Ní ìbámu pẹ̀lú ìsọfúnni tí mo fún yín nípa Abel Janszoon Tasman, ṣé ẹ lè ṣe àkópọ̀ rẹ fún mi?
Context:Abel Janszoon Tasman (Dutch: [ˈɑbəl ˈjɑnsoːn ˈtɑsmɑn]; 1603 <unk> 10 October 1659) je olokun ati oludari ara ilu Dutch, ti a mo fun awon irin ajo re ni 1642 ati 1644 ninu ise Ile-iṣẹ Dutch East India (VOC).  Ọdún 1603 ni wọ́n bí Tasman nílùú Lutjegast, lórílẹ̀-èdè Netherlands. Lọ́dún 1633, ó dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ VOC, ó sì wọ ọkọ̀ òkun lọ sí Batavia, tó ti di Jakarta báyìí, lórílẹ̀-èdè Indonesia. Ó bá wọn rin ìrìn àjò ojú omi bíi mélòó kan, títí kan ìrìn àjò kan lọ sí Japan. Lọ́dún 1642, àjọ VOC yan Tasman pé kó lọ darí ìrìn àjò láti lọ ṣèwádìí àwọn àgbègbè tí wọn ò tíì ṣàwárí rẹ̀ ní Gúúsù Òkun Pàsífíìkì. Iṣẹ́ rẹ̀ ni pé kó wá àwọn ọ̀nà tuntun táwọn oníṣòwò lè gbà lọ sókè òkun, kó sì wá bá àwọn ará abúlé náà ṣòwò. Lẹ́yìn tí Tasman kúrò ní Batavia, ó forí lé ìlà oòrùn, ó sì dé etíkun Tasmania, tó pè ní Ilẹ̀ Van Diemen, ìyẹn orúkọ ẹni tó ń dáàbò bò ó. Lẹ́yìn náà, ó forí lé ìhà àríwá, ó sì ṣàwárí etíkun ìwọ̀ oòrùn New Zealand, ó pè é ní Staten Landt, àmọ́ nígbà tó yá, ó yí orúkọ rẹ̀ pa dà sí Nieuw Zeeland, ìyẹn orúkọ àgbègbè Zeeland ní orílẹ̀-èdè Netherlands.  Bó tilẹ̀ jẹ́ pé Tasman ṣe ọ̀pọ̀ àṣeyọrí, síbẹ̀ ìrìn àjò rẹ̀ kò yọrí sí rere. Ìpàdé náà pẹ̀lú àwọn ènìyàn Māori ní South Island ti New Zealand yọrí sí ìjà líle, èyí tí ó pa mẹ́rin lára àwọn ọkùnrin Tasman. Ó padà sí Batavia láìní àjọṣe kankan tó ṣe pàtàkì pẹ̀lú àwọn ará abúlé náà tàbí kí wọ́n bá a ṣòwò. Síbẹ̀, ìrìn àjò Tasman yìí ló jẹ́ káwọn ará Yúróòpù túbọ̀ mọ ilẹ̀ Ọsirélíà àti New Zealand, kí wọ́n sì kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ sí í gbébẹ̀. Tasman ń bá iṣẹ́ rẹ̀ lọ fún iléeṣẹ́ Dutch East India Company títí tó fi kú lọ́dún 1659, ó sì di ọ̀kan lára àwọn ògbóǹkangí olùṣèwádìí nígbà ayé rẹ̀.  Ìpilẹ̀ṣẹ̀ àti ìgbésí ayé rèé  Àwòrán Abel Tasman, ìyàwó àti ọmọbìnrin rẹ̀. Jacob Gerritsz Cuyp ló kọ ọ́, ọdún 1637 (kò fìdí múlẹ̀). Wọ́n bí Abel Tasman ní nǹkan bí ọdún 1603 ní Lutjegast, abúlé kékeré kan ní ẹkùn-ìpínlẹ̀ Groningen, ní àríwá Netherlands. Orisun ti o pẹ julọ ti o mẹnuba rẹ ni ọjọ 27 Oṣu kejila ọdun 1631 nigbati, bi ọkọ oju omi ti ngbe ni Amsterdam, ọmọ ọdun 28 ọdun ti ṣe adehun lati ṣe igbeyawo pẹlu Jannetje Tjaers, ọmọ ọdun 21, ti Palmstraat ni agbegbe Jordaan ti ilu naa.  