authors: Игорь Скороход

title: Сем выпускаў на дваіх - сям’я настаўнікаў распавядае аб працы

maintext:
Сем выпускаў на дваіх зрабіла сям’я Анатоля Іванавіча і Таццяны Дзмітрыеўны Голуб, настаўнікаў Голацкага НПК дзіцячы сад—сярэдняя школа.
— І ў гэтым годзе мы чакаем на вечар сустрэчы адразу 4 “юбілейныя” выпускі: тых вучняў, што скончылі школу 35, 20, 15 і 10 гадоў таму, — усміхаецца Анатоль Іванавіч. — Мы будзем рады бачыць абсалютна кожнага… Так было і так будзе заўсёды, бо нашы вучні сталі добрымі людзьмі, якімі мы ганарымся, якіх мы любім і помнім.
Толькі задумайцеся: трыццаць пяць гадоў таму Анатоль Іванавіч выпускаў першых сваіх школьнікаў, якім выкладаў матэматыку, а сёння ён усё гэтак жа спяшаецца да пачатку урокаў!
— Мы з Таццянай Дзмітрыеўнай у гэтай школе адпрацавалі амаль 80 гадоў на дваіх. Ужо вучым не толькі дзяцей першых выпускнікоў, але і іх унукаў, — кажа настаўнік матэматыкі. — Праўда, Таццяна паўгода як выйшла на заслужаны адпачынак. Аднак пра школу не забываецца.
Ды і ці магчыма забыцца, калі ёй (ды і Анатолю Іванавічу таксама) педагогіка была нібыта наканавана лёсам: Голубы не перабольшаць, калі скажуць, што не распачалі, а працягнулі настаўніцкія дынастыі.
— Школа — гэта наша жыццё, а матэматыка — агульная любоў,— гаворыць Таццяна Дзмітрыеўна.— Два настаўнікі ў сям’і — гісторыя няпростая, аднак у нашым выпадку ўжо правераная часам. Мы вярталіся з урокаў, а рабочы дзень наш працягваўся: заўсёды было што абмеркаваць і чым падзяліцца. Часам спрачаліся па рабоце, шукаючы рашэнне жыццёвых ці матэматычных задач. Аднак кансэнсус знаходзілі ў выніку заўсёды…
Алена Хадыка, кіраўнік справамі Голацкага сельвыканкама, выпусцілася са школы 35 гадоў таму. Кажа, што іх клас ледзь не самы дружны: ніхто, пэўна, так не збіраецца на вечары выпускнікоў, як яны. У кожнага даўно сваё жыццё, свае праблемы, але дзень, калі можна на хвіліну завітаць у дзяцінства, — дзень асаблівы для ўсіх. У гэтым годзе па прычыне эпідэміялагічнай абстаноўкі звычайнага свята, праўда, не атрымаецца. І ад гэтага трохі сумна. Аднак прычына, каб павідаць любімых настаўнікаў, знойдзецца ўсё роўна.
Галіна Валенда выпусцілася 15 гадоў таму. І з роднай школай амаль не развітвалася, бо працуе тут выхавацелем у дзіцячым садку. Так што з настаўнікамі сваімі бачыцца штодня. А аднакласнікаў, канечне, чакае.
Ім заўсёды прыемна сустракацца, бо нідзе больш няма такой утульнай і добрай атмасферы, якая пануе ў сценах роднай школы. Гэта дзіва? Не. Проста ў школе ты заўсёды школьнік. Тут жыве тваё дзяцінства. І жыве яно ў сэрцах тваіх педагогаў. Дзякуй ім за тое, што так адбываецца.
Алена ІВАНОВА.


authors: Игорь Скороход

title: Новая рубрыка газеты “90 гадоў з чытачамі”: у полымі вайны

maintext:
Пухавіцкая раённая газета “За калгасы” з 1941 па 1944 год выходзіла ў партызанскай брыгадзе “Полымя” пад назвай “Партызан Беларусі” і з’яўлялася органам Пухавіцкага падпольнага РК КП(б)Б. Рэдагавалі газету камісар партызанскага атрада «Полымя» М.П. Смірноў і І.А. Ляўданскі.
У кнізе “Памяць. Пухавіцкі раён” змешчаны ўспаміны І.А. Ляўданскага. Паводле яго слоў газета карысталася вялікай папулярнасцю сярод партызан і мірных жыхароў, бо яна прыносіла людзям каштоўныя звесткі, расказвала аб дзейнасці партызан. Члены рэдкалегіі вырашылі друкаваць і карту, каб людзі маглі бачыць, дзе знаходзіцца лінія фронту. Яе намаляваў мастак Уладзімір Сухаверхаў. Потым газетчыкі прапанавалі зрабіць у лагеры вялікую карту і адзначаць на ёй звесткі з фронту кожны дзень. На драўляную раму памерам 2 на 3 метры нацягнулі парашутнае палатно, на якім Уладзімір Сухаверхаў намаляваў падрабязную карту еўрапейскай часткі СССР. Кожны дзень на ёй чырвонай фарбай адзначалі гарады і вёскі, якія былі вызвалены Чырвонай Арміяй. Гэта карта захавалася і зараз знаходзіцца ў Беларускім дзяржаўным музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны.
На старонках газеты пастаянна размяшчалася інфармацыя аб баявых дзеяннях партызан. Так, 19 жніўня 1943 года паведамлялася аб тым, што з пачатку жніўня партызаны розных атрадаў пашкодзілі 1500 чыгуначных рэек, знішчылі два нямецкія грузавікі і 45 гітлераўцаў. На участку Мар’іна Горка-Рудзенск узарвалі паравоз, 8 вагонаў з боепрыпасамі і 4 платформы. А ў ліпені народныя мсціўцы Пухавіцкага раёна пусцілі пад адхон 18 эшалонаў з жывой сілай і тэхнікай праціўніка. Партызаны стараліся не дапусціць рабаванне мірных жыхароў фашыстамі.
8 жніўня 1943 года газета расказвала аб тым, што немцы прыехалі ў вёску Дукаўка, забралі ў вяскоўцаў прадукты. Але партызаны атрада “Полымя” замініравалі дарогу, па якой вярталіся акупанты. Шасцёра фашыстаў загінулі і 20 былі паранены.
Трэба адзначыць, што супрацоўнікі газеты таксама прымалі ўдзел у змаганні з ворагам. Ваяваў на фронце і вярнуўся дадому з перамогай першы рэдактар Павел Гармоцька. Мы ўжо паведамлялі, што ён стаяў ля вытокаў стварэння газеты, а ў 1933 годзе быў пераведзены на працу ў Мінск. Узначаліў тады рэдакцыю малады журналіст Іван Панкратаў. Восенню 1941 года ён арганізаваў невялікую групу партызан. Яны распаўсюджвалі ў населеных пунктах лістоўкі, у якіх заклікалі людзей да барацьбы з ворагам. У снежні 1941 года Іван Панкратаў трапіў у гітлераўскую засаду каля вёскі Мацеевічы і загінуў.
Геройскай смерцю загінула яшчэ адна супрацоўніца рэдакцыі — Марыя Андросік. Яна была партызанскай сувязной. Перадавала ў атрад медыкаменты, звесткі аб варожым гарнізоне, які знаходзіўся ў пасёлку Мар’іна Горка. Яе выдала фашыстам здрадніца. Марыю Андросік арыштавалі, і яна загінула ў фашысцкім засценку. Імя нашай гераічнай зямлячкі выбіта на помніку ахвярам вайны, які стаіць недалёка ад горада Асіповічы.
У 1969 годзе на старонках раённай газеты быў надрукаваны артыкул журналіста Анатоля Ярохіна “Радок, абарваны куляй” пра лёс Аляксандра Пармона, які ў даваенны час працаваў карэспандэнтам у рэдакцыі газеты.
Ён нарадзіўся 30 красавіка 1923 года ў вёсцы Насыцк у сялянскай сям’і. Бацька першым уступіў у калгас “Камунар”. Аляксандр у 1938 годзе стаў камсамольцам. У гэты час у раённай газеце пачалі з’яўляцца яго матэрыялы пра жыццё вёскі. Летам 1939 года ён прымаў удзел у творчым сходзе ў Мінску, затым у Маскве, і быў запрошаны на работу ў рэдакцыю раённай газеты. Яшчэ напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў рэспубліканскім друку пачалі з’яўляцца апавяданні, замалёўкі і вершы маладога супрацоўніка пухавіцкай раённай газеты Аляксандра Пармона. Калі пачалася вайна, ён разам з іншымі камсамольцамі вырашыў збіраць зброю. Яны здабылі радыёпрыёмнік і слухалі звесткі з фронту. Хлопцы псавалі тэлефонную сувязь паміж Талькай і Суцінам, рабілі дыверсіі на чыгунцы. Потым Аляксандр Пармон наладзіў сувязь з партызанскім атрадам “Полымя”.
У канцы сакавіка 1943 года Аляксандр Пармон, Аляксандр Астратка, Уладзімір Кушнерчык, Міхаіл Пятроўскі былі арыштаваны. Яны спрабавалі ўцячы, таму ўсіх, акрамя Пятроўскага, праз дзень адправілі ў Асіповічы ў гестапа. Людзі бачылі, як пасля іх, босых, акрываўленых, прывязаных адзін да аднаго вялі па снезе за горад. Там маладых падпольшчыкаў расстралялі.
У сваім артыкуле Анатоль Ярохін расказвае аб тым, што ў пачатку вайны Аляксандр Пармон пачаў пісаць паэму “Клятва”. На жаль, гэты твор не захаваўся.
Ужо ў студзені 1945 года раённая газета зноў пачала выходзіць пад назвай «За калгасы». Адказным рэдактарам працаваў І. Крайнік. Газета выходзіла на дзвюх старонках. Галоўным матэрыялам першай паласы кожнага нумара была зводка з франтоў Вялікай Айчыннай вайны. Друкавалася шмат матэрыялаў аб аднаўленні разбуранай народнай гаспадаркі, аб дапамозе фронту. 9 мая выйшаў нумар, прысвечаны Вялікай Перамозе.
Цікавы той факт, што ўжо 21 чэрвеня 1945 года на старонках газеты змешчана аб’ява Мар’інагорскага саўгаса-тэхнікума аб прыёме студэнтаў. А 3 ліпеня было надрукавана паведамленне, што гэты дзень — першая гадавіна вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў — аб’яўлены ўсенародным беларускім святам.
Вольга Савасцюк.

