title: Gregorio Cenitagoya González
text: Col golpe d'Estáu del 18 de xunetu de 1936, incorporóse al comité de guerra; la familia permaneció en San Esteban hasta que foi evacuáu cuando les tropes franquistes tomaron la llocalidá'l 7 de setiembre. El padre garró un tren con destín a les cuenques mineres. Gregorio apuntóse y foi asignáu a un batallón de mineros-zapadores que fortificaben el frente en Candamu y poco dempués integróse nel Batallón d'Infantería nᵘ 251 Pablo Iglesias como ayudante de cocina y corréu. Mientres un permisu n'Avilés, onde la so madre formaba parte del Comité Antifascista, sufrió un bombardéu de l'aviación rebelde cuando ayudaba a unos mancaos y perdió un pulmón. Cuando cayó'l mandu d'Asturies n'ochobre de 1937, tornó cola so madre a San Esteban. Al ser reconocíos por dellos falanxistes, fueron deteníos. Foi encarceláu nel campu de concentración de Candás y depués obligáu a trabayar na carretera de Lluanco al Cabu Peñes, onde foi cutíu por falanxistes y guardias civiles. En 1938 pudo fuxir a Sarria, onde fuxeren los sos güelos maternos y el so pá. La so má foi condergada a venti años poles sos actividaes polítiques republicanes. Foi a trabayar col so padre en Madrid y depués en Valencia onde foi deteníu por robar unos güevos de pita. Pasó cuatro meses en prisión y al so regresu tornó a Sarria. Estableció una célula comunista y púnxose en contactu cola guerrilla.