title: Прэм’ера без аншлагу

maintext:
Хто толькі ні выступаў у Купалаўскім тэатры пасля таго, як з яго звольнілася амаль уся трупа на чале з галоўным рэжысёрам Мікалаем Пінігіным! І фінбергаўскі аркестр, якому без розніцы, дзе іграць, хоць на маскоўскім тэле-шоў “Поле чудес”. І яшчэ больш непераборлівыя “Харошкі”, якія спадзяваліся ў разбураным тэатры выканаць план па выступленнях. І нейкія шарамыжнікі з Баранавічаў з такім песенным рэпертуарам, што хоць вушы затыкай…
І вось нарэшце новапрызначанае кіраўніцтва тэатра абвясціла пра тэатральную прэм’еру. Трэцяга сакавіка ў Купалаўскім давалі “Паўлінку”. Шматлікія скептыкі паціскалі плячыма – хто будзе выконваць ролі, калі ў тэатры засталося ўсяго з дзясятак дзейных акцёраў? Умеркаваныя аптымісты даводзілі – правалу не будзе, бо за сто з гакам гадоў купалаўскую камедыю ставілі ўсе, каму не лянота, – і студэнты ў Пецярбургу, і сялянская моладзь у вясковым гумне.
Дарэчы, адно з такіх гумнаў – у вартым жалю выглядзе – стаяла ўсяго за некалькі кіламетраў ад маёй роднай хаты на Зэльвеншчыне, і нас, школьнікаў, вадзілі туды на экскурсію. Здавалася б, пасля таго, як Нацыянальны тэатр №1 улады ледзь не ператварылі ў напаўразбуранае гумно, дзе замест класікі са сцэны гучаў прыблатнёны шансон накшталт “Сукі-разлукі”, мяшчанская цікавасць да доўгачаканай прэм’еры забяспечыць поўны аншлаг.
Але аншлагу не было. Праглядваліся вольныя месцы ў партэры, бельэтаж быў запоўнены напалову, балкон – на адну траціну. І гэта першая прэм’еры на маёй памяці з незапоўненай дарэшты залай. Настальгічна ўспамінаю, як складана было купіць квіткі на “Пінскую шляхту”, як не хапіла прыстаўных крэслаў на “Каралі Ліры”, як усё прытэатральнае грамадства ахопліваў здаровы ажыятаж перад “Тутэйшымі”…
Што ж, няма таго, што раньш было. Прыгледзімся больш падрабязна да таго, што ёсць, што дзве з паловай сотні гледачоў пабачылі на прэм’еры.
Перад рэжысёрам Львом Літвінавым стаяла складаная задача – аўтарам п’есы вызначаны ўзрост галоўных герояў, а акцёраў у такім узросце ў тэатры не хапае. Таму ролю пяцідзесяцігадовага Пранцыся Пустарэвіча давялося выконваць васьмідзесяцішасцігадоваму Генадзю Аўсяннікаву. У камедыі Сцяпан Крынцікі равеснік Пустарэвіча, а на сцэне, у выкананні Васіля Сушыцкага, ён больш падыходзіў яму ў сыны. Першы з усіх сіл маладзіўся, другі, каб падыграць Народнаму артысту СССР і БССР, стáрыўся, а гарманічнага дуэта так і не атрымалася.
Тое ж самае ўзроставае несупадзенне назіралася ў Пустарэвіча з жонкай Агатай – яе ролю выконвала Тамара Міронава. Помніцца, пераўвасобіцца ў бабулю ў яе атрымалася ў даўнім спектаклі “Не мой”. У “Паўлінцы” ж, як мне падалося, удалося не зусім. Да таго ж, яна яўна перабрала з грубасцю, з аглушальным рогатам, ад якога аж трэслася вялізная люстра над партэрам. Яе гераіня, не выпускаючы з рук тоўстае пугаўё і час ад часу знаходзячы яму прымяненне, нагадвала (з улікам сучасных рэалій) нейкага амапаўца ў спадніцы. Асабліва гэта кідалася ў вочы на фоне больш ціхмянай, праз меру напамаджанай і абвешанай зусім не старасвецкай біжутэрыяй Альжбеты (Вольгі Няфёдавай).
Куды больш натуральна глядзелася на сцэне моладзь – Паўлінка (студэнтка Беларускага ўніверсітэта культуры і мастацтваў Анастасія Варанкова) і Якім Сарока (Ілля Крук). Размеркаванне ў Купалаўскі Анастасіі (пры надзвычайным кадравым дэфіцыце), вядома ж, забяспечана, а Іллі я мушу выказаць два пажаданні. Па-першае, пазбавіцца ад моўных агрэхаў (“добры вечар панне Паўлінке”, “а не магла ты мне сразу сказаць” і г.д.). Па-другое, у наступных паказах скінуць з сябе шарачковы пінжачок (падобны на ўніформу фабзайца), пад якім праглядалася беларуская вышыванка.
Найбольш пераканаўчым, каб не адно “але”, мог атрымацца сцэнічны вобраз Адольфа Быкоўскага ў выкананні Міхаіла Світы. Фанабэрыстага, карыкатурна выпісанага Купалам шляхцюка ён сыграў, можна сказаць, бліскуча – ад бліскучых галёш пачынаючы, якія здолеў зрабць удзельнікамі спектакля. Але, думаецца, спецыяльна, рэжысёр апрануў яго па схеме б-ч-б – белыя порткі, белая кашуля і чырвоная камізэлька. Прайшоўся б пан Быкоўскі ў такім выглядзе па цэнтры Мінска – абавязкова трапіў бы ў ІЧУ на Акрэсціна.
Такім чынам, бел-чырвона-белы пан Быкоўскі і бачыцца мне ці не галоўным палітычным пасылам новапастаўленай “Паўлінкі”. На фоне штодзённых затрыманняў за бел-чырвоныя парасоны, за бел-чырвоныя фіранкі і жалюзі, за бел-чырвоныя сняжынкі на вокнах так апрануты карыкатурны герой успрымаецца адназначна. Успрымаўся адпаведна ён, відаць, і галоўным гледачом, які наведаў разгромлены тэатр незадоўга да прэм’еры. Так што Леў Літвінаў з поўным на тое правам можа чакаць на ганаровае званне з рук таго самага гледача. А што – дагадзіў.
Дагадзіў рэжысёр і прыдуманым, высмактаным з пальца фіналам. У Купалы ў канцы п’есы Паўлінка голасна ўскліквае: “Якімку арыштавалі! Маю ясную зорачку арыштавалі! Сляпыя звяры!!!”. Гэтыя словы рэжысёр прадбачліва прыбраў, відаць, палічыўшы іх экстрэмісцкімі. Напэўна, каб не нагадваць публіцы пра больш за трыццаць тысяч арыштаваных пратэстоўцаў па ўсёй краіне. А то нагадаеш – і атрымаеш неспадзяваную рэакцыю гледачоў. Як было, напрыклад, у спектаклі “Раскіданае гняздо” – акцёр выбягае на авансцэну і з ашалелымі вачыма лямантуе: “Бацька павесіўся!”. А ў адказ – авацыя…
Варта сказаць, што трагічны фінал у камедыі бянтэжыў рэжысёраў і раней. Купалу нават угаворвалі яго перапісаць, маўляў, навошта вясёленькую п’есу заканчваць арыштам і беспрытомнай Паўлінкай. Але Купала настойваў на сваім фінале. Катэгарычна. І рэжысёры былі вымушаны выконваць аўтарскую волю.
Купалы няма – Льву Літвінаву не было каму запярэчыць. І ягоная “Паўлінка” заканчваецца прыцягнутым за вушы, не выпісаным па тэксце хэпі-эндам. Альжбета Вольгі Няфёдавай проста выходзіць на сярэдзіну сцэны і абвяшчае: “Паўлінка з Якімам – і дзякуй Богу!”. Пасля чаго ўсе акцёры выходзяць на паклон.
Авацый і паўторных выхадаў не было. Рэжысёра на сцэну не выклікáлі. Пакуль першыя шэрагі даволі бязладна выгуквалі “спасибо!”, заднія паспяшаліся ў гардэроб.
І такую – дапісаную за Купалу, з відавочнымі момантамі палітычнай кан’юнктуры – “Паўлінку” тэатр сабраўся паказваць ледзь не праз дзень – толькі ў сакавіку дзевяць разоў. І, хутчэй за ўсё, знойдуцца аматары такога дзівадла (так па-чэшску тэатр). Я ж туды больш не хадок – да лепшых часоў. Паколькі безаншлагавая прэм’ера пераканала мяне толькі ў адным – у сённяшняй Беларусі Янка Купала ў тэатры свайго імя фактычна прызнаны экстрэмістам. З чым я і віншую ўсю яго малалікую, ледзь жывую трупу.
Поделиться ссылкой:


title: Лукашэнка пра сітуацыю з кіслародам у Віцебску: На месца чалавека трэба ставіць

maintext:
Аляксандр Лукашэнка 12 сакавіка падчас наведвання бальніцы ў Маладзечне спытаў у кіраўніка Міністэрства аховы здароўя Дзмітрый Піневіча аб здарэнні з кіслародам у БХМД Віцебска, паведамляе "Наша Ніва".
— А што ў інтэрнэце нейкі доктар заяўляў аб тым, што…, — сказаў Лукашэнка.
— БХМД Віцебска, — падказаў Дзмітрый Піневіч.
— Дык што там за праблема? Не хапае кіслароду…
— Я не думаю, каб там не хапала кіслароду, — сказаў памочнік Лукашэнкі Аляксандр Косінец.
— Былі невялікія перапынкі, мы там камісію высылалі. Ну там чалавек…, — замяўся з адказам кіраўнік Міністэрства аховы здароўя.
— Ну калі там палітыка, то значыць трэба на месца чалавека трэба ставіць, — заявіў Лукашэнка.
— Паставім, — паабяцаў Піневіч.
— Нам не да палітыкі цяпер. Трэба спыняць падобныя рэчы. Калі там сапраўды ёсць праблема, то яе трэба вырашаць, — працягнуў Лукашэнка.
Нагадаем, раней Уладзімір Мартаў, загадчык аддзялення анестэзіялогіі і рэанімацыі Віцебскай гарадской клінічнай бальніцы хуткай медыцынскай дапамогі (БХМД), распавёў, што ў пачатку студзеня ў бальніцы адбылося надзвычайнае здарэнне з кіслародам. Ён не назваў дакладную колькасць памерлых, але паведаміў, што гэта быў «не адзін і не два чалавекі».
Поделиться ссылкой:

fasttext_language: be


title: За што Раману Улану свеціць "хімія"?

maintext:
Гродзенскі абласны суд пакінуў без змен рашэнне Смаргонскага раённага суда ў дачыненні да смаргонскага прадпрымальніка Рамана Улана. Ён быў асуджаны на 2,5 года так званай “хіміі” паводле артыкула 188 КК за паклёп на міліцыянераў. Абласная калегія суддзяў не прыняла да ўвагі і 220 подпісаў, якія ў абарону Улана сабралі яго землякі.
Пасляжнівеньскі сіндром
Крымінальная справа супраць Улана была ўзбуджана на пачатку восені. Пасля жнівеньскіх падзей у Смаргоні нехта расклеіў на платах улёткі з асабістымі дадзенымі мясцовых міліцыянераў, аб якіх гаварылася, што яны ілжэсведчылі ў судах.
Улан сфатаграфаваў гэтыя ўлёткі і змясціў здымкі ў “ВКонтакте” пад каментарыямі ў гарадскім чаце “Чуткі Смаргоняў”. Сямёра міліцыянераў, прозвішчы якіх былі на ўлётках, падалі ў суд. Па слядах фотаздымка прыйшлі да Улана.
Правялі ператрус, канфіскавалі больш за дзясятак адзінак тэхнікі і паралізавалі працу яго офіса. А ён, дарэчы, адзіны ў Смаргоні зараджаў картрыджы прынтараў, раздрукоўваў фотаздымкі, наносіў прынты на майкі і посуд, рэалізоўваў канцылярскія прылады і сувеніры з нацыянальнай сімволікай. Праўда, смаргонцы яго ў бядзе не пакінулі: нехта прынёс прынтар, нехта – камп’ютар, іншую тэхніку, каб не спынялася яго праца. І большасць людзей прыходзіла да Рамана рабіць заказы, нават калі ў іх не было патрэбы, каб такім чынам падтрымаць яго грашова.
Адрэагавалі і гарадскія службы: Улана пачалі цягаць у падатковую, прыйшлі пажарнікі і прадстаўнікі санэпідэмстанцыі. Выпісвалі ўсё новыя штрафы.
Тады Раман згадваў, што нешта падобнае перажываў у 2005 годзе, калі закрылі “Новую газету Смаргоні”, якую ён выдаваў. Газета, дарэчы, за некалькі гадоў існавання ў тры разы перавысіла наклад мясцовай раёнкі і не паддавалася кантролю мясцовых улад. Тады не толькі знішчылі газету, але і пазбавілі Улана паўнамоцтваў дэпутата раённага Савета.
Гэтым разам ніхто не мог нават уявіць, да чаго можа дайсці справа. Раман згадвае, што блізкія сябры і знаёмыя суцяшалі і супакойвалі: маўляў, дадуць штраф, і на гэтым усё скончыцца.
Рашэнне суда было нечаканым
Раённы пракурор Андрэй Клышэвіч запрасіў для Улана максімальную санкцыю – 3 гады абмежавання волі з накіраваннем у папраўчую ўстанову. Суддзя Сяргей Боландзь сваім рашэннем зменшыў пакаранне на паўгода. Раман быў у шоку.
Віну сваю ў судзе не прызнаў, перакананы ў тым, што такім чынам яму помсцяць за яго актыўную грамадзянскую пазіцыю.
“Я, канешне, нічога падобнага не чакаў, – казаў тады Улан “Народнай Волі”. – Я гэтых улётак не пісаў і не развешваў, а толькі сфатаграфаваў і гэтага не адмяўляў. З мяне папросту зрабілі крайняга. А спадзявацца на правасуддзе цяпер наогул не выпадае – у краіне прававы дэфолт”.
Акрамя гэтага, яму прысудзілі сплаціць пацярпелым буйныя сумы за «маральныя пакуты» і значную судовую пошліну: міліцыянерам – пад 3 тысячы рублёў, судовая пошліна – больш за 600 рублёў. У даход дзяржавы канфіскавалі камп’ютар, манітор, іншую тэхніку, арыштавалі аўтамабіль пад гарантыі выплаты штрафаў.
«Калі б не нашы смаргонцы…»
“Калі б не нашы смаргонцы, я не ведаў бы, што рабіць з гэтым усім, – прызнаецца
Раман. – Мясцовыя людзі сабралі мне больш за 70 працэнтаў ад усёй сумы штрафаў”. Раман згадвае, што нават плакаў, калі людзі, што працуюць у дзяржаўных установах і маюць малыя заробкі, прыносілі яму грошы: маўляў, бяры, ты за ўсіх нас цярпіш.
“Народная Воля” пагутарыла з некаторымі смаргонцамі, якія падпісаліся пад петыцыяй у абласны суд з патрабаваннем адмяніць пакаранне Улану. Да прыкладу, Яўген Мацкевіч сказаў, што Раман вядомы у Смаргоні яшчэ з тых часоў, калі ён выдаваў “Незалежную газету Смаргоні”, гэта чалавек, які ніводнага разу не скампраметаваў свайго імя. “Гэта чэсны і прыстойны чалавек. А яшчэ ён ніколі не адмовіў таму, каму патрэбна дапамога”, – падсумаваў Яўген Мацкевіч.
Прадпрымальніца Рыта Навумава заўважыла, што да Улана заўсёды цягнуліся людзі і ў яго офісе ў цэнтры Смаргоні заўсёды было шмат народу. “Ведаеце, да Рамана людзі прыходзілі, не толькі каб заказаць нешта, з ім раіліся па розных пытаннях, – гаворыць жанчына. – Ён ніколі чалавеку не адмаўляў, дапамагаў чым мог”.
А Сяргей Трай кажа, што Раман ніколі не скупіўся, заўсёды разумеў становішча заказчыка: “Не імкнуўся пабольш сарваць з чалавека, у яго заўсёды былі зніжкі на заказы, стараўся, каб было добра не толькі яму, а і кліенту”.
Дарэчы, паводле слоў Рамана Улана, нават некаторыя з тых міліцыянераў, каму ён павінен сплаціць “за маральныя пакуты”, перадавалі яму праз знаёмых, што гэта не іх жаданне, а загад начальства.
“У Смаргоні ўсяго каля 40 тысяч жыхароў, людзі ведаюць адзін аднаго, – заўважае Раман. – А як яны будуць глядзець у вочы сваім суседзям, то гэта ўжо іх справа, калі загады начальства для іх важнейшыя за Закон і сумленне”.
Надзея памірае апошняй, але памірае…
Скаргу Улана ў абласным судзе разглядала калегія суддзяў на чале з Андрэем Ліхачом. Даклад па справе рабіў суддзя Раманоўскі.
Перад пачаткам разгляду скаргі Раман ніякіх спадзяванняў на змену прысуду не меў. “Рыхтуюся да “хіміі”, – сумна заўважыў ён, перад тым як зайсці ў залу суда. – Бо хто тут што зменіць? Нейкая надзея, канешне, ёсць, але гэта як нешта апошняе”.
Дарэчы, Раману Улану 56 гадоў, і ў такім узросце ехаць на “хімію” – зусім не вясёлы варыянт. Пазней, падчас свайго выступлення перад абласнымі суддзямі, ён скажа і пра гэта, але аргумент застанецца па-за ўвагай.
Перад калегіяй суддзяў ён казаў, што раённы суд не захаваў аб’ектыўнасць пры разглядзе справы. У прыватнасці, у ходзе судовага следства, нягледзячы на неаднаразовыя хадайніцтвы, факт пэўнасці інфармацыі пра міліцыянераў, якая была змешчана ва ўлётках, адносна таго, што яны ілжэсведчылі на судах, не спраўджваўся. Але ў той самы час Улан прывёў факты, што Смаргонскі суд апраўдаў на пяці працэсах абвінавачаных, супраць якіх сведчылі гэтыя самыя міліцыянеры.
Указаў ён і на тое, што злачынства, якое караецца паводле артыкула 188 КК, зводзіцца да наяўнасці “наўмыснага паклёпу” ў момант распаўсюджвання звестак.
“Я ж не вырабляў і не расклейваў гэтых улётак, – канстатаваў Улан. – Я зрабіў здымкі для гісторыі, каб людзі памяталі, што такія падзеі адбываліся ў нашым горадзе”.
Прасіў Улан улічыць і тое, што ў яго на ўтрыманні маці, якая мае 1-ю групу інваліднасці. Урэшце далучыў да справы 220 подпісаў смаргонцаў, якія патрабуюць адмяніць яго прысуд.
Пракурор Горбач папрасіла калегію суддзяў не мяняць рашэння Смаргонскага суда і спаслалася на тое, што факты дакладнасці інфармацыі пра міліцыянераў, якая была змешчана на ўлётках, не пацвердзіліся.
“І ўсе яны характарызуюцца на працы са станоўчага боку”, – канстатавала пракурор. Цікава, што ў Смаргоні так і не знайшлі таго, хто надрукаваў і расклеіў улёткі па горадзе. Нібыта некага затрымлівалі, дапытвалі, але далей справа не пайшла.
Калегія суддзяў Гродзенскага абласнога суда аб’явіла вердыкт: рашэнне Смаргонскага раённага суда ў дачыненні да Рамана Улана пакінуць без змен.
“У мяне няма слоў, каб гэта каментаваць, – з горыччу ў голасе заўважыў Улан. – Проста пераследуюць актыўных людзей, і не толькі мяне. Самыя горшыя якасці ўлады цяпер вылазяць вонкі…”
Публікацыя – з № 19 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Як вы думаеце, чаму ў Канстытуцыйную камісію не ўвайшоў ні адзін прадстаўнік апазіцыі?