fasttext_language: be


authors: Игорь Скороход

title: Новая рубрыка “90 гадоў з чытачамі” раскажа аб станаўленні нашай газеты

maintext:
На старонках газеты — гісторыя… І гэту гісторыю журналісты пішуць ужо на працягу 90 гадоў. Здаецца, кожны дзень яны робяць сваю звычайную справу: расказваюць чытачам пра асноўныя падзеі з жыцця раёна, пра яго людзей. Але праходзіць час. Ты бярэш у рукі падшыўку і вяртаешся на 20, 30, 50 гадоў назад. Многае з таго, што чытаеш, ужо здаецца нязвыклым, нават дзіўным. Але кожная газетная старонка — гэта каштоўны факт з мінулага. Дзе яшчэ можна так падрабязна даведацца, чым жыў раён у тыя часы, убачыць знаёмыя твары?
У архіве рэдакцыі захоўваюцца падшыўкі з 1945 года. Па старонках газеты можна напісаць і яе гісторыю. Сёння мы адкрываем новую рубрыку “90 гадоў з чытачамі”. Мы пастараемся расказаць аб этапах станаўлення нашай газеты. Аб тых, хто пісаў і піша зараз гісторыю раёна, аб нашых сябрах і падпісчыках. Калі ў вас ёсць нейкія цікавыя факты, успаміны, фотаздымкі, вы таксама можаце падзяліцца імі з нашымі чытачамі.
Трымаю ў руках копію нумара пухавіцкай раённай газеты “За калгасы” ад 1 мая 1931 года. Доўгі час гэта дата і лічылася днём заснавання газеты. Хаця асабіста мяне здзіўляў такі факт: на газеце стаяў нумар 1, а ў дужках — 5. У журналістыцы гэта звычайная практыка. Першая лічба — нумар газеты, выдадзены ў гэтым годзе, у дужках — нумар з часу яе заснавання. Атрымліваецца, што да 1 мая 1931 года ўжо былі выдадзены чатыры нумары. Гэта меркаванне нядаўна пацвердзілі архіўныя дадзеныя, а дакладней, гістарычная даведка “Аб рэдакцыі пухавіцкай раённай газеты “Сцяг працы” і яе архіўным фондзе” ад 20 верасня 1967 года, падпісаная тагачасным рэдактарам Аляксандрам Грышанам.
У дакуменце гаворыцца, што рэдакцыя пухавіцкай раённай газеты была створана ў 1930 годзе, і называлася газета “Шлях калектывізацыі”.
У маі 1931 года назва змянілася. Газета стала называцца “За калгасы”. З 1937 года — “Сцяг камунізму”. Першымі яе рэдактарамі былі Павел Гармоцька, Міхаіл Сіротка, Іван Панкратаў. Выходзіла газета і ў гады Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года па ліпень 1944 года ў партызанскай брыгадзе “Полымя” і называлася “Партызан Беларусі”.
У рэдакцыі захоўваецца і падшыўка за 1945 год. Газета зноў выйшла ў свет пад назвай “Сцяг камунізму”, і першы яе нумар пазначаны 9 мая. Пад такой назвай газета выходзіла да 1961 года. Пасля далучэння Рудзенскага раёна да Пухавіцкага газета атрымала назву «Сцяг працы». Каб захаваць пераемнасць літаратурных і журналісцкіх традыцый, з назваў пухавіцкай газеты «Сцяг камунізму» і рудзенскай «Бальшавіцкі сцяг» узялі агульнае для іх слова і дадалі новае. Першы нумар з такой назвай выйшаў 1 мая 1962 года.
У гістарычнай даведцы адзначаеццца, што напачатку газета з’яўлялася органам Пухавіцкага раённага камітэта камуністычнай партыі. Яна павінна была дапамагаць партыйнай арганізацыі раёна ў мабілізацыі працоўных на выкананне задач па павышэнні ўраджайнасці сельскагаспадарчых культур, па павелічэнні прадукцыі жывёлагадоўлі, выпуску прамысловай прадукцыі, выхаванні працоўных ў адпаведнасці з ідэямі камунізму.
Звестак пра даваенны перыяд газеты практычна не захавалася. І гэта зразумела. Аднак нашы былыя калегі таксама цікавіліся гісторыяй выдання, лёсам яе супрацоўнікаў. У 1969 годзе ў адным з нумароў быў надрукаваны артыкул карэспандэнта Пятра Каскова “Ён рэдагаваў газету “За калгасы”. Аўтар расказвае пра сустрэчу з першым рэдактарам газеты Паўлам Гармоцька. Лёс у гэтага чалавека вельмі цікавы і няпросты. Ён удзельнічаў у грамадзянскай вайне, нейкі час ахоўваў Крэмль і бачыў Леніна. Пасля дэмабілізацыі з радоў Чырвонай Арміі працаваў на розных адказных пасадах, вучыўся ў камвузе (камуністычная вышэйшая навучальная ўстанова). У 1931 годзе яго накіравалі ў Пухавіцкі раён арганізоўваць газету.
У размове з карэспандэнтам першы рэдактар адзначаў, што пачатак трыццатых гадоў быў перыядам развіцця калгаснага будаўніцтва (адсюль і першыя назвы газеты). Не ўсе людзі разумелі, што адбываецца ў краіне. Камуністычная партыя праводзіла тлумачальную работу, і для таго, каб ахапіць больш шырокія масы насельніцтва, пачалі ствараць раённыя газеты.
Справа аказалася няпростая: не было памяшкання, абсталявання, а галоўнае — кадраў. Па словах Паўла Гармоцькі, напачатку ў калектыве рэдакцыі было тры супрацоўнікі. Акрамя рэдактара працавала машыністка Марыя Андросік, якая рэгістравала пісьмы, што прыходзілі ў рэдакцыю. Яшчэ адзін супрацоўнік па прозвішчы Міхайлаў выконваў абавязкі намесніка рэдактара, адказнага сакратара і літработніка. Кожны нумар газеты набіраўся ў Мінску ў друкарні газеты “Звязда”.
У рэдакцыі рабілі стаўку на пазаштатных аўтараў. Таму праз некаторы час у буйнейшых населеных пунктах — Шацку, Вузлянах, Пухавічах, Дукоры — былі праведзены нарады селькораў. Больш здольных запрасілі пісаць у газету часцей, прыглядаліся да іх матэрыялаў. Такім чынам вялі пошук новых творчых работнікаў для газеты. Павел Гармоцька ўспамінаў, што селькору Міхаілу Сіротку даручылі напісаць некалькі матэрыялаў з розных гаспадарак раёна. Ён паспяхова справіўся з заданнем і быў прыняты на работу ў рэдакцыю.
З цягам часу рэдакцыя пачала атрымліваць усё больш інфармацыі ад сваіх рабселькораў. Сярод іх найбольш актыўнымі былі настаўнікі Шацкай і Пухавіцкай школ. На старонках газеты яны расказвалі не толькі пра школьнае жыццё, але і пра поспехі мясцовых гаспадарак, пра людзей.
Газета карысталася ўсё большым поспехам сярод чытачоў. Узнікла неабходнасць павялічыць яе перыядычнасць. Для гэтага патрэбна было стварыць сваю паліграфічную базу. І ў 1932 годзе для рэдакцыі і друкарні на вуліцы Савецкай у пасёлку Мар’іна Горка быў пабудаваны новы будынак. Рэдакцыя атрымала абсталяванне. Пачалі рыхтаваць сваіх наборшчыкаў і друкароў.
Першымі наборшчыкамі былі Надзея Сянько з вёскі Дрычын і Вольга Салавей з вёскі Клятное. А друкаром працаваў Міхаіл Бадытчык з вёскі Пясчанка.
Аб чым расказвала газета сваім чытачам? У нумары ад 1 мая 1931 года на першай паласе матэрыялы ў асноўным былі прысвечаны Першамаю. На другой паласе размова ішла аб пасяўной кампаніі і задачах па павелічэнні вытворчасці прадукцыі жывёлагадоўлі. Тут і крытычная інфармацыя “Хто вінаваты?”, аўтарам якой з’яўляецца Сваяк. Відаць, чалавек пабаяўся раскрыць сваё прозвішча, бо крытыкаваў сялян, якія яшчэ не ўступілі ў калгасы. Ёсць у гэтым нумары інфармацыя аб ходзе выканання задання па сацыялістычнай будоўлі і яшчэ адзін артыкул пра тое, як трэба пакараць кулака і яго агентаў у Пудзіцка-Слабадскім сельсавеце. Гэты артыкул таксама не мае канкрэтнага аўтара. Пад ім стаіць подпіс Калгаснік. Цікава, што ёсць дапаўненне ад рэдакцыі, у якім гучыць патрабаванне ад адпаведных органаў рашуча рэагаваць на вылазкі азвярэўшага класавага ворага.
Цікавая інфармацыя размешчана на апошняй старонцы газеты. Тут пазначаны яе тыраж. Ён складаў 1200 экзэмпляраў. Нумар падпісаны так: “Адказны рэдактар — рэдкалегія”. Газета запрашае рабселькораў дасылаць матэрыялы і паведамляе, што будзе выходзіць рэгулярна. Гэта сведчыць аб тым, што ў 1930 годзе было выдадзена толькі чатыры нумары. Ёсць і другая цікавая інфармацыя. Напрыклад, аб тым, што курсанткі курсаў па падрыхтоўцы кіраўнікоў ясляў закончылі навучанне і накіраваны на працу. Газета патрабуе больш увагі ўдзяляць выхаванню дзяцей, якія стараюцца патрапіць у кіно без білета. Таму неабходна арганізаваць дэманстрацыю фільмаў для дзяцей раз у месяц бясплатна і скласці план работы з дзецьмі.
А вось хроніка паводкі. Сёння гэта каштоўны гістарычны факт. Газета паведамляе, што ў ноч з 22 на 23 красавіка быў затоплены пасёлак Талька і часткова размыта палатно чыгункі. Чалавечых ахвяр няма, удалося ўратаваць маёмасць і жывёлу.
На дарозе Узляны-Варонічы вада размыла 80 метраў насыпу, а на дарозе Бахаравічы-Баламутавічы — 200 метраў. На рацэ Цітаўка ў ноч з 21 на 22 красавіка знесены мост каля Падблонскага млына. Заліта вадой раённая электрастанцыя, і падача электраэнергіі ў пасёлак Мар’іна Горка, тэхнікум і другія населеныя пункты была спынена. У Пухавічах, на рацэ Пціч, паводка таксама нарабіла бяды. Страты ад яе склалі 50-60 тысяч рублёў.
Нехта з чытачоў перадаў у рэдакцыю нумар газеты “За калгасы” ад 2 красавіка 1937 года. На яго старонках змешчаны даклад Сталіна на пленуме ЦК ВКП (б) 3 сакавіка 1937 года. Іншай інфармацыі няма. На газеце пазначаны нумар 34. Гэта сведчыць аб тым, што яна выходзіла рэгулярна. За тры месяцы з пачатку года выйшла 33 нумары. Хутчэй за ўсё, перыядычнасць была тры разы на тыдзень.
Усяго з 1930 года па красавік 1937 года было надрукавана 579 нумароў.
У 1933 годзе першага рэдактара газеты Паўла Гармоцьку перавялі на работу ў Мінск. Калектыў рэдакцыі ўзначаліў малады журналіст Іван Панкратаў.
Пётр Каскоў, аўтар публікацыі пра першага рэдактара, працаваў з Іванам Панкратавым у 1935-1937 годзе. Відаць, у такім складзе калектыў рэдакцыі выпускаў газету і да пачатку Вялікай Айчыннай вайны.
Вольга Савасцюк.


authors: Игорь Скороход

title: Алена Артановіч: "Падзяліць працу і асабістае жыццё проста немагчыма"

maintext:
Алена Якаўлеўна Артановіч, загадчыца Голацага фельчарска-акушэрскага пункта, з упэўненасцю кажа, што і яна, і яе калегі, якія працуюць на ФАПах і жывуць у сельскай мясцовасці, у нейкі момант пачынаюць разумець, што падзяліць працу і асабістае жыццё проста немагчыма.
— Ты не заўважаеш, як становішся вінцікам нейкага механізму, — кажа Алена Якаўлеўна. — І таму нават не можаш узяць адэкватны перапынак на адпачынак, бо людзям заўсёды неабходна дапамога: я шэсць дзён на тыдзень працую на ФАПе, выязджаю ў вёскі па выкліках, але і ў святочныя дні заўсёды знаходзіцца работа. Згадзіцеся, што хвароба або недамаганне не здараюцца па раскладзе. Таму людзі звяртаюцца да мяне ў любы час. Я заўсёды імкнуся зразумець, бо мы столькі гадоў жывём побач адзін з адным.
Алена Якаўлеўна працуе на Голацкім ФАПе з 1997 года,а ў медыцыне — з 1984 года.
Абслугоўвае сёння больш за 1000 чалавек, якія пражываюць у гэтым рэгіёне. 7 вёсак, школа і дзіцячы сад (больш за 200 дзяцей) — усё гэта кола абавязкаў фельчара, якая аказвае пацыентам першую дапамогу пры прастудах, траўмах, іншых хваробах, а таксама накіроўвае на кансультацыі да вузкіх спецыялістаў. За столькі гадоў людзі навучыліся давяраць свайму «доктару» і з любымі праблемамі ў першую чаргу спяшаюцца да яе.
— Мы жывём адной сям’ёй, — кажа Алена Артановіч. — І тут, на вёсцы, без гэтага ніяк: вельмі важна ўзаемадапамога. Трэба, напрыклад, камусьці лекі, а даехаць да аптэкі (яна ёсць і на ФАПе) або па рэцэпт — праблема. Дапаможа хтосьці з пацыентаў або сяброў. А то і проста чужы чалавек, які з нагоды едзе ў патрэбны населены пункт. Ці, напрыклад, трэба тэрмінова даехаць у аддаленую вёску па выкліку, а транспарту няма. Прыйдзе на дапамогу кіраўніцтва сельгаспрадпрыемства або іншыя добрыя людзі. Але ў асноўным я карыстаюся веласіпедам. Гэта наша «хуткая дапамога»…
Каля Голацкага ФАПа, размешчанага ў цэнтры пасёлка, заўсёды чыста, дагледжана. Пра гэта таксама клапоціцца фельчар. Яна не ўяўляе, што можна крытыкаваць за беспарадак іншага, а самому не звяртаць увагі на падобныя рэчы.
Алена Якаўлеўна кажа, што нягледзячы на пастаянную загружанасць, ненарміраваны працоўны дзень і шмат іншых няпростых фактараў, без якіх не бывае медыцыны, усё роўна вельмі любіць сваю работу. Не ўяўляе таму, што яе новы дзень можа пачацца неяк па-іншаму, а не з дарогі на ФАП…
Алена ШАНТЫКА.


authors: Игорь Скороход

title: Каб кацёл не "стрэліў"

maintext:
У зводкі па надзвычайных сітуацыях, якія паступаюць у халодны час года, рэгулярна трапляюць звесткі пра згарэлыя або разбураныя прыватныя дамы. Прычынай чаму становяцца не толькі не патушаная цыгарэта або няспраўная печ, але і звычайны ацяпляльны кацёл. МЕХАНІЗМ УЗРЫВУ ПРОСТЫ. У зону рызыкі ў асноўным трапляюць тыя катлы, якія працуюць не пастаянна, а эпізадычна. Слабыя месцы, дзе сістэму ацяплення можа «прыхапіць» лядком, — гэта расшыральныя бакі, цыркуляцыйныя трубы і халодныя памяшканні кшталту гарышча. Асноўная прычына, па якой узрыва юцца катлы, — гэта замярзанне сістэмы ацяплення. Вада ў трубах перастае цыркуліраваць. Паліва пры гэтым працягвае гарэць. Унутры чыгунных секцый катла або труб закіпае вада. Пры гэтым ціск пары ўнутры сістэмы пачынае вельмі хутка ўзрастаць. У нейкі момант будзе дасягнута крытычная адзнака ціску, якую метал не вытрымлівае… Якімі будуць на ступствы разбурэнняў труб і секцый катла, прадугадаць ужо не магчыма. Справа ў тым, што адначасова ў замкнёную прастору выкідваецца вельмі вялікі аб’ём пара вадзяной сумесі. Ціск унутры памяшкання імкліва расце. І ў лепшым выпадку ўсё скончыцца выбітымі шыбамі. Пры горшым раскладзе будуць разбураны канструкцыі памяшкання. Як жа папярэдзіць няшчасце? Перад пускам катла дома ўласнік павінен упэўніцца ў тым, што запорныя сістэмы мусяць быць адчынены адразу на двух трубаправодах — тым, які па дае цяпло, і зваротным. Адкрыць трэба і ўсе запорныя ўстройствы, устаноўленыя на сістэме ацяплення. З ніжняга аддзялення коміна выдаліце на запашаны кандэнсат. Гэта дапаможа пазбегчы атручэння чадным газам. Рэгулярна правярайце агалоўкі комінаў і каналаў дымаходаў. Перш чым распальваць кацёл, адкрыйце лінію пад сілкоўвання сістэмы і кантрольную лінію запаўнення расшыральнага бака. Тое, што сістэма не замерзла, стане ясна, калі вада пачне сцякаць з кантрольнай лініі. Нячаста, але здараецца і так, што на гарышчы замярзае сам кацёл. Як і трубу, даграваць яго адкрытым агнём катэгарычна забаронена. Рабіць гэта можна з дапамогай, на прыклад, гарачай вады. Аднак калі пры разагрэве вы ўбачылі, што з паверхні нагрэву пайшла вада — гэта значыць, што кацёл разгерметызаваўся. І дарога яму толькі адна — у рамонтную майстэрню. У такім стане да далейшай эксплуатацыі ён не прыдатны. Стальны кацёл спецыялісты перавараць, а ў чыгунным яны заменяць пашкоджаныя секцыі і перапакуюць іх на нова.
Юрый Кунiцкi,
галоўны дзяржаўны iнспектар Мiнскага абласного ўпраўлення Джяржпрамнагляда.


authors: Игорь Скороход

title: Юрый Крывашэй: “Дзякую ўсім за плённую работу”

maintext:
Юрый Крывашэй, член Маладзёжнага парламента пры Нацыянальным сходзе Рэспублікі Беларусь, кіраўнік народнага сямейнага ансамбля «Жывіца» Борскага сельскага Дома культуры, — самы малады член дэлегацыі раёна на Усебеларускім народным сходзе. У такім форуме Юрый прыняў удзел упершыню і быў уражаны маштабнасцю падзеі, цікавымі зносінамі, зладжанасцю ў рабоце форума.
— Я дзякую ўсім за сумесную плённую работу на Усебеларускім народным сходзе! Вельмі спадзяюся, што яна будзе спрыяць развіццю, захаванню незалежнасці, росквіту Рэспублікі Беларусь. У сваю чаргу, я буду рабіць усё магчымае для ўмацавання нацыянальнай культуры і для таго, каб наш раён быў у першых радах у сферы культуры на абласным, рэспубліканскім і міжнародным узроўнях.
Алена ШАНТЫКА.


