title: Новае жыццё гродзенцаў у Кракаве: "Тут беларусы дапамагаюць беларусам"

maintext:
Аляксандр Куваннікаў, былы работнік гродзенскай тытунёвай фабрыкі «Нёман», з’ехаў з сям’ёй у эміграцыю. Яму 39 гадоў, ён працаваў чысцільшчыкам абсталявання і адзін пачаў забастоўку на прадпрыемстве. Праз тыдзень быў звольнены паводле артыкула за невыкананне службовых абавязкаў. Яшчэ праз некалькі тыдняў Аляксандр разам з жонкай і чатырма дзецьмі перад закрыццём мяжы з’ехаў у Польшчу. А пасля навагодніх святаў адазваўся і распавёў “Белсату”, як ягоная сям’я ўладкавалася на чужыне.
– У вас чацвёра дзяцей, і вы рашыліся ўсё пакінуць ды з’ехаць за мяжу. Не было іншага выйсця ці проста хацелася змяніць краіну?
– У нас былі сур’ёзныя прычыны для гэтага. Па-першае, жонку хацелі прыцягнуць да адказнасці паводле крымінальнага артыкула за нібыта арганізацыю масавых мерапрыемстваў. Яе затрымлівалі падчас акцый і судзілі паводле 23.34. Мяне таксама судзілі, і потым я даў некалькі інтэрв’ю, пасля чаго дырэктар прадпрыемства ды ягоны намеснік трапілі ў «чорную кнігу».
Юрысты мне патлумачылі, што яны могуць са мною судзіцца. А гэта азначала, што мяне прыцягнуць да адказнасці. Хаця мяне і так ужо судзілі паводле 23.34, а яшчэ наведваўся ўчастковы і складаў пратакол за вывешаны сцяг на балконе.
Мы з жонкай адчулі, што над намі навісае чорная хмара, і вырашылі з’ехаць. Цяпер, калі глядзім навіны з Беларусі, то пераконваемся, што зрабілі правільна.
Узялі з сабою тры вялікія торбы і пяць заплечнікаў. Усё, што магло там змясціцца, – дзіцячае адзенне, некалькі цацак, некалькі кніжак і дакументы.
– Праблем з мінаннем мяжы не было?
– Самае дзіўнае, што памежнікі ў нас паглядзелі толькі дакументы і адпусцілі, ніхто нават нічога не запытаў. Польскія памежнікі, пабачыўшы нашую гуманітарную візу, распыталі, дзе і як мы збіраемся жыць.
Нас сустрэлі валанцёры ўжо на мяжы. Гэта былі беларусы, якія ўжо жывуць у Польшчы.
Завезлі ў Васількаў, гэта побач з Беластокам, дзе мы прабылі ў гатэлі 10 дзён на каранціне. Там атрымлівалі трохразовае харчаванне і жылі бясплатна. А затым мы накіраваліся ў Кракаў. Перш за ўсё таму, што там ужо жывуць нашыя ўцекачы з Гродна, шмат маіх сяброў. Я падтрымліваў з імі сувязь. Там ёсць праца, і зняць кватэру можна адносна нядорага.
– І як вы ўладкаваліся са сваёй вялікай сям’ёй у Кракаве?
– Першую ноч, калі прыехалі, пераначавалі ў нашага сябра. А на наступны дзень пайшлі ў сваю кватэру. Нам яе знайшлі таксама беларусы, якія ўжо жывуць у Кракаве. Вырашылі зняць трохпакаёўку. Дарэчы, яны да нашага прыходу запакавалі поўную лядоўню харчоў, купілі посуд, пасцельную ды іншую бялізну, нават памперсы для самага маленькага. Пральная машына ёсць, мэбля, мікрахвалёўка таксама.
Тут дапамагаюць беларусы беларусам. Тыя, хто прыехаў сюды раней, аб’ядналіся ў фонды, у валанцёрскія арганізацыі, каб падтрымліваць уцекачоў з радзімы.
Нас з жонкай гэта вельмі ўзрушыла. Плаціць за кватэру за месяц разам з камунальнымі давядзецца каля дзвюх тысяч злотых. Атрымалі дапамогу ад Беларускага дома ў Варшаве – паўтары тысячы злотых. Калі з’язджалі, прадалі машыну, грошы на першы час ёсць.
– А што з працай?
– Я ўжо глядзеў у інтэрнэце, і мне сябры скінулі спасылкі. Выбіраю і пасля святаў іду ўладкоўвацца. Работы шмат, проста я гляджу, дзе болей зарабляць, каб утрымліваць сям’ю. Жонка ў мяне эканамістка, але пакуль малое дзіця. Дарэчы, побач з домам – школа і садок. Калі на восень аддамо дзіця ў яслі, то жонка таксама пойдзе працаваць. Нашыя сябры ўзяліся дапамагчы ёй перакласці дыплом і іншыя дакументы, каб пацвердзіць яе адукацыю.
– Я так разумею, што моўнага бар’еру ў вас няма?
– У мяне так, а вось дзецям давядзецца вучыць мову. Двое старэйшых ходзяць у школу, і таксама пойдзем у справе іх уладкавання. Думаю, што справяцца. А ў жонкі яшчэ ёсць час да працы, каб падцягнуць свае веды.
Дарэчы, у нас суседзі – пераважна палякі. Мы ўжо трохі пазнаёміліся: сімпатычныя людзі і вельмі прыязна да нас паставіліся.
У нашым жа доме жывуць некалькі сем’яў з Беларусі, так што ёсць з кім і пра сваё пагутарыць. Дарэчы, калі трэба ў нечым зарыентавацца, то пішу да беларусаў у інтэрнэт. Усё падрабязна раскажуць, пакажуць, дапамогуць. Праблем няма.
– Кракаў уражанне зрабіў?
– Так, мы ўжо выязджалі ўсёй сям’ёй у цэнтр горада. Жывём, дарэчы, недалёка – 20 хвілін трамваем. Усім спадабаўся горад, ёсць што паглядзець, пагатоў раней тут не былі ніколі.
Дзецям наагул усё тут падабаецца, для іх усё новае, яны задаволеныя.
Дахаты не просяцца, вучаць польскую мову праз інтэрнэт, а цяпер ёсць магчымасць і для жывой гутаркі. Адзінае, што перашкаджае, – каранавірус: трэба паўсюль на вуліцы хадзіць у масцы. І там няма такога, каб нехта зайшоў у транспарт альбо краму без маскі: за гэта немалы штраф.
– А Новы год як сустрэлі?
– Ялінку не паспеў купіць, а вось цацкі і петарды набыў. Сустракалі сваёй сям’ёй. У госці наагул ніхто ні да каго не хадзіў. Новы год найперш сустракалі беларускі, слухалі віншаванні Святланы Ціханоўскай.
– Ці не шкадуеце з жонкай, што з’ехалі?
– Ёсць шкадаванне, што з’ехалі не па ўласным жаданні, а вымушана. Калі б мы ад’язджалі па ўласным жаданні, то гэта было б па-іншаму, а так… Нам усё ж давялося гэта зрабіць. Жонка трохі больш хвалюецца, яна яшчэ не вельмі сябе адчувае ўпэўнена, але бачыць, што дзеці задаволеныя.
Я ўжо не трывожуся, бо праца ёсць, сям’ю ўтрымаю, і тут ціха, спакойна.
Я гляджу, як палякі запраўляюць машыны: заліваюць поўны бак ды ідуць аплачваць, а не так, як у нас: 10 літраў, бо потым грошай не застанецца. Так што, думаю, будзем жыць і мы.
Поделиться ссылкой:


title: Светлагорск: два арышты і тры штрафы за рэквіем каля "Маўклівага звона"

maintext:
Ажно тры прысуды вынес 12 студзеня суддзя Светлагорскага раёна Уладзімір Сцяпанаў удзельнікам ушанавання памяці загінуўшага Рамана Бандарэнкі каля мясцовага помніка “Маўклівы звон”.
На падставе адміністрацыйных пратаколаў, складзеных міліцыяй за ўдзел у недазволеным масавым мерапрыемствае, суддзя пакараў Анатоля Кнігу арыштам на 15 сутак, Валерыя Найдзёніка – на 9 сутак, а жонку апошняга, Наталлю Найдзёнік, аштрафаваў на 435 рублёў. Прысуды яны аспрэчваюць.
Днём раней усё той жа суддзя Сцяпанаў пастанавіў аштрафаваць гараджанку Алену Навумовіч на 580 рублёў. Судовы “канвеер” запрацаваў на поўную моц таму, што акурат 12 студзеня сыходзіў двухмесячны тэрмін, цягам якога грамадзяніна можна пакараць за адміністрацыйнае правапарушэнне.
Раней, у снежні мінулага года, суддзя Людміла Сядзько аштрафавала вядомага светлагорскага прадпрымальніка, дырэктара аналітычнага цэнтра Рэспубліканскай канфедэрацыі прадпрымальніцтва Анатоля Змітровіча на 1080 рублёў, прызнаўшы яго вінаватым ва ўдзеле ў несанкцыянаваным рэквіеме каля “Маўклівага звона”.
А здарылася вось што. 13 лістапада група светлагорцаў усклала кветкі да манумента “Маўклівы звон” – помніка ахвярам вайны, памінаючы адначасова і забітага ў Мінску Рамана Бандарэнку. Гараджане запалілі знічы, выказалі словы падзякі і шанавання героям, што аддалі сваё жыццё ў імя свабоды і справядлівасці. Гэта і прызнана судом як удзел у несанкцыянаваным масавым мерапрыемстве без дазволу райвыканкама.
Поделиться ссылкой:

fasttext_language: be


title: У Беларусі мясцовым уладам дазволілі ўводзіць збор для тых, хто едзе за мяжу на аўтамабіл

maintext:
Гаворка ідзе аб мясцовым зборы за перасячэнне дзяржаўнай мяжы на машыне праз пункты пропуску. Фактычна новы збор датычыцца ўсіх легкавых аўтамабіляў.
Памер збору будуць вызначаць абласныя Саветы дэпутатаў на тэрыторыі адпаведных рэгіёнаў, гэтая норма пачала дзейнічаць з 1 студзеня. Стаўка збору можа быць у межах 3 базавых велічынь (87 рублёў) і не будзе залежыць ад колькасці пасажыраў у аўтамабілі.
Плаціць збор мусіць кіроўца аўтамабіля да перасячэння мяжы або ў пункце пропуску. Норма распаўсюджваецца як на машыны фізічных асобаў, так і на аўтамабілі, якія належаць ІП і арганізацыям.
Поделиться ссылкой:


title: Даля Грыбаўскайтэ: Я захапляюся беларусамі

maintext:
Былы прэзідэнт Літвы Даля Грыбаўскайтэ прыняла ўдзел у дабрачыннай акцыі грамадскай арганізацыі Blue/Yellow і літоўскага тэлебачання LRT TV «Разам да перамогі», паведамляе Polskieradio.pl.
– Я захапляюся беларусамі, – сказала яна падчас акцыі. – Спачатку беларусы мяне вельмі моцна здзівілі, а цяпер я захапляюся іх барацьбой, тым, як яны разумеюць сваю будучыню, што яны самі павінны абараніць сваю свабоду і дэмакратыю. Калі ўсё гэта закончыцца? Вельмі цяжка сказаць. Часам гэтая барацьба працягваецца вельмі доўга.
Падчас анлайн-марафона гледачам прапанавалася зрабіць ахвяраванні на дапамогу ўкраінскім салдатам, валанцёрам, пацярпелым ад вайны, а таксама змагарам за свабоду ў Беларусі.
Поделиться ссылкой:


description: Міністэрства інфармацыі Беларусі выдаткавала 40 тысяч рублёў на даследаванне пра барацьбу з "дэструктыўным кантэнтам". Навуковая работа па тэме

title: Мінінфарм выдзеліў кучу грошай на даследаванне пра інфармацыйную вайну

maintext:
Міністэрства інфармацыі Беларусі выдаткавала 40 тысяч рублёў на даследаванне пра барацьбу з “дэструктыўным кантэнтам”. Навуковая работа па тэме “Распрацоўка навукова-практычных рэкамендацый і інструментаў эфектыўнага процідзеяння распаўсюджванню дэструктыўнага інфармацыйнага кантэнту ў сучасных умовах” была заказана ў жніўні 2020 года, піша “Еўрарадыё”.
Які менавіта кантэнт чыноўнікі ацэньвалі як “дэструктыўны”, у тэндарных дакументах не сказана. Але прадстаўнікі ўладаў неаднаразова выказваліся ў такім ключы пра кантэнт з тэлеграм-каналаў і незалежных СМІ. Аказваецца, процідзеянне яго распаўсюджванню – не толькі клапотная, але і прыбытковая справа. Для тых, хто праводзіў даследаванне.
Тэндар выйграў Белдзяржуніверсітэт. Як вынікае з тэхзадання, гэта была праца хутчэй не для журфака, а для факультэта філасофіі і сацыяльных навук. Сярод пастаўленых задач – параўнанне канцэпцый інфармацыйнага грамадства, апытанне экспертаў, аналіз выніковых выпускаў навін на тэлебачанні, правядзенне фокус-груп. Яшчэ пераможца тэндара павінен быў да канца снежня правесці “масавае апытанне насельніцтва” – не толькі па “праблемах функцыянавання інфармацыйнага поля”, але таксама па “электаральных устаноўках і каштоўнасных арыентацыях”.
Па завяршэнні абодвух этапаў даследавання навукоўцы павінны падрыхтаваць свае рэкамендацыі па больш якаснай рабоце “вядучых СМІ” – гэта значыць дзяржаўных медыя.
На жаль, пра вынікі даследавання нам – тым, за чые падаткі праводзілася закупка, – наўрад ці раскажуць. Асобным пунктам у падпісаным дагаворы ідзе канфідэнцыяльнасць.
Выдаткаваныя на даследаванне 40 тысяч рублёў – сума сярэдніх заробкаў сярэднестатыстычнага беларускага навукоўца за два гады. Калі ж лічыць па сферы адукацыі, то і зусім больш чым за тры.
Тады ж, у жніўні, Мінінфарм хацеў выдзеліць 30 тысяч рублёў і на выпрацоўку рэкамендацый для больш эфектыўнай работы рэгіянальных дзяржаўных СМІ. Але гэты тэндар прызнаны такім, які не адбыўся.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.


