Ṣe àkópọ̀ àwọn oríṣiríṣi owó orí ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.
Context:Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ní ìjọba àpapọ̀, ìjọba ìpínlẹ̀, àti ìjọba ìbílẹ̀ tó yàtọ̀ síra pẹ̀lú owó orí tí wọ́n ń gbé kalẹ̀ ní ìpele kọ̀ọ̀kan. Wọ́n máa ń gba owó orí lórí owó tó ń wọlé fún wọn, owó oṣù, owó orí lórí dúkìá, owó orí lórí ọjà tí wọ́n tà, owó orí lórí owó tó ń wọlé fún wọn, owó orí lórí ìpín ìdókòwò, owó orí lórí ohun tí wọ́n tà, owó orí lórí ohun tí wọ́n tà, owó orí lórí ohun tí wọ́n tà, owó orí lórí ohun tí wọ́n tà, owó orí lórí ohun tí wọ́n tà, owó orí lórí ohun tí wọ́n tà, owó orí lórí ohun tí wọ́n tà, owó orí lórí ohun tí wọ́n tà, owó orí lórí ohun tí wọ́n tà àti owó orí orí orí ẹ̀bùn. Ní ọdún 2020, owó orí tí ìjọba àpapọ̀, ìjọba ìpínlẹ̀, àti ìjọba ìbílẹ̀ gbà jẹ́ 25.5% ti GDP, èyí tó wà ní ìsàlẹ̀ àpapọ̀ OECD tó jẹ́ 33.5% ti GDP. Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ní ìlà keje nínú àwọn orílẹ̀-èdè OECD tí wọ́n ní ìpín owó orí tó kéré jù lọ nínú GDP lọ́dún 2020, ó sì ga ju Mexico, Colombia, Chile, Ireland, Costa Rica, àti Turkey lọ.  Owó orí tó pọ̀ jù lọ ni wọ́n máa ń san lórí owó tó ń wọlé látọ̀dọ̀ òṣìṣẹ́ ju owó tó ń wọlé látọ̀dọ̀ olówó. Àwọn owó orí àti owó ìrànwọ́ tó yàtọ̀ síra fún oríṣiríṣi oríṣi owó wọlé àti ìnáwó tún lè jẹ́ oríṣi owó orí tí kò ṣe tààrà fún àwọn ìgbòkègbodò kan ju àwọn mìíràn lọ. Bí àpẹẹrẹ, a lè sọ pé owó tí ẹnì kọ̀ọ̀kan ń ná lórí ẹ̀kọ́ gíga máa ń gba "owó orí" tó pọ̀ gan-an, tá a bá fi wé àwọn ìnáwó míì tí ẹnì kọ̀ọ̀kan máa ń ná, tí wọ́n sì máa ń gbà pé ìnáwó ni.  Owó orí ni ìjọba àpapọ̀, èyí tó pọ̀ jù lọ nínú ìjọba ìpínlẹ̀, àti àwọn ìjọba ìbílẹ̀ kan máa ń san lórí owó tó ń wọlé fún àwọn èèyàn àti àwọn àjọ. Awọn ara ilu ati awọn olugbe ti wa ni owo-ori lori owo-ori kariaye ati gba kirẹditi fun awọn owo-ori ajeji. Owó tó yẹ kí wọ́n fi owó orí san ni wọ́n ń pinnu ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ìlànà ìṣírò owó orí, kì í ṣe àwọn ìlànà ìṣírò owó, ó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ gba gbogbo owó tó bá wọlé láti ibi yòówù kó ti wá. Ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn ìnáwó tó jẹ mọ́ òwò ló máa ń dín owó tó ń wọlé fúnni kù, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìnáwó díẹ̀ ló ní ààlà. A gba àwọn èèyàn láyè láti dín owó tó ń wọlé fún owó orí kù nípa àwọn àfikún owó fún ara ẹni àti àwọn ìnáwó kan tí kò ní í ṣe pẹ̀lú iṣẹ́, títí kan èlé gbèsè ilé, owó orí ìpínlẹ̀ àti ti àdúgbò, ọrẹ àánú, àti ìnáwó ìṣègùn àti àwọn ìnáwó mìíràn