Halkaan ka akhriso tirada dadka ku nool Harappa.
Context:Ilbaxnimadii Dooxada Indus (IVC), oo sidoo kale loo yaqaanno Ilbaxnimadii Indus, waxay ahayd ilbaxnimadii Da'da Birta ee gobollada waqooyi-galbeed ee Koonfurta Aasiya, oo soconaysay 3300 BCE ilaa 1300 BCE, iyo qaabkeeda qaangaarka ah 2600 BCE ilaa 1900 BCE. Masar iyo Mesobotamiya, waxay ka mid ahaayeen saddexda ilbaxnimo ee hore ee Bariga dhow iyo Koonfurta Aasiya, waxayna ka mid ahayd saddexda ilbaxnimo ee ugu baahsan. Goobaha ay ku dagaalamayeen waxay ka koobnaayeen Pakistan, waqooyi bari Afghanistan, iyo waqooyi galbeed Hindiya. Ilbaxnimadu waxay ku soo korodhay labadaba bannaanka alluvial ee webiga Indus, kaas oo ku qulqulaya dhererka Pakistan, iyo nidaam webiyo badan oo webiyo badan leh oo webiyo badan leh oo webiyo badan leh oo webiyo badan leh oo webiyo badan leh oo webiyo badan leh oo webiyo badan leh oo webiyo badan leh.  Ereyga Harappan waxaa mararka qaarkood loo adeegsadaa ilbaxnimada Indus ka dib goobta nooceeda ah ee Harappa, markii ugu horreysay ee la qoday horraantii qarnigii 20aad waxa markaas ahaa gobolka Punjab ee Hindiya Ingiriiska oo hadda ah Punjab, Pakistan. Daahfurka Harappa iyo wax yar ka dib Mohenjo-daro waxay ahayd dhammaadka shaqada bilaabatay ka dib aasaaskii Sahanka Qadiimiga ah ee Hindiya ee Boqortooyada Ingiriiska 1861. Waxaa jiray dhaqamo hore iyo kuwo dambe oo la yiraahdo Early Harappan iyo Late Harappan isla aaggaas. Dhaqanka hore ee Harappan waxaa ka soo jeeda dhaqamada Neolithic, kan ugu horreeya uguna caansan waa Mehrgarh, oo ku yaal Balochistan, Pakistan. Ilbaxnimadii Harappan waxaa mararka qaarkood loogu yeeraa Harappan qaangaar ah si looga sooco dhaqamadii hore.  Magaalooyinka Indus ee qadiimiga ah waxaa lagu yaqaanay qorshaynta magaalooyinka, guryaha lebenka ah ee la dubay, nidaamyada dheecaanka oo aad u faahfaahsan, nidaamyada biyaha, kooxaha dhismayaasha waaweyn ee aan la degin, iyo farsamooyinka farsamada gacanta iyo birta. Mohenjo-daro iyo Harappa waxay u badnaayeen inay ku noolaayeen dad u dhaxeeya 30,000 ilaa 60,000, iyo ilbaxnimadii waxay ku noolaayeen hal ilaa shan milyan oo qof intii ay jirtay. Qallajinta tartiib tartiib ah ee gobolka inta lagu gudajiray millennium-kii 3aad ee BCE ayaa laga yaabaa inay ahayd dhiirrigelinta bilowga ah ee magaalo-deynta. Ugu danbayntii waxay hoos u dhigtay biyaha si ay u sababto burburkii ilbaxnimada iyo in dadka loo kala firdhiyo dhanka bari.  In kasta oo in ka badan kun goobood oo qaangaar ah oo reer Harappan ah la soo sheegay oo ku dhowaad boqol la qoday, haddana waxaa jira shan xarumood oo waaweyn oo magaalooyin ah: Mohenjo-daro oo ku taal dooxada hoose ee Indus (oo lagu dhawaaqay goobta UNESCO ee Dhaxalka Adduunka 1980kii oo loo yaqaan "Qaraxyada Qadiimiga ah ee Moenjodaro"), Harappa ee galbeedka gobolka Punjab, Ganeriwala oo ku taal lamadegaanka Cholistan, Dholavira ee galbeedka Gujarat (oo lagu dhawaaqay goobta UNESCO ee Dhaxalka Adduunka 2021kii oo loo yaqaan "Dholavira: A Harappan City"), iyo Rakhigarhi ee Haryana. Afka Harappan si toos ah looma xaqiijin, xiriirkiisuna waa mid aan la hubin maadaama qoraalka Indus uu ahaa mid aan la fahmin. Xiriirka ay la leeyihiin qoyska luqadda Dravidian ama Elamo-Dravidian waxaa door biday qayb ka mid ah aqoonyahannada.
Mohenjo-daro iyo Harappa marka la isku daro waxay lahaayeen dad tiradoodu ugu badnayd 30,000 ilaa 60,000 oo qof