Bí a ṣe ń ṣeré ìdárayá
Context:Àwọn ìlànà ìdárayá (tí a tún mọ̀ sí òfin ìdárayá) ni ó ń darí eré ìdárayá ìdárayá. Chess jẹ́ eré orí àtẹ tí a ṣe fún àwọn òṣèré méjì. Ẹnì kọ̀ọ̀kan àwọn òṣèré ló ń darí àwọn ère mẹ́rìndínlógún tí wọ́n pín sí oríṣi mẹ́fà lórí pákó ìdárayá kan. Ọ̀nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ni oríṣi ère kọ̀ọ̀kan máa ń gbà rìn. Ohun tí eré náà dá lé lórí ni pé kí ẹni tó bá ń bá ẹni tó ń bá jà jà jà mú ọba rẹ̀, kí ó sì mú un jẹ (ìyẹn ni pé kí ẹni tó bá ń bá a jà mú ọba rẹ̀, kó sì mú un jẹ). Ẹsẹ bọọlu kan le pari ni awọn ọna oriṣiriṣi yatọ si checkmate: oṣere kan le fi ipo silẹ, ati pe awọn ọna pupọ lo wa ti ere kan le pari ni ere.  Bó tilẹ̀ jẹ́ pé a ò mọ ibi tí eré ìdárayá chess ti bẹ̀rẹ̀ gan-an, ìgbà ayé àwọn aráàlú ni wọ́n kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ sí í lo àwọn ìlànà tó wà fún eré ìdárayá yìí. Àwọn òfin náà ń bá a lọ láti yí padà díẹ̀díẹ̀ títí di ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún, nígbà tí wọ́n fi di èyí tí wọ́n ń lò báyìí. Àwọn òfin náà tún yàtọ̀ síra díẹ̀ láti àgbègbè kan sí òmíràn. Lóde òní, àjọ FIDE (Fédération Internationale des Échecs), tó jẹ́ àjọ tó ń ṣàkóso eré ìdárayá ajẹ́kẹ́lẹ́ lágbàáyé, ló ń gbé ìlànà tó yẹ ká máa tẹ̀ lé kalẹ̀. Àwọn ètò kan tí wọ́n dá sílẹ̀ lórílẹ̀-èdè kọ̀ọ̀kan máa ń ṣe àwọn àtúnṣe kéékèèké fún ète tiwọn. Àwọn ìyàtọ̀ wà nínú àwọn ìlànà fún ìdárayá tó ń yára kánkán, ìdárayá tí a ń fi lẹ́tà ránṣẹ́, ìdárayá orí ayélujára, àti Chess960.  Yàtọ̀ sí bí wọ́n ṣe ń fi àwọn ohun èlò náà ṣeré, àwọn ìlànà kan tún wà tó ń darí àwọn ohun èlò tí wọ́n ń lò, bí wọ́n ṣe ń fi àkókò ṣeré, bí àwọn tó ń ṣeré náà ṣe ń hùwà àti ìlànà ìwà rere tí wọ́n ń tẹ̀ lé, bí wọ́n ṣe ń bójú tó àwọn tí ara wọn ò le, àti bí wọ́n ṣe ń ṣàkọsílẹ̀ àwọn ohun tí wọ́n ń ṣe nídìí ìdárayá. Wọ́n tún fúnni láwọn ìlànà tó máa jẹ́ kí wọ́n lè yanjú àwọn àṣìṣe tó lè wáyé nígbà tí eré bá ń lọ lọ́wọ́.
Láti ṣẹ́gun nínú eré ìdárayá ayò, ẹnì kan gbọ́dọ̀ mú ọba tí ọ̀tá rẹ̀ ń bá jà. Ohun tí wọ́n ń pè é ni "Ìdẹkùn" ọba.