authors:
Sda
Flurin Clalüna

description: Il Cussegl grond dal Tessin ha approvà la proposta cun 43 cunter 37 vuschs.

title: Tessin - Emprim chantun introducescha congedi da geniturs da duas emnas

fasttext_language: eml


title: Carnevale 2021, il testo dello Sproloquio della famiglia Pavironica

maintext:
In tempi straordinari anche le tradizioni si adeguano: Giovedì Grasso e i Pavironi sono rimasti nella loro abitazione di Bòsch ed Sàtta e hanno rivolto il loro saluto ai modenesi in video. Ecco il testo integrale in dialetto
SAND.:Mudnès éd Mòdna, ?emiàn dal cèinter e anch éd tótta la provincia, qualla ch’l a va dal Finel fin a l’Abetoun e da Marzàia a la Cavazòuna, a-v salut tótt quant in masa!!!! Prémma éd tachèr al m? sprolòqui a vói che tótt, a partir da nuèter ch’a sàm a cà nòstra, a fàmma un gran ciucamèint éd man per dir al nòster grazie a tótt i dutór, i infermér, a qui dal 118, ai vigil dal fógh, a la proteziòun civil, la Crós Ràssa e anch qualla blò e anch ai vigil urban…. insàmma a tótt qui ch’i lavóren dè e nòt per curères da cal maledàtt virus ch’a l fa dal mèl a tótt al mand.
Che disàster e quanti ciàcher a-i-avàm sintî per radio, a la televisioun e vést in di giornê , ognun giva la sua, tótt i éren espért dal Covid, ma la veritê l’è ch’a mór 500 persoun al dè, l’unich lavór cèr l’éra quand i gìven:”Più tamponi più contagi, meno tamponi meno contagi”. A forza éd dai e dai a l’aviva capî anch Sgurghéghel.
SGOR.: La colpa l’è di cinés ch’i màgnen i pipistrê e i s’han tachê al virus.
È mai pussìbil che tótt quall ch’a riva da la Cina al faga di dan? I s’han purtê: l’Asiatica, la Sars, al Covid e la cimice killer : e pensèr che nuèter a gh’avam insgnê a fèr al cafè e al capucino .
SAND.: Ma csa vót Sgurghèghel él desgràzi quand é-gli-han da capitèr él càpiten : incô a g’avam la globalizazioun e a sàm tótt in cla bèrca. Ma ét vedrê che, s-a stám ancàrra al règoli e i gh la chèven a vacinères tótt, a saltarám anch cal fòs chè.
Dounca, Mudnés, st’an a la tgnarò piò curta dal solit anch perchè bisgnarév ch’a descuréssa sól éd desgràzi, al 2020 le stê un “anno bisesto” e a s’è vést : dô volt al Covid, po' l’alluvioun éd diciàmber ch’l’ha ciapê Mòdna e Nunantla , a gh calèva sól al taramòt e a féven la triplàtta.
SGOR.:Sé, al triplete, come l’Inter.
SAND.:Descurand éd quall ch’a gh’è da fèr in dla nòstra Mòdna, a-m vin in mèint che lè, a caval d’agast, a-i-ho vést in dal giornel un’intervésta fata al nòster séndech dal titol “ La sfida della ripartenza”
dove Muzarèli al féva l’elèinch éd tótt i lavor
ch’l’aviva méss in cantér da setàmber éd l’an passê. A gh’éra scrétt ch’i finiven al diurno in piàza Mazzini, ch’i avréven sistemê al sottopasso dla ferovìa, dê al via ai lavor per i parcàg’ interrati dl’ex AMCM e a la sistemazioun degli ex fonderî e po'…… avanti col progèt dal polo Sant’Agustèin, la sistemazioun dla palestra del Carducci e anch dal Palamólza…. tant che mè a m sun dett :“ Ma gh’l a cavaràni a fèr tótt quall ch’i disen?
SGOR. Sé,sé, i gh’l a cavaràn perché a-i-ho savû ch’i han assunt un èter asesór ch’a-l turrà a man tótt i lavor dal Comun.
SAND.: Un’eter asesór?! Ma cum’a-s ciàmel?
SGOR.: Al cugnàm a-n n’a-l so ménga, ma éd nam a-s ciama Remo. A la prémma intervésta ch’i gh’han fat sui lavor in córs, l’ha rispost:” faRemo, costruiRemo, sistemeRemo, programmeRemo”… Ma cs’i n dit tè, popà ?