maintext:
Міхаіл ПАСТУХОЎ, былы член Канстытуцыйнага суда, доктар юрыдычных навук, уваходзіць у грамадскую канстытуцыйную камісію:
– Мяркую, праект ужо падрыхтаваны, бо Лукашэнка не раз гаварыў пра тое, што яму на стол паклалі ўжо некалькі праектаў новай Канстытуцыі. Уключаць апазіцыю ў склад гэтай камісіі – гэта тое ж самае, што запрашаць прадстаўнікоў дэмакратычных сіл ў выбарчыя камісіі. Яны на свае вочы пабачаць, што там адбываецца, і раскажуць пра гэта. Дзіўна, што дзяўчына з юрыдычнай адукацыяй у 21 год стала членам гэтай камісіі – гэта проста фантастыка! Не вельмі разумею, што робяць у складзе гэтай камісіі дактары, рэктар Акадэміі музыкі.
Уладзімір ГАНЧАРЫК, экс-кіраўнік Федэрацыі прафсаюзаў, кандыдат у прэзідэнты Беларусі на выбарах 2001 года:
– А мне падаецца, што апазіцыі няма чаго рабіць у складзе той камісіі, бо, магчыма, усё ўжо загадзя спланавана. Дый увогуле, каму там патрэбны іншыя меркаванні?
А калі б і ўключылі пару апазіцыянераў – што яны змаглі б змяніць?
Пытанне толькі ў адным: як будуць мяняць Канстытуцыю? Гэта будуць чыста касметычныя папраўкі ці нешта больш глабальнае? Мяркуючы па выказваннях, якія гучалі апошнім часам з вуснаў чыноўнікаў, на вялікую і сур’ёзную працу людзі не настроены. Старшыня Палаты прадстаўнікоў увогуле заявіў, што, маўляў, і цяперашняя Канстытуцыя добрая, не варта яе моцна ламаць.
І нават калі б апазіцыя ўвайшла ў склад гэтай камісіі, усё роўна ўлада правяла б свае папраўкі. Потым будзе рэферэндум. Там будуць галасы лічыць так, як і на выбарах?
Мне падаецца, што ўлада проста цягне час… Гэта проста гульня.
Мечыслаў ГРЫБ, старшыня Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання, падпісант першай Канстытуцыі незалежнай Беларусі:
– Я з’яўляюся старшынёй грамадскай камісіі па распрацоўцы змен і дапаўненняў у Канстытуцыю. Наша камісія існуе з сакавіка 2019 года. І мяне таксама не запрасілі ў склад афіцыйнай камісіі. Мы сустракаліся са старшынёй Канстытуцыйнага суда і прапаноўвалі сваю дапамогу, казалі, што гатовы супрацоўнічаць, даць свой праект Канстытуцыі, але Пётр Міклашэвіч нам ветліва сказаў, што ім не трэба.
У складзе афіцыйнай камісіі вельмі шмат чыноўнікаў, якія даўно не працавалі з алоўкам над канкрэтным праектам. Яны могуць выступаць, падпісваць дакументы, але не распрацоўваць іх. Там ёсць некалькі прафесійных юрыстаў, але якое заданне яны будуць выконваць – ніхто не ведае. Нідзе ж публічна не абмяркоўваецца праца камісіі, не вядома, што яны робяць. Усё цішком.
Таго ж Аляксандра Пласкавіцкага, добрага, між іншым, юрыста, былога кіраўніка галоўнага прававога ўпраўлення Адміністрацыі прэзідэнта, які абслугоўваў уладу, таксама не запрасілі ў гэтую камісію, бо сёння ён не падтрымлівае Лукашэнку.
Калі няма спрэчак, розных меркаванняў, няма і надзеі на тое, што будзе распрацаваны добры праект.
Юрый ВАСКРАСЕНСКІ, палітолаг:
– А навошта там вясельныя генералы? Старая тытульная апазіцыя ўсю электаральную кампанію і ўвесь мінулы год сябе наогул ніяк не праяўляла, толькі зараз па вясне пачалі ажываць.
У камісіі не патрэбны тыя, хто займаецца бутафорыяй. Нагадаю, што калі Анатоль Лябедзька збіраў папраўкі ў Канстытуцыю і праводзіў з гэтай нагоды сустрэчу ў IBB, мы спрабавалі туды патрапіць са сваімі прапановамі, але нас не пусцілі. Ну як можна пасля гэтага з ім гаварыць і запрашаць у склад камісіі?
Што тычыцца дзеючага складу Канстытуцыйнай камісіі, то там, на мой погляд, прадстаўлены максімальна шырокі спектр грамадства. Трэба быць не толькі юрыстам, але і трымаць руку на пульсе жыцця краіны. Калі вы памятаеце, усіх прадстаўнікоў апазіцыі запрашалі на Усебеларускі народны сход. Яны паспяхова папазіравалі ў сацыяльных сетках, але на УНС не прыйшлі. І пасля гэтага яны хочуць, каб іх яшчэ кудысьці запрашалі? На жаль, іх час скончыўся…
Віктар МАРГЕЛАЎ, сустаршыня Рэспубліканскай канфедэрацыі прадпрымальніцтва:
– Думаю, гэтае пытанне трэба задаць тым, хто фарміраваў склад гэтай камісіі. Наколькі я ведаю, бізнесменаў туды не запрашалі. Хаця ў свой час дзелавая супольнасць сфармулявала некаторыя палажэнні, якія хацела б бачыць у новай Канстытуцыі. Але, шчыра кажучы, іх нікому так і не аддалі – у мінулым годзе гэта нікому не было патрэбна. А наколькі гэта карысна зараз – вялікае пытанне. Шчыра кажучы, я не чуў, каб нехта вельмі рваўся рабіць нейкія прапановы наконт таго, як трэба змяніць Канстытуцыю. Пакуль усё ідзе вельмі ціха. Верагодна, усе разумеюць, што будзе рабіць гэта Канстытуцыйная камісія і як пабудавана яе праца…
Андрэй ДЗМІТРЫЕЎ, сустаршыня грамадскага аб’яднання «Гавары праўду»:
– Мы звярталіся да прэм’ер-міністра Рамана Галоўчанкі, і я гатовы быў увайсці ў Канстытуцыйную камісію, працаваць. Але там патрэбны людзі, якія будуць проста моўчкі ківаць і запісваць. Гэта іншы фармат.
Мне наогул здаецца, што Лукашэнка не жадае ніякіх сур’ёзных змен Канстытуцыі. І нават падчас адкрыцця працы Канстытуцыйнай камісіі Лукашэнка адзначыў, што некаторых беларусаў і ў гэтай Канстытуцыі ўсё задавальняе. Мне здаецца, Лукашэнка ўвогуле не хоча мяняць расклад палітычных сіл, нават на карысць сваіх жа. Ну вось колькі гадоў ужо кажуць пра тое, што «Белая Русь» жадае стаць палітычнай партыяй? А воз і цяпер там.
Мне здаецца, гэта частка гульні, фінал якой – прыйсці ў рэшце рэшт да высновы, што дзеючая Канстытуцыя працуе, яна добрая і нічога глабальна мяняць не трэба. А калі і трэба, то праца над карэкціроўкамі можа зацягнуцца яшчэ як мінімум да наступных парламенцкіх выбараў. Нават «дэмакрат» Васкрасенскі, які раней паўсюль казаў пра тое, што хоча дэмакратычных змен у краіне, у выніку заявіў, што адна з яго прапаноў – узаконіць Усебеларускі сход. Я думаю, што любы апазіцыянер адразу ўздымаў бы зусім іншыя пытанні.
Валерый ФАДЗЕЕЎ, заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь, былы намеснік старшыні Канстытуцыйнага суда:
– Напэўна, таму, што перад гэтай Канстытуцыйнай камісіяй стаіць вельмі канкрэтная задача – зрабіць так, каб у Канстытуцыі нічога асабліва не мяняць. Бо было сказана даволі ясна: не трэба рэзкіх рухаў. А калі запрасіць у склад камісіі людзей з альтэрнатыўнымі думкамі, то яны будуць выступаць за больш радыкальныя рашэнні.
Я напрыканцы мінулага года накіраваў у Палату прадстаўнікоў свае прапановы, але не ўвесь тэкст – каля 20 прапаноў, але мне нават не зрабілі ласку адказаць…
***
КРОПКІ НАД «І»
Анатоль ЛЯБЕДЗЬКА: «Мы нікога не абмяжоўваем у правах…»
«Народная Воля» вырашыла ўдакладніць у Анатоля Лябедзькі, чаму ён не захацеў пусціць Юрыя Васкрасенскага на сустрэчу, прысвечаную распрацоўцы новага праекта Канстытуцыі, пра якую той узгадаў у нашым бліц-апытанні.
– У Юрыя Васкрасенскага ёсць пэўныя прэферэнцыі ў СІЗА КДБ, у самім КДБ, у Адміністрацыі Лукашэнкі, – гаворыць Анатоль Лябедзька. – А што тычыцца грамадскай канстытуцыйнай камісіі альбо працоўнай групы, то ў яго такія ж правы, як у сямі мільёнаў беларускіх выбаршчыкаў.
На мерапрыемства, пра якое ўзгадвае Васкрасенскі, запрашалі экспертаў, якія працуюць над праектам Канстытуцыі, а таксама прадстаўнікоў палітычных і грамадскіх арганізацый, якія ангажаваны ў гэты працэс.
Васкрасенскаму было даволі ясна сказана, што ў яго такія ж магчымасці, які і ва ўсіх астатніх грамадзян: падчас прамога эфіру ён можа задаваць пытанні, каментаваць праект, уносіць прапановы. Мы нікога не абмяжоўваем у правах незалежна ад таго, якіх палітычных поглядаў прытрымліваецца чалавек і якому Богу моліцца. Вось і ўсё.
Васкрасенскі прыйшоў да нас без запрашэння. Ён не з’яўляецца ні членам грамадскай канстытуцыйнай камісіі, ні членам канкрэтнай рабочай групы, і ён не той персанаж, перад якім мы павінны сцяліць дывановую дарожку. Яго ніхто не абмяжоўваў у правах, але і ніякіх прэферэнцый для яго мы рабіць не будзем.
Магчыма, ён ішоў за нейкім скандалам альбо каб выкарыстаць нашу пляцоўку ў сваіх інтарэсах. Але мы працуем паводле сваіх планаў, а не паводле планаў Церцеля, Лукашэнкі і Васкрасенскага.
А адказ на пытанне, чаму апазіцыю не запрасілі ў склад афіцыйнай Канстытуцыйнай камісіі, на мой погляд, вельмі просты. Мы рыхтуем Канстытуцыю новай Беларусі і хацелі б, каб гэты праект быў напісаны з удзелам як мага большай колькасці грамадзян. А ва ўлады мэты зусім іншыя. Для іх канстытуцыйная рэформа – гэта такі манеўр, частка перамоўнага працэсу з Масквой, ім не патрэбна ўвогуле мяняць Канстытуцыю. Яны пішуць Канстытуцыю не для людзей, а для сябе. Таму ў склад той камісіі чужых людзей і не запрасілі.
А мы працуем па прынцыпе максімальнай адкрытасці. На гэтым этапе мы прэзентавалі абасалютна ўсе раздзелы Асноўнага закона краіны. А што мы сёння ведаем пра праект, над якім працуе афіцыйная камісія акрамя таго, што яны хочуць узаконіць такую зусім незразумелую структуру, як Усебеларускі народны сход? Абсалютна нічога!
Публікацыя – з № 23 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: На факультэце міжнародных адносін БДУ новы дэкан - Алена Дастанка

