text: Qadınların səltənətinin sona çatması ilə, Osmanlı imperiyasının idarəçiliyinə qadınların təsirləri tamamilə sonlanmadı. Validə Sultanlıq Osmanlı imperatorluğunun son illərinə qədər öz əhəmiyyətini qoruyub saxladı. Validə sultanlar sultan olan oğullarına dövlət işlərində daima təsir göstərməkdə davam etmiş, məscid, xəstəxana tikintisi və xeyriyyə işlərində də böyük büdcə və qərar qəbul etmə səlahiyyətlərinə malik olmuşlar. Məsələn, dövlətin bir çox memarlıq layihələrinin arxasında mərhum Validə sultanlardan Bəzmialəm Sultan və Pərtəvniyal Sultan dayanırdı. Lakin qadınların hökmranlığı ilə müqayisədə fərq ondadır ki, Kösəm Sultandan sonra ana sultanlar daxili və xarici siyasət məsələlərinə birbaşa qarışmaqdan çəkinmişdilər. Bundan əlavə, III Əhmədin qızı və Nevşəhərli Kürəkən İbrahim Paşanın həyat yoldaşı Fatma Sultan, Lalə dövrünün son illərində böyük gücə sahib idi və Osmanlı tarixinin son güclü xanım Sultanı idi.