title: "Лепш - маленькімі крокамі, але да мэты". Новы ліст ад Віктара Бабарыкі

maintext:
Больш за месяц не было лістоў ад Віктара Бабарыкі. Вестачка прыйшла яго сябру па перапісцы.
— Меркаванне аб тым, што маленькае дзеянне лепшае за ўсякую бяздзейнасць, (цытата ад Вас), усяляе аптымізм.
Пра надвор’е мне таксама думаецца ў кірунку і чаканні лепшага. Хоць больш за ўсё не падабаецца слова «чаканне». Вобраз «пачакуна» адштурхвае. Лепш — маленькімі крокамі, але да мэты.
І, вядома ж, хаду часу нельга спыніць, але заўсёды трэба памятаць: час — толькі адзін са складнікаў нашага жыцця. Бо ёсць яшчэ месца (прастора) і сам «назіральнік». Так што ў нашых руках — мяняць і фармаваць навакольную прастору, рабіць саміх сябе лепшымі. Таму засынаць не трэба.
Поделиться ссылкой:


title: Каго Лукашэнка ўзнагароджвае ордэнамі і медалямі? Топ-7 недарэчных выпадкаў

maintext:
Belsat.eu згадвае выпадкі, калі ўручэнне Аляксандрам Лукашэнкам дзяржаўных узнагарод выглядала найбольш абсурдна і недарэчна.
«Адвага» прапагандыстаў
11 студзеня Лукашэнка ўзнагародзіў дзяржаўных прапагандыстаў з фармулёўкай «за прафесіяналізм і асабісты ўнёсак у развіццё дзяржаўнай інфармацыйнай палітыкі і нацыянальнай журналістыкі». У прыватнасці, медаль «За адвагу» атрымаў Рыгор Азаронак, медаль «За працоўныя заслугі» – Андрэй Мукавозчык і Валерый Шульга, медаль Францыска Скарыны – Дзмітрый Крат і Ігар Тур.
Той факт, што ўзнагародзілі прапагандыстаў, якія заклікалі да гвалтоўных дзеянняў у дачыненні да мірных пратэстуючых і апраўдвалі рэпрэсіі, шмат у каго ў Беларусі выклікаў абурэнне. Асабліва недарэчна выглядала ўзнагарода «За адвагу», бо, паводле свайго статуту, медаль уручаецца за мужнасць у баявой сітуацыі, падчас выканання службовых абавязкаў або за ратаванне людзей пры надзвычайных здарэннях. Дзе праявіў «мужнасць» Азаронак, у прэс-рэлізе не ўдакладнялася.
Узнагароды за рэпрэсіі
Адразу пасля крывавых падзей 9–12 жніўня, падчас якіх тысячы людзей прайшлі праз затрыманні і катаванні за ўдзел у акцыях пратэсту, Лукашэнка падпісаў указ аб узнагароджанні 300 сілавікоў медалём «За бездакорную службу» з фармулёўкай «за ўзорнае выкананне службовых абавязкаў».
У канцы года Лукашэнка таксама ўручыў дзяржаўныя ўзнагароды намеснікам міністра ўнутраных спраў Генадзю Казакевічу і Мікалаю Карпянкову, камандзіру Спецыяльнага атрадуа хуткага рэагавання МУС Аляксандру Быкаву, камандзіру мінскага АМАПа Дзмітрыю Балабу, а таксама камандзірам гродзенскага і брэсцкага АМАПа Віктару Краўцэвічу і Максіму Міховічу адпаведна. Праўда, што за ўзнагароду атрымалі высокапастаўленыя сілавікі, у паведамленні прэс-службы Лукашэнкі чамусьці не ўдакладнялася.
Падзяка для пасла
У чэрвені 2020 года Лукашэнка ўзнагародзіў пасла Славакіі ў Беларусі Ёзэфа Мігаша ордэнам Францыска Скарыны за тое, што дыпламат ва ўмовах пандэміі наведаў вайсковы парад 9 мая ў Мінску. Зрабіў ён гэта без кансультацый са славацкім МЗС, таму праз тры дні пасля парада Мігаш быў вымушаны падаць у адстаўку.
Лукашэнка выступіў у абарону Мігаша: назваў наведванне парада «годным учынкам», а адстаўку дыпламата – «міжнародным скандалам». Цікава, што ўзнагароджанне Мігаша ў прэс-рэлізе прэс-службы Лукашэнкі тлумачылася тым, што пасол зрабіў «значны асабісты ўнёсак ва ўмацаванне дружалюбных адносін і развіццё супрацоўніцтва паміж Беларуссю і Славакіяй».
Недарэчнасць сітуацыі заключаецца яшчэ ў тым, што ордэн Францыска Скарыны ўручаецца выключна за дасягненні ў сферы развіцця нацыянальнай культуры, дабрачыннасць і абарону правоў грамадзян. За развіццё сяброўскіх стасункаў паміж народамі ды дзяржавамі звычайна ўзнагароджваюць ордэнам Дружбы народаў.
Праўда, гэта не адзіны такі выпадак: раней ордэн Францыска Скарыны атрымлівалі расійскія палітыкі Юрый Лужкоў, Валянціна Мацвіенка і Генадзь Селязнёў.
Узнагароды для зорак расійскага шоу-бізнесу
Ордэн Францыска Скарыны, які ўручаецца «за значныя поспехі ў галіне нацыянальна-дзяржаўнага адраджэння», наогул ужо даўно страціў свой першапачатковы сэнс. Лукашэнка ўганароўваў гэтым ордэнам зорак расійскага шоу-бізнесу, якія падтрымлівалі добрыя стасункі з уладамі Беларусі. Напрыклад, ордэн Скарыны атрымалі спевакі Філіп Кіркораў, Мікалай Баскаў, музыканты Юрый Антонаў і Надзея Бабкіна, прадзюсар Віктар Дробыш.
Часцей за ўсё ўзнагароджванне суправаджалася тлумачэннем, што ордэн дзеячы атрымліваюць за ўмацаванне беларуска-расійскіх культурных сувязяў. У выпадку Дробыша Лукашэнка яшчэ прыгадаў беларускія карані прадзюсара і адзначыў, што той лепш ставіцца да Беларусі, чым Святлана Алексіевіч, якая тады толькі атрымала Нобелеўскую прэмію па літаратуры.
«Вы ніколі, нават быўшы далёка ад нашай радзімы, калі пра нас не вельмі добра гаварылі, вы ніколі не саромеліся называць сябе беларусам, у адрозненне ад асобных нашых «творцаў»… Ну, творчых асоб, нават лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі, якія яшчэ не паспелі атрымаць яе, выехалі за межы краіны і пастараліся цэбар бруду выліць на сваю краіну. Гэта няправільна», – сказаў ён тады.
Натуральна, што Святлана Алексіевіч ад Лукашэнкі ўзнагарод ніколі не атрымлівала.
Герой дэвальвацыі
У 2006 годзе званне Героя Беларусі атрымаў Пётр Пракаповіч, які ўзначальваў Нацбанк нашай краіны з 1998 да 2011 года.
Герой Беларусі – найвышэйшая дзяржаўная ўзнагарода, яе ўручаюць за выключныя заслугі перад дзяржавай і грамадствам. За ўвесь час званне Героя Беларусі атрымалі толькі 11 чалавек. Адным з іх аказаўся Пётр Пракаповіч, якога ўшанавалі ордэнам «за значны ўнёсак у забеспячэнне ўстойлівых тэмпаў эканамічнага росту ў Беларусі і павышэнне на гэтай аснове ўзроўню жыцця насельніцтва».
Праўда, праз пяць гадоў манетарная палітыка Нацбанка прывяла да маштабнага эканамічнага крызісу – беларускі рубель абясцэніўся ў тры разы. Напярэдадні крызісу Пракаповіч абяцаў беларусам: «Пакуль я застаюся старшынём Нацбанка, дэвальвацыі больш за 5% не будзе». Імя Пракаповіча тады стала сімвалам краху фінансавай палітыкі ўладаў Беларусі.
Ордэн для алігарха
У чэрвені 2013 года ордэнам Айчыны III ступені былі ўзнагароджаныя двое бізнесменаў, якіх лічылі набліжанымі да Лукашэнкі: Аляксандр Машэнскі і Юрый Чыж.
Асаблівасць сітуацыі палягала ў тым, што Чыж на той момант быў у санкцыйным спісе Еўрасаюза, бо яго называлі «кашальком» Лукашэнкі.
Праз тры гады Чыжа арыштаваў КДБ – алігарха абвінавацілі ва ўхіленні ад выплаты падаткаў у асабліва буйным памеры. З заяў старшыні КДБ вынікала, што ў той момант, калі Лукашэнка асабіста ўзнагароджваў Чыжа, бізнесмен ужо больш за год актыўна выводзіў грашовыя сродкі за мяжу, каб не плаціць падаткаў у Беларусі. Суму шкоды чэкісты тады ацэньвалі ў $ 12 млн.
За тое, што гуляюць у хакей з Лукашэнкам
У 2014 годзе Лукашэнка ўзнагародзіў членаў сваёй хакейнай каманды. Вадзім Бекбулатаў атрымаў ордэн Пашаны. Дзмітрый Баскаў, Алег Мікульчык і Сяргей Шыткоўскі – медаль «За працоўныя заслугі».
У мінулым усе чацвёра – прафесійныя хакеісты. Некаторыя нават бралі ўдзел у Алімпійскіх гульнях. Але ўзнагароджаныя яны былі менавіта як члены аматарскай каманды Лукашэнкі, пра што гаварылася ў прэс-рэлізе, іншыя іх спартыўныя дасягненні нават не згадваліся. Адначасова шэраг гульцоў каманды Лукашэнкі тады атрымаў званне заслужанага майстра спорту.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


title: Бітва за Беларусь на… балконах

maintext:
Мінулы год завяршыўся памятным судовым выракам – у Кастрычніцкім судзе Мінска была прызнана вінаватай 87-гадовая Лізавета Бурсава, якая асмелілася вывесіць бел-чырвона-белы сцяг на ўласным балконе. Суддзя Аляксандр Рудэнка прызнаў, што жанчына зладзіла недазволенае пікетаванне – “путем размещения на остекленении балкона бело-красно-белого флага”, за што і атрымала штраф 405 рублёў.
Чым кіраваўся суддзя, пазбаўляючы падсудную месячнай пенсіі? Законам? Але ў артыкуле 2 Закона “Аб масавых мерапрыемствах” нічога не гаворыцца пра сцягі на балконах! А пікетаванне там таксама трактуецца адназначна і вычарпальна: “Пикетирование – публичное выражение гражданином или группой граждан общественно-политических, групповых, личных и иных интересов либо протеста (без шествия). К пикетированию приравнивается совместное массовое присутствие граждан в заранее определенном общественном месте (в том числе под открытым небом) в установленное время для совершения заранее определенного деяния”.
Калі трымацца літары закона, то Лізавета Бурсава мусіла б спачатку ператварыць свой балкон у публічнае месца (склікаць, напрыклад, суседзяў), вывесіць транспарант з накрэсленай на ім уласнай грамадзянскай пазіцыяй, а ўжо затым атрымліваць штраф. Але нічога гэтага пенсіянерка не рабіла! І “размещение на остекленении” як правапарушэнне існуе толькі ў галаве суддзі Рудэнкі.
Яшчэ больш дзікая сітуацыя адбылася нядаўна ў Ганцавічах, дзе кватэру са сцягам на балконе міліцыя ўзламала (!) без ведама гаспадара, які быў у ад’ездзе. А паколькі сцяг на балконе не дае права ўзломваць дзверы, то была тэрмінова высунута версія, быццам у той кватэры (увага!) магло адбыцца забойства. Забойства! Яго ганцавіцкія пінкертоны прыдумалі толькі дзеля таго, каб дабрацца да сцяга. Для напалоханай народнымі пратэстамі мясцовай улады (у страху, як вядома, вочы вялікія) ён настолькі страшны, што яна гатова з гармат страляць па ненавісным палотнішчы.
І старшыня Ганцавіцкага раённага суда Уладзімір Космач не спыніў справу, не вярнуў яе “на дапрацоўку”, а на поўным сур’ёзе разгледзеў і даў штраф гаспадару кватэры. Праўда, пасля прысуду адразу ж сышоў у адстаўку. Хочацца верыць, што па настойлівай падказцы сумлення…
Як выглядае, і ў 2021 годзе нашы балконы застануцца полем своеасаблівай бітвы за новую Беларусь. Без воклічаў “ура” і лабавых атак. Без страляніны і выбухаў. Але бітвы. Упартай і доўгатрывалай, з настроем на перамогу.
Магчыма, праз пэўны час паслухмяныя выканаўчай уладзе заканадаўцы прымуць новы закон, па якім беларусы будуць пазбаўлены права спаць на чырвоных падушках і белых прасцінах. Або – насіць народныя строі (з даўніх давён бел-чырвона-белыя). Або – дарыць жанчынам на 8 Сакавіка букеты “апазіцыйных” колераў… Шмат падобных забарон можна прапісаць у тым законе – дурноцце не мае мяжы.
Дурноцце, якое ўжо мае месца ў нашым паўсядзённым прыватным жыцці. Калі пад вокнамі шматпавярховікаў, задраўшы галовы і вылупіўшы ад напругі вочы, топчуцца ўчастковыя міліцыянеры і супрацоўнікі камунальных службаў, высочваючы розныя “размещения на остекленении”, каб у смеху вартых пратаколах фіксаваць недарэчныя (нават пасля навагодняга пахмелля) “правапарушэнні”.
Гляджу я на тых таптуноў з акна і пачынаю здагадвацца, пра якія навагоднія падарункі яны думалі. Пра цэйсаўскія біноклі з добрай оптыкай. Спалі і марылі, каб ім Дзед Мароз пад елачку паклаў. Не дубінкі з кайданкамі, не мётлы двары падмятаць, а – біноклі. Бо па распараджэнні ўлады гэтыя “служывыя” людзі павінны днём і ноччу сачыць, каб у нашых з вамі вокнах крый Божа не з’явілася штосьці, што можна патрактаваць як апазіцыйную сімволіку.
А патрактаваць у такім рэчышчы можна што заўгодна. Скажам, сушацца на балконе, перапрашаю, трусы, але вісяць яны ў падазроным парадку – злева і справа белыя, а пасярэдзіне чырвоныя. Значыць, гэта ўжо не трусы, а сцяг! Свістаць усіх наверх! Або, напрыклад, наклеілі дзеці на шыбы сняжынкі-выцінанкі – у тым самым колеравым спалучэнні. Ды яшчэ надпіс бел-чырвона-белымі літарамі дадалі: “З Новым годам і Калядамі!” А гэта ўжо цягне на поўнамаштабную ідэалагічную дыверсію. Сняжынкі тыя належыць неадкладна садраць, сашкрэбці і ўнесці ў пратакол! Прыкладна ў такой вартай дзіцячай чытанкі форме: “Сняжынка + сняжынка = пікет”…
Вось у такіх клопатах і праходзяць працоўныя навагоднія будні беларускіх міліцыянераў і камунальнікаў. А балконаў тых падазроных – безліч, а знаходзяцца яны часам на дзясятым-шаснаццатым паверсе. Не толькі шыю скруціш, назіраючы, але і вочы пасадзіш, прыглядаючыся, як там трусы са шкарпэткамі вісяць…
Вы думаеце, я перабольшваю? Зусім не. Вунь сталічны Заводскі РАУС нават адмысловую інструкцыю выпусціў, паводле якой размешчаныя ў вокнах “вещи по схеме б-ч-б” падлягаюць “незамедлительному снятию”.
І тут мне прыгадваецца падгледжаная з жыцця карцінка. Днямі ў кнігарні адна пакупніца голасна абурылася выстаўленымі на продаж партрэтамі прэзідэнта, маўляў, здымайце са стэлажа, ён жа не кніга. Рэакцыя прадавачкі была імгненнай: “Яго не адсюль трэба здымаць”. І якім жа не лішнім пры тым адказе выглядала б слова з працытаванай міліцэйскай інструкцыі: незамедлительно…
Публікацыя – з № 1 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: Да гэтай высновы прыйшоў муж журналісткі Ігар Ільяш, які атрымаў сёння ад Кацярыны ліст з жодзінскай турмы, паведамляе "Белсат". Адвакат па справе