maintext:
На наступны дзень пасля зняцця шматгадовага дэкана ФМА БДУ Віктара Шадурскага факультэту прадставілі новага дэкана — Алену Дастанка.
Алена Дастанка нарадзілася ў 1973 годзе. Кандыдат палітычных навук, абараняла дысертацыю па тэме «Еўрапейская супольнасць дзяржаў як міжнародная сістэма: працэсы рэструктурызацыі на рубяжы XX-XXI стагоддзяў». Апошнім часам працавала ў рэктараце БДУ, піша NN.BY.
З 1998 года выкладала на факультэце міжнародных адносін БДУ некалькі прадметаў, сярод якіх, напрыклад, «Еўрапейскі Саюз у сучасным свеце» і «Эканамічная дыпламатыя Рэспублікі Беларусь».
У знак роспачы аб сыходзе Шадурскага многія студэнты факультэта сёння прыйшлі на заняткі ў чорным.
Поделиться ссылкой:


title: Студэнту БДУ далі чатыры гады калоніі ўзмоцненага рэжыму. Ён кінуў камень у бок спецтранспарту

maintext:
У судзе Маскоўскага раёна Мінска вынесены прысуд Івану Дацышыну. Яго прызналі вінаватым паводле ч.2 арт. 293 КК і далі чатыры гады калоніі ўзмоцненага рэжыму: менавіта такое пакаранне прасіў пракурор.
Аб гэтым паведамляе “Наша Ніва” са спасылкай на spring96.org.
Справа тычылася падзей у ноч на 12 жніўня на праспекце Дзяржынскага каля парку імя Паўлава.
21-гадовы хлопец — студэнт чацвёртага курса факультэта радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій БДУ. Справу разгледзела суддзя Таццяна Пірожнікава, дзяржаўнае абвінавачанне падтрымаў пракурор Валеры Гадуноў. Іван Дацышын цалкам прызнаў віну.
Сведка Дзмітрый Тарасаў — кіроўца аўтобуса, які ў той дзень пашкодзілі. У момант здарэння ён знаходзіўся ў салоне. Дзмітрый Мікалаевіч распавёў, што ён ездзіў па праспекце Дзяржынскага, калі спыніўся каля прыпынку ля парка Паўлава, адчыніў дзверы, усе супрацоўнікі выбеглі.
На прыпынку, расказаў Дзмітры Тарасаў, людзі чакалі транспарт: яны не паводзілі сябе агрэсіўна. За прыпынкам таксама стаялі людзі — каля двух тысяч чалавек, якія стаялі і шумелі. Па сведчаннях Тарасава, супрацоўнікі выбеглі і адразу пачалі затрымліваць людзей, ён не чуў ніякіх тлумачэнняў з іх боку. І хаця першапачаткова на этапе следства кіроўца казаў пра агрэсію людзей, якія знаходзіліся на прыпынку, на судзе ён прызнаў, што ў той момант многае дадумаў.
На паседжанні выступіў намеснік дэкана кафедры БДУ Алег Рурчык, дзе вучыцца Іван Дацышын. Ён і кафедра характарызавалі студэнта як станоўчага. Таксама ён распавёў, што на факультэце дапамагаюць студэнтам, якія «спатыкнуліся» і «трапілі ў разнастайныя сітуацыі». І калі Іван атрымае рэальны тэрмін, яны дапамогуць яму скончыць ВНУ дыстанцыйна.
Станоўча характарызаваў Івана і яго 65-гадовы сусед. Ён распавёў, што ведае абвінавачанага практычна ад нараджэння: ён даглядае пляменнікаў, дапамагае сваім бабулям, адна з якіх перажыла раскулачванне і акупацыю. Таксама сусед распавёў, што Ваня займаецца танцамі: яны разам з партнёршай былі чэмпіёнамі Беларусі сярод юніёраў.
У матэрыялах справы прагледзелі расшыфроўкі размоў са сваякамі, падчас якіх ён абмяркоўваў пратэсты, на якія хадзіў.
У апошнім слове Іван Дацышын параўнаў знаходжанне ў СІЗА з дзіцячым лагерам. Распавёў, што калі падпрацоўваў у дзіцячым лагеры, сажаў двух дзяцей, якія не ладзяць паміж сабой, у адзін пакой і даваў ім агульнае заданне: падрыхтаваць песню да конкурса. Пасля гэтага яны пачыналі ладзіць. Шмат чаму Івана навучыла і знаходжанне ў СІЗА: ён абяцаў больш не паўтараць памылак, якія зрабіў.
Пракурор запрасіў чатыры гады пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненнага рэжыму: суддзя Таццяна Пірожнікава вынесла менавіта такі прысуд. Кампенсацыю 340 рублёў 84 капейкі аўтапарку ўжо пакрылі. Таксама Дацышын мусіць пакрыць судовыя выдаткі.
Поделиться ссылкой:


title: Надзея Зелянкова: "Імя дачкі ўзгадняла з мужам, калі ён быў ужо за кратамі…"

maintext:
Шэсць месяцаў знаходзіцца за кратамі вядомы беларускі бізнесмен Аляксандр ВАСІЛЕВІЧ – саўладальнік рэкламнага холдынга Vondel/Hepta, сайтаў kyky.org і the village.me, а таксама галерэі “Ў”.
Надзея ЗЕЛЯНКОВА, жонка бізнесмена, распавяла “Народнай Волі” пра тое, што вось ужо паўгода Аляксандр пакутуе за кратамі і як ёй даводзіцца трымацца адной з дзецьмі на чужыне – у Эстоніі.
Аляксандра Васілевіча мінулым летам затрымлівалі двойчы. Першы раз – калі прыйшоў у КДБ падаць хадайніцтва аб змене меры стрымання для прэтэндэнта на прэзідэнцкую пасаду Віктара Бабарыкі. Тады паход у афіцыйную ўстанову закончыўся судом, Васілевічу далі 14 сутак – за тое, што ён нібыта “актыўна ўдзельнічаў у несанкцыянаваным мітынгу” і крычаў “Свабоду Бабарыку!”.
Аляксандр з пратаколам не пагадзіўся. Адбыў адміністрацыйны арышт у ізалятары, выйшаў на волю і зноў быў затрыманы 27 жніўня прадстаўнікамі Дэпартамента фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржаўнага кантролю.
4 верасня Васілевічу было прад’яўлена абвінавачанне. З-за ўзятай у адваката падпіскі аб невыдаванні матэрыялаў следства на дадзены момант невядома, паводле якога артыкула Крымінальнага кодэкса яно прад’яўлена.
У якасці падазраванай па распачатай крымінальнай справе праходзіць таксама і жонка Васілевіча – Надзея Зелянкова. 2 снежня ў іх нарадзілася дачка Уршуля. Зараз Надзея з сям’ёй знаходзіцца у Таліне…
– Паўгода прайшло, як Саша за кратамі, і гэта, натуральна, не самы лепшы час у маім жыцці, – кажа Надзея. – Адбыліся перамены, пераезды, перавод дачкі з адной школы ў іншую. Але ў любым выпадку нельга параўнаць маю сітуацыю з той, у якой знаходзіцца муж.
– Пра што ён піша? Як трымаецца?
– Пра сваю справу, натуральна, нічога паведаміць не можа і не спрабуе гэта рабіць, таму апісвае ў асноўным свой турэмны побыт і жыццё ў камеры. Займаецца спортам, чытае кнігі. Паводле слоў мужа, на розныя бытавыя рэчы цэлы дзень і сыходзіць. Дванаццаць чалавек, якія знаходзяцца ў камеры, павінны прывесці сябе ў парадак, прыгатаваць каву, памыць па раскладзе свае рэчы…
Ведаю, што зараз у Сашавым жыцці шмат спорту. Займаецца рэгулярна, але ў тым выпадку, калі адчувае сябе нармальна. У студзені муж хварэў на каранавірус, і зараз ёсць наступствы – баліць горла, насмарк, жоўтая скура, кан’юнктывіт. Адным словам, не самы цудоўны набор для таго, каб адціскацца ад падлогі 300 разоў.
– Прагулкі ёсць?
– Там сістэма такая: на прагулку ідзе абавязкова ўся камера. Нехта адмаўляецца – ніхто не ідзе. Але бываюць выключэнні: калі Саша хварэў, то ўсе гулялі, а ён заставаўся ў камеры. Зараз ён вызвалены ад прагулак, здаецца, да 8 сакавіка.
Але без справы не застаецца. Шмат часу ў мужа займаюць адказы на лісты (гэта дастаткова прыемны занятак) і чытанне кніг. Хаця з кнігамі ёсць пэўная праблема. Калі раней можна было перадаць хаця б навуковую літаратуру, то зараз кнігі перадаваць наогул забаронена. Хаця спрабуем, як кажуць, прабіць гэтую сцяну.
– А раней што з літаратуры перадавалі?
– Яму цікава паводзінная эканоміка. А вось мастацкую літаратуру ніколі нельга было перадаваць. Можна чытаць толькі тое, што маецца ў бібліятэцы. Да таго ж ніхто не ведае, якія кнігі там ёсць. Таму называюць любога аўтара і назву твора. Калі ёсць, то даюць, на няма і суда няма. Такая своеасаблівая гульня ў бінга.
– Ведаю, што апошнім часам некалькі змяніўся фармат зносін Аляксандра з адвакатам…
– Да студзеня сустрэчы з адвакатам праходзілі ў звычайным пакоі для перамоў, а зараз прадастаўляюць кабінет, у якім зносіны адбываюцца праз акно. І зараз кожны ліст справы адвакатка павінна паказваць мужу праз шкло. А ў Сашы, дарэчы, у ізалятары зрок пагоршыўся, святло там самі разумееце якое. А праверыць зрок у ізалятары пакуль не ўдавалася.
– Перамовы з адвакатам праз шкло – з-за пандэміі?
– Наколькі я зразумела, абсалютна не з-за гэтага, бо з усяго СІЗА толькі некалькі чалавек адпраўляюць на сустрэчы з адвакатамі у гэты пакой. У тым ліку Максіма Знака і Марыю Калеснікаву.
Дарэчы, днямі стала вядома, што Сашу яшчэ на два месяцы працягнулі тэрмін утрымання пад вартай.
– У снежні мінулага года вы нарадзілі дачушку Уршулю. Як прайшлі роды ў такой стрэсавай сітуацыі?
– Дзякуй Богу, усё прайшло нармальна, нічога звышнезвычайнага не адбылося. Пайшла ў радзільны дом у Таліне (а ў Эстонію мы пераехалі каля чатырох месяцаў таму) і нарадзіла. Малая ў парадку, а калі спіць, то і зусім з ёй няма ніякіх праблем.
– Імя Уршуля выбралі загадзя?
– Імя я ўзгадняла з Сашам, калі ён ужо быў за кратамі. Гэтую тэму абмяркоўвалі падчас перапіскі, і спачатку Уршуля не была ў шорт-лісце. Аднак вызначаліся прыкладна за тыдзень да родаў.
У нас былі патрабаванні, як і ў выпадку з Адэляй, – каб імя было беларускае, але пры гэтым каб яно адэкватна і добра гучала для замежнай аўдыторыі, бо мы не ведаем, у якой краіне будуць жыць нашы дзеці.
– Нараджалі ў прыватным радзільным доме?
– Ды не, у звычайнай дзяржаўнай клініцы, хаця я, як замежная грамадзянка, павінна была аплачваць роды. Дарэчы, першую дачку Адэлю, якой зараз ужо сем гадоў, нарадзіла ў прыватным радзільным доме ў Вільнюсе.
– Як вы з сям’ёй уладкаваліся ў Эстоніі?
– Нармальна ўладкаваліся, бо ў Таліне жыве мая сястра. Калі прыехалі, то адразу ж знялі кватэру, якая знаходзіцца пад яе кватэрай. Мне ў гэтым плане вельмі зручна, бо сям’я сястры вельмі дапамагае. Яе муж адвозіць старэйшую дачку ў школу, падтрымліваюць нас ва ўсім.
Зараз я ўжо адаптавалася да новага месца, адышла пасля родаў і вяртаюся да спраў, многія з якіх звязаны менавіта з Сашам.
– Эстонскую мову ўжо пачалі вучыць?
– Пачынаю пакрысе, хаця разумею, што для нармальнага вывучэння патрэбны альбо спецыяльныя моўныя курсы, альбо шмат часу. Пакуль гэта не для мяне.
Што датычыцца Адэлі, то яна ходзіць у англамоўную школу. Але акрамя гэтага вывучае эстонскую і французскую. У Мінску яна таксама вучылася ў англамоўнай школе, таму для яе ніякіх праблем у гэтым плане няма.
– Ваш муж – у ізалятары, вы – у Эстоніі. А што сталася з яго бізнесам у Беларусі?
– Асноўны бізнес Сашы – гэта рэкламны холдынг, і з ім усё ў парадку. Ёсць, безумоўна, некаторыя нюансы, якія звязаны з арыштаванымі грашыма на рахунках, але ў цэлым усё працуе.
І супрацоўнікі разумеюць сітуацыю, і ўвесь рынак праявіў салідарнасць. Удзельнікі рынку зараз дапамагаюць агенцтвам, кліенты нас не пакінулі. Адным словам, з гэтым бізнес-накірункам нічога асаблівага не здарылася.
– Ваш муж таксама сузаснавальнік кампаніі “Мінт Медыя”, чыімі праектамі з’яўляюцца KYKY і “The Village Беларусь”…
– Пасля выбараў сайты kyky.org і the-village.me былі заблакіраваны Міністэрствам інфармацыі, а рэдакцыі былі вымушаны з’ехаць за мяжу. Блакіроўка, безумоўна, уплывае на наведвальнасць, але ўсе таксама працягваюць працу і не збіраюцца спыняцца.
А вось з праектаў галерыі “Ў” і віннага бара на вуліцы Кастрычніцкай у Мінску давялося выйсці. Закрыццё праекта галерыі сучаснага мастацтва было, напэўна, найбольш балючым, бо ў яго ўклалі вельмі шмат сіл, любові, энергіі і грошай. Але сёння для беларускай сталіцы, відаць, не навіна, калі такія праекты закрываюцца.
– Сочыце за тым, што адбываецца зараз у Беларусі?
– Безумоўна, і многія судовыя гісторыі адбываюцца з маімі знаёмымі. Тая ж журналістка TUT.BY Кацярына Барысевіч, якую зараз судзяць, раней сама пісала пра суд над Сашам па адміністрацыйным артыкуле. Натуральна, пісала, калі ў дачыненні да мужа завялі крымінальную справу.
Таму ў інфармацыйным плане я па-ранейшаму знаходжуся ў Беларусі. Эстонскія навіны чытаю мала –толькі калі справа тычыцца Беларусі альбо нешта пра беларускую дыяспару ў Эстоніі. Фізічна жывём у Таліне, інфармацыйна – у Мінску.
– Як старэйшая дачка перажывае сітуацыю з арыштам таты?
– Складана сказаць. Мне падаецца, што чалавечая псіхіка – гэта наогул такая чорная скрыня. Да таго ж я не веру, што ўсё гэта праяўляецца імгненна.
Адэля піша тату лісты, адпраўляе яму свае малюнкі, чытае казкі, якія ён дасылае.
– Маеце стасункі з беларускай дыяспарай у Таліне?
– Безумоўна. Дапамагаюць і ў Эстоніі, і шмат сяброў у Мінску, за што я ўсім бязмерна ўдзячна. Не ведаю, калі Саша выйдзе на волю, але калі выйдзе, то яму трэба будзе падумаць, як аддзячыць усім салідарным людзям. Для Сашы купляюць прадукты, адвозяць у СІЗА, дасылаюць яму пасылкі. Салідарнасць проста неверагодная!
Публікацыя – з № 16 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Мастака Алеся Пушкіна звольнілі з працы

