title: Сяргей Зікрацкі: “Пабачым масавы адток адвакатаў”

maintext:
16 красавіка дэпутаты Палаты прадстаўнікоў прынялі ў першым чытанні законапраект “Аб змене законаў па пытаннях адвакацкай дзейнасці”. Сярод навінак — скасаванне абавязковага трохгадовага стажу па спецыяльнасці, увядзенне спрошчанага парадку стажыроўкі і здачы кваліфікацыйнага іспыту для прэтэндэнтаў з ліку былых суддзяў, пракурораў ды іншых работнікаў праваахоўных органаў. А адвакаты-прыватнікі і адвакацкія бюро ўвогуле цяпер будуць працаваць толькі ў складзе дзяржаўных юрыдычных кансультацый.
Пра тое, што абноўлены закон нясе грамадзянам і самім адвакатам, Еўрарадыё распавёў юрыст Сяргей Зікрацкі.
Над кожным адвакатам — загадчык, узгоднены з дзяржавай
— Чаго цяпер чакаць абывацелю? Знікнуць незалежныя адвакаты і беларусы не змогуць выбіраць сабе абаронцу?
Сяргей Зікрацкі: Не, ніхто не пазбаўляе права выбіраць адваката. Проста форма кіравання цяпер будзе не такая добрая, як была дагэтуль.
Адзінай формай ажыццяўлення адвакацкай дзейнасці будзе юрыдычная кансультацыя. Юрыдычная кансультацыя — гэта такая форма арганізацыі, калі некалькі адвакатаў працуюць пад кіраўніцтвам загадчыка гэтай юрыдычнай кансультацыі. Гэты загадчык прызначаецца ці ўзгадняецца з Міністэрствам юстыцыі. Таму такія найбольш незалежныя формы ажыццяўлення адвакацкай дзейнасці, як індывідуальная адвакацкая дзейнасць, калі адвакат падпарадкаваны сам сабе, ці дзейнасць у складзе адвакацкіх бюро, калі адвакаты аб’ядноўваюцца ў адвакацкае бюро, будуць ліквідаваныя.
Яшчэ адзін момант: сама па сабе работа юрыдычных кансультацый не заўсёды эфектыўная ў тым выпадку, калі мы гаворым пра абарону падчас буйных працэсаў. На буйных працэсах працуюць адразу некалькі адвакатаў. І калі гэта ўсё ідзе праз адвакацкае бюро, тады ўсё проста. Калі ж адвакаты будуць у юрыдычных кансультацыях, то, адпаведна, з кожным асобным адвакатам трэба будзе заключаць дамову і вырашаць гэтае пытанне асобна. Гэта ўскладніць працу па такіх буйных працэсах.
— Чаму ўзнікла неабходнасць знішчаць індывідуальную адвакацкую дзейнасць?
Сяргей Зікрацкі: На мой погляд, гэта паказвае, што дзяржава прызнала тое, што калегія адвакатаў не ў стане кантраляваць дзейнасць прыватнікаў і адвакацкіх бюро. Таму вырашыла падпарадкаваць сабе гэта ўсё праз юрыдычныя кансультацыі. Паколькі юрыдычныя кансультацыі можна больш лёгка кантраляваць, бо там ёсць загадчыкі, якія ўзгадняюцца з Міністэрствам юстыцыі, таму, адпаведна, лягчэй уплываць на адвакатаў пры ажыццяўленні імі сваёй адвакацкай дзейнасці.
— Такім чынам, цяпер, калі над кожным адвакатам будзе стаяць загадчык, ухвалены ўладамі, хутчэй за ўсё, можна быць упэўненым, што пра тваю асабістую справу будуць ведаць “наверсе”?
Сяргей Зікрацкі: Гэта не так. Адвакацкую таямніцу ніхто не скасоўваў, яна застаецца. Але напэўна ў любым выпадку ёсць механізмы ўздзеяння на адвакатаў праз загадчыка юрыдычнай кансультацыі.
— Што дакладна маецца на ўвазе пад “спрошчаным парадкам” для былых суддзяў, следчых і іншых супрацоўнікаў праваахоўных органаў, якія захочуць стаць адвакатамі?
Сяргей Зікрацкі: Гэта норма, якая асабіста ў мяне выклікала вялікае абурэнне. Калі звычайныя грамадзяне, якія жадаюць быць адвакатамі, мусяць прайсці шасцімесячную стажыроўку і потым здаць паўнавартасны іспыт, то гэтыя [вышэйзгаданая катэгорыя супрацоўнікаў] будуць праходзіць толькі трохмесячную стажыроўку, а замест іспыту яны будуць здаваць сумоўе.
— Чаму гэта мера была прынятая ў дачыненні толькі да асобнай катэгорыі грамадзян?
Сяргей Зікрацкі: На мой погляд, гэта робіцца дзеля таго, каб хутка запоўніць былымі пракурорскімі, судовымі і следчымі супрацоўнікамі той вакуум у адвакатуры, які будзе пасля таго, як адтуль сыдзе шмат адвакатаў. На мой погляд, адвакатура пасля гэтага не будзе цалкам незалежным інстытутам.
Я амаль што ўпэўнены, што шмат хто з адвакатаў сыдзе, таму што гэты праект закона быў вядомы на працягу апошняга месяца. Гэты праект абмяркоўваўся сярод адвакатаў, і я бачыў гэтыя дыскусіі ў адвакацім асяроддзі, чуў шмат ад каго, што яны не будуць захоўваць статус адваката і сыдуць з адвакатуры, калі гэты закон будзе прыняты ў тым выглядзе, у якім ён быў. Гледзячы па сённяшніх навінах, бачна, што гэта якраз-такі самая апошняя, самая дрэнная рэдакцыя гэтага закона. Таму мой прагноз, што на працягу шасці месяцаў мы пабачым масавы адток адвакатаў з адвакатуры. Гэты адток будзе запаўняцца тымі, хто будзе гатовы працаваць на гэтых умовах. Напрыклад, студэнты, якіх можна будзе прымаць без трохгадовага стажу, як гэта было раней. Ну і былыя пракурорскія, судовыя і следчыя супрацоўнікі.
На абмеркаванне законапраекта далі суткі
— А ўлады цікавіліся меркаваннем тых, каго гэты закон непасрэдна датычыцца, — меркаваннем адвакатаў?
Сяргей Зікрацкі: Абмеркавання ў тым выглядзе, у якім бы нам хацелася, не было. Мы ведаем, што гэтыя праекты яшчэ ў лютым дасылалі ў БРКА [Беларускую рэспубліканскую калегію адвакатаў], але БРКА не падзялілася імі з адвакатамі, і адвакаты фактычна даведаліся аб гэтым законапраекце, калі ён быў апублікаваны у канале Антона Матолькі. Нам далі магчымасць афіцыйна выказаць свае прапановы, калі БРКА даслала ліст і папрасіла на працягу сутак даслаць свае прапановы па гэтым законапраекце, калі ён ужо быў апублікаваны ў Матолькі. Калі гэта можна назваць абмеркаваннем, то тады так, яно было. Але гэта не такое абмеркаванне, якое б мы хацелі. Яно непаўнавартаснае. Сабралі думкі, а што там далей — невядома.
— Увогуле гэты законапраект цалкам адмоўны ці ёсць і пазітыўны бок?
Сяргей Зікрацкі: Ён адмоўны ў тых нормах, якія ён змяшчае. Я наўрад ці скажу, што там ёсць хоць адна пазітыўная норма. Станоўчы ён толькі ў тым, што прыняццем гэтага закона дзяржава фактычна падсумавала, што тое, што рабілі адвакаты на працягу апошніх васьмі-дзевяці месяцаў, — гэта было класна, эфектыўна і прыносіла карысць для грамадзян і вялікую небяспеку для дзяржавы. Таму асабіста я ўспрымаю прыняцце гэтага закона як знак таго, што адвакаты крута працавалі ўвесь гэты час.
Сяргей Зікрацкі быў абаронцам журналістак “Белсата”, палітвязняў Кацярыны Андрэевай і Дар’і Чульцовай, асуджаных за рэпартаж з Плошчы Перамен. Таксама ён прадстаўляў інтарэсы фігурантаў “справы Прэс-клуба”. У сакавіку 2021-га Сяргей не прайшоў пазачарговую пераатэстацыю Мінюста. Яго пазбавілі адвакацкай ліцэнзіі, а крыху пазней выключылі з Мінскай абласной калегіі адвакатаў.
Поделиться ссылкой:


title: Як можна дасягнуць грамадзянскай згоды ў Беларусі?

maintext:
З такім пытаннем некалькі месяцаў таму сайт «Народнай Волі» звярнуўся да сваіх наведвальнікаў. І, каб лягчэй было зарыентавацца, прапанаваў такую разбіўку:
• Адстаўкай Аляксандра Лукашэнкі.
• Новымі празрыстымі прэзідэнцкімі выбарамі.
• Ніякіх змяненняў не трэба, у Беларусі і так ўсё добра.
• Канстытуцыйнай рэформай.
На 25 красавіка тых, хто пажадаў узяць удзел у апытанцы, налічвалася 19.885
чалавек. Як бачым, абсалютная большасць з іх лічыць, што дасягнуць грамадзянскай згоды ў Беларусі можна, калі будзе адстаўка Аляксандра Лукашэнкі, – 65%. На канстытуцыйную рэформу спадзяюцца толькі 3%, на новыя празрыстыя прэзідэнцкія выбары – 27%. Заўважым: ёсць і тыя, хто лічыць, што ніякіх змяненняў не трэба, у Беларусі і так усё добра, – такіх 5%.
З улікам сітуацыі, якая склалася ў Беларусі апошнім часам, сайт «Народнай Волі» прапаноўвае сваім наведвальнікам новую апытанку. Яна звязана з той шырокай дыскусіяй, якая разгорнута ў сеціве вакол «спробы арганізаваць дзяржаўны пераварот і замах на жыццё А.Лукашэнкі і яго дзяцей». Заходзьце на сайт www. nv-online.info і галасуйце!
Поделиться ссылкой:

fasttext_language: be


title: Фотагісторыя. Шлюб з палітвязнем

maintext:
Гісторыю палітвязня Яўгена Бароўскага і ягонай нявесты апісаў у сваім інстаграме фатограф Павел Крычко.
Яўгену Бароўскаму прысудзілі 4 гады калоніі агульнага рэжыму за тое, што адбіваў людзей ад амапаўцаў на Пушкінскай.
У адным з лістоў на волю, Яўген абмовіўся пра вяселле, а Вераніка падтрымала такую ідэю і ў зваротным лісце даслала бланк заявы ў ЗАГС.
Вераніка і Яўген распісаліся ў СІЗА-1 на Валадарскага на мінулым тыдні, паміж пасяджэннем суда, дзе прагучалі апошнія словы абвінавачаных і абвяшчэннем прысуду.
1 з 7
На момант роспісу яны ведалі толькі аб магчымым тэрміне ў 4 гады калоніі агульнага рэжыму, які праз некалькі дзён быў абвешчаны ў судзе.
Як кажуць супрацоўнікі ЗАГС, такія падзеі апошнім часам не рэдкасць.
Для роспісу ў СІЗА трэба было атрымаць дазвол суддзі. На сам роспіс сыходзіць літаральна некалькі хвілін. Ніхто, акрамя пары, канвою і работніка ЗАГС не прысутнічае. Залежыць ад канвою, але ў найлепшым выпадку могуць даць трохі пагутарыць, абняцца, патрымацца за рукі, і то ў пальчатках і ахоўных экранах на галаве (у сувязі з COVID).
Поделиться ссылкой:


description: Палітычны аглядальнік Валерый Карбалевіч разважае на Радыё Свабодзе аб стрце Беларуссю пазіцыі нейтралітэту і "хатніх нарыхтоўках" на перамовах у Маскве

title: Карбалевіч: Перамовы не далі Лукашэнку выбара

maintext:
Палітычны аглядальнік Валерый Карбалевіч разважае на Радыё Свабодзе аб стрце Беларуссю пазіцыі нейтралітэту і “хатніх нарыхтоўках” на перамовах у Маскве 22 красавіка.
Перамовы Лукашэнкі і Пуціна пачаліся вельмі цікава. Традыцыйна падчас пратакольных здымак палітыкі ў прысутнасьці мэдыяў кажуць банальныя рэчы пра жаданне развіваць двухбаковыя адносіны. І ніколі журналісты не задаюць пытанняў. Звычайна да журналістаў выходзяць пасля перамоваў, ладзіцца кароткі брыфінг. І тое далёка не заўсёды.
Цяпер традыцыя была радыкальна парушаная. Расійскі журналіст раптам, насуперак усім пратаколам, вырашыў задаць пытанне абодвум кіраўнікам. І тыя, як быццам бы так і належыць, пачалі адказваць. І, вось дзіва, тэлеканал «Россия» даў усё гэта ў эфір. Такая вытанчаная хатняя нарыхтоўка.
Пытанні тычыліся дачыненняў з Украінай. Зразумела, гэта быў спланаваны сцэнар. Яго сэнс палягае ў тым, каб прымусіць Лукашэнку салідарызавацца з Пуціным у пытанні расійска-ўкраінскіх дачыненняў. І таму не было куды дзявацца. Прыехаўшы у Маскву па чарговыя даброты, апынуўшыся перад тэлекамерамі, ён проста ня меў выбару.
Ён падтрымаў прапанову Пуціна, каб Зяленскі сустракаўся з лідэрамі «ДНР» і «ЛНР». Паскардзіўся прэзідэнту Расіі на украінскага кіраўніка («Зяленскаму ўжо пара навучыцца канкрэтна дыпламатычна сябе паводзіць, акрамя ўсяго іншага»). А потым западозрыў афіцыйны Кіеў у намеры пахаваць Мінскія пагадненні. Тым самым падтрымаўшы Расію ў яе канфлікце з Украінай. Што і патрабавалася.
Такім чынам, спачатку супольная аперацыя КДБ і ФСБ супраць мітычных змоўшчыкаў спаліла масты у адносінах Беларусі з ЗША, а разам з гэтым абрушыла і канструкт шматвектарнасці. А цяпер руйнуецца беларускі нейтралітэт адносна расійска-ўкраінскага канфлікту.
Ад былой пазіцыі Беларусі як мадэратара, пасярэдніка ў гэтым супрацьстаянні застаецца ўсё менш. Усё гэта — плата за расійскую падтрымку Лукашэнкі. І, гледзячы па ўсім, цана гэтай падтрымкі ўзрастае.
Поделиться ссылкой:


title: Карбалевіч: "Лукашэнка можа падрыхтаваць беларускаму грамадству палітычную пастку"

