ho ithuta ka tumellano ea UP<unk>DND ea 1989
Context:Tumellano ea Univesithi ea Philippines <unk> Lefapha la Ts'ireletso ea Naha ea 1989 (tumellano ea UP<unk>DND) e ne e le tumellano ea linaha tse peli lipakeng tsa Lefapha la Ts'ireletso ea Naha (DND) le Univesithi ea Philippines (UP) e neng e thibela phihlello le ts'ebetso ea sesole le sepolesa kahare ho univesithi.  Tšimoloho Ka la 28 Mphalane, 1981, ho ile ha saennoa tumellano lipakeng tsa moetapele oa baithuti ba UP ka nako eo Sonia Soto le letona la ts'ireletso ka nako eo Juan Ponce Enrile, e tsejoang e le tumellano ea Soto <unk> Enrile, ho sireletsa baithuti boteng ba sesole le mapolesa khamphaseng efe kapa efe ea UP.  Ka la 16 Phuptjane 1989, Donato Continente, mosebeletsi oa The Philippine Collegian le eo ho thoeng ke mokomonisi, o ile a ts'oaroa kahare ho yunivesithi ka lebaka la ho nka karolo ha hae polaong ea Colonel oa Sesole sa US James Nicholas Rowe ka la 21 Mmesa 1989. Hamorao Lekhotla le ka Holimo-limo la Philippines le ile la khutsufatsa nako eo Continente a neng a ahloletsoe ho ba chankaneng ka eona,'me la mo lokolla ka la 28 June, 2005, ka mor'a ho koalloa chankaneng ka lilemo tse fetang 14. Continente o ile a ipolela hore ha a na molato oa tlōlo ea molao'me a bolela hore o ile a hlokofatsoa le ho koeteloa ke ba boholong ba sa apereng junifomo hore a lumele hore o ile a kenya letsoho ho eona.  Lipuisano Matsatsi a 14 ka mor'a hore Continente a tšoaroe, ka la 30 Phuptjane 1989, Mopresidente oa UP Jose V. Abueva le Letona la Ts'ireletso Fidel V. Ramos ba ile ba saena tumellano eo, e ileng ea atleha tumellano ea Soto<unk>Enrile ea 1981. Tumellano ena e ne e etselitsoe ho tiisa tokoloho ea thuto ea liithuti tsa UP le ho thibela liofisiri tsa mmuso ho kena-kenana le boipelaetso ba liithuti.  Litokisetso Melao ea tumellano e ne e le e latelang:  Basebeletsi ba mmuso ba ikemiselitseng ho etsa ketso ka har'a khamphase ea UP ba lokela ho tsebisa tsamaiso ea UP esale pele ntle le maemong a ho lelekisa, kapa maemo a mang a tšohanyetso. Ba boholong UP ba tla fana ka thuso ho ba qobellang ho boloka molao ka har'a mehaho ea UP'me ba leke ho matlafatsa tšireletseho ea bona, mapolesa le matla a ho loantša mollo ntle le ho sebelisoa hampe ka tsela e seng molaong. Ke ba boholong ba apereng junifomo feela ba ka kenang univesithing haeba ba kōpa thuso ho ba boholong ba UP. Basebeletsi ba mmuso ba ke ke ba kena-kenana le boipelaetso leha e le bofe bo nang le khotso bo etsoang ke batho ba UP ka har'a mohaho oa univesithi. Bahlanka ba UP ba tla nkoa ba ikarabella bakeng sa liketso le boitšoaro ba ba khethiloeng ke bona. Li-warrant tsa ho phenyekolla le ho tšoara liithuti, litho tsa lefapha la thuto le basebetsi li tla fanoa ka mor'a hore ho romeloe tsebiso esale pele ho tsamaiso ea UP. Ha ho lengolo la tumello le tla nehelanoa ka mor'a lihora tse mashome a mabeli a metso e mene tsa tšebeletso ea lona'me ntle le ho ba teng ha bonyane bahlanka ba babeli ba UP. Ho tšoaroa le ho koalloa teronkong ha seithuti leha e le sefe sa UP, lefapha la thuto le mosebeletsi oa UP Philippines ho tla tlalehoa