Waa maxay Venezuela?
Context:Venezuela (/ˌvɛnəˈzweɪlə/; American Spanish: [beneˈswela] (dhegayso)), si rasmi ah Jamhuuriyadda Bolivarian ee Venezuela (Spanish), waa dal ku yaal xeebta waqooyi ee Koonfurta Ameerika, oo ka kooban dhul-weyne iyo jasiirado badan iyo jasiirado yaryar oo ku yaal Badda Caribbean-ka. Waxay leedahay dhul balaaran oo ah 916,445 km2 (353,841 sq mi), dadkeedana waxaa lagu qiyaasay 29 milyan sanadka 2022. Caasimadda iyo magaalada ugu weyn waa magaalada Caracas.
Venezuela (/ˌvɛnəˈzweɪlə/; American Spanish: [beneˈswela] (dhegayso)), si rasmi ah Jamhuuriyadda Bolivarianka ee Venezuela (Spanish), waa dal ku yaal xeebta waqooyi ee Koonfurta Ameerika, oo ka kooban dhul-weyne iyo jasiirado badan iyo jasiirado yaryar oo ku yaal Badda Kariibiyaanka. Waxay leedahay dhul balaaran oo ah 916,445 km2 (353,841 sq mi), dadkeedana waxaa lagu qiyaasay 29 milyan sanadka 2022. Caasimadda iyo magaalada ugu weyn waa magaalada Caracas.  Dhulka qaaradda waxaa xuduud la leh waqooyiga Badda Caribbean-ka iyo Badweynta Atlantikada, galbeedka Kolombiya, koonfurta Brazil, Trinidad iyo Tobago waqooyi-bari iyo bariga Guyana. Dowladda Venezuela waxay sheeganeysaa Guyana Guayana Esequiba. Venezuela waa jamhuuriyad madaxweyne oo federaal ah oo ka kooban 23 gobol, Degmada Caasimadda iyo ku tiirsanaanta federaalka ee daboolaya jasiiradaha ka baxsan xeebta Venezuela. Venezuela waxay ka mid tahay waddamada ugu magaalooyinka badan Latin America; inta badan dadka reer Venezuela waxay ku nool yihiin magaalooyinka waqooyiga iyo caasimadda.  Dhulka Venezuela waxaa gumeystay Spain sanadkii 1522 iyadoo ay jirto iska caabin ka timid dadka asaliga ah. Sanadkii 1811, waxay noqotay mid ka mid ah dhulalkii ugu horreeyay ee Isbaanish-Mareykan ah ee ku dhawaaqay madax-bannaanida Isbaanishka oo ay ka mid noqoto, waax ahaan, Jamhuuriyadda federaalka ee ugu horreysa ee Kolombiya (taariikh ahaan loo yaqaan Gran Colombia). Waxay ka go'day sidii dal madaxbanaan oo buuxa sanadkii 1830. Intii lagu jiray qarnigii 19aad, Venezuela waxay la kulantay qalalaase siyaasadeed iyo kali talisnimo, oo ay ku hayaan madax-bannaanida militariga gobolka ilaa bartamihii qarnigii 20aad. Laga soo bilaabo 1958, waddanku wuxuu lahaa xukuumado dimuqraadi ah oo taxane ah, marka laga reebo halka ugu badan ee gobolka ay ka talinayeen kaligii talisnimo milatari, muddadaasna waxaa lagu gartaa barwaaqo dhaqaale. Arimaha dhaqaale ee 1980s iyo 1990s waxay keeneen dhibaatooyin siyaasadeed oo waaweyn iyo rabshado bulsheed oo baahsan, oo ay ku jiraan rabshadihii Caracazo ee 1989kii, laba isku day oo afgambi oo dhacay 1992, iyo xukunka madaxweyne ee ku saabsan lunsashada lacagaha dadweynaha ee 1993. Burburka kalsoonida ee xisbiyada jira wuxuu arkay doorashadii madaxtinimada ee 1998-kii ee Venezuela, oo horseeday Kacaanka Bolivarianka, kaas oo ku bilaabmay shirkii Dastuurka ee 1999, halkaas oo dastuur cusub oo Venezuela ah lagu soo rogay. Siyaasadaha daryeelka bulshada ee dadweynaha ee dowladda waxaa xoojiyay kor u kaca qiimaha saliida, si ku meel gaar ah u kordhinta kharashaadka bulshada, iyo yareynta sinnaan la'aanta dhaqaale iyo saboolnimada sanadihii ugu horreeyay ee nidaamka. Si kastaba ha noqotee, saboolnimadu waxay bilaabatay inay kordho 2010-yadii. Doorashadii madaxtinimada ee Venezuela ee 2013 ayaa si weyn looga dooday taas oo keentay dibadbaxyo baahsan, taas oo bilowday xiisad kale oo qaran oo wali socota ilaa maanta. Venezuela waxay la kulantay dib u dhac dhinaca dimoqraadiyadda ah, waxayna u wareegtay dowlad awood ku dhisan. Waxay ku jirtaa meel hoose oo cabbirka caalamiga ah ee xorriyadda saxaafadda iyo xorriyadda madaniga ah waxayna leedahay heerar sare oo musuqmaasuq ah.  Venezuela waa dal soo koraya waxayna ku jirtaa kaalinta 113aad ee liiska Horumarinta Aadanaha. Waxay leedahay kaydka saliida ee ugu weyn adduunka waana mid ka mid ah kuwa ugu waaweyn dhoofinta saliida adduunka. Markii hore, waddanku wuxuu ahaa dhoofinta badeecadaha beeraha sida qaxwada iyo kookaha, laakiin saliida ayaa si dhakhso leh u soo gashay dhoofinta iyo dakhliga dowladda. Xadgudubka iyo siyaasada liidata ee dowlada hada jirta ayaa horseeday burburka dhaqaalaha Venezuela oo dhan. Wadanku wuxuu la halgamayaa sicir barar aad u sarreeya, la'aanta alaabada aasaasiga ah, shaqo la'aanta, saboolnimada, cudurrada, dhimashada caruurta oo sarreysa, nafaqo xumo, dambiyada daran iyo musuqmaasuqa. Waxyaabahani waxay horseedeen xiisada muhaajiriinta ee Venezuela halkaas oo in kabadan seddex milyan oo qof ay ka qaxeen wadanka. Sanadkii 2017, Venezuela waxaa lagu dhawaaqay inay ku dhacday bixinta deynta ay bixiyeen hay'adaha qiimeynta amaahda. Dhibaatada ka jirta Venezuela waxay gacan ka geysatay xaaladda xaquuqda aadanaha oo si degdeg ah u xumaaneysa, oo ay ku jiraan xadgudubyo sii kordheysa sida jirdilka, xabsiyada si aan loo baahnayn, dilka aan sharciga waafaqsanayn iyo weerarada lagu qaado dadka u ololeeya xuquuqda aadanaha. Venezuela waa xubin ka tirsan UN, Ururka Dowladaha Ameerika (OAS), Ururka Qaramada Koonfurta Ameerika (UNASUR), ALBA, Mercosur, Ururka Isdhexgalka Laatiin Ameerika (LAIA) iyo Ururka Dowladaha Ibero-American (OEI).