maintext:
Тое, што Лукашэнка з дапамогай кішэннай Канстытуцыйнай камісіі будзе ствараць новую Канстытуцыю для самога сябе, пад свае палітычныя інтарэсы, было зразумела з самага пачатку, піша палітычны аглядальнік Валерый Карбалевіч у сваім Telegram-канале. Грамадзтва ў гэтым працэсе ніякага ўдзелу не бярэ.
Старшыня Канстытуцыйнага суду і кіраўнік Канстытуцыйнай камісіі Пятро Міклашэвіч у камэнтары тэлеканалу СТВ расказаў пра некаторыя намеры ўладаў.
Тое, што прапанавана адмовіцца ад вылучэньня працоўнымі калектывамі кандыдатаў у дэпутаты, лічу правільным. Працоўныя калектывы як суб’ект выбарчага працэсу, калі шырэй, суб’ект палітыкі — гэта спадчына савецкага часу. Тады партыйныя, грамадзкія арганізацыі (КПСС, камсамол і іншыя) ствараліся паводле вытворчага прынцыпу. Гэты рудымэнт захаваўся толькі ў Беларусі, дзе дзяржаўныя прадпрыемствы і ўстановы па-ранейшаму зьяўляюцца інструмэнтам кантролю за палітычнай добранадзейнасьцю работнікаў. Яшчэ варта было б на канстытуцыйным узроўні забараніць працоўным калектывам вылучаць кандыдатаў у выбарчыя камісіі.
Але вось наступная навацыя выклікае зьбянтэжанасьць. Паводле Пятра Міклашэвіча, камісія прапануе абмежаваць выбарчыя правы беларусаў паводле ўзросту. Цяпер правам галасаваць будуць надзелены грамадзяне ва ўзросьце ад 20 да 70 гадоў. Я ня ведаю прыкладаў іншых краін, дзе былі б такія правілы. Гэта супярэчыць канстытуцыйнай норме ўсіх цывілізаваных краін пра роўнасьць грамадзянаў перад законам.
Зразумела, чаму выбарчы ўзрост падвышаецца на два гады. Сам Лукашэнка фактычна прызнаў, што моладзь улада страціла, што ў моладзевым асяродзьдзі рэжым не карыстаецца падтрымкай. Калі так, то трэба пазбавіць частку іх права голасу, падвысіць узроставы цэнз з 18 да 20 гадоў. Міклашэвіч тлумачыць гэта тым, што толькі ў 20 гадоў «маладыя людзі ўжо пасьпеюць сфармавацца як асоба і будуць здольныя рэальна ацэньваць сытуацыю».
Цікава, што ў войска маладзёнаў бяруць з 18 гадоў. То бок бараніць Радзіму яны сасьпелі, давяраць ім самую сучасную зброю можна. А вось каб галасаваць на выбарах, яны яшчэ не сфармаваліся як асобы. Дзіўная лёгіка.
А ўжо чаму грамадзянам ва ўзросьце за 70 гадоў нельга галасаваць, увогуле загадка. Ва ўсім сьвеце працягласьць жыцьця павялічваецца. І пазбаўляць людзей пажылога веку выбарчага права — гэта такая відавочная дыскрымінацыя, якая ня мае ніякага ўцямнага тлумачэньня.
Такое ўражаньне, што ўлады рыхтуюць Канстытуцыю, у якой будуць зусім абсурдныя палажэньні. Ня будзем забываць пра намер надаць канстытуцыйны статус Усебеларускаму народнаму сходу. І можа так здарыцца, што дзейны Асноўны закон у параўнаньні з прапанаваным праектам будзе выглядаць нават больш дэмакратычным.
Не выключаю, што Лукашэнка можа падрыхтаваць беларускаму грамадзтву такую палітычную пастку. Альбо галасуйце на рэфэрэндуме за новую Канстытуцыю, у якой будуць такія дзівосы, як абмежаваньне выбарчага права паводле ўзросту і шмат іншых непрыемных нечаканасьцяў, пасьля чаго абяцаю датэрміновыя прэзыдэнцкія і парлямэнцкія выбары. Альбо, калі вы галасуеце супраць ці байкатуеце, то захоўваецца дзейная Канстытуцыя. Тады, паводле яе, Лукашэнка дабывае сваю прэзыдэнцкую кадэнцыю да канца, то бок да 2025 году. Выбірайце паміж двума кепскімі варыянтамі.
Думаю, дэмакратычнай грамадзкасьці варта рыхтавацца да такой непрыемнай дылемы.
Поделиться ссылкой:


title: "Краіны, якую мы ведалі, больш не існуе", - Віктар Марціновіч

maintext:
Пісьменнік Віктар Марціновіч разважае на «Свабодзе» пра беларускую ананімнасць зла, абгрунтоўвае свае песімістычныя выказванні і ацэнкі і заяўляе, што цяпер улада змагаецца не з апазіцыйнай культурай, а з культурай у прынцыпе.
— Як справы з «Рэвалюцыяй»? Я, вядома, маю на ўвазе ваш апошні раман, у якога ўжо былі праблемы. Не баіцеся трапіць у спіс «экстрэмісцкай» літаратуры?
— Паколькі кніга цяпер прадаецца ў дзяржаўных кнігарнях — я так разумею, што тыя, ад каго залежаў яе лёс, усвядомілі, што гэта мастацкі твор, дзеянне якога адбываецца ў Маскве, у нулявыя гады. І забараняць яго не варта. Тым больш што гісторыя забароны майго першага рамана «Параноя» толькі дадала яму цікавасці.
«Рэвалюцыя» чытаецца, актыўна каментуецца. Трэба сказаць, што шмат каго расчароўвае пэўны песімістычны месідж, які ёсць у рамане, многія чакалі нейкага падбадзёрвання. Як выказаўся адзін з чытачоў, гэта гісторыя пераўтварэння добрага чалавека ў кепскага праз датычнасць да пэўнай улады.
Раман зараз выйшаў у Расіі, прадаецца ва ўсіх маскоўскіх кнігарнях, у «Доме кнігі», ягоны поспех у Нямеччыне ўражвае, бо мы трапілі на тэлевізію, былі рэцэнзіі ў вельмі прэстыжных выданнях.
— Акурат наконт песімістычнасці… Некалькі вашых апошніх інтэрв’ю і выказванняў якраз напоўненыя гэтым самым песімізмам. Вядома, вы скажаце, што гэта на самой справе рэалізм і аб’ектыўная ацэнка сітуацыі. Але можна спрачацца наконт дарэчнасці і своечасовасці нейкіх ацэнак. Чалавеку, які памірае, зусім не абавязкова штодня нагадваць, што ён памірае. Але вы настойваеце на сваіх ацэнках, бо гэта вашы дакладныя адчуванні, і вы не хочаце ад іх адступаць, нават калі гэта «непаліткарэктна» ці несвоечасова?
— За кошт залішняга аптымізму могуць здарыцца асабістыя памылкі ў людзей, якія не ўсведамляюць, дзе апынуліся. Так, чалавеку, які памірае, не варта казаць, што ён памірае. Але яму трэба сказаць, што ён памірае, у тым выпадку, калі ён гэтага не разумее. І калі ты ведаеш, што ты смяротна хворы, то будуеш сваё жыццё па-іншаму.
Я выдатна ўсведамляю, што некаторыя мае інтэрв’ю могуць быць дэматывуючымі, і таму я імкнуся не бразгаць гэтымі словамі надта шмат. Але калі я бачу… Гэта было асабліва актуальна летам, калі ўсе ашалелі ад вельмі кранальнай еднасці, якая ўсіх захапіла. Я тады быў проста змушаны звярнуць увагу на тое, што гэты карнавал мае крышачку пахавальнае адценне. Кім бы я быў, калі б пра гэта не папярэдзіў? Магчыма, шмат рэчаў лепш бачныя чалавеку, які чытае кнігі, а не чалавеку, які чытае тэлеграм-каналы.
Але ваш закід я прымаю. Я разумею, што любыя словы мадэлююць рэальнасць, не столькі адлюстроўваюць яе, колькі задаюць пэўны настрой. Я ведаю, што ёсць людзі, якія вельмі пільна слухаюць мяне.
Аднак гэта не той момант, калі я магу сказаць нешта суцяшальнае. Бо калі я скажу нешта суцяшальнае і нехта праз гэта зробіць дзею, якая скалечыць лёс чалавека, я буду адчуваць велізарную адказнасць. Большую, чым адказнасць, якая вынікае з таго, што я нікога не падбадзёрваю.
— Некаторыя вашы творы з пэўнай доляй умоўнасці можна назваць антыўтопіяй («Мова», «Ноч», дый «Паранойя»). І вы цяпер, магчыма, не можаце пазбегнуць спакусы, каб не знаходзіць у цяперашнім беларускім жыцці паралелі з вашымі творамі. Ці не падаецца, што мы паглыбляемся ў нейкую антыўтопію і людзям застаецца гадаць, ці гэта Оруэл, ці Хакслі, ці Марціновіч?
— Раман «Мова» быў напісаны як папярэджанне. Ён быў напісаны дзеля таго, каб будучыня, якая там апісана, ніколі не адбылася. Тое, што цяпер адбываецца з культурнымі імпрэзамі, з любой дзеяй, якая мае прыкметы беларускасці, — гэта ажыццяўленне сцэнару, апісанага ў «Мове». І роля Кітаю ў Беларусі расце, Чайна-таўна пакуль няма, але ён будзе.
Я адчуваю цяпер, што сэрца гэтай краіны перастала біцца. Тая краіна, якую мы ведалі, якую любілі — памерла, больш не існуе. Мы цяпер знаходзімся ў стане чыстца. І мы можам з гэтага чыстца пайсці ў пекла (і ўсё да гэтага ідзе), а можам пайсці ў рай.
Я чалавек культурніцкі, я жыву культурай. І цяпер усё, што я любіў, альбо забаронена, альбо немагчыма. Я гэтага не прадказваў, бо тое, што адбываецца цяпер, сягае далей за любую маю фантазію, нават самую змрочную.
— Падзеі ў Беларусі нараджаюць шмат філасофскіх роздумаў, напрыклад, наконт таго, што можна зрабіць з людзьмі за адносна кароткі час — у Еўропе, у 21-м стагоддзі. Магчыма, нават самыя песімістычныя асобы не маглі ўявіць тыя маштабы зверстваў і катаванняў, якія адбыліся ў Беларусі ў 2020-м. Як такое стала магчыма?
— Каб такое сталася магчымым, патрэбна была адна ўмова — ананімнасць. Адчуванне, што ты гэта робіш, як нейкая шрубка ў сістэме. Дарэчы, пра гэта ёсць песня ў новым альбоме Лявона Вольскага. Ананімнасць зла — гэта самае страшнае, гэта нават страшнейшая рэч за банальнасць зла, пра якую пісала Арэнт. Эйхман дакладна ведаў, што ён робіць, якія загады выконвае. А ў выпадку ананімнасці зла «Эйхман» знікае, усё робіць нейкая ананімная, нябачная структура. І чалавек, які ператварыўся ў структуру, здольны на большае зло, бо ён робіцца функцыяй.
— Пры гэтым калі ім даецца загад быць спакойнымі і ветлівымі, — то яны могуць быць такімі. І ў астатнім, не службовым жыцці яны, магчыма, звычайныя людзі, мужы і бацькі. Але калі ім даецца дазвол «затрыманых не шкадаваць» — яны імгненна могуць стаць звярамі.
— У мяне ёсць на гэтую тэму раман «Сцюдзёны вырай». Там менавіта гэтае пераўтварэнне людзей нармальных, сямейных, у людзей функцыянальных апісана. Мне няма чаго дадаць.
— Ці быў варыянт, што гэты рэжым мог бы прайсці пэўную эвалюцыю і пераўтварыцца ў нешта больш спакойнае і гуманнае? Ці быў магчымы толькі цяперашні шлях — сістэма ад нас не пойдзе без крыві і пакутаў?
— Трагедыя ў тым, што я не лічу, што сістэма сыходзіць. Тое, што мы назіраем цяпер, — гэта хутчэй умацаванне сістэмы, пераўтварэнне твані ў бетон. Калі б не было жнівеньскіх падзей, то, вядома, было б менш страшна. Але сітуацыя б закансервавалася, тое млявае бясчассе, у якім мы жылі, захавалася б назаўсёды. Цяпер ёсць невялікі шанец, што пэўныя людзі, якія прымалі не вельмі актыўны ўдзел у падзеях 2020-га, адкруцяць назад, што будзе нейкая адліга.
Але ў мяне няма нават блізкага адчування, што сістэма сыходзіць, што ёсць нейкія шанцы на тое, што ідэі, якія панавалі ў жніўні, перамогуць. Мы бачым, як увесь гэты «дзвіж», усё, што было падмуркам пераменаў, гэтая крэатыўная класа людзей, цяпер проста альбо выціснутая за межы краіны, альбо пераведзеная ў стан пасіўнасці. Нейкіх рухавікоў, якія дазвалялі б лічыць, што нешта будзе мяняцца, я не бачу. Наменклатура, якая засталася ў сістэме, умацавалася да стану бетону, гэта не дае надзей, што будуць змены ўнутры. І чым больш ідзе ціск звонку, тым больш умацоўваецца гэтая сістэма.
— Цяпер мы маем кнігі, якія прызнаюцца экстрэмісцкімі, крымінальныя справы за карціну, зачыненыя выставы. Рэжым змагаецца з культурай і сімваламі як знакам і маркёрам апазіцыйнасці? Ці, можа, сама культура і гісторыя ўжо стала ворагам, нават без прыкметаў апазіцыйнасці?
— Сапраўды, ёсць нешта прынцыпова новае. Раней змагаліся з бел-чырвона-белым сцягам як з маркёрам апазіцыйнасці. Але цяпер гэта не барацьба з прыкметамі. Яны ўсвядомілі, што культура — гэта для ўлады асноўны выклік. Калі ў мяне пытаюцца: няўжо ўлада не ўсведамляе наступстваў ад таго, што з’язджаюць самыя лепшыя, яскравыя і таленавітыя, хіба ўлады не разумеюць, што гэта аслабляе нашу культуру? — то я адказваю: не, гэта зроблена наўмысна. Яны адчулі, што культура — гэта першасны выклік. Што менавіта культура прывяла паступова да новай сітуацыі. Таму і ідзе барацьба з культурай як такой — як гэта было з выставай пра медыкаў.
Але краіна мусіць жыць. І краіна жыве не толькі трактарамі, яна жыве культурай. Адчуванне жыцця ўзнікае толькі ад таго, што віруе нейкая культурная плынь. І гэта цяпер цалкам выключана дзяржавай. Немагчыма не толькі тэатральную імпрэзу, немагчыма нават кніжную прэзэнтацыю, мастацкую выставу правесці. І гэта тое, што адрознівае наш час ад часоў 10-гадовай даўнасці.
Поделиться ссылкой:


title: Ці дапаможа Саўбез захаваць уладу?