hang-hang ke ba boholong ba ikarabellang ho tsamaiso ea UP. Ho felisoa Ka la 18 Pherekhong, 2021, Letona la Ts'ireletso Delfin Lorenzana le ofisi ea hae ba phatlalalitse phatlalatsa ho felisoa ha tumellano ka mokhoa o le mong ba qotsa hore Mokha oa Makomonisi oa Philippines (CPP) le lepheo la eona le hlometseng, Sesole se secha sa Batho (NPA), ka bobeli ba tšoailoe e le mekhatlo ea bokhukhuni ke Lekhotla le Khahlano le Bokhukhuni, ba ntse ba hira litho kahare ho univesithi mme ba e bitsa "tšitiso ea ho fana ka ts'ireletso e sebetsang, polokeho le boiketlo ba baithuti, lefapha la thuto le basebetsi ba UP". DND e ile ea tsebisa UP ka ho felisoa ha tumellano matsatsi a mararo pejana. Molula-setulo oa mabotho a hlometseng a Philippines oa lihlooho tse kopaneng Gilbert Gapay o boletse hore bonyane baithuti ba 18 ba univesithi ba hiriloeng ke NPA ba bolailoe ho fihlela joale ntoeng le sesole ho latela litlaleho tsa bona.  Tumellano e tšoanang pakeng tsa Univesithi ea Polytechnic ea Philippines (PUP) le DND e neng e saennoe ka 1990 le eona e buelloa hore e felisoe ke Moemeli oa Bacha oa Duterte Ducielle Cardema.  Maikutlo le likarabo Mopresidente Rodrigo Duterte o ile a tšehetsa qeto ea DND ea ho hlakola tumellano ho latela polelo ea'muelli oa Mopresidente Harry Roque. Puisanong le CNN Philippines, Roque, eo e kileng ea e-ba moprofesa oa molao oa UP le'muelli oa litokelo tsa botho, o ile a araba tweet e tsoang ho moprofesa oa UP Danilo Arao e belaellang tlhompho ea hae le bokhabane ba hae, ka ho re o se a kopile mongoli oa ts'ireletso le mopresidente oa UP hore ba theole maikutlo. Ha a botsoa maikutlo a hae ka qeto eo, o itse, "ha ho na ntho e joalo ha u le'muelli oa mopresidente".  Ka lehlakoreng le leng, Motlatsi oa Mopresidente Leni Robredo, o ile a nyatsa qeto eo' me a re qeto eo e ne e reretsoe ho khutsisa ba nyatsang tsamaiso. Ka la 20 Pherekhong, Maseneta Joel Villanueva, Sonny Angara, Nancy Binay, le Grace Poe ba ile ba kenya molao oa Senate ho theha tumellano ho Molao oa Rephabliki No. 9005, kapa Molao oa Univesithi ea Philippines oa 2008. Baetsi ba molao ba'maloa ba tsoang makaleng ka bobeli a Congress le bona ba bontšitse ho tšoenyeha ha bona le ho se lumellane le qeto ea DND.  Mopresidente oa UP Danilo Concepcion o itse ho felisoa ha tumellano eo "ho ne ho sa hlokahale ebile ho sa lokafatsoe"'me ho entsoe ntle le ho buisana le tsamaiso ea UP. Ka nako e tšoanang, Renee Co, e leng mookameli oa liithuti tsa UP, o ile a re qeto eo ke "e 'ngoe ea boiteko bo bobe ka ho fetisisa ba [' muso] ba ho senya tšireletso ea mekhatlo eo liithuti tsa UP li ileng tsa loanela ho e kenya ntoeng ea tsona ea litokelo tsa bona tsa demokrasi".  Ka la 19 Pherekhong, UP e ile ea tšoara seboka ho nyatsa ho felisoa ha tumellano. Hashtag #DefendUP e ne e le mokhoa o tloaelehileng ho Twitter ka lipuisano tse ling tse lebisang ho tsamaiso ea Duterte, e re "ena ke tsela e 'ngoe ea tsamaiso ea ho sokela le ho khutsisa baitseki ba hanyetsanang le maano a' maloa a Mopresidente Duterte, haholo-holo mesebetsing e nkoang e khubelu le karabelo ea seoa sa COVID-19".