Wọ́n gbé wa lọ sí Dutch East Indies Ọ̀gbẹ́ni Tasman jẹ́ òṣìṣẹ́ iléeṣẹ́ Dutch East India Company (VOC), ló bá bẹ̀rẹ̀ ìrìn àjò rẹ̀ láti ìlú Texel ní orílẹ̀-èdè Netherlands lọ sí ìlú Batavia, tí wọ́n ń pè ní Jakarta nísinsìnyí, lọ́dún 1633. Nígbà tí Tasman wà ní Batavia, ó kópa nínú ìrìn àjò kan lọ sí Erékùṣù Seram (tó wà ní Ìpínlẹ̀ Maluku ní Indonesia báyìí) nítorí pé àwọn ará ibẹ̀ ti ta àwọn èròjà atasánsán fún àwọn ọmọ ilẹ̀ Yúróòpù tí kì í ṣe ọmọ ilẹ̀ Netherlands. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ kú nígbà tí àwọn ará erékùṣù náà pa àwọn kan lára àwọn tí wọ́n jọ ń rìnrìn àjò nígbà tí wọ́n sọ̀ kalẹ̀ láìronú jinlẹ̀.  Nígbà tó fi máa di oṣù August ọdún 1637, Tasman ti padà sí Amsterdam, lọ́dún tó tẹ̀ lé e, ó tún fọwọ́ sí ìwé àdéhùn fún ọdún mẹ́wàá mìíràn, ó sì mú ìyàwó rẹ̀ lọ sí Batavia. Ní ọjọ́ 25 oṣù Kẹta ọdún 1638 ó gbìyànjú láti ta dúkìá rẹ̀ ní Jordaan, ṣùgbọ́n wọ́n fagi lé ìrajà náà.  Oun ni igbakeji-ni- aṣẹ ti 1639 ajo ti iṣawari sinu ariwa Pacific labẹ Matthijs Quast. Àwọn ọkọ̀ òkun náà ni Engel àti Gracht, wọ́n sì dé ibi tí wọ́n ń pè ní Fort Zeelandia (ìyẹn Dutch Formosa) àti Deshima (ìyẹn erékùṣù kan tí wọ́n fi ẹ̀rọ ṣe nítòsí ìlú Nagasaki, lórílẹ̀-èdè Japan).  Ìrìn-àjò ńlá àkọ́kọ́ Ní August 1642, Ìgbìmọ̀ àwọn Íńdíà, tí ó ní Antonie van Diemen, Cornelis van der Lijn, Joan Maetsuycker, Justus Schouten, Salomon Sweers, Cornelis Witsen, àti Pieter Boreel ní Batavia rán Tasman àti Franchoijs Jacobszoon Visscher lọ sí ìrìn àjò ìwádìí sí àwọn àgbègbè tí wọn kò fi bẹ́ẹ̀ ṣàwárí ní ìlà oòrùn Cape of Good Hope, ìwọ̀ oòrùn Staten Land (ní ìtòsí Cape Horn ti South America) àti gúúsù Solomon Islands.  Ọ̀kan lára ohun tí wọ́n fẹ́ ṣe ni pé kí wọ́n lè mọ "gbogbo àwọn àgbègbè tí a kò mọ̀ rí" ní etíkun. Wọ́n sọ pé ilẹ̀ tí wọ́n sọ pé ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ wúrà, àmọ́ tí kò sí, ni, èyí sì ti fara hàn lórí àwọn àwòrán ilẹ̀ ilẹ̀ Yúróòpù láti ọ̀rúndún kẹẹ̀ẹ́dógún, nítorí àṣìṣe kan tó wáyé nínú àwọn ìtẹ̀jáde kan tí Marco Polo ṣe.  Àwọn ọkọ̀ òkun kéékèèké méjì ni wọ́n máa lò, ìyẹn Heemskerck àti Zeehaen.  