maintext:
У любы момант яго могуць затрымаць, паведамляе ініцыятыва BY_culture.
Сёння Алеся Пушкіна звольнілі з ААТ «Белрэстаўрацыя», дзе ён працаваў мастаком-рэстаўратарам. Начальніца аддзела кадраў прапанавала яму напісаць заяву па ўласным жаданні, Алесь адмовіўся і сказаў, што хоча працаваць на карысць Беларусі надалей, на што атрымаў адказ, што ўсё адно будзе звольнены, а прычыну — прыдумаюць.
Нагадаем, супраць Алеся Пушкіна пракуратурай Гродна заведзеная крымінальная справа за «рэабілітацыю і апраўданне нацызму» (ч.3 арт.130 Крымінальнага кодэкса Беларусі). Ведаючы пра гэта, мастак вярнуўся з Кіева, варыянту заставацца за мяжой ён не разглядаў. Па вяртанні Пушкіна а 2-й гадзіне ночы ў вёсцы Бобр, дзе жыве мастак, быў ператрус. Яго праводзілі ў хаце і ў майстэрні.
«Прыязджалі людзі з Гродзенскага аддзела Следчага камітэта і пяцёра амапаўцаў. Забралі тэлефоны і тэхніку ўсіх чальцоў сям’і, у тым ліку непаўналетніх сына і дачкі. У майстэрні панішчылі карціны, пабілі шкло», — пісалі калегі.
Справа датычыць карціны аўтарства Пушкіна, якая была на выставе ў Гродне. Па гэтай жа справе быў затрыманы і сёння выйшаў на волю Павел Мажэйка — стваральнік «Цэнтра гарадскога жыцця», дзе адбылася выстава Алеся Пушкіна.
Паводле паведамлення пракуратуры, 19 сакавіка на выставе дэманстравалі партрэт Яўгена Жыхара з аўтаматам на плячы аўтарства Пушкіна.
Як сцвярджае пракуратура, Жыхар у 1946 годзе «ўзначаліў атрад з былых паліцаяў і іншых здраднікаў, якія цягам 9 гадоў у Пастаўскім раёне забівалі міліцыянтаў, партыйных і дзяржаўных службовых асоб, падпальвалі адміністрацыйныя будынкі і рабілі дыверсіі на чыгунцы».
Поделиться ссылкой:


title: Ці адрэагавала нарвежская кампанія на зварот беларускіх страйкамаўцаў?

maintext:
Як стала вядома «Народнай Волі», у бліжэйшы час нарвежцы павінны прыехаць на «Беларуськалій».
Нагадаем, што нарвежская кампанія Yara – адзін з буйнейшых сусветных пастаўшчыкоў мінеральных угнаенняў і адзін з ключавых кліентаў «Беларускай калійнай кампаніі».
Yara падкрэслівала, што з’яўляецца прыхільнікам ўсеагульных правоў чалавека і падтрымлівае Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека ў яе асуджэнні парушэння правоў чалавека ў Беларусі. Апошнім часам кампанія з Нарвегіі імкнулася дасягнуць пазітыўных змен праз дыялог з кіраўніцтвам «Беларускай калійнай кампаніі» і «Беларуськалія».
Не так даўно страйкам «Беларуськалія» зноў звярнуўся да нарвежскай кампаніі з просьбай не падпісваць кантракт да выканання кіраўніцтвам прадпрыемства вылучаных страйкамаўцамі патрабаванняў.
– Перамовы з нарвежцамі працягваюцца, – кажа лідар страйкама ААТ «Беларуськалій» Анатоль БОКУН. – Праўда, нейкага канкрэтнага выніку пакуль няма. Наколькі вядома, Yara збіраецца высадзіць на «Беларуськаліі» свой аўдытарскі дэсант. Але адказу на зварот страйкамаўцаў мы пакуль не атрымалі.
– Наколькі вядома, прадстаўнікі нарвежскай кампаніі ўжо наведваліся ў Беларусь…
– Так, яшчэ ў верасні мінулага года нарвежцы сустракаліся і з намі, і з генеральным дырэктарам «Беларуськалія» Іванам Галаватым. Затым прыязджалі ў снежні, зноў была размова з кіраўніцтвам прадпрыемства ў прысутнасці старшыні Беларускага кангрэса дэмакратычных прафсаюзаў Аляксандра Ярашука.
На гэтым пакуль усё і закончылася. Затым Іван Галаваты заявіў, што прымуць на працу ўсіх тых страйкамаўцаў, якія звольніліся, але ж праблема не толькі ў гэтым. Не вырашаны пытанні, якія ставілі страйкамаўцы. І ніхто не будзе аднаўляцца на працы, пакуль кіраўніцтва прадпрыемства не выканае патрабаванні.
Больш за тое – мы не прызнаём нашы звальненні, бо мы баронім свае правы, і нас фактычна вымусілі не хадзіць на працу. Страйкамаўцы захоўваюць свой кодэкс паводзін, і такі ж самы кодэкс ёсць у кампаніі Yara. Ён, дарэчы, замацаваны на паперы.
– Калі прадстаўнікі Yara павінны прыехаць у Беларусь?
– З-за пандэміі іх візіт адкладваецца, але, магчыма, наведаюцца ўжо ў бліжэйшы час. Патрэбна ж будзе прымаць рашэнне наконт таго, падпісваць кантракт альбо не.
– Нарвежцы могуць на першае месца паставіць свае бізнес-інтарэсы…
– Могуць, безумоўна. Пабачым, ці адпавядаюць іх справы словам. І ці будуць яны выконваць свой задэклараваны кодэкс паводзін з бізнес-партнёрамі.
Публікацыя – з № 17 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


title: Юрый Губарэвіч: "У нашай заяўцы не запланавана ніякіх ні правакацый, ні сутыкненняў"

maintext:
Кіраўнік руху «За свабоду» распавёў «Народнай Волі» пра тое, як ідзе падрыхтоўка да святкавання Дня Волі.
Нагадаем, што на мінулым тыдні ў Мінгарвыканкам была пададзена заяўка на правядзенне ў сталіцы масавага мерапрыемства, прысвечанага Дню Волі. Заяўка паступіла ад трох юрыдычных асоб – руху “За свабоду”, ГА БНФ “Адраджэнне” і Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Грамада).
Мэта мерапрыемства – святкаванне 103-х угодкаў з моманту абвяшчэння БНР і ўзняцце тэмы нацыянальнага кансэнсусу па пытанні незалежнасці і суверэнітэту Рэспублікі Беларусь.
– Ніякага адказу з Мінгарвыканкама нам пакуль не паступіла, – кажа Юрась ГУБАРЭВІЧ. – Думаю, будуць цягнуць да апошняга. Як правіла, калі ў іх ёсць настрой на дазвол, то яны паведамляюць пра гэта раней. Але паводле маіх адчуванняў і тых выказванняў, якія зрабіў кіраўнік КДБ Іван Церцель, хутчэй за ўсё, будуць шукаць нагоду для адмовы. У такой сітуацыі цягнуць да апошняга – звычайная справа.
– Старшыня КДБ заявіў, што “асобамі за мяжой” распрацаваны тры сцэнарыі на Дзень Волі ў Мінску, і першы з іх прадугледжвае падачу афіцыйнай заяўкі на 25 сакавіка са зборам на плошчы Якуба Коласа. Многія адразу ж пачалі крытыкаваць заяўнікаў, бо сабраць мітынг у цэнтры горада ніхто не дазволіць. Значна больш шанцаў атрымаць афіцыйны дазвол было б, калі б заяўка падавалася на збор людзей на плошчы Бангалор…
– Мы зараз не маем права разгалошваць ні месца збору людзей, ні дату і час правядзення мерапрыемства, таму ўсе пытанні да тых прадстаўнікоў сілавых структур, якія агучылі нейкія сцэнарыі. Мы не можам з гэтай нагоды нешта каментаваць, бо дадзім нагоду для адмовы.
– Зараз ужо ідзе нейкая падрыхтоўка да Дня Волі?
– Пралічваем розныя варыянты па правядзенні мерапрыемства, але зноў-такі на падставе закона не можам весці нейкую практычную падрыхтоўку, пакуль не далі дазвол на яго правядзенне.
Па законе нам павінны даць адказ не пазней як за пяць дзён да пачатку акцыі. Думаю, пяць дзён нам будзе абсалютна дастаткова, каб у выпадку легальнага мерапрыемства можна было мабілізаваць туды ўдзельнікаў.
– Іван Церцель таксама заявіў, што трэці сцэнарый, калі дазвол на мітынг не будзе атрыманы, прадугледжвае несанкцыянаваныя акцыі і правакацыі…
– Ніякіх іншых сцэнарыяў, акрамя таго, што пазначаны ў пададзенай намі заяўцы, мы не распрацоўваем. А ў нашай заяўцы не запланавана ніякіх ні правакацый, ні сутыкненняў.
Публікацыя – з № 20 газеты “Народная Воля”. Поўны выпуск газеты можна спампаваць па спасылцы.
Поделиться ссылкой:


description: Карэспандэнты БЕЛТА сустрэліся з Алегам Рудаковым і яго жонкай Воляй, каб даведацца пра матывацыю вяртання дадому і планы на жыццё.

title: РЕПОРТАЖ: Белорус 35 лет прожил в Сибири и вернулся в родительский дом в Полоцком районе

