Kí ni Ábákúsì?
Context:Ábàkì (ọ̀pọ̀lọpọ̀ ábàkì tàbí àwọn ábàkì), tí a tún ń pè ní àlàfo tí a fi ń ka nǹkan, jẹ́ irinṣẹ́ ìṣirò tí a ti ń lò láti ìgbà àtijọ́. Wọ́n máa ń lò ó ní Àárín Gbùngbùn Ìlà Oòrùn ayé, Yúróòpù, ilẹ̀ Ṣáínà àti ilẹ̀ Rọ́ṣíà ní ẹgbẹẹgbẹ̀rún ọdún ṣáájú kí wọ́n tó bẹ̀rẹ̀ sí í lo ọ̀nà ìṣirò Híńdù àti Lárúbáwá. Kò tíì sí ẹ̀rí kankan tó fi hàn pé ibi tí ọ̀pá ìṣàpẹẹrẹ yìí ti wá gan-an ni. Ó ní ọ̀wọ́ ọ̀wọ́ òṣùwọ̀n tàbí àwọn nǹkan míì tó jọ ọ́ lára, tí wọ́n so mọ́ ọ̀kan lára àwọn wáyà náà. Wọ́n dúró fún àwọn dígí. Ọ̀kan lára àwọn nọ́ńbà méjì náà ni wọ́n gbé kalẹ̀, wọ́n sì fi àwọn ìràwọ̀ náà ṣe iṣẹ́ kan, irú bíi kí wọ́n fi kún un, tàbí kí wọ́n fi rọ́ọ̀tì tàbí gígùn rẹ̀ kún un.  Nígbà tí wọ́n kọ́kọ́ ń ṣe ère náà, wọ́n máa ń ṣe é lọ́nà tí kò fi bẹ́ẹ̀ le gbagidi tàbí kí wọ́n ṣe é ní àlàfo. Lẹ́yìn náà, wọ́n wá fi àwọn ọ̀pá tí wọ́n fi ń ṣe èèpo ẹ̀yìn ṣe èèpo ẹ̀yìn náà, wọ́n sì gbé e sínú àlàfo kan, èyí tó jẹ́ kí wọ́n lè tètè fi èèpo ẹ̀yìn ṣe é. Wọ́n ṣì máa ń ṣe àwọn ọ̀pá tín-tìn-tín náà títí dòní olónìí, wọ́n sábà máa ń fi ọ̀pá báńbú ṣe àwọ̀n wọn, wọ́n sì máa ń fi àwọn ìràwọ̀ yí wọn ká. Ní ayé àtijọ́, pàápàá ṣáájú kí wọ́n tó bẹ̀rẹ̀ sí í lo ọ̀rọ̀ tí wọ́n fi ń ṣàkọsílẹ̀ ibi tí ẹnì kan wà, ohun èlò tó wúlò gan-an ni àkájọ ìwé jẹ́. Wọ́n ṣì ń lo àáké yìí láti fi kọ́ àwọn ọmọdé kan lẹ́kọ̀ọ́ àkọ́kọ́ nípa ìṣirò, bí àpẹẹrẹ, ní Rọ́ṣíà.
Ohun èlò ìṣirò tí wọ́n ń pè ní Ábákúsì jẹ́ ohun èlò tó máa ń lo àwọn ìràwọ̀ tó ṣeé gbé kiri, èyí tí wọ́n sábà máa ń fi ṣe ara igi ọ̀gbọ̀