Ìgbà wo ni eré kẹ̀kẹ́ orí òkè bẹ̀rẹ̀?
Context:Òpin ọdún 1800 Ọkan ninu awọn apẹẹrẹ akọkọ ti awọn kẹkẹ ti a ṣe atunṣe ni pataki fun lilo ita-ọna ni irin-ajo ti Awọn ọmọ-ogun Buffalo lati Missoula, Montana, si Yellowstone ni Oṣu Kẹjọ ọdun 1896. [dani idanwo]  Àwọn ọdún 1900<unk> Àwọn ọdún 1960 Àwọn tó ń fi kẹ̀kẹ́ sáré orí òpópónà máa ń gun kẹ̀kẹ́ tí kò ní ojú òpópónà, tí wọ́n sì máa ń lo kẹ̀kẹ́ tí wọ́n fi ń sáré ní ojú òpópónà láti lè wà nípò tó yẹ nígbà òtútù. Cyclo-cross di eré ìdárayá kan ní àwọn ọdún 1940, pẹ̀lú ìdíje àgbáyé àkọ́kọ́ tí ó wáyé ní 1950.  Ẹgbẹ́ Rough Stuff Fellowship ni wọ́n dá sílẹ̀ lọ́dún 1955 látọ̀dọ̀ àwọn tó ń gun kẹ̀kẹ́ ní ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì.  Ní Oregon lọ́dún 1966, ọ̀kan lára àwọn tó wà nínú ẹgbẹ́ Chemeketan, ìyẹn D. Gwynn, ṣe kẹ̀kẹ́ kan tí wọ́n fi ń rin ìrìn àjò orí ilẹ̀ tó nira. Ó pè é ní "kẹ́kẹ́ orí òkè ńlá" nítorí ibi tí wọ́n ti fẹ́ lò ó. Ó ṣeé ṣe kó jẹ́ ìgbà àkọ́kọ́ tí wọ́n máa lo orúkọ yẹn.  Lọ́dún 1968, Geoff Apps, tó jẹ́ awakọ̀ tó máa ń fi alùpùpù dánra wò, bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe àyẹ̀wò àwọn alùpùpù tí wọ́n lè fi rìn káàkiri ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì. Nígbà tó fi máa di ọdún 1979, ó ti ṣe kẹ̀kẹ́ kékeré kan tó ṣe é ṣe lọ́nà tó ṣàrà ọ̀tọ̀, èyí tó lè máa rìn nínú òjò àti ẹrẹ̀ tó wà ní gúúsù ìlà oòrùn ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì. Wọn ṣe apẹrẹ ni ayika awọn taya egbon Nokian 2 inch x 650b botilẹjẹpe a tun ṣe ẹya 700x47c (28 in.) Àwọn wọ̀nyí ni a tà lábẹ́ orúkọ Cleland Cycles títí di òpin ọdún 1984. Awọn kẹkẹ ti o da lori apẹrẹ Cleland tun ta nipasẹ Awọn kẹkẹ Gẹẹsi ati Imọ-ẹrọ Highpath titi di ibẹrẹ awọn ọdun 1990.  Àwọn ọdún 1970 sí 1980 Àwọn kan wà tí wọ́n jẹ́ ẹlẹ́mìí ẹṣin ní onírúurú àgbègbè lórílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà tí wọ́n lè sọ pé àwọn kópa nínú bí eré ìdárayá yìí ṣe bẹ̀rẹ̀. Àwọn tó ń gun kẹ̀kẹ́ ní Crested Butte, ní ìpínlẹ̀ Colorado, àti Mill Valley, ní ìpínlẹ̀ California, ṣe àwọn àtúnṣe kan sí kẹ̀kẹ́ náà, wọ́n sì mú kó mọ bó ṣe yẹ kí wọ́n máa gun kẹ̀kẹ́ tí wọ́n bá fẹ́ gun kẹ̀kẹ́ tí wọ́n fi ń rìn lórí