Tumellano ea Univesithi ea Philippines <unk> Lefapha la Ts'ireletso ea Naha ea 1989 (tumellano ea UP<unk>DND) e ne e le tumellano ea linaha tse peli lipakeng tsa Lefapha la Ts'ireletso ea Naha (DND) le Univesithi ea Philippines (UP) e neng e thibela phihlello le ts'ebetso ea sesole le sepolesa kahare ho univesithi. Ka la 28 Mphalane, 1981, ho ile ha saennoa tumellano lipakeng tsa moetapele oa seithuti sa UP Sonia Soto le letona la ts'ireletso Juan Ponce Enrile, e tsejoang e le tumellano ea Soto <unk> Enrile, ho sireletsa baithuti boteng ba sesole le mapolesa khamphaseng efe kapa efe ea UP. Ka la 16 Phuptjane 1989, Donato Continente, mosebeletsi oa The Philippine Collegian le eo ho thoeng ke mokomonisi, o ile a ts'oaroa kahare ho yunivesithi ka lebaka la ho nka karolo ha hae polaong ea Colonel oa Sesole sa US James Nicholas Rowe ka la 21 Mmesa 1989. Ramos o ile a saena tumellano eo, eo ha e le hantle e ileng ea atleha tumellanong ea Soto-Enrile ea 1981. Tumellano ena e ne e etselitsoe ho tiisa tokoloho ea thuto ea liithuti tsa UP le ho thibela liofisiri tsa mmuso ho kena-kenana le boipelaetso ba liithuti. Basebeletsi ba mmuso ba ikemiselitseng ho etsa ketso ka har'a khamphase ea UP ba lokela ho tsebisa tsamaiso ea UP esale pele ntle le ha ho ka ba le ho lelekisa kapa maemo a mang a tšohanyetso. Bahlanka ba UP ba tla thusa ba qobellang ho phethahatsoa ha molao kahare ho meaho ea UP'me ba leke ho matlafatsa tšireletseho ea eona, mapolesa le bokhoni ba ho loantša mollo ntle le ho sebelisoa hampe ka tsela e seng molaong. Basebeletsi ba mmuso ba ke ke ba kena-kenana le boipelaetso leha e le bofe bo nang le khotso bo etsoang ke ba khethiloeng ba UP ka har'a mohaho oa univesithi. Li-warrant tsa ho phenyekolla le ho tšoara liithuti, litho tsa lefapha la thuto le basebetsi li tla fanoa ka mor'a hore ho romeloe tsebiso esale pele ho tsamaiso ea UP. Ho tšoaroa le ho koalloa teronkong ha seithuti leha e le sefe sa UP, fakalthi, kapa mosebeletsi Philippines ho tla tlalehoa hang-hang ke ba boholong ba ikarabellang ho tsamaiso ea UP. Ka la 18 Pherekhong, 2021, Letona la Ts'ireletso Delfin Lorenzana le ofisi ea hae ba phatlalalitse phatlalatsa ho felisoa ha tumellano ka mokhoa o le mong ba qotsa hore Mokha oa Makomonisi oa Philippines (CPP) le lepheo la eona le hlometseng, Sesole se secha sa Batho (NPA), ka bobeli ba tšoailoe e le mekhatlo ea bokhukhuni ke Lekhotla le Khahlano le Bokhukhuni, ba ntse ba hira litho kahare ho univesithi mme ba e bitsa "tšitiso ea ho fana ka ts'ireletso e sebetsang, polokeho le boiketlo ba baithuti, lefapha la thuto le basebetsi ba UP". DND e ile ea tsebisa UP ka ho felisoa ha tumellano matsatsi a mararo pejana. Molula-setulo oa mabotho a hlometseng a Philippines oa lihlooho tse kopaneng Gilbert Gapay o boletse hore bonyane baithuti ba 18 ba univesithi ba hiriloeng ke NPA ba bolailoe ho fihlela joale ntoeng le sesole, ho latela litlaleho tsa bona. Tumellano e tšoanang pakeng tsa Univesithi ea Polytechnic ea Philippines (PUP) le DND e saennweng ka 1990 le eona e buelloa hore e felisoe ke Moemeli oa Bacha oa Duterte Ducielle Cardema. Mopresidente Rodrigo Duterte o ile a tšehetsa qeto ea DND ea ho felisa tumellano eo, ho latela polelo ea'muelli oa Mopresidente Harry Roque. Puisanong le CNN Philippines, Roque, eo e kileng ea e-ba moprofesa oa molao oa UP le'muelli oa litokelo tsa botho, o ile a araba tweet ea moprofesa oa UP Danilo Arao e neng e belaella tlhompho ea hae le bokhabane ba hae, a re o se a kopile mongoli oa ts'ireletso le mopresidente oa UP hore ba khobe matšoafo. Ka lehlakoreng le leng, Motlatsi oa Mopresidente Leni Robredo, o ile a nyatsa qeto eo' me a re qeto eo e ne e reretsoe ho khutsisa ba nyatsang tsamaiso. Ka la 20 Pherekhong, Maseneta Joel Villanueva, Sonny Angara, Nancy Binay, le Grace Poe ba ile ba kenya molao oa Senate ho theha tumellano ho Molao oa Rephabliki No. 9005, kapa Molao oa Univesithi ea Philippines oa 2008. Baetsi ba molao ba'maloa ba tsoang makaleng ka bobeli a Congress le bona ba bontšitse ho tšoenyeha ha bona le ho se lumellane le qeto ea DND. Mopresidente oa UP Danilo Concepcion o itse ho felisoa ha tumellano ho ne ho "sa hlokahale ebile ho sa lokafatsoe"'me ho entsoe ntle le ho buisana le tsamaiso ea UP. Ho sa le joalo, Renee Co, e leng mookameli oa liithuti tsa UP, o ile a re qeto eo ke "e 'ngoe ea boiteko bo bobe ka ho fetisisa ba [' muso] ba ho senya tšireletso ea mekhatlo eo liithuti tsa UP li ileng tsa loanela ho e kenya ntoeng ea tsona ea litokelo tsa tsona tsa demokrasi".