Ilẹ̀ Mauritius Ní ìbámu pẹ̀lú ìtọ́ni Visscher, Tasman wọ ọkọ̀ láti Batavia ní 14 August 1642 ó sì dé Mauritius ní 5 September 1642, ní ìbámu pẹ̀lú ìwé àkọsílẹ̀ ti olórí ọkọ̀ náà. Ìdí tí wọ́n fi ṣe bẹ́ẹ̀ ni pé àwọn tó wà nínú ọkọ̀ òkun náà lè rí oúnjẹ jẹ dáadáa ní erékùṣù náà; omi tútù àti igi tí wọ́n lè fi tún ọkọ̀ òkun ṣe pọ̀ gan-an níbẹ̀. Tasman rí ìrànlọ́wọ́ gbà látọ̀dọ̀ Gómìnà Adriaan van der Stel.  Nítorí bí afẹ́fẹ́ ṣe ń fẹ́ gan-an, Mauritius ni wọ́n yàn gẹ́gẹ́ bí ibi tí wọ́n ti máa ṣe ìyípadà. Lẹ́yìn tí wọ́n lo ọ̀sẹ̀ mẹ́rin ní erékùṣù náà, àwọn ọkọ̀ ojú omi méjèèjì kúrò ní erékùṣù náà ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹwàá, wọ́n sì lo àwọn ọkọ̀ ojú omi Roaring Forties láti lọ sí ìlà oòrùn ní kíákíá. (Kò sẹ́ni tó tíì rìn jìnnà tó Pieter Nuyts lọ́dún 1626 sí 1627.) Ní ọjọ́ keje oṣù kọkànlá, yìnyín àti ìrì dídì mú kí ìgbìmọ̀ ọkọ̀ ojú omi yí ipa ọ̀nà wọn padà sí ìhà àríwá ìlà oòrùn, pẹ̀lú ète láti ní àwọn erékùṣù Solomon gẹ́gẹ́ bí ibi tí wọ́n ń lọ.  Tasmania  Àwọn òkè tó wà létíkun ní Tasman Peninsula Ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kọkànlá ọdún 1642, Tasman dé etíkun ìwọ̀ oòrùn Tasmania, ní àríwá Macquarie Harbour. Ó pe ohun tó rí náà ní Ilẹ̀ Van Diemen, ní orúkọ Antonio van Diemen, tó jẹ́ Gómìnà Gíga Jù Lọ ní Dutch East Indies.  Nígbà tí Tasman ń lọ síhà gúúsù, ó gba apá gúúsù Tasmania kọjá, ó sì yíjú sí ìhà àríwá ìlà oòrùn. Lẹ́yìn náà, ó gbìyànjú láti fi ọkọ̀ òkun rẹ̀ méjèèjì wọ Adventure Bay ní etíkun ìlà oòrùn Erékùṣù South Bruny, àmọ́ ìjì kan gbé e lọ sí òkun. Ó pe àgbègbè yìí ní Storm Bay. Ní ọjọ́ méjì lẹ́yìn náà, ní December 1, Tasman gúnlẹ̀ sí àríwá Cape Frederick Hendrick ní ìhà àríwá Forestier Peninsula. Ní ọjọ́ kejì oṣù Kejìlá, àwọn ọkọ̀ ojú omi méjì lábẹ́ ìdarí Ọ̀gágun Visscher, wọ́n wọ̀ kọjá ní Marion Narrows wọ inú Blackman Bay, lẹ́yìn náà wọ́n lọ sí ìhà ìwọ̀ oòrùn sí ìsun omi Boomer Creek níbi tí wọ́n ti kó àwọn "ewéko" tí wọ́n lè jẹ. Tasman pe ẹkun naa ni Frederick Hendrik Bay, eyiti o pẹlu North Bay ti o wa lọwọlọwọ, Marion Bay ati eyiti o jẹ Blackman Bay bayi. (Orúkọ tí wọ́n ń pe Tasman ní ìpilẹ̀ṣẹ̀, Frederick Henrick Bay, ni Marion Dufresne fi àṣìṣe gbé lọ síbi tó wà báyìí lọ́dún 1772). Lọ́jọ́ kejì, wọ́n gbìyànjú láti gúnlẹ̀ ní North Bay. Àmọ́, nítorí pé òkun náà ti gbóná gan-an, káfíńtà ọkọ̀ òkun kan lúwẹ̀ẹ́ gba inú ìgbì omi náà kọjá, ó sì gbé àsíá orílẹ̀-èdè Netherlands sójú òkun náà. Tasman wá sọ pé òun ti gba ilẹ̀ náà ní December 3, 1642.  