title: Следства па справе Кацярыны Андрэевай, імаверна, завершана

maintext:
Да гэтай высновы прыйшоў муж журналісткі Ігар Ільяш, які атрымаў сёння ад Кацярыны ліст з жодзінскай турмы, паведамляе “Белсат”.
Адвакат па справе Кацярыны Андрэевай знаходзіцца пад падпіскай аб неразгалошванні і не мае права паведаміць нават сваякам, на якой стадыі знаходзіцца справа журналісткі. Аднак сёння Ігар Ільяш атрымаў ліст ад Кацярыны ад 1 студзеня 2021 года. У ім журналістка піша, што ў хуткім часе чакае этапавання ў Мінск.
«З кантэксту зразумела, што гаворка ідзе пра этапаванне на суд. Гэта цалкам лагічна: Кацярыну пераводзілі ў Жодзіна на час следства. Паколькі яна мае падставы разлічваць на этапаванне ў Мінск, значыць, следства было завершана, і трэба чакаць, што неўзабаве будзе суд», – кажа Ігар Ільяш.
Калі могуць адбыцца этапаванне і суд, невядома. Аднак Кацярына піша ў лісце наконт будучага судовага працэсу: «Прагнозаў не раблю нават. Гатовая да ўсяго. Здзівіць даволі складана мяне цяпер».
Журналісткі «Белсата» Кацярына Андрэева і Дар’я Чульцова застаюцца за кратамі з 15 лістапада – яны былі затрыманыя за стрым, дзе паказалі жорсткі разгон акцыі памяці Рамана Бандарэнкі і разбурэнне сілавікамі народнага мемарыяла. Кацярыне і Дар’і выстаўлена абвінавачванне паводле ч. 1 арт. 342 (арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, што груба парушаюць грамадскі парадак). Праваабаронцы прызналі іх палітвязнямі.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