maintext:
У Беларусі толькі кажуць пра пашырэнне функцый Савета бяспекі. А ў Казахстане такі орган даўно існуе. І, на думку многіх мясцовых палітолагаў, у выпадку форс-мажору ўтрымаць сітуацыю пад кантролем у краіне ён наўрад ці будзе здольным.
Некаторыя мяркуюць, што ўсё па-сапраўднаму пачалося пасля скону ўзбекскага прэзідэнта Іслама Карымава восенню 2016-га. Яго смерць так моцна шакавала яго калегу Нурсултана Назарбаева, што ён задумаўся пра новую формулу ўлады. Прыкладна ў гэты час Елбасы кінуў спробы знайсці эліксір маладосці і заняўся рэформай сістэмы кіравання. Пасля яе завяршэння 20 сакавіка 2019 года Назарбаеў падаў у адстаўку, перадаўшы штурвал улады функцыянеру Касыму Такаеву.
Аднак Такаева цяжка назваць сапраўдным прэзідэнтам. Усё таму, што паралельна працуе Савет бяспекі пад кіраўніцтвам Назарбаева. Чальцамі Савета бяспекі з’яўляюцца: прэзідэнт Рэспублікі Казахстан, старшыня Сената, старшыня парламента, прэм’ер-міністр, кіраўнік Адміністрацыі прэзідэнта, генпракурор, дырэктар МЗС, міністры абароны і МУС і іншыя.
Савет мае паўнамоцтвы канстытуцыйнага і кантрольнага органа, які стаіць над прэзідэнтам, урадам і ўсёй вертыкаллю. Але пры гэтым Саўбез РК вызвалены ад неабходнасці прымаць бягучыя рашэнні ў галіне дзяржаўнага кіравання, рэалізоўваць іх і, адпаведна, несці за іх палітычную адказнасць.
Такім чынам, цяпер Савет бяспекі, хутчэй, з’яўляецца інструментам, з дапамогай якога Назарбаеў працягвае ўтрымліваць уладу. Пасля сыходу Елбасы Савет як калегіяльны орган усёй эліты, гледзячы па ўсім, павінен забяспечыць мірны транзіт улады да Такаева або іншага пераемніка экс-прэзідэнта.
Між тым, ва ўсім велізарным масіве казахстанскай постназарбаеўскай футуралогіі Саўбез практычна не згадваецца. А калі згадваецца, то хутчэй як адна з фракцый улады, якая будзе граць дэструктыўную ролю ў лёсе краіны пасля з’яўлення некралогу вядома каго.
Справа ў тым, што сістэма кіравання, якую пакідае пасля сябе Назарбаеў, вельмі персаналізаваная. «Ён (Назарбаеў) быў аднаасобным кіраўніком. Калі яго пераемнік не будзе мінімум такім жа, то адбудзецца пераход да больш слабой стратэгіі і страты рэсурсаў», — адзначае выданне ZonаKZ.
Ці зможа пераемнік Назабаева быць падобным на папярэдніка? Дакладна не — з улікам таго, што ні ў аднаго прадстаўніка цяперашняй эліты Казахстана маштабу асобы, характару, і бэкграўнда ўзроўню Елбасы няма. Таму канфрантацыя за ролю лідара непазбежная. У ёй Савет бяспекі будзе, хутчэй, арэнай барацьбы або асобным суб’ектам у вайне за ўладу.
Палітолагі лічаць, што гэтая структура будзе як мінімум спрабаваць абмежаваць уладу Такаева (калі ён будзе пераемнікам). Той, у сваю чаргу, будзе спрабаваць наогул распусціць Саўбез. Вайна ў калідорах улады будзе цягнуцца, пакуль не з’явіцца фігура з рысамі новага Назарбаева.
Яшчэ больш песіместычны прагноз выдаў у мінулым годзе спецыяліст берлінскага Фонду навукі і палітыкі Себасцьян Шык. Аналітык згодны з тым, што Назарбаеў занадта доўгі час быў нязменным лідарам рэспублікі, паўнавартаснай альтэрнатывы якому сярод чыноўнікаў пакуль не праглядаецца. Таму пасля яго сыходу расколу ў эліце не пазбегнуць.
Але таксама можна дапусціць, што кулуарна нейкую канкрэтную і адзіную кандыдатуру пераемніка, які ўсіх задавальняе, узгадніць не атрымаецца. Таму ўжо праз два-тры месяцы прыйдзецца правесці больш-менш свабодныя выбары ў краіне. Маўляў, няхай усё вырашыць народ.
Такі сцэнар, як лічыць Шык, абернецца для эліты сапраўдным фіяска. Недзе з нетраў сярэдняй вертыкалі або дробнага бізнесу з’явіцца кандыдат з моцнай харызмай, здольны рабіць рэтрансляцыю народнай думкі. Граючы на папулісцкіх лозунгах такі палітык зможа стаць народным кумірам, фаварытам прэзідэнцкай кампаніі. Прычым, спробы ЦВК зняць папуліста з выбарчай гонкі будуць толькі падымаць яго рэйтынг. Трыумф такога кандыдата ў выніку непазбежны.
Але ключавы момант такога сцэнару ў іншым. Каб стаць сваім у вачах сярэдняга казаха, падобны палітык будзе абавязкова ўжываць нацыяналістычную рыторыку. Міма гэтага не пройдуць у Маскве, якая адразу пачне мусіраваць тэму пагрозы для рускамоўных жыхароў Паўночнага Казахстана.
Калі верыць нямецкаму спецыялісту, ужо на наступны дзень пасля выбараў прыкладна ў сарака раёнах Паўночнага Казахстана, населеных у значнай меры этнічнымі рускімі, пачнуць дзейнічаць так званыя «атрады самаабароны». Адначасова на мяжу з Казахстанам падцягнецца расійскі спецназ. Усё гэта, калі верыць Шыку, выкліча ў Казахстане крызіс, раскол краіны і канфлікт з Расіяй.
Нельга сказаць, што прагноз Шыка заходзіць «на ўра». Некаторыя казахстанскія эксперты лічаць, што ў разважанні нямецкага палітолага праглядаюцца аналогіі з Крымам і нават «некаторымі галівудскім блокбастэрамі». З боку аптымістаў гучыць меркаванне, што кантроль над сітуацыяй у постназарбаеўскім Казахстане эліце неяк удасца захаваць. Аднак у любым выпадку ў падобных разважаннях няма ніводнай згадкі пра Савет бяспекі.
Поделиться ссылкой:


title: Мікалая Казлова выпусцілі на волю

maintext:
Лідара АГП Мікалая Казлова ўсё ж выпусцілі на волю. Яго вывезлі на ўскраіну горада і там выкінулі на абочыну, паведамляе NN.by.
Нагадаем, учора Мікалай Казлоў у вызначаны час не выйшаў са сваіх 15 сутак.
Казлова затрымалі 22 сакавіка. На наступны дзень, падчас судовага пасяджэння, палітыку стала дрэнна і яго давялося шпіталізаваць.
Ён скардзіўся, што на Акрэсціна правёў ноч у аднамеснай камеры, дзе знаходзілася 8 чалавек і дзе на падлогу вылілі два вядры хлоркі.
Поделиться ссылкой:


title: Аляксей Марачкін: "У Беларусі ўлада абвясціла Год адзінства, а праводзіць у жыццё палітыку варажнечы"

maintext:
1 красавіка ў сталічным Палацы мастацтва адкрылася выстава суполкі «Пагоня», якою «пагонічы» вырашылі адзначыць сваё 30-годдзе. Адзін са стваральнікаў суполкі і былы яе кіраўнік Аляксей МАРАЧКІН выставіў цэлую залу твораў у нечаканай для сваіх прыхільнікаў тэхніцы акварэлі. Перад адкрыццём мы сустрэліся з мастаком і пагаварылі не толькі пра развешаныя на сценах карціны.
– Спадар Аляксей, на юбілейнай выставе вы ўсіх здзівілі, паказаўшы больш за паўсотню акварэльных твораў. У кулуарах толькі і гаворкі было, што пра Марачкіна-акварэліста. Што змусіла вас змяніць тэхніку?
– Акварэлі я і раней пісаў, тут няма ніякіх неспадзяванак. Проста апошнім часам займаўся імі больш. За два з паловай месяцы самаізаляцыі, нікуды практычна не выходзячы, зрабіў больш за 800 аркушаў. І сваю экспазіцыю так і назваў «Акваарэлі», маючы на ўвазе свабоднае гушканне, вольны палёт фантазіі. Акварэль прывабная яшчэ і даступнасцю – вада бясплатная, папера танная. Прычым гэта вельмі старажытная тэхніка. Калі яшчэ не было алейных фарбаў, чалавек у вадзе раствараў каляровую гліну і маляваў на скалах. А я ў творчым працэсе зрабіў адкрыццё: калі на чыстай плоскасці разліць пафарбаваную ваду, яна ніколі не расплывецца абы-як. Ідзе працэс самаўтварэння вобраза. Зірнеш – і бачыцца нейкая карцінка. Застаецца толькі
дамаляваць. Так я і працаваў. Часам за дзень выходзіла па трыццаць твораў.
– Тры дзясяткі за дзень?!
– Бывала і больш. Летась я быў тры з паловай месяцы на пленэры ў Чарнагорыі, яна мяне і натхніла на такую актыўную творчасць – сваёй незвычайнай прыродай, морам. Там мне таксама ўдалося плённа папрацаваць.
– Мы стаім каля карціны пад назвай «У тым годзе», на ёй АМАП дубінкамі малоціць народ. Гэты сюжэт вам таксама вада падказала?
– Вада. І жыццё наша. Мне засталося толькі шлемы і дубінкі падмаляваць. Быць убаку ад падзей, што адбываюцца ў нашай краіне, я не магу. Таму і акварэлі ў мяне атрымліваюцца злабадзённымі. Прызнацца, я мастак эклектычны, мне хочацца «абняць неабдымнае». Калісьці Пікаса прызнаўся, што калі б не мяняў жанры і стылі, то даўно памёр бы. А японец Хакусай (мой любімы мастак) трыццаць разоў за жыццё да непазнавальнасці змяняў свой стыль.
– Нядаўна быў арыштаваны ваш калега Алесь Пушкін. Па абсалютна надуманым абвінавачанні – за нібыта распальванне нацыянальнай, расавай ды іншай варажнечы, за што прадугледжана пакаранне ад 5 да 12 гадоў няволі. Штосьці мастакі не бароняць свайго сябра…
– Абвінавачанні Пушкіну падобныя на шызафрэнічнае трызненне. Я лічу яго вельмі таленавітым творцам, у свой час напісаў яго партрэт. Па такім самым абвінавачанні можна каго заўгодна з мастакоў кінуць за краты. Скажам, народнага мастака Арлена Кашкурэвіча – за ілюстрацыі да «Карнікаў» Алеся Адамовіча. Можа, калі б ён жыў, і да яго прычапіліся б… А куды дзець фільмы пра вайну, дзе таксама можна знайсці тое самае «распальванне»?
– Саюз мастакоў – самая шматлікая ў краіне творчая арганізацыя (больш за 1000 чальцоў). Чаму Саюз нават заявы ніякай па Пушкіну не прыняў? Будзе маўчаць?
– Не думаю, кіраўніцтва СМ павінна ўсё ж неяк выступіць. І суполка «Пагоня» мусіць абавязкова заступіцца за Алеся. Праўда, тут такая справа. Учора я даведаўся, што гарадскія ўлады збіраюцца павялічыць плату за майстэрні мастакоў у два ці тры разы. У месяц будзе каля дзвюх тысяч рублёў. Для нас гэта касмічныя сумы. Куды нам дзецца? З’язджаць на вёску? І ў гэтым намеры гарвыканкама «памяркоўныя» мастакі вінавацяць тых, хто не маўчыць, як мыш пад венікам. І мне – дзе паўнамёкамі, а дзе і адкрыта – пра гэта неаднойчы гаварылася…
– А вы не баіцеся, што і да вас могуць уварвацца «мастацтвазнаўцы» ў балаклавах? Бо і вашы некаторыя карціны пры жаданні можна патрактаваць як «распальванне варажнечы». Скажам, на адной з іх – герб Расіі ці то з двухгаловым арлом, ці то з курыцай…
– Ну, калі начальнік дзяржавы называе бел-чырвона-белы сцяг экстрэмісцкім, то і мяне можна пасадзіць – за «экстрэмізм». Дарэчы, летась я ўжо заплаціў каля дзвюх тысяч рублёў штрафаў за ўдзел у несанкцыянаваных акцыях. Што да згаданай вамі карціны, то там як бы не зусім герб. Там проста двухгаловая курыца з сярпом і молатам і чырвонай зоркай. У Расійскай імперыі – раней Савецкім Саюзе, цяпер Расійскай Федэрацыі – тая ж самая ідэалогія: пашыраць тэрыторыі, не лічыцца ні з кім. Паслухайце, як кіраўнікі Расіі пра Украіну гавораць: што гэта не дзяржава, а прыдуманая бальшавікамі рэспубліка. Калі так гаворыцца пра ўкраінцаў, то што можна сказаць пра нас? Мы ж з Расіяй – «саюзная дзяржава»! Хрыстос гаварыў: «Даю вам запавет: любіце адзін аднаго». Запавет парушаецца тымі, хто падымае руку на братні народ, а гэта вялікі грэх.
– Яшчэ гады два-тры таму шмат хто ў асяроддзі беларускай інтэлігенцыі меў пэўныя ілюзіі. Дастаткова было Уладзіміру Макею надзець вышыванку ці намесніку прэм’ер міністра паехаць на пахаванне Каліноўскага ў Вільнюс, як пачыналіся гаворкі пра «мяккую беларусізацыю», якую паціху праводзіць беларуская ўлада. Сёння гэтыя ілюзіі канчаткова развеяліся?
– Думаю, так. Гады тры таму мы з вамі на старонках «Народнай Волі», згадваючы 1937 год, гаварылі, што д’ябальшчына можа вярнуцца. Вось яна і вяртаецца. Немагчыма вымераць усю шкоду, якую за 26 гадоў нанёс Лукашэнка нацыянальнай культуры, беларускай мове. А родная мова, я лічу, мацней за атамную зброю. Менавіта па мове Расія будзе вызначаць сваю тэрыторыю. Як яна вызначыла ў Крыме і на Данбасе. І калі ўсе мы загаворым па-руску, то нас забяруць голымі рукамі. Я нядаўна сустракаўся з вядомым навукоўцам Яўгенам Фурсам. І ён мне пераканаўча давёў, што Бог чуе народы толькі праз іхнія родныя мовы. Калі мы з табой гаворым на адной мове – мы ўжо роднасныя душы. Арэал рускай мовы звузіўся па ўсёй тэрыторыі былога Савецкага Саюза. Літва, Латвія, Эстонія, Грузія, Казахстан, Украіна… А Беларусь па-ранейшаму адкрытая для русіфікацыі, яна сюды і хлынула па ўсіх каналах.
– Мінск літаральна завешаны чырвона-зялёнымі сцягамі, яны над кожнай дзяржустановай, на многіх вышынных будынках. Якія асацыяцыі ў вас гэта выклікае?
– У вайну сцяг вывешваецца над захопленымі будынкамі. Улада, відаць, і хоча гэтым паказаць, што ў нас вайна… А калі гаварыць сур’ёзна, то гэта маразм. Нічога ўжо не выратуе гэты рэжым – ні высока ўзнятыя чырвона-зялёныя сцягі, ні апушчаная ніжэй усіх плінтусаў тэлевізійная прапаганда. Кола гісторыі рухаецца наперад. Больш за тое, я сёння магу сказаць, што бел-чырвона-белы сцяг не заплямлены крывёю. А вось чырвона-зялёны заплямлены – у мінулым годзе. Забіты Аляксандр Тарайкоўскі, Аляксандр Віхор, Генадзь Шутаў, Раман Бандарэнка (у мяне ёсць работа, прысвечаная яго памяці). Што б там ні плявузгалі прыўладныя прапагандысты, бел-чырвона-белы сцяг быў і застаецца нацыянальнай і хрысціянскай святыняй, гэта ў свой час падкрэсліваў нават кіраўнік БПЦ Філарэт, галасуючы за яго ў Вярхоўным Савеце.
– Паводле вашых адчуванняў, ці ўдалося ўладам запалохаць грамадства? Мяркуючы па тым, як прайшоў Дзень Волі 25 сакавіка, выглядае, што ўдалося.
– А я перакананы, што не. Беларускі супраціў – гэта яшчэ і кукіш у кішэні. Улада хваліцца, што задушыла шэсці. Насамрэч нічога яна не задушыла. Супраціў, непрыманне рэжыму засталіся. Спружына проста сціснулася пад ціскам брутальнай сілы. Прыйдзе час – яна выпрастаецца. І тады ўладзе мала не пакажацца. Начальнік дзяржавы сёння валодае толькі дубінкамі і зброяй, а не розумамі людзей. То там, то тут выкарыстоўваючы сілавы рэсурс, улада працуе супраць сябе. Гэта агонія, і яна не можа доўга прадаўжацца.
– Нядаўна мне тэлефанаваў паэт Ігар Шклярэўскі з Масквы (ён ваш зямляк – родам з Магілёўшчыны) і не мог паверыць, што з бел-чырвона-белым парасонам ён сёння не дайшоў бы ад плошчы Коласа да плошчы Перамогі… На вашу думку, свет дастаткова інфармаваны пра тое, што ў нас адбываецца?
– Я думаю, дастаткова. У наш час нікуды нічога не схаваеш. І тое, што вытварае ўлада ў Беларусі, ледзь не ў рэальным часе бачыць увесь свет. Таму і хваля салідарнасці такая адчувальная. Я ўчора паслухаў расійскага журналіста Аляксандра Няўзорава, ён усе беларускія падзеі проста па палічках расклаў. А ў канцы перадачы, седзячы на фоне бел-чырвона-белага сцяга, выгукнуў «Жыве Беларусь!».
– Рашэннем улады 2021 год у Беларусі абвешчаны Годам народнага адзінства. Ці зроблены нейкія крокі тою ж уладай, каб напоўніць хоць нейкім сэнсам гэтую дэкларацыю?
– Ніводнага кроку я не бачу. Было б адзінства, калі б улада дазволіла 25 Сакавіка прайсці па вуліцы спакойна, без дручкоў. Як людзі, дарэчы, і хадзілі ўвесь час. Гэта ж былі супермірныя шэсці, нідзе ніводнай шыбы не пабілі. Улада аб’явіла год адзінства – і працягвае паляваць на людзей! Выходзіць, у нас не год адзінства, а год варажнечы. І правакуе на тую варажнечу не хто іншы, як сама ўлада – судамі, штрафамі, катаваннямі. Вось я ўспамінаю сваё маленства. У вёсцы – дзве хаты, у адной жыў мой бацька Антон Марачкін, у другой – сусед Іван Драмок. І яны канфліктавалі. А нейкі бандыт з лесу даў Драмку зброю, нацкаваў яго на бацьку. І – варажнеча перарасла ў вайну. Пытанне – хто ў гэтым вінаваты? Адказ – бандыт-падбухторшчык! Так і ўлада цяперашняя дзейнічае, даўшы зброю і не абмежаваныя законам паўнамоцтвы сілавікам.
– Але як супыніць гэтую варажнечу? Супраць лому, як вядома, няма прыёму.
– Бог агаляе зло, каб на яго фоне было больш заўважна дабро. Сёння кожны грамадзянін Беларусі павінен вырашыць: ён на баку дабра ці на баку зла? Настаў, калі хочаце, момант ісціны. Дагэтуль мы жылі больш-менш спакойна, усё нас збольшага задавальняла. Прыйшоў час вызначыцца і пашукаць спосабы змагання з ломам улады, які ўвесь праржавеў. Мой «лом» – мастакоўскі пэндзаль. Усіх чытачоў «Народнай Волі» запрашаю пераканацца ў гэтым, наведаўшы выставу ў Палацы мастацтва.
Публікацыя – з № 26 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: Пачынаецца сезон птушкападу: людзі дасылаюць у грамадскую арганізацыю "Ахова птушак Бацькаўшчыны" паведамленні пра савянят, якіх знаходзяць на зямлі.