ilẹ̀. Àwọn kẹ̀kẹ́ tí wọ́n ṣe àtúnṣe sí, àwọn kẹ̀kẹ́ Schwinn tí wọ́n ti ṣe àtúnṣe sí ní àwọn ọdún 1930 àti 1940 tí wọ́n fi àwọn fìríìkì tó dára àti àwọn táyà tó sanra ṣe, ni wọ́n máa ń lò láti rin ìrìn-àjò ní àwọn òpópónà orí òkè ní ìpínlẹ̀ Marin, California, ní àárín ọdún 1970 sí ìparí ọdún 1970. Nígbà yẹn lọ́hùn-ún, kò tíì sí kẹ̀kẹ́ orí òkè. Àwọn baba ńlá tí ó kọ́kọ́ wà fún àwọn kèké orí òkè òde òní dá lórí àwọn àgbá tí wọ́n fi ṣe àwọn kèké tí wọ́n ń pè ní cruiser bí èyí tí Schwinn ṣe. Ẹrọ Schwinn Excelsior ni wọ́n yàn nítorí bí ẹ̀rọ náà ṣe rí. Àwọn tó ń gun kẹ̀kẹ́ yìí máa ń lo àwọn ọkọ̀ òkun tí wọ́n fi bọ́ǹbù ṣe, wọ́n sì máa ń fi àwọn ẹ̀rọ amúlétutù àti ẹ̀rọ tó dà bíi ti motocross tàbí ti BMX ṣe é, èyí ló sì máa ń mú kí wọ́n di "klunkers". Ọ̀rọ̀ náà tún máa ń lo gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀-ìṣe nítorí pé wọn kò tíì lo ọ̀rọ̀ náà " mountain biking " nígbà yẹn. Ẹni àkọ́kọ́ tí wọ́n mọ̀ pé ó ti fi ìsọ̀n ọ̀pọ̀lọpọ̀ àti fìríìkì ìlù sí kẹ̀kẹ́ kan tí wọ́n ń pè ní klunker ni Russ Mahon láti Cupertino, California, tó lo kẹ̀kẹ́ náà nínú ìdíje cyclo-cross. Àwọn tó ń gun kẹ̀kẹ́ máa ń sáré gba àwọn òpópónà tí iná ti ń jó nínú òkè, èyí sì máa ń jẹ́ kí bẹ́ẹ̀rì tó wà nínú kẹ̀kẹ́ náà jó, èyí sì máa ń mú kí àwọn tó ń gun kẹ̀kẹ́ náà tún àwọn bẹ́ẹ̀rì náà ṣe. Awọn wọnyi ni a npe ni "Repack Races" ati ki o fa awọn titunse akọkọ ni imọ-ẹrọ keke keke oke bi daradara bi ifẹ akọkọ ti gbogbo eniyan (lori Mt. Tamalpais ni Marin CA, nibẹ ni o wa si tun kan ona ti akole "Repack"<unk> ni itọkasi si awọn wọnyi tete idije). Eré ìdárayá yìí ti bẹ̀rẹ̀ ní California lórí Òkè Tamalpais ní Ìpínlẹ̀ Marin.  Kì í ṣe títí di ìparí àwọn ọdún 1970 àti ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1980 ni àwọn ilé-iṣẹ́ tó ń ṣe kẹ̀kẹ́ orí òpópónà bẹ̀rẹ̀ sí ṣe kẹ̀kẹ́ orí òkè tí wọ́n ń lo àwọn ohun èlò tó rọrùn tí wọ́n sì ní ẹ̀rọ ìgbàlódé. Wọ́n sábà máa ń sọ pé Joe Breeze ló ṣe kẹ̀kẹ́ orí òkè tí wọ́n kọ́kọ́ ṣe fún ète yìí lọ́dún 1978. Tom Ritchey wá tẹ̀síwájú láti ṣe àwọn àlàfo fún ilé-iṣẹ́ kan tí a pè ní MountainBikes, àjọṣepọ̀ tí Gary Fisher, Charlie Kelly àti Tom Ritchey ṣe. Tom Ritchey, tó jẹ́ oníṣẹ́ tí wọ́n fi irin dì, tó sì mọ bí wọ́n ṣe ń ṣe àgbá, ló tún ṣe àwọn kẹ̀kẹ́ náà. Àwọn alábàákẹ́gbẹ́ mẹ́ta ilé-iṣẹ́ náà fagi lé àjọṣepọ̀ wọn, ilé-iṣẹ́ náà sì di Fisher Mountain Bikes, nígbà tí Tom Ritchey dá ilé-iṣẹ́ àgbá ara rẹ̀ sílẹ̀.  