SAND.:Mè a dégh che come al solit t’è capî l’òt per al desdòt.
PULO.: Vressét po' rivèr a dir che nòster fiól a-n n’è brisa abàsta intelligeint?
SAND.: No! No! Anzi l’é dimandi intelligeint, sól ch'a l gh’ha un’intelligeinza asintomatica ch’a vól pò dir che ha contratto l’intelligenza ma non si vedono i sintomi.
Meno male che al nóv asesór a-l gh’l'ha cavèda a finir almeno al diurno, anche se i pensionê dal cèinter, dato ch’è passê tant teimp, i han pensê bèin ch’i fèven prémma a fères operèr a la prostata che aspetèr la fin di lavor.
SGOR.: Popà , stà tranquél ch’a gh'ha pensê Remo .
SAND.: A gh’è da dir che in dal 2020 , in dla lésta éd la qualitê éd la vétta, Mòdna l’é armèsa al sô post: a-n n’avam nè migliorè nè peggiorè, a sàm quindicésim, apèina davanti ai nòster cusèin ed Ràzz ma dimandi luntan dai Bulgnés ch’i én i prémm éd la lésta . Veh Giancarlo, per stèr a l’unór dal mand e fèr stèr méi i ?emiàn , fa mò in manéra éd rivèr almeno in di prémm dés.
Ed positiv a gh’è ch’è calê la delinqueinza e i furt in del cà. I l’han ciamê “effetto Covid 19”. I lèder i én stê luntan per a-n ciapèr al virus e i delinqueint, per via dal coprifuoco, i-n s’én gnanch mòss da cà.
Mè a dégh che cal Covid chè l’è un bel castìgh: oltre a l’obligh d'éser cunfinê in cà la sira, a-s sàm duvû subir dla televisioun spazzatura, a tachèr dai telegiornê che , invece éd tirères sò éd morèl, i-s dèven sól i aggiornameint di mort e a mè tótt el volti a-m gnìva i sgrisór in dla schèina . Anch adèsa i-s fan vàder sól di film bèle vést e stravést, del telenovèli e dla pubblicitê che , meinter t’é adrê a disnèr, él descàrren éd dintéri traballanti , éd pomata per él muròidi e pannulóun per gli incontinenti. A-i-ho pruvê ogni tant a guardèr ‘na quelch trasmissiòun éd politica ma i nòster ministradór éd Ràmma, per fèr vàdder ch’i han studiê, i dróven spass del parol in ingles e nuèter, gente del popolo, a-n capám gninta . Se invece éd dir Smart Working i géssen” lavurê da cà” o al post éd distanziamento sociale “ Stàm sò d’ adòs “, nuèter a capiréven subétt. Del vòlt a pèins ch’i descàrren in ingles perché a scola i-n n’han ménga imparê l’italian. Cs’i-n dit tè Pulonia ?
PULO.:Mè a degh ch’a sun preoccupèda per i nòster ragazô degli elementèr e del médi. Ai nòster teimp a-n gh’ aviven ménga i banch col ród ma a gh’éra
‘na méstra sól ch’l-a s’insgnèva tòtt: él povesî in italian, la storia e l’aritmetica cun él tablèini a memoria. Adèsa i gh’han la méstra d’italian, qualla éd matematica, qualla d’inglés e qualla di sostegno piò qualla de scorta per quand in sta a cà ónna éd ché-gli-ètri. Mitigh anch che él méstri dal nord i li mànden in basa Italia e quilli dal sud i li mànden al nord acsè él tradizioun e i dialàtt del nòstri regioun i van a bergnéch.....
SAND.:Éd gh’è ragioun. Alóra ?emiàn, cum’aviv pasê al Nadèl ? Sî-v stê alle direttive di nòster ministradór ed Ràmma ? Nuèter, prémma del fest, a vliven gnir in zitê per vàdder le luminarie, ma propria cal gióren lè Mòdna da zona gialla l’è dvintèda arancione e dop da arancione n’ètra volta zala e mè , ch’a-i-ho sèimper savû che Mòdna l’è ràssa dal 1946 , a-m sun pérs in di culòr e a sàm turnè a cà nòstra.
SGOR.: A proposit éd culór Popà, se un in zona arancione al lavora in négher e al fa un asègn in bianc col count in ràss,secand tè val in galéra ? .
SAND.:Ma tès galbéder e làssem andèr avanti. A-i-éra adrê ch’a giva che ,nuèter in campagna
