Kí ni "àrùn X.Y.Z."?
Context:Iṣẹlẹ XYZ jẹ iṣẹlẹ ti iṣelu ati ti iṣelu ni ọdun 1797 ati 1798, ni ibẹrẹ ti aarẹ John Adams, ti o ni ibalopọ laarin Amẹrika ati Republican France ti o yori si Quasi-Ogun. Orukọ naa wa lati rirọpo awọn lẹta X, Y, ati Z fun awọn orukọ ti awọn alaṣẹ ilu Faranse Jean-Conrad Hottinguer (X), Pierre Bellamy (Y), ati Lucien Hauteval (Z) ni awọn iwe aṣẹ ti iṣakoso Adams tu silẹ.
"Ìjà X.Y.Z". jẹ́ àtúnyẹ̀wò sí ìṣẹ̀lẹ̀ àjùmọ̀sọ̀nà kan tó wáyé nígbà ìṣàkóso Ààrẹ kejì Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, John Adams. Adams rán àwọn aṣojú kan lọ sí ilẹ̀ Faransé láti wá ojútùú sí àwọn ọ̀ràn tó fẹ́ yọrí sí ogun. Minisita fún ọ̀rọ̀ òkèèrè ti ilẹ̀ Faransé, Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord (Talleyrand) béèrè fún àbẹ̀tẹ́lẹ̀ àti owó láti bẹ̀rẹ̀ ìjíròrò náà. Ààrẹ Adams kọ̀ láti ṣe ohun tí Tallyrand béèrè, ó sì sọ fún Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin pé àwọn ló ń wá a. Ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin àgbà tẹ ìròyìn Ààrẹ Adam tí ó tọ́ka sí àwọn aṣojú ilẹ̀ Faransé mẹ́ta tí ó wà nínú ọ̀ràn náà, Jean-Conrad Hottinguer, Pierre Bellamy, àti Lucien Hauteval gẹ́gẹ́ bí "X, Y, àti Z" lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Àwọn aráàlú sì fọwọ́ sowọ́ pọ̀ pẹ̀lú ìpinnu Adams láti kọ̀ láti gba àbẹ̀tẹ́lẹ̀ látọ̀dọ̀ Tallyrand. Aṣojú Ààrẹ Thomas Jefferson pe ìtara tí ọ̀pọ̀ èèyàn ní fún ẹgbẹ́ òṣèlú tí Ádámù dá sílẹ̀ ní "ìtara X.Y.Z".