Ka kōpo, hlalosa ka bokhutšoanyane histori ea AI.
Context:Seboka sa Dartmouth sa 1956 se ile sa hlophisoa ke Marvin Minsky, John McCarthy le bo-rasaense ba babeli ba baholo: Claude Shannon le Nathan Rochester oa IBM. Tlhahiso ea seboka e ne e kenyelletsa polelo ena: "karolo e 'ngoe le e' ngoe ea ho ithuta kapa tšobotsi efe kapa efe ea bohlale e ka hlalosoa ka nepo hoo mochini o ka etsoang ho e etsisa". Barupeluoa ba ne ba kenyelletsa Ray Solomonoff, Oliver Selfridge, Trenchard More, Arthur Samuel, Allen Newell le Herbert A. Simon, bao kaofela ha bona ba neng ba tla theha mananeo a bohlokoa lilemong tse mashome tsa pele tsa lipatlisiso tsa AI. Sebokeng seo Newell le Simon ba ile ba hlahisa "Logic Theorist"'me McCarthy a kholisa ba neng ba le teng hore ba amohele "Artificial Intelligence" e le lebitso la tšimo eo. Seboka sa Dartmouth sa 1956 e bile motsotso oo AI e fumaneng lebitso la eona, thomo ea eona, katleho ea eona ea pele le libapali tsa eona tse kholo,'me e nkuoa e le tsoalo ea AI. Poleloana "Artificial Intelligence" e khethiloe ke McCarthy ho qoba likamano le cybernetics le likamano le cyberneticist ea nang le tšusumetso Norbert Wiener.  Mananeo a ileng a qaptjoa lilemong tse ileng tsa latela Seboka sa Dartmouth, batho ba bangata ba ne ba nka hore ke lik'homphieutha "tse hlollang" feela tse rarollang mathata a mantsoe a algebra, tse pakang likhopolo tsa geometry le tse ithutang ho bua Senyesemane. Ka nako eo ke ba fokolang ba neng ba ka lumela hore boitšoaro bo "bohlale" joalo ba mechine bo ne bo ka khoneha. Bafuputsi ba ile ba bontša tšepo e khōlō ka ho toba le ka ho hatisa, ba bolela esale pele hore mochine o bohlale ka ho feletseng o ne o tla hahoa ka lilemo tse ka tlaase ho 20. Mekhatlo ea'muso e kang DARPA e ile ea tšela chelete tšimong ena e ncha.  Lilemong tsa bo-1970, AI e ile ea nyatsuoa'me ea hlōleha licheleteng. Bafuputsi ba AI ba ne ba hlōlehile ho ananela bothata boo ba neng ba tobane le bona. Tšepo ea bona e khōlōhali e ile ea etsa hore ba lebelle lintho tse ngata haholo,'me ha liphello tseo ba neng ba li tšepisitsoe li sa phethahale, chelete ea ho tšehetsa AI e ile ea fela. Ka nako e tšoanang, tšimo ea khokahano (kapa marang-rang a methapo ea kutlo) e ile ea koaloa hoo e ka bang ka ho feletseng ka lilemo tse 10 ka lebaka la ho nyatsuoa ho hoholo ha li-perceptrons ke Marvin Minsky. Ho sa tsotellehe mathata a pono ea sechaba ka AI ho elella bofelong ba lilemo tsa bo-70, likhopolo tse ncha li ile tsa hlahlojoa ka mananeo a utloahalang, ho beha mabaka ka mokhoa o tloaelehileng le libakeng tse ling tse ngata.  Lilemong tsa bo-1980 mofuta oa lenaneo la AI le bitsoang "lisistimi tsa litsebi" o ile oa amoheloa ke likhoebo ho pota lefatše mme tsebo ea fetoha sepheo sa lipatlisiso tse kholo tsa AI. Lilemong tseo,'muso oa Japane o ile oa tšehetsa AI ka chelete e ngata ka morero oa eona oa ho etsa lik'homphieutha tsa moloko oa bohlano. Ketsahalo e 'ngoe e khothatsang mathoasong a bo-1980 e bile ho tsosolosoa ha khokahano mosebetsing oa John Hopfield le David Rumelhart. Ka lekhetlo le leng, AI e ne e atlehile.  Ho khahloa ha khoebo ke bohlale ba maiketsetso ho ile ha phahama le ho theoha lilemong tsa bo-1980 ka mokhoa o tloaelehileng oa ho phatloha ha moruo. Ho oa hona ho ne ho bakoa ke ho hlōleha ha barekisi ba khoebo ho hlahisa mefuta e sa tšoaneng ea tharollo e sebetsang. Kaha lik'hamphani tse ngata li ile tsa hlōleha, batho ba ile ba nahana hore theknoloji eo e ke ke ea atleha. Leha ho le joalo, tšimo e ile ea tsoela pele ho tsoela pele ho sa tsotellehe ho nyatsuoa. Bafuputsi ba bangata, ho kopanyelletsa le baetsi ba liroboto Rodney Brooks le Hans Moravec, ba ile ba buella mokhoa o mocha ka ho feletseng oa ho sebelisa bohlale ba maiketsetso.  