la vigilia éd Nadèl a l’avàm fàta rispettand al provérbi “ Natale con i buoi e Pasqua con chi vuoi .“ Véra Pulonia ? A gh’éren in òt : nuèter trî, quàter vach ed Erio,al nòster caval. Al problema gròs l'è stê fèr dû tèvel da quàter. La Pulonia l’ha fat i turtlèin, un zampoun al s’éra armès da l’ultma pcarìa e come dólz Sgurghèghel, ch’a l vól cràsser, l’ha dmandê a sô mèdra s'l’a gh fèva al Tiramisù. L’è véra ch'l'è stê un Nadèl a metê, ma dèm a mèint ?emian, l’è stê méi acsè che catères a l'ospedèl per la befana.
PULO.: Veh! Dagh mò un tai ed descàrer dal virus che ormai è rivê al vaccino, e ciamàmes fortunê che la sanitê a Mòdna la funziòuna da bòun. Cs’a vliv, un pòch a sàm agevolê col fat che Muzarèli e Bunazèin i èn cul e patàia e po' mè, lasèmel dir, a gh’ho sèimper avû un débol per Giancarlo: l’è un amm ch'a-m piès dimandi, adèsa po' ch’a gh’è turnê i cavî négher e al dimastra vint an éd meno, s’a fóss per mè, al farév séndech a vétta.
SAND.: Ma csa dit Pulonia!!!! Tè n-n’a-l sê che la scrana da séndech l’è sól un pasàg’ per rivèr a la pultròuna ed Montecitorio. Per quindi a-n cràd che
Giancarlo a-s voia ricandidèr fra trî ann al pròssimi elezioun.
PULO.: Fra trî an? . Alóra mè a dégh che i teimp i én madur per fèr un séndech dànna. Basta cun la disparitê tra i sessi, s’a fóssa piò ?óvna a-m candidarév mè .
SGOR.:Eh! Ma che bèl mama!! Pèinsa, tè sindacássa a Mòdna al post éd Giancarlo e mè séndech a Fanan al post éd sô fiól.
SAND.:Ma tèsen. Dòunca, turnand a la nòstra Mòdna a-v dév dir, chèr i mê ?emiàn, che al pavimèint éd ceramica ch’i han fat in Canelcièr a-m piès dimandi: a-s vadd che i nòster ministradór i han pensê al biciclàtt e ai monopàtin ma a-m piasrév anch ch’i tuléssen a man tótti él stred coi bus ch’a gh’è ancàrra in cèinter.
PULO.: Ét gh’è ragioun Sandròun, andèr in biciclàtta in centro storico, l’è cumpàgna d’éser in sala travaglio….
SAND.:E pò in del strèdi dla periferia e anch in tangenzièl bisgnarév ch’i féssen él stressi segnaletichi e i stumpéssen i bus. A proposit , sgnor asesór a la viabilitê, bisogna ch’a catèdi 'na soluzioun
per al pasag’ pedonèl che dal Novi Park al porta in cèinter su via Berengari.
A gh vól ‘na segnalazioun bèla granda e bèin illuminèda perché, qui ch’ i vinen fóra dal parco a pê i-s càten in un détt e fatt in mè? a la strèda. S’a fóss per mè, lè a-gh farév un sottopasso o un cavalcavia.
SGOR.: E mè a-gh farév ‘na bèla rotanda.
SAND.: A m’arcmand: fê i lavor cun dal giudézzi! Guardê sól cum’i han ardótt Monte Kosica….
Mè él còsi a li dégh, ma a-n vrév che un quelch asesór a-l gh’avéssa al persótt in degli uràc’.
SGOR.: Gióst popà, a proposit d’uràc’ , è vera che a purtèr tròp la mascarèina a-s gnarà egli uràcci a sventola?
SAND.: T’e-n mérit gnanch ch’a-t dàga risposta ...veh, Pulonia , tól mò a man tè .
PULO.: Bèh alóra a dégh la mia : “ Ragazóli, cuma stèv? Mè a sun dimandi istizida per via éd la violèinza sò nuètri dann . A gh manchèva sól al virus, che ubbligànd él famî a stèr in cà, l'ha peggiorê la situazioun. A gh’avàm del lég’ ch’i-n vèlen gninta. I avochèt i càten sèimper di rampèin per fèr pasèr il loro assistito come un malê in dal zervèl o ch’a gh’è gnû un raptus ed gelosia e , roba gnanch da cràdder, i tribunê…. i-gh dan a mèint !! Ragazóli, chè bisàgna ch’a-s difindàma da pér nuètri, quand a sî in perìcol tirê fóra egl’ óng’ , dègh ‘na quelch scanlèda in dla testa e curî a fèr la denuncia , sperand ch’a catèdi un magistrê cun la stanèla.