authors: Игорь Скороход

title: З творчым агеньчыкам у сэрцы

maintext:
Нядаўна споўнілася 115 гадоў з дня нараджэння нашага земляка, вядомага беларускага паэта Захара Біралы. У нашым раёне яго ведаюць і помняць многія людзі. Пашчасціла і мне сустракацца з Захарам Якаўлевічам. А пазнаёміла нас раённая газета “Сцяг працы”.
У канцы сямідзясятых гадоў мінулага стагоддзя пры рэдакцыі газеты па ініцыятыве маладога паэта Алеся Пісарыка было створана літаратурнае аб’яднанне “Алеся”. На свае пасяджэнні яно збірала людзей розных узростаў, розных прафесій, якія спрабавалі свае сілы ў паэтычнай творчасці. Узначальваў аб’яднанне Захар Якаўлевіч Бірала.
Ён выдзяляўся сярод іншых мясцовых паэтаў. Сапраўдны інтэлігент: у касцюме, пры гальштуку, з вялікім скураным партфелем. Чалавек вельмі добразычлівы і сціплы. Ён уважліва слухаў пачаткоўцаў, карэктна, можна сказаць, па-бацькоўску, рабіў нейкія заўвагі, даваў парады. Усе мы адносіліся да яго з вялікай павагай. Чытаў Захар Якаўлевіч і свае вершы, дзяліўся ўспамінамі аб сустрэчах з іншымі беларускімі паэтамі.
Бліжэй мы пазнаёміліся ў канцы васьмідзясятых гадоў, калі я прыйшла працаваць у рэдакцыю раённай газеты. Мне, тады яшчэ маладому супрацоўніку, даверылі запісаць успаміны паэта пра яго жыццёвы і творчы шлях. У той час Захару Біралу было каля 80 гадоў. Мы некалькі разоў сустракаліся з ім у рэдакцыі. Ён прыносіў свае запісы, нешта новае ўспамінаў у час размовы.
Нарадзіўся Захар Біралаў 1906 годзе ў вёсцы Раўнаполле ў сялянскай сям’і, дзе выхоўвалася 16 (!) дзяцей. З малых гадоў ён зведаў цяжкую сялянскую працу. Таму цягнуўся да вучобы, уважліва прыглядаўся да таго, што адбывалася навокал. Ён любіў слухаць песні і прыпеўкі, якія спявалі жанчыны за працай.
Вершы пачаў пісаць у пятым класе. Супрацоўнічаў з газетай “Беларуская вёска”. Дасылаў у рэдакцыю свае допісы пра вясковае жыццё, пра сваіх аднавяскоўцаў. У той час людзі рэдка падпісвалі свае паведамленні сапраўдным прозвішчам. Відаць, не хацелі прыцягваць да сябе ўвагу. Захар Бірала выбраў псеўданім Захар Бульбянік.
У1926 годзе ў газеце “Беларуская вёска” быў зме-шчаны першы верш Захара Бульбяніка “Араты”. У хуткім часе творы Біралы пачалі з’яўляцца на старонках газет “Чырвоная змена”, “Савецкая Беларусь”, часопіса “Малады араты”.
У 1929 годзе ён выдаў свой першы зборнік “Смех і радасць вёскі”. Рэдагаваў кнігу Кандрат Крапіва. Па рэкамендацыі старэйшых таварышаў малады паэт паступіў на рабфак Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Потым закончыў педагагічны інстытут. Успамінаў, што гэта быў цікавы і вельмі складаны час. Захар Якаўлевіч расказваў, як яго таварыш трапіў у турму, таму што напісаў верш, у якім паказаў недахопы таго часу. Не абышоў гэты лёс і Захара Біралу.
З 1934 па 1936 год паэт працаваў настаўнікам беларускай і рускай мовы ў Лагойску.
— Разам са мной працаваў настаўнік матэматыкі Янка Небасеў, — успамінаў Захар Якаўлевіч. — Ён захапляўся паэзіяй. Арганізаваў драматычны гурток, куды прыходзілі не толькі дзеці, але і дарослыя. Часта ён ездзіў у Мінск, вяртаўся з трывожнымі звесткамі пра арышты, пра пакуты нявінных людзей.
А ў хуткім часе арыштавалі і Янку. Гэта было нечакана-сцю для ўсіх. Людзі шкадавалі яго як настаўніка, як чалавека, але дапамагчы не маглі. Мяне абвінавачвалі, што сябраваў з ворагам народа. Я часам плакаў, бо ведаў, што гэта працавіты, сумленны чалавек, а сказаць уголас не мог: мяне адразу б адправілі ў турму.
14 лістапада 1936 года ўсё ж арыштавалі і мяне: абвінавацілі ў контррэвалюцыйных гутарках, размовах супраць калектывізацыі. Без усякіх доказаў і паказанняў асудзілі на восем гадоў няволі і пяць гадоў паражэнняў (пазбаўлення грамадзянскіх правоў). Калі ў турму прыйшла сястра, перадаў запіску: “Я невінаваты, старайцеся дабіцца праўды, вам на волі зручней”.
Пакаранне адбываў у Горкаўскай вобласці на станцыі Сухабязводная, дзе працаваў на лесанарыхтоўках.
Паэт здолеў прайсці праз усе цяжкасці і нягоды і быў вызвалены перад пачаткам вайны. У 1940-1941 годзе працаваў настаўнікам у Сенніцкай школе Мінскага раёна.
У гады вайны Захар Якаўлевіч жыў з бацькамі ў вёсцы Астравы каля Рудзенска. Пасля вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў быў прызваны ў рады Чырвонай Арміі. Дакументы, размешчаныя на сайце «Памяць народа», сведчаць аб тым, што ў 1945 годзе Захар Бірала быў цяжка паранены, патрапіў у шпіталь і быў прызнаны непрыгодным да далейшай службы. Для яго вайна закончылася на тэрыторыі Польшчы ў пачатку красавіка 1945 года. Захар Бірала быў узнагароджаны Ордэнам Вялікай Айчыннай вайны 1-й ступені, медалямі “За баявыя заслугі”, “За Перамогу над Германіяй”.
Вярнуўшыся дадому, Захар Якаўлевіч уладкаваўся на працу ў Мар’інагорскі сельскагаспадарчы тэхнікум, дзе да 1973 года выкладаў беларускую і рускую мову і літаратуру.
Захара Біралу рэабілітавалі толькі ў 1958 годзе. І гэта дало штуршок яго творчай дзейнасці. Вершы ў газетах і часопісах друкаваліся пад прозвішчам Захар Бірала. Выдаў кнігі гумарыстычных вершаў “Смех і радасць вёскі”, “Цвітуць кветкі” , “У пажарным парадку”, “На светлым чорнае”, “Прыляцела птушка”, “Ружы і крапіва”. У 1980 годзе Захар Бірала быў прыняты ў Саюз пісьменнікаў.
Захар Якаўлевіч праводзіў вялікую работу з таленавітай моладдзю, стараўся дапамагчы добрай парадай усім, хто захапіўся творчасцю. Сучаснікі заўсёды ўспамінаюць яго добрым словам.
Захар Бірала пайшоў з жыцця 14 верасня 1993 года. У нашым раёне жыве памяць пра настаўніка, паэта-земляка і цудоўнага чалавека. Яе беражліва захоўваюць у раённым краязнаўчым музеі, цэнтральнай раённай бібліятэцы, Мар’інагорскім аграрна-тэхнічным каледжы. Пять гадоў таму да 110-годдзя з дня нараджэння паэта на доме, дзе ён жыў, усталявана мемарыяльная дошка.
Вольга САВАСЦЮК.


authors: Игорь Скороход

title: Дэбют стаў паспяховым: вучань Свіслацкай СШ узнагароджаны дыпломам

maintext:
Абласны конкурс па робататэхніцы, які нядаўна прайшоў на базе Бараўлянскай СШ №3, называўся «Дарога ў будучыню». Але ўсім, хто там пабываў і ў якасці ўдзельніка, і ў якасці гледача, было відавочна, што будучыня не так далёка, як можа здавацца: яна ўжо тут, у сучаснасці. А як падумаць інакш, гледзячы на тое, як перасоўваюцца, рэагуюць на каманды, выдаюць гукі сабраныя дзіцячымі рукамі робаты? На конкурсе панавала ў прамым сэнсе гэтага слова фантастычная атмасфера.
Конкурс сабраў 175 каманд з усёй краіны: больш за 250 трэнераў і ўдзельнікаў, сярод якіх былі і вучні Свіслацкай СШ імя А. Чарвякова Іван Дрозд, Артур Яфімчыкаў, Аляксандр Голуб і іх кіраўнік — настаўніца інфарматыкі Наталля Левашэня.
У рамках мерапрыемства праведзены спаборніцтвы па 12 напрамках, восем з якіх уваходзяць у агульны залік Кубка па адукацыйнай робататэхніцы. Іван Дрозд спаборнічаў у катэгорыі «Траекторыя» для вучняў 4-11 класаў. Сямікласнік упершыню прымаў удзел у такім прадстаўнічым турніры. Але дэбют стаў паспяховым: Іван быў узнагароджаны дыпломам 3-й ступені.
— Іван спаборнічаў у вельмі складанай катэгорыі, — расказвае Наталля Левашэня. — Тут удзельнікі не ведалі свайго задання. Яны атрымлівалі яго на месцы. Трэба было за 15 хвілін сабраць любога робата і за 1 гадзіну 45 хвілін напісаць праграму, каб робат змог прайсці пэўную траекторыю. Не ва ўсіх атрымалася з першай спробы гэта зрабіць. У Івана таксама. Але за дадатковы час ён унёс неабходныя папраўкі і справіўся з заданнем.
Я рада, што нашы хлопчыкі змаглі прыняць удзел у турніры, дзе прадэманстравалі свае навыкі, паглядзелі на ўзровень іншых удзельнікаў. Хачу асобна падзякаваць бацькам дзяцей, якія праявілі зацікаўленасць на ўсіх этапах падрыхтоўкі і ўдзелу ў конкурсе.
Усе пухавіцкія ўдзельнікі конкурсу навучаюцца ў STEM-класе, што быў адкрыты ў Свіслацкай СШ у мінулым годзе. Тут дзеці могуць на новым узроўні адкрываць для сябе займальны свет праграмавання і робататэхнікі. І робяць яны гэта вельмі паспяхова, бо ўзнагарода Івана не першая: у мінулым годзе Артур Яфімчыкаў па выніках удзелу ў міжнародным «Тыдні Scratch у Беларусі» (Scratch — асяроддзе візуальнага праграмавання) атрымаў ганаровае званне SENIOR SCRATCHER.
Алена ІВАНОВА.


authors: Игорь Скороход

title: Выпускнікі 2001 года: "Наша класная класная"

maintext:
Вечар сустрэчы выпускнікоў — мілая для сэрца дата. У гэты дзень выпускнікі школ наведваюць настаўнікаў і ўспамінаюць школьныя гады. І наш клас не выключэнне. Мы 31 год таму ўвайшлі ў школу ўпершыню. Гэта зараз мы — выпускнікі 11 «А» класа 2001 года выпуску, а тады — першакласнікі 1 «А», 1 «Б» і 1 «В» класаў сярэдняй школы №2 горада Мар’іна Горка. Усе добра памятаем адзін з самых галоўных дзён у жыцці — 1 верасня 1990 года. Маленькія, прыгожыя, з вялікімі букетамі кветак, мы стаялі побач са сваімі першымі настаўнікамі: Аленай Іванаўнай Траццяковай (1«А»), Валянцінай Фёдараўнай Андрэевай (1 «Б») і Тамарай Андрэеўнай Гулякевіч (1 «В»).
Мы сядзелі за аднолькавымі партамі і вучыліся па аднолькавых падручніках, углядваліся ў літары на класнай дошцы і з першых самастойна напісаных літар складалі самыя галоўныя словы: “Маці, мір, Радзіма”.
У 1995 годзе нашы першыя настаўнікі перадалі нас у рукі класных кіраўнікоў пятых класаў: Ганны Пятроўны Скавыш (5 «А»), Алены Вячаславаўны Ажгірэй (5 «Б») і Таццяны Канстанцінаўны Баешка (5 «В»). Ужо далей гэтыя цудоўныя настаўніцы працягвалі ўкладаць у нас асновы ведаў, выхоўвалі і любілі нас.
Кажуць, што школа — гэта як другі дом, а класны кіраўнік — як другая маці. Нам пашанцавала: у нашым жыцці побач з намі было некалькі цудоўных, пяшчотных матуль. Асабліва хацелася б адзначыць класнага кіраўніка нашага класа — Ганну Пятроўну Скавыш, настаўніка беларускай мовы і літаратуры. Цяжка ўявіць, колькі працы, душэўнасці, сіл, трываласці яна ўкладала ў кожнага, каб зрабіць з нас паспяховых і шчаслівых людзей. Нялёгкая праца — вучыць дзяцей…
Ганна Пятроўна — добрая, адказная і спагадлівая, і сапраўдны прафесіянал. За свае 34 гады працы ў нашай школе яна мае шмат ганаровых грамат не толькі ад упраўлення па адукацыі Пухавіцкага райвыканкама, але і граматы галоўнага ўпраўлення па адукацыі Мінскага аблвыканкама. Многія вучні Ганны Пятроўны займалі і займаюць прызавыя месцы на раённых, абласных і рэспубліканскіх алімпіядах па беларускай мове.
Ганна Пятроўна не проста вучыла нас беларускай мове і літаратуры — яна рабіла нашу вучобу цікавай. Паходы, экскурсіі, класныя мерапрыемствы, школьныя конкурсы — гэта было часткай працэсу. Калі мы на ўроку вывучалі, напрыклад, творчасць Адама Міцкевіча, чыталі яго творы, Ганна Пятроўна арганізоўвала нам паездку ў Навагрудак — на радзіму гэтага пісьменніка. Праходзілі п’есу Янкі Купалы “Паўлінка” — ехалі глядзець яе ў тэатр. Мы пабывалі на радзіме Якуба Коласа, Янкі Купалы. Дзякуючы нашай класнай матулі мы наведалі шмат цікавых і прыгожых мясцін Беларусі.
Мы, выпускнікі 11 «А» класа 2001 года выпуску, усе розныя і непадобныя адзін да аднаго, але наша класная матуля мела і мае сёння ключык да кожнага з нас. Наш клас быў і застаўся дружны, і гэта дзякуючы менавіта ёй.
Ганна Пятроўна, нам вельмі пашанцавала, што вы былі нашым класным кіраўніком і 7 гадоў правялі побач з намі! Вялікі дзякуй вам за вашу дабрыню, цярпенне, за тое, што любілі і любіце нас такімі, якія мы ёсць! Мы вас таксама вельмі любім!
Выпускнікі 11 «А» класа 2001 года.


authors: Игорь Скороход

title: Мар’інагорская дзіцячая школа мастацтваў зноў сабрала сяброў

maintext:
Музыка — дзівосная краіна. У гэтым яшчэ раз пераканаліся ўсе, хто пабываў на канцэрце харавога аддзялення Мар’інагорскай дзіцячай школы мастацтваў.
Гэта падзея, якую сапраўды чакалі. Справаздачны канцэрт харавога аддзялення штогод збіраў поўную залу аматараў музыкі. Толькі вось апошнім часам традыцыя была парушана з-за пандэміі COVID-19. Дарэчы, хваробу давялося перанесці некаторым настаўнікам і вучням школы мастацтваў, у тым ліку і кіраўніку харавога аддзялення Іне Собаль. Але цяжка ўявіць, што прымусіла б улюбёных у музыку людзей адкласці справу, якая падабаецца, на потым. Усе зразумелі, што праблема COVID-19 не вырашыцца ў адзін дзень. І з гэтай новай з’явай нам патрэбна проста навучыцца жыць, не адмаўляючыся ад традыцый. Таму ўзорны дзіцячы хор “Мара” і ўсё харавое аддзяленне, іх мастацкі кіраўнік Іна Собаль, канцэртмайстры Наталля Дзмітрук і Валерыя Панцялей зноў сабралі сяброў у вялікай зале Мар’інагорскай дзіцячай школы мастацтваў.
Адкрывала канцэрт “Зімовай песенкай” малодшая група хору. Узорны хор “Мара” парадаваў слухачоў даўно ўпадабанымі творамі “Ave Maria” Ігара Лучанка і “Накцюрн” Арно Бабаджаняна.
Як адзначыла Іна Собаль, вучням харавога аддзялення вельмі падабаецца працаваць у складзе вакальных ансамбляў. І на справаздачным канцэрце яны прадставілі і гэты накірунак сваёй творчасці.
Былі ў праграме канцэрта і сольныя нумары: Аляксей Кухаронак выканаў песню “Самавар”, Міланія Грахоцкая — “Планету дзяцінства”.
Дарэчы, Міланія выйшла на сцэну не толькі ў якасці вакаліста, але і як музыкант. Тое, што вучні харавога аддзялення не толькі цудоўна спяваюць, але і добра валодаюць музычнымі інструментамі, гледачам яшчэ раз даказалі Ян Собаль, Эвеліна Авіцюк, Дар’я Сільчынская, сёстры Ганна і Вольга Паплыка, Марыя Матусевіч, Аліса Сімакова.
Стала ўжо добрай традыцыяй падчас справаздачнага канцэрта ўручаць узнагароды лепшым вучням харавога аддзялення. Дырэктар дзіцячай школы мастацтваў Наталля Захарчук уручыла граматы Ксеніі Лохач, Дар’і Андрэюк, Еве Касмольскай, Наталлі Хомчык, Дар’і Каваленка, Анастасіі Жохавец, Алене Лабачовай, Валерыі Клешчык, Аляксандры Вернікоўскай, Варвары Лазарэнка і іншым.
У фінале канцэрта на сцэну разам выйшлі настаўнікі і дзеці.
Наталля ПАРХОМЧЫК.


