title: Tomás de Zumalacárregui
text: Al morrer Fernando VII'l 29 de setiembre de 1833, moraba ensin mandu y so vixilancia en Pamplona, d'onde consiguió fuxir y xunise a los carlistes sublevaos que se topaben nel valle de La Berrueza, Navarra, al mandu de Iturralde y Sarrasa. Fracasáu en La Rioxa, nes Provincies Vascongadas y n'otros pocos puntos del restu d'España'l llevantamientu de los reaccionarios que sofitaben al infante Don Carlos en defensa de la Monarquía Tradicional, quedó amenorgáu al pequeñu grupu que s'atopaba ocultu nos valles de La Berrueza y Amescoas en Navarra. El 14 de payares de 1833 los rebeldes escoyeron a Zumalacárregui como xefe, llevantando acta en Estella. Darréu empezó a entamar dende la nada en bien poco tiempu un eficaz contingente del exércitu rebalbu llamáu llueu carlista, forniéndolo en munchos casos coles armes tomaes a los exércitos cristinos.