Báwo la ṣe lè mú ìlànà Bernoulli jáde látinú òfin ìṣiṣẹ́ kejì ti Newton?
Context:Ìlànà Bernoulli jẹ́ èròjà pàtàkì kan nínú ẹ̀kọ́ àyípadà omi tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìfúnpá, iyara àti gíga. Ìlànà Bernoulli sọ wípé ìdàgbàsókè nínú iyara omi máa ń wáyé lẹ́ẹ̀kan náà pẹ̀lú ìdàgbàsókè nínú ìfúnpá ìdúró tàbí ìdàgbàsókè nínú agbára ìmúná ti omi. Ìlànà náà ni a pè ní orúkọ onímọ̀ ìṣirò àti onímọ̀ físíìsì ará Switzerland Daniel Bernoulli, ẹni tí ó tẹ̀ ẹ́ jáde nínú ìwé rẹ̀ Hydrodynamica ní 1738. Bó tilẹ̀ jẹ́ wípé Bernoulli sọ wípé ìfúnpá ń dínkù nígbà tí iyara omi bá ń pọ̀ sí i, Leonhard Euler ní 1752 ni ẹni tí ó mú ìlànà Bernoulli jáde ní ọ̀nà rẹ̀ tí ó wọ́pọ̀. Ìlànà yìí nìkan ni ó wúlò fún àwọn ìṣàn isentropic: nígbà tí àwọn ipa ti àwọn ìgbésẹ̀ tí kò ṣeé yí padà (bíi ìdààmú) àti àwọn ìgbésẹ̀ tí kì í ṣe ti adiabatic (bíi ìtànṣán ooru) jẹ́ kékeré tí a sì lè pa tì. A lè mú ìlànà Bernoulli jáde láti inú ìlànà ààbò agbára. Èyí sọ wípé, nínú ìṣàn tí ó dúró ṣánṣán, iye gbogbo oríṣi agbára nínú olómi kan jẹ́ bákan náà ní gbogbo ibi tí kò sí ipá tí ó ń mú kí ó dà. Èyí ń béèrè pé kí ìdìpọ̀ agbára ìgbòkègbodò, agbára tí ó ṣeé ṣe àti agbára inú jẹ́ èyí tí kò yí padà. Nítorí náà, ìyípadà nínú iyara olómi náà, tí ó túmọ̀ sí ìyípadà nínú agbára ìṣiṣẹ́ rẹ̀ (ìfúnpá agbára) ń wáyé pẹ̀lú ìyípadà kan náà nínú agbára tó ṣeé ṣe kó wà (ìpapọ̀) nínú agbára tó ṣeé ṣe kó wà (pẹ̀lú ìfúnpá agbára) àti agbára inú rẹ̀. Bí omi bá ń ṣàn jáde láti inú ìpamọ́ kan, iye ti gbogbo oríṣi agbára jẹ́ bákan náà nítorí pé nínú ìpamọ́ kan, agbára ní ẹ̀yà ìdìpọ̀ (ìpapọ̀ ìfúnpá àti agbára òòfà ρ g h) jẹ́ bákan náà níbikíbi. A tún lè mú ìlànà Bernoulli jáde ní tààràtà láti inú Òfin Ìlọsíwájú kejì ti Isaac Newton. Bí omi kékeré kan bá ń ṣàn ní òpópónà láti àgbègbè kan tí ìfúnpá ga sí àgbègbè kan tí ìfúnpá rẹ̀ kéré, nígbà náà ìfúnpá tó wà lẹ́yìn á pọ̀ ju ti iwájú lọ. Èyí ló máa ń mú kí agbára tó wà lórí àlàfo náà pọ̀ sí i, tó sì máa ń mú kó yára kánkán síbi tí omi náà ti ń ṣàn lọ. Àwọn èròjà olómi máa ń wà lábẹ́ ìfúnpá àti ìnira ara wọn. Bí omi bá ń ṣàn ní òpópó àti pẹ̀lú apá kan lára òpópónà, ibi tí iyara rẹ̀ ti ń pọ̀ sí ni ó lè jẹ́ nítorí pé omi tó wà ní apá ibẹ̀ ti ṣí kúrò ní àgbègbè tí ìfúnpá rẹ̀ ga sí àgbègbè tí ìfúnpá rẹ̀ kéré; bí iyara rẹ̀ bá sì ń dín kù, ó lè jẹ́ nítorí pé ó ti ṣí kúrò ní àgbègbè tí ìfúnpá rẹ̀ kéré sí àgbègbè tí ìfúnpá rẹ̀ ga. Nípa bẹ́ẹ̀, nínú omi tí ó ń ṣàn ní òpó, iyara tó ga jùlọ máa ń wáyé níbi tí ìfúnpá rẹ̀ ti kéré jùlọ, iyara tó kéré jùlọ sì máa ń wáyé níbi tí ìfúnpá rẹ̀ ti ga jùlọ.
A lè mú ìlànà Bernoulli jáde ní tààràtà láti inú Òfin Ìlọsílẹ̀ kejì ti Isaac Newton. Bí omi kékeré kan bá ń ṣàn ní òpópónà láti àgbègbè kan tí ìfúnpá ga sí àgbègbè kan tí ìfúnpá rẹ̀ kéré, nígbà náà ìfúnpá tó wà lẹ́yìn á pọ̀ ju ti iwájú lọ. Èyí ló máa ń mú kí agbára tó wà lórí àlàfo náà pọ̀ sí i, tó sì máa ń mú kó yára kánkán síbi tí omi náà ti ń ṣàn.