kan tí wọ́n bá san ju iye kan pàtó nínú owó tó wọlé fún wọn. Àwọn òfin ìpínlẹ̀ tó wà fún dídá owó tó yẹ kí wọ́n sanwó orí mọ̀ kì í sábà bá ti ìjọba àpapọ̀ mu. Owó orí tí ìjọba àpapọ̀ ń san máa ń lọ láti ìdá mẹ́wàá sí ìdá mẹ́tàdínlógójì nínú ọgọ́rùn-ún owó orí tó yẹ kí wọ́n san. Ìpín owó orí ti ìpínlẹ̀ àti ti àdúgbò máa ń yàtọ̀ síra gan-an láti ibì kan sí ibòmíràn, láti 0% sí 13.30% owó orí, ọ̀pọ̀ lára owó orí náà sì máa ń wà ní ìsọ̀rí. Awọn owo-ori ipinle ni a maa n ṣe itọju bi inawo ti o le yọ kuro fun iṣiro owo-ori apapo, botilẹjẹpe ofin owo-ori 2017 fi opin $ 10,000 sori ipinle ati owo-ori agbegbe ("SALT") idinku, eyiti o gbe oṣuwọn owo-ori to munadoko lori alabọde ati awọn ti o ni owo-ori giga ni awọn ipinle owo-ori giga. Ṣaaju si opin iyọkuro SALT, iyọkuro apapọ ti kọja $ 10,000 ni ọpọlọpọ awọn Midwest, ati kọja $ 11,000 ni ọpọlọpọ awọn Ariwa ila-oorun Amẹrika, bii California ati Oregon. Awọn ipinlẹ ti o ni ipa pupọ julọ nipasẹ opin naa ni agbegbe ipinlẹ mẹta (NY, NJ, ati CT) ati California; apapọ iyọkuro SALT ni awọn ipinlẹ wọnyẹn jẹ diẹ sii ju $ 17,000 ni ọdun 2014.  Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà jẹ́ ọ̀kan lára àwọn orílẹ̀-èdè méjì tó ń sanwó orí lórí owó tó ń wọlé fún àwọn tí kì í ṣe olùgbé rẹ̀ káàkiri àgbáyé, ní ọ̀nà kan náà àti ní iye owó tó ń wọlé fún àwọn olùgbé rẹ̀; orílẹ̀-èdè kejì ni Eritrea. Ilé Ẹjọ́ Gíga Jù Lọ ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà sọ pé irú owó orí bẹ́ẹ̀ bá òfin mu nínú ẹjọ́ Cook v. Tait. Bí ó tilẹ̀ rí bẹ́ẹ̀, ìdásílẹ̀ owó wọlé tí wọ́n ń rí ní òkèèrè máa ń mú owó orí kúrò lórí $108,700 tí àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà tí wọ́n ń gbé ní òkèèrè ń rí gbà lọ́dọọdún.  Ìjọba àpapọ̀ àti gbogbo ìjọba ìpínlẹ̀ ló máa ń san owó orí lórí owó ọ̀yà. Lára wọn ni owó orí ètò ìbánigbófò àti owó orí ètò ìlera tí wọ́n ń san fún àwọn agbanisíṣẹ́ àti àwọn òṣìṣẹ́, tí iye owó orí náà jẹ́ 15,3% (13,3% fún ọdún 2011 àti 2012). Owó orí Ìdáàbòbò Àjọṣepọ̀ kàn sí $132,900 àkọ́kọ́ nínú owó oṣù ní ọdún 2019. Owó orí àfikún Medicare tó jẹ́ 0.9% wà lórí owó oṣù tó ju $200,000 lọ. Àwọn agbanisíṣẹ́ gbọ́dọ̀ fi owó orí orí owó orí owó oṣù wọn sára owó oṣù wọn. Owó orí àìríṣẹ́ṣe àti àwọn owó orí mìíràn kan wà fún àwọn agbanisíṣẹ́. Owó orí owó oṣù ti pọ̀ gan-an gẹ́gẹ́ bí ìpín nínú owó tí ìjọba àpapọ̀ ń rí láti ọdún 1950, nígbà tí owó orí tí àwọn ilé-iṣẹ́ ń gbà ti dín kù gẹ́gẹ́ bí ìpín nínú owó tí ìjọba àpapọ̀ ń rí. (Owo tí àwọn iléeṣẹ́ ń rí nínú GDP kò dín kù).  