authors: Игорь Скороход

title: Гублялі палкі, лыжы, але не настрой - як прайшла "Пухавіцкая лыжня-2021"

maintext:
Настаўнік фізкультуры Азярычынскага НПК дзіцячы сад-сярэдняя школа Павел Фадзееў прыйшоў на фініш у індывідуальным забегу «Пухавіцкай лыжні-2021» першым у сваёй узроставай катэгорыі, што для яго самога, напэўна, стала прыемным сюрпрызам.
— Я, на жаль, ужо 17 гадоў на лыжах не стаяў, — дзяліўся эмоцыямі на фінішы Павел. — Дастаў іх і таму, што трэба сваіх вучняў вучыць авалодваць зімовымі відамі спорту, і таму, што падрос сын, якому мы ўжо набылі лыжы. Хацелася асабістым прыкладам паказаць, што ўмець хадзіць на лыжах — гэта добры і карысны навык. І, вядома, прадставіць наш педагагічны калектыў. Шчаслівы, што гэта ўдалося зрабіць.
Студзень у гэтым годзе даў аматарам зімовых відаў спорту і забаў успомніць некалькі пазабытыя зімовыя эмоцыі ад катання на каньках і санках, а таксама адчуць спаборніцкі дух на традыцыйных лыжных гонках «Пухавіцкая лыжня». Яна прайшла ў мінулую суботу на гарадскім стадыёне. Трэба сказаць, што гэта здарылася аж праз тры гады пасля апошняй раённай лыжні: менавіта на такі тэрмін умовы надвор’я зрабілі нам «перапынак».
— На агульнакамандныя старты выйшла 19 каманд, — каментуе падзею галоўны суддзя спаборніцтваў Дзяніс Рыжакоў. — Удзельнікі лыжні прадстаўлялі прадпрыемствы і арганізацыі раёна. Трэба сказаць, што колькасць каманд парадавала: гэта была ледзь не самая шматлікая лыжня за апошні час.
Відавочна, што ўсе імкнуліся да перамогі, стараліся, падтрымлівалі адзін аднаго. Заўсёды прыемна глядзець, як на такіх мерапрыемствах праяўляецца калектывізм, як балель-шчыкі падтрымліваюць тых, хто выступае ў камандзе. Не магу не адзначыць работу судзейскай брыгады. Усе суддзі адпрацавалі прафесійна. Ніякіх пратэстаў з боку каманд не было. Спадзяюся, што кожны ў гэты суботні дзень атрымаў зарад добрага настрою, пазітыўныя эмоцыі і добра правёў час.
Прадказаць, хто будзе фаварытам спаборніцтваў, не ўзяўся ніхто: немагчыма было ўявіць, якія каманды сфарміравалі для ўдзелу ў лыжні прадпрыемствы і арганізацыі ў гэтым годзе. Тым больш цікава было назіраць за тым, як праходзілі забегі.
А вось тое, што на лыжню выйшлі лыжнікі з розным узроўнем падрыхтоўкі, нечаканым не было. Так адбываецца заўсёды. Хтосьці выдатна валодае каньковай хадой, глядзець на якую вельмі прыемна, і я, прызнаюся, гэта раблю з пэўнай доляй зайздрасці, таму што сама так не ўмею. Хтосьці выдатна ідзе класікай. А хтосьці проста ідзе, таму што падтрымлівае сваіх сяброў… Таму не дзіўна, што на лыжні здараліся розныя неспадзяванкі: хтосьці падаў, у кагосьці губляліся палкі, лыжы. Не губляўся толькі настрой. Ён і ў пераможцаў, і ў прызёраў быў добрым.
Па выніках камандных эстафет трэцімі сталі прадстаўнікі раённага аддзела па надзвычайных сітуацыях.
На другую прыступку п’едэстала ўзнялася каманда ветэранаў спорту, якая ў сваім поспеху практычна не сумнявалася, таму што кожны з яе ўдзельнікаў дакладна не ўчора дастаў інвентар з паліцы і дакладна не ўчора выйшаў на пробную прабежку. Пухавіцкія ветэраны цэлы год падтрымліваюць сябе ў форме, актыўна ўдзельнічаюць як у раённай спартакіядзе, так і ў абласных і нават рэспубліканскіх спаборніцтвах. Многія з палкамі не расстаюцца і летам: займаюцца скандынаўскай хадзьбой.
Лепшай камандай па выніках спаборніцтваў стала каманда Пухавіцкай МПМК-14. Удзельнікам яе спатрэбілася 17 хвілін і 30 секунд для таго, каб прайсці 4 этапы эстафеты. Апошняй на фінішы камандзе, для прыкладу, спатрэбілася на тое ж 36 хвілін і 30 секунд. Так будаўнікі яшчэ раз даказалі, што для калектыву здаровы лад жыцця — гэта не проста словы.
Узнагароды камандам і пераможцам індывідуальных забегаў уручылі старшыня раённага Савета дэпутатаў Аляксандр Прановіч і намеснік старшыні райвыканкама Наталля Чарнышова.
Пераможцаў у асабістых заліках было, дарэчы, нямала, таму што яны вызначаліся ў розных узроставых групах. Сярод мужчын лепшымі былі Дзмітрый Мірановіч, Павел Фадзееў, Валерый Качаргін, Уладзімір Бабук, Уладзімір Іванчанка. Сярод жанчын — Святлана Баешка, Таццяна Красіцкая, Галіна Паскробка.
Любоў Ткачук — настаўнік фізічнай культуры СШ №3 горада Мар’іна Горка, ветэран спорту, нязменны ўдзельнік раённых спаборніцтваў на гэты раз прыйшла на раённую лыжню ў якасці балельшчыка. Пакуль беглі першыя каманды, паспела расказаць мне апошнія навіны з абласных спаборніцтваў для школьнікаў «Снежны снайпер», якія адбыліся напярэдадні раённай лыжні. На іх ездзілі пераможцы і прызёры раённых спаборніцтваў «Снежны снайпер» — вучні з Мар’інагорскай гімназіі, СШ №3, СШ № 1 пасёлка Дружны, Ананіцкага НПК дзіцячы сад-сярэдняя школа.
— Рыхтавалі дзяцей, акрамя мяне, Іван Вергяенка і Ігар Зіятдзінаў. Каманда наша, праўда, не заняла прызавыя месцы, — расказала Любоў Ткачук.— Але мы ўпершыню за ўвесь час удзелу змаглі трапіць у шасцёрку наймацнейшых. Гэта добры вынік. Ёсць надзея, што мы зможам яго палепшыць, таму што малодшыя школьнікі, напрыклад, паказалі выдатную работу на стралковых рубяжах. Усе практычна адстраляліся без промахаў.
Магчыма, ужо ў наступным годзе юныя пухавіччане сапраўды парадуюць нас. А яшчэ праз некалькі гадоў многія з іх, напэўна, прыйдуць на змену тым, хто сёння не лянуецца ўдзельнічаць у лыжных гонках, адстойваючы гонар свайго працоўнага калектыву і атрымліваючы задавальненне ад таго, што стаў на лыжы, а не застаўся дома…
P.S. Больш фотаздымкаў — у нашых групах у сацыяльных сетках.
Алена ШАНТЫКА.


authors: Игорь Скороход

title: У Мар’інагорскім дзяржаўным аграрна-тэхнічным каледжы адбылася прэзентацыя зборніка вершаў Леаніда Дранько-Майсюка

maintext:
У сценах Мар’інагорскага дзяржаўнага аграрна-тэхнічнага каледжа адбылася прэзентацыя зборніка вершаў Леаніда Дранько-Майсюка “Скарб”, які быў выдадзены Выдавецкім домам “Звязда” ў студзені гэтага года. Яго аўтар — наш добры сябра Леанід Дранько-Майсюк — вырашыў раздзяліць радасць чарговага творчага поспеху з навучэнцамі і выкладчыкамі каледжа.
Скарб — не грошы і не багацце, а тая лірычная каштоўнасць, той канечны жыццёвы шлях, якому заўсёды сугучныя журба і весялосць, лагода і хваляванне, таямнічасць і зразумеласць, рухавасць і супакаенне, устойлівыя вобразы і нязвыклая вершаваная мова. Аб тым, што гэта так і нязменна, сведчыць новая паэтычная кніга Леаніда Васільевіча. Менавіта гэтую ідэю даносіць паэт сваім чытачам праз радкі вершаў, сабраных пад назвай “Скарб”.
Таксама былі ўзгаданы і папярэднія выданні аўтара — архіўна-дакументальныя аповесці «…Усе бачылі нястачу віна…» (пра ксяндза Адама Станкевіча, яго самаахвярную працу на карысць Беларусі (пабачыла свет у 2020 годзе), «…Натуральны, як лінія небасхілу…» (пра маладыя гады беларускага паэта Максіма Танка, яго складанае жыццё ў Вільні (выйшла ў 2017 годзе).
Навучэнцы ахвотна прымалі ўдзел у інтэрактыўнай гутарцы з паэтам. На памяць яны набылі кнігі Леаніда Дранько-Майсюка, якія аўтар з задавальненнем аздобіў аўтографамі.
З новай кнігай паэта таксама пазнаёміліся супрацоўнікі бібліятэк раёна, работнікі культуры. Іх запрасілі на прэзентацыю, якая праходзіла ў раённым цэнтры культуры.
Алена Свірыдава,
выкладчык Мар’інагорскага дзяржаўнага аграрна-тэхнічнага каледжа.


authors: Игорь Скороход

title: Дырэктар раённага краязнаўчага музея: "Мне пашчасціла сустракацца з Іванам Шамякіным"

maintext:
30 студзеня мы адзначалі стогадовы юбілей народнага пісьменніка Беларусі, Героя Сацыялістычнай Працы, лаўрэата Дзяржаўнай прэміі БССР, акадэміка Акадэміі навук Рэспублікі Беларусь Івана Пятровіча Шамякіна.
У нашым раёне ў дзень нараджэння пісьменніка ў раённай мастацкай галерэі сумесна з Пухавіцкай цэнтральнай раённай бібліятэкай прайшла літаратурная гадзіна “Іван Шамякін — летапісец эпохі”. У фае бібліятэкі наладжана выстава. Раённым краязнаўчым музеем, дзе ў раздзеле “Літаратурная Пухавіччына” ёсць звесткі аб Іване Шамякіне і нават захоўваецца кніга з яго аўтографам, выдадзены буклет. Шэраг мерапрыемстваў ладзіцца ў Мар’інагорскім аграрна-тэхнічным каледжы, а ў школах раёна арганізаваны выставы аб жыцці і творчасці пісьменніка і праходзяць сустрэчы з чытачамі.
Мне пашчасціла сустракацца з Іванам Шамякіным некалькі разоў. Калі ён ў 70-я гады мінулага стагоддзя вылучаўся кандыдатам у дэпутаты па Пухавіцкай выбарчай акрузе, мне прапанавалі выступіць на акруговым сходзе ў яго падтрымку. Працаваў я тады настаўнікам Ананіцкай сярэдняй школы. Добра ведаў творчасць пісьменніка. З аднаго боку, выступаючы, хваліў яго як творцу, з другога боку — трэба даць нейкі наказ. У сваім кароткім выступленні я сказаў, што беларускім пісьменнікам трэба несці беларускае слова ў народ, часцей бываць у працоўных калектывах, у школах.
Старшынёй Пухавіцкай акруговай выбарчай камісіі быў яго аднагодак – старшыня калгаса імя Жданава Міхаіл Нікіфаравіч Яўсіевіч.
Праз некаторы час пасля выбараў восенню ў Ананічы завіталі Іван Шамякін, Анатоль Грачанікаў і Браніслаў Спрынчан. Яны наведалі Ананіцкую школу, перадалі ў падарунак свае кнігі, а потым у перапоўненым клубе адбылася сустрэча жыхароў Ананіцкага сельсавета з вядомымі пісьменнікамі. Быў дадзены вялікі канцэрт мастацкай самадзейнасці, а пасля наладжана вячэра, падчас якой госці расказалі шмат цікавага. У цэнтры ўвагі, зразумела, быў Іван Пятровіч. Аказалася, што ён і Міхаіл Яўсіевіч ваявалі ў гады Вялікай Айчыннай вайны на Карэльскім фронце. Было аб чым ім успомніць.
Былі ў мяне яшчэ і іншыя сустрэчы з народным пісьменнікам. Мне запомнілася сустрэча ў Беларускім фондзе культуры, які ўзначальваў Іван Чыгрынаў. З Іванам Гаўрылавічам я сябраваў. У пачатку 90-х, будучы ў Мінску, я зайшоў у фонд. Быў там і Іван Шамякін. Завязалася размова. Гаварылі аб розным. Іван Пятровіч тады сказаў, што неспакойна ў творчым саюзе пісьменнікаў Беларусі, ён можа разваліцца. Словы яго спраў-дзіліся. Адзінага саюза не стала.
Апошні раз я бачыў Івана Пятровіча на пахаванні Івана Чыгрынава ў студзені 1996 года. Гэта быў ужо стары чалавек, які многа чаго перажыў, страціў. Але ён да апошняга дня працаваў. Варта ўспомніць яго дзённікі, апошнія аповесці.
Памёр пісьменнік 14 кастрычніка 2004 года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Цікавыя звесткі
Іван Пятровіч Шамякін быў не толькі цудоўным літаратарам, чые творы мы ведаем са школьнай праграмы, але і буйным дзяржаўным дзеячам. Прычым у 1971-1985 гады — Старшынёй Вярхоўнага Савета. БССР.
У 1963 годзе ўваходзіў у склад беларускай дэлегацыі на 18-й сесіі Генеральнай Асамблеі ААН.
Узнагароджаны 8-ю ордэнамі і медалём.
У гонар Івана Шамякіна названы Мазырскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт, адна з вуліц у мікрараёне “Сухарава-4” Мінска.
Аляксандр ПРАНОВІЧ,
дырэктар раённага краязнаўчага музея.


authors:
Наталья Радина
Ирина Халип
Андрей Санников
Владимир Халип

maintext:
Беларусаў заклікаюць да агульнанацыянальнай малітвы 17.02.2021, 22:55
коллаж: catholic.by
Аўтары звароту прапануюць усім далучацца да супольнай малітвы кожны дзень а 21-й гадзіне.
Беларускія дзеячы культуры і грамадскія актывісты запісалі зварот да ўсіх людзей добрай волі з заклікам да агульнанацыянальнай малітвы за Беларусь, паведамляе racyja.com.
„Цемра, якая гадамі памнажалася ў Беларусі, не знікне за імгненне. Мы ўсё ясней усведамляем — разам з вызваленнем ад тыраніі нашай зямлі патрэбна духоўнае аздараўленне. У гэты няпросты час мы хочам яшчэ мацней маліцца за спыненне беззаконня, за аднаўленне справядлівасці і супакою”. Аўтары звароту прапануюць усім далучацца да супольнай малітвы кожны дзень а 21-й гадзіне, а таксама маліцца за Беларусь на богаслужэннях, асабліва ў пятніцу вечарам.
Зварот да беларусаў запісалі: акцёр Павел Харлачнук, грамадскі актывіст Зміцер Дашкевіч, жонка палітвязня Паўла Севярынца – Вольга Севярынец, каталіцкі святар Вячаслаў Барок ды іншыя асобы.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Ирина Халип
Андрей Санников
Владимир Халип
Вячаслаў Барок

description: Будзе адкрыта мемарыяльная дошка ў памяць знакамітага мастака Яна Дамеля.

