title: Bagel
text: Un bagel (o dacuando tamién beigel; en Yiddish בײגל beygl; en Polacu Bajgiel) ye un pan ellaboráu tradicionalmente de farina de trigu y que suel tener un furacu nel centru. Antes de ser enfornáu cocínase n'agua de volao, dando como resultáu un pan trupo cuna cubierta esterior llixeramente crujiente. El bagel ainicióse nes comunidáes xudíes de Polonia,da fechu los polacos defínenlu como un pan xudío enfornáu del sieglu XVII que de cutiu confunde col obwarzanek, inclusive diendo más allá: a los panaderos de Cracovia esmolecía-yos tantu que los sos obwarzanki confundiéranlos colos bagels de la tradición xudía, que decidieron llevar la receta de los bagels orixinales de Nueva York a Cracovia pa amosar la diferencia ente los dos .  Les diferencies históriques entre bagels y obwarzanki fueron investigaes por Marcin Gadocha, estudiante de doctoráu na Academia Pedagóxica de Cracovia: " Llogramos atopar les cuentes de la corte de la pareya real Władysław Jagiełło y Jadwiga en Cracovia. El 2 de marzu de 1394 escribióse lo siguiente: "Pa la Reina, Pani pro circulis obrzanky 1 centavu". Sicasí, el documentu más importante qu'indica los raigaños de obwarzanek en Cracovia remóntase a finales del sieglu XV. El privilexu del rei Jan Olbracht del 26 de mayu de 1496 otorgó'l derechu a enfornar y vender pan blanco, incluyíu'l obwarzanek, solo a los panaderos de Cracovia. - diz Marcin Gadocha. - Los bagels tamién s'enfornaron nel área de Cracovia, pero yera un productu dafechu distintu. Esiste un documentu de 1610 de la comunidá xudía de Kazimierz, entós una ciudá cerca de Cracovia, que declaraba que s'apurríen bagels gratis a toles muyeres que daben a lluz."