
Яны сцвярджалі, што акцыі студэнтаў псавалі імідж універсітэта, асабліва ў сувязі з размяшчэннем іх фота на TUT.BY (у дадзены момант сайт недаступны).
Абаронца ўдакладніў: “Імідж псуе фота або прыцягненне студэнтаў да крымінальнай адказнасці?”
Сведка: “Другі варыянт”.
Святлана Копцева (БДПУ) была на бальнічным з 25 жніўня да канца верасня, аб акцыях даведалася ад дэкана. Яна сцвярджала, што акцыі маглі нанесці шкоду, бо ў ВНУ вучацца замежныя грамадзяне, іх бацькі тэлефанавалі.
Яна Арабейка ўдакладніла: “На якія крытэры вы арыентуецеся датычна дазволу на фота?”
Святлана Копцева адказала: “Можна фатаграфаваць. Цяпер гаворка пра дэструктыўныя фота (з сімволікай): фота рабіліся мэтанакіравана, мелі палітычны характар”.
Пасля абеду сведкай у судзе выступіў прарэктар па вучэбнай рабоце МДЛУ Аляксей Дзербін. Ён сцвярджаў, што ведае пра студэнцкі страйк па запісах з інтэрнэту і з камер відэаназірання, “як хадзілі па калідорах і шумелі”. Таксама ён бачыў на запісах з камер, як студэнты “стаялі каля ўваходу, пляскалі ў ладкі і скандавалі лозунгі”.
На пытанне, ці ведае ён, хто каардынаваў акцыі, сказаў, што яму нічога не вядома. З тэлеграм-каналаў ведае толькі “МДЛУ за Свабоду“.
На думку сведкі, акцыі студэнтаў стваралі перашкоды, але істотнай шкоды ад іх не было, заняткі праводзіліся, навучальны працэс не спыняўся.
— З якой мэтай збіраліся студэнтам?
— Выказвалі свае пазіцыі па нагоды палітыкі.
— Ці ведаеце Глеба Фіцнэра?
— Асабіста не знаёмыя, чуў.
— Ці перашкаджалі акцыі або заміналі перамяшчэнню па універсітэту?
— Мне не перашкаджалі.
— Якая рэакцыя была ва ўніверсітэта, калі затрымалі першых студэнтаў?
— Баранава [экс-рэктар МДЛУ] прымала меры.
Сведка таксама дадаў, што не памятае зместу плакатаў, нікога з удзельнікаў не ведае, асабіста акцыі не бачыў, зместу песень і лозунгаў таксама не ведае.
Пасля першых затрыманняў са студэнтамі правялі тлумачальныя гутаркі.
З-за значных разыходжанняў у паказаннях былі зачытаныя паказанні, якія сведка даваў на папярэднім следстве. Так, Дзербін сцвярджаў, што 1 верасня ў акцыі бралі ўдзел спачатку 30 чалавек, потым – 70. На наступны дзень – 2 верасня – каля 20 чалавек з плакатамі. Абодва дня выклікалі міліцыю, але хто за гэта адказваў, сведка не ведае. Студэнты спявалі песні і выкрыквалі лозунгі, але сам ён не быў відавочцам, хоць называе дакладнае час і даты падзей.
У судзе свае паказанні ў следчага Аляксей Дзербін падтрымаць не змог, сцвярджаў, што перашкоды былі, але ўжо не мог з упэўненасць сказаць, што менавіта было “грубым парушэннем” грамадскага парадку.
Наступным сведкам выступіў дэкан перакладчыцкага факультэта МДЛУ Аляксандр Паніматка. Ён распавёў, што акцыі праходзілі амаль штодня: у фае, ля ўваходу ў корпус А і Б, колькасць – ад 5-6 да 20-30 чалавек, пераважна студэнты МДЛУ. Удзельнікі акцый спявалі, стаялі групай, часам выкарыстоўвалі бел-чырвоную сімволіку. Нікога з абвінавачаных не ведае.