title: Арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч у нядзелю ўзначаліць цэлебрацыю святой Імшы ў мінскім касцёле


authors:
Андрей Санников
Ирина Халип
Наталья Радина
Константин Скуратович

maintext:
Ганна Сола, якая не падпісалася за ўладу Сяргей Кайко
21.02.2021, 12:46
Як беларусы зноўку пачалi ганарыцца біятлонам.
На мінулых выходных гэта была самая высакародная гісторыя ў беларускім спорце. Біятланістка Ганна Сола выйграла бронзавы медаль на чэмпіянаце свету і атрымала ад заўзятараў тысячы сардэчак, лайкаў і віншавальных каментароў у сацсетках.
І сёння менавіта Ганна — сціплая ўраджэнка Шумілінская раёна — самая ўлюбёная спартсменка ў зборнай лыжнікаў-стралкоў. Бо біятлон — гэта толькі частка яе цяперашняга вобраза. Другая частка — цвёрдая грамадзянская пазіцыя, якая вылучае дзяўчыну з агульнага шэрагу.
Яна наважылася зрабіць тое, на што не хапіла моцы больш ні ў каго ў камандзе — ні сярод жанчын, ні сярод мужчын.
Сола і сола
Калі глядзець на ўчынак Ганны з нейкай агульнай званіцы, то ў ім не ўбачыцца асаблівага гераізму. З пункту гледжання чыстай механікі яна ўвогуле нічога не зрабіла — проста вырашыла не ўляпвацца ў сумнеўную гісторыю. Сола моўчкі адышла ўбок, калі да біятлоннай зборнай давялі ідэю аб выключнай важнасці падпісання адкрытага ліста праўладных спартсменаў.
Ганна адмовілася ад подпісу пад тэкстам, у якім нібыта няма нічога зашкварнага, але ж «вы самі ўсё разумееце». Знакамітая антытэза лісту атлетаў свабоды — гэта закамуфляваная падтрымка ўсіх тых жудасцяў, якія абрынуліся на беларусаў з боку дзяржавы пасля 9 жніўня. Выбары, гвалт, рэпрэсіі… Аўтографы пад ухваленнем гэткай палітыкі збіралі пад чуллівай апекай кіраўнічых органаў — збіралі праўдамі і крыўдамі, так што многіх нават наўпрост выкарысталі ўсляпую. Запісалі агулам у лік прыхільнікаў улады — і паспрабуй толькі пікні.
Біятланісты не пікнулі — здаецца, яны свядома падпісаліся, за што потым кучна адграбалі ад заўзятараў у сацсетках і на інтэрнэт-пляцоўках. Асаблівага дыхту карыстальнікі давалі Дзінары Алімбекавай — алімпійскай чэмпіёнцы і, бадай, самай зорнай біятланістцы з сённяшняга складу зборнай. Напачатку яна спрабавала адбівацца ў інстаграме — маўляў, ніхто ў камандзе не падтрымлівае гвалт, а потым проста абмежавала магчымасць дадаваць каментары.
У канфармісты ў выніку запісаліся ўсе біятланісты і біятланісткі каманды. Усе тыя, за спаборніцтвамі якіх беларусы беларусы традыцыйна сочаць ва ўсе вочы. Ганна Сола сталася адзінай, хто не паддаўся агульнаму парыву. Яна пагадзілася на ролю белай вароны, і ніхто з нас не ведае, які ціск для таго ёй давялося пераадолець.
Гузікі і КДБ
Калі, дачытаўшы да гэтага месца, вы скептычна скрывіліся, тое можна зразумець. Так, гэта не суткі на Акрэсціна, якія выпалі на долю Алены Леўчанка ці Андрэя Краўчанкі. Гэта не звальненне, праз якое прайшлі Аляксандра Раманоўская і Святлана Кудзеліч. І тым больш не крымінальны пераслед, ад якога спрабуе ўратавацца ў Расіі Аляксей Кудзін.
Калі вы скрывіліся, то дарма і заўчасна. Бо не ведаеце кантэкст — і тое месца, якое займае біятлон у спісе дзяржаўных спартыўных прыярытэтаў.
А месца, між тым, вельмі цёплае. Такое, што яму можа пазайздросціць нават хакей — прынамсі сярэдняга звяна. Калі нехта з высокіх чыноўнікаў, надзьмуваючы шчокі, чарговы раз транслюе ў тэлеэфіры тую дакучлівую мантру, маўляў, «дзяржава стварыла ўсе ўмовы», то датычна віду, дзе патрэба шоргаць на лыжах і трапна страляць, перабольшванне тут адносна невялікае і даравальнае. Па беларускіх мерках, наогул — скразныя выгоды. Бо і грашовае ўтрыманне ў біятланістаў добрае, і матэрыяльна-тэхнічная база на ўзроўні, і сучасны цэнтр маецца — у Раўбічах, дзе ў мадэрнізацыю некалі ўбухалі вялізныя грошы. Карацей, патронаў не шкадуюць — і гэта не сказаць, каб алегорыя.
Але галоўнае нават не ў гэтым. А ў тым, што біятлонам шмат гадоў апякуецца адзін з самых уплывовых і рэсурсных уладных інстытутаў — Камітэт дзяржаўнай бяспекі. Ад 2002 года да 2020-га мадэль працавала ўвогуле лінейна: хто ўзначальваў КДБ, той кіраваў і біятлоннай федэрацыяй — аўтаматычна меў гэткую грамадскую нагрузку. Праз такое сумяшчэнне прайшлі і Леанід Ерын, і Сцяпан Сухарэнка, і Юрый Жадобін, і Вадзім Зайцаў, і Валерый Вакульчык.
Цяперашні «галоўны кадэбіст» Іван Церцель такі спартыўны дадатак да службовых абавязкаў не атрымаў, і наўрад ці з гэтай нагоды засмуціўся — не да таго, яму б іншадумства сярод беларусаў адужаць і ўсіх заходніх лялькаводаў пералавіць. Аднак пераемнасць у біятлоне захавалася. Хай федэрацыяй ужо больш за тры гады кіруе былы трэнер Андрыян Цыбульскі, але цень КДБ яго надзейна ахінае. Бо над БФБ створана Назіральная рада — вышэйшы орган — і там, так бы мовіць, знаёмыя ўсё твары. З Вакульчыкам на чале.
Таму біятлон па-ранейшаму пад надзейнай аховай. І, адпаведна, — пад наглядам магутнага сілавога апарату. А гэта паводле нашай рэчаіснасці шмат да чаго абавязвае — і менеджараў, і трэнераў, і ўласна спартсменаў.
Біятлон — ці не самы строгі від спорту Беларусі. Зашпілены на ўсе гузікі, ён існуе нібыта на асаблівым становішчы.
Домрачава і Скардзіна
Канешне, будзе перабольшваннем сказаць, што біятланісты і біятланісткі нібы нейкія робаты — жывуць паводле адзінага рэгламенту, як героі Оруэла. Не, яны даволі медыйныя, адкрытыя маладыя людзі, у іх ва ўсіх ёсць інстаграмы, дзе шмат заліковых фотачак. Але ж правілы існуюць — і яны нетыпова эксклюзіўныя для спартыўнага побыту і тыпова будзённыя для стандартаў дзяржбяспекі.
На афіцыйным сайце федэрацыі, напрыклад, ёсць асобны раздзел, дзе акуратна прапісаны алгарытм, які павінен выканаць журналіст, калі ён хоча пагутарыць «пад дыктафон» з умоўнай Ірынай Крыўко. Пад загалоўкам «Парадак падачы заявак для арганізацыі інтэрв’ю» — бясконцы пералік патрабаванняў да рэпарцёра, якія трэба задаволіць, каб ні адна мыш не праскочыла. Пачынаючы з пісьмовага ўзгаднення самой просьбы — з падрабязным спісам асабістых дадзеных інтэр’юэра, і заканчваючы расповедам пра тэмы гутаркі і пытаннямі, якія плануецца задаць спартсмену.
Нядзіўна, што пры такіх парадках біятланісты часта не проста знаходзяцца пад апекай КДБ, але і фармалізаваныя пад крылом суровага камітэта. Напрыклад, самая славутая з прадстаўнікоў віду — чатырохразовая алімпійская чэмпіёнка Дар’я Домрачава — была афіцыйна ўладкаваная ў «кадэбэшную» іерархію ў званні старшага лейтэнанта. Дый не толькі яна.
«Амаль усе члены нацыянальнай зборнай — дынамаўцы і служаць у спартыўнай камандзе КДБ Беларусі», — казалі ў сілавым ведамстве яшчэ ў 2014 годзе, і наўрад ці што з таго часу тут змянілася.
Кажуць, былых камітэтчыкаў не існуе, але ўсялякая прымаўка ўмоўная. Домрачава, пакінуўшы спорт і зняўшы пагоны, не імкнецца запісвацца ў спісы адэптаў рэжыму, хаця на працягу кар’еры атрымлівала ад кіраўніцтва і кватэры, і машыны прэміум-класа. Зрэшты, не кажа і нічога насуперак, а проста маўчыць — нягледзячы на тое, што ў кастрычніку сілавікамі быў жорстка збіты яе родны брат Мікіта.
Не маўчыць Надзея Скардзіна — былая паплечніца Домрачавай і таксама алімпійская чэмпіёнка. Яна і ліст свабодных спартсменаў падпісала (за сумленныя выбары і спыненне гвалту), і не аднойчы каментавала актуальныя падзеі. Неяк не вытрымала і ўзарвала сеціва эмацыйным запісам: «Ненавіджу вас, АМАП!».
Але ж тое Скардзіна — яна скончыла кар’еру і цяпер жыве ў Швейцарыі, бо выйшла замуж за мясцовага біятланіста. Але ж тое Домрачава — сусветная зорка, якая працуе ў Кітаі поруч з такім жа знакамітым мужам Б’ёрндаленам.
Ганна Сола тут, на радзіме, пад патранажам спецслужбы, якую звычайныя грамадзяне лічаць за лепшае абыходзіць бокам. І яна паказвае, што прынцыпы — хай не геройскія, але дастаткова красамоўныя — для яе важней, чым асабісты філістэрскі камфорт.
Маршрутка і п’едэстал
Невядома, якія дасягненні і іспыты рыхтуе Ганне спартыўны лёс. У аўторак яна справіла 25-ты дзень нараджэння — ружовы ўзрост для біятлона, які патрабуе сталага спалучэння спрытнасці і разважлівасці. Спецыялісты адзначаюць хуткастрэльнасць Сола, але паспешлівасць не заўсёды ідзе дзяўчыне на карысць.
У суботу ў славенскай Паклюцы ўсё нарэшце сышлося адно да аднаго. На рубяжах у спрынце Ганна звыкла лупіла як з кулямёта — і гэтым разам усе стрэлы ляглі дакладна. А хуткасці на лыжні ёй хапіла, каб ускочыць на п’едэстал.
На дарослым узроўні гэта першая значная ўзнагарода сціплай беларускі, якая вырасла на Віцебшчыне ў вёсцы Завяззе, дзе нават у школу даводзілася хадзіць за тры кіламетры. Узыход да прафесійнага спорту даваўся Ганне цяжка, перарывіста, і ў нейкі час яна нават вырашыла кінуць дурное. Бо не бачыла прасвету — і, адпаведна, сэнсу таўчы ваду ў ступе. Яна сышла з біятлона ў 22, каб ціха з’ехаць на малую радзіму і там — у наваполацкай спартыўнай школе — пачаць паціху трэніраваць дзяцей.
Кажуць, трансляцыю эстафетнай гонкі з алімпійскага Пхенчхана яна глядзела ў тэлефоне, калі ехала ў звычайнай гарадской маршрутцы. Беларускі квартэт там сенсацыйна выйграў золата, і гэты поспех сябровак спарадзіў унутры ў Ганны Сола нейкі магічны зрух. Яна вырашыла вярнуцца, каб, сцяўшы зубы, паспрабаваць другі шанец.
Другі раз у тую ж раку — у яе выпадку дыялектыка спрацавала ў плюс. З той наваполацкай маршруткі — праз працу і мэтанакіраванасць — Ганна ўскочыла на сусветны п’едэстал. А ў дадатак да ўсяго яшчэ і стала фаварыткай у вачах заўзятараў. Сыплючы ёй віншаванні ў сацсеткі, беларусы ледзьве не ў кожным першым паведамленні адзначалі, маўляў, цяпер у гэтай зборнай ім ёсць каму суперажываць. І дадавалі што-нішто патрыятычнае накшталт «Жыве Беларусь!» — і тое было дарэчы.
Праз нейкі час, адпачыўшы і ўсвядоміўшы створанае, Ганна выйшла на сувязь у адказ. І напісала: «Дзякуй усім беларускім заўзятарам за падтрымку!»
Сяргей Кайко, «Новы час»
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


title: "Беларусы - сымбаль пратэсту для людзей ва ўсім сьвеце"

maintext:
«Беларусы - сымбаль пратэсту для людзей ва ўсім сьвеце» 13.02.2021, 18:28
Фота: «Наша Ніва»
Пратэстоўцаў у Беларусі вылучылі на Нобэлеўскую прэмію міру.
Журналіст «Радыё Свабода» Ян Максімюк размаўляе зь Нільсам Дукэ, дырэктарам Флямандзкага інстытуту міру. Нядаўна Нільс Дукэ ад імя свайго інстытуту вылучыў пратэстоўцаў супраць сфальсыфікаваных прэзыдэнцкіх выбараў у Беларусі на атрыманьне Нобэлеўскай прэміі міру 2021 году.
— Маё першае пытаньне будзе пра тое, хто падказаў вам ідэю вылучыць пратэстоўцаў у Беларусі на Нобэлеўскую прэмію міру. На сайце вашага інстытуту я прачытаў, што гэтае вылучэньне абапіраецца «як на ўнутранае апытаньне, так і на прапановы зацікаўленых грамадзян». Ці можаце пашырыць гэтую фармулёўку?
— Так. Флямандзкі інстытут міру — гэта дасьледчы інстытут у Бэльгіі, і дырэктары інстытутаў міру па ўсім сьвеце могуць прапаноўваць намінантаў для Нобэлеўскага камітэту міру. Як дырэктар нашага інстытуту я вырашыў спытацца ў людзей, як у парлямэнце, так і ў нашым грамадзтве, каго б яны запрапанавалі. Мы атрымалі некалькі прапановаў, уключна з той, якая называла пратэстоўцаў у Беларусі.
Прааналізаваўшы гэтыя прапановы, я вырашыў намінаваць пратэстоўцаў у Беларусі, таму што я лічу гэта вельмі добрым выбарам. Яны — сапраўдны сымбаль пратэсту супраць аўтарытарызму і несправядлівых выбараў для людзей ва ўсім сьвеце. Мы сапраўды хацелі дазнацца думку людзей, і мы вельмі задаволеныя прапановай, якую атрымалі ад іх датычна Беларусі.
— Ваша намінацыя даволі своеасаблівая, калі можна так сказаць. Вы вылучылі пратэстоўцаў у Беларусі. У мінулым Нобэлеўская прэмія міру прысуджалася канкрэтным асобам або арганізацыям. Дапусьцім, Нарвэскі Нобэлеўскі камітэт прыслухаецца да вашай прапановы і прысудзіць прэмію пратэстоўцам у Беларусі. Хто канкрэтна павінен зьявіцца ў Осла, каб атрымаць прэмію? І хто павінен вырашаць, што рабіць зь фінансавай часткай прэміі?
— Так, я ўсьведамляю, што мы зрабілі крыху неартадаксальны выбар, але ён быў прадуманы. Мы не хацелі намінаваць нейкую адну апазыцыйную партыю або, напрыклад, нейкага аднаго кандыдата, або аднаго канкрэтнага журналіста ці адну канкрэтную арганізацыю. На нашу думку, прэмія міру насамрэч павінна быць прысуджаная людзям, якія пратэставалі, якія выходзілі на вуліцы тыдзень за тыднем у вельмі цяжкіх умовах, якія цярпелі жорсткі перасьлед і катаваньні. Так што мы мэтанакіравана намінавалі людзей.
Я ўсьведамляю, што тут могуць узьнікнуць пэўныя практычныя пытаньні, якія трэба вырашыць — хто паедзе на цырымонію ўручэньня і хто атрымае грошы? — але я думаю, што тут таксама можна знайсьці вырашэньне. Для нас было важна намінаваць людзей агулам, пратэстоўцаў, якія выходзілі на вуліцы дзень за днём.
Мы зрабілі сваю намінацыю незалежна, ня ведаючы, зразумела, хто яшчэ будзе намінаваны. Мы спынілі свой выбар на людзях, а не на апазыцыйных кандыдатах ці журналістах. Шмат людзей сталі ахвярамі таго, што адбываецца, і вельмі цяжка выбраць некага аднаго як лепшага кандыдата за іншых.
Для нас выбар быў ясны — мы хацелі намінаваць усіх пратэстоўцаў, усіх, хто хоча дасягнуць агульнай мэты — лепшай прэзыдэнцкай сыстэмы ў вашай краіне, лепшай сыстэмы, якая будзе паважаць асноўныя правы чалавека і дэмакратыю. Для нас гэты быў выбар хутчэй на карысьць шырокага народнага руху, чым на карысьць нейкіх асобаў.
— Мяркую, вы сачылі за асьвятленьнем беларускіх пратэстаў у сродках масавай інфармацыі. Што вы можаце сказаць пра іх характар? Ці адрозьніваліся гэтыя пратэсты і рэакцыя ўраду Беларусі на іх ад пратэстаў, якія адбываюцца ў Заходняй Эўропе?
— Мы сачылі за асьвятленьнем гэтых пратэстаў. Мы глядзелі гэта заўсёды з болем у сэрцы, калі бачылі той жорсткі перасьлед, як у людзей стралялі, як іх катавалі за тое, што яны выказвалі сваю думку. Нам было цяжка глядзець тыя кадры.
У нас у Бэльгіі вельмі добрая мясцовая сыстэма публічнага вяшчаньня, якая прысьвячае шмат часу таму, што адбываецца за мяжой, пытаньням замежнай палітыкі. Нам пашанцавала бачыць тыя карціны, але я баюся, што ня ўсе ў Эўропе ўбачылі іх да такой ступені, як мы. Калі вы іх пабачылі, дык вы зразумелі, што насамрэч адбываецца. І гэта была адна з прычынаў, чаму мы намінавалі пратэстоўцаў у Беларусі.
Таму што мы ведаем: калі хочам дасягнуць зьменаў, патрэбны таксама міжнародны ціск. А каб быў міжнародны ціск, патрэбная міжнародная ўвага. Я думаю, якраз гэтага патрабуюць пратэстоўцы: пастаяннага асьвятленьня ў мэдыя таго, што адбываецца. Бо тут ёсьць рызыка: калі зьнікне ўвага міжнароднага вяшчаньня, зьнікне і міжнародны ціск на сыстэму беларускай улады. Нашай намінацыяй мы насамрэч хацелі дапамагчы ў падаўжэньні гэтага ціску на Лукашэнку і ягоны рэжым.
— Я хацеў цяпер запытаць пра асьвятленьне беларускіх пратэстаў канкрэтна ў Бэльгіі і канкрэтна ў вашай частцы краіны — Фляндрыі, але вы ўжо часткова адказалі на яго, адказваючы на папярэдняе пытаньне. Калі я добра вас зразумеў — у Бэльгіі асьвятленьне беларускіх пратэстаў было ў нечым лепшае, чым у іншых эўрапейскіх краінах?
— Так, праўдападобна таму, што наша сыстэма вяшчаньня традыцыйна прысьвячае вельмі шмат увагі падзеям у іншых частках сьвету, і яшчэ таму, што ў нас было некалькі журналістаў, якія асьвятлялі шматмесячныя пратэсты ў Беларусі вельмі інтэнсіўна, бо яны спэцыялізуюцца ў гэтым рэгіёне. Нам з гэтым вельмі пашанцавала, таму што мы маглі атрымаць лепшую, чым іншыя, арыентацыю ў тым, што адбываецца.
Я думаю, што гэта таксама добры ўрок для ўсяго сьвету: атрымліваючы больш інфармацыі пра тое, што адбываецца ў іншых частках сьвету, мы можам таксама даведацца больш пра сябе саміх.
Тое, што мы бачым у Беларусі, не абмежаванае выключна гэтай краінай — гэткую рызыку мы бачым паўсюль у сьвеце. Гэтыя праблемы могуць узьнікнуць і ў тых, хто недастаткова асьцярожны і не бароніць дэмакратыю. Такія наступствы могуць быць, напрыклад, і ў некаторых краінах Эўразьвязу.
Так што мы ўсе павінны быць вельмі-вельмі пільныя. На маю думку, добрае асьвятленьне таго, што адбываецца навокал, — ключавое для зразуменьня гэтага.
— Маё апошняе пытаньне — пра тое, чым займаецца ваш інстытут як дасьледчая ўстанова? І, у прыватнасьці, якая ваша ўласная сфэра навуковай зацікаўленасьці?
— Флямандзкі інстытут міру імкнецца дапамагчы Флямандзкаму парлямэнту атрымаць лепшае веданьне розных аспэктаў, датычных міру і прадухіленьня гвалту. Мы правялі шмат дасьледаваньняў ня толькі ў галіне гандлю зброяй і кантрабанды агнястрэльнай зброі, але і адносна пытаньняў, зьвязаных з палярызацыяй і радыкалізацыяй. Як ставіцца да радыкальных меркаваньняў у вашай грамадзкасьці? Як ставіцца да экстрэмізму? Як знайсьці спосабы мірнага вырашэньня канфлікту?
Я думаю, гэта важна, бо ў кожнай дэмакратычнай сыстэме, у кожнай краіне мы маем розных людзей і розныя пункты гледжаньня на рэчы, розныя інтарэсы.
Каб прадухіліць гвалт, які можа вынікнуць з такой розьніцы ў поглядах і інтарэсах, нам трэба быць абачлівымі і вырашаць гэтыя канфлікты, уласьцівыя кожнай грамадзкасьці, мірным чынам. Для нас гэта вялікае і ключавое пытаньне. Гэтае пытаньне ўласьцівае ня толькі Беларусі, але і Эўропе, і ўсяму сьвету. Мы імкнёмся акрэсьліць дынаміку гэтага пытаньня і дапамагчы людзям у палітыцы, як вырашаць яго на практыцы.
Так што гэтая намінацыя пратэстоўцаў у Беларусі добра дапасоўваецца да таго, чым мы займаемся. Таму што іх голас павінен быць пачуты. І яны робяць сваё мірным чынам, і гэта важна. Яны не хапаюцца за зброю, зь іхнага боку няма ніякага гвалту. Яны пратэстуюць мірным чынам, і я мяркую, што гэта якраз важна падкрэсьліць.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