Láàárín ọjọ́ méjì sí i, ó ń tọ etíkun ìlà oòrùn lọ síhà àríwá láti rí i bí omi náà ṣe jìnnà tó. Nígbà tí ilẹ̀ yí padà sí apá àríwá-ìwọ̀ oòrùn ní Eddystone Point, ó gbìyànjú láti tẹ̀ lé ìlà etíkun, ṣùgbọ́n àwọn ọkọ̀ òkun rẹ̀ ṣàdédé rí àwọn òkun Roaring Forties tí wọ́n ń bú gbàù ní Bass Strait. Tasman wà lórí ìrìn àjò kan láti wá àwọn erékùṣù tó wà ní Gúúsù Àgbáyé, nítorí náà lójijì ló yíjú sí ìlà oòrùn, tó sì ń bá ìrìn àjò rẹ̀ lọ láti wá àwọn erékùṣù.  Orílẹ̀-èdè New Zealand  Àmì kan tí Isaack Gilsemans yà  Hákà Māori Tasman ní in lọ́kàn láti lọ sí ìhà àríwá ṣùgbọ́n bí afẹ́fẹ́ kò bá dára ó lọ sí ìlà oòrùn. Ìrìn àjò náà ò rọrùn rárá, Tasman sì sọ nínú ìwé àkọsílẹ̀ rẹ̀ kan pé ohun kan ṣoṣo tó jẹ́ kóun wà láàyè ni kọ̀ǹpútà tó fi ń darí ìrìn àjò náà.  Ní December 13, ọdún 1642, wọ́n dé etíkun àríwá ìwọ̀ oòrùn erékùṣù Gúúsù New Zealand, wọ́n sì tipa bẹ́ẹ̀ di àwọn ará Yúróòpù àkọ́kọ́ tó dé New Zealand. Tasman sọ ọ́ ní Staten Landt "ní ọlá àwọn Ìpínlẹ̀ Gíga Jù Lọ" (ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ilẹ̀ Netherlands). Ó kọ̀wé pé, "ó ṣeé ṣe kí ilẹ̀ yìí darapọ̀ mọ́ Staten Landt ṣùgbọ́n kò dájú", tó ń tọ́ka sí Isla de los Estados, ilẹ̀ kan tí ó ní orúkọ kan náà ní ìkángun gúúsù Gúúsù Amẹ́ríkà, èyí tí arìnrìn-àjò arìnrìn-àjò ọmọ ilẹ̀ Dutch Jacob Le Maire rí ní ọdún 1616. Àmọ́ nígbà tí Brouwer lọ sí Valdivia lọ́dún 1643, ó rí i pé òkun ló ya ìpínlẹ̀ Staaten Landt kúrò ní apá gúúsù. Tasman ń bá ọ̀rọ̀ rẹ̀ lọ pé: "A gbà pé èyí ni etíkun ilẹ̀ gbalasa tí a kò mọ̀ nípa rẹ̀ tẹ́lẹ̀, ìyẹn Southland". Tasman rò pé òun ti rí apá ìwọ̀ oòrùn ilẹ̀ Terra Australis tí wọ́n ti ń rò tipẹ́tipẹ́ pé ó wà, ìyẹn ilẹ̀ tó lọ sí apá gúúsù Òkun Pàsífíìkì tó sì sún mọ́ apá gúúsù Amẹ́ríkà.  Lẹ́yìn tí wọ́n ti rìnrìn àjò lọ sí àríwá, tí wọ́n sì tún rìnrìn àjò lọ sí ìlà oòrùn fún odindi ọjọ́ márùn-ún, wọ́n gúnlẹ̀ sí nǹkan bíi kìlómítà méje sí etíkun tó wà ní ibi tá a wá mọ̀ sí Golden Bay báyìí. Àwùjọ àwọn Maoris kan wọ ọkọ̀ waka (kòkò) kan jáde, wọ́n sì gbéjà ko àwọn atukọ̀ kan tí wọ́n ń wọkọ̀ ojú omi láàárín ọkọ̀ ojú omi méjì ti àwọn ará Netherlands. Wọ́n fi pátu lu àwọn atukọ̀ òkun mẹ́rin pa. Ní ìrọ̀lẹ́, ní nǹkan bí wákàtí kan lẹ́yìn tí oòrùn wọ̀, a rí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìmọ́lẹ̀ lórí ilẹ̀ àti ọkọ̀ ojú omi