Ma a gh’ho anch dal bèli nutézzi. Ragazóli , i-v sintî che la Nicoletta l’ha catê marî ? Ménga ch’a-l l'àva zerchê ma, cuma la dis lê, l’è stê un colpo di fulmine propria cumpagn a-m capité a mè cun Sandròun. Apeina a l’ho vést a-m sun innamurèda.
SAND.:Aviva ciapê ‘na bèla còta ancha mè.
PULO.:Dio,i mê i aréven preferî un bancàri o un dutór,ma a-l savî, al cuor non si comanda….
SAND.:Cum’ho’i-a da dir Pulonia , mè a sò che a soquànt mudnés a gh’è piasû poch ste matrimoni perchè ,ét sê, Luciano a gh’l’avàm ancàra in dal cór.
PULO.: Beh e alóra?....Anch quand ét murirê tè a-t purtarò in dal cór ma la vétta la va avanti e dato che la Nicoletta l’è dimandi cuntèinta, a-l sun anca mè .
Prémma éd finir a vliva anch parlèr del nuvitê éd la moda: mè a sun per la mesòn Dolce e Gabbana, ma dato che per via dal Covid a-n n’ho ménga psû andèr
a Milan a vàder le nuove collezioni, a-n gh’l’ho ménga cavèda a rinnovèr al guerdaròba .
SAND.:Cun tótt i armàri pin che t’gh’è, vèt ancàrra adrê?
PULO.:Per San Remo a-v savrò pò dir… Ma dato ch’a l’ha tòlt a man Amadeus…a sám in ‘na bàtta éd fèr….Diiiio ch’l’Ama, l’è acsè brèv……a-n vàd l’óra éd vàdrel!!!!!
SGOR.: Mudnés,tifós disocupê in astinèinza da stadio e palasport , a-v dàgh un salut cun tótt al cór! Al 2020 a-l s’ha lassê fóra dal Braglia, dal Palapanini, da tótti él polisportivi e anch dal canotàg’ in di lagàtt éd Campgaian. A-n n’avàm gnanch psû fèr la Corida éd San ?emiàn, i s’han détt éd córrer da pér
nuèter datórna a la cà e mandèr del foto!!
Eh no, adèsa po’ basta! A voi turnèr in palèstra a sculpir i miei muscoli lardominali! Ogni modo, Mudnés, in dal 2020 a-n n’avàm pò pérs un gran chè! La Ferrari l’è andèda piò pian dal nòster baròz pin éd malgàtt!! A Maranel, vest ch’i-n savìven piò che sant ciamèr, i n’han tòlt “Un” a guidèr la machina!
Speràm che “Saintz” Carlos al faga al miracol! Menomèl che adèsa i nòster canarèin, sèinza nissun ch’a li guèrda, i zóghen abasta bèin e a sàm tra i prémm post éd la classifica. A-s vadd ch’i èn timid! Curag’ canarèin, turnê a vulèr èlt e quand a finirá ‘sta pandemia , magari a-s cataràm fra i prémm!!!!
SAND.: S’a i-ho capî bèin, al Mòdna al galòpa e la Ferari l’è zòpa!!!!! Ogni modo ?emiàn, prémma éd finir a vói salutèr tótti égli autoritê e congratulèrem col nòster Vàschev Erio che, dato ch’a-l gh’aviva poch da fèr, da Ràmma i han pensê éd dèregh anch la diocesi ed Chèrp, comprés Stuffiòun e Ravarèin. Un salut e ‘n’arcmandaziòun a-i mand col cór a tótt quî di ristorànt, ai negoziànt, ai artigian e a quî dal turismo che, in tèimp éd Covid e d’alluvioun, i han tirê la zéngia fin a l’ùltem bus. Ragàz,tgnî bòta e a-n perdìdi la fiducia che ormai a sàm avsèin a la ripresa e i Mudnés i-n vàden l’óra ed turnèr a spánder.
Dai mò Pulonia ch’andàm a zèina. Per fortuna che a sàm a cà, se no s’a éren in piàza a-s tuchèva éd tgnir per man al ragazól perchè a traversèr via Emilia e piàza Ràmma, a-s córr al pericol d’éser imbalê da cl’invasiòun éd monopattin ch’i-t fan di spiapáss a 80 a l’óra.
E cun quasta a-v salutam da bóun: curàg’ ?emiàn, a n'avàm pasèdi tanti...a pasarà anch quasta, l'important l’è ch'a-n ve descurdèdi éd tgnìrev strècch a la piòpa, ch'l'è po’ cla piòpa èlta e sacca,piantèda in dl’umbréghel éd Mòdna e ch'l’a-s ciàma Ghirlandèina!!!