“Мы, выкладчыкі, бачылі інфармацыю пра падрыхтоўку акцыі ў тэлеграм-каналах “Отчислено“, “За свабоду”. Да студэнтаў выходзіў я, намеснікі і прарэктар. Даты акцый назваць не магу – яны праходзілі часта”.
На пытанне, ці была нанесеная шкода навучальнаму працэсу, адказаў:
“У цэлым не. Толькі адзін раз, калі была забастоўка і студэнты не хадзілі на пары”.
На думку Аляксандра Паніматка акцыі не маглі нашкодзіць іміджу універсітэта, бо ён “фармуецца паспяховымі выпускнікамі і якасцю адукацыі, а не акцыямі пратэсту”.
— З-за чаго выходзілі студэнты?
— Паказаць сваю грамадзянскую пазіцыю з нагоды выбараў і палітычнай сітуацыі ў краіне.
— Хто быў пастаянным удзельнікам, лідэрам на гэтых акцыях?
— Мы спрабавалі высветліць, запрашалі іх на гутаркі, аналізавалі паводзіны.
З абвінавачаным Глебам Фіцнэрам сведка асабіста не знаёмы, але характарызуе яго як добрага студэнта, які паспявае, які ўдзельнічае ў многіх мерапрыемствах – “добры хлопец з арганізатарскімі здольнасцямі”.
Сведка сцвярджае, што падчас адной з акцый, калі ва ўніверсітэт беглі студэнты МДЛУ, адміністрацыя зачыніла дзверы, бо “першы курс не мог выйсці з-за сцяны студэнтаў, якія беглі назад”.
— Вы як выкладчык лічыце, што студэнты маюць права выказваць сваю грамадзянскую пазіцыю?
— Маюць.
Сведка лічыць, што грубых парушэнняў парадку не было, выкладчыкі і студэнты не скардзіліся на акцыі, а ўніверсітэт не звяртаўся да праваахоўных органаў і сам спраўляўся са сваімі праблемамі.
Наступным у судзе дапыталі дэкана факультэта міжкультурных камунікацый МДЛУ Дзмітрыя Тупіка. Ён распавядаў пра падзеі 26 кастрычніка 2020 года: зрываў заняткаў не было, але праход на лесвічных пляцоўках быў абцяжараны. У іншыя дні таксама праходзілі акцыі – навучэнцы да 30 чалавек спявалі песні, патрабаванняў не высоўвалі, адміністрацыя выходзіла і глядзела на студэнтаў.
У адзін з дзён АМАП уварваўся ў навучальны корпус і затрымаў пяць чалавек – “выводзілі пад рукі, за рукі, за ногі”.
Адзін студэнт схапіўся за металічныя краты, сведка кажа, што яны спрабавалі яго супакоіць – “адарвалі ад кратаў”.
Абвінавачанага Глеба Фіцнера Дзмітрый Тупік апісвае так: песень спяваць не выходзіў, на заняткі прыходзіў, на гутаркі не выклікалі, раней спагнанняў не было, скаргаў ад выкладчыкаў на было, “чалавек прыйшоў вучыцца”.
Сведка таксама растлумачыў, што не лічыць падзеі, якія адбыліся 26 кастрычніка, злачынствам, а характарызуе іх як непрафесійныя паводзіны, лічыць, што маглі б вырашыць самі без умяшання супрацоўнікаў міліцыі.
Наступным выступіў дэкан факультэта раманскіх моў МДЛУ Валянцін Паўлоўскі.
Адразу ён спытаў, хто абвінавачаныя, сказаў, што шмат студэнтаў, але знаёмых асобаў не бачыць. Суду растлумачыў, што з пачатку верасня студэнты выходзілі і спявалі песні. Больш за ўсё яму запомнілася 4 верасня, калі ў сценах універсітэта з’явілася міліцыя:
“Мы ўсе лічылі сітуацыю ненармальнай. Маіх студэнтаў не было на акцыі. Мы выходзілі і тлумачылі, што нельга. Спевы былі падчас перапынкаў. Міліцыя прыйшла 4 верасня. Вучні павінны былі разысціся, як звычайна. Калі я спусціўся да студэнтаў, убачыў, як іх затрымліваюць. Я спрабаваў заступіцца за сваіх пяцікурснікаў. Я быў узбуджаны з’яўленнем міліцыі і затрыманнямі”.
