title: Plaza de la Escandalera
text: Múltiples fueron los nomes propuestos pa esta plaza, y múltiples tamién les obres que fueron modificando'l so aspeutu al traviés de los años. Hasta 1890 caltuvo la Escandalera trabaos árboles, como un cachu, que yera, separáu del Campu San Francisco. Escontra l'ángulu más próximu a les cais de Pelayo y d'Argüelles esistió una fonte col mitolóxicu nome de "La Mariblanca". Tal fonte foi, bien probablemente, el precedente de la qu'enforma tiempu dempués conoceríase como "Cañu de la Galera". Mientres enforma tiempu, el terrén de la plaza foi casi horizontal, tenía'l nivel de la inmediata cai Uría y nel so cantu inferior baxaba en terremplén escontra la Galera. La explanación debió de faese a fines del sieglu XIX, pos en 1901 foi asitiáu nel ángulu Norte de la plaza, yá con rasante asemeyada a l'actual, el tresformador eléctricu que se llamó "chicolatera", desque foi instaláu hasta qu'en 1955 pudo ser suprimíu. En 1906 alcordóse treslladar a esta plaza la Fuentona del Bombé, y anque l'alcuerdu nun se llevó a efectu, el 25 de xunu de 1909 volvió tratase de emplazar ellí una fonte; nel so centru pensaba asitiase la fina estatua de Neptuno, güei sumida del Campu de San Francisco nel que s'esibía a mediaos del sieglu XX, pero depués propúnxose sustituyir el dios pol inxenieru Schulz, y a la fin nengunu de los dos proyectos viose realizáu. El 10 de marzu de 1911 aprobóse pavimentar de formigón toa la plaza, dexando nel centru un espaciu pa la estatua al cabu Noval, Luis Noval y Ferrao, estatua que nunca llegaría a alzase, como tampoco'l monumentu al Xeneral Ordóñez (1911), nin el qu'a la Sociedá de Naciones pensó tamién llevantase ellí en 1918. Pero llevóse a efectu la pavimentación na forma alcordada, y ese foi l'orixe de la "tarta" o jardinillo circular que la plaza caltuvo mientres trenta años hasta que se construyeron los servicios hixénicos sumíos cola reforma llevada a cabu en 1955. Esta reforma esanició amás los árboles que faíen la plaza un tanto atopadiza, pero tamién fixo sumir les columnes, los quioscos y el tresformador que lu enfeaben.