title: Compra de Luisiana
text: El reinu de Francia controlara'l territoriu de Luisiana de magar 1699 hasta que, en 1762, cediéralu a España. En 1800 Napoleón Bonaparte, Primer Cónsul de la República Francesa, volvió a tomar el control de la Luisiana col envís de facela'l centru del so proyeutu de reestablecer un imperiu colonial francés n'América del Norte. Sicasí, el fracasu francés a la hora de sofocar la revuelta qu'acabaría dando la independencia a Haití, xunto cola evidencia del próximu españíu d'una guerra col Reinu Xuníu, llevaron a Napoleón a considerar la posibilidá de vendé-y la Luisiana a Estaos Xuníos. La so compra yera un vieyu oxetivu del presidente d'Estaos Xuníos Thomas Jefferson, que taba especialmente interesáu en consiguir el control del estratéxicu puertu de Nueva Orleans, que controlaba la desembocadura del ríu Mississippi. Jefferson encargó-yos a James Monroe (que sería dempués presidente del país) y al embaxador en Francia, Robert R. Livingston, que negociaran la compra; de parte francesa negoció, en representación de Napoleón, el so ministru del Tesoru, François Barbé-Marbois. Los estauxunidenses aceptaron bien llueu la compra en cuantes que se-yos ofreció'l tratu, y Jefferson y el so secretariu d'estáu, James Madison, convencieron al Congresu, pese a la oposición del Partíu Federalista, pa que ratificaran y dieran fondos pa facer la compra.