Паўлоўскі кажа, што прычына збору студэнтаў – жаданне паказаць сваю пазіцыю з нагоды нязгоды з вынікамі выбараў. Паводле яго слоў, ніхто не ведаў, хто выклікаў міліцыю, і да гэтага часу не ведае. Зрыву або адмены заняткаў не было.
Далей быў дапытаны дэкан факультэта англійскай мовы Павел Лявонцьеў. Ён таксама распавёў, што студэнты збіраліся ў фае, спявалі песні, ён сам выходзіў да іх на размову. У нейкі момант з’явіліся людзі без апазнавальных знакаў, толькі ў некаторых былі нашыўкі на спіне “АМАП”. Студэнты сталі разыходзіцца і хавацца, але праз некаторы час міліцыянты сталі выводзіць затрыманых. Патрабаванняў перад затрыманнем Лявонцьеў не чуў, затрыманняў ніхто не чакаў.
Пасля гэтага ва ўніверсітэт тэлефанавалі бацькі і пыталіся пра бяспеку на факультэце.
На думку сведкі, студэнты маюць права выказваць сваю пазіцыю.
“Ім трэба аддаць належнае, на нашы заўвагі рэагавалі, калі прасілі вызваліць праход – падсоўваліся“.
Таксама сказаў, што была сварка, не толькі слоўная, паміж студэнтамі і выкладчыкам Пішчыкавым. Кажа, што была “бойка “за дзверы”, але не тое, каб рукапрыкладства”.
У дачыненні да Пішчыкава адміністрацыяй былі прынятыя меры – дысцыплінарнае спагнанне.
Судовае пасяджэнне працягнецца 19 траўня.
Поделиться ссылкой:


title: Шэсць гадоў калоніі для… барабаншчыка

maintext:
У судзе Маскоўскага раёна Мінска абвясцілі прысуд па справе палітвязня Аляксея Санчука.
Яго абвінавацілі па некалькіх артыкулах Крымінальнага кодэкса: чч.1 і 2 арт.342 (арганізацыя, падрыхтоўка дзеянняў, актыўны ўдзел у дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак), ч.3 арт.293 (навучанне ці іншая падрыхтоўка асоб для ўдзелу ў масавых беспарадках) і ч.2 арт.293 (падрыхтоўка да ўдзелу ў масавых беспарадках).
Нагадаем, што ў лістападзе мінулага года ў Мінску на рэпетыцыі сілавікі затрымалі групу барабаншчыкаў, якія восенню сталі адным з сімвалаў пратэстаў. Музыкантаў адміністрацыйна асудзілі за ўдзел у несанкцыянаванай акцыі пратэсту, але Аляксей пасля 15-сутачнага арышту так і не выйшаў на волю. Супраць яго распачалі крымінальную справу.
Згодна з версіяй абвінавачання, Аляксей Санчук «пад выглядам масавых мерапрыемстваў» у Мінску здзяйсняў дзеянні, якія груба парушаюць грамадскі парадак: перакрываў праезную частку, аказваў відавочнае непадпарадкаванне супрацоўнікам УУС, выкрыкваў лозунгі, гучна пляскаў у далоні, размахваў бел-чырвона-белым сцягам.
Дзяржабвінаваўца сцвярджаў, што з чэрвеня па 4 лістапада 2020 года Аляксей Санчук браў актыўны ўдзел у масавых беспарадках, купляў піратэхніку, адкрыў рахунак у «Тэхнабанку» для фінансавання пратэстаў.
За блакіраванне дарог 27 верасня, 18 кастрычніка, 4 кастрычніка, 25 кастрычніка, 1 лістапада «Мінсктранс» выставіў яму іск на суму 161.900 рублёў.
Таксама, паводле версіі следства, ён «арганізаваў супольнасць, дзе навучаў людзей, схіляў асоб да групавых дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак».
