Ta ló ṣe tẹlifóònù ní ti gidi?
Context:Àwọn èèyàn sábà máa ń jiyàn nípa ẹni tó ṣe tẹlifóònù tó ń lo iná mànàmáná, wọ́n sì máa ń dá àríyànjiyàn sílẹ̀ lórí ọ̀rọ̀ yìí lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan. Antonio Meucci, Alexander Graham Bell, àti Elisha Gray àtàwọn mìíràn, ni wọ́n sọ pé ó ṣàwárí tẹlifóònù. Ìtàn tẹlifóònù ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ di, ó sì ṣì ń jẹ́, ìdààmú tí kò ṣeé díye lé tí àwọn ẹ̀sùn àti àwọn ẹ̀sùn àgbélébùú, tí wọn kò sì yéni nípa iye àwọn ẹjọ́ tí wọ́n gbé dìde láti yanjú àwọn ẹ̀sùn àgbélébùú ti àwọn ènìyàn àti àwọn oníṣòwò tí wọ́n ń bára wọn díje. Àmọ́ ṣá o, àwọn ìwé ẹ̀rí tí Bell àti Edison ṣe, ṣe pàtàkì gan-an nínú ọ̀ràn ìṣòwò, nítorí pé àwọn ìwé náà ló ń darí ìmọ̀ ẹ̀rọ tẹlifóònù, àwọn ilé ẹjọ́ tó wà ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà sì fọwọ́ sí i.  Iṣẹ́ ọwọ́ ọ̀pọ̀ èèyàn ni tẹlifóònù òde òní jẹ́. Àmọ́, Alexander Graham Bell ni ẹni àkọ́kọ́ tó ṣe ìwé ẹ̀rí pé òun ló ṣe tẹlifóònù, gẹ́gẹ́ bí "ohun èlò kan tí wọ́n fi ń gbé ohùn jáde tàbí ohùn mìíràn nípasẹ̀ ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀". Ọ̀pọ̀ ìgbà ni wọ́n máa ń ka Bell sí ẹni tó ṣe tẹlifóònù àkọ́kọ́ tó wúlò. Johann Philipp Reis ló kọ́kọ́ lo ọ̀rọ̀ náà "tèléfóònù". Wọ́n fi àwòkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ ránṣẹ́ sí ilẹ̀ òkèèrè, ìyẹn London, Dublin, Tiflis, àtàwọn ibòmíràn. Ó wá di kókó ọ̀rọ̀ tí wọ́n máa ń sọ nínú àwọn àsọyé tó gbajúmọ̀, ó sì di ohun tí wọ́n máa ń jíròrò láwọn ìpàdé àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì. Edison sọ pé òun ni "ẹni àkọ́kọ́ tó ṣàwárí tẹlifóònù". Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ti fún ọ̀gbẹ́ni Antonio Meucci tó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Ítálì tó sì tún jẹ́ oníṣòwò ní ọlá fún iṣẹ́ tó ṣe lórí tẹlifóònù. Àwọn àríyànjiyàn mìíràn tún wà nípa ọ̀ràn nípa ipò àkọ́kọ́ nínú ìwádìí nípa tẹlifóònù. Àríyànjiyàn lórí tẹlifóònù tí Elisha Gray àti Alexander Bell dá sílẹ̀ dá lórí bóyá Bell àti Gray fúnra wọn ló ṣe tẹlifóònù, tí wọn ò bá sì ṣe bẹ́ẹ̀, bóyá Bell ló jí ìtúmọ̀ náà lọ́wọ́ Gray. Àríyànjiyàn yìí kò ju ọ̀rọ̀ nípa ẹni tó jẹ́ òléwájú nínú àwọn tó ṣàwárí tẹlifóònù lọ.
Ọ̀pọ̀ èèyàn ló ti ṣe iṣẹ́ yìí láti ọ̀pọ̀ ọdún wá. Àwọn tó gbajúmọ̀ jù lọ lára wọn, ìyẹn Antonio Meucci, Alexander Graham Bell, àti Elisha Gray ló kọ́kọ́ fi ìmọ̀ àti iṣẹ́ wọn ṣe tẹlifóònù tá à ń lò lónìí. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ èèyàn ló sọ pé àwọn ló dá ẹ̀dá yìí, ṣùgbọ́n a lè sọ pé ẹ̀dá ènìyàn ló fọwọ́ sowọ́ pọ̀ láti mú kí ìjùmọ̀sọ̀rọ̀ rọrùn, kí àwọn ènìyàn sì sún mọ́ra sí i káàkiri àgbáyé.