kí ni entropy
Context:Entropy jẹ́ ọ̀rọ̀ sáyẹ́ǹsì, àti ohun-ìní ti ara tí ó ṣeé díwọ̀n, èyí tí ó wọ́pọ̀ jùlọ ní ìbámu pẹ̀lú ipò àìbalẹ̀, àìṣe ààyò, tàbí àìdánilójú. Ọ̀rọ̀ náà àti èrò náà ni a lò ní oríṣiríṣi ẹ̀ka, láti inú thermodynamics tí ó jẹ́ ti ìgbà àtijọ́, níbi tí a ti kọ́kọ́ mọ̀ ọ́n, sí àlàyé microscopic nípa ìṣẹ̀dá nínú physics ìṣirò, àti sí àwọn ìlànà ti ìmọ̀-ìmọ̀. O ti ri awọn ohun elo ti o jinna ni kemistri ati fisiksi, ni awọn ọna ṣiṣe ẹda ati ibatan wọn si igbesi aye, ni imọ-aye, ọrọ-aje, awujọ, imọ-aye oju ojo, iyipada oju-ọjọ, ati awọn ọna ṣiṣe alaye pẹlu gbigbe alaye ni ibaraẹnisọrọ.
Entropy jẹ́ ọ̀rọ̀ sáyẹ́ǹsì, àti ohun-ìní ti ara tí ó ṣeé díwọ̀n, èyí tí ó wọ́pọ̀ jùlọ ní ìbámu pẹ̀lú ipò àìbalẹ̀, àìṣe ààyò, tàbí àìdánilójú. Ọ̀rọ̀ náà àti èrò náà ni a lò ní oríṣiríṣi ẹ̀ka, láti inú thermodynamics tí ó jẹ́ ti ìgbà àtijọ́, níbi tí a ti kọ́kọ́ mọ̀ ọ́n, sí àlàyé microscopic nípa ìṣẹ̀dá nínú physics ìṣirò, àti sí àwọn ìlànà ti ìmọ̀-ìmọ̀. O ti ri awọn ohun elo ti o jinna ni kemistri ati fisiksi, ni awọn ọna ṣiṣe ẹda ati ibatan wọn si igbesi aye, ni imọ-aye, ọrọ-aje, awujọ, imọ-aye oju ojo, iyipada oju-ọjọ, ati awọn ọna ṣiṣe alaye pẹlu gbigbe alaye ni ibaraẹnisọrọ.  Onímọ̀ sáyẹ́ǹsì àti onímọ̀ ẹ̀rọ ọmọ ilẹ̀ Scotland William Rankine lo sọ̀rọ̀ nípa èròjà thermodynamic ní ọdún 1850 pẹ̀lú orúkọ náà thermodynamic function àti heat-potential. Lọ́dún 1865, onímọ̀ físíìsì ọmọ ilẹ̀ Jámánì kan tó ń jẹ́ Rudolf Clausius, tó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó kọ́kọ́ dá ìmọ̀ nípa agbára ìdáná nǹkan sílẹ̀, sọ pé agbára ìdáná nǹkan jẹ́ ìwọ̀n kan tí ìwọ̀n ooru tí kò tó nǹkan ń pín sí. Ó kọ́kọ́ ṣàpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìyípadà-àkópọ̀, ní èdè Jámánì Verwandlungsinhalt, nígbà tó sì yá, ó lo ọ̀rọ̀ náà entropy láti inú ọ̀rọ̀ Gíríìkì tó túmọ̀ sí ìyípadà. Nígbà tí Clausius ń sọ̀rọ̀ nípa ìpilẹ̀ṣẹ̀ àti ẹ̀yà ara tí kò tó nǹkan, ó túmọ̀ rẹ̀ lọ́dún 1862 pé ó túmọ̀ sí pípín ara lọ́tọ̀ọ̀tọ̀.  Ìyọrísí ti entropy ni wípé àwọn ìgbésẹ̀ kan jẹ́ tí kò ṣeé yí padà tàbí tí kò ṣeé ṣe, yàtọ̀ sí ohun tí a béèrè pé kí a má ṣe rú òfin ìpamọ́ agbára, èyí tí a fi hàn nínú òfin àkọ́kọ́ ti thermodynamics. Entropy jẹ pataki si ofin keji ti thermodynamics, eyi ti o sọ pe entropy ti awọn eto ti o ya sọtọ ti o fi silẹ si itankalẹ ti ara ẹni ko le dinku pẹlu akoko, bi wọn ṣe de ọdọ ipinle ti iwọntunwọnsi thermodynamic nigbagbogbo, nibiti entropy ti ga julọ.  Onímọ̀ físíìsì ọmọ ilẹ̀ Ọsirélíà náà Ludwig Boltzmann ṣàlàyé pé ohun tó ń jẹ́ entropy ni iye àwọn ìṣètò tó ṣeé ṣe kó wà lábẹ́ ohun tín-tìn-tín tàbí àwọn ipò tí àwọn átọ́ọ̀mù àti èròjà atọ́mí kọ̀ọ̀kan tó wà nínú ètò kan wà, èyí tó bá ipò tí ètò náà wà lábẹ́ ohun tín-tìn-tín mu. Nípa bẹ́ẹ̀, ó mú èròǹgbà ìdààmú ìṣirò àti ì pínpín ìjásílẹ̀ nínú ẹ̀ka tuntun nínú ẹ̀ka ti thermodynamics, tí wọ́n ń pè ní ìṣirò ìṣirò, ó sì rí ìjápọ̀ tí ó wà láàrin àwọn ìjápọ̀ microscopic, èyí tí ó ń yí padà ní ààlà ìsopọ̀, sí ìwà tí a lè rí ní macroscopically, ní ọ̀nà òfin logarithmic tí ó rọrùn, pẹ̀lú ìlànà ìdiwọ̀n kan, ìlànà Boltzmann, èyí tí ó di ọ̀kan lára àwọn ìlànà tí ó ṣe pàtó fún ètò àwọn ẹ̀yà ìṣirò àgbáyé òde òní (SI).  Ní ọdún 1948, onímọ̀ sáyẹ́ǹsì Bell Labs, Claude Shannon ṣe àgbéyẹ̀wò àwọn èrò orí ìṣirò tó jọ èyí nípa díwọ̀n àìdánilójú àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn nǹkan tí kò ṣe é fojú rí sí ìṣòro àwọn ìparun ìsọfúnni lọ́nà àìròtẹ́lẹ̀ nínú àwọn àmì ìbánisọ̀rọ̀ alátagbà. Lẹ́yìn tí John von Neumann dábàá, Shannon sọ orúkọ ìsọfúnni tí ó sọnù yìí gẹ́gẹ́ bí ohun tí wọ́n ń pè ní entropy nínú ìṣirò ìṣirò, ó sì bí ẹ̀ka ìmọ̀ ìsọfúnni. Àpèjúwe yìí ni wọ́n mọ̀ sí ìtumọ̀ gbogbo gbòò ti ọ̀rọ̀ náà entropy.