Nípa lílo àlàyé yìí, ǹjẹ́ o lè ṣàkópọ̀ ìdí tí wọ́n fi ka fífi èémí gígùn ju bó ṣe yẹ lọ sí ohun tó léwu?
Context:Wọ́n gbà gbọ́ pé fífi èémí gígùn gan-an ṣáájú kéèyàn tó bẹ̀rẹ̀ sí mí èémí gígùn lọ́nà tó bọ́gbọ́n mu máa ń jẹ́ kí ẹni tó níṣòro náà lè rọra fi èémí gígùn sí i fún àkókò gígùn. Ní ti gidi, ńṣe ló máa dà bíi pé kò pọn dandan kí ẹnì kan máa mí, nígbà tó jẹ́ pé ńṣe ni ẹ̀jẹ̀ rẹ̀ ń gba ìwọ̀n afẹ́fẹ́ ọ́síjìn tó yẹ kó wà nínú ẹ̀, èyí tó máa ń fa kí èémí máa dáni lọ́wọ́, tó sì máa ń mú kéèyàn má lè mí dáadáa. Àwọn kan ti fi àṣìṣe sọ pé bí ẹ̀jẹ̀ ṣe túbọ̀ ń ní afẹ́fẹ́ ọ́síjìn nínú ló fà á tí ẹ̀jẹ̀ fi túbọ̀ ń fẹ́ èémí, wọn ò mọ̀ pé ńṣe ni CO2 tó wà nínú ẹ̀jẹ̀ àti nínú ẹ̀dọ̀fóró fi dín kù ló fà á. Ẹ̀jẹ̀ tó ń jáde láti inú ẹ̀dọ̀fóró sábà máa ń kún fún afẹ́fẹ́ ọ́síjìn, nítorí náà, fífi afẹ́fẹ́ tó pọ̀ ju bó ṣe yẹ lọ ṣe kò lè mú kí afẹ́fẹ́ ọ́síjìn tó wà nínú ẹ̀jẹ̀ pọ̀ sí i, nítorí pé afẹ́fẹ́ ọ́síjìn tó wà nínú ẹ̀jẹ̀ ló fà á. Bí èéfín CO2 bá dín kù, ó máa ń jẹ́ kí pH inú ẹ̀jẹ̀ ga sí i, èyí á sì mú kí àkókò tó máa gbà kí ẹ̀jẹ̀ tó di èyí tó ní èròjà ásíìdì pọ̀ sí i, kí ó lè mú kí ẹ̀yà ara tó ń fa èémí ṣiṣẹ́ dáadáa, bó ṣe wà nínú àpilẹ̀kọ yìí. Ohun tó máa ń mú kí ẹ̀mí èèyàn máa fẹ́ mí ni bí èéfín carbon dioxide (CO2) ṣe ń pọ̀ sí i nínú ẹ̀jẹ̀. Nígbà tí afẹ́fẹ́ ọ́síjìn bá ń dà nínú ẹ̀jẹ̀, afẹ́fẹ́ carbon dioxide máa ń pọ̀ sí i nínú ẹ̀jẹ̀, ó sì pọn dandan pé kí wọ́n yọ ọ́ kúrò nínú ẹ̀jẹ̀. Ara èèyàn máa ń mọ bí èròjà carbon dioxide ṣe pọ̀ tó, èyí ló sì máa ń jẹ́ kó lè darí bó ṣe ń mí. Ìfọwọ́fẹ́ túbọ̀ ń dín èròjà carbon dioxide tó wà nínú ẹ̀jẹ̀ kù, èyí ló sì ń fa àìsàn tí a ń pè ní hypocapnia. Àìnípọn-ọpọlọ máa ń dín ìgbòkègbodò èémí kù, èyí sì máa ń mú kí èémí dí dí díẹ̀, ó sì máa ń mú kí ẹni tó ń rì sínú omi dẹni tó máa ń dákú nítorí àìtó omi tó pọ̀. Fún ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn èèyàn tí ara wọn le, àmì àkọ́kọ́ tó fi hàn pé ìwọ̀n afẹ́fẹ́ ọ́síjìn ti dín kù ni pé ara wọn ti gbó tàbí pé wọn ò mọ nǹkan kan mọ́: kò sí ohun kan nínú ara wọn tó lè kìlọ̀ fún ẹni tó ń lúwẹ̀ẹ́ pé ó ti fẹ́ kú. Bí ẹnì kan bá dákú lábẹ́ omi, ó ṣeé ṣe kó rì. Ẹni tó bá wà lójúfò tàbí ẹni tó bá wà nítòsí tó lè gba irú ẹni bẹ́ẹ̀ sílẹ̀ ló máa lè ṣe é. Àìlèfúnni ní èémí lọ́nà tó dúró ṣinṣin máa ń wáyé lábẹ́ omi nígbà tí ẹni tó ń lúwẹ̀ẹ́ tí kò sì lè rìn dáadáa bá fa èémí rẹ̀ sẹ́yìn fún àkókò tó gùn débi pé ìwọ̀n afẹ́fẹ́ tó wà nínú ẹ̀jẹ̀ rẹ̀ á dín kù sí èyí tí ọpọlọ nílò láti wà lójúfò. Kò ní sí ìyípadà nínú ìfúnpá tó ń wà nínú ara, wọ́n sì sábà máa ń ṣe é láti mú kí àkókò tí èémí kò fi ní jáde máa gùn sí i. Kò yẹ kí wọ́n máa ṣe é ní òun nìkan, bí kò ṣe lábẹ́ àwọn ìlànà ààbò tó ṣe gúnmọ́ pẹ̀lú olùṣọ́ ààbò tàbí àwọn ohun èlò tó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ ẹni tó ń rì.
Fífa èémí gígùn ju bó ṣe yẹ lọ kì í fi bẹ́ẹ̀ mú kí èémí tó wà nínú ara pọ̀ sí i, àmọ́ ó máa ń mú kí ìwọ̀n carbon dioxide (CO2) tó wà nínú ẹ̀jẹ̀ àti nínú ẹ̀dọ̀fóró dín kù. Níwọ̀n bó ti jẹ́ pé bí èéfín carbon dioxide ṣe ń pọ̀ sí i ló máa ń mú kí ara èèyàn fẹ́ láti mí, èyí máa ń mú kó máa ronú lọ́nà tí kò tọ́ pé kò pọn dandan kéèyàn mí. Èyí lè mú kí èèyàn ṣàdédé dákú. Tó bá ṣẹlẹ̀ bẹ́ẹ̀ lábẹ́ omi, ó ṣeé ṣe kó kú sínú omi. Ìdí nìyí tí wọ́n fi ka fífi èémí gígùn ju bó ṣe yẹ lọ sí ohun tó léwu, tí kò sì yẹ kó wáyé.