maintext:
Алег Рудакоў самы вядомы дзеяч беларускай дыяспары ў Расіі. Нарадзіўшыся ў Беларусі, ён паступіў вучыцца ў Цюмень і больш за 30 гадоў пражыў у Прыбайкаллі. Там ездзіў па вёсках, дзе жывуць беларусы, абуджаў іх нацыянальную самасвядомасць і гуртаваў у суполкі. Нядаўна былы ваенны, этнограф вярнуўся ў родныя мясціны ў Полацкі раён і цяпер абжываецца ў бацькоўскай хаце. Карэспандэнты БЕЛТА сустрэліся з Алегам і яго жонкай Воляй, каб даведацца пра матывацыю вяртання дадому і планы на жыццё.
"Я нарадзіўся ў гэтай хаце. Адна яе частка вельмі старая, яна была набыта дзедам, прывезена сюды і пастаўлена ў 1938 ці 1939 годзе. Другую палову дома дзед дабудоўваў сам, а потым яшчэ бацька ўзвёў веранду. Сямнаццаць гадоў тут пражыў, хадзіў у школу", - узгадвае Алег Рудакоў.
Ён падзяліўся сямейнай гісторыяй таго, як продкі прыехалі ў Бяздзедавічы. Першапачаткова дзед і бабуля Алега жылі на хутары, валодалі гаспадаркай. Як пачалася калектывізацыя, прыйшлі камуністы: кажуць, давайце ў калгас. Яны адмовіліся. Тады яны яшчэ раз прыйшлі - тое ж самае. Потым "актывісты" прасачылі, як дзед пайшоў у лес, сабралі немясцовых людзей і тыя разабралі дах хаты і звезлі. Потым прыгразілі, што сашлюць у Сібір. Пасля такога давялося пераехаць у вёску і ўступіць у калгас.
Пасля атрымання сярэдняй адукацыі перад маладым беларусам адкрываліся розныя накірункі. Настаўнік гісторыі раіў Алегу ісці на гістарычны факультэт Віцебскага педагагічнага інстытута. "Мне і самому гісторыя падабалася, натхняўся Полацкім княствам. У той жа час я займаўся валейболам, фізрук прапаноўваў паступаць у Брэст, там была добрая каманда, можна было прабіцца ў вялікі спорт. Летам я працаваў на калгасным збожжатаку, памочнікам камбайнера і аграном казаў, каб заставаўся працаваць у сельскай гаспадарцы. Карацей, шляхоў адкрывалася шмат. Але быў у школе ваенрук, які агітаваў паступаць у вайсковае вучылішча ў Цюмені. Падумаў: што мне ехаць у Віцебск ці Брэст - хацелася паглядзець Урал!", - расказвае Алег Рудакоў.
Так ён паступіў у Цюменскае вышэйшае ваенна-інжынернае каманднае вучылішча. Пасля яго заканчэння маладога афіцэра накіравалі ў Чыту, а потым у Іркуцк. Пяць гадоў служыў афіцэрам, а ў 1994 годзе звольнілі па стане здароўя. "Праз год я знайшоў сабе занятак і пачаў гуртаваць беларусаў Іркуцкай вобласці. У 1996 годзе стварылі Іркуцкае таварыства беларускай культуры імя Яна Чэрскага, потым узнік Іркуцкі Беларускі клуб "Крывічы". У 2013 годзе перадаў кіраванне іншым. Заўсёды імкнуўся, каб я быў не адзіным лідарам і на мне ўсё не замыкалася. І вось цяпер там існуе пяць самастойных, афіцыйна зарэгістраваных беларускіх суполак. Акрамя іх, ёсць яшчэ сем аб'яднанняў беларусаў, 29 творчых калектываў", - з гонарам кажа культурны дзеяч дыяспары.
Алег шмат ездзіў у розныя раёны Іркуцкай вобласці і шукаў вёскі беларусаў-перасяленцаў. За гады сабраў шмат матэрыялу, выдаў альманах. "Усяго было 11 плыней перасялення беларусаў спачатку ў Іркуцкую губерню, а потым вобласць. Асноўная плыня - амаль 300 тыс. чалавек - пераехалі падчас сталыпінскай аграрнай рэформы з 1906 па 1912 год. Яны засноўвалі вёскі, якія дагэтуль існуюць, некоторыя вельмі моцныя і там пражывае каля 1,5 тыс. чалавек і больш. Вялікія беларускія анклавы вылучаюцца сваім размяшчэннем хат. Перад кожнай ёсць палісаднік і ў большасці сёлаў расце чырвоная рабіна. Паводле павер'я, як тлумачылі старыя беларусы, рабіна была дрэвам-абярэгам, якое забірала дрэнную энергію і вылучала добрую. Іншыя казалі, что менавіта беларусы ў Сібір прывезлі рабіну: пры перасяленні везлі з сабой насенне і саджанцы розных раслін. Штосьці прыжывалася, а іншыя культуры не. Напрыклад, жыта", - дзеліцца Алег Рудакоў.
У Прыбайкаллі беларусы сеялі лён, вучылі іншых, як абыходзіцца з культурай, прывезлі з сабой і кросны. З цікавых адрозненняў - бульбу нашы землякі і дагэтуль саджаюць барознамі, хоць мясцовыя ў Сібіры так не робяць - яны саджаюць пад лапату. "Падчас вандровак даведаўся шмат пра якія песні і танцы, якія ў Беларусі не захаваліся. Гэта, напрыклад, "Чацвёра", "Падгорнае", "Шасцёра". Разам з таварышамі выдалі тры дыскі беларускіх песень. Цяпер у Іркуцкай вобласці, паводле перапісу, пражывае каля 50 тыс. беларусаў. Але тых, хто мае беларускія карані, значна больш. Многія пра гэта і не ведаюць", - адзначае этнограф.
У родныя Бяздзедавічы, што ў Полацкім раёне, Алег Рудакоў вярнуўся не адзін. На кухні шчыруе жонка Воля Галанава - некалькі месяцаў таму ў Іркуцку яны пабраліся шлюбам.
"Як з'ехаў з Беларусі, ведаў, што вярнуся назад. Прыкідваў, што пакуль малады, павандрую, пагляджу свет. У Сібіры пражыў 35 гадоў, але лічыў сябе госцем, разумеў, што я там часова. У Беларусь стараўся прыязджаць раз на год - тыдні на два. Тут сябе адчуваў дома, на радзіме", - падкрэслівае вяртанец.
Усе гады жыцця ў Расіі Алег даследаваў жыццё землякоў, а заадно шукаў маладых і ініцыятыўных, каб зацікавіць іх беларушчынай. Праз пэўны час пасеянае зерне ўзышло. "Тады я зразумеў, што гады ідуць і трэба вяртацца. Справы перадаў і паехаў на Бацькаўшчыну. На радзіму з Сібіры прывёз старую ляльку з саломы, ёй больш за сто гадоў. Туды яна трапіла з сям'ёй беларусаў-перасяленцаў, якія з'ехалі асвойваць землі ў сталыпінскую аграрную рэформу. Лялька была для іх як абярэг", - кажа ён.
Дарэчы, раней за ўсіх на радзіму бацькі прыехаў Аляксей Рудакоў - сын ад першага шлюбу. Паводле слоў бацькі, гэта была ідэя нашчадка пераехаць у Полацк. Тут сын паступіў у мясцовы ўніверсітэт, скончыў яго. Цяпер працуе праграмістам. Таму ўчынак Аляксея стаў чарговым стымулам да вяртання.
Цяпер сям'я з расійскімі пашпартамі вырашае бюракратычныя пытанні - атрымлівае розныя даведкі, патрэбныя дакументы, каб атрымаць дазвол на пражыванне і пасведчанне на права жыхарства. "Хачу зрабіць аграсядзібу - каб хата была і як жыллё, так і музей-майстэрня. Калі пачалі наводзіць парадак, то дома знайшоў дзедавы збаны, чыгунную ступу, куфар. Хочам яшчэ набыць кросны, бо жонка добра тчэ рушнікі, шые кашулі", - дзеліцца планамі Алег. Таксама ён збіраецца апрацаваць сабраны этнаграфічны матэрыял і выдаць альманах пра беларускае жыццё Прыбайкалля.
Вёска Бяздзедавічы складалася з дзвюх частак: гістарычнай вакол маёнтка паноў Корсакаў (цяпер Бяздзедавічы-2), і заснаванай з пачаткам калектывізацыі. Сёння гэта Бяздзедавічы-1. Паводле мясцовай легенды, побач з уладаннямі Корсакаў былі пабудовы для парабкаў, якія трымалі ў парадку сядзібу, гаспадарку. Пану было выгадна, каб усе працаўнікі былі маладыя і здаровыя. Як толькі хтосьці старэў, з ім развітваліся. Адсюль і пайшло: жылі толькі маладыя - дзядоў не было, таму і Бяздзедавічы.
"Мясцовых у вёсцы сёння няшмат, жывуць таксама дачнікі. Раней тут віравала жыццё, вёска гудзела, было чатыры статкі кароў па 30-40 галоў. Цяпер адна карова на ўсе Бяздзедавічы. Паступова збіраюся дайсці да кожнага жыхара, пазнаёміцца. У гэтым дапамагае і аўталаўка: калі яна прыязджае, то ўсе выходзяць, размаўляем, узгадваем былое", - адзначае Алег Рудакоў.
Цяпер сям'я абжываецца ў доме, шмат трэба разабраць каробак з рэчамі. Ды і дом, які апошнім часам быў без гаспадара, трэба даводзіць да ладу.
Дапамагае ў гэтым жонка Воля, гісторыя жыцця якой не менш цікавая. Яна і яе бацькі нарадзіліся ў Сібіры, а вось лінія прабабулі і прадзеда бяруць пачатак на Віцебшчыне і Магілёўшчыне. Продкі пераехалі ў Краснаярскі край больш за стагоддзе таму.
Воля - аднадумец і паплечнік Алега ў справе беларушчыны, праз яго культурную дзейнасць у Іркуцкай вобласці яна пачала вывучаць мову продкаў, даведалася больш пра іх лёс і зразумела, што яна беларуска. "Калі прыехала вучыцца ў Іркуцк, то трапіла ў беларускую суполку. Мяне гэта зацікавіла, пачула, што людзі тут размаўляюць так, як мая прабабуля Варвара. Таму стала чытаць кнігі па-беларуску (больш за ўсё захаплялася Янам Баршчэўскім, у творах ён апісваў мясціны, дзе мы цяпер жывём), люблю Караткевіча. Праз месяца паўтара пачала спрабаваць гаварыць", - успамінае Воля. Сёння яна ўпэўнена размаўляе на добрай беларускай мове, спявае народныя песні.
Першы раз ураджэнка Расіі прыехала ў Беларусь у 2011 годзе. Воля і Алег разам з іркуцкім калектывам выступалі на адным з мерапрыемстваў "Славянскага базару". Тады і ўзнікла мара пераехаць на радзіму продкаў. Прабабуля Варвара Дарашкевіч расказвала праўнучцы свае дзіцячыя гісторыі, успаміны пра сады з яблынямі, школу. Яна помніла не шмат, бо звезлі малой дзяўчынкай, якая тады пайшла ў трэці клас. У 2018 годзе Воля наведала родную вёску прабабкі - гэта сяло Луг Бешанковіцкага раёна. Хоць хаты не існуе, але сад захаваўся. Потым яна пазнаёмілася са сваімі сваякамі, якія жывуць у Віцебску. Столькі пакаленняў прайшло, але мы падобныя, дадае Воля.
"Сёння я на сваёй радзіме, мне тут вельмі камфортна. Прыехаўшы ў Полацк, прайшлася па невялікіх вуліцах прыватнага сектара. Адчула, што я дома, тут лёгка дыхаецца. З усіх гарадоў мне найбліжэйшы Полацк. Дарэчы, заўважаю, што мне больш па душы выконваць народныя песні з полацкага, віцебскага і магілёўскага рэгіёнаў. З родных мясцін продкаў", - адзначае яна.
Воля рада, што ажыццявіла мару. Нялёгка думка пра пераезд дачкі далася яе бацькам. "Яны людзі кансерватыўныя, іх цяжка з месца крануць, бацькі рэдка куды выязджаюць. Таму ў іх быў страх, цяжка было ўсведамляць, што сустракацца на выхадных не атрымаецца. Але маці і бацька разумелі, што я дарослы чалавек і сама вырашаю, дзе мне жыць", - запэўнівае дачка.
Беларусы-вяртанцы напоўнены аптымізмам і ідэямі. Адна з задум - аднавіць сад і агарод. Вядома ж, не ў тых маштабах, якія былі ў іх продкаў, але хаця б каб быў мінімальны набор з агародніны і садавіны.
Асабліва Алег і Воля будуць клапаціцца пра ўласны яблыневы сад. Менавіта гэтае дрэва і яго плады былі для іх сімвалам Бацькаўшчыны ў далёкім замежжы.
Андрэй ШЧАРБІЦКІ,
Фота Аляксандра ХІТРОВА,
БЕЛТА.-0-


maintext:
150 гадоў з дня нараджэння вядомай пісьменніцы Лесі Украінкі адзначылі ў Пухавіцкім раённым краязнаўчым музеі. Па традыцыі на мерапрыемства прыехалі госці з Пасольства Украіны: першы сакратар па пытаннях украінскай дыяспары Іван Башняк і першы сакратар па пытаннях культуры Сяргей Салавей. Разам з імі наведала веску Блонь Маргарыта Кучук, кіраўнік маладзёжнага грамадскага аб’яднання “Украінскае музычнае таварыства “Криниця”. Сустракалі гасцей работнікі культуры нашага раёна і члены раённай ветэранскай арганізацыі.
Пачалі мерапрыемства супрацоўнікі цэнтральнай раённай бібліятэкі, якія напомнілі біяграфію Лесі Украінкі. Пра яе лёс расказаў і Аляксандр Прановіч, дырэктар музея. Ён павёў размову пра творчы шлях паэткі і пра тое, як складваліся адносіны паміж ёю і Сяргеем Мяржынскім.
— Яны вельмі моцна кахалі адзін аднаго амаль з самай першай сустрэчы і да канца жыцця. Усё было ў гэтых маладых людзей, але не было самага галоўнага — здароўя. Яны памерлі маладымі: Сяргею было каля 30 гадоў, Леся пакінула гэты свет у 42 гады. Пасля смерці Мяржынскага яна насіла жалобнае адзенне да канца сваіх дзён.
Аповяд пра жыццё паэткі прадоўжыў першы сакратар Пасольства Украіны ў Беларусі Іван Башняк. Ён размаўляў на ўкраінскай мове, але нікому з прысутных гэта не перашкодзіла зразумець яго. Іван Сяргеевіч падзякаваў Аляксандру Прановічу за традыцыйны дзень памяці выдатнай пісьменніцы, а ўсім, хто быў у зале, напомніў, што беларусы і ўкраінцы — найбліжэйшыя народы.
— Нам вельмі прыемна, што вы штогод не забываеце ўшанаваць памяць нашай пісьменніцы. Праз яе паэзію і такія цёплыя сустрэчы працягваецца вялікае сяброўства паміж беларусамі і ўкраінцамі.
Лірычнай кропкай у гэтым мерапрыемстве стала выступленне кіраўніка і салісткі ансамбля “Криниця” Маргарыты Кучук. Яна выканала песні на вершы Лесі Украінкі.
Лізавета ГУЛЬМАТАВА.


title: Хто яны, пухавіччанкі, сэнс жыцця якіх - у вялікай сям’і? Знаёмцеся!

maintext:
Шчасце сям’і, на думку многіх мам, у першую чаргу залежыць ад матчынай стараннасці, шырыні і дабрыні яе сэрца і бясконцай любові да сваіх дзяцей. Гэтыя ж маральныя каштоўнасці галоўнымі ў сваім жыцці лічаць шматдзетныя мамы Святлана Шульга, Крысціна Ляпіч і Кацярына Каліценя, якія ўчора былі ўзнагароджаны за іх мацярынскую працу ордэнам Маці.
Напярэдадні ва ўпраўленні па працы, занятасцi i сацыяльнай абароне насельніцтва райвыканкама прайшла сустрэча са шматдзетнымі мамамі. Начальнік упраўлення Алена Сянько і намеснік дырэктара ТЦСАН Тамара Манюхіна патлумачылі мамам пра тое, якімі льготамі могуць карыстацца шматдзетныя сем’і, а якія дзяржава прадастаўляе мамам, узнагароджаным ордэнам Маці.
Хто яны, пухавіччанкі, сэнс жыцця якіх — у вялікай сям’і? Знаёмцеся!
Святлана Шульга — настаўніца беларускай мовы і літаратуры ДУА «Сярэдняя школа № 4 горада Мар’іна Горка». У яе сям’і выхоўваецца пяцёра дзяцей. Старэйшай дачцэ Вікторыі — 20 гадоў. Яна студэнтка 4 курса Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта. А малодшаму Ягору яшчэ няма і двух гадоў. Сям’я скарысталася льготным крэдытам і пражывае ў вялікай добраўпарадкаванай кватэры.
Крысціна Ляпіч — кантралёр-касір ТАА «Еўрагандаль». Знаходзіцца ў адпачынку па доглядзе за дзіцём да трох гадоў. У сям’і Ляпіч таксама выхоўваецца пяцёра дзяцей. Ліза, Ліля, Яраслаў, Мацвей і Цімафей — вось галоўнае багацце мамы і таты, які, дарэчы, займаецца будаўніцтвам уласнага дома.
Крысціна лічыць галоўнай для кожнай маці здольнасць бачыць і чуць дзіця, своечасова працягваць руку дапамогі, дарыць дзецям бязмежную любоў і ласку.
Кацярына Каліценя — хатняя гаспадыня. Яна мама шасцярых дзяцей. Жан, Эстэль, Мішэль, Ясенія, Эрык і Алана — такія рэдкія імёны з любоўю выбіралі для сваіх дзяцей бацькі. Сям’я пражывае ў трохпакаёвай кватэры, але мара аб уласным доме неўзабаве ажыццявіцца: бацькам на льготных умовах прадастаўлены зямельны ўчастак і субсідыя для будаўніцтва жылога дома.
Алена ШАНТЫКА.


title: Аляксей Петрык: “Самае галоўнае - гэта задавальненне ад таго, што ты робіш нешта карыснае для людзей”

maintext:
Аляксей Петрык, начальнік вытворчага ўчастка №3 УП «Жылцепласэрвіс» КГ, упэўнены, што жыццё з’яўляецца для кожнага з нас самым галоўным настаўнікам. Толькі жыццёвы вопыт робіць чалавека больш мудрым, прафесійным, здольным здзяйсняць абдуманыя ўчынкі і працаваць на карысць іншых людзей.
Аляксей па асноўнай спецыяльнасці — майстар вытворчага навучання. Прафесію атрымаў у індустрыяльна-педагагічным каледжы. Пасля вучобы прыйшоў працаваць майстрам у камунальнае прадпрыемства. Таму, што ведае і ўмее сёння, вучыўся ў больш дасведчаных калег. Тады ў штаце ЖЭУ пасёлка Праўдзінскі працавала каля 70 чалавек. Так што было каму накіроўваць і навучаць маладога спецыяліста.
— Участак наш досыць вялікі, — расказвае Аляксей Петрык. — Мы абслугоўваем жылфонд (45 дамоў), дарогі, цеплавыя сеткі Праўдзінскага. Трэба сказаць, што і жылфонд, і сеткі — ужо далёка не новыя, таму работы ў нас заўсёды хапае. За апошнія гады шмат было зроблена па замене праблемных участкаў цеплавых сетак, што дазволіла практычна цалкам вырашыць праблемы з ацяпленнем пасёлка, якія раней часта ўзнікалі з-за аварыйных сітуацый.
Вялікую працу штогод праводзім і па добраўпарадкаванні пасёлка. Жыхары не маглі не заўважыць, як ён змяніўся. У прыватнасці, наш сквер. Асфальтаванне, устаноўка малых архітэктурных формаў, азеляненне — усё гэта мы рабілі сваімі рукамі. Майстар нашага ўчастка Наталля Рак, напрыклад, настолькі зацікаўлена ў тым, каб пасёлак выглядаў прыгожым і ўтульным, што не шкадуе ні часу, ні сіл, і сама вырошчвае расаду для афармлення кветнікаў.
Нядаўна на баланс камунальнага прадпрыемства былі перададзены для абслугоўвання тэрыторыі сельсаветаў, таму значна павялічылася нагрузка на работнікаў, занятых абкошваннем тэрыторый.
Немалы аб’ём работы трэба пастаянна праводзіць і па добраўпарадкаванні 17 сельскіх могілак.
Па словах Аляксея Мікалаевіча, хочацца паспець зрабіць якасна і як мага хутчэй усю працу, бо яе вынікі адразу бачныя. Як бачныя і прабелы. Такая яна, камунальная сфера дзейнасці. Не дзіўна, што спакойных дзён у начальніка ўчастка практычна не бывае. Але менавіта гэтым праца яму і падабаецца.
— Ты заўсёды сярод людзей, заўсёды ў руху, заўсёды ў курсе жыцця пасёлка, — кажа Аляксей. — Сумаваць проста няма часу. А самае галоўнае — гэта задавальненне ад таго, што ты робіш нешта карыснае для людзей.
За сумленную працу Аляксей Петрык быў занесены на раённую Дошку гонару і ўзнагароджаны Ганаровай граматай на раённым свяце працы.
Алена ШАНТЫКА.