description: Lo Sproloquio incorona Muzzarelli. Pulonia: Séndech a vétta - E poi l apertura alle quote rosa: I teimp i én madur per fèr un séndech dànna. Basta cun la disparitê tra i sessi, s’a fóssa piò żóvna a-m candidarév mè

title: Lo Sproloquio incorona Muzzarelli. Pulonia: 'Séndech a vétta'

maintext:
Mudnès éd Mòdna, Żemiàn dal cèinter e anch éd tótta la provincia, qualla ch’l a va dal Finel fin a l’Abetoun e da Marzàia a la Cavazòuna, a-v salut tótt quant in masa! Prémma éd tachèr al mȇ sprolòqui a vói che tótt, a partir da nuèter ch’a sàm a cà nòstra, a fàmma un gran ciucamèint éd man per dir al nòster grazie a tótt i dutór, i infermér, a qui dal 118, ai vigil dal fógh, a la proteziòun civil, la Crós Ràssa e anch qualla blò e anch ai vigil urban…. insàmma a tótt qui ch’i lavóren dè e nòt per curères da cal maledàtt virus ch’a l fa dal mèl a tótt al mand.Che disàster e quanti ciàcher a-i-avàm sintî per radio, a la televisioun e vést in di giornê, ognun giva la sua, tótt i éren espért dal Covid, ma la veritê l’è ch’a mór 500 persoun al dè, l’unich lavór cèr l’éra quand i gìven:”Più tamponi più contagi, meno tamponi meno contagi”. A forza éd dai e dai a l’aviva capî anch Sgurghéghel.
SGORGHIGUELO: La colpa l’è di cinés ch’i màgnen i pipistrê e i s’han tachê al virus. È mai pussìbil che tótt quall ch’a riva da la Cina al faga di dan? I s’han purtê: l’Asiatica, la Sars, al Covid e la cimice killer : e pensèr che nuèter a gh’avam insgnê a fèr al cafè e al capucino .
SANDRONE: Ma csa vót Sgurghèghel él desgràzi quand é-gli-han da capitèr él càpiten : incô a g’avam la globalizazioun e a sàm tótt in cla bèrca. Ma ét vedrê che, s-a stám ancàrra al règoli e i gh la chèven a vacinères tótt, a saltarám anch cal fòs chè. Dounca, Mudnés, st’an a la tgnarò piò curta dal solit anch perchè bisgnarév ch’a descuréssa sól éd desgràzi, al 2020 le stê un “anno bisesto” e a s’è vést : dô volt al Covid, po' l’alluvioun éd diciàmber ch’l’ha ciapê Mòdna e Nunantla , a gh calèva sól al taramòt e a féven la triplàtta.
SGORGHIGUELO: Sé, al triplete, come l’Inter.
SANDRONE: Descurand éd quall ch’a gh’è da fèr in dla nòstra Mòdna, a-m vin in mèint che lè, a caval d’agast, a-i-ho vést in dal giornel un’intervésta fata al nòster séndech dal titol “ La sfida della ripartenza” dove Muzarèli al féva l’elèinch éd tótt i lavor ch’l’aviva méss in cantér da setàmber éd l’an passê. A gh’éra scrétt ch’i finiven al diurno in piàza Mazzini, ch’i avréven sistemê al sottopasso dla ferovìa, dê al via ai lavor per i parcàg’ interrati dl’ex AMCM e a la sistemazioun degli ex fonderî e po'…… avanti col progèt dal polo Sant’Agustèin, la sistemazioun dla palestra del Carducci e anch dal Palamólza…. tant che mè a m sun dett :“ Ma gh’l a cavaràni a fèr tótt quall ch’i disen?
SGORGHIGUELO: Sé,sé, i gh’l a cavaràn perché a-i-ho savû ch’i han assunt un èter asesór ch’a-l turrà a man tótt i lavor dal Comun.
SANDRONE: Un’eter asesór?! Ma cum’a-s ciàmel?
SGORGHIGUELO: Al cugnàm a-n n’a-l so ménga, ma éd nam a-s ciama Remo. A la prémma intervésta ch’i gh’han fat sui lavor in córs, l’ha rispost:” faRemo, costruiRemo, sistemeRemo, programmeRemo”… Ma cs’i n dit tè, popà ?
SANDRONE: Mè a dégh che come al solit t’è capî l’òt per al desdòt.
PULONIA: Vressét po' rivèr a dir che nòster fiól a-n n’è brisa abàsta intelligeint?
SANDRONE: No! No! Anzi l’é dimandi intelligeint, sól ch'a l gh’ha un’intelligeinza asintomatica ch’a vól pò dir che ha contratto l’intelligenza ma non si vedono i sintomi. Meno male che al nóv asesór a-l gh’l'ha cavèda a finir almeno al diurno, anche se i pensionê dal cèinter, dato ch’è passê tant teimp, i han pensê bèin ch’i fèven prémma a fères operèr a la prostata che aspetèr la fin di lavor.
SGORGHIGUELO: Popà, stà tranquél ch’a gh'ha pensê Remo.
SANDRONE: A gh’è da dir che in dal 2020 , in dla lésta éd la qualitê éd la vétta, Mòdna l’é armèsa al sô post: a-n n’avam nè migliorè nè peggiorè, a sàm quindicésim, apèina davanti ai nòster cusèin ed Ràzz ma dimandi luntan dai Bulgnés ch’i én i prémm éd la lésta . Veh Giancarlo, per stèr a l’unór dal mand e fèr stèr méi i Żemiàn , fa mò in manéra éd rivèr almeno in di prémm dés. Ed positiv a gh’è ch’è calê la delinqueinza e i furt in del cà. I l’han ciamê “effetto Covid 19”. I lèder i én stê luntan per a-n ciapèr al virus e i delinqueint, per via dal coprifuoco, i-n s’én gnanch mòss da cà. Mè a dégh che cal Covid chè l’è un bel castìgh: oltre a l’obligh d'éser cunfinê in cà la sira, a-s sàm