title: "Радыё тысячы пагоркаў"

maintext:
«Радыё тысячы пагоркаў» 1 Дзьмітры Гурневіч
17.02.2021, 16:26
Дзьмітры Гурневіч
Мова нянавісьці з вуснаў прапагандыстаў Лукашэнкі — гэта не «перагіб на месцах».
Ролік Азаронка на СТВ «Накажи их, Боже, накажи» зь відэашэрагам Бабарыкі, Герасімені, Латушукі, Ціханоўскай выклікаў пераважна жартаўлівую рэакцыю ў сацыяльных сетках. Зроблена гэта сапраўды моцна прымітыўна і патасна. Але адрасат такіх ролікаў ня большасьць грамадзтва, якая прагне пераменаў. Аўтары зьвяртаюцца да рэшткаў прыхільнікаў Лукашэнкі. Дзеля чаго? Каб трымаць у тонусе, замацоўваючы ў галовах простае пасланьне: вось яны, ворагі, і іх трэба караць.
Той электарат, які застаўся ў Лукашэнкі пасьля выбараў — гэта прыхільнікі сілы, АМАПу і аўтарытарнай рукі. Аб’яднаць іх можна толькі акрэсьліўшы ворага і падмацоўваючы да яго нянавісьць. Улада не прыдумала ровар, гэтая стары прынцып «Падзяляй і ўладар». Інакш і гэты электарат проста расьцярушыцца. Звыклай палітычнай спрэчкі праўладным прапагандыстам недастаткова, яны імкнуцца расчалавечыць вобраз сваіх ворагаў. Былі ўжо наркаманы, алькаголікі, абібокі, паслугачы NATO. Але гэтага мала. Цяпер ужо і цэлы Бог мае іх пакараць. Калі апанэнта цалкам расчалавечыць, то ня трэба ўжо і даказваць сваім, чаму супраць яго дазволеныя любыя мэтады, чаму можна судзіць за бел-чырвона-белыя сьняжынкі на вакне.
А потым ужо знойдуцца тыя, хто дасьць канкрэтныя інструкцыі, як, напрыклад, адзін з самых актыўных праўладных блогераў Аляксей Голікаў.
— Нам всем надоел этот бардак. Мы можем за одну ночь очистить страну от беспорядка, вражеских символов, и в стране восстановится порядок и мир. Отсидеться и отмолчаться больше не получится, — сказаў у эфіры таго ж СТВ Голікаў.
Як і дзе за адну ноч наводзілі «парадак», усе мы добра памятаем з гісторыі Нямеччыны 30-х гадоў. Дзіву даесься, як людзі, якія безупынна гавораць пра памяць аб вайне, выкарыстоўваюць яе найгоршыя старонкі для цкаваньня палітычных апанэнтаў.
У той жа дзень у сваім стылі выступіў і Андрэй Мукавозчык. Заклік да турэмнага зьняволеньня за выкарыстаньне бел-чырвонага-белага сьцяга ў ягоным тэксьце быў, бадай, самым бяскрыўдным. Мукавозчык марыць пра «ўборку».
— Пришло, видимо, время провести генеральную уборку (или, как «оналитики» стонут, «тотальную зачистку») информационного пространства родной страны. Собрание все ближе, артиллерия подтягивается, большинство точек, откуда с весны буквально расстреливали наше общество, нанесены на карту. И готовящиеся изменения в законодательство, выносимые на Всебелорусское народное собрание, дадут народу отмашку: «Очистим нашу землю от нечисти!»
Азаронак, Голікаў, Мукавозчык і іншыя выступаюць з гэтымі заявамі не ва ўласных блогах. Яны распальваюць варожасьць паміж беларусамі за грошы саміх жа беларусаў, у дзяржаўных СМІ. Гэта наўмыснае цкаваньне адных беларусаў супраць іншых. Улада трымаецца ня толькі на штыках АМАПУ, але і на падзеле грамадзтва. І прапагандысты гэты падзел ёй забясьпечваюць... у Год нацыянальнага адзінства.
Мова нянавісьці дзяржаўных прапагандыстаў дзеліць беларусаў, нацкоўвае адных на другіх, пашырае варожасьць. Гэтая зьява ня новая, і яна даўно прыносіць свой горкі плён. Кідаць камень у вакно, дзе вісіць сьцяг, ужо нават не хуліганства. Паводле міліцыі, гэта выказваньне нязгоды. МУС публікуе нібыта званкі ад менчукоў, якія заклікаюць расстрэльваць «пратэстуноў», і ня бачыць у гэтым праблемы.
А пад чыім уплывам былы вайсковы пэнсіянэр у Салігорску, прыхільнік Лукашэнкі, 12-га жніўня забіў нажніцамі рабочага «Беларуськалію», які быў прыхільнікам пераменаў? Што глядзеў і слухаў п’яны кіроўца зь Берасьцейшчыны, прыхільнік Лукашэнкі, які ўдарыў па галаве мэдыка, бо тыя, маўляў, супраць Лукашэнкі? Што глядзяць і слухаюць сілавікі, якія, катуючы людзей, літаральна паўтараюць пры гэтым фразы праўладных прапагандыстаў?
Мова нянавісьці з вуснаў прапагандыстаў Лукашэнкі — гэта не «перагіб на месцах». На тэлеканалах, дзе яны выступаюць, ёсьць рэдактары. Ёсьць цэлае Міністэрства інфармацыі, якое шукае экстрэмізм і ў няправільна пастаўленай косцы. Нікому там гэтая варожасьць не замінае, ніхто яе там не асуджае. А калі не замінае, значыць, яна ім проста выгадная.
У 1993 годзе ў афрыканскай Руандзе стварылі «Свабоднае радыё і тэлевізію тысячы пагоркаў». Станцыя была прыватнай, але грошы яна атрымлівала ад дзяржавы, выкарыстоўвала дзяржаўныя радыёхвалі. Мэтай вяшчаньня было стварэньне «гарманічнага разьвіцьця ў руандыйскім грамадзтве», каб зьменшыць варожасьць паміж плямёнамі гуту і тутсі. Але вынік дзейнасьці быў цалкам адваротным. У эфіры гучалі перадачы палітычных аглядальнікаў з племені гуту, якія заклікалі да вынішчэньня тутсі. Часта гэта рабілася эўфэмізмамі, але з часам у эфіры пачалі гучаць і прамыя заклікі да забойстваў.
Пазьней некаторых дыктараў судзілі. Яны тлумачылі, што вінаваты ўрад, а не яны, апраўдвалі сябе ўласнай неўраўнаважанасьцю. Але ўсё гэта было ўжо пасьля генацыду, які забраў жыцьці сотняў тысяч людзей. «Радыё тысячы пагоркаў» існавала ўсяго год, але назаўжды трапіла ў гісторыю як рупар гвалту і расправы над апанэнтамі.
Дзьмітры Гурневіч, «Радыё Свабода»
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Андрей Санников
Вячаслаў Барок
Ирина Халип
Наталья Радина

maintext:
У Віцебску жанчыну-інваліда першай групы асудзілі за цытаваньне Бібліі 3 11.02.2021, 20:00
2,909
Валянціна Крыштопенка
фота: racyja.com
Жанчына сфатаграфавалася з цытатай зь Бібліі «Калі ўладарыць бязбожнік — народ стогне».
56-гадовая Валянціна Крыштопенка сфатаграфавалася з цытатай зь Бібліі «Калі ўладарыць бязбожнік — народ стогне». За гэта яе пакараў суд Віцебскага раёну.
Валянціна Крыштопенка сфатаграфавалася зь біблійнай цытатай на плякаце ў розных месцах пасёлку Кастрычніцкі Віцебскага раёну. Міліцыянты пабачылі фатаздымкі ў тэлеграме і завялі супраць жанчыны справу паводле ч.3 арт. 23.34 КаАП. 11 лютага справу Крыштопенкі разглядаў судзьдзя Міхаіл Зубеня, піша «Віцебская Вясна».
Паводле міліцэйскага пратаколу, 24 сьнежня 2020 году жанчына «ўзяла ўдзел у несанкцыянаваным пікетаваньні». Міліцыянты сьцьвярджалі, што відэаролік, створаны на падставе фатаздымкаў, абвінавачаная разьмясьціла ў тэлеграм-канале «Віцебск 97%».
3 студзеня 2021 году ў кватэры Крыштопенкі міліцыянты правялі ператрус, забралі плякат зь біблійнай цытатай і два тэлефоны.
Валянціна Крыштопенка віны не прызнала і заявіла, што ролік не разьмяшчала. «Біблія ў Беларусі не забароненая!» — сказала яна на судзе. Больш ніякіх тлумачэньняў не давала. Судзьдзя Зубеня прызнаў яе вінаватай і пакараў штрафам у 1160 рублёў.
Крыштопенка мае інваліднасьць І групы, жыве з пэнсіі. Летась яе тройчы штрафавалі па адміністратыўных артыкулах, зьвязаных з пратэстам супраць Лукашэнкі.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


maintext:
Яўген Вапа: Заклікаем нашую супольнасць у Польшчы запісвацца беларусамі 22.02.2021, 22:04
Яўген Вапа
1 красавіка ў Польшчы распачынецца Нацыянальны перапіс насельніцтва і жытла па стане на 2021 год.
1 красавіка ў Польшчы распачынецца Нацыянальны перапіс насельніцтва і жытла па стане на 2021 год. Грамадзяне Беларусі, якія пражываюць на тэрыторыі Польшчы, таксама мусяць прыняць удзел у перапісе. Пры гэтым падчас перапісу рэспандэнты павінны адказаць на пытанні нацыянальнай прыналежнасці, мовы і веравызнання.
Пра асаблівасці перапісу беларусаў у Польшчы распавёў старшыня Беларускага Саюзу ў Рэчы Паспалітай, галоўны рэдактар „Беларускага Радыё Рацыя” Яўген Вапа:
– Перапіс насельніцтва, які адбывецца штодзесяць гадоў у Польшчы, павінен паказаць, якія змены адбыліся ў дэмаграфічна-сацыяльнай структуры польскага грамадства. У той жа структуры існуем мы, як беларуская нацыянальная меншасць. І мы заўсёды перад перапісамі заклікаем нашую супольнасць, каб мы запісваліся беларусамі. І гэта вельмі важна зараз, калі наступілі два выразныя працэсы ў жыцці беларускай нацыянальнай меншасці ў Польшчы – гэта выміранне значнай часткі нашага арэалу цягам апошніх дзесяці гадоў і, па-другое, рассяленне сярэдняга і маладога пакалаення па тэрыторыі ўсёй Польшчы і Еўропы. І таму вельмі важны перапіс насельніцтва праз інтэрнэт. І каб людзі, якія выехалі, запісалі сябе беларусамі. І таму сёння вельмі важныя формы заахвочвання – радыё, тэлебачанне, традыцыйныя лістоўкі. Таму я заахвочваю ўсіх запісацца беларусамі. Бо бачым працэсы моўнай асіміляцыі, якія наступаюць у нашым грамадстве. Гэта не азначае, што калі мы не размаўляем па-беларуску, мы не ёсць беларусамі. Таксама ў выніку змешаных сужонстваў маем розныя дачыненні да вызначэння нацыянальнасці ў дзяцей. Ці будзе магчымасць, як у мінулым перапісе, запісаць прыналежнасць да дзвюх нацыянальнасцяў з дамінуючай першай? Гэта вельмі істотная справа. За дзесяць гадоў паменшылася колькасць людзей, якія запісалі сябе беларусамі. І, на жаль, дэмаграфічныя працэсы паказваюць, што тэндэнцыя працягнецца.
- Пасля жнівеньскіх падзеяў адбываецца вялікі прыток беларускага насельніцтва на тэрыторыю Польшчы. На вашую думку, наколькі яны ўпішуцца ў гэтую мясцовасць і які будзе прырост беларускага насельніцтва?
- Гэта залежыць ад таго, кім людзі сябе назавуць. На жаль, часта маем справу з тым, што людзі ідэнтыфікуюць сябе з дзяржавай, у якой жывуць. Але жнівеньскія падзеі выразна ўзмацнілі адчуванне сябе беларусамі людзей, якія знаходзяцца на этапе атрымання польскага грамадзянства. Трэба памятаць, што нацыянальныя меншасці, паводле польскага заканадаўства, – гэта тыя, хто пастаянна жыве ў краіне цягам 100 гадоў. Таму мы ёсць беларусы – як нацыянальная этнічная меншасць, бо гэта вынікае з заканадаўства. Мы не былі ні эмігрантамі, ні перасяленцамі. Мы стагоддзямі пражывалі на гэтай зямлі як беларусы. І мы на „Радыё Рацыя” будзем інфармаваць нашых слухачоў пра ўсе пытанні і праблемы, звязаныя з перапісам.
Нацыянальны перапіс насельніцтва і жытла ў Польшчы будзе праводзіцца з 1 красавіка па 30 чэрвеня 2021 году. Такі перапіс праводзіцца кожныя 10 гадоў у краіне.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Вячаслаў Барок
Ирина Халип
Наталья Радина
Валерий Карбалевич