mẹ́rin nítòsí etíkun, méjì lára wọn sì ń sún mọ́ wa. Nígbà tí àwọn ọkọ̀ ojú omi wa méjèèjì padà wá sọ fún àwọn ọkọ̀ náà pé omi tí wọ́n rí kò dín ní ìgbọ̀nwọ́ mẹ́tàlá, àti pé nígbà tí oòrùn ti ń wọ̀ (tó ti wọ abẹ́ ilẹ̀ gíga náà), wọ́n ṣì wà ní nǹkan bí kìlómítà kan sí etíkun. Lẹ́yìn tí àwọn èèyàn wa ti wà nínú ọkọ̀ náà fún nǹkan bí ìgò kan, àwọn tó wà nínú ọkọ̀ méjèèjì bẹ̀rẹ̀ sí í fi ohùn líle pè wá. A ò lè lóye ohunkóhun nínú rẹ̀ rárá; síbẹ̀, nígbà tí wọ́n tún pè wá ní ọ̀pọ̀ ìgbà, a tún pè wọ́n padà gẹ́gẹ́ bí ìdáhùn kan. Ṣùgbọ́n wọn kò sún mọ́ ọn ju òpó òkúta lọ. Wọ́n tún máa ń fọn ohun èlò ìkọrin kan ní ọ̀pọ̀ ìgbà, èyí tó máa ń dún bíi kàkàkí àwọn ará Moors. A ní kí ọ̀kan lára àwọn atukọ̀ ojú omi wa (tó mọ kàkàkí díẹ̀) kọ àwọn orin kan fún wọn láti fi dá wọn lóhùn".  Nígbà tí Tasman ń wọ ọkọ̀ ojú omi jáde kúrò nínú àfonífojì náà, ó rí waka méjìlélógún nítòsí etíkun, lára wọn, "ọ̀kọ̀ọ̀kan ló kún fọ́fọ́ fún àwọn èèyàn tí wọ́n ń bọ̀ wá bá wa". Awọn waka sunmọ awọn Zeehaen eyi ti o pa ati ki o lu ọkunrin kan ni waka ti o tobi julọ ti o mu asia funfun kekere kan. Ọta ìbọn náà tún kọ lu ẹ̀gbẹ́ waka kan. A ti sọ wípé àwọn Maori àdúgbò náà rò wípé àwọn Dutch ń gbìyànjú láti gúnlẹ̀ ní agbègbè àgbẹ̀ ńlá kan, èyí tí àwọn Māori ń gbìyànjú láti dáàbò bò. Tasman pe àgbègbè náà ní "Adágún Àwọn Apànìyàn".  Lẹ́yìn náà, wọ́n forí lé ìhà àríwá, wọ́n sì rí Adágún Cook, tí wọ́n rò pé ó jẹ́ adágún omi, wọ́n sì sọ ọ́ ní "Zeehaen's Bight". Orúkọ méjì tí wọ́n fún àwọn ibi táwọn èèyàn ti ń rìnrìn àjò náà ní apá àríwá New Zealand ṣì wà títí dòní: Cape Maria van Diemen àti Three Kings Islands. (Ọdún 125 lẹ́yìn náà ni ọ̀gágun James Cook sọ Cape Pieter Boreels di Cape Egmont.)  Ìrìn Àjò Ìpadà  Tongatapu, erékùṣù tó tóbi jù lọ ní Tonga; àwòrán Isaack Gilsemans  Àgbègbè Tongatapu pẹ̀lú àwọn ọkọ̀ ojú omi méjì; àwòrán Isaack Gilsemans Nígbà tó ń pa dà lọ sí Batavia, Tasman rí àwọn erékùṣù Tonga ní January 20, 1643. Nígbà táwọn ọkọ̀ Tasman ń kọjá láwọn erékùṣù Fiji, ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé wọ́n rì sínú àwọn àpáta tó léwu ní apá àríwá ìlà oòrùn àwọn erékùṣù Fiji. Ó ṣàwárí etíkun ìlà oòrùn Vanua Levu àti Cikobia-i-Lau kó tó pa dà sínú òkun.  Ìrìn àjò náà yí padà sí àríwá ìwọ̀ oòrùn lọ sí New Guinea, wọ́n sì padà dé Batavia ní June 15, 1643.  