title: Даследнікі даўніны беларускай

maintext:
Яшчэ ў далёкія антычныя часы гісторыю называлі настаўніцаю жыцця. Ва ўсе часы яе лічылі надзвычай важнаю навукай. Яна дапамагае людзям зразумець, адкуль іх род, якімі шляхамі ішлі продкі з мінулага ў сучаснасць.
Гісторыкі даследуюць даўнейшыя падзеі, каб высветліць іхнія сапраўдныя прычыны і вынікі, назваць імёны герояў і ворагаў, знайсці ў даўніне ўрокі для новых пакаленняў. Кажуць, той, хто не ведае мінулага, не будзе мець будучыні. Гэта датычыць і кожнага чалавека, і цэлага народа. Гістарычная памяць – магутная стваральная сіла, што яднае народ і дапамагае яму з годнасцю прайсці праз самыя цяжкія выпрабаванні. У ХІХ стагоддзі, калі насуперак чужой уладзе нашыя прадзеды ператвараліся ў шматмільённы беларускі народ, гістарычная навука была асабліва неабходнаю.
Прафесура Віленскага ўніверсітэта
Мінулае Літвы-Беларусі грунтоўна вывучалі ў галоўнай вышэйшай навучальнай установе краю – Віленскім універсітэце.
Прафесар Міхал Баброўскі знайшоў каштоўны Супраслеўскі летапіс і стаў першым айчынным скарыназнаўцам. Ігнату Даніловічу належаць вялікія заслугі ў вывучэнні Статутаў Вялікага Княства Літоўскага. Ён сабраў і надрукаваў дзве з паловаю тысячы старадаўніх дакументаў. Гэтыя вучоныя выступалі за аднаўленне нашай дзяржаўнасці, вяртанне ў шырокі ўжытак беларускай мовы і сталі пачынальнікамі нацыянальнага адраджэння.
Вядомае і імя прафесара Яўхіма Лялевеля – натхняльніка патрыятычнай моладзі з кола філаматаў і філарэтаў, аўтара закліка «За нашу і вашу свабоду. Лялевель разглядаў мінулае не як гісторыю князёў і каралёў, а як гісторыю дзяржаваў і народаў. Ён лічыў, што гістарычная навука павінна ствараць «летапіс народнага жыцця». Напісаная ім «Гісторыя Літвы і Русі да Люблінскай вуніі з Польшчай» выводзіла пачатак айчыннай дзяржаўнасці з Полацкага княства. Прафесар ведаў спадчыну Францішка Скарыны. Высока ацэньваючы дзяржаўную беларускую мову Вялікага Княства, Яўхім Лялевель, як і Адам Міцкевіч, падкрэсліваў яе старажытнасць і багацце.
У час паўстання 1831 года Лялевель уваходзіў у яго Часовы ўрад. Пад уплывам гэтага гісторыка і палітыка пазней склаліся погляды Кастуся Каліноўскага ды яго аднадумцаў. Сёння ў Вільні і Горадні можна прайсці па вуліцах імя Лялевеля. У адной з залаў бібліятэкі Віленскага ўніверсітэта створаная цікавая экспазіцыя пра Лялевеля, а ва ўніверсітэцкім двары лёгка знайсці памятную дошку выдатнаму суайчынніку.
Плённа збіраў археалагічныя і пісьмовыя сведчанні гісторыі Літвы-Беларусі прафесар Ігнат Анацэвіч. Яго ведалі і паважалі супрацоўнікі архіваў і бібліятэк Варшавы і Кёнігсберга, Дэрпта і Рыгі, Пецярбурга і Масквы.
Віленскія студэнты з нецярпеннем чакалі гістарычна-археалагчных экспедыцый па родным краі, куды іх клікаў прафесар Іван Лабойка. Пад яго кіраўніцтвам моладзь зрабіла апісанні васьмідзесяці гарадоў і мястэчак.
Прафесар Язэп Ярашэвіч вызначаўся бліскучым веданнем летапісаў і хронік. Ён мог бы вольна паразмаўляць на старабеларускай мове з вялікім князем Гедзімінам пра перавод сталіцы дзяржавы з Наваградка ў Вільню або з гетманам Канстанцінам Астрожскім пра разгром маскавітаў у бітве пад Воршай. Ярашэвіч напісаў гістарычныя нарысы пра беларускія Бельск, Драгічын, Супрасль. Калегі-выкладчыкі і студэнты зачытваліся ягонай трохтомнай кнігай «Вобраз Літвы ад найстаражытнейшых часоў да канца XVIII ст.». Пасля змагарскіх падзей 1831 года Ярашэвіч апынуўся ў ліку гісторыкаў-патрыётаў, абвінавачаных уладамі ў «няправільным накірунку мыслення» і надоўга пазбаўленых працы.
У1832-м на дзверы ўніверсітэцкіх карпусоў павесілі цяжкія замкі. Каланізатары не толькі помсцілі за ўдзел педагогаў і студэнтаў у змаганні за незалежнасць. Страх выклікала сама дзейнасць віленскіх гісторыкаў і філолагаў, паогул гуманітарыяў. Яны адкрыта і абгрунтавана заяўлялі пра самастойнасць беларускага народа, яго гісторыі, культуры і мовы.
У Полацку, Гомелі, Слуцку
Гісторыяй свайго краю глыбока цікавіліся выкладчыкі Полакага езуіцкага калегіюма, пераўтворанага ў 1812-м у Акадэмію з правамі ўніверсітэта. Гэта пацвярджае акадэмічны часопіс «Полацкі месячнік», што меў адмысловы гістарычны раздзел. Там публікаваліся ўрыўкі з даўніх рукапісаў, краязнаўчыя і навуковыя нарысы. Аўтары часопіса прыйшлі да высновы, што ў часы Рагвалода і Рагнеды продкі беларусаў – крывічы – ужо мелі дзяржаву, якая дасягнула найвышэйшай магутнасці за князем Усяславам Чарадзеем. Гісторыя дзяржаўнасці працягвалася ў Вялікім Княстве Літоўскім, дзе галоўнае месца належала беларускім землям, а дзяржаўнай моваю была старабеларуская.
Аднак каланіяльныя ўлады зачынілі Полацкую акадэмію яшчэ раней за Віленскі ўніверсітэт…
Знаныя калекцыі рукапісаў, старадрукаў, археалагічных і этнаграфічных матэрыялаў былі сабраныя ў Гомелі. Іх даследнік Іван Грыгаровіч пачаў выдаваць «Беларускі архіў старажытных грамат». Туды ўвайшлі дакументы ХІІІ–ХVІІІ стагоддзяў: прывілеі вялікіх князёў, граматы гарадоў з магдэбургскім правам на самакіраванне, пастановы Берасцейскага царкоўнага сабора 1596 года, на якім была створаная Вуніяцкая царква. З’яўленне такога архіўнага зборніка доказна абвяргала цверджанні пра адвечную прыналежнасць Літвы-Беларусі да «русского мира». Царская цэнзура спыніла публікацыю «Беларускага архіва». Толькі пры канцы ХХ стагоддзя знайшлася і была надрукаваная праца Грыгаровіча «Беларуская іерархія». Яна ўзбагаціла сучасных гісторыкаў шматлікімі звесткамі з мінулага праваслаўнай царквы.
Вялікая ўвага надавалася айчыннай гісторыі ў Слуцкай гімназіі. Яе выпускнік Станіслаў Богуш-Сестранцэвіч стаў каталіцкім арцыбіскупам і мітрапалітам, але, нягледзячы на шматлікія царкоўныя клопаты, усё жыццё цікавіўся беларускай даўніной. Ён спачуваў паўстанню Тадэвуша Касцюшкі, разглядаў у сваіх працах паходжанне беларусаў, напісаў кнігу «Гісторыя сарматаў і славян».
Магілёвец Міхал Без-Карніловіч быў генералам і кіраваў некалькімі тапаграфічнымі экспедыцыямі па беларускіх губернях. У выніку нарадзілася кніга «Гістарычныя звесткі пра знакамітыя мясціны ў Беларусі». Яна зрабіла аўтара вядомым гісторыкам, краязнаўцам і этнографам. Без-Карніловіч з гонарам пісаў пра створанае крывічамі магутнае Полацкае княства і яго паспяховае змаганне з наступам крыжакоў. Ён вызначыў месца – берагі Валовай азярыны, – дзе ў дахрысціянскім Полацку знаходзілася галоўнае паганскае капішча. І сёння з вялікай цікавасцю чытаюцца сабраныя гэтым гісторыкам звесткі пра беларускія гарады і мястэчкі Магілёў, Віцебск, Воршу, Мсціслаў, Друцк, Копысь, Лукомль,Чарэю, Себеж, Невель, Люцын.
Без-Карніловіч даў дасціпныя апісанні характару нацыянальных мяншыняў краю, аднак найперш – саміх беларусаў. У сярэдзіне ХІХ стагоддзя ён пісаў: «Ад беларуса ўсяго можна дабіцца справядлівасцю, памяркоўнасцю і ласкай. Ён верны і ўдзячны за дабро, ды пры гэтым не стрывае ўчыненай яму несправядлівасці. Нашчадкі крывічоў шчырыя і дасюль захавалі мову, народнае адзенне і звычаі даўніх пакаленняў».
Павел Шпілеўскі
Беларускімі паданнямі пра пярэваратняў-ваўкалакаў, пра зачараваныя скарбы і змаганне асілкаў з лютымі цмокамі з дзяцінства цікавіўся будучы этнограф, фалькларыст і пісьменнік Павел Шпілеўскі. Ён нарадзіўся на Бабруйшчыне, але вучыўся і значную частку жыцця правёў у Пецярбурзе. Там пад адметным псеўданімам – Драўлянскі – і сапраўдным прозвішчам выходзілі ў свет яго шматлікія этнаграфічныя і гістарычныя публікацыі: «Беларускія народныя паданні», «Даследаванне пра ваўкалакаў», «Беларускія прымаўкі», «Вясельныя абрады», «Беларусь у фантастычных яе казках», «Пасольства Льва Сапегі ў Масковію».
Беларусаў гэты вучоны лічыў «найстаражытнейшым народам у славянскім свеце».
Шматлікія чытачы і сёння маюць літаратурна-краязнаўчыя нарысы Шпілеўскага, аб’яднаныя ў кнігу «Падарожжа па Палессі і Беларускім краі».
Вандроўнік Даленга
У першай чвэрці ХІХ стагоддзя у многіх беларускіх гарадах і паселішчах адбываліся раскопкі, якімі кіраваў высокі, вастроносы, нязменна засяроджаны чалавек адразу з некалькімі нататнікамі ў кішэнях. Ён заўсёды гатовы быў прачытаць гістарычную лекцыю цікаўным мясцовым жыхарам. Гэтага археолага звалі Зарыян Даленга-Хадакоўскі.
Амаль ніхто не ведаў, што яго сапраўднае імя – Адам Чарноцкі. Шляхціча Чарноцкага за сімпатыі да Напалеона здалі ў салдаты. З войска ён ўцёк да французаў разам з планам Бабруйскай фартэцы. Потым, развітаўшыся з няспраўджанымі надзеямі на аднаўленне Вялікага Княства, Адам і змушаны быў памяняць імя і прозвішча.
Даленга-Хадакоўскі шмат вандраваў: збіраў старадаўнія рэчы, запісваў народныя звычаі, песні і казкі, загадкі і замовы. У 1818 годзе ён упершыню атрымаў ад Віленскага ўніверсітэта дазвол на раскопкі ў Літве-Беларусі і правёў паспяховыя археалагічныя росшукі ў Полацку, Тураве, Віцебску, наваколлі Берасця, Магілёва, Гомеля, Бабруйска. Зарыян удакладніў межы рассялення крывічоў і месца векапомнай бітвы на Нямізе. Яго цікавілі даўнейшыя гандлёвыя шляхі па Дзвіне, Дняпры, Нёмане, Бярэзіне. Дваццаць істотных памылак ён выявіў у «Гісторыі дзяржавы Расейскай» Мікалая Карамзіна.
Зарыян Даленга-Хадакоўскі пакінуў наступнікам гістарычна-геаграфічны і астранамічна-батанічна-заалагічны слоўнікі, зборнікі беларускіх песняў і міфаў, запісы прыказак і прымавак. Мы называем яго адным з першых айчынных гісторыкаў, археолагаў і этнографаў. Ягоныя даследаванні сталіся ўзорам для цэлага шэрагу славутых вучоных: чэха Паўла Шафарыка, паляка Лукаша Галамбёўскага, расейца Ізмаіла Сразнеўскага. Сваім настаўнікам лічылі Зарыяна Даленгу і прадаўжальнікі ягонае справы ў Беларусі браты Канстанцін і Яўстах Тышкевічы.
Графы Тышкевічы
Беларускія арыстакраты Тышкевічы здаўна валодалі мястэчкам Лагойск. Граф Пій Тышкевіч, які пражыў 102 гады, збудаваў там на пачатку ХІХ стагоддзя прыгожы двухпавярховы палац. У Лагойску ён адчыніў палатняна-папяровую мануфактуру. Часта запрашаў да сябе гасцей на балі ды канцэрты, бо цудоўна граў на скрыпцы.
Пія любілі за гасціннасць, хоць сёй-той лічыў графа дзіваком, таму што мацней за гаспадарчыя клопаты яго вабілі справы даўно мінулых дзён. Гаспадар лагойскага палаца пісаў хроніку свайго роду і старанна парадкаваў яго архіў. У палацавых пакоях на сценах былі развешаныя панцыры і кальчугі, мячы, дзіды і арбалеты. Граф ганарыўся нумізматычнай калекцыяй з 1150 манет і медалёў, рэдкімі знаходкамі з антычных гарадоў Пампеяў і Геркуланума, што загінулі ад вывяржэння вулкана Везувія. Пій мог на цэлы дзень зачыніцца ў палацавай бібліятэцы з даўнім рукапісам. На пытанні родзічаў, што ён шукае ў старасвеччыне, дасціпна адказваў: «Заўтрашні дзень».
Цікавасць да гісторыі ад бацькі перайшла сынам. Старэйшы, Канстанцін, вучыўся ў Полацкі езуіцкім калегіюме і Віленскім універсітэце. Малодшы, Яўстах, скончыў Менскую гімназію. Яе выхаванцам маглі б пазайздросціць па ўзроўні адукацыі і некаторыя выпускнікі ўніверсітэтаў.
Братоў Тышкевічаў найбольш вабіла археалогія. Канстанцін даследаваў болей за 200 курганоў, гарадзішчаў і замчышчаў у Менскай і Віленскай губернях. Ён правёў экспедыцыю па рацэ Вілія (Вялля) і выдаў краязнаўчую кнігу «Вілія і яе берагі». Яўстах раскопваў археалагічныя помнікі ў Менску, Крэве, Гальшанах, Міры, Слуцку, Лідзе, Заслаўі. Для тых росшукаў, апрача немалых грошай, патрэбна была і асабістая мужнасць: мясцовыя жыхары лічылі загадкавыя капцы-курганы недатыкальнымі і часта ставіліся да археолагаў з непрыхаванай варожасцю.
Каб пазнаёміцца з досведам замежных калегаў, Яўстах выпраўляўся ў Швецыю, Данію і Фінляндыю. Там у архіўных сховішчах ён адшукаў шмат памятак беларускай гісторыі.
У 1842-м браты-археолагі на аснове папоўненых імі бацькавых калекцый стварылі ў Лагойскім палацы першы ў краі музей старажытнасцяў. Гасцей сустракалі там партрэты дванаццаці пакаленняў роду Тышкевічаў. Ганаровае месца займаў жывапісны партрэт графа Пія, замоўлены ў мастака Яна Дамеля.
Побач з граматамі і картамі эпохі Вялікага Княства Літоўскага ў лагойскім музеі былі выстаўлены багатыя археалагічныя зборы, зброя – ад старадаўніх гарматаў і ручніцаў да цэлага арсенала часоў вайны 1812 года, беларускія ручнікі і абрусы… Да ўнікальных экспанатаў, ад якіх не адмовіўся б любы музей Еўропы, належалі два мячы з мініяцюрнымі партрэтамі вялікага князя і караля Сцяпана Батуры, шпага цара Пятра І, творы італьянскіх мастакоў фларэнтыйскай школы.
Віленскі музей старажытнасцяў
Браты Тышкевічы мелі далёкасяжныя планы. Яны перавезлі частку лагойскіх экспанатаў у Вільню і дамагліся ад уладаў дазволу заснаваць Віленскі музей старажытнасцяў. Той красавіцкі дзень 1856 года, калі ў самай вялікай зале былога ўніверсітэта адчыніў дзверы новы музей, Яўстах і Канстанцін называлі адным з найшчаслівейшых дзён жыцця.
Заснавальнікі музея паставілі мэту стварыць у ім атмасферу ўрачыстасці і велічы айчыннай даўніны. На ўваходзе віселі харугвы з гербамі Вільні, Горадні, Менска, Віцебска, Полацка, Магілёва. Наведнікаў віталі мармуровыя бюсты знаных продкаў – вялікіх князёў, ваяводаў, палітыкаў. Ва ўрачыстай прамове Яўстах Тышкевіч (ён быў галоўным аўтарам экспазіцыі) казаў, што музей павінен «як у люстэрку, даць адбітак жыцця народа на кожным этапе яго шляху». Гісторык з удзячнасцю ўзгадаў тых, хто ахвяраваў музею свае прыватныя скарбы, сярод якіх быў асобнік Статута Вялікага Княства Літоўскага 1588 года. Усім тромстам запрошаным на ўрачыстасць гасцям уручылі напісаны з гэтай нагоды верш Уладзіслава Сыракомлі.
Музей у Вільні меў дванаццаць тысяч эспанатаў і адпавядаў дасягненням музейнай справы Еўропы. Улады дазволілі, каб экспазіцыя была адчыненая для ўсіх ахвотных усяго два разы на тыдзень па чатыры гадзіны. Але музей хутка набываў папулярнасць, і за першыя два месяцы ў ім пабывалі чатыры тысячы віленцаў і прыезджых. Наведнікі падоўгу затрымліваліся перад партрэтамі знакамітых асобаў з арыстакратычных родаў Радзівілаў, Хадкевічаў, Сапегаў, Храптовічаў, Тышкевічаў. Навукоўцаў і ўсіх аматараў гісторыі вабілі калекцыі геаграфічных карт і атласаў, рукапісаў і старадрукаў, аўтографаў гістарычных дзеячаў. Захапленне выкліка́лі слуцкія паясы, манетныя скарбы і зброя розных стагоддзяў. У археалагічным аддзеле ўвагу спынялі каменныя паганскія стоды (ідалы) са Случчыны, гарматныя ядры з Менскага замка, пячатка з Крэва, кальчуга са славянскімі пісьмёнамі з Воршы.
Сваімі поглядамі супрацоўнікі музея і археалагічнай камісіі былі блізкія да змагароў 1863 года, ды і сама экспазіцыя нараджала патрыятычныя настроі. Расправіўшыся з паўстанцамі, генерал-губернатар Мураўёў-Вешальнік загадаў Віленскую археалагічную камісію зачыніць, а музей – прыстасаваць для паказу «живых свидетельств исконной русской жизни здешнего края». Найбольш каштоўныя экспанаты адправілі ў Маскву. Цяпер у Гістарычным музеі Расіі выстаўленая, да прыкладу, старажытная аршанская кальчуга, якой ганарыліся браты Тышкевічы.
Каланізатары знішчылі дзівосны свет беларускай даўніны, куды траплялі наведнікі віленскага музея. Улады добра разумелі магутную сілу гістарычнай памяці.
Тодар Нарбут
На землях былога Вялікага Княства аўтарытэтным было імя яшчэ аднаго гісторыка і археолага – выпускніка Віленскага ўніверсітэта Тодара Нарбута. У 1812 годзе ён разам з усёй ліцвінскай шляхтай чакаў прыходу Напалеона як збаўлення ад чужынскай улады. Нарбут меў вайсковы і інжынерны досвед і валодаў дзевяццю еўрапейскімі мовамі. Імператар Францыі высока ацаніў веды патрыёта-ліцвіна. Той выконваў адказныя заданні ў сувязях Часовага ўрада адроджанага Вялікага Княства з французскімі ўладамі. Пасля адступлення напалеонаўскіх войскаў Тодар хаваўся ад пераследу, але ўсё жыццё зберагаў у скураным куфэрку свой французскі мундзір, называючы яго «старым прыяцелем».
Тодар Нарбут праводзіў раскопкі курганнных пахаванняў, вывучаў Лідскі і Наваградскі замкі, міфалогію і фальклор. Ён надрукаваў помнік айчыннага летапісання – «Хроніку Быхаўца» – і стаў аўтарам дзевяцітомнай «Гісторыі», давёўшы разгляд падзей да Люблінскай вуніі.
Калі Беларусь-Літва зноў узнялася за волю ў 1831-м, адстаўны капітан-інжынер Нарбут намаляваў для паўстанцаў некалькі планаў Вільні і наладзіў ліццё гарматаў. Сыны гісторыка – Людвік і Баляслаў – сталі камандзірамі паўстанцкіх аддзелаў у 1863 годзе.
Нястомны Адам Кіркор
Жыхары краю ў другой палове ХІХ стагоддзя зачытваліся публікацыямі гісторыка, археолага і этнографа Адама Ганорыя Кіркора. Сябры называлі яго «працавітым мурашом», які дзень пры дні аднаўляе айчынную даўніну. Кіркору дапамагала тое, што ён меў літаратурныя здольнасці, быў выдаўцом і ўладальнікам друкарні. У «Віленскіх зборніках», «Памятных кніжках Віленскай губерні», у газеце «Віленскі веснік», якую сам рэдагаваў, Кіркор таленавіта паказваў скарбы беларускай культуры, асаблівасці нашай мовы і нацыянальнага характару.
Нястомны Кіркор вывучыў блізу 1000 курганоў па ўсёй Беларусі. Свае археалагічныя і этнаграфічныя калекцыі ён ахвяраваў Віленскаму музею старажытнасцяў.
Галоўны вынік вандровак і росшукаў Адама Кіркора – ягоныя працы «Літоўскае Палессе» і «Беларускае Палессе». У 1882 годзе яны выйшлі асобным важкім томам у папулярнай серыі «Маляўнічая Расея». Літоўскім Палессем гісторык называў Віленскую, Гарадзенскую і Ковенскую губерні, а Беларускім – Віцебскую, Магілёўскую, Менскую і Смаленскую. Чытачы атрымалі два дзясяткі добра ілюстраваных нарысаў, прысвечаных гісторыі, народным звычаям і традыцыям, побыту і гаспадарчаму жыццю, а таксама прыродзе колішніх земляў Вялікага Княства Літоўскага.
У той час беларуская мова ў кнігадруку была пад забаронай, таму Кіркор пісаў свае працы па-польску або па-расейску, аднак усе яны былі прасякнутыя гонарам за слаўнае мінулае свайго народа і вераю ў яго духоўныя сілы.
Гісторык Прыдзвіння
Увесь Віцебск ведаў высокую постаць і адметныя вусы Аляксея Сапунова. Абараніўшы дыплом гістарычна-філалагічнага факультэта Пецярбургскага ўніверсітэта, ён выкладаў лацінскую і грэцкую мовы ў Віцебскай гімназіі. Але павагу яму прынесла найперш не педагагічнае майстрства, а бліскучая дасведчанасць у гісторыі Прыдзвіння. Сапуноў узнёсла пісаў, што менавіта ў хвалях Дзвіны нараджалася беларуская гісторыя.
З-пад пяра гісторыка і краязнаўца выйшлі працы «Полацкі Сафійскі сабор», «Дзвінскія, або Барысавы камяні», «Помнікі часоў старажытных і найноўшых у Віцебскай губерні», «Універсітэт у Полацку» (пра гісторыю Полацкай акадэміі). Кнігу Аляксея Сапунова «Рака Заходняя Дзвіна» можна назваць тагачасным бестсэлерам, які і сёння чытаецца з захапленнем.
Гэтая кніга падае́ безліч гістарычных, геаграфічных, прыродных цікавостак. Да прыкладу, аўтар падрабязна апісвае рыбу, што вялася ў Дзвіне і яе прытоках, спосабы рыбнай лоўлі і звязаныя з гэтым заняткам легенды, паданні і прыкметы. Дзвінскія самы́ ў тыя часы сваімі памерамі і паводзінамі нечым нагадвалі акулаў і маглі пацягнуць неабачлівага купальніка на дно. Шчупакі дасягалі пудовай вагі, а лавілі іх, апрача вядомых сёння снасцяў, шастамі з пятлёй. У наваколлі Полацка ў Дзвіне сустракаліся ласосі. Даўней у нізавінах ракі іх было столькі, што, наймаючыся на службу, работнікі ў дамове з гаспадаром прасілі, каб болей двух разоў на тыдзень іх ласосямі не кармілі. Асобны раздзел кнігі прысвячаўся тэме «Дзвіна ў паэзіі».
Самай буйной і значнай працаю Сапунова сталі тры тамы сабраных ім дакументаў пад назваю «Віцебская даўніна». Там змешчаныя Віцебскі летапіс, урыўкі з айчынных хронік, граматы полацкіх і віцебскіх князёў, прывілеі на магдэбургскае права, матэрыялы 1812 года. Шмат старонак «Віцебскай даўніны» апавядаюць пра войны Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай з Масковіяй. Яны вельмі абгрунтавана паказваюць захопніцкую палітыку цароў Івана Жахлівага і Аляксея Міхайлавіча. «Віцебскую даўніну» аздаблялі партрэты гістарычных асобаў, малюнкі архітэктурных помнікаў, карты.
Аляксей Сапуноў актыўна спрычыніўся да стварэння Віцебскага археалагічнага музея і Віцебскай архіўнай камісіі. Ён ствараў у родным горадзе аддзяленне Маскоўскага археалагічнага інстытута і потым чытаў там лекцыі. Студэнты любілі жывыя расповеды выкладчыка пра яго гімназічнае і студэнцкае юнацтва. Напрыклад, пра тое, што ў гімназіі Сапуноў любіў запускаць паветраных змеяў. Майстравалі іх са старых папераў з пячаткамі, сцягнутых гімназістамі з царкоўнага архіва, дзверы якога не зачыняліся на замок. Гісторык скрушліва казаў, што такім чынам на вецер бяздумна пусцілі безліч гістарычных дакументаў. Ён вучыў студэнтаў берагчы кожнае сведчанне даўніны.
Насуперак замовам каланізатараў
Імперская навука імкнулася ўсяляк давесці, што Беларусь – спрадвечная частка царскай імперыі, а беларусы – заходняя галіна «русского племени». Гэтай мэце павінен быў служыць створаны ў Вільні неўзабаве пасля паўстання 1863 года Паўночна-Заходні аддзел Расейскага геаграфічнага таварыства. Ягонымі супрацоўнікамі былі этнографы-беларусы Павел Шэйн, Юллян Крачкоўскі, Еўдакім Раманаў. Але яны кіраваліся не замовамі чынавенства, а сумленна даследвалі мову, фальклор, звычаі і абрады народа.
Шэйн сабраў у зборніку «Беларускія народныя песні» звыш тысячы разнастайных твораў. Крачкоўскі ўпершыню глыбока заняўся сямейнымі, каляндарнымі і сельскагаспадарчымі абрадамі беларусаў. Ён адкрываў свету беларускія традыцыі выхавання дзяцей і фальклорныя скарбы нашага вяселля, здабыткі народнай кулінарыі і медыцыны. Еўдакім Раманаў выдаў дзевяць кніг свайго «Беларускага зборніка», сапраўднай энцыклапедыі побыту і культуры.
Мітрафан Доўнар-Запольскі
Мітрафан нарадзіўся ў шляхецкай сям’і. Ён з дзіцячых гадоў вылучаўся захапленнем гісторыяй і наогул шырокім светапоглядам. З восьмага класа кіеўскай гімназіі Доўнар-Запольскага адлічылі за чытанне кніг «злачыннага зместу». Такімі страшнымі для ўладаў кнігамі былі прызнаныя, напрыклад, паэмы Тараса Шаўчэнкі. Будучы на падазрэнні ў паліцыі, юнак, тым не менш, здолеў здаць гімназічныя экзамены экстэрнам і паступіць на гістарычна-філалагічны факультэт Кіеўскага ўніверсітэта.
У 1888-м, усяго ў дваццаць адзін год, Мітрафан надрукаваў нарыс «Беларускае мінулае». Там ён стварыў канцэпцыю гістарычнага развіцця беларускага народа. Малады гісторык заявіў пра неабходнасць нацыянальнага адраджэння беларусаў, якія павінны заняць раўнапраўнае месца ў сям’і народаў Еўропы.
Неўзабаве з’явілася першая буйная праца Доўнар-Запольскага – «Нарыс гісторыі Крывіцкіх і Дрыгавіцкіх земляў да канца ХІІ стагоддзя». Ён апублікаваў дзясяткі артыкулаў, дзе разглядаў самыя розныя перыяды і падзеі айчыннай гісторыі ад старажытных беларускіх княстваў да ўздыму Вялікага Княства Літоўскага ў часы Вітаўта і ягоных наступнікаў. Дзякуючы Доўнар-Запольскаму быў надрукаваны Баркулабаўскі летапіс ХVІІ стагоддзя. Вялікую каштоўнасць маюць і ягоныя этнаграфічныя публікацыі пра беларускае стаўленне да зямлі, пра нашыя святы, вяселле, шлюб і сямейныя звычаі…
Доўнар-Запольскі імкнуўся аб’яднаць калегаў – беларускіх гісторыкаў у навуковую супольнасць. Ён марыў пра нацыянальны Беларускі ўніверсітэт.
На мяжы ХІХ і ХХ стагоддзяў Мітрафан Доўнар-Запольскі сказаў пра беларусаў прарочыя словы: «Народ, які меў сваю дзяржаву, мусіць мець яе зноў».
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