title: Бачыш птушаня на зямлі? Не забірай!

maintext:
Пачынаецца сезон птушкападу: людзі дасылаюць у грамадскую арганізацыю “Ахова птушак Бацькаўшчыны” паведамленні пра савянят, якіх знаходзяць на зямлі. Тлумачым, чаму птушаняты апынаюцца там і як ім не нашкодзіць.
Пачынаючы з красавіка і да канца ліпеня на зямлі можна пабачыць птушанят-подлеткаў. Яны падраслі і пакідаюць гнёзды, каб навучыцца жыць самастойна. Гэта нармальная прыродная з’ява, перажываць за птушанят, спрабаваць пакарміць і забіраць іх дадому не трэба.
Пакуль яны вучацца лётаць, за імі прыглядваюць бацькі, якія працягваюць іх карміць. Калі ты не бачыш побач дарослых птушак, не турбуйцеся: яны не кінулі птушаня, проста не паказваюцца табе на вочы.
— Подлеткі звычайна часткова пакрытыя пухам, махавыя і рулявыя пёры могуць быць часткова ў трубачках, — тлумачыць спецыяліст АПБ Анастасія Пярко. — Савяняты пакідаюць гняздо рана, калі яны яшчэ ў пуху. У вераб’іных птушанят на краях дзюбы — жоўтыя валікі, якія павялічваюць памеры дзюбы, каб бацькі не прамахнуліся з кормам, таму іх называюць “жаўтароцікамі”.
Забіраць птушанят-подлеткаў катэгарычна нельга: лепш за бацькоў ты пра іх не паклапоцішся, а рызыка, што ад няправільнага догляду птушаня загіне, вельмі высокая. Калі ўсё ж вы ўзялі подлетка дадому, як мага хутчэй вярніце яго на тое самае месца, дзе яно сядзела.
Калі вы бачыце подлетка ў горадзе, то ацаніце месца: ці бяспечнае яно? Калі побач – ажыўленая сцежка, дарога, пляцоўка для выгулу сабак або дзіцячая пляцоўка, то лепш акуратна перанесці птушаня да кустоў ці дрэваў паблізу, падсадзіць на галінку, падкінуць на брыль пад’езда або дах гаража, каб па вашым паху яго не знайшоў сабака або кот: там бацькі знойдуць яго, а людзі-“выратавальнікі” – не. Рабіце гэта вельмі акуратна: падчас пагоні птушка адчувае стрэс. Не пашкодзьце далікатныя косткі птушаняці і не павыдзірайце пёркі.
Калі ўбачыце траўмаваную птушку (напрыклад, яна цягне крыло, кульгае, закідвае галаву), то можна звярнуцца па дапамогу ветэрынара або валанцёраў. Таксама можна спытаць парады ў Telegram-чаце “Ціў-ціў!”
Поделиться ссылкой:


title: Пры якіх умовах улады могуць пайсці на перамовы? Тлумачыць аналітык

maintext:
Вадзім Мажэйка, аналітык Беларускага інстытуту стратэгічных дасьледаваньняў (BISS), заяўляе, што перамовы могуць адбыцца тады, калі страх перад будучыняй для многіх людзей ва ўладзе стане большым за страх перад Лукашэнкам, а таксама ацэньвае паводзіны Віктара Бабарыкі на судовым працэсе.
— Амаль 800 тысяч беларусаў прагаласавалі за патрабаваньне Сьвятланы Ціханоўскай аб правядзеньні перамоваў у справе вырашэньня палітычнага крызісу. Але многія нават з тых, хто галасаваў за гэта, зусім ня вераць, што цяперашні рэжым здольны пайсьці на нейкія перамовы. Пры якіх умовах можа скласьціся такая сытуацыя, што ўлады ў той ці іншай форме пойдуць на такія перамовы?
— Мне падаецца, у галасаваньні, якое ініцыявала Ціханоўская, галоўнае — ня сам факт, што будуць перамовы (а калі не перамовы, то што ўзамен — крывавае змаганьне да апошняга патрона?) — а галоўнае, што гэтыя перамовы будуць на пляцоўцы АБСЭ пры міжнародным пасярэдніцтве. І фактычна гэта тое, пра што Ціханоўская дамаўлялася зь міжнароднымі лідэрамі — мы бачым, што галасаваньне падмацоўвалася заявамі эўрапейскіх і амэрыканскіх дэлегацыяў у АБСЭ, што яны гатовыя да такога пасярэдніцтва.
У гэтым сэнсе тут галоўны акцэнт — прысутнасьць міжнароднага мэдыятара, легітымнасьць якога ўсе бакі будуць прызнаваць. Гэта таксама і пэўная гарантыя выкананьня любых дамоўленасьцяў, бо без такіх гарантыяў яны ня шмат будуць вартыя.
Калі перамовы не пачынаюцца, то патэнцыйных удзельнікаў да гэтага прымушаюць. Той ціск, які цяпер існуе на беларускі рэжым (палітычнае процістаяньне, эканамічныя санкцыі) — робіцца, каб прымусіць Менск да перамоваў. Ён мае сэнс у першую чаргу тады, калі вядзе да пэўнай стратэгічнай мэты. Тут гэтая мэта — перамовы.
— Пры якіх абставінах улада, якая называе сваіх апанэнтаў перабежчыкамі і здраднікамі, можа зь імі пайсьці на перамовы хоць у якім фармаце?
— Гэтая рыторыка, што апанэнты нікога не прадстаўляюць, яна ўзаемная. Палітычныя перамовы вядуцца не таму, што апанэнт вельмі добры і ты яго прызнаеш. Перамовы вядуцца таму, што яны патрэбныя. Таму важна фармаваньне такіх умоваў, пры якіх перамовы для абодвух бакоў будуць найлепшым выйсьцем.
Для беларускага ўладнага боку — гэта імавернасьць страціць усё, калі стане яшчэ горш. І, адпаведна, — зацікаўленасьць так урэгуляваць працэс, каб пазьбегнуць найгоршых стратаў. У гэтым сэнсе я мяркую, што перамовы весьціся будуць, але не з Лукашэнкам. З той простай прычыны, што яму няма чаго прапанаваць. Не існуе чагосьці, у чым бы ён быў зацікаўлены больш, чым у захаваньні сваёй улады. І не існуе ніякіх такіх гарантыяў, якім бы ён даў веры.
Іншая справа — гэта ягонае атачэньне, буйныя чыноўнікі, буйны бізнэс. Гэта людзі, якіх вельмі цікавіць, каб працэс транзыту прайшоў бяз чыстак, каб пакараныя былі толькі тыя, хто запляміў рукі ў крыві, а ня тыя, хто ціха сядзеў. Каб не было перадзелу капіталу, нацыяналізацыі, каб яны захавалі бясьпеку і грошы.
— Але як гэтыя людзі могуць весьці перамовы без дазволу Лукашэнкі, нейкім самастойным чынам? Як толькі яны заявяць пра нешта падобнае — яны апынуцца за кратамі.
— Менавіта. Такія перамовы не пачынаюцца менавіта з прычыны такіх страхаў. Трэба, каб гэтыя людзі зразумелі, што цяперашняя беларуская сыстэма ў найбліжэйшы час не захаваецца. Трэба, каб страх перад будучыняй быў большы, чым страх перад Лукашэнкам. Вядома, такія перамовы не пачынаюцца публічна прыгожымі заявамі перад журналістамі. Яны напачатку вядуцца кулюарна, людзі такое не апублічваюць. У публічнае поле гэта выйдзе ў самы крытычны момант.
— У 1999–2000 годзе ў Беларусі ўжо праходзілі перамовы паміж уладай і апазыцыяй, пры пасярэдніцтве АБСЭ на чале зь нямецкім дыпляматам Гансам-Георгам Вікам. Чаму б і зараз Лукашэнку не пайсьці на нейкія неабавязковыя перамовы, каб цягнуць час, заяўляючы: «Глядзіце, я дамоваздольны»?
— Вядома, ён можа выкарыстоўваць самыя розныя маніпуляцыі. Разам з тым мы бачылі, што часам ён здатны на нечаканыя крокі ў самых розных сфэрах — паход у СІЗА КДБ, легалізацыя біткойна і да таго падобнае.
Мне здаецца, асноўная прычына, чаму Лукашэнка не зацікаўлены ў перамовах усур’ёз, — бо яму няма чаго на іх вытаргаваць. Таму ён асабіста зацікаўлены ў перамовах толькі маніпуляцыйна.
Але іншая справа, у чым зацікаўленыя людзі з улады ў другіх эшалёнах. Тыя людзі, якія менш публічныя, але якія маюць свае інтарэсы, якія яны хацелі б захаваць.
— На мінулым тыдні шырока абмяркоўвалася другая спроба каманды Бабарыкі стварыць партыю «Разам». Першая спроба была ў разгар вулічных падзеяў, у жніўні — і тады большасьць успрыняла гэтую ідэю нэгатыўна. Цяпер сытуацыя зусім іншая…
— Я разумею палітычную лёгіку тых, хто хоча стварыць гэтую партыю. У жніўні, сапраўды, многім падавалася, што гэта кароткатэрміновая барацьба. І калі казаць, што гэта спрынт — то партыя, сапраўды, ня тое, што ў такім спрынце дапаможа. Але зараз усім стала бачна, што гэта ня спрынт, а маратон. І ў гэтым сэнсе на стратэгічную пэрспэктыву партыйнае будаўніцтва, гуртаваньне людзей, выпрацоўка агульных дзеяньняў — гэта, канечне, важна.
Іншая справа, — што з гэтага атрымаецца на практыцы. Мы бачым, што поле для легальнай актыўнасьці ў Беларусі зьдзьмулася. Людзям і партыям не даюць магчымасьці праводзіць ніякія легальныя мерапрыемствы, не даюць нават подпісы за адкліканьне дэпутатаў зьбіраць.
Ёсьць вялікія сумневы наконт рэгістрацыі гэтай партыі. А калі раптам зарэгіструюць — дык гэта народзіць новыя сумневы, што можа адбіцца на яе рэпутацыі. І нават калі зарэгіструюць — ну і што? У нас існуе шмат зарэгістраваных партыяў, ці дае гэта ім нейкія перавагі і магчымасьці?
— Суд над самім Віктарам Бабарыкам працягваецца з пэўнымі перапынкамі, і, на думку многіх аглядальнікаў, ён — справа ня толькі ўнутрыбеларуская. Ці рызыкнулі б вы спрагназаваць нейкія вынікі гэтага суду?
— Мне падаецца, калі хто меў засьцярогі (ці спадзевы), што за Бабарыку ўпішацца Масква, — яны даўно павінны былі разьвеяцца. Мы бачым, што прайшлі ўжо дзьве сустрэчы Лукашэнкі і Пуціна, але Бабарыка па-ранейшаму за кратамі, Масква яму тут ніяк не дапамагла.
І, мне падаецца, на гэтым працэсе варта сачыць не за эканамічнай фабулай, прыдуманай, а за паводзінамі Віктара Бабарыкі. Мы бачым ягоныя годныя ўчынкі, ён добра трымаецца, не прызнае сваю віну. Мы бачым, што ён гатовы да палітычнага змаганьня, нават гатовы правесьці пэўны час за кратамі. Мы бачым па рэйтынгах, што гэтая сытуацыя добра адбіваецца на ягоным палітычным капітале, гэта толькі ўмацоўвае ягоныя палітычныя пазыцыі на будучыню. Выглядае, што ён сам гэта разумее, і ягоная пазыцыя ў судзе — такі ж палітычны крок на будучыню, як партыйнае будаўніцтва.
Поделиться ссылкой:


title: Такая яна, дыпламатыя па-макееўску

maintext:
Напрыканцы мінулага тыдня прэс-служба Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь паведаміла аб сустрэчы Уладзіміра Макея з паслом Германіі Манфрэдам Хутэрэрам і паслом Францыі Нікаля дэ Лакостам. Інфармацыя пададзена па лекале афіцыйнай беларускай прапаганды. Сказана, што быў абмеркаваны “стан беларуска еўрапейскіх і двухбаковых адносін, а таксама актуальныя пытанні міжнароднага парадку дня”. Макей гаварыў пра “канстытуцыйны працэс” у Беларусі і пра іншыя “пытанні развіцця сітуацыі ўнутры краіны”.
У заключнай частцы паведамлення прэс-службы МЗС Беларусі сказана: “Прадметна пацверджана захаванне падыходаў і прынцыпаў, на якіх Беларусь гатова выбудоўваць узаемадзеянне з заходнімі партнёрамі. У рамках гутаркі пацверджана ўзаемная зацікаўленасць бакоў у захаванні каналаў камунікацыі, працягу рабочых кантактаў і падтрыманні дыялогу”.
За агульнымі словамі, стандартнымі фразамі – нічога канкрэтнага. А што, Надзвычайныя і Паўнамоцныя Паслы Германіі і Францыі толькі слухалі спадара Макея і ківалі галовамі ў знак згоды? Ім таксама ж было што сказать. І на свет аператыўна з’явілася сумесная заява кіраўнікоў дыпламатычных місій Германіі і Францыі, у якой адзначаецца, што яны выказалі Уладзіміру Макею “занепакоенасць урадаў сваіх дзяржаў з нагоды сітуацыі з правамі чалавека ў Беларусі”. Яны нагадалі і пра пазіцыю Еўрасаюза “аб немагчымасці нармалізацыі адносін да тых часоў, пакуль не будзе пакладзены канец сілавым дзеянням, накіраваным супраць мірных дэманстрантаў”, а таксама “пакуль не будуць вызвалены ўсе палітычныя зняволеныя і не будзе пачаты шырокі ўсебаковы палітычны дыялог і, як вынік, праведзены новыя прэзідэнцкія выбары”.
Зразумела, чаму макееўская прэс-служба не сказала ні слова пра тое, што прагучала з вуснаў Надзвычайных і Паўнамоцных Паслоў Германіі і Францыі. Мільёны беларусаў не павінны ведаць, што цывілізаваны свет падтрымлівае іх змаганне за ПРАЎДУ, за СПРАВЯДЛІВАСЦЬ, за тое, каб як мага хутчэй адбыліся сапраўды дэмакратычныя прэзідэнцкія выбары і ў краіне спыніўся гвалт над мірнымі дэманстрантамі. Такая яна, дыпламатыя па-макееўску.
Публікацыя – з № 29 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: "Ад раніцы камеру залілі хлоркай. Цяпер там робяць так кожную раніцу". Прадпрымальнік расказаў, як яго 15 сутак ламалі

maintext:
Прадпрымальнік Аляксей Мельянец на 15 сутак апынуўся за кратамі за тое, што ў яго на балконе віселі бел-чырвона-белыя жалюзі. Прычым віселі яны там, на 14-м паверсе, ужо некалькі год, і толькі цяпер прыцягнулі ўвагу міліцыянераў. Адметна, што не так даўно за такія самыя жалюзі, толькі ў прыватным доме, вокны якога выходзяць на лес, судзілі брата Аляксея — шматдзетнага тату Сяргея. Апошняму, праўда, прысудзілі штраф на 30 базавых, а вось Аляксея адразу пазбавілі волі, піша “Наша Ніва”.
З фотаздымкамі жалюзі па мужчыну прыйшлі 21 сакавіка. Пры гэтым міліцыянеры супакоілі, што забяруць яго ад жонкі і непаўнагадовых дзяцей на прафілактычную размову ў Ленінскі РУУС. Нават паабяцалі, што самі прывязуць назад. Але ў выніку дахаты Аляксей не вярнуўся. Ён правёў дзве ночы на Акрэсціна, а пасля быў этапаваны ў Жодзіна.
«Першую ноч правёў на драўляных ложках без пасцельнага і ацяплення. Другую — у двухмясцовай камеры 2,5-3 метры, дзе нас было сямёра. Пасцельнае, матрацы адсутнічалі. Мы проста клалі галаву пад ложак на падлогу, каб неяк змясціцца там і спаць. Зранку нас вывелі ў калідор, і камеру залілі хлоркай, адразу ж нас вярнуўшы. Прыйшлося ўсё гэта прыбіраць неяк і дыхаць гэтым. Як сказаў больш бывалы — цяпер так там робяць кожную раніцу», — расказвае Аляксей.
Суд над Аляксеем цягнуўся хвілін 20. Дзесяць з іх нібыта разважалі над тым, якое рашэнне прыняць. Мужчына стараўся дагрукацца: тлумачыў, што балкон у падобных адценнях у яго аформлены не першы год, што жалюзі даўно віселі ў гарызантальным становішчы, і немагчыма было ўбачыць на 14-м паверсе, што там увогуле за колеры.
«Ад суддзі проста чуў: «Вы ж разумееце, якая зараз сітуацыя». А я не разумею. Калі гэтыя колеры сталі забароненымі?»
На трэці дзень Аляксея транспартавалі ў Жодзіна. Спачатку ўсё там яму падалося ледзь не ідэальным — у параўнанні з тым, канечне, як там абыходзіліся з затрыманымі ў жніўні.
«Пасля 10 жніўня я быў у Жодзіна пару дзён. Суд тады так і не адбыўся. Нас пачалі збіваць яшчэ ў Савецкім РУУСе, пакуль мы амаль суткі стаялі на вуліцы. Пасля ўсю дарогу з Мінска штурхаў АМАП. Ну і прынялі адпаведна: людзі прайшлі праз калідор удараў. У гэты раз нічога такога не было. Нас нават адразу звадзілі ў душ. Назвалі мінскай элітай. Канечне, камера была перапоўненая: 13 чалавек на 10 месцаў, але ў нас былі і падушкі, і пасцельнае, і кніжкі, і гульні. Адзінае, што не дазвалялі днём сядзець на ложках. Усё змянілася пасля Дня Волі. Ад нас адсялілі «бывалых» — нехта за крадзяжы сядзеў, нехта за бойку — і засталіся адны палітычныя», — згадвае суразмоўца.
У камеры ўжо стала 15 чалавек, у іх забралі ўсё — ад матрацаў да рэштак перадач. Калі раней на вячэру разам з кашчавай рыбай (сукамернікі Аляксея называлі гэтую страву «могілкамі») давалі бульбу, то цяпер пакінулі адну рыбу. Прычым лыжак не прыносілі — трэба было есці ўсё рукамі. Акрамя таго, у супрацоўнікаў ізалятара з’явілася новае «хобі» — па некалькі разоў прыходзіць у «хату» па начах і рабіць бессэнсоўныя пераклічкі, не даючы спаць.
«Мы падумалі: раз камера перапоўненая — і метра квадратнага не было на чалавека, — то можам патрабаваць права хаця б сядзець на ложках днём. Паспрабавалі. І вось зранку яшчэ да праверкі да нас у камеру залятаюць з крыкамі: «Каму там месца не хапае»? Ну і вывелі спачатку сукамерніка Сашу ў душ. Збілі там. А пасля забралі маладафронтаўца Дзяніса Урбановіча як «самага галоўнага змагара» і таксама збілі. Потым нас усіх вывелі на калідор, ледзь не на шпагат паставілі. Мне таксама дасталася палкай па азадку. Але ў параўнанні з тым, што зрабілі з Дзянісам — гэта, канечне, нішто. Пасля ўсёй гэтай сітуацыі і калі Дзяніс выйшаў на волю ды распавёў пра ўмовы на Жодзіна ў СМІ, нас называлі самай «пеўневай камерай».
Даставалася не толькі сукамернікам Аляксея. З яго словаў, з іншых камер таксама перыядычна чуліся стогны і крыкі. Так, у адной з суседніх «хат» асуджаным удалося схаваць адну падушку. Пасля таго, як супрацоўнікі выявілі гэта, пачалі збіваць мужчыну, што «правініўся».
Сукамернікамі Аляксея былі ў асноўным студэнты, затрыманыя пасля Дня Волі. А таксама інжынер, менеджар, вернік, юрыст. Былі і выпадковыя людзі, што трапілі пад хапун. Так, аднаго з мужчын забралі на Пушкінскай, калі той ішоў за півам.
«Ëн расказваў, што зусім не цікавіўся палітыкай, апалітычны, але пасля сутак выйшаў амаль змагаром», — смяецца Аляксей.
«Нас, канечне, спрабавалі зламаць маральна, прынізіць як мага мацней, але абстаноўка ў камеры была неверагоднай. Праз 10 дзён мы з хлопцамі так зрадніліся, што, калі развітваліся, — ледзь не плакалі».
Поделиться ссылкой:


title: Да лідара БНФ Рыгора Кастусёва ў СІЗА КДБ не пусцілі адваката

maintext:
Прычын, па якіх сустрэча немагчымая, адвакату не назвалі.
Да зняволенага старшыні Партыі БНФ Рыгора Кастусёва, якога трымаюць у следчым ізалятары КДБ, не дапусцілі адваката. Прычын не назвалі. Пра гэта паведаміў зяць палітыка Зміцер Антончык. Ён кажа, што адвакату паабяцалі паведаміць, калі ён зможа сустрэцца з кліентам, перадае «Радыё Свабода».
Рыгора Кастусёва затрымалі ў Шклове 12 красавіка і позна ўвечары дачцэ палітыка паведамілі, што яго падазраюць па крымінальнай справе і знаходзіцца ён у Мінску.
На наступны дзень затрымалі на некалькі гадзін і Змітра Антончыка. У яго прысутнасці сілавікі правялі ператрус на лецішчы. З тлумачэння супрацоўнікаў Зміцер зразумеў, што Рыгора Кастусёва падазраюць у дзеяннях, скіраваных на захоп улады. На лецішчы забралі кампутары, кнігі, носьбіты інфармацыі, страйкбольны аўтамат.
Пазней у шклоўскай кватэры Кастусёва яго дзеці знайшлі паперу з імёнамі, як яны мяркуюць, супрацоўнікаў, якія яго затрымлівалі. Прыкмет ператрусу не было, усе рэчы Кастусёва засталіся на сваіх месцах.
13 красавіка Камітэт дзяржаўнай бяспекі паведаміў пра затрыманне Кастусёва «у рамках расследавання распачатай крымінальнай справы паводле арт. 108 КПК Рэспублікі Беларусь па непасрэдным падазрэнні ў здзяйсненні злачынства». У паведамленні гаварылася і пра зняволенне літаратара і палітолага Аляксандра Фядуты. Ён знік у Маскве.
Поделиться ссылкой:


title: У калонію адправілі двух сясцёр

maintext:
Іх абвінавацілі ў масавых беспарадках і ўжыванні гвалту да сілавікоў.
Пяць сведак-амапаўцаў у судзе выступалі пад змененымі імёнамі і ў масках, некаторыя з іх прасілі не караць дзяўчат строга.
Аднак суддзя Аляксандр Воўк палічыў віну Анастасіі і Вікторыі Міронцавых даказанай і асудзіў дзяўчат адпаведна на 2 і 2,5 года пазбаўлення волі ва ўмовах агульнага рэжыму.
Абаронца Анастасіі Міронцавай у сваім выступленні адзначыла, што бокам абвінавачання не было прадстаўлена ніводнага доказу, які пацвярджаў бы віну яе падабароннай у здзяйсненні злачынства па ч.1 арт.342 КК. Няма доказаў таго, што хто-небудзь звяртаўся з якімі-небудзь патрабаваннямі да Анастасіі, таксама не даказана, што дзяўчына знаходзілася на праезнай частцы праспекта Пераможцаў і яе дзеянні пацягнулі парушэнне працы транспарту. Наадварот, ні адзін з дапытаных у судовым пасяджэнні пацярпелых і сведак не пацвердзіў, што падыходзіў з якімі-небудзь патрабаваннямі да Анастасіі Міронцавай або бачыў яе на праезнай частцы. Прадстаўленыя ў судзе відэазапісы таксама не пацвярджаюць вінаватасць дзяўчыны ў здзяйсненні злачынных дзеянняў, паведамляе TUT.BY.
Адвакат падкрэсліла, што ў абвінавачанні пазначаны ўсе маршруты грамадскага транспарту, праца якіх была парушана 10 жніўня ў Мінску, і іх указанне ў абвінавачанні не абгрунтавана.
Поделиться ссылкой:


title: Арганізатарку выставы "Машына дыхае, а я - не" Таццяну Гацуру-Яворскую перавялі ў СІЗА на Валадарскага

maintext:
Па якім крымінальным артыкуле яе падазраюць, пакуль застаецца невядомым. Пра тое, што 9 красавіка праваабаронцу Таццяну Гацуру-Яворскую перавялі ў СІЗА № 1 на вуліцы Валадарскага, паведаміў яе муж Уладзімір, паведамляе Радыё Свабода.
Заснавальніцу грамадскага аб’яднання «Звяно» і адну з арганізатарак выставы «Машына дыхае, а я – не» Таццяну Гацуру-Яворскую затрымалі 6 красавіка. Напярэдадні супрацоўнікі Дэпартаменту фінансавых расследаванняў правялі ператрусы ў офісе арганізацыі, а таксама ў кватэры і на лецішчы Таццяны.
Следчыя дзеянні праводзіліся ў межах справы па артыкуле 293 Крымінальнага кодэксу – фінансаванне або матэрыяльнае забеспячэнне беспарадкаў. За дзень да затрымання Тацяны Гацуры-Яворскай сілавікі правялі ператрусы яшчэ ў дзвюх арганізатарак выставы «Машына дыхае, а я – не» – Наталлі Трэнінай і Юліі Сяменчанкі.
8 красавіка ўсіх затрыманых актывістак «Звяна» (агулам было затрымана пяць чалавек) судзілі па адміністратыўных артыкулах за непадпарадкаванне супрацоўнікам міліцыі.
Тацяна Гацура-Яворская атрымала штраф памерам 50 базавых велічынь, аднак на волю так і ня выйшла. Позна ўвечары супрацоўнікі ІЧУ на завулку Акрэсціна паведамілі, што яна праходзіць па крымінальнай справе. Статус Таццяны Гацуры-Яворскай застаецца невядомым.
Тацяна Гацура-Яворская – маці чатырох дзяцей. Яна арганізатарка вялікай колькасці культурных ініцыятываў, у тым ліку WATCH DOCS Belarus – міжнароднага фестывалю дакументальнага кіно аб правах чалавека, які праводзіцца з 2015 году.
Заснаванае ёю аб’яднанне «Звяно» выступіла ініцыятарам выставы «Машына дыхае, а я – не», прысвечанай адданай працы медыкаў, якія змагаюцца з каронавірусам.
Поделиться ссылкой:


title: Першы ва ўсім: Усевалад Ігнатоўскі

maintext:
З нагоды гадавіны нараджэння 19 красавіка Усевалада Ігнатоўскага, першага прэзідэнта Акадэміі навук Беларусі, «Будзьма!» вырашыла успомніць жыццё і дзейнасць выбітнага беларускага палітыка, дзяржаўнага дзеяча і навукоўца.
Духоўная семінарыя і эсэры
Усевалад Ігнатоўскі — адна з найбольш адметных постацяў беларускай гісторыі першай паловы ХХ стагоддзя. Кола ягонай дзейнасці надзвычай шырокае, шмат дзе ён быў заснавальнікам ці пачынальнікам, а яго палітычны шлях аказаўся не менш яскравым, чым навуковы.
Ігнатоўскі нарадзіўся ў 1881 годзе. Ягоны бацька, які дагэтуль працаваў сельскім настаўнікам, скончыў Кіеўскую духоўную семінарыю, пасля чаго атрымаў прыход. Ён хацеў, каб сын пайшоў тым жа шляхам, а таму навучанне Усевалада пачалося не са свецкіх устаноў. Спачатку навучанне ў Віленскім духоўным вучылішчы і Літоўскай духоўнай семінарыі, а потым — у Магілёўскай семінарыі. Але далей яго адукацыя працягнулася ў Санкт-Пецярбургскім гісторыка-філалагічным інстытуце і Тартускім універсітэце.
Але той час ужо быў не такім спрыяльным, каб проста вучыцца. Палітычныя працэсы, як і энергія навучэнца, віравалі ўсё мацней. Ствараліся палітычныя арганізацыі, вяліся дыскусіі і прапаганда, разгортвалася палітычная барацьба. Таму не дзіўна, што заўсёды прагрэсіўных і актыўных студэнтаў не абмінулі тэндэнцыі часу, асабліва ў буйных гарадах.
Не здолеў застацца ўбаку і Усевалад, актыўная дзейнасць якога стварала праблемы для навучальных установаў, адкуль яго неаднойчы выганялі. Малады чалавек распаўсюджваў пракламацыі, выступаў, удзельнічаў у дэманстрацыях, уступіў у партыю эсэраў. Так, адзін раз за актыўную палітычную дзейнасць яго арыштавалі і выслалі з Санкт-Пецярбурга на радзіму, а пазней — пад Архангельск і забаранілі жыць у буйных гарадах Расійскай імперыі. Здолеўшы скончыць універсітэт ў Тарту, Ігнатоўскі працаваў у прыватнай гімназіі ў Вільні і ў Мінскім настаўніцкім інстытуце.
Палітыка, «Кароткі нарыс па гісторыі Беларусі» і 1863 год
Але рэпрэсіі падчас навучання не перашкодзілі працягнуць Ігнатоўскаму займацца палітычнай дзейнасцю. У 1915 годзе ён стварыў культурніцка-асветніцкую арганізацыю «Наш край», што праз некалькі гадоў ператварылася ў «Маладую Беларусь», якую ён узначальваў. У 1917 годзе Усевалад Ігнатоўскі быў абраны ў ЦК партыі БСГ, пазней БПС-Р. У 1920 годзе былы семінарыст стаў адным са стваральнікаў і лідараў Беларускай камуністычнай арганізацыі (старшыня ЦК) і разам з тым кіраваў партызанскай барацьбой.
Варта адзначыць, што Усевалад Ігнатоўскі не падтрымліваў Раду БНР, наадварот, выступаў за стварэнне камуністычнай дзяржавы, дзяржаўнасці на савецкі ўзор і прыкладаў свае палітычныя высілкі менавіта ў гэтым кірунку, фактычна, быў адным з беларускіх камуністычных лідараў. Так, Ігнатоўскі ўваходзіў у Часовы рэвалюцыйна-ваенны камітэт ССРБ, быў адным з падпісантаў «Дэкларацыі аб абвяшчэнні ССРБ» і надалей займаў важныя пасады не толькі ў камуністычных арганізацыях, але і кіраўнічых структурах.
У той самы час, нягледзячы на актыўную палітычную дзейнасць, Ігнатоўскі не менш увагі і сілаў аддаваў навуковай і гістарычнай працы. Першыя свае працы па гісторыі ён пачаў публікаваць яшчэ ў часопісе «Рунь». Найбольш вядомая з іх — «Кароткі нарыс па гісторыі Беларусі», адна з першых найбольш значных па гісторыі Беларусі. Некаторыя адмыслоўцы адзначаюць, што менавіта ў ёй даследчык вярнуў у гістарыяграфію сапраўдную назву нашай дзяржавы «Вялікае Княства Літоўскае», якую дагэтуль было прынята называць «Руска-Літоўскае княства».
Не менш адметнай з’яўляецца пазнейшая манаграфія «1863 год на Беларусi: нарыс падзей», якая стала першай грунтоўнай працай па беларускім паўстанні 1863–1864 гадоў. Менавіта ён першым у нацыянальнай гістарыяграфіі пачаў называць Каліноўскага Кастусём замест Вікенція ці Канстанціна. Агулам за сваё жыццё Усевалад Ігнатоўскі напісаў больш за трыццаць навуковых прац. У прыватнасці, лічыцца, што менавіта ён увёў перыядызацыю беларускай гісторыі па прынцыпе дзяржаўнай прыналежнасці.
Першы народны камісар і першы прэзідэнт
Далейшае жыццё Ігнатоўскага, ужо ў савецкай Беларусі, адметнае дзейнасцю на шматлікіх высокіх пасадах. У 1920 годзе ён стаў першым (на гэтай пасадзе) наркамам земляробства, на карысць чаго таксама нібыта былі паходжанне і былая прыналежнасць да эсэраў. У гэты час толькі пачыналі фармавацца новыя кірункі, планы дзейнасці і адпаведныя савецкія органы ўлады ў рэспубліцы. Сярод такіх сфер былі асвета і навука.
Было вырашана, што дзейнасць Ігнатоўскага ў гэтай сферы больш запатрабаваная, і ў 1921 годзе ён становіцца першым у гісторыі савецкай рэспублікі наркамам асветы. Дзякуючы яму ўзніклі або аднавілі працу многія навучальныя і даследчыцкія ўстановы па ўсё краіне. У прыватнасці, быў створаны БДУ, у якім Ігнатоўскі, дарэчы, выкладаў, быў прафесарам, дэканам факультэта грамадскіх і педагагічных навук, намеснікам рэктара.
У наступным годзе на базе Навукова-тэрміналагічнай камісіі Наркамасветы БССР быў створаны Інстытут беларускай культуры (Інбелкульт) — фактычна першая паўнавартасная агульнадзяржаўная навукова-даследчая ўстанова, дзе Усевалад Ігнатоўскі пазней стаў старшынёй, а ў 1929 годзе, калі Інбелкульт быў ператвораны ў Акадэмію навук, — першым яе прэзідэнтам (таксама працаваў дырэктарам Інстытута гісторыі).
Варта адзначыць, што падчас працы на дзяржаўных пасадах Усевалад Ігнатоўскі, дзякуючы невычарпальнай энергіі і імпэту, здолеў у вельмі кароткія тэрміны зрабіць вельмі шмат. Не толькі на карысць дзяржаўнага будаўніцтва і кіравання, але і для беларускай нацыянальнай справы, гісторыі, мовы, навукі, асветы і інш. Мабыць, у тым ліку праз гэта ён пацярпеў, хоць і меў больш прывабную для камуністычных уладаў біяграфію, чым некаторыя беларускія адраджэнцы.
У сувязі з пачаткам савецкіх рэпрэсій супраць беларускіх дзеячаў, калі была знішчаная, расстраляная ці арыштаваная значная частка нацыянальнай эліты, Усевалад Ігнатоўскі спачатку быў зняты з пасады прэзідэнта Акадэміі навук, выключаны з партыі (адначасова з гэтым пачалася вялікая кампанія па яго цкаванні і дыскрэдытацыі), а пазней — допыты па сфабрыкаванай справе.
У 1931 годзе, ва ўзросце 49 гадоў, ён застрэліўся ва ўласнай кватэры. Пазней два ягоныя сыны былі расстраляныя, а жонка высланая ў лагеры на восем гадоў.
Поделиться ссылкой:


title: Соль у вочы ад Генадзя Давыдзькі

maintext:
Інфармацыя пра тое, што ў Палаце прадстаўнікоў рыхтуецца праект новага закона аб сродках масавай інфармацыі, не стала ні для кога нечаканасцю. Занадта пільнаю была ўвага ўлады да журналістаў недзяржаўных СМІ апошнія паўгода. Дзясяткі іх прайшлі праз следчыя ізалятары, суды і турмы (многія знаходзяцца за кратамі па сёння). Таму было ясна: дзяржава абавязкова закруціць гайкі і ў галіне заканадаўства аб СМІ, зробіць яго больш жорсткім (асабліва ў дачыненні да інтэрнэт-выданняў).
Даведаўшыся, што адпаведны законапраект распрацоўваецца ў ПП, Беларуская асацыяцыя журналістаў звярнулася ў найвышэйшы заканадаўчы орган з прапановай публічна абмеркаваць і дапрацаваць той будучы закон з удзелам журналісцкай супольнасці. Ну а як жа іначай? Калі прымаюцца законы ў ваеннай сферы, выслухоўваюцца вайскоўцы, калі ў галіне сельскай гаспадаркі – аграрыі, калі ў сферы медыцыны – медыкі. Але дэпутатам-заканадаўцам, відаць, тое не ў галаве.
Палата прадстаўнікоў зварот БАЖа цалкам праігнаравала і цішком прыняла спечаны ва ўласнай пякарні законапраект да разгляду. А старшыня Пастаяннай камісіі па правах чалавека, нацыянальных адносінах і СМІ Генадзь Давыдзька напісаў у БАЖ ласкавы ліст з падзякай за клопаты і спадзяваннем на супрацоўніцтва – у будучыні. У будучыні, бо цяпер вы, маўляў, спазніліся – праект закона ўжо прыняты.
Атрымалася, як у той прыказцы: у вочы – саколю, а за вочы – соллю. Прычым сыпле соллю Давыдзька ўжо не шчопцямі і не жменяй, а цэлымі прыгаршчамі. І пры гэтым – не хаваючы крывадушша. Бо «аўтарытарны дэмакрат» (Давыдзькава самахарактарыстыка) не мог не звярнуць увагі на дзве даты. Ліст з БАЖа паступіў у Палату прадстаўнікоў 6 красавіка, а прыняты законапраект датаваны 16 красавіка. Розніца – ажно дзесяць дзён. Ды за гэты час любы закон можна з нуля напісаць, а не толькі папраўкі ў гатовы тэкст унесці!
Што будзе далей – варажыць няма патрэбы. ПП, вядома ж, прыме той закон. Не для таго яго так старанна аберагалі ад умяшання збоку, каб раптам адкласці на паліцу. І зажывуць недзяржаўныя СМІ (новы закон – вуздэчка найперш для іх) па новых артыкулах. Якія без перабольшвання можна назваць драконаўскімі – столькі там розных абмежаванняў і карных мераў прадугледжана!
Скажам, журналістам будзе забаронена весці стрымы з не дазволеных уладай акцый. І гэта пры тым, што ўся сучасная журналістыка якраз і працуе анлайн, учарашнія падзеі сёння нікога не цікавяць.
У СМІ будзе забаронена публікаваць вынікі сацапытанняў, калі яны не былі дазволены дзяржуладай. Адным словам, пакуль тыя вынікі не пералічыць Ярмошына, не суйся з імі на газетныя старонкі.
А яшчэ новы закон прыраўняе журналістаў да ўдзельнікаў акцый, і які-небудзь фотакарэспандэнт, які, напрыклад, выбежыць дзеля патрэбнага кадра ў галаву людскога шэсця, будзе кваліфікаваны як завадатар…
Карацей кажучы, хоць крычы, хоць галасі, а рады не дасі. Працэс запушчаны. І кіраўніку профільнай камісіі Генадзю Давыдзьку, як выглядае, імпануе адведзеная яму роля накідвальніка вуздэчкі на недзяржаўныя СМІ. Толькі яму варта памятаць: бывае, і аб’езджаны конь падбрыкне і скіне свайго ўтаймавальніка долу. А можа здарыцца і горай. Як у той беларускай народнай казцы: жартаваў воўк з канём, ды ў жмені зубы панёс. І дзе тады бяззубы і камісаваны з усіх камісій «аўтарытарны дэмакрат» падзенецца?
Антон ЗАГОРСКІ.
Поделиться ссылкой:


title: Ці адбудзецца "Чарнобыльскі Шлях"?

maintext:
Учора ў Мінску створаны аргкаміэт па падрыхтоўцы акцыі «Чарнобыльскі шлях», у які ўвайшлі асноўныя апазіцыйныя палітычныя партыі і рух «За Свабоду».
Прадстаўнікоў праўладных партый у аргкамітэце няма.
«У іх смеласці не хопіць падаць заяўку на «Чарнобыльскі шлях», – каментуе старшыня Беларускай партыі «Зялёныя» Дзмітрый Кучук.
Пра маршрут, які абмяркоўвалі прадстаўнікі аргкамітэта, Дзмітрый Кучук гаворыць так: «Магу сказаць, што ўсё будзе традыцыйна. Цяпер будзем заключаць дамовы з міліцыяй, хуткай дапамогай, жыллёва-камунальнымі службамі, а пасля гэтага прыкладна 10 красавіка пададзім заўку на правядзенне «Чарнобыльскага шляху».
Ці спадзяюцца палітыкі, якія ўзяліся за арганізацыю чарговай масавай вулічнай акцыі, на тое, што гарадскія ўлады задаволяць іх просьбу? Тым больш што акцыю, прымеркаваную да Дня Волі, забаранілі?
«Заўку на «Чарнобыльскі шлях» будуць падаваць фізічныя асобы, – гаворыць Дзмітрый Кучук. – Улада можа праводзіць розныя масавыя мерапрыемствы, нягледзячы на няпростую эпідэміялагічную сітуацыю ў краіне, а чаму нам нельга?
Мы плануем правесці мерапрыемства ў строгай адпаведнасці з дзеючым заканадаўствам. Калі акцыю дазволяць, усе ўдзельнікі прыйдуць у масках і будуць прытрымлівацца сацыяльнай дыстанцыі.
Мы разумеем, што цяпер у краіне складаная палітычная сітуацыя, таму хочам працаваць у легальным полі. У гэтым годзе – 35-я гадавіна аварыі на ЧАЭС, дата даволі сур’ёзная. Спадзяюся, Мінгарвыканкам нам не адмовіць».
Публікацыя – з № 25 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: Берасцейца Андрэя Леванюка суд Маскоўскага раёна Брэста 7 красавіка асудзіў на месяц зняволення за цытату з малітвы на фасадзе жылога дома "Но избави нас

title: За цынічную цытату з Бібліі - месяц арышту

maintext:
Берасцейца Андрэя Леванюка суд Маскоўскага раёна Брэста 7 красавіка асудзіў на месяц зняволення за цытату з малітвы на фасадзе жылога дома “Но избави нас от лукавого”, паведамляе пазбаўлены рэгістрацыі праваабарончы цэнтр «Вясна».
Андрэй Леванюк асуджаны па арт. 341 Крымінальнага кодэкса (апаганьванне збудаванняў і псаванне маёмасці). Суддзя Вера Філонік прызнала мужчыну вінаватым і пакарала яго месяцам арышту.
На судзе Андрэй пагадзіўся, што надпіс наносіў ён. Але адзначыў, што будынак ужо да гэтага неаднаразова быў “пашкоджаны” іншымі малюнкамі, але ЖЭС гэта не хвалявала. Раней Андрэя прыцягвалі да адміністрацыйнай адказнасці за нанясенне гэтага надпісу, але потым палічылі, што гэта ўсё ж такі злачынства.
Згодна з версіяй абвінавачвання, 13 лютага на фасадзе дома па вуліцы Вішнёвай Брэста чырвоным балончыкам быў нанесены надпіс “Но избави нас от лукавого”. З-за гэтага ЖЭС-6 панес страты на суму 51 рубель 99 капеек. Па матэрыялах справы, гэты надпіс пагоршыў “эстэтычнае ўспрыманне” будынка.
Паводле абвінавачвання, такім чынам Леванюк праявіў незадаволенасць вынікамі выбараў прэзідэнта, а таксама дзеяннямі супрацоўнікаў праваахоўных органаў “па супрацьдзеянні масавым беспарадкам”.
Будзьце асцярожныя пры цытаванні Бібліі.
Поделиться ссылкой:


title: Адкрыты-паўзакрыты суд у Гомелі над "чацвёркай" Ціханоўскай

maintext:
У судзе Чыгуначнага раёна Гомеля працягваецца разгляд крымінальнай справы супраць чацвёркі давераных асобаў і сяброў ініцыятыўнай групы экс-кандыдаткі ў прэзідэнты Святланы Ціханоўскай. Вінавацяць Юрыя Уласава, Таццяну Канеўскую, Дзмітрыя Івашкова і Аляксандра Шабаліна ў “масавых беспарадках” і падрыхтоўцы да захопу адміністрацыйных будынкаў (ч.1 арт.13, ч.2 арт.293, ч.1 арт.292). Апроч таго, Юрый Уласаў мае адказваць яшчэ і за абразу прадстаўнікоў улады – на падставе артыкула 369 Крымінальнага кодэкса.
Журналістаў незалежных СМІ зноў не пусцілі на працэс. Для іх і валанцёраў, што прыйшлі падтрымаць арыштантаў з “каманды Ціханоўскай”, і на трэцім пасяджэнні не хапіла месцаў у судовай зале – і зала малая, і “кавід” лютуе. Вядома, што ў судзе дапыталі Юрыя Уласава, а таксама пацярпелых у закрытым рэжыме.
Фермер Ганцэвіч – сведка абразы
У якасці сведкі 13 красавіка ў суд выклікалі былога прэтэндэнта на дэпутата парламента і пасаду прэзідэнта, фермера Юрыя Ганцэвіча.
“Напярэдадні каля пятнаццаці гадзін я атрымаў sms з суда Чыгуначнага раёна з патрабаваннем явіцца 13 красавіка ў суд па справе Уласава ды іншых фігурантаў. Я патэлефанаваў у суд і паведаміў, што не магу прыехаць, бо не паспею знайсці ахвотніка, каб даглядаў маю жывёлу на час адлучкі. Аднак уранку да мяне ў Пакалюбічы прыехаў участковы міліцыянер і запатрабаваў неадкладна збірацца ў суд, бо я патрэбны сведка. Уласаў быў на парламенцкіх выбарах 2019 года маёй даверанай асобай. І калі ДАІ затрымлівала мяне з трактарам, каб не ехаў на перадвыбарчы пікет, за мяне заступіліся гамяльчане. Здарыўся інцыдэнт з супрацоўнікамі ДАІ, як я разумею, з публічнай абразай апошніх. Там быў і Уласаў. Не магу нічога паведаміць, што я казаў і чуў на судзе, бо ў мяне ўзялі падпіску пра неразгалошванне”, – распавёў фермер Ганцэвіч.
Гэта кшталту “размоваў на кухні”
У суд пускаюць па аднаму сваяку для абвінавачаных. У лік такіх патрапіла Святлана, жонка Івашкова.
“Абвінавачванне, якое зачытваў пракуратур, было кепска чутна – ён быў у масцы і гаварыў вельмі ціха. Да таго ж былі прыадчынены вокны, у судовую залу далятаў шум гарадскога транспарту. Таццяна Канеўская нават паскардзілася суддзі, што і яны “ў клетцы” не ўсё чуюць. Нічога не змянілася. Наколькі я зразумела, мужа ды іншых вінавацяць у намеры захапіць будынкі і збудаванні. Але ж ніхто нічога не захопліваў. Гэта кшталту “размоваў на кухні”. Гаварылі яшчэ пра набыццё спецсродкаў, газавыя балончыкі, электрашокеры – штосьці такое, пра што ўдалося пачуць. Муж паспеў сказаць мне, каб я больш на суд не прыходзіла і не расстройвалася”, – кажа Святлана.
Сын Таццяны Канеўскай Аляксей распавёў, што ў справе “чацвёркі” з’явіліся шасцёра пацярпелых. Па камплекцыі бачна, што яны, хутчэй за ўсё, з сілавых структур.
“Адзін з іх быў у нас дома падчас ператрусу, калі мама была ўжо ў СІЗА”, – зазначае Аляксей.
Паводле яго слоў, ніхто з падсудных віны сваёй не прызнаў. Апроч арганізацыі масавых беспарадкаў і планаванні захопу адміністрацыйных будынкаў, “чацвёрку” вінавацяць у стварэнні тэлеграм-канала “Страна для жизни” і такога ж Youtube-канала, а таксама «Беларусь 12 стоп”, праз якія нібыта і арганізоўваліся беспарадкі. Хоць добра вядома, што тыя каналы ствараў Сяргей Ціханоўскі.
“Што да канкрэтных абвінавачванняў у нейкіх злачынных дзеяннях мамы ды трох іншых сяброў з “каманды Ціханоўскай”, то, як я зразумеў, у іх ёсць толькі відэа, якое ў сакавіку распаўсюдзіў Следчы камітэт”, – распавёў Аляксей Канеўскі.
Відэазапіс у справе “чацвёркі”
Сапраўды, на пачатку сакавіка СК змясціў на сваім сайце паведамленне пра завяршэнне расследавання крымінальнай справы ў дачыненні да чатырох давераных асоб Святланы Ціханоўскай. У паведамленні, у прыватнасці, адзначалася:
«Праваахоўнікі атрымалі інфармацыю аб тым, што асобы з найбліжэйшага атачэння Святланы Ціханоўскай рыхтуюцца да масавых беспарадкаў і захопу будынкаўдзяржаўных органаў на тэрыторыі Гомеля. Для ажыццяўлення плана апошнія шукалі ахвотных сярод былых вайскоўцаў, супрацоўнікаў органаў унутраных спраў і Міністэрства па надзвычайных сітуацыях. З мэтай прапрацоўкі і падрабязнага планавання сваіх дзеянняў абвінавачаныя 5 жніўня арганізавалі сустрэчу, на якой прысутнічала ў тым ліку сама Ціханоўская».
Асноўных фігурантаў затрымалі з 6 па 8 жніўня. Афіцыйна іх прозвішчы тады не былі агучаны. З пачаткам суда гэта стала дакладна вядома: Уласаў, Канеўская, Шабалін, Івашкоў. На час следства іх вазілі ў мінскае СІЗА, а нядаўна вярнулі ў Гомель, каб тут судзіць.
З абнародаванай следствам фанаграмы, якая мае прыкметы нарэзкі, вынікае, што абласны цэнтр прадстаўляецца падчас сустрэчы як «пратэстны горад, гатовы на кардынальныя рэчы».
Чуваць мужчынскі голас: «Падыходзіць да выканкама, выклікаць начальства, патрабаваць пераліку (відавочна, галасоў)».
У наступным фрагменце фанаграмы жаночы голас нечакана дадае: «Наша задача будзе ўсё-такі захоп выканкама».
Мужчына: «План такі – прыбраць усіх кіраўнікоў адміністрацый, паставіць намеснікаў пад кантроль і на кожны раён паставіць па адным з упаўнаважаных прадстаўнікоў… Што людзі выйдуць у Гомелі, ну, гэта мы ўжо не сумняваемся. Не меншая колькасць, чым была тады (магчыма, маўся на ўвазе 10-тысячны чарнобыльскі мітынг 1990 года). Значыць, адзінае пытанне, як усё гэта скаардынаваць, каб не атрымалася… (фраза абрываецца)».
Абмяркоўвалася і праблема рэсурсаў: патрэбны мегафоны, камплекты рацый, газавыя балончыкі, электрашокеры ў выглядзе ліхтарыкаў, фінансаванне.
На той сустрэчы, як сведчаць відэакадры, знятыя схаванай камерай, прысутнічала Святлана Ціханоўская, а таксама кіраўніца яе штаба Марыя Мароз. Святлана сышла, як толькі ўдзельнікі сталі абмяркоўваць нейкія магчымыя канкрэтныя дзеянні. Перад развітаннем яна выказала сумненне ў рэальнасці планаў удзельнікаў сустрэчы.
Следчы камітэт паведаміў таксама, што абвясціў Святлану Ціханоўскую ў вышук, дакументы на яе экстрадыцыю перададзены ў Генеральную пракуратуру. Стала вядомай і рэакцыя Ціханоўскай на абвінавачанні. Праз сваю прэс-сакратарку Ганну Красуліну высунутыя абвінавачанні экс-кандыдатка ў прэзідэнты адпрэчыла.
«Як паказваюць больш за 200 дзён беларускага пратэсту, Святлана Ціханоўская і яе каманда падтрымлівалі толькі мірныя метады», – зазначыла Красуліна.
Пратэстныя дэманстрацыі і маршы каманда Ціханоўскай не лічыць масавымі беспарадкамі, а захопу будынкаў выканкамаў ці адміністрацый нідзе не было.
У Гомелі, у прыватнасці, маршы пратэсту праходзілі паўз гарадскі і абласны выканкамы, адміністрацыю Чыгуначнага раёна, але ніхто не набліжаўся нават да дзвярэй гэтых устаноў, не кажучы ўжо пра нейкія гвалтоўныя дзеянні. Наадварот, брутальныя дзеянні былі з боку сілавых структур супраць мірных дэманстрантаў. Кадры жорсткіх разгонаў і затрыманняў проста шакуюць. І гэта ў адносінах грамадзян, якія маюць канстытуцыйнае права на абарону свайго волевыяўлення, якія пратэставалі супраць абману і фальсіфікацыі на выбарах.
Між тым цяперашнія гомельскія фігуранты крымінальнай справы на тых пратэстных акцыях не былі, будынкаў выканкамаў і адміністрацый не захоплівалі. Відавочная нейкая прававая неадпаведнасць: рэальных дзеянняў не было, а абвінавачванне – ёсць. Відаць, гэтая акалічнасць і вымушае абмяжоўваць кола “лішніх” вачэй і вушэй на гучным працэсе, які нібыта і не з’яўляецца закрытым, але на які нават сваякам не дазваляюць браць у судовую залю тэлефоны, каб не запісалі, што кажуць на абвінавачванні самі падсудныя ды іх адвакаты. Выглядае, грамадству хочуць прадставіць толькі адзін бок справы.
“Будзеце затрыманы за непадпарадкаванне”
Гомельскі грамадскі актывіст і палітык Васіль Палякоў (і не толькі ён) напісаў заўвагу ў кнігу прапаноў суда наконт празмерных абмежаванняў.
“На маё меркаванне, гэта не суд, а невядома што – нейкая спецаперацыя. Прапусцілі па аднаму сваяку для абвінавачаных. Не пусцілі незалежную прэсу. Што напішуць афіцыйныя прапагандысты, вядома. Зрабілі ажно два пункты міліцэйскага кантролю – у холе з металадэтэктарам і дадаткова на чацвёртым паверсе перад уваходам у судовую залу. Сама крымінальная справа – гэта начны кашмар тых людзей, якія незаконна ўтрымлівавюць уладу. Такія справы высмоктваюцца з пальца і фабрыкуюцца. Відэазапіс, які паказалі грамадству, невядома як зроблены. Нават калі прымаць на веру тое, што паказалі, – гэта толькі пасмяяцца і забыць. Людзі выказваюць нейкія думкі – за гэта іх цяпер судзяць”, – сказаў Палякоў журналісту “Народнай Волі”.
Гутарылі мы з палітыкам на трэцім паверсе суда Чыгуначнага раёна, куды нас запрасіла супрацоўніца канцылярыі: Палякова, каб той дачакаўся, пакуль прынясуць кнігу заўваг і прапановаў, аўтара гэтых радкоў – на прыём да намесніка старшыні суда Алега Шапіры. Але нечакана з чацвёртага паверха спусціўся міліцэйскі падпалкоўнік (прозвішча сваё назваў невыразна, а паўтарыць не пажадаў) і заявіў, што ніякімі дыктафонамі і фотаапаратамі ў будынку суда карыстацца нельга. Калі мы патлумачылі, чаму тут апынуліся, падпалкоўнік загадаў вярнуцца ў хол на першы паверх. Зноў тлумачым чаму мы тут, дзеля чаго і хто нас сюды прывёў.
“Будзеце затрыманы за непадпарадкаванне”, – прыгразіў падпалкоўнік і загадаў сяржантам праз запасны выхад вывесці нас на першы паверх у хол, каб праз пятнаццаць хвілін другі раз праходзіць дасканалую працэдуру дагляду з металашукальнікам, фізічным абмацаваннем тулава, рук і ног і забаронай мець пры сабе нават дыктафон.
Зрэшты, мы і не збіраліся не падпарадкоўвацца, бо, апроч дзесятка міліцыянераў унутры, на вуліцы перад судом дзяжурылі яшчэ і амапаўцы.
Поделиться ссылкой:


title: Навошта Лукашэнка ператасоўвае ідэалагічныя кадры

maintext:
Былога міністра Ігара Луцкага Лукашэнка прызначыў намеснікам кіраўніка сваёй адміністрацыі па ідэалогіі. Замест Андрэя Кунцэвіча.
Новым міністрам інфармацыі прызначыў Уладзіміра Пярцова. Што стаіць за гэтымі перастаноўкамі?
– Гэтыя, здавалася б, руцінныя кадравыя перастаноўкі адлюстроўваюць звыклыя ўяўленьні Лукашэнкі аб прыярытэтах праблем і спосабах іх вырашэньня, – піша палітычны аглядальнік Валерый Карбалевіч на “Радыё Свабода”. – Зьвярніце ўвагу: сытуацыя ў эканоміцы пагаршаецца ўжо колькі месяцаў. Аднак эканамічны блёк ураду не чапаюць, усе віцэ-прэм’еры, міністры працуюць на сваіх пасадах, ніхто іх ня тузае. Нават нарадаў на эканамічныя тэмы няшмат. Перафразуючы Лукашэнку, можна адзначыць, што часам не да эканомікі. Гэта якраз той час.
А вось кіраўнікоў сілавых структураў Лукашэнка апошнімі месяцамі ліхаманкава мяняе. Бо гэтым ён вырашае пытаньне ўлады. І тут ёсьць два складнікі. Першы — гэта стаўка на сілу, гвалт, рэпрэсіі, задушэньне пратэсту. Дзеля гэтага прымаюцца рэпрэсіўныя законы, галоўныя фігуры пратэставага руху аб’яўляюцца тэрарыстамі.
Ёсьць і іншы складнік утрыманьня ўлады. Гэта давер ці, у ідэальным выпадку, падтрымка грамадзтва. А гэта ўжо задача ідэалёгіі, інфармацыйнай палітыкі. І вось тут суцэльны правал. Лукашэнка разумее, што ў гэтым кірунку трэба нешта рабіць, шукаць новыя пункты апоры.
Аднак пры гэтым выкарыстоўваюцца мэтады вельмі традыцыйныя. Вось апэляцыя да канцэпту Вялікай Айчыннай вайны, спроба абвінаваціць палітычных апанэнтаў у рэабілітацыі нацызму.
І, зразумела, стаўка на новыя кадры, якія цудадзейным чынам мусяць усё перавярнуць.
Пэрыяд, калі Ігар Луцкі працаваў на пасадзе міністра інфармацыі, увайшоў у гісторыю як час жорсткага ўдушэньня незалежных мэдыя. Пры ім была ліквідавана друкаваная незалежная прэса. У гэты пэрыяд адбылося больш за 400 затрыманьняў журналістаў, 12 зь іх застаюцца ў турмах у крымінальных справах. Хоць далёка ня ўсё з гэтага чынілася рукамі Міністэрства інфармацыі, але тым ня менш.
Цяпер такую жорсткую лінію на выкараненьне іншадумства Ігар Луцкі закліканы праводзіць ва ўсёй ідэалягічнай сфэры.
Што тычыцца новага міністра інфармацыі Ўладзімера Пярцова, пра яго мала вядома як пра мэнэджара ў сфэры мэдыя. Больш за дзесяць апошніх гадоў ён працаваў на пасадзе дырэктара прадстаўніцтва МТРК «Мір» у Беларусі. Гэтая кампанія ў інфармацыйнай прасторы Беларусі малацікавая і малавядомая, ніякага ўплыву на грамадзка-палітычнае жыцьцё не аказвае.
Пярцоў больш вядомы як прапагандыст, які шмат гадоў у «Клюбе рэдактараў» на БТ-1 хваліць палітыку Лукашэнкі і лае ўсіх ягоных праціўнікаў. Менавіта ў гэтай якасьці яго адзначыў Лукашэнка падчас прызначэньня, назваўшы адным зь «вядучых палітолягаў, журналістаў». Таму і задача перад Міністэрствам інфармацыі стаіць адпаведная — прапаганда.
Яшчэ Пярцоў вядомы як зяць Аляксандра Радзькова, былога першага намесьніка кіраўніка Адміністрацыі прэзыдэнта ў 2010-2014 гадах.
І апошняе. Паводле сацыялягічнага онлайн-апытаньня, праведзенага нямецкім Цэнтрам усходнеэўрапейскіх і міжнародных дасьледаваньняў (ZoiS) у сьнежні 2020 году (апытаньне больш як 2000 беларусаў, якія жывуць у гарадах з колькасьцю жыхароў, ня меншай за 20 тысяч), 70% рэспандэнтаў атрымліваюць інфармацыю з сацсетак і незалежных онлайн-плятформаў, 10% — зь дзяржаўных СМІ. З гэтага вынікае, якія невырашальныя задачы пастаўлены перад абодвума новымі прызначэнцамі ў сфэры ідэалёгіі. Гэта той выпадак, калі кадры вырашаюць далёка ня ўсё.
Поделиться ссылкой:


title: Леў Сапега: узор беларускага палітыка

maintext:
Леў Сапега з’яўляўся адной з самых уплывовых, ды пры гэтым прагрэсіўных асобаў свайго часу. Ён здолеў зрабіць неверагодную кар’еру ды паслужыць дзяржаве ва ўсіх найбольш значных сферах. Палітык, дыпламат, дзяржаўны дзеяч, які застаецца ўзорам і дагэтуль. З нагоды гадавіны нараджэння, «Будзьма!» вырашыла узгадаць жыццё і дзейнасць славутага прадстаўніка беларускага роду Сапегаў.
Канцлер і гетман ВКЛ
Пэўна, не будзе перабольшваннем, калі сказаць, што Леў Сапега з’яўляецца адной з найбольш значных постацяў нашай гісторыі. У свой час ён быў самым уплывовым дзяржаўным дзеячам не толькі найшай дзяржавы, але і адным з самых уплывовых у Еўропе. Кола сфераў яго актыўнай дзейнасці досыць шырокае: ад вайсковай і дыпламатычнай да мецэнацтва і рэлігійных справаў.
Адукацыя Льва пачалася пад наглядам Мікалая Радзівіла Чорнага ў найлепшай установе таго часу — нясвіжскай пратэстанцкай школе, якую адкрылі ўладальнікі Нясвіжа і куды запрасілі выдатных выкладчыкаў з усёй Еўропы. У 13 гадоў Мікалай Радзівіл адправіў хлопца разам са сваімі сынамі на навучанне ў славуты Лейпцыгскі ўніверсітэт. Не толькі дзякуючы ўплыву, сувязям сваёй сям’і і апякунству з боку Радзівілаў, але і дзякуючы добрай адукацыі, бліскучым ведам ды здольнасці прымяняць іх на практыцы, Сапега зрабіў неверагодную кар’еру на дзяржаўнй ніве, якую пачаў яшчэ з маладога ўзроста. Так, на службе двара караля і вялікага князя літоўскага Леў Сапега добра сябе зарэкамендаваў, ды ўжо ва ўзросце 22 гадоў атрымаў пасаду сакратара Стэфана Баторыя, а яшчэ праз год — пісара Канцылярыі ВКЛ. У той жа год малады чалавек выступіў (з канцлерам і падканцлерам) у якасці арганізатара стварэння Трыбунала ВКЛ.
Далей Леў Сапега падымаўся па прыступках дзяржаўнай службы не менш імкліва, ды пачынаў аказваць усё большы уплыў на развіццё дзяржавы і яе лад. Ён займаў пасады падканцлера, канцлера ВКЛ, ваяводы віленскага, вялікага гетмана ВКЛ і маршалка Галоўнага Трыбуналу.
Статут і унія
Безумоўна, як правіла, галоўным дасягненнем Льва Сапегі называюць Статут ВКЛ 1588 года, а ягонае імя суправаджае вобраз старога ды паспяховага магната. Але насамрэч на момант выдання статута, Сапегу было толькі 30 гадоў ды ён яшчэ не заняў пасаду канцлера. Статут ВКЛ 1588 года быў найлепшым у тагачаснай Еўропе зводам законаў, аказаў уплыў на закандаўства многіх іншых краін, ды застаецца спадчынай беларускай мовы і юрыдычнай думкі. Цікава, што на некаторых тэрыторыях Беларусі ён дзейнічаў аж да 1840 года.
Ужо ў той час гэты звод законаў замацоўваў падзел улады на заканадаўчую, выканаўчую і судовую, абмяжоўваў уладу вялікага князя і абавязваў весці дзяржаўнае справаводства на беларускай мове. Ды, што было вельмі важна, актуалізоўваў пытанне незалежнасці ВКЛ ад Каралеўстыа Польскага: як у дзяржаўных і вайсковых, так і заканадаўчых ды эканамічных сферах.
Але акрамя свецкіх сфер функцыянавання дзяржавы, актыўная дзейнасць Льва Сапегі распрасціралася і на рэлігійнае жыццё ў краіне. Варта адзначыць, што ён сам некалькі разоў мяняў веравызнанне: перайшоў з праваслаўя ў пратэстантызм, а потым у каталіцтва. З аднаго боку, ён прасоўваў ідэю талерантнасці і верацярпімасці да розных рэлігій і канфесій, а з іншага, падтрымліваў ідэю рэлігійнай уніі, як фактара ўзмацнення дзяржавы, ды сам удзельнічаў у падрыхтоўцы Берасцейскай уніі.
Адметна, што Сапега, асабліва на фоне іншых краін таго часу, адстойваў свецкасць дзяржавы ды супрацьстаяў умяшанню, дамінаванню царквы ў дзяржаве. Тым не менш, ён і сам зрабіў не мала для царквы. Ён выступаў мецэнатам ды фінансаваў будаўніцтва храмаў. Так, на ягоныя сродкі было пабудавана каля двадцаці чатырох касцёлаў і уніяцкіх ды праваслаўных цэркваў, у тым ліку, касцёл Міхаіла ў Вільне, дзе яго пасля смерці пахавалі.
Барыс Гадуноў і Ілжэдзмітрый
Сапега адзначыўся не толькі ў якасці «кабінетнага» дзеяча-чыноўніка, але і выбітнага вайскоўца, вайсковага дзеяча. Ды фінансаваў ён не толькі будаўніцтва храмаў, але выдаткоўваў уласныя сродкі і на ўтрыманне войска. Як было згадана вышэй, сярод іншага, Леў Сапега атрымаў пасаду вялікага гетмана літоўскага — галоўнакамандуючага войскамі краіны. Гэтая пасада была настолькі значнай, што ён мог не ўзгадняць свае рашэнні з каралём і вялікім князем. У прыватнасці, Сапега ўдзельнічаў у вайсковых і баявых дзеяннях супраць Швецыі і, канешне, Маскоўскай дзяржавы, адзначыўся пры аблозе Пскова.
Войны нязменна ішлі рука аб руку з дыпламатычнымі зносінамі, а таму яго дыпламатычныя здольнасці і поспехі, да ўсяго вышэй згаданага, зрабілі Сапегу ўнікальнай дзяржаўнай постаццю. Ён не аднойчы ўзначальваў пасольствы, выступаў ініцыятарам і ўдзельнікам перамоваў па заключэнні замірэнняў, у прыватнасці, са Швецыяй і Масковіяй. Так, ён узначальваў пасольствы ў Маскву, дзе падпісаў мірныя пагадненні з Фёдарам Іванавічам і Барысам Гадуновым.
Ёсць і дужа інтрыгуючыя аспекты дзейнасці Сапегі ва ўсходнім накірунку. Некаторыя гісторыкі лічаць яго адным з галоўных завадатараў «смуты» у Маскоўскім царстве, арганізатарам інтэрвенцыі ды падрыхтоўцам, «пастаўшчыком» шматлікіх ілжэдзмітрыяў. У любым разе, вядома, што менавіта Сапега паспрыяў абранню на царства Уладзіслава Вазы. А ў ягоным палацы гадаваўся Ілжэдзмітрый І (існуюць дакументы пра атрыманне грошай ад караля на ўтрыманне маскоўскага царэвіча).
Поделиться ссылкой:


description: В регионе проводится вакцинация от коронавируса.

title: 632 случая Covid‑19 выявили за сутки в Подмосковье


authors:
Ирина Халип
Наталья Радина
Леонид Невзлин
Екатерина Снытина

description: Малиновка и Юго-Запад провели совместный марш.

title: Марш в Минске: "Радзіма! Свабода! Далоў Луку ўрода!"


authors:
Ирина Халип
Мiхась Скобла
Telegram-Канал
Письма К Дочери
Константин Скуратович

title: Свабоду Паліне Шарэнда-Панасюк!

maintext:
Свабоду Паліне Шарэнда-Панасюк! Вячаслаў Сіўчык
26.04.2021, 19:49
1,048
Палінa Шарэнда-Панасюк
Паліна з сапраўднай апазіцыі і кажа праўду.
Мы адназначна вызнаем Паліну Шарэнда-Панасюк палітвязнем! Але, не знойдзеце яе імя ў афіцыйных спісах, бо да гэтага часу не вызнана палітвязнем праваабаронцамі! І гэта ганебна, для тых хто вызначае гэты статус, і несправядліва для ўсіх беларусаў!
Незаконна арыштаваная яшчэ ў студзені 2021 г., спадарыня Паліна ў турмах і ў псіхлякарні ў Навінках, куды яе таксама незаконна пераводзілі, знаходзілася ў невыносных умовах за гэтыя ўжо доўгія для яе месяцы зняволення.
Пры гэтым спадарыня Паліна вядомая на працягу шмат гадоў, як сапраўдная прадстаўніцтва апазіцыі, якая не здалася той бандзе, што кіруе на Беларусі. Памятаю яе яшчэ ледзь не школьніцай, калі яна прыйшла ў апазіцыю. І заўжды была сумленнай, шчырай патрыёткай Беларусі.
За шмат цяжкіх гадоў лукашызму не здрадзіла беларускай ідэі і паняволеннаму беларускаму народу.
Магчыма, адказ на пытанне чаму не вызнаюць палітвязнем і ў гэтым афіцыйным выступе спадарыні Паліны на БТ.
Бо яна з сапраўднай апазіцыі і кажа праўду. Беларускую праўду, якую сёння ўжо амаль і немагчыма пачуць. Знайдзіце некалькі хвілінаў і паслухайце, што кажа спадарыня Паліна Шарэнда-Панасюк.
Магчыма зразумееце, чаму ў такіх невыносных умовах у зняволенні знаходзіцца беларуская патрыётка і чаму яе не вызнаюць.
Свабоду Беларусі!
Свабоду палітвязням!
Жыве Беларусь!
Вячаслаў Сіўчык, беларускі грамадзкі і палітычны дзеяч
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Баста» и создавайте историю свободной Беларуси.


maintext:
Святы Юрый - легендарны воін Хрыста, чыё імя носіць Папа, беларускі біскуп і цэлая краіна 23.04.2021, 17:47
Святы Юрый. Фрагмент. Мастак Ганс фон Кульмбах / wikipedia.org
Яго заступніцтва просяць падчас эпідэмій.
23 красавіка ў Касцёле адзначаецца ўспамін аднаго з найбольш вядомых і легендарных святых — святога Юрыя.
Гэта пацвярджаецца, між іншым, тым, што яго імя з даўніх часоў неадменна вельмі папулярнае у розных краінах, у тым ліку і ў Беларусі, дзе яго з гонарам носяць многія святары і біскуп Юрый Касабуцкі. Акрамя таго, у гэты дзень свае імяніны адзначае і папа Францішак — Хорхэ Марыё Бэргольё.
Сёння бліжэй пазнаёмімся з гэтым незвычайным святым, якога ўшаноўваюць ва ўсім свеце, піша catholic.by.
Паходжанне
Юрый паходзіў з Лідды — горада ў Палестыне, які ўзгадваецца ў Дзеях Апосталаў: менавіта там апостал Пётр аздаравіў паралізаванага Энэя (гл. Дз 32–34).
Пра Юрыя захавалася вельмі мала біяграфічных звестак, затое вельмі шмат сведчанняў пра ранняе паходжання яго культу ў Касцёле.
Яго бацькам, праўдападобна, быў перс Геронт. Бацькі святога доўга не мелі дзяцей, але нястомна маліліся аб патомстве, і Юрый нарадзіўся, калі тыя ўжо былі ў старэйшым узросце. У маладосці ён паступіў дабравольцам у рымскі легіён, дзе паспяхова нёс вайсковую службу і стаў афіцэрам (трыбунам).
Мучаніцтва
Падчас пераследу хрысціянаў у часы цэзара Дыяклетыяна на пачатку IV стагоддзя Юрый адмовіўся скласці ахвяру паганскім бажкам. Яшчэ раней ён ужо раздаў усю сваю маёмасць бедным.
За вернасць Хрысту Юрыю давялося зносіць цярпенні, якія, паводле некаторых крыніц, працягваліся ажно сем гадоў.
У апісанні пакутаў згадваецца, што яго прыбівалі да крыжа і катавалі на коле. Юрый прыняў мучаніцкую смерць у Нікамедыі (па іншых звестках — у Кападокіі) паміж 304 і 305 гг.
Культ
Напэўна, Юрыю давялося знесці нечуваныя па сваёй жорсткасці катаванні, паколькі сярод мноства мучанікаў, якія аддавалі жыццё за Хрыста ў тыя цяжкія часы, яму быў нададзены тытул велікамучаніка. На Усходзе яго культ быў настолькі папулярны, што займаў першае месца пасля Найсвяцейшай Багародзіцы і святога Міхала.
Толькі ў Егіпце і на Кіпры ў яго гонар было пабудавана каля 60-і святынь, а сярод усіх касцёлаў не было, бадай што, ніводнага, дзе б не знайшлося яго абраза. У Ерузалеме з IV ст. існаваў касцёл святога Юрыя, а з VI ст. і кляштар у яго гонар. У той жа час касцёл і кляштар яго імя з’явіліся таксама ў Ерыхоне.
На Каўказе цэлая краіна на лацінскай мове атрымала назву ад яго імя — Георгія, або Грузія.
Заступніцтва
Святы Юрый з’яўляецца нябесным заступнікам Англіі, Галандыі, Германіі, Літвы і Швецыі, Віленскай і Беластоцкай архідыяцэзій, а таксама Пінскай дыяцэзі.
Касцёлы і парафіі ў гонар святога Юрыя ёсць ва ўсіх дыяцэзіях Беларусі.
У Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі гэта Пяршаі (Валожынскі раён), у Гродзенскай — Асава (Воранаўскі раён), Беліца (Лідскі раён), Варняны і Вялікія Свіранкі (Астравецкі раён), Новая Руда (Гродзенскі раён), у Пінскай — Паланэчка (Баранавіцкі раён) і Сваяцічы (Ляхавіцкі раён), а ў Віцебскай дыяцэзіі ёсць парафія Святой Сям’і i Св. Юрыя Велікамучаніка ў вёсцы Барсукі (Докшыцкі раён).
Святы Юрый лічыцца апекуном вайскоўцаў і ўсіх прафесій, звязаных з абаронай і бяспекай, а таксама сялянаў і скаўтаў. Яго заступніцтва просяць падчас эпідэмій і пры хваробах скуры.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».