maintext:
“Якое ж трэба мець сэрца, каб усё гэта перажыць?..” Такія радкі ёсць у лісце Галіны Мікалаевай з вёскі Бор Навасёлкаўскага сельсавета, які яна даслала ў рэдакцыю як водгук на артыкул “Успомнім сваіх салдат…” (№13 ад 20 лютага 2021 года).
Яна расказала пра сваіх родных і людзей, якія жылі побач з імі. Успаміны займаюць некалькі лістоў. Але мне захацелася зрабіць акцэнт на гісторыях матуль ваенных часоў, бо сапраўды, якое ж трэба мець сэрца, каб перажыць тое, што тады давялося перанесці жанчынам?
У пачатку ліста аўтар расказвае пра сваю бабулю, Марыю Цімафееўну Іванцову з вёскі Пцічанскае. Яе мужа, Аляксандра Мікалаевіча Іванцова, у 1939 годзе прызвалі на савецка-фінскую вайну. У армію жонка праводзіла яго разам з маленькай дачушкай Фаінай (маці аўтара ліста), а другую ў гэты час насіла пад сэрцам. Кармілец у тым жа 1939 годзе загінуў. Марыі Цімафееўне прыйшоў ліст, з якога яна даведалася, што муж яе не вярнуўся з разведкі, а разам з ім і фотаздымак: у труне ў форме чырвонаармейца ляжыць яе Аляксандр, а побач стаяць ваенны доктар і чатыры саслужыўцы. Колькі ўдоў у нашай краіне да канца свайго жыцця захоўвалі фотаздымкі любых, не вярнуўшыхся з вайны! І колькі дзяцей толькі па здымках ведалі сваіх бацькоў!
Цяжка прыходзілася жанчынам у гады Вялікай Айчыннай вайны. І асабліва тым, што апынуліся на акупаваных тэрыторыях. Шмат чаго пра тыя часы аўтар ліста даведалася ад сваёй маці. Пачула яна і такую гісторыю: “Немцы не адзін раз рабілі аблавы ў партызанскай зоне. Людзі з вёскі Пцічанскае тады праз балота ўцякалі да ракі Пціч. Каб схавацца ад аўчарак, кідаліся ў ваду. У час такой аблавы на балоце разам з усімі шукала паратунку жанчына, якая адно малое дзіця несла за плячыма, падтрымліваючы рукой, а загорнутае ў коўдру немаўля другой рукой прыціскала да грудзей. Лай нямецкіх аўчарак набліжаўся, а сілы паступова пакідалі. І тады жанчына паклала немаўлятка на купіну, а з большанькім дзіцяткам пабегла далей”.
Можна толькі здагадвацца, пра што думала тая жанчына. Хутчэй за ўсё, разумеючы, што разам выратавацца не атрымаецца, яна рабіла выбар: каб зберагчы аднаго, прынесці ў ахвяру другога. Не дай Божа ні адной маці стаяць перад такім выбарам!
Праўда, гэта гісторыя з добрым канцом. Аўтар ліста расказвае: “За жанчынай бег настаўнік Емяльян Маркавіч Ляпіч. Ён, доўга не думаючы, падхапіў дзіцятка на рукі і кінуўся за іншымі да ракі, дзе, стоячы ў кустах па шыю ў вадзе, на выцягнутых руках трымаў немаўля да таго часу, пакуль мінула пагроза. Пасля вайны Емяльян Маркавіч працаваў настаўнікам у вёсцы Бор. А выратаваны ім хлопчык вырас і часта прыязджаў у госці да свайго анёла-выратавальніка як да роднага бацькі”.
І тут мне вельмі хочацца паказаць, як цікава часам пераплятаюцца падзеі, устанаўліваюцца сувязі паміж людзьмі. Справа ў тым, што расказаная Галінай Мікалаевай гісторыя і адна з тых, што я апісала ў артыкуле “Успомнім сваіх салдат…”, маюць нітачку, якая іх звязвае. Я расказвала пра сваю стрыечную сястру Святлану Бабук, якая загінула ў Афганістане. Дык вось: Емяльян Маркавіч Ляпіч — яе дзед па мацярынскай лініі. Выходзіць, што ён вырваў у смерці маленькага хлопчыка, а ў далейшым лёс не пашкадаваў яго ўнучку…
Родныя Галіны Мікалаевай па бацьку — з вёскі Бор. І з гэтага боку ёсць трагічная жаночая гісторыя. Аўтар піша: “ Майго дзядулю з татавага боку звалі Іван Васільевіч Буцкевіч. Падчас адной з аблаў была паранена яго шаснаццацігадовая дачка Вольга: яна бегла па жытнёвым полі, калі яе дагнала куля. Дзяўчыну падабралі карнікі і некуды павезлі. Дзядуля пайшоў шукаць яе, але ў мястэчку Пухавічы патрапіў у палон і загінуў. Тады на пошукі дачкі адправілася бабуля Лізавета Пятроўна. Вольгу яна знайшла ў Асіповічах у разбомбленай бальніцы. Выратаваць дзяўчыну не ўдалося: яна памерла на руках у маці. Бабуля знайшла рыдлёўку, загарнула сваю дачушку ў просціну і пахавала. А потым часта плакала і казала, што не дай Бог, каб калі такое паўтарылася”.
А ў завяршэнні свайго ліста Галіна Мікалаева напісала: “Неабходна, каб людзі задумаліся над тым, ці патрэбна нам усё тое, што перажылі нашы продкі? Мне, як маці, хочацца, каб мае дзеці і ўнукі жылі ў мірнай і спакойнай краіне”.
Наталля ПАРХОМЧЫК.


maintext:
Як пачынаць і заканчваць свой працоўны дзень са святочным настроем, ведаюць прадаўцы кветкавага магазіна “Флора-дызайн” Таццяна Дабрынеўская і Юлія Курач. Яны робяць гэта амаль штодня. Таццяна — ужо 15 гадоў (з моманту адкрыцця магазіна), а Юлія — 10 гадоў. За гэты час абедзве сталі прафесіяналамі ў сваёй справе: ведаюць і азы фларыстыкі, і сакрэты догляду за кветкамі.
— У кожнай свой “характар”, свае капрызы, — усміхаюцца жанчыны. — Мы абавязкова расказваем сваім пакупнікам пра гэта, даём парады.
Галоўнае ў працы, шчыра кажуць Юлія і Таццяна, гэта асалода ад той энергетыкі, што даюць кветкі. Можа, менавіта таму без усмешкі ў гэтым магазіне нікога не сустракаюць…
Алена ШАНТЫКА.


title: Сардэчна віншуем вас з цудоўным святам - Днём жанчын!

maintext:
Дарагія суайчынніцы!
Ад усяго сэрца віншую вас з цудоўным вясновым святам — Днём жанчын.
Сімвалічна, што самыя галоўныя для кожнага чалавека словы — мама, сям’я, Радзіма — жаночага роду. Менавіта вы захоўваеце і перадаяце новым пакаленням найважнейшыя каштоўнасці і традыцыі. Пры гэтым вам падуладныя любыя прафесійныя, спартыўныя, творчыя вяршыні.
У гісторыі краіны і народа былі розныя перыяды, але беларускія жанчыны заўсёды вызначаліся выключнай мудрасцю і спакойнай упэўненасцю ў шчаслівай будучыні.
У гэты святочны дзень жадаю вам і вашым блізкім моцнага здароўя, любові, узаемаразумення, мірнага неба над галавой і поспехаў ва ўсіх добрых пачынаннях.
Аляксандр Лукашэнка,
Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь.
Паважаныя пухавіччанкі!
Сардэчна віншуем вас з цудоўным святам — Днём жанчын! У гэты вясновы дзень мы выказваем цёплыя словы павагі ўсім дарагім для нас жанчынам. Дзякуй, што ідзяце па жыцці побач з намі, падтрымліваеце добрым словам, натхняеце на новыя здзяйсненні. Сваёй працавітасцю, добрасумленнасцю, неабыякавасцю вы паказваеце, як трэба ставіцца да любой справы.
Жадаем вам ад усёй душы моцнага здароўя, шчасця, міру і дабрабыту! Няхай самыя цёплыя пачуцці заўсёды жывуць у вашых сэрцах і ажыццяўляюцца ўсе вашы жаданні!
Раённы выканаўчы камітэт.
Раённы Савет дэпутатаў.


authors:
Ирина Халип
Андрей Санников
Константин Скуратович
Владимир Халип

title: Тыднёвіку беларусаў у Польшчы "Ніва" споўнілася 65 гадоў

maintext:
Тыднёвіку беларусаў у Польшчы «Ніва» споўнілася 65 гадоў 4.03.2021, 15:10
Яўген Вапа
Да свайго юбілею выданне падрыхтавала адмысловы альбом.
Падзяліцца 65 гадоў споўнілася тыднёвіку беларусаў у Польшчы «Ніва», перадае «Радыё Рацыя».
Гэта важнае свята беларусаў Беласточчыны, але і агульнай беларускай прасторы, – кажа галоўны рэдактар газеты Яўген Вапа.
Ён узгадвае, што першае знаёмства з «Нівай» для яго і для многіх адбылося яшчэ ў дзяцінстве:
– Першы ўспамін свайго дзяцінства і першыя літары, з якімі знаёміўся чалавек, гэта былі кірылічныя літары ў «Ніве» і ў хатніх кнігах, якія тады купляліся. У мяне дома «Ніва» была заўсёды. Бацька, пішу і ўспамінаю, як такі сентымент, а таксама іншыя людзі гэтага хацелі, слухаць і чытаць. Мая суседка не ведала добра мовы, была ўжо слепаватая, мама беларускай мове не вучылася, таму тата кожную нядзелю спаўняў яшчэ ролю агульнага чытача, бо чытаў для мамы і для суседкі.
Да свайго юбілею праграмная рада тыднёвіка «Нівы» падрыхтавала адмысловы альбом са здымкамі з розных гадоў, якія зафіксавалі імгненні беларускага жыцця на старонках газеты, пачынаючы з яе заснавання ў сакавіку 1956 года.
Раней ужо выдалі альбом з фотаздымкамі асобаў «Нівы», цяпер падыход быў іншым – працягвае Яўген Вапа:
– Проста захацелася, каб такі альбом паказаў здымкі другога кшталту ў «Ніве». Не асобаў, а толькі той прасторы, у якой мы жылі, і матэрыяльнай, і духоўнай.
Тыднёвік «Ніва» 65 гадоў апісвае штодзённае жыццё беларусаў у Польшчы, публікуе матэрыялы на грамадскую, культурную тэматыкі, шмат краязнаўчых артыкулаў. Для дзяцей ёсць адмысловы дадатак «Зорка». Заснавальнікам і першым галоўным рэдактарам «Нівы» быў Георгі Валкавыцкі, таксама ў розныя гады выданнем кіравалі: Яўген Мірановіч і Віталь Луба.
Рэдакцыя Charter97.org віншуе калегаў са святам!
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Ирина Халип
Андрей Санников
Леонид Невзлин
Андрей Шарендо

title: "У нашай краіне вельмі шмат крутых людзей"

maintext:
«У нашай краіне вельмі шмат крутых людзей» 20.03.2021, 10:23
Мікіта Мелказёраў
Фото: «Наша Ніва»
Як рэвалюцыя падштурхнула разьвіцьцё беларускага YouTube.
Улетку і ўвосень 2020 году ў Беларусі зьявілася адразу некалькі папулярных ютуб-каналаў, скіраваных менавіта на беларусаў.
Аўтар ютуб-каналу «Жизнь-маліна» Мікіта Мелказёраў, расказаў «Радыё Свабода» пра свае праекты. А таксама пра тое, чаму YouTube цяпер зацікавіў беларусаў і што будзе зь ім далей.
«Беларусь — краіна незанятых нішаў»
Мікіта Мелказёраў шмат гадоў адпрацаваў журналістам. Спачатку — спартовым у Goals.by (цяпер «Трыбуна». — РС), пасьля пісаў на розныя тэмы для Onliner. Летам 2020 году Мелказёраў зьявіўся ў YouTube з фарматам інтэрвію з «дурнымі пытаньнямі». Першы выпуск, з футбалістам БАТЭ Сяргеем Драгуном, назьбіраў сьціплыя 45 тысяч праглядаў. Праз тры месяцы размова з палітолягам Арцёмам Шрайбманам мела ўжо амаль 540 тысяч.
«Папраўдзе, пачынаў я яшчэ ў 2019 годзе, здаецца, — расказвае Мелказёраў. — З букмэкерамі мы рабілі выключна спартовы кантэнт. Гэта такая спроба пяра была, ня самая пасьпяховая. Хаця стартавалі мы тады з 70 тысяч праглядаў. Мне здавалася, што ўсё так заўсёды і будзе. Тады мне даводзілася рабіць усё самому. Хлопцам (букмэкерам. — РС) хацелася, каб было па два выпускі на месяц. І так было па графіку. А мне хацелася па-журналісцку хутка працаваць. Каб калі адбылося звальненьне трэнэра БАТЭ Аляксея Багі, то выпуск быў бы адным зь першых. А мы выходзілі сёмымі ў выніку з гэтай тэмай».
У выніку Мелказёраў з букмэкерамі разышоўся і празь нейкі час пачаў рабіць «Маліну». Блогер расказвае, што інтэрвію былі ягонай асноўнай спэцыялізацыяй яшчэ на Goals.by.
«Беларусь — гэта краіна незанятых нішаў, — кажа Мікіта. — У нас ёсьць вельмі папулярныя каналы, якія ўзьляцелі за кошт расейскай, украінскай і казаскай аўдыторыі. А мы цяпер займаемся нейкай піянэрыяй. І ўсё склалася так, што атрымалася. На нашым канале вельмі вялікая беларуская частка аўдыторыі. Сьвежую статыстыку не глядзеў яшчэ, але быў пэрыяд, калі 90% аўдыторыі былі беларусы. Таму тут вельмі важны момант. Я чытаў кнігу пра стварэньне Airbnb. Там гаварылася, што праект зь місіяй заўсёды больш жывучы, чым праект безь яе, які толькі пра грошы».
«Тры гады таму мне гаварылі, што няма сэнсу працаваць на Беларусь»
Мікіта Мелказёраў расказвае, што праз сваю беларусацэнтрычнасьць нават адмовіўся рабіць выпуск з мэгапапулярным расейскім гуртом «Каста». Тлумачыць гэта тым, што ў беларускай прасторы «Каста» зьяўляецца эпізадычна, таму, нягледзячы на цікавасьць прапановы, ад яе давялося адмовіцца.
«Наш канал — гэта вельмі беларуская гісторыя, і яна пра беларусаў, — кажа блогер. — Каб людзі разумелі, што ў краіне шмат вельмі крутых людзей. Культурна мы закладнікі расейскамоўнага асяродзьдзя. Расейскамоўнасьць фармуе сытуацыю, калі блогерам прасьцей выходзіць на такую ж расейскамоўную аўдыторыю за межамі Беларусі. У Беларусі ты калі назьбіраеш 100 тысяч праглядаў, то гэта будзе нейкі ваў-эфэкт. А можна ж на Расею і Ўкраіну працаваць. У мяне таксама бывае такое: а чым я ўвогуле займаюся? Але з другога боку, гэта цікава, гэта ніша. Мне тры гады таму гаварылі, што няма ніякага сэнсу рабіць на Беларусь такі фармат, як інтэрвію на ютубе. Сёньня я разумею, што ёсьць сэнс».
«Беларусам сёньня цікавыя найперш беларусы»
Па словах Мелказёрава, чалавек заўсёды будзе цікавы, а беларусам сёньня цікавыя найперш беларусы. На ўздым папулярнасьці беларускіх каналаў, па словах блогера, таксама паўплывалі падзеі лета і восені 2020 году.
«Самапавага ў беларусаў вырасла, — кажа Мікіта. — Адпаведна павага да іншых вырасла таксама. Ёсьць параўнаньне з Украінай пасьля Майдану. Натуральна, такой бізнэс-гісторыі ня здарыцца, бо ў нас няма такіх магутных капіталаў прыватных. Але цікавасьць да свайго цяпер ёсьць. І яна дала штуршок вялікай колькасьці ютуб-каналаў. Людзям было цікава, як іншыя інтэрпрэтуюць падзеі, якія адбываюцца проста цяпер».
Самыя папулярныя выпускі на канале Мікіты на гэты момант — гутаркі са Шрайбманам (536 тысяч праглядаў) і Чалым (397 тысяч). Мелказёраў прызнаецца, што амаль паўмільёна праглядаў гадзіннай размовы са спакойным і разважлівым палітолягам, які ня робіць рэзкіх ацэнак, сталі сюрпрызам нават для яго.
«Шрайбман у мяне на канале быў адным зь першых, хто зусім не пра спорт, — гаворыць Мікіта Мелказёраў. — Ён стаў статыстычнай анамаліяй на канале. Гэта супадзеньне па моманце, і гэта овэрпэрформанс, безумоўна. Тут шмат што сышлося. Арцём вельмі разумны хлопец, даволі папулярны, і яго чакаюць на ютубе. Плюс, я так разумею, быў адпаведны момант. І фармат „дурных пытаньняў“ працуе вельмі добра. Бо ўсе нешта чулі, але хочуць меркаваньне ад разумнага хлопца, які скажа, што ўсё будзе добра».
Зьяўленьне Сяргея Чалага на YouTube (першы выпуск на канале ЧалыLive выйшаў 13 лютага. У сярэднім 2-гадзінныя аналітычныя прамовы экспэрта зьбіраюць больш за 200 тысяч праглядаў. — РС) Мікіта Мелказёраў называе галоўным дэбютам сэзону. Ён кажа, што мала хто зможа гэта перасягнуць. Хоць свой выпуск з аналітыкам блогер называе ня самым удалым празь вялікую колькасьць самацытаваньня і гаворыць, што пасьлядоўнікі «чалінізму» былі ім расчараваныя.
Што будзе далей з каналам «Жизнь-малина», Мікіта ня ведае. Кажа, што вельмі проста ставіцца да сваёй дзейнасьці на YouTube.
«Невядома, якія законы будуць далей у Беларусі прынятыя, як будуць разьвівацца падзеі, — кажа блогер. — Мне проста хочацца рабіць штосьці цікавае і якаснае. Я нават працай гэта не магу назваць. Зразумела, калі ў краіне пачнецца нейкая адліга, то можна будзе нешта плянаваць. Пакуль жа плянаў няма ніякіх. Проста рухаемся крок за крокам, атрымліваючы задавальненьне ад працэсу і яго вынікаў».
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Ирина Халип
Андрей Санников
Наталья Радина
Владимир Халип