title: Гучная справа пра гвалт над міліцыянерамі ў Гомелі: двое з абвінавачаных не прызналі сваёй віны

maintext:
У Чыгуначным раёне Гомеля 18 студзеня пачаўся разгляд крымінальнай справы супраць арганізаванай групоўкі, якая ў жніўні мінулага года нібыта прыняла актыўны ўдзел у масавых беспарадках.
Паводле версіі следчага ўпраўлення, 28-гадовы жыхар Гомельскага раёна Леанід К., маючы намер на арганізацыю масавых беспарадкаў, якія б суправаджаліся гвалтам, пагромамі і падпаламі, спланаваў ажыццявіць правакацыю на несанкцыянаваным масавым мерапрыемстве ў абласным цэнтры. Малады мужчына нібыта загадзя падрыхтаваў два “кактэйлі Молатава”, перавёз іх у цэнтр горада і схаваў у адным з двароў.
Увечары 10 жніўня ён прыехаў у цэнтр, дзе праводзіліся пратэстныя мітынгі, адшукаў выканаўцаў злачыннага намеру – 25-гадовага жыхара Добруша Дзмітрыя К. і непаўнагадовага гамяльчаніна Мікіту З. – і ўгаварыў іх на радыкальныя дзеянні. Меліся падпаліць гарадскі аўтобус альбо аўтазак. А ў выніку “кактэйль Молатава” Дзмітрый кінуў у бок міліцыянераў. Шкляная бутэлька ўпала паблізу міліцыянераў і разбілася аб асфальт. На аскепках шкла экспертыза выявіла сляды бензіна і мінеральнага масла, запал і бенгальскія агні.
“Тройку” абвінавацілі ў арганізацыі масавых беспарадкаў, незаконных дзеяннях з прадметамі, паражаючае ўздзеянне якіх заснавана на гаручых рэчывах, а таксама ў гвалце ці пагрозе прымянення гвалту ў дачыненні супрацоўнікаў міліцыі. Двое дарослых фігурантаў маюць таксама адказваць і за ўцягванне непаўнагадовага ў злачынную дзейнасць.
Справу разглядае суддзя Дзмітрый Дэбой з двума засядацелямі. Дзяржабвінавачванне падтрымлівае старшы памочнік пракурора горада Яўген Фартушняк.
Нечаканым на першым пасяжэнні суда стала тое, што ні Леанід К., ні 16-гадовы Мікіта З. не прызналі абвінавачванне цалкам. І толькі Дзмітрый К. заявіў, што прызнае зачытанае пракурорам абвінавачванне часткова.
Падчас судовага допыту Леанід заявіў, што ён ніякіх “кактэйляў Молатава” не рыхтаваў і нічога нікому не перадаваў. Паехаў 10 жніўня ў цэнтр горада з пляменнікам паглядзець, што адбываецца. Леанід – бацька траіх малых дзяцей, ён працаваў таксоўшчыкам, а яшчэ быў адным з трох адміністратараў пабліка “ЧП Гомель”, рэдагаваў і ставіў на сайт матэрыялы пра дарожныя здарэнні. Казаў на судзе, што меўся як “народны журналіст” запісаць пры нагодзе і падзеі ў цэнтры горада. Непаўнагадовага Мікіту сустрэў на прыпынку грамадскага транспарту ў мікрараёне “Гомсельмаш”, той быў знаёмы з пляменнікам Леаніда. Тэлефон Мікіты запісаў, каб не згубіць пляменніка, у якога не было свайго мабільніка.
На судзе Леанід патлумачыў, што ўсе яны выйшлі з тралейбуса на плошчы Леніна. Там ужо АМАП разганяў гараджан, якія пратэставалі супраць несправядлівых выбараў. Яны разбегліся. Пляменнік згубіўся. Леанід уцёк з плошчы на праспект Леніна, на прыпынак “вуліца Сялянская”. Патэлефанаваў Мікіце, каб спытаць, дзе пляменнік. Непаўнагадовы гамяльчанін знаходзіўся у гэты час на працілеглым баку праспекта каля кафе “Ферма”.
Леанід перайшоў на другі бок праспекта і там упершыню убачыў, што з Мікітам знаходзіцца і Дзмітрый К. Яны штосьці трымалі пад вопраткай, а што – Леанід не ведаў і не пытаўся.
Паколькі на бліжэйшым прыпынку транспарта “Камінтэрн” пляменніка не было (ён нібыта туды ўцёк), Леанід рушыў за Мікітам і Дзмітрыем у бок вакзала, каб ехаць дамоў. Наперадзе хлопцы гаварылі пра тое, каб кінуць штосьці ці то ў аўтобус, ці то ў аўтазак. Леанід стаў іх адгаворваць ад “кідання” хоць чаго ў аўтобус, прызнаўся нават, што ён адміністратар сайта “ЧП Гомель” і, калі яны будуць рабіць штосьці супрацьпраўнае, запіша гэта на тэлефон, вылажыць на сайт і нават перадасць следчым.
У канцы праспекта, на падыходзе да вакзала, людзі сталі разбягацца, бо ехала міліцыя Дзмітрый і Мікіта сіганулі ў двары. Леанід чуў звон разбітай бутэлькі, але хто што кідаў і ў каго, ён не бачыў. Сам Леанід схаваўся за вугал дома ад міліцыі, але там яго затрымалі амапаўцы.
Дзяржабвінаваўца меўся задаць пытанні Леаніду К., каб ухіліць супярэчнасці ў яго расповедзе на судзе з паказаннямі на следстве, але не змог адразу знайсці ў матэрыялах крымінальнай справы патрэбныя старонкі, і суд абвясціў перапынак да заўтрашняга дня.
Законным прадстаўніком непаўнагадовага Мікіты выступае яго маці Лілія Залатарова. Яна паведамімла, што Мікіта хворы на эпілепсію. У СІЗА ён не атрымлівае ў поўнай меры патрэбных лекаў.
Заўважна было, што падчас суда Мікіта, па сутнасці, не слухаў абвінавачванне, у “клетцы” ён ажыўлена аб чымсьці ціха размаўляў з Дзмітрыем. Яны сядзелі побач, а Леанід – асобна.
Адразу пасля затрымання Мікітаў бацька Міхаіл Лапуноў распавядаў журналісту “Народнай Волі”, што яго пасля затрымання білі ў міліцыі, ён патрапіў у шпіталь, але адтуль яго адразу завезлі ў ІЧУ, дзе трымалі дзесяць дзён. Бацька нават звярнуўся ва ўпраўленне СК з просьбай узбудзіць крымінальную справу з прычыны збіцця хворага непаўнагадовага сына. Заяву з цяжкасці прынялі, але неўзабаве бацька атрымаў адмову. Мікіта меўся сёлета хадзіць у дзевяты клас.
Ёсць у крымінальнай справе і двое пацярпелых, маладыя кантрактнікі з часці 5525 войск унутранай службы – намеснік камандзіра ўзвода Канаваленка і тэхнік Тарабанькоў. У матэрыялах абвінавачвання гучала, што яны не пацярпелі па выпадковасці, хоць у тэксце абвінавачвання шмат згадак пра нібыта намер фігурантаў крымінальнай справы ўчыніць над імі гвалт і перашкодзіць іхняй законнай дзейнасці. Размаўляць з журналістам “Народнай Волі” пацярпелыя міліцыянты наадрэз адмовіліся.
Поделиться ссылкой:


title: Гомель: за навагодні карагод у лесе - за краты

maintext:
У Гомелі міліцыя працягвае пераследаванне гараджан, якія пры канцы снежня зладзілі навагодні пікнік у лесе каля вёскі Новая Бухалаўка.
11 студзеня суддзя Цэнтральнага раёна Сяргей Кармановіч на падставе міліцэйскага пратакола пакараў арыштам на трое сутак яшчэ адну ўдзельніцу маляўнічага карагода – настаўніцу Алену Л. Яна прызнана вінаватай ва ўдзеле ў несанкцыянаваным мітынгу – так суд услед за міліцыяй расцаніў навагодняе ігрышча ў лесе вакол ялінкі.
Настаўніцу прывезі ў Цэнтральны суд з ізалятара часовага ўтрымання, дзе яна знаходзілася апошнія пяць сутак. Міліцыя затрымалі Алену Л. увечары 6 студзеня, калі яна накіроўвалася ў царкву на калядную службу. З таго часу яна была за кратамі, а сёння настаўніцу судзілі паводле артыкула 23.34 КаАП. Жанчына нічога не тлумачыла пра навагодні пікнік, скарыстаўшыся канстытуцыйным правам не сведчыць супраць сябе. І паколькі яна ужо адбыла пакаранне, то ў зале суда настаўніцу вызвалілі з-пад варты.
У навагоднім пікніку ў лесе ўдзельнічала каля дзясятка гараджан. Яны прыбралі ялінку, палілі вогнішча, пілі шампанскае, смажылі сала, вадзілі карагод. Некаторыя з удзельнікаў навагодняга ігрышча трымалі бел-чырвона-белыя сцягі альбо павязалі іх на плечы, на ялінцы прымацавалі аркушы паперы з надпісамі “Пацук, уцякай!”, “Новы год без пацука”.
Відэазапіс навагодняга пікніка гамяльчне вылажылі ў Тэлеграм. Пасля гэтага міліцыя і пачала выяўляць і лавіць удзельнікаў ляснога пікніка.
Першай затрымалі 5 снежня 59-гадовую пенсіянерку Алу К. Дома ў яе міліцыя зрабіла вобыск. Забралі камп’ютар, дыскі, тэлефоны і бел-чырвона-белы сцяг з ружай БСДП, а саму яе адправілі на ноч у ІЧУ. На другі дзень суддзя Савецкага раёна Гомеля Андрэй Лагуновіч пакараў Алу К. 7-сутачным арыштам як за ўдзел у несанкцыянаваным мітынгу. Пры гэтым суддзя заяўляў, што калі б не “палітычныя моманты”, не БЧБ-сцягі і не надпісы на аркушах паперы на ялінцы, то ніхто б і слова не сказаў.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


title: “Брестская газета” часова прыпыняе свой выхад

maintext:
Як паведаміў галоўны рэдактар “Брестской газеты” Віктар Марчук, сёлета на пачатку года спробы дамовіцца пра друк чарговага нумару засталіся беспаспяховымі.
Друкарні ў розных гарадах Беларусі адмаўляюцца ад супрацы з рэдакцыяй недзяржаўнага рэгіянальнага выдання, нагадвае БАЖ.
Праблема ўзнікла, калі Брэсцкая друкарня адмовілася працягваць дамову з “Брестской газетой” — пасля 18 гадоў супрацоўніцтва. Прычыны гэтага рашэння кіраўніцтва друкарні не тлумачыць.
У выніку рэдакцыя “Брестской газеты” напрыканцы 2020 года звярнулася да сваіх чытачоў, каб яны анулявалі падпіску, ужо аформленую на першую палову 2021 года. Паводле Віктара Марчука, гэта вымушаны крок, бо ў рэдакцыі не было ўпэўненасці, што ў Беларусі можна хутка знайсці іншую друкарню, каб газета працягвала з’яўляцца ў папяровым варыянце.
Апошні нумар за мінулы год выйшаў 24 снежня, а 31 снежня паспелі надрукаваць ў Брэсце першы нумар газеты за 2021 год. Яго наклад паменшыўся больш чым на тысячу асобнікаў, бо ўжо не ўлічваў падпісчыкаў.
Як распавёў галоўны рэдактар “Брестской газеты”, спробы дамовіцца з іншымі друкарнямі ў Беларусі плёну не далі, а шукаць варыянты з друкам у іншых краінах (у прыватнасці, у Расіі) у рэдакцыі палічылі бессэнсоўным.
Такім чынам, пакуль “Брестская газета” часова прыпыняе выхад друкаванай версіі выдання і засяродзіцца на асвятленні падзей на сваім сайце і ў сацыяльных сетках.
Чытайце тэрміновыя навіны ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


title: Будзем помніць цябе, Васіль Майсеевіч!

maintext:
На 80-м годзе жыцця перастала біцца сэрца Васіля Майсеевіча Гарошкі. Хто са старэйшых журналістаў з ім не быў знаёмы! Ён стаў знакавай асобай яшчэ ў далёкія шасцідзясятыя-сямідзясятыя гады мінулага стагоддзя, калі працаваў галоўным аграномам калгаса “Аснежыцкі” Пінскага раёна. Вынікам яго эксперыментатарства сталі самыя высокія ўраджаі збожжавых не толькі на Палессі, але, бадай, і ва ўсёй Беларусі. Ён абараніў кандыдацкую дысертацыю, стаў Героем Сацыялістычнай Працы.
Не менш ярка раскрыўся талент В.М.Гарошкі, калі ён затым шмат гадоў узначальваў аграрную гаспадарку ў Плешчыцах таго ж Пінскага раёна. З выхадам на заслужаны адпачынак не спяшаўся. Некаторы перыяд узначальваў гідрамеліяратыўны тэхнікум (так ён тады называўся), быў прадстаўніком Горацкай сельскагаспадарчай акадэміі ў рэгіянальным навучальным цэнтры.
Васіль Майсеевіч не з тых, хто ад нараджэння ў савецкія часы і да сённяшніх дзён прытрымліваўся закасцянелых догм. Ён дыялектычна ўспрымаў рэаліі; як і яго колішні сябра – двойчы Герой Сацыялістычнай Працы Васіль Старавойтаў – разумеў, што калгасная сістэма не спрыяе развіццю чалавечага патэнцыялу, не выклікае зацікаўленасці ў выніках працы. Яго абурала хлуслівасць улад, ён чакаў і, на жаль, не дачакаўся новых, чэсных прэзідэнцкіх выбараў, станоўчых перамен у жыцці беларусаў.
Васіль Майсеевіч Гарошка да апошніх дзён чытаў “Народную Волю”. І сёння ўвесь рэдакцыйны калектыў смуткуе з нагоды яго смерці і выказвае шчырае спачуванне яго вялікай сям’і.
Народавольцы.
Поделиться ссылкой:


description: Рэпрэсіі 2020 года з'яўляюцца самымі масавымі ў найноўшай гісторыі Беларусі і сведчаць пра глыбокі крызіс з правамі чалавека. Да такіх высноў прыйшлі