Àwọn kẹ̀kẹ́ orí òkè àkọ́kọ́ jẹ́ àgbá kẹ̀kẹ́ ojú òpópónà (pẹ̀lú àwọn ẹ̀rọ tí ó wúwo jù àti àwọn ẹ̀ka tí ó yàtọ̀) pẹ̀lú àgbá àti àgbá tó gbòòrò sí i láti gba àgbá tó gbòòrò sí i. Àwọn ọ̀pá tó ń darí kẹ̀kẹ́ náà tún yàtọ̀ ní ti pé wọ́n jẹ́ ọ̀pá tó ń darí kẹ̀kẹ́ tó dúró ṣánṣán, tí wọ́n gbé sára rẹ̀, dípò àwọn ọ̀pá tó ń darí kẹ̀kẹ́ tí wọ́n máa ń gbé sára àwọn kẹ̀kẹ́ tó ń sáré lójú ọ̀nà. Bákan náà, àwọn kan lára àwọn ẹ̀yà ara tí wọ́n fi ṣe àwọn kẹ̀kẹ́ orí òkè tí wọ́n kọ́kọ́ ń ṣe ni wọ́n mú látinú kẹ̀kẹ́ BMX. Àwọn olùkópa mìíràn ni Otis Guy àti Keith Bontrager.  Tom Ritchey kọ́kọ́ ṣe àgbékalẹ̀ kẹ̀kẹ́ orí òkè tí ó wà ní ìgbà gbogbo, èyí tí Gary Fisher àti Charlie Kelly ṣe àfikún fún tí wọ́n sì tà nípasẹ̀ ilé-iṣẹ́ wọn tí wọ́n pè ní MountainBikes (tí wọ́n yí padà sí Fisher Mountain Bikes, tí wọ́n wá rà nípasẹ̀ Trek, tí ó ṣì wà lábẹ́ orúkọ Gary Fisher, tí wọ́n ń tà ní báyìí gẹ́gẹ́ bíi "Gary Fisher Collection" ti Trek). Awọn akọkọ meji ibi-ti iṣelọpọ oke keke ti a ta ni ibẹrẹ awọn 1980s: awọn Specialized Stumpjumper ati Univega Alpina Pro. Lọ́dún 1988, wọ́n tẹ fídíò The Great Mountain Biking Video jáde, kò sì pẹ́ táwọn míì fi tẹ̀ lé e. Ní ọdún 2007, Klunkerz: A Film About Mountain Bikes ni wọ́n ṣe jáde, tí ó ń ṣàkọsílẹ̀ ìtàn kẹ̀kẹ́ orí òkè lásìkò tí wọ́n ń kọ́ ọ ní Àríwá California. Láfikún sí i, àwùjọ àwọn tó ń gun kẹ̀kẹ́ orí òkè tí wọ́n ń pè ní Laguna Rads dá ẹgbẹ́ kan sílẹ̀ ní àárín àwọn ọdún 1980 tí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí gun kẹ̀kẹ́ lọ́sọ̀ọ̀sẹ̀, tí wọ́n ń lọ ṣàyẹ̀wò àwọn òkè tó wà létíkun tí wọn ò tíì ṣàwárí rẹ̀ ní Laguna Beach, California. Àwọn ògbóǹkangí nínú ẹ̀ka eré ìdárayá náà sọ pé èyí ni ìbí ẹ̀sìn freeride, bí wọ́n ṣe ń gun kẹ̀kẹ́ lọ sókè àti sòdí àwọn òkè níbi tí kò ti sí ọ̀nà tí wọ́n ń gbà gun kẹ̀kẹ́. Àwọn Ẹṣin Laguna náà tún máa ń ṣe eré ìje sísàlẹ̀ òkè tó gùn jù lọ ní ẹ̀ẹ̀kan lọ́dún láti ọdún 1986.  