title: Галоўны вынік Дня Волі

maintext:
Галоўны вынік Дня Волі 2 Сяргей Навумчык
26.03.2021, 14:02
2,060
Сяргей Навумчык
Такія феерверкі 25 сакавіка, здаецца, упершыню.
Дзесяцігодзьдзямі гадавіна незалежнасьці БНР была сьвятам для пэўнага кола.
Гэтае кола было не малым, і пра гэта сьведчаць шматлюдныя шэсьці: у 1996 — 30 тысяч чалавек, шмат сабралося і ля Опэрнага тэатру на 100-годзьдзе БНР у 2018-м. Але якасны склад удзельнікаў быў пастаянным, хаця і зьмяняўся новымі пакаленьнямі: людзі з высокай ступеньню нацыянальнай самасьвядомасьці.
Лукашэнка нават знайшоў для іх тэрмін : «сьвядомыя» (дзіўная здольнасьць у Аляксандра Рыгоравіча апаганьваць словыі, якія ў іншых краінах маюць выключна станоўчае значэньне; тое ж тычыцца і «змагароў»).
Гэтым разам сытуацыя зьмянілася кардынальна, і сьведчаньне гэтаму — феерверкі ў розных мікрараёнах Менску і аўтамабільныя гудкі на праспэктах. Істотны момант: сыгналілі і раней, але тое было знакам салідарнасьці з пратэстоўцамі, каля якіх праяжджалі машыны. Цяпер праспэкты былі амаль пустыя. Аўтамабілісты сыгналілі ў знак Дня Волі, прычым пад пагрозай штрафаў (якія і адбыліся).
Ну, а такія феерверкі 25 сакавіка, здаецца, упершыню.
Яшчэ год таму здавалася, што пасьля зьмены ўлады трэба будзе доўга тлумачыць людзям, чаму без БНР не было б сучаснай Рэспублікі Беларусь, чаму 25 сакавіка павінна быць абвешчана дзяржаўным сьвятам. Праўду пра гістарычныя падзеі даводзіць трэба заўсёды, гэта было і застаецца абавязкам дзяржавы, у тым ліку і ў сфэры адукацыі. Але цяпер ясна, што пасьля падзеньня рэжыму наданьне гэтаму дню такога статусу не запатрабуе нейкіх надзвычайных высілкаў.
Тое ж тычыцца і «Пагоні» з бел-чырвона-белым сьцягам. Хаця ў гэтым выпадку павінны дзейнічаць прававыя мэханізмы — рэфэрэндум-95 адбываўся з парушэньнямі Канстытуцыі і законаў, а зьбіцьцё дэпутатаў парлямэнту ў час ягонага прызначэньня, па словах былога члена Канстытуцыйнага Суду прафэсара Міхаіла Пастухова, робіць вынікі гэтага плебісцыту «юрыдычна нікчэмнымі».
Сяргей Навумчык, Telegram
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Владимир Халип
Ирина Халип
Андрей Санников
Леонид Невзлин

description: Фотафакт.

title: Насупраць беларускага консульства ў Беластоку з’явіліся плакаты БНР


authors:
Ирина Халип
Владимир Халип
Сяргей Законнікаў
Леонид Невзлин

description: Калі прачнецца Бог.

maintext:
Спэктакль пра Геніюш, які дапаможа беларусам стаць свабоднымі Васіль Дэ Эм, «Радыё Свабода»
13.03.2021, 11:05
Фото: Ганна Шарко
Калі прачнецца Бог.
Цяпер, калі на Беларусі амаль штодзённа адбываюцца арышты, ламаюцца лёсы, праходзяць бясконцыя суды, калі многія гатовы зьняверыцца і патануць у балоце смутнаглядзтва, вельмі важна мець узор для натхненьня. Рэжысэр і актрыса Тэатра юнага гледача Ганна Казлова гэта выдатна адчувае і таму недарэмна для сваёй новай пастаноўкі «Калі прачнецца Бог...» выбрала творы Ларысы Геніюш.
На сцэне ТЮГу адбыўся ўжо трэці паказ гэтага вельмі важнага для цяперашняга часу спэктакля. У аснове ляжаць успаміны паэткі («Споведзь»), а таксама яе вершы, дзе выяўлены пратэст супраць любых формаў таталітарызму і несвабоды.
Спэктакль пачынаецца як клясычны аўтабіяграфічна-хрэстаматыйны твор, дзе сем артыстаў (Раіса Астрадзінава, Арына Рабычына, Ала Паплаўская, Ганна Махун, Андрэй Каламіец, Андрэй Каралевіч, Павал Церахаў) таленавіта разыгрываюць перад намі розныя эпізоды з раньняга жыцьця Геніюш. Але неўзабаве празаічны пераказ саступае месца сапраўднай паэзіі.
Фото: Ганна Шарко
І справа ня ў тым, што выканаўцы вельмі шмат чытаюць вершаў Геніюш; сама пастаноўка пачынае зачароўваць сваёй балетнай лёгкасьцю. Вось яшчэ маладая Ларыса (Ганна Рабычына) у вымушаным расстаньні з мужам (Андрэй Каламіец) гушкае дзіця і пачынае адбіваць нэрвовую чачотку. Творачы гэты поўны экспрэсіі танец, яна адначасова складае новыя вершы, поўныя болю, адчаю і марнага жаданьня шчасьця...
Фото: Ганна Шарко
Вось нарэшце Ларыса і Янка сустракаюцца ў Празе. Перад імі зьяўляюцца дзьве вялікія квадратныя пласьціны, на якіх нашы героі, такія імпэтныя і закаханыя, крэйдай малююць абрысы Прагі...
Вось перад намі эпізод сьмерці прэзыдэнта Беларускай Народнай Рэспублікі Васіля Захаркі (Андрэй Каралевіч), і Ганна Казлова вырашае гэтую сцэну бліскуча: Захарка гаворыць пра свой хуткі сыход у нябыт і пачынае анучай выціраць намаляваныя абрысы Прагі, пакідаючы пасьля іх толькі брудныя шэрыя разводы...
Фото: Ганна Шарко
Многае тут вырашана праз шумы, нечаканую плястыку, малюнак, мэлядэклямацыю. Артысты робяць гэта нязмушана, на адным дыханьні, і дзякуючы гэтаму такая няпростая тэма, якая ўздымаецца ў спэктаклі — мірны, але настойлівы супраціў супраць дыктатуры, дзе моцная жанчына аказалася мацнейшай за ўсіх тыранаў сьвету, — успрымаецца неяк лёгка, ня патасна і надзвычай пераканаўча, а тая паэтычная нота, якая тут гучыць, сваёй жыцьцёвай натуральнасьцю зачароўвае.
Фото: Ганна Шарко
Ларыса Геніюш — гэтая першая беларуская дысыдэнтка, якую ня змог зламіць ні Сталін, ні Цанава, ні брэжнеўска-андропаўская арда. Яна заўсёды была яскравым прыкладам таго, што нават у самых бесчалавечных умовах можна маральна захавацца. Не згубіць веры ў тое, што ў Беларусі рана ці позна скончацца арышты, ніхто нікога ня будзе забіваць і калечыць.
Фото: Ганна Шарко
Гэты сьмелы, шчыры, па-мастацку і па-грамадзянску пераканаўчы спэктакль, дзе адна моцная беларуска (Ганна Казлова) творыць дзівосную, натхняльную гісторыю пра другую моцную беларуску (Ларысу Геніюш) аднолькава будзе цікавы і эстэтам (за сваё плястычна-мастацкае й музычнае хараство) і простай публіцы (бо тут падрабязна і ў займальнай форме апавядаюцца біяграфічныя факты з жыцьця паэткі, гаворыцца пра яе каханьне).
Фото: Ганна Шарко
Самае ж галоўнае, што завяршае свой спэктакль Ганна Казлова на аптымістычнай ноце: героі ў самым фінале вызваляюцца з абдымкаў сталінскіх лягераў, зрываюць зь сябе ненавісныя лягерныя робы і кідаюць іх на дол. Героі становяцца свабоднымі.
Васіль Дэ Эм, «Радыё Свабода»
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Андрей Санников
Наталья Радина
Владимир Халип
Ирина Халип

maintext:
Біскуп Юрый Касабуцкі: Я асабіста буду маліцца 25 сакавіка за наш народ 2 25.03.2021, 10:15
1,614
БІСКУП ЮРЫ КАСАБУЦКІ
ФОТА: CATHOLIC.BY
Свята Дня Волі супадае з ўрачыстасцю Звеставання Пана у каталіцкім Касцёле.
Аб гэтым у «Фэйсбуку» напісаў біскуп Юрый Касабуцкі:
— Гэта гістарычная падзея адчыняе новую старонку ў гісторыі збаўлення. Для Марыі распачынаецца час шматлікіх пакутаў і выпрабаванняў... Нават пад крыжам Сына трэба было стаяць... Але было і хвалебнае ўваскрасенне!
Прайшло шмат гадоў...
25 сакавіка 1918 года была абвешчана Беларуская Народная Рэспубліка. Гэта адчыніла новую старонку ў гісторыі нашага народу. І хоць БНР праіснавала ў тым выглядзе вельмі кароткі перыяд часу, для нас, беларусаў, гэта знакамітая дата.
25 сакавіка - гэта дзень асаблівай малітвы за нашу Бацькаўшчыну, за Беларусь.
Мы молімся за наш шматпакутуючы народ, аб спыненне палітычных рэпрэсій, якія ахапілі нашу краіну, калі кожны дзень мы чуем звесткі аб чарговых арыштах, прысудах і іншых формах пераследу грамадзян за іх погляды і грамадзянскую пазіцыю. Мы молімся аб спыненне насілля супраць нашага народу ў нашай роднай Беларусі.
Мы молімся аб еднасці, салідарнасці, узаемапавазе і ўзаемападтрымцы паміж усімі жыхарамі нашай краіны, розных нацыянальнасцей, поглядаў, рэлігійных перакананняў... Мы адна нацыя, імя якой - "беларускі народ".
Я асабіста буду маліцца ў гэты дзень за наш народ, за палітвязняў, якія знаходзяцца за кратамі (я не пералічваю паімённа, але ахопліваю малітоўнай памяццю ўсіх без выключэння), за ўсіх тых, хто патрабуе Божай дапамогі...
Маліцеся за Беларусь і наш народ!
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


description: Беларускія ўлады зусім з’ехалі з глузду.

title: Затрымалі мастака Алеся Пушкіна - чацвёра выносілі з працоўнага месца


authors:
Леонид Невзлин
Ирина Халип
Андрей Санников
Сяргей Законнікаў

description: Дабром мы павінны перамагаць зло.

maintext:
Арцыбіскуп Кандрусевіч: Жыццё чалавека з’яўляецца няспыннай барацьбой 8.03.2021, 12:56
Дабром мы павінны перамагаць зло.
У нядзелю 7 сакавіка арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч узначаліў адпустовую ўрачыстасць у парафіі святога Казіміра ў Стоўбцах, піша сайт catholic.by
Па запрашэнні тутэйшага пробашча ксяндза каноніка Ігара Лашука заслужаны іерарх цэлебраваў святую Імшу для парафіяльнай супольнасці ў новазбудаваным касцёле.
Зусім нядаўна, у сонечны кастрычніцкі дзень, калі арцырпастыр знаходзіўся ў выгнанні, біскуп Юрый Касабуцкі благаславіў шпіль святыні і паведаміў удзельнікам гэтай знамянальнай падзеі пра тое, што арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч менаваў ксяндза Ігара Лашука канонікам Мінска-Магілёўскага катэдральнага капітулу.
Цяпер жа, з нагоды парафіяльнай урачыстасці, арцыпастыр сам змог павіншаваць вернікаў і маліцца разам з імі ў яшчэ неатынкаваным усярэдзіне касцёле.
Звяртаючыся да прысутных на цэлебрацыі святароў, кансэкраваных асоб, парафіянаў і гасцей, арцыбіскуп Кандрусевіч прапанаваў ім паразважаць над тым, чым з’яўляецца сапраўдная мудрасць жыцця, што так яскрава праявілася ў кароткім, але святым зямным шляху каралевіча Казіміра.
У прамоўленай гаміліі іерарх працытаваў вядомага тэолага ХХ стагоддзя дамініканіна Мары-Дамініка Шэню, які лічыў, што самым важным у жыцці чалавека з’яўляецца мудрасць. На думку тэолага, яна праяўляецца ва ўменні належным чынам арганізаваць жыццё самога чалавека і грамадства, а таксама ў здольнасці прымаць адпаведныя рашэнні і аб’ектыўна ацэньваць сітуацыю. Мудрасць вядзе чалавека да любові да Бога і людзей. Яна з’яўляецца Божым дарам і яе можа прыняць толькі чалавек чыстага сэрца.
«Такім чалавекам быў святы Казімір, каралевіч. Яму можна адрасаваць словы кнігі мудрасці Эклезіяста, што „калі яшчэ быў маладым, то шукаў мудрасці; прасіў яе ля брамы святыні“», — сцвердзіў іерарх.
Ён нагадаў, што гэты высакародны малады чалавек адзначаўся справядлівасцю, клопатам пра бедных і пабожнасцю, асаблівай пашанай да Эўхарыстыі і любоўю да Панны Марыі.
«Ён штодзённа браў удзел у святой Імшы. Яго часта можна было бачыць уначы на каленях перад зачыненымі дзвярыма віленскай катэдры. У яго труне знайшлі гімн на лацінскай мове ў гонар Божай Маці Omni die dic Mariæ, што азначае «Кожны дзень праслаўляй Марыю». Ён цвердзіў, што недастаткова толькі не чыніць зла: неабходна ўдасканальвацца ў цнотах», — дадаў арцыбіскуп Кандрусевіч.
Пры гэтым ён адзначыў, што святы Казімір, будучы чалавекам мудрым, ведаў што важнейшаю за мудрасць з’яўляецца любоў, што становіцца крытэрыем святасці і сведчыцьь пра прысутнасць Бога, які ёсць любоў.
«Успамін святога Казіміра прыпадае на Вялікі пост, калі мы ўслухоўваемся ў словы Езуса: навяртайцеся і верце ў Евангелле. Яны адкрываюць перад намі новую перспектыву вечнага жыцця.
Такім шляхам ішоў святы Казімір. Мы таксама павінны ім ісці, каб дасягнуць духоўнай дасканаласці і святасці», — падкрэсліў іерарх.
Ён заахвоціў удзельнікаў Эўхарыстыі праз прызму Божага закону паглядзець, якімі мы на самай справе з’яўляемся: сапраўднымі хрысціянамі ці штучнымі.
«Мы жывем у такі час, калі натуральныя рэчы, вырабы і нават ежа замяняюцца штучнымі, бо яны таннейшыя. Але ніколі таннейшымі не могуць быць маральныя каштоўнасці. Яны не могуць дэвальвавацца.
Евангелле дадзена нам не для таго, каб мы яго змянялі, але каб яно змяняла нас згодна з патрабаваннямі маральнага закону», — падкрэсліў арцыбіскуп Кандрусевіч.
На заканчэнне заслужаны іерарх сцвердзіў:
«Жыццё чалавека з’яўляецца няспыннай барацьбой, у якой дабром мы павінны перамагаць зло.
У кожную эпоху гісторыі чалавецтва патрэбныя не столькі рэфарматары і рэвалюцыянеры, колькі людзі мудрыя і святыя.
Няхай добры Бог адорыць нас ласкай быць падобнымі ў гэтым да нашага нябеснага апекуна святога Казіміра, каб будаваць цывілізацыю жыцця і любові, а ў вечнасці разам з ім падзяліць радасць неба», — завяршыў сваю гамілію арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