maintext:
У Беластоку прайшла акцыя да Міжнароднага дня салідарнасці з Беларуссю 7.02.2021, 20:15
Адважныя беларусы выкупаліся ў прарубі за тых, хто мерзне на Акрэсціна.
7-га лютага беларусы Беластока правялі акцыю да Міжнароднага дня салідарнасці з Беларуссю, паведамляе «Радыё Рацыя».
Нягледзячы на тэмпературу мінус 15 адважныя беларусы выкупаліся ў прарубі за тых, хто мерзне на Акрэсціна і перадалі прывітанні ўсім змагарам за дэмакратыю на радзіме.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


title: Апошняя стадыя маразму рэжыма

maintext:
Апошняя стадыя маразму рэжыма 2 Вячаслаў Барок
5.02.2021, 13:04
2,159
Вячаслаў Барок
Колеры белыя і чырвоныя з’яўляюцца сімваламі з рэлігійным хрысціянскім зместам.
Ад нядаўна, дзякуючы СМІ, стала вядома, што Генеральная пракуратура РБ, несумненна па просьбе «не раўнадушных грамадзян», рыхтуе пакет дакументаў «аб прызнанні экстрэмісцкімі бел-чырвона-белага сцяга і іншай сімволікі», піша ксёндз Вячаслаў Барок.
А пры чым тут хрысціяне і Хрыстос? А пры тым, што так ужо склалася ў традыцыі хрысціянскай культуры, што колеры белыя і чырвоныя, як і само спалучэнне колераў, і ў прыватнасці па схеме БЧБ, з’яўляюцца сімваламі з рэлігійным хрысціянскім зместам.
Вядома, што БЧБ – гэта таксама дзяржаўны сцяг РБ у перыяд (19.09.1991 – 7.06.1995). Але, нават сам стваральнік эталону сцяга, мастак Мікола Купава, ў разважаннях пра сімволіку і значэнне колераў сцяга робячы алюзію да стужакак бчб на літургічным адзенні ў праваслаўнай традыцыі, сцвярджае: «Бел-чырвона-белыя палоскі, сімвалізуюць кроў Хрыста..» (інтэрв’ю «Народная Воля»). Безумоўна, яго меркаванне абсалютна адпавядае хрысціянскаму навучанню і культурнай традыцыі.
Пра БЧБ ў хрысціянскім веравучэнні і ва ўжытку Касцёла.
У хрысціянскім веравучэнні, якое грунтуецца на Святым Пісанні, мае месца выкарыстоўванне розных колераў у ролі сімвалаў. У прыватнасці сімвалічнымі ёсць чырвоны і белы колеры.
У Старым Запавеце, напрыклад, прарок Ісая спасылаўся на іх, як на сімвалы: “Калі будуць грахі вашыя, як барвовае, — як снег адбялю; калі будуць чырвоныя, як пурпура, — як воўну адбялю”. (Іс 1,18)
У Новым Запавеце белы колер — сімвал Бога і анёлаў. Белае адзенне мае Хрыстос на гары Табор (Мк 9,3) і анёл ў магіле Уваскрослага Хрыста (Мк 16,5).
Асабліва цікавы ёсць прыклад выкарыстоўвання колераў белага ў спалучэнні з чырвоным.
Аб гэтым чытаем ў кнізе Адкрыцця Апостала Яна. Згодна з логікай Апостала, каб набыць белыя адзенні святасці, неабходна іх выбеліць у крыві, адпаведна белы колер ёсць абумоўлены чырвоным. “…пачаўшы прамову, адзін старац спытаўся ў мяне: гэтыя апранутыя ў белую адзежу, хто і адкуль прыйшлі? Я сказаў яму: ты ведаеш, госпадзе. І ён сказаў мне: гэта тыя, якія прыйшлі ад вялікага смутку; яны абмылі вопратку сваю і адбялілі вопратку сваю Крывёю Ягняці. За гэта яны знаходзяцца цяпер перад тронам Бога … ” (Адкр 7, 13-15).
У пацвярджэнне правільнасці трактавання слоў Пісання зацытую словы Вікарыя генеральнага дапаможнага біскупа Мінска-Магілёўскага Рымска-каталіцкага Касцёла Юрыя Касабуцкага: «Бел-чырвона-белы сцяг … гэта спалучэнне колераў у хрысціянстве ад самога пачатку было сімвалам Уваскрослага Хрыста. Гэта – белая плашчаніца, у якую было загорнута Цела Хрыста, а чырвоная паласа – гэтя Кроў Хрыста. Калі Ён уваскрасае – сцяг белы і крыж чырвоны. Так было на старажытных іконах: Хрыстос трымаў у руцэ харугву, а на ёй – спалучэнне белага І чырвонага колераў. Гэтая стужка таксама азначае спалучэнне Старога І Новага Запаветаў». У свята святога Арханёла Міхала 29 верасня 2020. Ў гаміліі, прамоўленай падчас святой Імшы Ў Мінскай катэдры Найсвяцейшага Імя Марыі, Генеральны вікарый Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі біскуп Юрый Касабуцкі.)
Зрэшты, не толькі каталіцкія іерархі бачаць у БЧБ сімвал Хрыста. Але таксама і праваслаўныя. Так яшчэ ў 1995 годзе на парламенцкай камісіі пры вырашэнні пытання пра сімволіку Ніл Гілевіч спытаў тагачаснага мітрапаліта Філарэта: «Як вы, ўладыка, ставіцеся да бел-чырвона-белага сімвала, як сімвала нашага дзяржаўнага сцяга?» Адказ праваслаўнага іерарха быў такім: «Як жа я магу ставіцца да сімвала крыві Хрыста, пралітай на белую плашчаніцу ?! Толькі станоўча!».
Вышэй сказанае асмельвае абагульніць і зрабіць выснову: у хрысціянскім вучэнні белы колер з’яўляецца сімвалам Бога і святасці. Чырвоны колер — сімвал пралітай крыві, пакутніцтва, сімвал самаадданай і ахвярнай вернасці Госпаду. Спалучэнне белага і чырвонага, з перавагай і дамінантай першага ў сукупнасці двух колераў, разглядаецца як адно цэлае, што сімвалізуе яднання чалавека з Богам праз шлях самаадрачэння і ахвярнасці.
У хрысціянскай рэлігіі, і ў прыватнасці ў канфесіі Рымска-каталіцкай Царквы, выкарыстоўваюцца рознага роду сімвалы, якім надаецца рэлігійны сэнс. Колеры таксама з’яўляюцца знакамі. А менавіта ў Літургіі Касцёла чырвоны колер – сімвал пакутніцтва, белы колер — сімвал святасці, чысціні, цнатлівасці і безграхоўнасці. На практыцы гэта адлюстроўваецца напрыклад у адзенні святароў падчас служэння Імшы. Такім чынам, калі ў літургічным календары Касцёла святкуецца дзень святога мучаніка святар апранаецца ў адзенне чырвонага колеру, у дзень святкавання святога, але не мучаніка — у адзенне белага колеру.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Ирина Халип
Барыс Хамайда
Владимир Халип
Леонид Невзлин

maintext:
75-гадовы жыхар Наваполацку: Бел-чырвона-белы сцяг - гэта маё жыццё 5.02.2021, 12:10
Анатоль Кулік
Анатоль Кулік шпацыруе па Наваполацку са сцягам, накінутым на плечы.
75-гадовага жыхара Наваполацку Анатолія Кулік судзяць за «несанкцыянаванае шэсце» – за шпацыр са сцягам, накінутым на плечы. А таксама «за несанкцыянаваны пікет» – за белыя і чырвоныя фіранкі ў ягонай кватэры.
Агулам – за тры пратаколы адразу, бо міліцыя складае іх гуртам, і ў суд ідуць цэлыя пачкі папер, кажа «Радыё Рацыя» Анатоль Кулік:
- Не паспяваюць яны за мной, ці што. Бо я выходжу прайсціся штодня, калі спрыяе надвор’е. Лекары параілі мне гуляць, бо на нагах у мяне пратэзы, і трэба, каб кроў не застойвалася… На плячах у мяне – пелярына, калі казаць дакладна. Накідка без рукавоў. Гэтаму слову я навучаю і міліцыю, і суды. Бо нават напісаў ліст у гарвыканкам, каб мне патлумачылі, колькі чалавек можа ісці са мной разам, каб гэта не было «шэсце», і якую вопратку дазволена насіць. Адказалі, што колькасць людзей побач неабмежаваная, і адзенне таксама любое і любых колераў. Раз так – то ў мяне пелярына, а белы і чырвоны колеры – не забароненыя.
Анатоля Куліка можна назваць ветэранам дэмакратычнага руху. Яшчэ ў часы Савецкага Саюзу ён быў адным з арганізатараў экалагічных пратэстаў у Наваполацку, двойчы абіраўся ў дэпутаты гарадскога савету, быў кіраўніком суполкі Беларускага Народнага Фронту ў Полацку і Наваполацку, сябрам Сойму КХП БНФ. У 2006-м годзе Анатоль Кулік ладзіў галадоўкі, пратэстуючы супраць вынікаў тагачасных прэзідэнцкіх выбараў.
І зараз ён ізноў дэманструе сваю нязгоду, далучыўшыся да мірных пратэстаў. “»іліцэйскімі пратаколамі і штрафамі мяне не спалохаеш, – кажа спадар Анатоль. – Бо бел-чырвона-белы сцяг – гэта маё жыццё!»
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


description: Надзея ўвесну дадасьць нам сілы.

maintext:
Анастасія Шпакоўская: Усё робім дзеля перамогі 21.02.2021, 9:45
Фото: «Наша Ніва»
Надзея ўвесну дадасьць нам сілы.
Анастасія Шпакоўская — акторка тэатру і кіно. Салістка рок-гурту Naka. Працавала ў Нацыянальным тэатры імя Горкага, адкуль звольнілася ў жніўні 2020 году, палічыўшы, што нельга працаваць у дзяржаўнай установе, калі «дзяржава аддае злачынныя загады». Зьехала зь дзецьмі ў Кіеў, дзе ажыцьцяўляе творчыя і адукацыйныя праекты, зьвязаныя зь Беларусьсю.
Анастасія Шпакоўская распавяла «Радыё Свабода» пра першую беларускую онлайн-школу ва Ўкраіне і курсы беларускіх мовы, літаратуры і гісторыі пры ёй; пра пастаноўку ў віленскім тэатры п’есы «Дыхаем разам» аб падзеях у Беларусі; новую песьню і дзейнасьць дзеля вяртаньня на Радзіму.
Беларуская онлайн-школа паводле ўкраінскай навучальнай праграмы
— Беларуская онлайн-школа працуе ва Ўкраіне зь лістапада. Мы працуем па ўкраінскай праграме і ў дадатак да яе маем прадметы беларускага напрамку — беларускую мову, літаратуру і гісторыю. Ёсьць прадмет IT, і з намі супрацоўнічаюць настаўнікі ў гэтай галіне. Дадатковыя курсы беларускай мовы, літаратуры і гісторыі Беларусі мы пачалі з 13 лютага, і да іх могуць далучыцца вучні, дзеці і беларусы з 10 да 17 гадоў зь любога пункту сьвету, нягледзячы на ўзровень падрыхтоўкі і на тое, дзе знаходзяцца.
У школе вучыцца 12 чалавек, яшчэ некалькі праходзяць вэрыфікацыю. Пакуль не атрымліваецца далучыць да паўнавартаснага навучаньня дзяцей зь іншых краінаў. Найперш мы разьлічваем на беларусаў, якія вымушана апынуліся ва Ўкраіне. Школа дае атэстацыю дзяржаўнага ўзору, і дзеці, якія ня маюць віду жыхарства і ўвогуле дачыненьня да Ўкраіны, юрыдычна ня могуць прайсьці гэтую атэстацыю. А на курсах мы не выдаём ніякіх атэстатаў, гэта проста заняткі з дапамогай беларускіх настаўнікаў, якія канцэнтравана даюць усе патрэбныя веды для беларускіх дзяцей, каб размаўляць, чытаць, пісаць і ўвогуле любіць родную мову.
Тое, што робіць улада ў Беларусі супраць нацыянальнага сьцяга і беларускай мовы, толькі спрыяе таму, каб расла запатрабаванасьць у навучаньні па-беларуску, веданьні менавіта сваіх літаратуры і гісторыі.
Фінансава школу падтрымліваюць мясцовыя беларусы
— Я была адна і шукала людзей, якія зьвядуць мяне з украінскім бокам. Я хацела стварыць сапраўдную школу, а не чарговыя онлайн-курсы. Першым штуршком былі мае дзеці, якія былі вымушаныя паехаць ва Ўкраіну са мной. Пашчасьціла знайсьці людзей, якія зьвялі мяне з прадстаўнікамі ўкраінскай адукацыйнай сыстэмы, потым пашчасьціла знайсьці донара, які на першыя два месяцы дапамог фінансава. Школа каштуе шмат грошай, а бацькі дзяцей, якія хочуць вучыцца ў ёй, ня могуць столькі плаціць. Таму я шукаю фінансавай падтрымкі, людзей, якія б падтрымалі настаўнікаў з украінскага і беларускага боку. Фінансава цяпер нас падтрымліваюць этнічныя беларусы, якія жывуць ва Ўкраіне, украінскі бок дапамагае ў юрыдычных і арганізацыйных пытаньнях.
Школа не зьяўляецца камэрцыйнай, я яе рабіла не дзеля таго, каб зарабіць грошы, а дзеля таго, каб нашы дзеці працягвалі навучаньне ў іншай краіне такім чынам, быццам засталіся ў сябе дома. Нашы дзеці плянуюць вярнуцца дадому ў свабодную краіну.
Як украінцы рэагуюць на ўцекачоў зь Беларусі
— З разуменьнем. Ёсьць агульная памылка. Шмат украінцаў лічаць, што ў іх такое ўжо было, і даводзіцца пэўны час марнаваць на тое, каб патлумачыць, што ў іх было і працягваецца, але ж не такое. Калі больш падрабязна раскажаш пра падзеі, якія адбываюцца ў Беларусі, людзі ўспрымаюць гэта як жах, бо яны з такім не сутыкаліся. Вядома, у іх ідзе вайна, складаная эканамічная і няпростая палітычная сытуацыя, але ж яны не сутыкаліся з такой рэпрэсіўнай машынай.
Чаму ня хочацца ўсё пачынаць з пачатку
— Школа забірае шмат часу. Я працую таксама на польскім радыё Radio Wnet. У сьнежні я вярнулася зь Вільні з надзвычайнай пастаноўкі ў Рускім драматычным тэатры пʼесы «Дыхаем разам», прысьвечанай падзеям у Беларусі. Я пішу песьні. Не магу інакш жыць, бо песьні — гэта мая форма існаваньня. Пішу тэксты, пішу музыку. У сакавіку мае выйсьці кліп на новую песьню. Я вельмі сумую па маіх музыках, якіх няма побач. Няма ўмоваў, каб працягваць рэпэтыцыі.
Мне трэба тут пачынаць усё з пачатку. А мне ня хочацца ўсё пачынаць з пачатку. Я спадзяюся ў хуткім часе вярнуцца дадому і працягваць далей, як гэта і было больш за палову майго жыцьця. Галоўнае, што дапамагае нам жыць і рухацца далей — надзея. Кожны з нас зьяўляецца спэцыялістам у сваёй галіне, і кожнаму сумленнаму беларусу трэба рабіць усё тое, мы можам зрабіць дзеля нашай перамогі — курсы, малюнкі, творчыя, навуковыя заняткі, Калі мы будзем падтрымліваць адно аднаго тым, што мы працягваем жыць і працаваць, нягледзячы ні на што, то ў нас зьявіцца надзея, і асабліва ўвесну дадасьць нам сілы.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