Ìrìn àjò ńlá kejì Tasman fi Batavia silẹ ni ọjọ kẹtalelọgbọn oṣu kinni ọdun 1644 lori irin ajo keji rẹ pẹlu awọn ọkọ oju omi mẹta (Limmen, Zeemeeuw ati Braek ti o ni imọran). Ó rin ìrìn àjò lọ sí ìlà oòrùn etíkun gúúsù New Guinea láti wá ọ̀nà àbáwọlé lọ sí ìlà oòrùn New Holland. Àmọ́, kò dé ibi tí wọ́n ń pè ní Torres Strait tó wà láàárín New Guinea àti Ọsirélíà, ó ṣeé ṣe kó jẹ́ pé àwọn àpáta àtàwọn erékùṣù tó wà níbẹ̀ ló dí àwọn ọ̀nà tó ṣeé ṣe kó gbà kọjá, ó sì ń bá ìrìn àjò rẹ̀ lọ nípa títẹ̀ lé etíkun Òkun Carpentaria lọ sí apá ìwọ̀ oòrùn ní etíkun àríwá Ọsirélíà. Ó ṣe àwòrán etíkun àríwá ilẹ̀ Ọsirélíà, ó sì ṣàkíyèsí New Holland àtàwọn èèyàn rẹ̀. Ó padà dé Batavia ní August 1644.  Lójú iléeṣẹ́ Dutch East India Company, ìwádìí tí Tasman ṣe kò yọrí sí rere rárá, torí pé kò rí àgbègbè tó dáa fún òwò tàbí ọ̀nà tuntun tó máa gbé ọkọ̀ ojú omi dé ibẹ̀. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n fi tọ̀yàyàtọ̀yàyà gba Tasman nígbà tó padà dé, inú bí àwọn òṣìṣẹ́ ilé iṣẹ́ náà pé Tasman ò tíì ṣàwárí gbogbo ilẹ̀ tó rí, wọ́n sì pinnu pé "olùṣèwádìí tó máa ń tẹpẹlẹ mọ́ ìrìn àjò rẹ̀" ló yẹ kí wọ́n yàn fún àwọn ìrìn àjò mìíràn tó máa wáyé. Ó lé ní ọgọ́rùn-ún ọdún tí àwọn ará Yúróòpù ò fi lọ sí Tasmania àti New Zealand, títí di ìgbà ayé James Cook.  Ìgbésí ayé rẹ̀ Ní ọjọ́ kejì oṣù kọkànlá ọdún 1644, Abel Tasman ni wọ́n yàn gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ ìdájọ́ ní Batavia. Ó lọ sí Sumatra lọ́dún 1646, ó sì tún lọ sí Siam (tó ń jẹ́ Thailand báyìí) lóṣù August ọdún 1647 pẹ̀lú àwọn lẹ́tà tí wọ́n fi ránṣẹ́ sí Ọba. Ní oṣù May ọdún 1648, ó wà ní ipò olórí àwọn òṣìṣẹ́ tí wọ́n rán lọ sí ìlú Manila láti gbìyànjú láti lọ mú àwọn ọkọ̀ òkun tí wọ́n fi fàdákà ṣe tí wọ́n wá láti Amẹ́ríkà, kí wọ́n sì kó wọn lọ, àmọ́ kò ṣàṣeyọrí, ó sì padà sí Batavia ní January ọdún 1649. Lóṣù November ọdún 1649, wọ́n fẹ̀sùn kàn án pé ó ti pa ọ̀kan lára àwọn ọmọ ogun rẹ̀ lọ́dún tó ṣáájú láìjẹ́ pé wọ́n dá a lẹ́jọ́, wọ́n yọ ọ́ kúrò nípò ọ̀gágun, wọ́n ní kó san owó ìtanràn, wọ́n sì ní kó san owó ìtanràn fún àwọn ẹbí atukọ̀ náà. Ní ọjọ́ karùn-ún oṣù kíní ọdún 1651, wọ́n dá a padà sí ipò rẹ̀, ó sì lo àwọn ọdún tó kù nínú ìgbésí ayé rẹ̀ ní Batavia. Òun ni ọ̀kan lára àwọn tó ní ilẹ̀ tó pọ̀ jù lọ ní ìlú náà. O ku ni Batavia ni ọjọ kẹwalelogun oṣu kẹwa ọdun 1659 ati pe iyawo keji rẹ ati ọmọbinrin kan lati ọdọ iyawo akọkọ rẹ ni o farada. Wọ́n pín ohun ìní rẹ̀ láàárín ìyàwó rẹ̀ àti ọmọbìnrin rẹ̀. Ó fi guilders mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n [25] sílẹ̀ fáwọn tálákà tó wà ní abúlé rẹ̀, ìyẹn Lutjegast nínú ìwé kan tó kọ lọ́dún 1657.  