authors:
Андрей Санников
Владимир Халип
Ирина Халип

title: "Хутка лукашысты стануць разбягацца на "запасныя аэрадромы", як спалоханыя прусакі ад святла"

maintext:
«Хутка лукашысты стануць разбягацца на «запасныя аэрадромы», як спалоханыя прусакі ад святла» 4 Сяргей Законнікаў, sn-plus.com
24.03.2021, 8:51
4,944
Сяргей Законнікаў
Чаму ёсць ўпэўненасць ў тым, што дыктатура аджыла свой час?
Песімісты не вераць, што ва ўмовах жорсткай дыктатуры, якая нахрапістаперараджаецца ў ваенную, можна здабыць свабоду, каб наладзіць годнае жыццё. Тупы гвалт заганяе людзей у палон разгубленасці і апатыі. Але я, маючы за плячамі значны перыяд беларускага быцця, застаюся аптымістам.
Як літаратару мне даводзіцца ўглядацца ў падзеі, абліччы і душы людзей, успамінаць былое, параўноўваць з сучаснасцю. Да ўражанняў, якія прыйшлі на роднай зямлі, дадаецца вопыт замежжа, назапашаны ў вандроўках. Такая спецыфіка рамяства: трэба як мага болей заўважаць, ведаць і асэнсоўваць.
Мае развагі пастаянна ўпіраюцца ў чалавечы фактар, бо ўсё залежыць ад людзей. Перамены, рэформы не даюць выніку, калі да дзеяння не гатовы народ, калі няма грамадзянскай салідарнасці, ініцыятыўнасці, адказнасці кожнага чалавека за ўласны лёс, за сям’ю і абавязкова — за будучыню нацыі.
Цяпер, калі А. Лукашэнка выкарыстоўвае ўзброеную сілу, спыняць яго цяжка. Але трэба, таму што кожны дзень дыктатуры — гэта калецтвы і пакуты, маральная і псіхічная дэградацыя грамадства, марнаванне рэсурсаў краіны.
Чаму я ўпэўнены ў тым, што дыктатура аджыла свой час?
Па-першае, за 26 гадоў кіраўнік, які ўласным рэтраградствам тармозіць прагрэсіўныя змены, павышэнне ўзроўню дабрабыту, які падкрэслівае, што сам аддаваў загады на арышт палітыкаў і на падаўленне народных пратэстаў, надакучыў большасці грамадзян і выклікае алергію.
Па-другое, у Беларусі ў выніку змены пакаленняў, а таксама пад уплывам агульнага прагрэсу выраслі людзі з новым падыходам да жыцця і, што не менш важна, — змянілася свядомасць старэйшага насельніцтва.
Па-трэцяе, у грамадзян і ў рэжыму розны запас фізічнай і маральнай трываласці, энергіі. Як бы ні пахваляліся А. Лукашэнка і сілавікі, але перамога будзе на баку народа.
Па-чацвёртае, у планетарнай палітыцы адбыўся паваротны момант. 16 сакавіка 2021 года прэзідэнт ЗША Д. Байдэн у размове з карэспандэнтам тэлеканала АВС згадзіўся з негатыўнай ацэнкай прэзідэнта РФ. Гэта пачатак новага супрацьстаяння палярных сілаў.
У. Пуцін і А. Лукашэнка карысталіся заходнімі навуковымі дасягненнямі, тэхналогіямі, інвестыцыямі, фінансамі для асабістага ўмацавання, падманвалі «імкненнем да дэмакратычнага развіцця». Цяпер фокусы «харызматыкаў» скончыліся. ЗША пад кіраўніцтвам вопытнага Д. Байдэна, які наскрозь бачыць аўтакратаў, які лічыць сучасны свет полем бітвы дабра і зла, дэмакратыі і аўтарытарызму, рашуча падтрымліваюць беларускі народ. Прытым Амерыка не зацыклена, як Еўразвяз, на цесных гандлёвых стасунках з Расіяй і Беларуссю, не палахлівая і асцярожная, не баіцца пагроз. Вашынгтон заявіў, што дыктатарскія рэжымы «будуць адказваць за злачынствы, якія здзейснілі».
Пералічаныя фактары дазваляюць быць аптымістам. Але эйфарыі ў мяне няма яшчэ з 1993 года, калі папярэджваў у друку, што Беларусь можа спаўзці да «бананавай рэспублікі». Таму паўтараю: усё залежыць ад людзей.
Гледзячы на адданых патрыётаў і абаронцаў нацыі, сучасную сітуацыю ацэньваю з надзеяй. Толькі не трэба забывацца, што ў Айчыне жыве шмат абыякавых індывідаў, прыстасаванцаў, прыхаваных здраднікаў і адкрытых ворагаў нацыянальных і народных інтарэсаў. Асабліва ўражваюць стукачы, якія даносяць у міліцыю на любое выяўленне бел-чырвона-белых колераў. Дайшло да анекдотаў, за акцыю пратэсту прымаюць святло ў вакне. Бачыце, сярод нас ёсць і такія!
Што тычыцца знешніх пагроз, то навальнічныя хмары могуць прыпаўзці з усходу. Нездарма У. Пуцін нядаўна нагадаў «щедрые подарки России», за якія трэба разлічвацца.
Менавіта з гэтых прычын беларусам нельга думаць, што ўсё рашыцца само сабой і рассмокчацца, нельга згаджацца з зацягваннем узурпацыі ўлады і ўваходзіць у прывыканне да масавага тэрору. Пытанне стаіць рубам: або грамадства зноў дагаджае А. Лукашэнку, боўтаецца ў балоце, або крочыць да свабоды шляхам, абраным у жніўні 2020 года.
Страху не павінна быць. Праўда і сіла застаецца за большасцю народа, бо, акрамя людзей, якія смела выходзяць на вуліцы, у кватэрах і дамах безліч прыхаваных «маніфестантаў». Дыктатура сваім нахабствам дастала ўсіх!
Грамадства абудзілася ў змаганні з фальсіфікацыямі і гвалтам рэжыму, за што хвала. Яно яднаецца, вучыцца адстойваць свае правы ў крыві, пабоях і пакутах, бо такіх жорсткіх сілавых, следчых, судовых, пракурорскіх і заканадаўчых рэпрэсій, якія адбываюцца ў Беларусі, Еўропа не ведала.
А наперадзе яшчэ адна праца. Яна прадугледжвае размах сапраўднага палітычнага і грамадскага жыцця, нацыянальнага і дзяржаўнага будаўніцтва, забеспячэнне ўдзелу народа ва ўсіх справах. Неабходна спыніць пастаяннае крэмзанне Канстытуцыі. Трэба, каб кожны дзяржаўны інстытут займаў адведзенае законам месца і дакладна выконваў ускладзеныя на яго абавязкі.
Якраз для ажыццяўлення такіх змен патрэбны свабода, дэмакратычны лад, да якіх імкнецца народ.
Свае пачуцці перадаю ў вершы «Вясна 2021 года»:
Надзея і адчай адначасова —
Які невераемны гэты сплаў!
То ўшчэнт зліняе,
То ўзнясецца слова,
Застылі коні побліз перапраў.
А над усім пануе грозны вірус,
Яму няважна — хто ты і які.
Але вярнуўся ў край
Свабоды вырай…
Не адступіце, беларускія палкі!
Рэжым трымаецца толькі на паслугачах-робатах. Але кругавая парука скончыцца. Нікому не падабаюцца пустыя кішэні…
Калі я працаваў у 1967 годзе ў студэнцкім будатрадзе ў Казахстане, а было гэта ў дзікім стэпе, які пераходзіў у паўпустыню, то заміналі небяспечныя стварэнні: скарпіёны, фалангі, тарантулы, каракурты. Зрэдку мы забаўляліся тым, што наладжвалі ў вялікіх слоіках «кулачныя баі» скарпіёнаў з фалангамі або тарантуламі. Укус каракурта — смяротны, іх не лавілі. У бойцы гінулі ўсе: скарпіён наносіў удар атрутным шыпам, а фаланга, паміраючы, моцнымі пашчэмкамі разрывала яго.
Развал і разборкі заўжды наспяваюць у мафіёзнай, дыктатарскай сістэме. Хутка «героі» падаўлення пратэстаў стануць разбягацца на «запасныя аэрадромы» ў Расію, у іншыя краі, як спалоханыя прусакі ад уключанага яркага святла.
Свабода, заваяваная самаахвярнасцю герояў, якія загінулі, адвагай соцень тысяч звычайных грамадзян, і асабліва дзяўчат і юнакоў, што прайшлі празкатаванні, прыніжэнні і выстаялі, будзе ў Беларусі даўгавечнай і непахіснай.
Сяргей Законнікаў, sn-plus.com
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


description: Чаму вучыць нас гiсторыя.

title: "Надта доўга мы былі і цярпімыя і талерантныя"

maintext:
«Надта доўга мы былі і цярпімыя і талерантныя» 9.03.2021, 21:05
фота: svaboda.org
Чаму вучыць нас гiсторыя.
Васіль Быкаў на III зьезьдзе БНФ: «Ворагаў у нас заўсёды хапала, не паменела іх і зараз... І калі нам кажуць: трэба болей цярпімасьці, памяркоўнасьці, трэба менш радыкалізму і рыгарызму, бо важней за ўсё паступовасьць, нацыянальная згода — мы ведаем: гэта гавораць яны ці іхнія адвакаты. Нават і тады, калі гавораць па-беларуску. Увесь наш гістарычны вопыт пярэчыць супраць іх д’ябальскай лёгікі. Надта доўга мы былі і цярпімыя, і абачлівыя, памяркоўныя і талерантныя — прыніжаныя і зьняважаныя былі на працягу апошніх стагодзьдзяў, баяліся пакрыўдзіць іншых, стараліся іншы раз прамаўчаць, стрываць. І маўчалі, трывалі, а што з гэтага маем? Дажыліся да таго, што ня стала як жыць!»
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


title: Мікола Бушко: Запішуся толькі беларусам

maintext:
Мікола Бушко: Запішуся толькі беларусам 1 29.03.2021, 15:08
1 красавіка ў Польшчы распачнецца Нацыянальны перапіс насельніцтва і жытла.
Удзел у перапісе дае мажлівасць афіцыйна пазначыць сваю нацыянальную прыналежнасць як беларускую.
Сітуацыю для «Радыё Рацыя» каментуе галоўны арганізатар Міжнароднага фестывалю царкоўнай музыкі «Гайнаўка» Мікалай Бушко:
– Нашы продкі – бацькі, дзяды, прадзеды, якія пахаваныя тут, лічылі сябе беларусамі. Мы таксама лічым сябе беларусамі, тым больш што народ беларускі ў большасці добры народ, нельга нічога кепскага пра гэты народ і пра нашых людзей сказаць. І таму я без ніякіх сумненняў буду пісацца, дарэчы як заўсёды, беларусам.
Нацыянальны перапіс насельніцтва і жытла ў Польшчы з-за пандэміі будзе праводзіцца пераважна анлайн і праз тэлефон. Аднак маецца мажлівасць таксама выклікаць перапісчыка на дом.
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».


maintext:
Сёлета для беларускіх жанчын Міжнародны жаночы дзень стаў самым сапраўдным Юлія Сівец
9.03.2021, 17:21
фото: SVABODA.ORG
Тысячы жанчын у белай вопратцы па ўсёй краіне выходзілі ўлетку з кветкамі.
Сёлета для беларускіх жанчын Міжнародны жаночы дзень стаў самым сапраўдным. Калі раней гэта была проста нейкая традыцыя, калі жанчын віншавалі кветкамі, таму што яны жанчыны, то пасля акцый пратэсту Міжнародны жаночы дзень набыў сапраўдны сэнс. Бо 8 сакавіка задумваўся як дзень барацьба жанчын за грамадзянскія і сацыяльныя правы. А хто, як не беларускія жанчыны вось ужо колькі месяцаў змагаюцца за гэта. Жаночыя ланцугі распачаліся ў жніўні пасля таго, як стала вядома, што адбывалася з затрыманымі ўдзельнікамі акцый пратэсту. Тысячы жанчын у белай вопратцы па ўсёй краіне выходзілі ўлетку з кветкамі. Жанчыны станавіліся валанцёркамі, каб дзяжурыць у судах і каля ізалятараў. Яны сталі займацца партызанінгам. Яны ўдзельнічалі ў акцыях пратэсту. Ды нават проста падтрымлівалі маральна адна адну і астатніх.
Праваабарончы цэнтр "Вясна" прыводзіць інфармацыю, што супраць беларускіх жанчын заведзеная 141 палітычна матываваная крымінальная справа, 49 жанчын знаходзіцца ў месцах зняволення ці пад хатнім арыштам, 38 з іх прызнаныя палітзняволенымі. Паводле фонда "Салідарнасць для журналістаў" Беларусь знаходзіцца на першым месцы па нападах на журналістак: 382 журналісткі пацярпелі ў 2020 годзе ў Беларусі. З іх 11 атрымала кулявыя раненні, кантузіі ад светлашумавых гранат альбо былі збітымі пры затрыманні, зафіксавана 107 выпадкаў затрыманняў і 48 арыштаў. Таму сёлета для беларускіх жанчын 8 сакавіка стала самым сапраўдным Міжнародным жаночым днём.
Юлія Сівец, "Радыё Рацыя"
Скачивайте и устанавливайте мессенджер Telegram на свой смартфон или компьютер, подписывайтесь (кнопка «Присоединиться») на канал «Хартия-97».