duvû subir dla televisioun spazzatura, a tachèr dai telegiornê che , invece éd tirères sò éd morèl, i-s dèven sól i aggiornameint di mort e a mè tótt el volti a-m gnìva i sgrisór in dla schèina . Anch adèsa i-s fan vàder sól di film bèle vést e stravést, del telenovèli e dla pubblicitê che , meinter t’é adrê a disnèr, él descàrren éd dintéri traballanti , éd pomata per él muròidi e pannulóun per gli incontinenti. A-i-ho pruvê ogni tant a guardèr ‘na quelch trasmissiòun éd politica ma i nòster ministradór éd Ràmma, per fèr vàdder ch’i han studiê, i dróven spass del parol in ingles e nuèter, gente del popolo, a-n capám gninta . Se invece éd dir Smart Working i géssen” lavurê da cà” o al post éd distanziamento sociale “ Stàm sò d’ adòs “, nuèter a capiréven subétt. Del vòlt a pèins ch’i descàrren in ingles perché a scola i-n n’han ménga imparê l’italian. Cs’i-n dit tè Pulonia ?
PULONIA: Mè a degh ch’a sun preoccupèda per i nòster ragazô degli elementèr e del médi. Ai nòster teimp a-n gh’ aviven ménga i banch col ród ma a gh’éra ‘na méstra sól ch’l-a s’insgnèva tòtt: él povesî in italian, la storia e l’aritmetica cun él tablèini a memoria. Adèsa i gh’han la méstra d’italian, qualla éd matematica, qualla d’inglés e qualla di sostegno piò qualla de scorta per quand in sta a cà ónna éd ché-gli-ètri. Mitigh anch che él méstri dal nord i li mànden in basa Italia e quilli dal sud i li mànden al nord acsè él tradizioun e i dialàtt del nòstri regioun i van a bergnéch.....
SANDRONE: Éd gh’è ragioun. Alóra Żemiàn, cum’aviv pasê al Nadèl ? Sî-v stê alle direttive di nòster ministradór ed Ràmma ? Nuèter, prémma del fest, a vliven gnir in zitê per vàdder le luminarie, ma propria cal gióren lè Mòdna da zona gialla l’è dvintèda arancione e dop da arancione n’ètra volta zala e mè , ch’a-i-ho sèimper savû che Mòdna l’è ràssa dal 1946 , a-m sun pérs in di culòr e a sàm turnè a cà nòstra.
SGORGHIGUELO: A proposit éd culór Popà, se un in zona arancione al lavora in négher e al fa un asègn in bianc col count in ràss, secand tè val in galéra?
SANDRONE: Ma tès galbéder e làssem andèr avanti. A-i-éra adrê ch’a giva che, nuèter in campagna la vigilia éd Nadèl a l’avàm fàta rispettand al provérbi “ Natale con i buoi e Pasqua con chi vuoi .“ Véra Pulonia ? A gh’éren in òt : nuèter trî, quàter vach ed Erio,al nòster caval. Al problema gròs l'è stê fèr dû tèvel da quàter. La Pulonia l’ha fat i turtlèin, un zampoun al s’éra armès da l’ultma pcarìa e come dólz Sgurghèghel, ch’a l vól cràsser, l’ha dmandê a sô mèdra s'l’a gh fèva al Tiramisù. L’è véra ch'l'è stê un Nadèl a metê, ma dèm a mèint Żemian, l’è stê méi acsè che catères a l'ospedèl per la befana.
PULONIA: Veh! Dagh mò un tai ed descàrer dal virus che ormai è rivê al vaccino, e ciamàmes fortunê che la sanitê a Mòdna la funziòuna da bòun. Cs’a vliv, un pòch a sàm agevolê col fat che Muzarèli e Bunazèin i èn cul e patàia e po' mè, lasèmel dir, a gh’ho sèimper avû un débol per Giancarlo: l’è un amm ch'a-m piès dimandi, adèsa po' ch’a gh’è turnê i cavî négher e al dimastra vint an éd meno, s’a fóss per mè, al farév séndech a vétta.
SANDRONE: Ma csa dit Pulonia! Tè n-n’a-l sê che la scrana da séndech l’è sól un pasàg’ per rivèr a la pultròuna ed Montecitorio. Per quindi a-n cràd che Giancarlo a-s voia ricandidèr fra trî ann al pròssimi elezioun.
PULONIA: Fra trî an? Alóra mè a dégh che i teimp i én madur per fèr un séndech dànna. Basta cun la disparitê tra i sessi, s’a fóssa piò żóvna a-m candidarév mè.
SGORGHIGUELO: Eh! Ma che bèl mama!! Pèinsa, tè sindacássa a Mòdna al post éd Giancarlo e mè séndech a Fanan al post éd sô fiól.
SANDRONE: Ma tèsen. Dòunca, turnand a la nòstra Mòdna a-v dév dir, chèr i mê Żemiàn, che al pavimèint éd ceramica ch’i han fat in Canelcièr a-m piès dimandi: a-s vadd che i nòster ministradór i han pensê al biciclàtt e ai monopàtin ma a-m piasrév anch ch’i tuléssen a man tótti él stred coi bus ch’a gh’è ancàrra in cèinter.
PULONIA: Ét gh’è ragioun Sandròun, andèr in biciclàtta in centro storico, l’è cumpàgna d’éser in sala travaglio….
SANDRONE: E pò in del strèdi dla periferia e anch in tangenzièl bisgnarév ch’i féssen él stressi segnaletichi e i stumpéssen i bus. A proposit , sgnor asesór a la viabilitê, bisogna ch’a catèdi 'na soluzioun per al pasag’ pedonèl che dal Novi Park al porta in cèinter su via Berengari. A gh vól ‘na segnalazioun bèla granda e bèin illuminèda perché, qui ch’ i vinen fóra dal parco a pê i-s càten in un détt e fatt in mèż a la strèda. S’a fóss per mè, lè a-gh farév un sottopasso o un cavalcavia.
