Kí ni Àlàfo Ìyípo Tau?
Tau ni a mọ̀ sí ìfiwéra àyíká àyíká kan àti ràdíò rẹ̀. Àwọn onímọ̀ ìṣirò àti onímọ̀ físíìsì kan ní ọ̀rúndún kọkànlélógún gbà pé Tau dára ju Pi lọ fún lílò nínú sáyẹ́ǹsì àti ìṣirò.  Bíi ti pé, Pi, Tau jẹ́ iye tí kò bá ọ̀nà mu àti iye tí ó kọjá àlàfo. Ní oríṣiríṣi, iye Tau jẹ 6.283185...  Apá kan lára ohun tó mú kí Tau ṣe é ni wípé iye 2*Pi tàbí 2π máa ń fara hàn lọ́pọ̀lọpọ̀ nínú sáyẹ́ǹsì àti nínú ìṣirò. Ìbéèrè tó wá dìde ni pé, ṣé iye tó ṣe pàtàkì ni pí lóòótọ́ ni àbí nǹkan tó bá dọ́gba pẹ̀lú iye méjì tí pí ṣe pàtàkì ju pí lọ? Ó ṣeé ṣe kó jẹ́ pé ohun tí èyí túmọ̀ sí ni pé pí jẹ́ ìdajì kan lára iye pàtàkì kan!  Tá a bá túbọ̀ gbé ọ̀ràn náà yẹ̀ wò, a óò rí àwọn kókó pàtàkì mélòó kan:  - Lílo C/r gẹ́gẹ́ bíi kókó tí ó dúró digbí ti àyíká náà dára jùlọ pẹ̀lú ọ̀nà tí a fi ń ṣe ìtumọ̀ àyíká kan: àwùjọ gbogbo àwọn àlàfo tí ó wà ní ibi tí ó jìnnà (r) ṣe àlàfo kan. - Ìwòye igun radian ti ìpín kan ti àgbáyé ṣe òye púpọ̀ sí i nígbà tí a bá lo Tau gẹ́gẹ́ bí ìlànà tí ó dúró ṣánṣán. Nípa lílo pi, ní ìdajì àyíká kan, pi jẹ́ pi/2, ìdajì kan jẹ́ pi, àti igun àyíká kan tí ó kún jẹ́ 2*pi. Pẹlu Tau, awọn iwọn igun ni a ṣe deede si idapọ ti iyika kan: aarin iyika jẹ Tau/4, idaji iyika jẹ Tau/2 ati igun ti iyika kikun jẹ Tau. - Bákan náà, àwọn ìló radian, max, àti min ti sin àti cosine àwọn iṣẹ́ ṣe pààrọ̀ sí àwọn ìlà Tau ní ọ̀nà tí ó jẹ́ ti ìmọ̀lára tí ó ń ṣèrànwọ́, dípò kí ó máa da àdàkàdekè, ní òye. - Àwọn àlàfo tó ń lo Pi lóòrèkóòrè máa ń fi ìtumọ̀ ìṣirò tó ṣe kedere hàn nígbà tí wọ́n bá lo Tau. Bí àpẹẹrẹ, àgbègbè àgbáyé fúnra rẹ̀, nígbà tí a bá fi hàn ní Tau, ó ń fi irú àwòkọ́ṣe kan náà hàn nípa àwọn ọ̀nà alágbàá ní ibi tí ó jìnnà sí, agbára òjò, àti agbára ìṣeré. - Bákan náà, ọ̀nà tí wọ́n ń gbà ṣe àlàfo àyíká tí wọ́n ń pè ní "tau" jẹ́rìí sí ẹ̀rí tí Archimedes fi hàn pé àlàfo àyíká kan dọ́gba pẹ̀lú àlàfo ẹ̀ẹ̀mẹ́ta kan tí ìpìlẹ̀ rẹ̀ jẹ́ C (ìyíká) tí gíga rẹ̀ sì jẹ́ r (ìlàjì): A = 1/2 b*h = 1/2 C*r = 1/2 (Tau*r) *r = 1/2 Tau*r^2.   Tau ti ri igbasilẹ pataki lati igba ti a ti dabaa ni akọkọ.  Ìjùmọ̀sọ̀rọ̀ tó wà láàárín Tau àti Pi kò ṣòro rárá. Tau = 2*Pi. Ó ṣeé ṣe kó jẹ́ pé òótọ́ pọ́ńbélé kan náà ni pé Tau > Pi.