title: Рэпрэсіі 2020 года - самыя масавыя ў найноўшай гісторыі Беларусі

maintext:
Рэпрэсіі 2020 года з’яўляюцца самымі масавымі ў найноўшай гісторыі Беларусі і сведчаць пра глыбокі крызіс з правамі чалавека. Да такіх высноў прыйшлі беларускія праваабаронцы, якія апублікавалі даклад па выніках маніторынгу сітуацыі з правамі чалавека ў нашай краіне цягам мінулага года.
Але гэтая катастрафічная сітуацыя не вырашаецца, мала таго, ствараюцца перадумовы для далейшага развіцця крызісу ў будучыні, сцвярджаюць аўтары даклада.
У якасці “рэха мінулага года” праваабаронцы прыводзяць у дакладзе наступныя факты і лічбы.
Прэзідэнцкія выбары 2020 года не адпавядалі стандартам правядзення свабодных і дэмакратычных выбараў.
Задакументавана больш за 1000 сведчанняў ахвяр катаванняў. Іх аналіз дазваляе сцвярджаць, што катаванні насілі масавы, сістэмны характар і з’яўляліся арганізаванай, палітычна матываванай карнай акцыяй уладаў супраць грамадства.
Крымінальныя справы былі ўзбуджаныя ў дачыненні да больш як 900 грамадзян. Праваабаронцам вядомыя прозвішчы больш за 650 фігурантаў крымінальных спраў.
169 абвінавачаных былі прызнаныя палітвязнямі.
477 журналістаў былі затрыманыя, 97 з іх адбылі адміністрацыйны арышт.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


description: ХК "Дынама-Мінск" папрасіў праз Twitter клуб НХЛ "Нью-Джэрсі" не называць беларуса Ягора Шаранговіча рускім. "Ён з Мінска, Беларусь, і ўся краіна цяпер

title: ХК "Дынама-Мінск" папрасіў "Нью-Джэрсі" не называць Шаранговіча рускім

maintext:
ХК “Дынама-Мінск” папрасіў праз Twitter клуб НХЛ “Нью-Джэрсі” не называць беларуса Ягора Шаранговіча рускім. “Ён з Мінска, Беларусь, і ўся краіна цяпер падтрымлівае яго і “д’яблаў, — піша прэс-служба дынамаўцаў. — …калі ласка, перастаньце называць яго рускім…”, перадае Еўрарадыё.
Hey, New Jersey Devils! We are thankful to you for trusting Yegor Sharangovich and his debut in the NHL. But, please, stop naming him as Russian like you did in-game blog. He is from Minsk, Belarus, and the whole country supports him and Devils now.@NJDevils pic.twitter.com/X6jzwe7fns — ХК Динамо-Минск | HC Dinamo Minsk (@hcdinamoby) January 15, 2021
Шаранговічу 22 гады, ён — ураджэнец Мінска. У 2017-2018 гадах выступаў за мінскае “Дынама”. У 2018-м трапіў у фарм-клуб “Нью-Джэрсі Дэвілз”. Летам 2020 года беларуса аддалі ў арэнду мінскаму “Дынама”, але ў снежні адклікалі назад за акіян. Ягор Шаранговіч — гулец нацыянальнай зборнай Беларусі.
Мінулай ноччу Шаранговіч дэбютаваў у НХЛ у складзе каманды “Нью-Джэрсі”. Беларусы чакалі гэтага пяць гадоў, з часу, калі з-за траўмы перастаў гуляць Міхаіл Грабоўскі.
Чытайце тэрміновыя навіны ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


title: Прызначаны новы дырэктар Купалаўскага тэатра

maintext:
Аляксандр Шастакоў прызначаны новым дырэктарам Купалаўскага тэатра. Пра гэта ў сваім тэлеграм-канале паведаміла Міністэрства культуры.
Да прызначэння Шастакоў працаваў намеснікам начальніка ўпраўлення культуры Мінгарвыканкама.
Шастакоў ужо прадстаўлены калектыву тэатра — сход у Купалаўскім правёў кіраўнік ведамства Анатоль Маркевіч.
У жніўні мінулага года быў звольнены гендырэктар Купалаўскага тэатра Павел Латушка. Ён быў пазбаўлены пасады на наступны дзень пасля свайго ўдзелу ў акцыі пратэсту ў Мінску, дзе заклікаў да адстаўкі экс-міністра ўнутраных спраў Юрыя Караева і ўсіх адказных за жорсткае абыходжанне з затрыманымі.
Калектыў тэатра заступіўся за свайго былога кіраўніка. Супрацоўнікі запатрабавалі аднаўлення Латушкі на пасадзе і адстаўкі тагачаснага міністра культуры Юрыя Бондара.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


description: Як гэта – быць дачкой аднаго з самых знакамiтых музыкантаў Савецкага Саюза? Як жыць, калі любімы тата раптам сыходзіць з сям'і? Як зберагчы гэтую любоў і

title: Марына Мулявiна: "Я - татава дачка". Старэйшая дачка "песняра" распавяла пра тое, як будзе адзначацца 80-гадовы юбілей яе бацькі

maintext:
Як гэта – быць дачкой аднаго з самых знакамiтых музыкантаў Савецкага Саюза? Як жыць, калі любімы тата раптам сыходзіць з сям’і? Як зберагчы гэтую любоў і стаць захавальніцай памяці бацькі? Пра гэта «Звязда» пагутарыла са старэйшай дачкой «галоўнага» песняра, якому 12 студзеня магло б споўніцца 80 гадоў, – Марынай Мулявінай.
– Цiкава, а цi можна было ў часы вашага дзяцiнства спакойна прайсцiся па вулiцы побач з Уладзiмiрам Мулявiным? Напэўна, ад прыхiльнiкаў праходу не было.
– Вырвацца кудысьцi з бацькамi было цяжка, але не з-за прыхiльнiкаў, а з-за занятасцi. Але з татам часта бывалi ў цырку – у яго там былi свае справы з музыкантамi аркестра, а я сядзела побач з iмi i глядзела прадстаўленне. На вулiцы, вядома, на яго ўвагу звярталi, але прыхiльнiкi паводзiлi сябе стрымана – бачылi, што ён з дзiцем.
– На цяперашні час сказалi б, што вы – прадстаўнiк «залатой моладзi». А тады гэта адчувалася?
– Бацькi, асаблiва тата, мяне пеставалі. З гастроляў прывозiлi вельмi прыгожыя рэчы. Цяпер смешна пра гэта казаць, але так, я была «крутой» дзяўчынкай – лёгка частавала аднакласнiкаў жвачкай. Вядома, было сваё кола зносiн, у нейкай меры яно фарміравалася сям’ёй – дзецi сяброў бацькоў, аднакласнiкi. Я шчаслiвы чалавек – мае сяброўкi засталiся з дзяцiнства.
– Цi былi нейкiя прадвеснiкi скасавання шлюбу бацькоў?
– Абсалютна нiякiх. Тым больш гэта адбылося адразу пасля нараджэння Валодзi-малодшага, а тата так марыў пра сына. Для мяне проста патухла святло, калi бацькi разышлiся. Я – татава дачка. Тады i моцна схуднела, i прытомнасць страчвала. Ужо потым, калi стала дарослай, мы шмат гаварылi з татам на розныя тэмы. У тым лiку аб разводах. Другi яго шлюб быў жа зусiм нядоўгi. Тата не быў адналюбам. I разам з тым ён вельмi сумленны. Вось як некаторыя жывуць? Ёсць сям’я, i паралельна ёсць раманы. А тата – не: закахаўся – ажэнiцца. Неяк ён сказаў, што ад такiх, як мая мама, не сыходзяць… Але гэтае разуменне з’явiлася потым, а калi разводзiўся, можа, нават яму хацелася здзейснiць нейкi дарослы ўчынак? Па жыццi мой тата – дзiця па натуры, як кiраўнiк «Песняроў» – зусiм iншы чалавек: сабраны, валявы.
– Ва Уладзiмiра Георгiевiча ад трох шлюбаў чацвёра дзяцей: вы i Валодзя-малодшы ад Лiдзii Кармальскай, Вольга – ад шлюбу са Святланай Слiзскай, Валерый – ад шлюбу са Святланай Пенкiнай. Гэта таксама сям’я? Вы маеце зносiны?
– На шчасце, у нашай сям’i не было такога, каб мама забараняла мець зносiны з дзецьмi ад iншых шлюбаў таты. Маленькага Валеру мы дапамагалi гадаваць – нам часта яго пакiдалi, тым больш што жылi мы з татам па суседстве.
З Вольгай i яе сям’ёй мы сябруем. Нашы дзецi адзiн у аднаго хросныя. Валера, можа, таму што самы малады сярод нас, трымаецца трошкi адасоблена. На мой погляд, як бы нi склалася жыццё бацькоў, на зносiнах дзяцей гэта не павiнна адбiвацца. Таму мы павiнны сябраваць, разам трымацца, разам прымаць нейкiя рашэннi, якiя датычацца памяцi таты.
– Марына, раскажыце, як з’явiлася iдэя напiсаць кнiгу пра вашых бацькоў?
– Калi не стала таты, расiйскае выдавецтва практычна адразу прапанавала мне апублiкаваць iх лiсты з невялiкiмi каментарыямi. Ведаеце, я не была гатовая ўсё гэта вынесцi на публiку. Мне здавалася, што такiм чынам я «аддам» сваю сям’ю ўсiм. Усур’ёз пра кнiгу я пачала думаць, калi нарадзiўся першы ўнук. Мне хацелася, каб ён ведаў гiсторыю сям’i. Доўга выношвала гэтую думку, а потым звярнулася да сваёй сяброўкi – музыказнаўцы Вольгi Брылон, каб яна мне дапамагла. Вольга пачала рабiць запыты, працаваць у архiвах, i мы зразумелi, што да сямейнай гiсторыi дадаецца i прафесiйная. Так у нас у суаўтарстве атрымалася кнiга «Уладзiмiр Мулявiн i Лiдзiя Кармальская. Недасказанае…». Яна пра маiх бацькоў i, як мне здаецца, пра самы паспяховы перыяд «Песняроў».
– Марына, раскажыце, як у гэтым годзе будзе адзначацца юбілей вашага бацькі?
– Ужо стала добрай традыцыяй, што ў яго дзень нараджэння дае канцэрт Нацыянальны акадэмічны народны аркестр Беларусі імя Жыновіча пад кіраўніцтвам народнага артыста Беларусі Міхаіла Казінца, які заўсёды сімпатызаваў майму тату. У гэты раз пад чароўныя гукі цымбалаў песні таты выканаюць Ян Жанчак, Кацярына Дзегцярова, Андрэй Коласаў, Ігар Задарожны, Аляксандр Ляпуноў, Павел Бяркоў, Уладзіслаў Даніловіч. Заслужаны артыст Беларусі Аляксандр Крамко, як заўсёды, зрабіў вельмі прыгожыя аранжыроўкі для аркестра, ён жа ім і будзе дырыжыраваць у гэтым канцэрце. Адзначу, што нязменнай вядучай канцэртаў памяці Уладзіміра Мулявіна з’яўляецца Вольга Брылон, якая стварае вельмі цёплую, сяброўскую атмасферу.
У адзін і той жа час у Мінску і Екацярынбургу – на радзіме таты – будуць ускладацца кветкі да помнікаў. Гісторыя гэтых помнікаў вельмі цікавая. У Екацярынбургу помнік быў адкрыты ў 2014 годзе, яго аўтарам з’яўляецца беларускі скульптар Сяргей Логвін. Ва ўральскай сталіцы плануецца грандыёзнае мерапрыемства пад патранатам губернатара вобласці Яўгена Куйвашава. А вось Мінску помнік бацьку падарыла Свярдлоўская вобласць напярэдадні 950-годдзя нашай сталіцы. Хоць выраблены манумент у свярдлоўскай майстэрні, стварыў яго выдатны беларускі скульптар Аляксандр Каструкоў, з якім тата сябраваў. Дарэчы, Аляксандр Каструкоў і аўтар надмагілля таты на Усходніх могілках. Звычайна ў дзень нараджэння туды прыходзяць яго сябры і калегі. Не ведаю, як будзе ў гэтым годзе з-за каранавіруса.
Ужо знята нямала дакументальных фільмаў пра бацьку і «Песняроў». А да 80-годдзя выйдзе двухсерыйны дакументальны фільм «Песняры» –– маладосць мая», створаны на Першым канале ТБ Расіі, дзе адбудзецца прэм’ера 16 студзеня.
Поделиться ссылкой:


description: 12 студзеня на 86-м годзе жыцця памёр мітрапаліт Мінскі і Слуцкі Філарэт. "Пасля працяглай хваробы", – напісаў пра яго смерць тэлеграм-канал прэс-службы

title: Супраць смяротнага пакарання, герой Беларусі: чым запомніўся мітрапаліт Філарэт

maintext:
12 студзеня на 86-м годзе жыцця памёр мітрапаліт Мінскі і Слуцкі Філарэт. “Пасля працяглай хваробы”, – напісаў пра яго смерць тэлеграм-канал прэс-службы Лукашэнкі “Пул первого”, хоць вядома, што хварэў Уладыка менш за месяц: 14 снежня Філарэт заразіўся каранавіруснай інфекцыяй ад кіраўнікоў БПЦ, якія прыйшлі да яго на імяніны.
Філарэт кіраваў Беларускай праваслаўнай царквой 35 гадоў – з 1978-га, калі стаў мітрапалітам і патрыяршым экзархам усяе Беларусі, – да 2013 года. “Еўрарадыё” ўспамінае факты з яго біяграфіі.
Адраджаў праваслаўную царкву
За час служэння Філарэта ў Беларусі з’явіліся дзясяткі новых храмаў і адрадзіліся прыходы, знішчаныя за савецкім часам. Па заказе Філарэта брэсцкі мастак-ювелір Мікалай Кузьміч аднавіў страчаны ў гады вайны крыж Еўфрасінні Полацкай.
Кіраўнік каталіцкага касцёла Тадэвуш Кандрусевіч лічыць, што перыяд мітрапаліцкага служэння Філарэта можна назваць адраджэннем праваслаўнай царквы.
– Амаль палову свайго жыцця вы прысвяцілі пастырскаму служэнню ў Беларусі, пачаўшы яго ў цяжкія часы ганенняў на царкву. Тады, у цемры атэістычнага рэжыму, на небасхіле нашай Айчыны загарэлася Бэтлеемская зорка, імя якой Філарэт, – так выказваўся Кандрусевіч, віншуючы Філарэта з 80-годдзем.
Мітрапаліт Філарэт пачаў сваё служэнне, калі на ўсю Беларусь існавала толькі адна епархія. Сёння іх 15.
Быў супраць смяротнага пакарання, але гэта не дапамагло
Мітрапаліт Філарэт не раз гаварыў пра тое, што БПЦ выступае супраць смяротнага пакарання ў Беларусі. Напрыклад, у 2013 годзе ён так адказаў на зварот Тамары Сялюн, сына якой прысудзілі да найвышэйшай меры пакарання:
– Беларуская праваслаўная царква робіць намаганні, каб смяротныя прысуды ў нашай краіне не прыводзіліся ў выкананне, што цалкам адпавядае палажэнням, выкладзеным у “Асновах сацыяльнай канцэпцыі Рускай Праваслаўнай Царквы”. Хрысціянскі маральны ўплыў выхаваў у свядомасці людзей адмоўнае стаўленне да смяротнага пакарання. Адмена смяротнага пакарання дае больш магчымасцяў для пастырскай работы з тым, хто спатыкнуўся, і для яго ўласнага пакаяння.
Зрэшты, Паўла Селюна ўсё-ткі расстралялі – у красавіку 2014 года.
Беларуская праваслаўная царква звяртае ўвагу грамадскасці на праблему смяротнага пакарання пачынаючы з 1990-х. У 1996 годзе напярэдадні рэферэндуму, на якім сярод іншага абмяркоўвалася пытанне пра смяротнае пакаранне, БПЦ заклікала беларускі народ адмовіцца ад такой меры пакарання.
Па абвешчаных выніках рэферэндуму больш за 80% тых, хто прагаласаваў, выступілі за смяротнае пакаранне.