SGORGHIGUELO: E mè a-gh farév ‘na bèla rotanda.
SANDRONE: A m’arcmand: fê i lavor cun dal giudézzi! Guardê sól cum’i han ardótt Monte Kosica…. Mè él còsi a li dégh, ma a-n vrév che un quelch asesór a-l gh’avéssa al persótt in degli uràc’.
SGORGHIGUELO: Gióst popà, a proposit d’uràc’ , è vera che a purtèr tròp la mascarèina a-s gnarà egli uràcci a sventola?
SANDRONE: T’e-n mérit gnanch ch’a-t dàga risposta ...veh, Pulonia , tól mò a man tè .
PULONIA: Bèh alóra a dégh la mia : “ Ragazóli, cuma stèv? Mè a sun dimandi istizida per via éd la violèinza sò nuètri dann . A gh manchèva sól al virus, che ubbligànd él famî a stèr in cà, l'ha peggiorê la situazioun. A gh’avàm del lég’ ch’i-n vèlen gninta. I avochèt i càten sèimper di rampèin per fèr pasèr il loro assistito come un malê in dal zervèl o ch’a gh’è gnû un raptus ed gelosia e , roba gnanch da cràdder, i tribunê…. i-gh dan a mèint !! Ragazóli, chè bisàgna ch’a-s difindàma da pér nuètri, quand a sî in perìcol tirê fóra egl’ óng’ , dègh ‘na quelch scanlèda in dla testa e curî a fèr la denuncia , sperand ch’a catèdi un magistrê cun la stanèla. Ma a gh’ho anch dal bèli nutézzi. Ragazóli , i-v sintî che la Nicoletta l’ha catê marî ? Ménga ch’a-l l'àva zerchê ma, cuma la dis lê, l’è stê un colpo di fulmine propria cumpagn a-m capité a mè cun Sandròun. Apeina a l’ho vést a-m sun innamurèda.
SANDRONE: Aviva ciapê ‘na bèla còta ancha mè.
PULONIA: Dio, i mê i aréven preferî un bancàri o un dutór,ma a-l savî, al cuor non si comanda….
SANDRONE: Cum’ho’i-a da dir Pulonia , mè a sò che a soquànt mudnés a gh’è piasû poch ste matrimoni perchè ,ét sê, Luciano a gh’l’avàm ancàra in dal cór.
PULONIA: Beh e alóra?....Anch quand ét murirê tè a-t purtarò in dal cór ma la vétta la va avanti e dato che la Nicoletta l’è dimandi cuntèinta, a-l sun anca mè. Prémma éd finir a vliva anch parlèr del nuvitê éd la moda: mè a sun per la mesòn Dolce e Gabbana, ma dato che per via dal Covid a-n n’ho ménga psû andèr a Milan a vàder le nuove collezioni, a-n gh’l’ho ménga cavèda a rinnovèr al guerdaròba .
SANDRONE: Cun tótt i armàri pin che t’gh’è, vèt ancàrra adrê?
PULONIA: Per San Remo a-v savrò pò dir… Ma dato ch’a l’ha tòlt a man Amadeus…a sám in ‘na bàtta éd fèr…. Diiiio ch’l’Ama, l’è acsè brèv… a-n vàd l’óra éd vàdrel!
SGORGHIGUELO: Mudnés,tifós disocupê in astinèinza da stadio e palasport , a-v dàgh un salut cun tótt al cór! Al 2020 a-l s’ha lassê fóra dal Braglia, dal Palapanini, da tótti él polisportivi e anch dal canotàg’ in di lagàtt éd Campgaian. A-n n’avàm gnanch psû fèr la Corida éd San Żemiàn, i s’han détt éd córrer da pér nuèter datórna a la cà e mandèr del foto! Eh no, adèsa po’ basta! A voi turnèr in palèstra a sculpir i miei muscoli lardominali! Ogni modo, Mudnés, in dal 2020 a-n n’avàm pò pérs un gran chè! La Ferrari l’è andèda piò pian dal nòster baròz pin éd malgàtt!! A Maranel, vest ch’i-n savìven piò che sant ciamèr, i n’han tòlt “Un” a guidèr la machina! Speràm che “Saintz” Carlos al faga al miracol! Menomèl che adèsa i nòster canarèin, sèinza nissun ch’a li guèrda, i zóghen abasta bèin e a sàm tra i prémm post éd la classifica. A-s vadd ch’i èn timid! Curag’ canarèin, turnê a vulèr èlt e quand a finirá ‘sta pandemia , magari a-s cataràm fra i prémm!!!!
SANDRONE: S’a i-ho capî bèin, al Mòdna al galòpa e la Ferari l’è zòpa!!!!! Ogni modo Żemiàn, prémma éd finir a vói salutèr tótti égli autoritê e congratulèrem col nòster Vàschev Erio che, dato ch’a-l gh’aviva poch da fèr, da Ràmma i han pensê éd dèregh anch la diocesi ed Chèrp, comprés Stuffiòun e Ravarèin. Un salut e ‘n’arcmandaziòun a-i mand col cór a tótt quî di ristorànt, ai negoziànt, ai artigian e a quî dal turismo che, in tèimp éd Covid e d’alluvioun, i han tirê la zéngia fin a l’ùltem bus. Ragàz,tgnî bòta e a-n perdìdi la fiducia che ormai a sàm avsèin a la ripresa e i Mudnés i-n vàden l’óra ed turnèr a spánder. Dai mò Pulonia ch’andàm a zèina. Per fortuna che a sàm a cà, se no s’a éren in piàza a-s tuchèva éd tgnir per man al ragazól perchè a traversèr via Emilia e piàza Ràmma, a-s córr al pericol d’éser imbalê da cl’invasiòun éd monopattin ch’i-t fan di spiapáss a 80 a l’óra. E cun quasta a-v salutam da bóun: curàg’ Żemiàn, a n'avàm pasèdi tanti...a pasarà anch quasta, l'important l’è ch'a-n ve descurdèdi éd tgnìrev strècch a la piòpa, ch'l'è po’ cla piòpa èlta e sacca,piantèda in dl’umbréghel éd Mòdna e ch'l’a-s ciàma Ghirlandèina!