Суддзя Таццяна Пірожнікава вынесла Аляксею Санчуку прысуд – шэсць гадоў калоніі ва ўмовах узмоцненага рэжыму. Скажыце, у якой цывілізаванай краіне мог быць вынесены такі вердыкт? Судзяць у нас не тых, хто нахабна сфальсіфікаваў вынікі галасавання на прэзідэнцкіх выбарах, а тых, хто выступіў з пратэстам, хто патрабуе аднаўлення справядлівасці, правядзення любой палітычнай кампаніі дэмакратычна, без парушэнняў заканадаўства.
Публікацыя – з № 35 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: Вядомы беларускi святар вiншуе з Вялікаднем. – Хрыстос уваскрэс! Дарагія браты і сёстры, сардэчна віншую ўсіх вас са святам Светлага Хрыстова Ўваскрасення

title: Архіепіскап Арцемій: "Нават адзін чалавек, недатычны злу, хлусні і няпраўдзе, можа змяніць свет"

maintext:
– Хрыстос уваскрэс! Дарагія браты і сёстры, сардэчна віншую ўсіх вас са святам Светлага Хрыстова Ўваскрасення – Пасхай Гасподняй! – звяртаецца да беларусаў Арцыбіскуп Гродзенскі і Ваўкавыскі Арцемій (Кішчанка), пiша Газета Слонiмская. – Пропаведзь хрысціянства «ўсім народам» (Мф. 28:19) першапачаткова была пропаведдзю аб Уваскрасенні Хрыста (Лк. 24:46-47).
Апосталы казалі пра тую падзею, відавочцамі якой яны былі, пра тыя свае пачуцці, якія яны перажылі, знаходзячыся побач з Уваскрэслым Збавіцелем. Мы ведаем і верым, што Ўваскрасенне Хрыстова для нас – не проста нагода для штогадовага святкавання, а крыніца моцы і перамянення нашага жыцця.
Упэўненасць у тым, што Гасподзь наш Іісус Хрыстос, Сын Божы, паўстаў з мёртвых, аб’ядноўвае нас, нягледзячы на розніцу ва ўзросце, сацыяльным стане, узроўні адукацыі, грамадскіх поглядах, культурных густах, у адзінае цэлае – у Царкву Хрыстову. І менавіта ў Царкве і разам з Царквой, прайшоўшы цяжкім, цярністым, але карысным для душы шляхам Вялікага посту, можна ў поўнай меры перажыць і радасць пасхальнай урачыстасці і лікавання, радасць збавіцельнай веры ў Бога Жывога, «Які збавіў нас ад смерці» (2 Кар. 1:10).
І толькі ў Царкве нам адкрыецца сэнс нашых хваробаў і нягодаў, нашых пакут і нашага крыжа, бо праз пакуты і Крыж прайшоў і наш Адкупіцель – «Агнец Божы, Які бярэ на Сябе грахі свету» (Ін. 1:29), каб выратаваць нас Сваім Уваскрасеннем.
У гэтым і ёсць асвячаючая, перамяняльная сіла пасхальнага святкавання. Праз веру далучаныя да перамогі Жыцця над смерцю, «падтрымліваючы адзін аднаго з любоўю, стараючыся захоўваць адзінства духу ў саюзе міру» (Эф. 4:2-3), пераадолеем з яе дапамогай падзелы гэтага свету, пашкоджанага грэхападзеннем і скажонага грахом.
Хрыстос Сваёй смерцю і Ўваскрасеннем перамог д’ябла, які ёсць «ілгун і айцец ілжы» (Ін. 8:44). Нават адзін чалавек, недатычны злу, хлусні і няпраўдзе, можа змяніць свет. А тым больш, калі з намі Бог, Які ўваскрашае з мёртвых! Зноў і зноў віншую вас са святам Светлага Хрыстова Ўваскрасення.
Няхай гэта пасхальная радасць, якую мы сёння адчуваем, будзе з вамі заўсёды і ўмацоўвае ў дні няпростых жыццёвых выпрабаванняў!