text: Gabon ye jamana ye tlebi cɛma Afrika min bɛ dancɛ tla ni Cɛmajan (Equator) Gine (Franse : Guinée Equatoriale), Kamerun, Kongo-Brazaville, ani Gine ka Jikori (gulf). Faaba ani a duguw labonba ye Libreville ye. Kabini aka yɛrɛta ka bɔ Frans bolo, Uti tle 17 san 1960, Fasojamana in marala jamanakuntigi fla fɛ. Jona 1990w (kalancogo : tanikɔnɔtɔnan bikɔnɔntɔnw) la, Gabon ye tɔncaman taabolo boloda ani bɛjɛfanga sariyabaju kura da min bɛ kɛ sabu ye ka kalafli jɛlɛn baaraw sabati ani ka fanga cakɛda caman yɛlɛma. Gabon jamanden ye fitini ye min ka dɔgɔ ni mɔgɔ milion fla ye, aka dugujukɔrɔ nafolo labɔlen. Kɔkan kɛnyɛrɛye nafololabugun ye Gabon dɛmɛ ka kɛ yɔrɔ in la jamana hɛrɛma dɔ ye ni HYT (Hadamaden Yiriwa Tamasere) lakɔrɔtalen ye (Engliz : Human Development Index [HDI], Franse : Indice de Développement Humain [IDH]) Farafina kɔnɔ