Bó tilẹ̀ jẹ́ pé Frans Visscher, tó jẹ́ awakọ̀ òfuurufú Tasman, tẹ ìwé Memoir tó sọ nípa bí wọ́n ṣe ṣàwárí ilẹ̀ Gúúsù ní ọdún 1642 jáde, síbẹ̀ kò tíì di ọdún 1898 tí wọ́n tẹ ìwé ìròyìn Tasman jáde. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn kan lára àwọn àwòrán ilẹ̀ àti àwòrán ilẹ̀ tó ṣe wà káàkiri, àwọn tó wá ṣe ìwádìí nípa ilẹ̀ ayé lẹ́yìn náà sì lò wọ́n. Ìwé tí Abel Tasman fọwọ́ sí nípa ìrìn àjò náà lọ́dún 1642 wà ní Ibi Ìkówèésí Orílẹ̀-Èdè Netherlands ní ìlú Hague.  Ìjogúnbá Ìrìn àjò tí Tasman rìn fún oṣù mẹ́wàá lọ́dún 1642 sí 1643 ní àwọn àbájáde tó ṣe pàtàkì. Nígbà tí Tasman rìn yíká Ọsirélíà (bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó jìnnà síbi tó wà), ó fi hàn pé kò sí ilẹ̀ ayé kéékèèké karùn-ún tó so pọ̀ mọ́ ilẹ̀ ayé kẹfà tó tóbi, irú bí ilẹ̀ ayé Gúúsù tí wọ́n ti ń ronú nípa rẹ̀ tipẹ́tipẹ́. Yàtọ̀ síyẹn, ọ̀pọ̀ àwọn tó ń yàwòrán ilẹ̀ nílẹ̀ Yúróòpù ló fara mọ́ àbá Tasman pé New Zealand ni apá ìwọ̀ oòrùn Kọntíǹtì Gúúsù yẹn, wọ́n sì fi hàn pé, ní ọgọ́rùn-ún ọdún tó tẹ̀ lé e, New Zealand ni apá ìwọ̀ oòrùn etíkun Terra Australis tó ń gòkè díẹ̀díẹ̀ láti inú omi tó yí Tierra del Fuego ká. Àmọ́ nígbà tó yá, wọ́n rí i pé irọ́ gbuu ni èrò yìí nígbà tí ọ̀gá òkun tó ń jẹ́ Cook rìnrìn àjò gba ilẹ̀ New Zealand kọjá lọ́dún 1769.  A ti sọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ibi lórúkọ Tasman, títí kan:  erékùṣù àti ìpínlẹ̀ Tasmania ní Ọsirélíà, tí wọ́n tún ń pè ní orúkọ rẹ̀, tí wọ́n ń pè ní ilẹ̀ Van Diemen tẹ́lẹ̀. Ó ní àwọn nǹkan bíi: erékùṣù Tasman. odò Tasman Bridge. ojú ọ̀nà Tasman. Òkun Tasman.  ní New Zealand: Òkìtì yìnyín Tasman. Adágún Tasman. odò Tasman. Òkè Tasman. Ọgbà Ẹranko Abel Tasman. Tasman Bay / Te Tai-o-Aorere. àgbègbè Tasman. Àmì ìrántí Abel Tasman.