authors:
Cdm
Dominik Hardegger

description: Suenter ina collisiun cun in skiunz sin ina pista dal territori da skis Sursaissa Mundaun è morta ier ina skiunza.

title: Sursaissa Mundaun - Accident mortal suenter collisiun cun skis


authors:
Sda
Alexi Baselgia

description: Cun 39 onns returna il Svizzer cun success. El batta a Doha il Brit Daniel Evans en trais sets.

title: Puspè en acziun - Roger Federer gudogna - pli ch’in onn suenter sia davosa partida


authors:
Sda
Lea Livers

description: Suenter las duas operaziuns vi dal schanugl vul Federer turnar plaunsieu.

title: Pausa suenter Doha e Dubai - Federer na va betg a Miami


description: Sport d’elita e studi na sa cunfetschian betg. La giuvna atleta da Zuoz terminescha sia carriera cun 20 onns.

title: Ina stagiun cuppa mundiala - La passlungista Anja Lozza sa retira


authors:
Srf
Onna Riedi

description: Alligator Malans perda il 2. gieu da la seria da playoffs dal mezfinal cunter Floorball Köniz cun 6:2.

title: Mezfinal playoffs unihockey - Malans perda ordaifer - Köniz po uschia gullivar la seria


description: Cun 132 ocurrenzas ed indesch premieras sa preschenta il program da stad dal festival da cultura Origen.

title: Program da stad - Origen e la creaziun


authors:
Srf
Dominik Hardegger

description: La Svizra ha pers il 5avel gieu da gruppa cunter la Russia, quai cun 1:4.

title: Campiunadi mundial da hockey - Svizra perda 1:4 cunter Russia


description: Pouro mondo Ma viye tanta dejê totavi: «Pouro mondo, roubata-tè, ma pâ chu mè!» L’i a bin ôtyè a dre, le mondo l’è poutamin chèko dè totè pâ. I chè roubatè bal-à-bin chu no. La piodze, lè j’ivouâdzo,le frê, lè j’orâdzo è le fameu Covid, ch’intindon farmo bin po no chèkutâ. I rèmoujo a di viyo chovinyi. In mile vouè-thin tyindzè, l…

title: La Gruyère

maintext:
Pouro mondo
Ma viye tanta dejê totavi: «Pouro mondo, roubata-tè, ma pâ chu mè!» L’i a bin ôtyè a dre, le mondo l’è poutamin chèko dè totè pâ. I chè roubatè bal-à-bin chu no. La piodze, lè j’ivouâdzo,le frê, lè j’orâdzo è le fameu Covid, ch’intindon farmo bin po no chèkutâ.
I rèmoujo a di viyo chovinyi. In mile vouè-thin tyindzè, l’èrupchyon dou volkan Tambora, bin yin dè no, in Asie, l’a konpyètamin rèbuyi le mondo. Di j’orâdzo è de la piodze, di kouêrlè è di mijérè dè totè chouârtè. Intye-no achebin; inpochubyo dè fènâ, mèchenâ, kurtiyi. To irè puri chu pyathe. In chi tin, fô bin moujâ ke chèyivan a la fô, di pititè matenâ. Dèjandanyi, veri, chèkàre,fére di tsiron kan menachivè, dèfére lè tsion le lindèman. È to chin a dzin, a la fortse. Chin l’a dourâ di mê. Ouna mijére nêre l’è…


title: Kaso 600 kilo warda di reshèrshi: Hòmber detené sospechá di tabata bende droga hòrtá ta rekobrá libertat

maintext: This category can only be viewed by members. To view this category, sign up by purchasing


description: Liy disèt longè devan ponp gazolin yo malgre gouvènman di pa gen rate gaz


description: 130 pajais èn sa cunvegnids ad ina refurma fiscala.Latiers tutga in pe da taglia minimal da 15%,

title: OECD - Refurma fiscala è sut tetg


description: Las sendas da viandar èn marcadas cun colurs, che defineschan il grad da difficultad. Ma èn ellas era marcadas endretg?

title: Segirtad en la muntogna - Gronda part da sendas da viandar è marcada correctamain


authors:
Cdm
Flurin Clalüna
Corina Riatsch

description: Cun serrar la gruppa da tgira Prasas-chèr possia il center planisar meglier lur ressursas.

title: Engiadina Bassa - Gruppa da tgira Prasas-chèr vegn serrada temporarmain


description: KOMUNIKADO DI PRENSA 275 / 2021 4 ougùstùs 2021 Búskeda di e hóben Rishantely Roosje. Departamentu di Komunikashon i Prevenshon KUERPO POLISIAL KÒRSOU SIRBI I PROTEHÁ Polis ta pidi búskeda di e hóben Rishantely Roosje, nasé na Kòrsou di 16 aña di edat. Dia 23 di yüli 2021, Rishantely tabata huntu ku su mama…

maintext: This is an example widget to show how the Right Sidebar looks by default. You can add custom widgets from the widgets screen in the admin. If custom widgets are added then this will be replaced by those widgets.


description: L'equipa dal trenader Maximilian Knuth perda ordaifer cunter Widnau cun 1:6.

title: Ballape regiunal - Terrada per Cuira 97


description: La prima pagina della Rosea

title: Prima GdS - Un, due, tre: l’Inter c’è


description: UNICEF (Ajans Nasonzuni kap travay sou zafè timoun) lanse avètisman pou di gang yo ann Ayiti ap vize kounyea lekòl yo ak elèv yo.

title: UNICEF: Gang Ann Ayiti Vize Lekòl ak Elèv yo


description: Modil la gen 6 espèz de pò kote navèt yo ka estasyone, e li pral pèmèt astronòt yo agrandi pati Ris stasyon an

title: Yon Nouvo Navèt Spasyal Ris Rive nan Stasyon Entènasyonal la


description: L assessëur per la sanità Thomas Widmann à cunedì de ulëi slargë ora la campania dla dlaveies tla pruvinzia. Cun dis de dlaveies de massa.

title: Dlaveies de massa mo dan Nadel


description: Er en il futur na duai dar nagin pass svizzer automatic per persunas ch'èn naschidas en Svizra.

title: Pass svizzer - Nagin pass svizzer automatic