Nígbà yẹn, àwọn tó ń ṣe kẹ̀kẹ́ kì í fi bẹ́ẹ̀ nífẹ̀ẹ́ sí kẹ̀kẹ́ orí òkè, wọ́n ka kẹ̀kẹ́ orí òkè sí ohun tí kò ní pẹ́ dóde. Ní pàtàkì, àwọn ilé iṣẹ́ ńláńlá bíi Schwinn àti Fuji kò rí ìjẹ́pàtàkì tí kẹ̀kẹ́ tó lè rìn ní gbogbo òpópónà àti ìdàgbàsókè tó ń bọ̀ nínú 'àwọn eré ìdárayá eré ìdárayá'. Kàkà bẹ́ẹ̀, àwọn iléeṣẹ́ tuntun bíi MountainBikes (tó wá di Fisher Mountain Bikes), Ritchey, àti Specialized ni wọ́n kọ́kọ́ ṣe kẹ̀kẹ́ orí òkè tí wọ́n ń ṣe ní ọ̀pọ̀lọpọ̀. Specialized je ile-iṣẹ ibẹrẹ Amẹrika kan ti o ṣeto fun iṣelọpọ awọn fireemu keke keke oke lati awọn ile-iṣẹ ni Japan ati Taiwan. Ni igba akọkọ ti a ta ni ọdun 1981, keke oke-nla ti Specialized ni o tẹle pupọ geometry fireemu Tom Ritchey, ṣugbọn o lo alurinmorin TiG lati darapọ mọ awọn tubes fireemu dipo fifa-fifa, ilana ti o dara julọ fun iṣelọpọ pupọ, ati eyiti o ṣe iranlọwọ lati dinku iṣẹ ati iye owo iṣelọpọ. Àwọn kẹ̀kẹ́ náà ní ìyí mẹ́ẹ̀ẹ́dógún tí wọ́n ń lò láti fi yí ọ̀nà padà, ọ̀nà ìyára kánkán mẹ́ta, àti ọ̀nà ìyára kánkán márùn-ún tí wọ́n fi ń yí ọ̀nà padà.
Ige keke oke bi ere idaraya ti wa ni awọn agbegbe oriṣiriṣi ni AMẸRIKA ni ipari ọdun 1970 ati ibẹrẹ ọdun 1980. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀ àwùjọ àwọn tó ń gun kẹ̀kẹ́ ní àwọn àgbègbè ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ló ń sọ pé àwọn ló ní ẹ̀tọ́ láti máa gun kẹ̀kẹ́ orí òkè, ó ṣe kedere pé kì í ṣe ẹnì kan ṣoṣo tàbí àgbègbè kan ṣoṣo ló jẹ́ ibi tí eré ìdárayá yìí ti bẹ̀rẹ̀. Awọn ẹlẹṣin ni Crested Butte, CO, Marin County, CA, Mill Valley, CA, Cupertino, CA, ati ọpọlọpọ awọn ipo miiran ṣe alabapin pataki si ibimọ ere idaraya naa.  Kì í ṣe títí di òpin àwọn ọdún 1970 àti ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1980 ni àwọn iléeṣẹ́ tó ń ṣe kẹ̀kẹ́ bẹ̀rẹ̀ sí ṣe kẹ̀kẹ́ orí òkè pẹ̀lú àwọn ohun èlò tó rọrùn tí wọ́n ṣe ní ẹ̀rọ ìgbàlódé tí ó mú kí eré ìdárayá yìí di èyí tí ó gbajúmọ̀. Wọ́n sábà máa ń sọ pé Joe Breeze (ìlú Marin) ló ṣe kẹ̀kẹ́ orí òkè tó kọ́kọ́ ṣe ní 1978.  O ṣe pataki lati ṣe akiyesi pe awọn ero keke keke oke ati awọn apẹrẹ ti a ṣe daradara ṣaaju akoko yii, pẹlu imọran akọkọ ti o jẹ ti awọn keke keke ti o wa ni ita ti awọn Buffalo Soldiers lo ni ọdun 1896.