Lefapha la AI, leo hona joale le nang le lilemo tse fetang halofo ea lekholo, qetellong le fihletse tse ling tsa lipakane tsa lona tsa khale ka ho fetisisa. E ile ea qala ho sebelisoa ka katleho indastering eohle ea theknoloji, le hoja e ne e le ka morao. E 'ngoe ea katleho e bile ka lebaka la ho eketseha ha matla a k'homphieutha' me e 'ngoe e ile ea finyelloa ka ho tsepamisa maikutlo mathateng a khethehileng a arohaneng le ho a phehella ka litekanyetso tse phahameng ka ho fetisisa tsa boikarabello ba saense. Leha ho le joalo, botumo ba AI, bonyane lefatšeng la khoebo, bo ne bo sa nepahala. Ka hare ho tšimo ho ne ho e-na le tumellano e nyenyane ka mabaka a ho hlōleha ha AI ho phethahatsa toro ea bohlale ba batho bo neng bo hapile monahano oa lefatše lilemong tsa bo-1960. Lintlha tsena kaofela ha li kopane, li ile tsa thusa ho arola AI ka likarolo tse hanyetsanang tse neng li shebane le mathata kapa mekhoa e itseng, ka linako tse ling esita le ka mabitso a macha a neng a pata tšimoloho e senyehileng ea "bohlale ba maiketsetso". AI e ne e le seli ebile e atlehile ho feta leha e le neng pele.  Lilemong tse mashome a pele tsa lekholo la bo21 la lilemo, ho fihlella boitsebiso bo bongata (bo tsejoang e le "boitsebiso bo boholo"), lik'homphieutha tse theko e tlaase le tse potlakileng le mekhoa e tsoetseng pele ea ho ithuta ka mochine li ile tsa sebelisoa ka katleho mathateng a mangata moruong. Ha e le hantle, McKinsey Global Institute e ile ea hakanya pampiring ea eona e tummeng e bitsoang "Big data: The next frontier for innovation, competition, and productivity" hore "ka 2009, hoo e ka bang likarolo tsohle tsa moruo oa United States li ne li e-na le boitsebiso bo ka bang li-terabyte tse 200".  Ka 2016,'maraka oa lihlahisoa tse amanang le AI, hardware le software o fihlile ho liranta tse fetang limilione tse likete tse 8,'me New York Times e tlalehile hore thahasello ho AI e fihlile "ho hlanya". Likopo tsa data e kholo li ile tsa qala ho fihla le libakeng tse ling, joalo ka mehlala ea koetliso ea tikoloho le lits'ebetso tse fapaneng tsa moruo. Tsoelo-pele ea ho ithuta ka botebo (haholo-holo marang-rang a methapo ea methapo le marang-rang a methapo ea methapo) e ile ea khanna tsoelo-pele le lipatlisiso mabapi le ho sebetsana le litšoantšo le livideo, tlhahlobo ea mongolo esita le ho tseba puo.
Seboka sa Dartmouth sa 1956 e bile motsotso oo AI e fumaneng lebitso la eona, thomo ea eona, katleho ea eona ea pele le libapali tsa eona tse kholo,'me e nkuoa e le tsoalo ea AI. Lilemong tsa bo-1970, AI e ile ea nyatsuoa'me ea hlōleha licheleteng. Bafuputsi ba AI ba ne ba hlōlehile ho ananela bothata boo ba neng ba tobane le bona. Lilemong tsa bo-1980 mofuta oa lenaneo la AI le bitsoang "lisistimi tsa litsebi" o ile oa amoheloa ke likhoebo ho pota lefatše mme tsebo ea fetoha sepheo sa lipatlisiso tse kholo tsa AI. Lilemong tse mashome a pele tsa lekholo la bo21 la lilemo, ho fihlella boitsebiso bo bongata (bo tsejoang e le "boitsebiso bo boholo"), lik'homphieutha tse theko e tlaase le tse potlakileng le mekhoa e tsoetseng pele ea ho ithuta ka mochine li ile tsa sebelisoa ka katleho mathateng a mangata moruong. Ka 2016, tsoelo-pele ea ho ithuta ka botebo (haholo-holo marang-rang a tebileng a marang-rang a marang-rang le marang-rang a marang-rang a marang-rang) a ile a khanna tsoelo-pele le lipatlisiso mabapi le ho sebetsana le litšoantšo le livideo, tlhahlobo ea mongolo esita le ho tseba puo.