Àwọn ìjọba àdúgbò àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn aláṣẹ fún ète àkànṣe ló máa ń fi owó orí orí lórí dúkìá lélẹ̀ lórí ìpìlẹ̀ iye tí dúkìá náà ní lọ́jà. Ilé-ìwé àti àwọn aláṣẹ mìíràn sábà máa ń wà lábẹ́ ìjọba ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, tí wọ́n sì máa ń fi owó orí ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ sílò. Owó orí ohun ìní ni wọ́n sábà máa ń san lórí ohun ìní gidi, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìjọba kan máa ń san owó orí orí orí àwọn ohun ìní tó jẹ́ ti ọ̀ràn ìṣòwò. Àwọn ìlànà àti ìlọ́po owó orí lórí dúkìá máa ń yàtọ̀ síra gan-an, iye tí wọ́n máa ń san lọ́dọọdún sì máa ń wà láàárín ìpín méjì nínú ọgọ́rùn-ún àti ìpín mọ́kàndínlógún nínú ọgọ́rùn-ún lórí iye tí dúkìá kan ní, ó sinmi lórí ìpínlẹ̀.  Ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn ìpínlẹ̀ àti àwọn àgbègbè ló máa ń fi owó orí orí lórí iye tí wọ́n ń tà ní ìtajà lórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹrù àti àwọn iṣẹ́ kan. Awọn oṣuwọn owo-ori tita yatọ pupọ laarin awọn ofin, lati 0% si 16%, ati pe o le yatọ laarin ofin kan ti o da lori awọn ẹru tabi awọn iṣẹ pato ti o san owo-ori. Owó orí ọjà tí olùtajà ń gbà ní àkókò tí ó ń ta ọjà, tàbí tí àwọn oníbàárà tí kò san owó orí lórí ọjà tí wọ́n ń tà, máa ń san owó orí lórí ọjà tí wọ́n lò.  Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà máa ń fi owó orí tàbí owó ọ̀yà sí oríṣiríṣi ọjà tí wọ́n ń tà láti oríṣiríṣi ilẹ̀. A gbọ́dọ̀ san owó orí tàbí owó ọ̀yà wọ̀nyí kí wọ́n tó lè kó àwọn ẹrù náà wọlé lọ́nà tó bófin mu. Iye owó ọjà tí wọ́n máa ń san máa ń lọ láti 0% sí 20% tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ, ó sinmi lórí àwọn ọjà àti orílẹ̀-èdè tí wọ́n ti wá.  Ìjọba àpapọ̀ àti àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ kan máa ń fi owó orí orí ohun ìní àti owó orí ẹ̀bùn san lórí gbígbé dúkìá tí wọ́n jogún léni lọ́wọ́, yálà nípa ìwé àdéhùn tàbí nípa fífi nǹkan tọrẹ fúnni jálẹ̀ ìgbésí ayé. Bakanna si owo-ori owo-ori apapo, awọn owo-ori ohun-ini apapo ati awọn ẹbun ni a fi lelẹ lori ohun-ini kariaye ti awọn ara ilu ati awọn olugbe ati gba kirẹditi fun awọn owo-ori ajeji.
Àwọn oríṣi owó orí tó wà ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà nìyí: - Owó orí: Owó orí tí wọ́n ń san lórí owó orí láti ibi yòówù kó ti wá - Owó orí owó oṣù: Owó orí ètò ìbánigbófò àti ètò ìlera tí wọ́n ń san fún àwọn agbanisíṣẹ́ àti àwọn òṣìṣẹ́ - Owó orí dúkìá: Wọ́n máa ń san lórí iye dúkìá - Owó orí: Owó orí tí wọ́n ń san lórí iye tí wọ́n ń tà ní ìtajà àwọn ẹrù àti àwọn iṣẹ́