description: У суды Беларусі накіравана 259 спраў па "масавых беспарадках" у адносінах 309 асоб. З іх 141 крымінальная справа ўжо разгледжана. Большасць атрымалі

title: Генпракурор: той, хто падняў руку на сілавіка, падымае руку на дзяржаву

maintext:
У суды Беларусі накіравана 259 спраў па “масавых беспарадках” у адносінах 309 асоб. З іх 141 крымінальная справа ўжо разгледжана. Большасць атрымалі “максімальнае пакаранне”, паведамляе Еўрарадыё са спасылкай на тэлеканал “Беларусь 1”.
“Гэта пазіцыя, гэта права пракурора. Мы гэтае права заяўляем і яго рэалізуем, — кажа генпракурор Андрэй Швед. — Той, хто падняў руку на службовую асобу праваахоўнага органа… падымае руку на дзяржаву, і дзяржава проста абавязана рэагаваць на гэтыя выклікі”.
Па словах Шведа, судамі разгледжана ўжо больш за 200 крымінальных спраў, распачатых у дачыненні да пратэстоўцаў. Пры гэтым ён нічога не сказаў пра адсутнасць крымінальных спраў у дачыненні да сілавікоў, якія перавышалі свае паўнамоцтвы — збівалі, катавалі затрыманых на мірных акцыях пратэсту.
Поделиться ссылкой:


title: У Лідзе з ІЧУ адпусцілі журналіста

maintext:
Затрыманне Дзяшука было звязана з падзеямі 18 студзеня, калі ў будынку Лідскага раённага суда быў вынесены прысуд актывісту з Бярозаўкі Вітольду Ашурку. Людзі, якія знаходзіліся ў той момант у судзе галосна крычалі ўслед суддзі: “Ганьба!” і “Жыве Беларусь!”, “Верым, можам, пераможам!”
Па гэтаму факту і была ўзбуджана крымінальная справа. Праз дзень былі затрыманыя 8 чалавек. Пяцёх адпусцілі адразу, на траіх склалі пратаколы. Дзяшука затрымалі на трое сутак.
Хаця на відэа, якое было змешчана ў сацыяльных сетках, дакладна відаць, што Юрый Дзяшук падчас таго, як іншыя скандавалі, быў заняты выключна журналісцкай працай – ён увесь час здымаў гэтыя падзеі на тэлефон.
“Народнай Волі” Дзяшук распавёў, што ў ізалятары яго пратрымалі трое сутак і ў суботу 23-га выпусцілі. Яго апытаў следчы.
“Я распавёў яму з храналагічнай дакладнасцю аб тых падзеях, – кажа Дзяшук. – Ну і да ўсяго на відэа выразна відаць, што я нічога не крычаў, а здымаў гэтыя падзеі на тэлефон”.
З ізалятара яго выпусцілі ў статусе падазраванага. Зараз вядуцца следчыя дзеянні. Падпіску аб нявыездзе следчы ў яго не браў, але папярэдзіў, што яго яшчэ могуць выклікаць для дачы паказанняў.
Пра ўмовы ўтрымання Юрый гаворыць неахвотна: сядзеў у камеры з крымінальнымі злачынцамі і наагул характэрызуе час праведзены там, як складаны.
“Асабліва першыя гадзіны было няпроста, – згадвае Дзяшук. – Такая невядомасць ва ўсім: што далей будзе, наколькі затрымалі. Гэта ўсё ж крымінальная справа, а не адміністрацыйная, калі садзяць і ты ведаеш, калі выйдзеш дакладна”.
Паводле інфармацыі Беларускай асацыяцыі журналістаў, за кратамі па крымінальных справах знаходзяцца дзевяць журналістаў: карэспандэнткі тэлеканала „Белсат” Кацярына Андрэева і Дар’я Чульцова, партала tut.by Кацярына Барысевіч, заснавальніца “Прэс-клуба Беларусь” Юлія Слуцкая, супрацоўнікі гэтай арганізацыі Ала Шарко, Пётр Слуцкі, Сяргей Альшэўскі і былая супрацоўніца Белтэлерадыёкампаніі, якая мела дачыненне да „Прэс-клуба”, Ксенія Луцкіна, а таксама медыяменеджар Андрэй Аляксандраў.
Поделиться ссылкой:


title: Біскуп Казімір Велікаселец: высокі давер да маёй сціплай асобы

maintext:
Біскуп Казімір Велікаселец, якога 3 студзеня Папа Францішак прызначыў Апостальскім адміністратарам вакантнай кафедры Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі, лічыць сваё прызначэнне высокім даверам з боку Святога Айца.
Новапрызначаны Апостальскі адміністратар паведаміў Catholic.by, што новае прызначэнне стала для яго поўнай нечаканасцю.
«Гэта высокі давер, аказаны маёй сціплай асобе, і я ўдзячны за яго Папу Францішку.
Усведамляючы маю чалавечую абмежаванасць для выканання даручанага мне адказнага задання, я давяраю маё пастырскае служэнне Найсвяцейшай Панне Марыі і прашу ўсіх маліцца за мяне, каб Бог мне дапамог выканаць Яго волю, як гэта напісана ў маім біскупскім гербе — Fiat voluntas tua — „Будзь воля Твая“», — сказаў біскуп Казімір Велікаселец.
Нагадаем, што мітрапаліцкая кафедра Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі засталася вакантнай пасля таго, як Папа Францішак прыняў прашэнне арцыбіскупа Тадэвуша Кандрусевіча аб выхадзе на пенсію ў сувязі з дасягненнем ім 75-гадовага ўзросту. На час да прызначэння новага Мітрапаліта Святы Айцец прызначыў старэйшага ў Беларусі каталіцкага іерарха Апостальскім адміністратарам архідыяцэзіі.
Падобнае здараецца ўжо не ўпершыню.
14 чэрвеня 2006 года Мінска-Магілёўская мітрапаліцкая кафедра стала вакантнай пасля сыходу на пенсію яе першага ў сучаснай гісторыі Беларусі арцыпастыра кардынала Казіміра Свёнтка. Да таго, як 21 верасня 2007 года Папа Бэнэдыкт XVI прызначыў Мінска-Магілёўскім мітрапалітам арцыбіскупа Тадэвуша Кандрусевіча, Апостальскім адміністратарам sede vacante Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі больш за год быў цяперашні біскуп Пінскі Антоні Дзям’янка.
Функцыі Старшыні Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі цяпер пераходзяць да яго ранейшага намесніка біскупа Гродзенскага Аляксандра Кашкевіча.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


title: Інвалід зляпіў снегавіка і ледзь не патрапіў за гэта ў "ворагі народа"

maintext:
У судзе Гомельскага раёна 14 студзеня разглядалася адміністрацыйная справа 61-гадовага жыхара вёскі Маркавічы Сяргея Качалава за “адзіночны пікет” ў двары свайго дома.
Прынамсі, так вырашыў мясцовы ўчастковы інспектар, маёр міліцыі Аляксандр Курбацкі.
З адміністрацыйнага пратакола: “24 снежня ў 12.00 гадзін Качалаў С.І., знаходзячыся ў двары свайго дома… ў в. Маркавічы, выкарыстаўшы бела-чырвона-белую сімволіку і надпіс “Жыве Беларусь”, тым самым наўмысна правёў адзіночны пікет без адпаведнага дазволу Гомельскага райвыканкама, які выявіўся ў публічном выражэнні сваіх грамадска-палітычных настрояў…”. Выснова, паводле пратакола, такая: Качалаў парушыў устаноўлены законам “Аб масавых мерапрыемствах” парадак пікетавання і мусіць адказваць паводле ч.1 артыкула 23.34 КаАП.
Вышэйзгаданы пратакол начальства Гомельскага РАУС падмахнула і накіравала ў суд. Разбірайцеся!
Справу разглядала суддзя Тамара Застаўнецкая. Яна нават не пыталася, ці прызнае віну Сяргей Іванавіч. Папрасіла патлумачыць, што адбылося.
Вясковаец расказаў, што чысціў пасля доўгачаканага снегу дарожку ад свайго чатырохкватэрнага дома да хлеўчука. З расчышчанага снегу і зляпіў снегавіка, павязаў яму чырвоны шалік і напісаў на снезе “Жыве Беларусь!”. Не ваўка і не лісу ляпіў, а снегавіка. А каб было вусцішней, уваткнуў старэнькія вілы замест рукі. Ніякіх палітычных мэтаў не высоўваў. Напісаў на снезе „Жыве Беларусь“, бо так Купала казаў.
“Нічога заганнага ў гэтым не бачу. А што, трэба было напісаць „Не жыве Беларусь“? Мы ж, як усе людзі на свеце, хочам, каб краіна квітнела. Толькі чамусьці нас за гэта гнятуць!”, – заявіў у судзе Качалаў.
“З вуліцы снегавік быў добра ці кепска бачны?” – пацікавілася суддзя.
“З вуліцы кепска бачны, – удакладніў вясковец. – Дый прастаяў снегавік можа гадзіну ці паўтары. Якаясьці дзяўчына прыбегла, сфатаграфавала яго і, відаць, перадала ў міліцыю. А тут жонка мая даведалася, што бегаюць вакол гэтага снегавіка. Яна прыйшла і сцерла надпіс і шалік чырвоны зняла”.
“А якая мэта была, калі рабілі снегавік?” – дапытвалася суддзя. “Палітычных мэтаў не пераследаваў. Мэта была зрабіць снегавік, каб цікава было дзецям. Я зляпіў яго і пайшоў займацца сваёй гаспадаркай”, – расказваў Сяргей Іванавіч.
Суддзя вярнула матэрыялы справы на дапрацоўку ў Гомельскі РАУС, паколькі ў пратаколе не ўказана, якім чынам выявіўся згаданы адзіночны пікет і як была выкарыстана бел-чырвона-белая сімволіка, хоць насамрэч такой сімволікі на снегавіку і не было. Нельга ж лічыць такой сімволікай спалучэнне чырвонага шаліка з белай снежнай балванкай, ад якой назаўтра з-за плюсавой тэмпературы і вільготнага надвор’я не засталося і следу.
Абвінавачаны Сяргей Качалаў жыве ў Маркавічах, што пад Гомелем, амаль сорак гадоў. Тут ён працаваў у мясцовым сельгаспрадпрыемстве механікам, галоўным інжынерам. За плячыма ў яго – Чырвонабярэжскі сельгастэхнікум і Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут. Ужо больш як два дзясяткі гадоў займаецца Сяргей прыватнай сельскай гаспадаркай. Мае свой трактар. Праз траўму стаў інвалідам трэцяй групы, але прыватную справу не кінуў. У яго любы лапік зямлі родзіць, як па заказу – бульба, авёс, трускалкі, гарбузы. Не ўсім падабаецца такі імпэт інваліда. Сёй-той і шукае саломінку ў яго гаспадарлівым воку, не бачачы ў сваім і бярвяна. Ён нават здагадваецца, хто шапнуў “фатографу” зняць на панадворку нібыта “палітычнага” снегавіка.
“Я здзівіўся, як з дапамогай міліцыі мяне наважыліся зрабіць нейкім “ворагам народа”. Бач, без дазволу выканкама зляпіў снегавіка. За гэта можна атрымаць і штраф у 30 базавых велічынь. А ў мяне інвалідская пенсія 200 рублёў. Каб такі штраф заплаціць, мне трэба ўсё вынесці з хаты і прадаць”, – кажа вясковы жыхар з Маркавіч.
Фота аўтара і са старонкі праваабаронцы Леаніда Судаленкі ў Facebook.
Поделиться ссылкой:


title: Як два Іваны на тонкім лёдзе Іпуці ратавалі занямоглага рыбака

maintext:
Пенсіянеру з Добруша, які 13 студзеня вырашыў заняцца падлёднай лоўляй рыбы на рацэ Іпуць, нечакана стала блага – у яго здарыўся сардэчны прыступ. Медыкі хуткай дапамогі не адважыліся да яго дабрацца: лёд тонкі, а сам рыбак быў далёка ад берага.
На дапамогу прыйшлі два Іваны – Іван Рафееў і Іван Гурын, дзяжурныя супрацоўнікі Добрушскай выратавальнай станцыі Беларускага рэспубліканскага таварыства выратавання на водах.
“На мяккіх насілках мы вывезлі небараку па лёдзе на бераг, дзе і перадалі ў рукі медыкаў. Лёд хоць і тонкі, але ратаваць людзей – гэта наша праца”, – распавёў журналісту “Народнай Волі” Іван Рафееў.
Ён дадаў, што лёд на Іпуці слабы – усяго 4–5 сантыметраў. Нягледзячы на яўную небяспеку, аматараў падлёднай лоўлі хапае. Ловяць плотку, акунёў, гусцеру, часам шчупакоў. Далёка не ўсе зважаюць на перасцярогу ратавальнікаў устрымацца ад выхаду на лёд, пакуль ён не набудзе дастатковую трываласць.
Выратавальнік лічыць: пенсіянеру проста пашанцавала, што лёд пад ім не праламаўся і яго ўдачна эвакуіравалі на бераг.
За дзевяць гадоў працы на станцыі Іван Рафееў асабіста выратаваў 7 чалавек. Але ратавальнікі, па яго словах, не прыйдуць на дапамогу, калі рыбакі выбіраюць глухія аддаленыя месцы, дзе няма каму патэлефанаваць ці няма каго паклікаць на дапамогу.
Чытайце тэрміновыя навіны ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


title: Вядомая актывістка Алена Гнаўк скіравала зварот да Пуціна

maintext:
Вядомая праз пратэсты ў Брэсце актывістка Алена Гнаўк скіравала зварот да Пуціна.
У ім пенсіянерка прапануе расійскаму кіраўніку знайсці кампраміс паміж пратэстоўцамі і Лукашэнкам, хоць і папракае Пуціна за падтрыманне дыктатара. Яна дае час на адказ да 1 лютага і пытаецца, ці хоча ён паўтарэння беларускага сцэнара.
Поделиться ссылкой:


title: Папа Францішак прыняў адстаўку арцыбіскупа Кандрусевіча

maintext:
Арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч сыходзіць на пенсію. 3 студзеня 2020 года, у дзень, калі Мітрапаліту Мінска-Магілёўскаму споўнілася 75 гадоў, Францішак прыняў яго адстаўку і прызначыў Адміністратара архідыяцэзіі.
У афіцыйнай заяве Святога Пасаду гаворыцца: “Святы Айцец прыняў адмову ад пастырскага кіраўніцтва, прадстаўленую Яго Эксцэленцыяй арцыбіскупам Тадэвушам Кандрусевічам, Мітрапалітам Мінска-Магілёўскім, у адпаведнасці з канонам 401 §1 Кодэкса кананічнага права, і адначасова прызначыў Апостальскім Адміністратарам sede vacante на згаданую мітрапаліцкую кафедру біскупа Казіміра Велікасельца O.P., тытулярнага біскупа Бланды і дапаможнага біскупа Пінскай дыяцэзіі”.
Бэнэдыкт XVI прызначыў арцыбіскупа Кандрусевіча Мітрапалітам Мінска-Магілёўскім 21 верасня 2007 г., перавёўшы яго з архідыяцэзіі Маці Божай у Маскве. З чэрвеня 2015 г. іерарх з’яўляецца Старшынёй Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў у Беларусі. Ён стаў першым іерархам Касцёла ў Беларусі пасля часоў камуністычнага пераследу: 25 ліпеня 1989 г. Ян Павел ІІ прызначыў Кандрусевіча Апостальскім Адміністратарам Мінскай дыяцэзіі для католікаў у Беларусі. Біскупскае пасвячэнне, якое прайшло 20 кастрычніка 1989 г. у базыліцы св. Пятра ў Рыме, узначаліў сам Пантыфік.
Падчас свайго біскупскага служэння ў Беларусі іерарх заснаваў Гродзенскую вышэйшую духоўную семінарыю, спрыяў вяртанню і адкрыццю каля 100 раней зачыненых касцёлаў, прычыніўся да выдання літургічнай літаратуры, распачаўшы такім чынам справу адраджэння Касцёла, працягнутую яго наступнікам кардыналам Казімірам Свёнткам.
Біскуп Казімір Велікаселец, які ў 1984 г. скончыў Рыжскую духоўную семінарыю, з 1999 г. з’яўляецца дапаможным біскупам Пінскай дыяцэзіі. У маі 2020 г., нягледзячы на дасягненне іерархам 75-гадовага ўзросту, папа Францішак дазволіў яму працягваць выконваць свае функцыі наступныя прынамсі два гады.
Апостальскі Адміністратар (administrator apostolicus) прызначаецца Пантыфікам для кіравання Апостальскай адміністратурай або для часовага выканання абавязкаў біскупа вакантнай ці занятай дыяцэзіі, часткі дыяцэзіі або прыраўнаванага да дыяцэзіі мясцовага Касцёла.
Прававы статус Апостальскага Адміністратара падрабязна ўсталёўваецца ў папскай пастанове аб прызначэнні на пасаду. Апостальскі Адміністратар для дыяцэзіі прызначаецца толькі тады, калі маюць месца сур’ёзныя перашкоды для кіравання ёю або адбываецца ўтварэнне новай дыяцэзіі. Калі Апостальскі Адміністратар прызначаецца для занятай дыяцэзіі, то паўнамоцтвы дыяцэзіяльнага біскупа і яго генеральнага вікарыя прыпыняюцца.
Поделиться ссылкой:


title: 300 “спартоўцаў”: ліст у падтрымку Лукашэнкі падпісваюць нават прыбіральшчыцы

maintext:
30 снежня Нацыянальны алімпійскі камітэт бадзёра даў справаздачу, што ліст спартсменаў у падтрымку дзейнай улады падпісала пяць тысяч чалавек. Пяцітысячнай падпісанткай стала экс-гімнастка Антаніна Кошаль, залатая медалістка Алімпійскіх гульняў 1972 года.
Спартыўны сайт “Трибуна” заўважыў, што дзесьці з 4700-х нумароў у спісе сталі часта сустракацца падпісанты, у каго ў графе дасягненняў значылася “спартсмен-аматар”. На апошнія тры сотні запісаў такіх — ажно 117. Еўрарадыё вырашыла паглядзець, што за “аматары” падпісаліся пад лістом спартсменаў і ці маюць яны наогул нейкае дачыненне да спорту.
Аматары з райвыканкама
У лік першых падпісантаў ліста як спартсмены-першаразраднікі трапіў цэлы пачак чыноўнікаў са Светлагорска. Не падвёў Светлагорскі раён і на дыстанцыі ў апошнія 300 подпісаў. Гэтым разам у спісе знайшоўся старшыня Светлагорскага райвыканкама Дзмітрый Алейнікаў (№4852), а вакол яго — россып чыноўнікаў-аматараў. Тут амаль усе: кіраўнік спраў Вячаслаў Дзікун, кіраўнік аддзела па рабоце са зваротамі Алена Швец, начальнік фінансавага аддзела Святлана Казімярчук і яе намесніца Святлана Клімянок. Тры “Наталлі” з аддзела адукацыі: Наталля Шаціла, Наталля Салавей і Наталля Шастакова. Кіраўнік ідэалагічнага аддзела Ала Манькевіч, яе намесніца Марына Гравюшава і галоўны спецыяліст аддзела Ірына Шынкарэнка. Дзве супрацоўніцы аддзела арганізацыйна-кадравай работы — Юлія Ісаенка і Ірына Ембулаева.
Тут жа — Готсднір Наталля (Наталья) Алегаўна (№4850). Чалавека з такім прозвішчам Google не ведае. Затое ведае Наталлю Готсдынер (Наталию Готсдинер), выкладчыка дзіцячай школы мастацтваў у Чыркавічах, аграгарадку ў Светлагорскім раёне. І тут адразу два пытанні:
1. Што выкладчык школы мастацтваў робіць у спісе спартсменаў?
2. Пры якіх абставінах Наталля Алегаўна пакінула свой подпіс пад спісам, калі нават не змагла правільна напісаць свае імя і прозвішча?
Загадчык гаспадаркі — баскетбаліст з Скідзеля
Адзначылася і Скідзельская дзіцяча-юнацкая спартыўная школа. Яна запісала 24 свае супрацоўнікі ў “баскетбол”. Ніякіх разрадаў і спартыўных дасягненняў. Толькі кароткі подпіс “спецыяліст Скідзельскай ДЮСШ”. Хто сярод іх? Дырэктар Аляксандр Фурманаў, супрацоўніца аддзела кадраў Паліна Сінкевіч, бухгалтары Аксана Саўко і Вераніка Чабатарэвіч, намеснік дырэктара па адміністрацыйна-гаспадарчай рабоце Сяргей Жытко і яшчэ 19 супрацоўнікаў школы, пра якія нічога не вядома.
Цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі “Стайкі” запісаў 16 супрацоўнікаў у раздзел “адзінаборствы”. Сярод іх начальнік вучэбна-спартыўнага аддзела Валерый Цімаховіч, вядучы юрысконсульт Алена Бондар і Галіна Гучак, якая была ў складзе выбаркамаў з прэзідэнцкіх выбараў 2015 года. І яшчэ 13 розных работнікаў цэнтра.
І зноў Светлагорск. Самы спартыўны раён!
Знайшліся сярод “спартсменаў” і супрацоўнікі светлагорскай міліцыі. Падпісантамі ліста сталі кіраўнік РАУС Аляксандр Зязетка, яго першы намеснік начальніка аддзела Дэпартамента аховы Аляксей Марочка і намеснік па ідэалагічнай рабоце Аляксей Матусевіч.
Ёсць сярод падпісантаў і сябры Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі: старшыня Светлагорскага раённага аб’яднання прафсаюзаў Ларыса Вяраксіч, кіраўнік раённага прафсаюза работнікаў адукацыі і навукі Ірына Клімянок, аграпрамысловага комплексу Міхаіл Новік.
Прыбіральшчыцы з клюшкамі з Ліды
Лідская ДЮСШ запісала 24 свае супрацоўнікі ў “хакей з шайбай”. Сярод іх бухгалтар Ларыса Дубатоўка, інжынер Барыс Буйко і дзве прыбіральшчыцы Алена Нос і Яніна Іодка.
Тут, вядома, нейкая нестыкоўка. Чаму прыбіральшчыц запісалі ў хакей? Трэба было ў кёрлінг!
Чым бліжэй быў запаветны “пяцітысячны” подпіс, тым больш у спісе з’яўлялася дзіўных “падпісантаў”. Прыбіральшчыцы, інжынеры, супрацоўнікі МУС. Адзначыліся сярод “апошніх трохсот” і кіраўнікі “Чыжоўка-Арэны”: начальнік аховы Ігар Жораў, намеснікі гендырэктара Станіслаў Максімовіч, Андрэй Карабанюк і Павел Сцяпанаў, начальніца аддзела арганізацыі спартыўных мерапрыемстваў Таццяна Сокарава.
Сярод падпісантаў апынуўся нават ветэрынарны лекар “ГАЦАР па прыкладных відах спорту” Уладзімір Патылкін (№4222). А жывёл за што?
Поделиться ссылкой:


title: Хто цяпер з’яўляецца кіраўніком беларускіх католікаў? Адказвае спецыяліст па кананічным праве

maintext:
Выхад на пенсію арцыбіскупа Тадэвуша Кандрусевіча выклікаў у многіх людзей шэраг пытанняў, на якія дае адказ канцлер Курыі Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі ксёндз канонік Дзмітрый Пухальскі, спецыяліст па кананічным праве Каталіцкага Касцёла.
— Некаторыя СМІ пішуць, што ў католікаў Беларусі новы кіраўнік. Што насамрэч змянілася з выхадам на пенсію арцыбіскупа Тадэвуша Кандрусевіча?
— Перадусім трэба дакладна разумець, што мы маем на ўвазе, ужываючы тэрмін «новы кіраўнік», таму што па сутнасці кожны біскуп у сваёй дыяцэзіі з’яўляецца кіраўніком свайго мясцовага Касцёла (дыяцэзіі). Арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч з’яўляўся Мітрапалітам Мінска-Магілёўскім і такім чынам узначальваў усю Мінска-Магілёўскую Мітраполію, у якую ўваходзяць 4 беларускія дыяцэзіі, але разам з тым ён не з’яўляўся кіраўніком усіх гэтых дыяцэзій, бо ў кожнай з іх ёсць свой біскуп.
Паўнамоцтвы Мітрапаліта ў адносінах да іншых дыяцэзій, акрамя Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі, мінімальныя, таму больш правільна казаць, што Мітрапаліт узначальваў Мінска-Магілёўскую Мітраполію. Акрамя таго, арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч быў старшынёй Канферэнцыі каталіцкіх біскупаў у Беларусі, але, выконваючы гэтую функцыю, ён таксама не меў улады над іншымі дыяцэзіямі ў Беларусі.
Такім чынам, мы бачым, што ўжыванне тэрміну «кіраўнік Касцёла ў Беларусі» ў прынцыпе не з’яўляецца карэктным.
З выхадам Тадэвуша Кандрусевіча на пенсію Мінска-Магілёўская архідыяцэзія стала вакантнай кафедрай — на лаціне sedes vacans. Для кіравання ёю на час да прызначэння новага арцыбіскупа Мітрапаліта быў вызначаны Апостальскі адміністратар, якім стаў біскуп Казімір Велікаселец. Такім чынам, ён цяпер з’яўляецца пастырам Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі, але не ўсіх католікаў Беларусі.
— Ці арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч па-ранейшаму з’яўляецца старшынёй Канферэнцыі каталіцкіх біскупаў у Беларусі?
— Згодна са Статутам беларускага каталіцкага епіскапату Старшынёй ККББ можа быць толькі дыяцэзіяльны біскуп. Такім чынам, да часу выбару новага Старшыні гэтыя абавязкі выконвае яго ранейшы намеснік біскуп Гродзенскі Аляксандр Кашкевіч.
Новы Старшыня будзе выбраны на бліжэйшым пасяджэнні ККББ.
— На кожнай святой Імшы ў Эўхарыстычнай малітве ўзгадваецца імя біскупа. Якога біскупа ўспамінаюць цяпер?
— Згодна з Агульнымі ўводзінамі да Рымскага Імшалу (№ 149), падчас святых Імшаў у касцёлах і капліцах на тэрыторыі Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі цяпер успамінаецца біскуп Казімір (Велікаселец).
Адпаведнае тлумачэнне на гэты конт дае таксама Кангрэгацыя Божага Культу і Дысцыпліны Сакрамэнтаў у дэкрэце De nomine episcopi in prece eucharistica proferendo ад 9 кастрычніка 1972 года.
Варта адзначыць, што імя біскупа Казіміра ў каноне святой Імшы будзе ўзгадвацца не да моманту прызначэння новага Мітрапаліта, а ажно да моманту яго кананічнага ўступлення на пасаду (інгрэсу).
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой:


title: Пантыфік: у 2021 неабходна развіваць клапатлівае мысленне і культуру

maintext:
“Мір – гэта не толькі адсутнасць вайны, але жыццё, напоўненае сэнсам, запланаванае і пражытае ў асабістай рэалізацыі і братэрскім дзяленні з іншымі”, – сказаў Папа 1 студзеня 2021 года падчас штодзённай малітвы “Анёл Панскі”, паведамляе vaticannews.va.
Трансляцыя малітвы адбывалася з Бібліятэкі ў Апостальскім палацы Ватыкана.
Святы Айцец пажадаў, каб Новы год стаў часам “чалавечага і духоўнага развіцця”, “пераадолення нянавісці і падзелаў”, годам братэрства і клопату адно пра аднаго і часам пабудовы, а не руйнавання.
Ён нагадаў, што тэма сёлетняга Сусветнага дня міру, які адзначаецца 1 студзеня, звязана з клопатам пра бліжняга і стварэнне. “Балючыя падзеі, якія абазначылі шлях чалавецтва ў мінулым годзе, асабліва пандэмія, вучаць нас неабходнасці цікавіцца праблемамі іншых і падзяляць іх страхі. Такое стаўленне ўяўляе шлях, які вядзе да міру, таму што спрыяе развіццю грамадства, заснаванага на братэрскіх адносінах. Кожны з нас, мужчын і жанчын нашага часу, пакліканы несці мір штоддзень ва ўсіх сферах жыцця, працягваючы руку дапамогі брату і сястры, якім патрэбна слова суцяшэння, жэст пяшчоты, салідарнасці”, – адзначыў Папа.
Францішак растлумачыў, што “мір можна пабудаваць тады, калі пачаць жыць у міры з самім сабой і з бліжнімі, ухіляючы тое, што перашкаджае клопату пра тых, хто знаходзіцца ў патрэбе і беднасці”.
“Гаворка ідзе пра развіццё клапатлівага мыслення і культуры для пераадолення абыякавасці, непрыняцця і канкурэнцыі, якія, на жаль, дамінуюць. Мір – гэта не толькі адсутнасць вайны, але жыццё, напоўненае сэнсам, запланаванае і пражытае ў асабістай рэалізацыі і братэрскім дзяленні з іншымі. Тады гэты мір, якога так жадаюць, і якому пастаянна пагражаюць гвалт, эгаізм і бязбожнасць, становіцца магчымым і дасягальным”, – падкрэсліў Пантыфік.
Святы Айцец нагадаў, што нельга ў поўнай меры дасягнуць міру пры дапамозе толькі чалавечых рэсурсаў. “Перш за ўсё мір – гэта дар Божы. Аб ім трэба прасіць у пастаяннай малітве, падтрымліваючы цярплівы і паважлівы дыялог, выбудоўваць супрацоўніцтва, адкрытае для праўды і справядлівасці, і заўсёды клапаціцца аб справядлівых памкненнях людзей і народаў. Няхай мір запануе ў сэрцах і сем’ях, у месцах працы і забаў, у супольнасцях і народах”, – сказаў Папа.
Ён пажадаў “шчаслівага і мірнага 2021 года”. “Няхай гэта будзе год братэрскай салідарнасці і міру для ўсіх; год, поўны даверлівых чаканняў і надзей, якія мы давяраем нябеснай абароне Марыі, Маці Божай і нашай Маці”, – звярнуўся да вернікаў Францішак.
Тэрміновыя навіны чытайце ў нашым тэлеграм-канале.
Поделиться ссылкой: