# Wpływ zmian klimatu na rozwój przedsiębiorstw

## Wprowadzenie do rozdziału

W poprzednim rozdziale przedstawiona została koncepcja negatywnych efektów zewnętrznych, czyli szkód, jakie powoduje działalność pojedynczych osób bądź przedsiębiorstw. Wiemy już, że podmioty wywołujące takie szkody nie ponoszą z ich powodu żadnych kosztów – te są najczęściej przerzucane na całe społeczeństwo. Zmiany klimatyczne są jednym z najważniejszych źródeł negatywnych efektów zewnętrznych. W kolejnych podrozdziałach zastanowimy się nad czynnikami, które zmiany te wywołują, ich najważniejszymi konsekwencjami dla sektora przedsiębiorstw, a także sposobami ograniczenia tych niekorzystnych zjawisk i wyeliminowania negatywnych skutków zmian klimatu.
Na półkuli północnej od 2005 r. widać bardzo wyraźny trend kształtowania się średnich temperatur letnich miesięcy. Lektura raportu europejskiego programu badawczego Copernicus (Copernicus Climate Change Service) nie pozostawia żadnych złudzeń: klimat naszej planety ulega daleko idącym zmianom. Potwierdzeniem tego jest właśnie systematyczny wzrost średnich temperatur. Pomiary wskazują, iż średnia globalna temperatura w 2021 r. było o 0,3 °C wyższa od średniej temperatury notowanej w latach 1991–2020, oraz o 1,1°C–1,2°C wyższa od średnich poziomów z lat 1850–1900. Zacytujmy dyrektora Copernicusa, Carlo Buontempo:
Latem 2021 r. można było również zaobserwować intensyfikację negatywnych skutków tych zmian. Wyjątkowo wysokie temperatury w regionie Morza Śródziemnego doprowadziły do licznych pożarów. Na Sycylii termometry wskazały 48,8°C – najwyższą temperaturę w historii pomiarów w Europie. W tym samym czasie inne kraje Starego Kontynentu nękane były przez groźne powodzie, które doprowadziły do śmierci łącznie kilkuset osób oraz do ogromnych strat ekonomicznych. Zdaniem naukowców zmiany klimatu, z którymi mamy do czynienia, zwiększyły ryzyko pojawienia klęsk żywiołowych o ponad 20%.
W tym kontekście wydaje się oczywiste, że zmiany klimatu to jedno z największych wyzwań dla ludzkości w XXI w. Niepodważalne dane naukowe wskazują, że stoimy u progu katastrofy. Niebezpieczne zjawiska pogodowe, takie jak ulewne deszcze, powodzie, huragany, długotrwałe upały i susze, pojawiają się coraz częściej na każdej szerokości geograficznej. Klęski żywiołowe są najbardziej widocznymi, ale oczywiście nie jedynymi konsekwencja zmian klimatu. Spektrum zagrożeń z nimi związanych jest zdecydowanie szersze i dotyka niemal wszystkich sfer życia, w tym oczywiście gospodarki i sektora przedsiębiorstw.
Decyzje obecnie podejmowane przez trzech regulatorów gospodarki (tj. konsumentów, przedsiębiorstwa i państwo) zdeterminowane są dotychczasową ścieżką rozwoju, a konsekwencje tych decyzji zdecydują o sytuacji klimatycznej planety w niedalekiej przyszłości. Dlatego tak ważne jest, żebyśmy wszyscy potrafili redefiniować nasze priorytety. Musimy sobie uświadomić, że wybory podejmowane w sferze konsumpcji (indywidualnej i zbiorowej) oraz produkcji wpływają na przyszłość całej ludzkości.
Decyzje te mogą zapobiec lub przynajmniej ograniczyć skalę przyszłych zmian klimatycznych (działania te nazywane są jako mitygacją), a także dostosować zasady gospodarowania do zmieniającego się klimatu. Stawką jest nie tyle poprawa, co utrzymanie obecnego standardu życia ludzkości. Kluczową rolę mają tu do odegrania przedsiębiorstwa, które – inwestując w nowoczesne technologie, wybierając określone metody produkcji i strukturę asortymentu – mogą nie tylko ograniczyć zużycie surowców, ale także kształtować postawy i wybory konsumenckie. Innymi słowy, bez wprowadzenia zielonej transformacji firm dalszy rozwój globalnej gospodarki nie będzie możliwy.

### Bibliografia

„2019–20 Australian bushfires—frequently asked questions: a quick guide”, 2019. https://www.aph.gov.au/About_Parliament/Parliamentary_Departments/Parliamentary_Library/pubs/rp/rp1920/Quick_Guides/AustralianBushfires.
Rzeczpospolita. „2021 rok był piątym najcieplejszym rokiem w historii”, 12 styczeń 2022. https://klimat.rp.pl/planeta/art19279221-2021-rok-byl-piatym-najcieplejszym-rokiem-w-historii.
„Agricultural Risk Management in the face of climate change”. Agriculture Global Practice Discussion Paper. The World Bank Group, październik 2015. https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/22897.
Arriagada Borchers, Nicolas, Andrew J Palmer, David M J S Bowman, Geoffrey G Morgan, Bin B Jalaludin, i Fay H Johnston. „Unprecedented smoke- related health burden associated with the 2019–20 bushfires in eastern Australia”. The Medical journal of Australia 213, nr 6 (2020): 282–83. https://doi.org/10.5694/mja2.50545.
Eckstein, D., Künzel, V., Schäfer, L. „Global Climate Risk Index 2021”. www.germanwatch.org/en/cri
Blake, Eric S., i Ethan J. Gibney. „Deadliest, Costliest, and Most Intense United States Tropical Cyclones from1851 to 2010”. Technical Memorandum. Florida: National Weather Service National Hurricane Center, sierpień 2011.
„BP boosts its renewables business in the US with 9GW solar acquisition from 7X Energy”. BP, 1 czerwiec 2021. https://www.bp.com/en/global/corporate/news-and-insights/press-releases/bp-boosts-its-renewables-business-in-the-us-with-9gw-solar-acquisition-from-7x-energy.html.
Kim, Kyungbok, i Sang-Myung Lee. „Does Sustainability Affect Corporate Performance and Economic Development? Evidence from the Asia-Pacific Region and North America”. Sustainability 10, nr 4 (21 marzec 2018): 909. https://doi.org/10.3390/su10040909.
Morenne, Benoit, i Kevin Hand. „How Skiing Can Survive Climate Change”. The Wall Street Journal, 10 luty 2020. https://www.wsj.com/articles/how-skiing-can-survive-climate-change-11612969209.
Naumann, Gustavo, Carmelo Cammalleri, Lorenzo Mentaschi, i Luc Feyen. „Increased Economic Drought Impacts in Europe with Anthropogenic Warming”. Nature Climate Change 11, nr 6 (czerwiec 2021): 485–91. https://doi.org/10.1038/s41558-021-01044-3.
„Special Climate Statement 71 — severe fire weather conditions in southeast Queensland and northeast New South Wales in September 2019”. Australian Government Bureau of Meteorology, 2019. http://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs71.pdf.
Wajer, Jarosław, i Marcin Gul. „Biznes dla klimatu. Raport o zmianie priorytetów”. EY i ING, września 2021. https://www.ey.com/pl_pl/climate-change-sustainability-services/raport-ey-ing-biznes-dla-klimatu.
Weaver, David. „Can Sustainable Tourism Survive Climate Change?” Journal of Sustainable Tourism 19, nr 1 (styczeń 2011): 5–15. https://doi.org/10.1080/09669582.2010.536242.
Wobus, Cameron, Eric E. Small, Heather Hosterman, David Mills, Justin Stein, Matthew Rissing, Russell Jones, i in. „Projected Climate Change Impacts on Skiing and Snowmobiling: A Case Study of the United States”. Global Environmental Change 45 (lipiec 2017): 1–14. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2017.04.006.