title: Gaón
text: Nel periodu talmúdicu los directores de les academies yeren escoyíos polos eruditos de les academies ente que nel periodu geónico yeren nomaos polos exilarcas. Los Gueonim xeneralmente (anque non siempres) xubíen na xerarquía de puestos nes academies hasta qu'algamaben esti cargu más altu. Poro, les persones de habilidad promedio tamién algamaron el Gaonatu, y en tol periodu de 400 años solu unos pocos gueonim fueron homes destacaos que tuvieron un impactu duraderu nel xudaísmu. Estos incluyeron  Yehudai,  Amram,  Saadiah, Sherira,  Samuel b. Ofni y  Hai. N'ocasiones, los exilarcas abusaron de la so autoridá y nomaron gueonim a quien esperaben que tuvieren subordinaos a ellos y que nun yeren eruditos destacaos. Por casu, rellátase qu'un exilarca refugó a  Aḥa de Shabḥa, autor del She'iltot, y nomó al so discípulu Natronai Kahana al gaonatu en Pumbedita . Poro, l'academia en Sura foi alteriada polo xeneral pola interferencia de los exilarcas. Sherira  argumenta que por cuenta de la interferencia de los exilarcas nun pudo rexistrar exactamente los nomes de los Gueonim de Sura hasta l'añu 1000 del calendariu seléucida (689 d'esta era). Dempués de que l'autoridá de los exilarcas debilitárase so  David b. Judá (ibid. 93) nos tiempos del califa al-Ma'mun, dende'l 825, la influencia del grupu d'eruditos nel nomamientu del gaón aumentó, especialmente en Pumbedita. Tradicionalmente, el gaón tenía múltiples roles. De primeres, el gaon yera'l director de l'academia, y enseñaba en priváu y en públicu, especialmente mientres los meses de kallah. Amás, desempeñóse como xuez y xefe del equivalente d'una corte suprema. Tamién taba facultáu para alministrar los tribunales y nomar xueces. Los principales gueonim tamién escribieron numberoses responsa, esto ye, correspondencia respondiendo entrugues halájiques de cerca y de lloñe. Como árbitru de la Halajá, el Gaón tamién yera responsable de la innovación llegal cuando la situación lo ameritaba. Numberosos gueonim fueron autores de comentarios, códigos llegales y obres de teoloxía . Finalmente, dalgunos de los gueonim taben arreyaos en política más allá de la comunidá xudía. Representaron a la comunidá énte los gobiernos musulmanes locales y estatales.