text: Kəlam ortodoksal müsəlman teologiyasıdır. Kəlamın əsasını Allahın sonsuz qüdrət ideyası dayanır. Mütəkəllimlər (kəlam tərəfdarları) kainatda baş verən hər şeyin yeganə səbəbinin Allah olduğuna inanaraq, maddi dünyada səbəb-nəticə əlaqəsini rədd etmişlər. Onlar hesab edir ki, Allah dünyanı keçmişdə bir anda yaratmamışdır, o, dünyanı hər an yaradır. Naturfəlsəfə sahəsində bu fikir yunanlardan götürülmüş atomizm anlayışı ilə birləşir. Kəlam tərəfdarlarına görə, bütün fiziki cisimlərin meydana gəldiyi atomlar bir-biri ilə heç bir fiziki əlaqədə deyil, sırf Allahın onları saxlaması ilə bağlıdır. Kəlamın ən böyük nümayəndələri Əbülhəsən əl-Əşəri (873 və ya 874-935) və Əbu Həmid əl-Qəzali (1058-1111) olmuşdur.