maintext:
Алесь Пушкін: Калі б быў дома, без бойкі сцяг не аддаў бы 1 4.02.2021, 15:00
1,426
Алесь Пушкін
Улады вырашылі зрабіць злачынства зпадцішка.
Вядомы мастак распавёў "Народнай Волі", як у мінулыя выхадныя з яго дома міліцыянеры здымалі бел-чырвона-белы сцяг.
– Відаць, спецыяльна вырашылі зняць сцяг у маю адсутнасць, каб мяне не арыштоўваць, – кажа Алесь Пушкін. – Бо без бойкі я яго не аддаў бы.
Але мяне не было, і бел-чырвона-белы сцяг быў гвалтоўна зламаны, хаця да гэтага 24 гады лунаў над маёй хатай і нікому не перашкаджаў.
Напярэдадні старшы інспектар Крупскага РУУС Дзмітрый Мікалаевіч Дзяго патэлефанаваў маёй жонцы і запытаўся, дзе яна знаходзіцца. Тая была ў краме, міліцыянер сказаў, каб ішла дадому. Яна прыйшла і ўбачыла, што ля хаты стаяць "вышка" і міліцэйская машына. Коратка паведамілі, што прыехалі здымаць сцяг. Яна ім у адказ: "Дачакайцеся мужа, ён прыедзе праз дзень". Зараз я працую на Магілёўшчыне, ў Жылічах Кіраўскага раёна, на рэстаўрацыі палаца Ігната Булгака. Але ніхто чакаць не стаў.
– А што са сцягам? Забралі?
– І сцяг, і герб "Пагоня", які знаходзіўся на франтоне, жонцы аддалі пад распіску да суда. Значыць, збіраюцца мяне яшчэ і судзіць.
– Ці будзеце зноў вывешваць сцяг над хатай?
– Пакуль не буду, бо што нам застаецца? У нас і так беларускамоўная сям’я, мы ўсе гамонім на роднай мове, а ў хаце святыні вісяць разам з бел-чырвона-белымі сцяжкамі. Таму мы ў любым выпадку застаёмся свядомымі беларусамі.
Ну ўздыму я зноў над дахам сцяг, і што далей? Плаціць 30 базавых велічынь? Альбо прыедуць міліцыянеры, будзе канфлікт, распачнецца бойка. Затым могуць не толькі 15 сутак даць, але і распачаць крымінальную справу. Таму, відаць, не варта бегчы з кулакамі на танк.
– Вы казалі, што сцяг вісеў 24 гады…
– Так, з 1997 года, і не было ніякіх прэтэнзій ні з боку міліцыі, ні з боку пракуратуры. І зараз я, відаць, напішу заяву ў пракуратуру, прыкладу відэа таго, як здымалі сцяг, і запытаюся: на падставе якога канкрэтна закона гэта зроблена? Я разумею, што зняць бел-чырвона-белы сцяг – гэта не асабістая ініцыятыва таго ж міліцыянера Дзяго, загады ідуць ад куды больш высокага начальства. Вы ж бачыце, да чаго дайшло: хочуць прызнаць нацыянальную сімволіку экстрэмісцкай.
Дарэчы, жонка сказала, што міліцыянеры былі дастаткова добразычлівыя, не было з іх боку ніякай агрэсіі. 24 гады ім не было ніякай справы да гэтага сцяга, але відавочна, што зараз загады пайшлі зусім іншыя. Тым, хто наверсе, патрэбна знішчыць апошнія бастыёны Беларушчыны.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


title: Не на тых натрапілі

maintext:
Не на тых натрапілі 1 Сяргей Законнікаў
16.02.2021, 15:56
Сяргей Законнікаў
Беларусы бачаць і разумеюць, з кім маюць справу і што рабіць у цяперашняй палітычнай сітуацыі.
Дыктатура прыходзіць тады, калі адмяняецца права, а парламент, суды, СМІ і ўсе іншыя інстытуты дзяржавы пачынаюць выгінацца і скакаць пад дудку аднаго «заклінальніка», якога называюць прэзідэнтам. Якая яна — мяккая, сярэдняя або жорсткая — неістотна. Галоўнае ў тым, што такая ўлада антыгуманная, яна ваюе з чалавечай годнасцю.
Пра метады праўлення А. Лукашэнкі апублікавана шмат матэрыялаў у незалежных мясцовых і замежных СМІ, яго назвалі «апошнім дыктатарам Еўропы». Цяпер ён займеў напарніка, які дапамагае трымаць у зубах уладу. Расійскі кінарэжысёр А. Звягінцаў бескампрамісна ацэньвае стан Расіі: «Существующий режим — это уже не персонолистская автократия, налицо состояние перехода к тирании. Неизбежное и, похоже, неотвратимое».
Гісторыя сведчыць, што дыктатура — гэта неправавое і неэфектыўнае дзяржаўнае кіраванне, прымітыўнае, як слуп. Пры ім жыццё чалавека заціснута ўказамі, дэкрэтамі, распараджэннямі — сядзі ціха, не вылазь, за цябе думаюць і рашаюць наверсе. Якраз няўвага да думкі людзей, адсутнасць зваротнай сувязі з грамадствам прыводзяць да пратэстаў, да таго, што дыктатуры не застаюцца вечнымі, рана ці позна, але рэфармуюцца, дэмакратызуюцца.
Дэмакратыя — лад клопатны, трэба варушыцца і кіраўнікам, і народу. Грамадзянская супольнасць думае, абмяркоўвае, дыскутуе, канкурыруе, каб дамагацца поспеху. Так існуюць развітыя дэмакратычныя дзяржавы, забяспечваючы правы і свабоды чалавека і высокі ўзровень дабрабыту. Гэта падводзіць да высновы, што трэба мець не моцную ўладу, а разумнае кіраўніцтва.
Адзіная «цывілізаваная дыктатура», якая не мянялася з 1965 года і мае выдатныя эканамічныя вынікі, — Сінгапур. Без прыродных рэсурсаў маленечкая краіна выйшла ў сусветныя лідары ў галіне эканомікі, навукі, высокіх тэхналогій, стала трэцім фінансавым цэнтрам пасля Нью-Ёрка і Лондана. Тым не менш, хоць зарплаты ў большасці людзей значныя, але рэжым пазбавіў іх свабоды слова, крытыкі ўсемагутных карпарацый, якія тут правяць баль, загнаў пад пільны кантроль. Ці не на такі татальны нагляд узялі курс Беларусь і Расія?
Але А. Лукашэнку і У. Пуціну далёка да таленавітага, хоць і аўтарытарнага, кіраўніка Лі Куан Ю (1923 — 2015), які вучыўся ў Лонданскай школе эканомікі і ў Кембрыджскім універсітэце, належным чынам змагаўся з карупцыяй і змог стварыць «эканамічны цуд». Яны праходзілі зусім іншыя «ўніверсітэты».
За два дзесяцігоддзі ні Беларусь, ні РФ не дасягнулі прыкметнага развіцця. Яны ў большасці праядалі прыродныя рэсурсы, «кляпалі» газавыя і нафтавыя або калійныя долары. Адзінае, чым дыктатары могуць пахваліцца , — гэта разбухлы сілавы апарат для падаўлення народных пратэстаў і вытворчасць узбраення.
Сёмы месяц рэжым Лукашэнкі тузаецца ў цісках непрыемных, крытычных абставін, якія стварыў сам, бо ў тым, што народ выходзіць на вуліцы, заўсёды вінавата ўлада.
Сутнасць сітуацыі падсвяціла гэтак званае «Всебелорусское народное собрание», якое задумвалася, каб падтрымаць дыктатара, прадэманстраваць вернасць правіцелю. Але што з гэтага атрымалася? З трыбуны пырснуў такі фантан абуранасці, злосці і нянавісці, якога даўно не было. Дыктатар умудрыўся абразіць і пакрыўдзіць усіх: студэнтаў, настаўнікаў, айцішнікаў, банкіраў, бізнесоўцаў, творцаў і нават чыноўнікаў, якія не ратуюць «нашего президента». Вось табе і яднанне!
У абвінавачваннях правіцель не звяртае ўвагі на прэзумцыю невінаватасці, спалучае ў сваёй асобе КДБ, МУС, Следчы камітэт, пракурора і суддзю. Яму галоўнае — «паказаць на некага пальцам», а пасля «пайшла пісаць губерня». Пра гэта сведчыць абсурд масавага затрымання невінаватых людзей, бясконцыя штрафы і пасадкі ў турмы.
Некалькі разоў дыктатар напомніў прысутным, што Беларусь ён нікому не аддасць. Нават Сталін, які меў статус «вождя», «отца народов», не замахваўся на тое, каб лічыць СССР сваёй уласнасцю, не казаў, што без яго краіна загіне.
Але мяне цікавіць не ўзурпатар, які страціў арыентацыю ў рэчаіснасці, не лічыцца з народным недаверам, а рвецца напралом, любымі спосабамі трымаецца за седала. З ім яснасць даўно ёсць.
Асобная гаворка пра людзей, якія ў традыцыі савецкага часу сядзелі ў зале, слухалі «палітінфармацыю» і пляскалі ў далоні. Пакінем за дужкамі сілавікоў, бо спецыфіка іх адукацыі, выхавання і самой службы прыводзяць да абсалютнага падпарадкавання начальніку, але тры чвэрці прысутных — гэта цывільныя, інфармаваныя людзі. Яны павінны разумець, што дыктатуры прыйшоў бясслаўны канец. Як можна працаваць ізалявана ад свайго народа і большасцікраін свету?
Тады адкуль у іх страх, рабская ўгодлівасць перад раз’юшаным індывідам, які выклікае смех у людзей сваім нагадваннем «кто в доме хозяин», і «амапаўская» агрэсіўнасць у стаўленні да пратэстуючага народа?
Раю мясцовым і замежным палітыканам надта не разлічваць на тое, што беларусы з’ядуць усё, што ім падсунуць узурпатар і яго «старэйшы брат». Дарэмна спадзявацца, як раней, на замбіраваны, палітычна неадукаваны пласт насельніцтва, не разумеючы, што інтэлектуальны ўзровень людзей значна вырас, што ім надакучыла паблажлівая дэмагогія і абяцанкі павышэння на пару рублёў зарплат і пенсій. Яны могуць самі, дзякуючы розуму і рукам, зарабляць патрэбныя грошы для годнага жыцця. Але для гэтага павінны быць належныя ўмовы.
Тузанні правіыеля і клана скіраваны на раскол і прыніжэнне нацыі, на тое, каб зрабіць беларусаў такімі ж касмапалітычнымі, як яны. Свядомасць яны гатовы «вырезать», «выжигать каленым железом». Адкрытым тэкстам аб’яўлена вайна беларускай душы, якая самаахвярна беражэ родную мову, гістарычныя нацыянальныя сімвалы, з якімі жылі і перамагалі продкі.
Але, як бы там ні было, мы не адступім! Грамадства не супакоіцца, пакуль не выпусцяць на свабоду палітвязняў, не будуць пакараны ўсе злачынцы ў пагонах і без іх, не праведзены новыя сумленныя выбары, не адбудзецца дэмантаж дыктатуры. Гісторыя паказала, што накіп сыходзіць, а беларусы застаюцца навечна.
Нас яднае чароўная зямля, родныя песні, ад якіх на вочы набягаюць слёзы, сумесная стваральная праца, мілыя дзеці і ўнукі, якія радуюць спачатку агуканнем, усмешкамі, затым выдатнымі поспехамі ў школе і ВНУ, у прафесіі, а таксама пагосты, на якіх вечным сном спачывае вялікая радня.
Бюракратычным пустадомкам, прыстасаванцам і «чорным прывідам» з дубінкамі нічога ў жыцці не дорага, акрамя ласкі «гаспадара», які раздае чыны, пагоны і грошы. Ламаючы чалавечую годнасць і людскія косці, яны спрабуюць перарабіць нацыю на свой капыл.
Але не на тых натрапілі! Беларусы бачаць і разумеюць, з кім маюць справу і што рабіць у цяперашняй палітычнай сітуацыі.
Разам з абуджэннем прыроды ў Беларусь павінна прыйсці абнаўленне народнага парыву да свабоды і прыстойнага жыцця. Без волі да перамогі, нязломнасці і мужнасці радаснай вясны не будзе, замест яе на роднай зямлі ўсталюецца азызлая, змрочная «дыктатарская зіма».
Сяргей Законнікаў, sn-plus.com
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


maintext:
Историки встали на защиту бело-красно-белого флага 2 3.02.2021, 10:49
1,098
Организаторы кампании против национальной символики ответят перед судом.
Несколько десятков белорусских историков подписали заявление в поддержку национального бело-красно-белого флага.
— Бела-чырвона-белы сцяг з’яўляецца нацыянальным і дзяржаўным беларускім сімвалам. Ён быў ухвалены ў 1917 годзе ўсімі беларускімі нацыянальнымі арганізацыямі і стаў дзяржаўным у 1918 годзе, напрыканцы Першай сусветнай вайны, калі новыя краіны, якія ўзніклі на руінах імперыяў, зацвярджалі свае дзяржаўныя сімвалы. Наша нацыянальная дзяржава Беларуская Народная Рэспубліка прыняла дзяржаўны герб — старажытную Пагоню і дзяржаўны сцяг — бела-чырвона-белага колераў, адпаведных беларускім народным і гістарычным традыцыям, — утверждается в заявлении.
Как отмечают авторы письма, «за мінулае стагоддзе бела-чырвона-белы сцяг стаў духоўным набыткам і маральнай каштоўнасцю для мільёнаў беларусаў, незалежна ад іх палітычных поглядаў».
В заявлении подчеркивается, что «выкарыстанне калабарантамі нацыянальных сімвалаў у часы Другой святовай вайны было звычайнай справай у Еўропе і не можа весці да іх дыскрэдытацыі. Мы бачым, як дзяржавы з падобным гістарычным досведам, як, напрыклад, Расія, Украіна, Францыя, Літва, Латвія, Харватыя, Нарвегія, Данія ды іншыя шануюць свае нацыянальныя сцягі».
— Сённяшняя афіцыёзная прапагандысцкая кампанія па дыскрэдытацыі і
забароне нацыянальнага і дзяржаўнага сімвала Беларусі бела-чырвона-белага-
сцяга не мае ніякага гістарычнага абгрунтавання, вядзе да расколу грамадства і
распальвання варажнечы паміж грамадзянамі Беларусі. Арганізатары і ўдзельнікі гэтай кампаніі павінны панесці адказнасць не толькі перад судом гісторыі, але і юрыдычную.
Заявление уже подписали доктора исторических наук Александр Кравцевич, Александр Смолянчук и Сергей Токть, доктора габилитаваные Тадеуш Гавин, Юрий Гордеев, Геннадий Саганович, Олег Латышонок и Александр Федута, более десятка кандидатов наук, а также другие историки.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».