Dájúdájú, àlàyé nípa Abel Janszoon Tasman nìyí:  Abel Janszoon Tasman (Dutch: [ˈɑbəl ˈjɑnsoːn ˈtɑsmɑn]; 1603 <unk> 10 October 1659) je olokun ati oludari ara ilu Dutch ti a mo nitori irin ajo re ti 1642 ati 1644 ni iṣẹ ti Ile-iṣẹ Dutch East India (VOC). Àjọ VOC yàn án láti lọ ṣèwádìí àwọn àgbègbè tí wọn ò tíì ṣàwárí rẹ̀ ní Gúúsù Òkun Pàsífíìkì, ó sì ṣàwárí Ilẹ̀ Van Diemen, Staten Landt, àti Nieuw Zeeland. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ṣe àwọn àṣeyọrí rẹ̀, ìrìn àjò rẹ̀ kò ṣàṣeyọrí pátápátá nítorí ìjà líle tó wáyé pẹ̀lú àwọn ènìyàn Māori ní South Island ti New Zealand. Síbẹ̀, ìrìn àjò rẹ̀ yìí ló jẹ́ kí àwọn ará Yúróòpù lè ṣèwádìí kí wọ́n sì ṣàkóso ilẹ̀ Ọsirélíà àti New Zealand. Wọ́n bí Abel Tasman ní nǹkan bí ọdún 1603 ní Lutjegast, abúlé kékeré kan ní ẹkùn-ìpínlẹ̀ Groningen, ní àríwá Netherlands.  Ó ṣiṣẹ́ fún iléeṣẹ́ Dutch East India Company títí tó fi kú lọ́dún 1659, ó sì fi ogún sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn arìnrìn-àjò tó mọṣẹ́ jù lọ nígbà ayé rẹ̀. O ti ṣe igbeyawo si Jannetje Tjaers, ọmọ ọdun 21 ọdun, ti Palmstraat ni agbegbe Jordaan ti ilu, o si kopa ninu irin ajo lọ si Erekusu Seram. Ó jẹ́ igbákejì-ní-ìdarí fún ìwádìí kan lọ́dún 1639 láti ṣàwárí àríwá Òkun Pàsífíìkì lábẹ́ Matthijs Quast, èyí tó dé Fort Zeelandia àti Deshima.  Ìgbìmọ̀ Àwọn Orílẹ̀-Èdè Íńdíà rán Tasman àti Franchoijs Jacobszoon Visscher lọ sí ìrìn àjò láti ṣèwádìí àwọn Ìpínlẹ̀ Òkun, èyí tó ti fara hàn lórí àwọn àwòrán ilẹ̀ Yúróòpù láti ọ̀rúndún kẹẹ̀ẹ́dógún. Tasman gbìyànjú láti gúnlẹ̀ ní North Bay, àmọ́ òkun náà gbóná gan-an, nítorí náà ó yí padà, ó sì ń bá iṣẹ́ ọdẹ rẹ̀ lọ. Tasman àti àwọn tí wọ́n jọ wà nínú ọkọ̀ ojú omi náà rí ilẹ̀ kan ní etíkun àríwá ìwọ̀ oòrùn New Zealand, wọ́n sì sọ ọ́ ní Staten Landt láti fi bọlá fún Àjọ Ìparapọ̀ Orílẹ̀-èdè. Ìrìn àjò Tasman pàdé àwùjọ àwọn Māori tí wọ́n kọ lu àwọn atukọ̀ òkun mẹ́rin tí wọ́n sì pe àgbègbè náà ní "Murderers' Bay".  Ìrìn àjò kejì tí Tasman rìn jẹ́ ìjákulẹ̀ fún iléeṣẹ́ Dutch East India Company, tí wọ́n pinnu pé kí wọ́n yan ẹni tó máa fi ìtara ṣe ìwádìí fún àwọn ìrìn àjò mìíràn tó máa wáyé lọ́jọ́ iwájú. Ìrìn-àjò Tasman lọ́dún 1642 sí 1643 fi hàn pé kò sí ilẹ̀ tó tóbi tó ń jẹ́ ilẹ̀ mẹ́fà tó so ilẹ̀ ńlá karùn-ún pọ̀ mọ́ ilẹ̀ tó tóbi jù lọ, àwọn atúmọ̀ àwòrán ilẹ̀ ilẹ̀ Yúróòpù sì fara mọ́ èrò rẹ̀ pé New Zealand ni apá ìwọ̀ oòrùn ilẹ̀ ńlá tó wà ní gúúsù.  Àwọn ará Tasmania ti sọ àwọn ibi kan lórúkọ rẹ̀, títí kan Tasman Peninsula, Tasman Highway, Tasman Glacier, Tasman Lake, Mount Tasman, àti Abel Tasman Monument.