Fadlan ku liis garee qodobbada muhiimka ah ee ku saabsan dhaqaalaha Bangladesh sadarka hoose:
Context:Bangladesh waa dhaqaalaha labaad ee ugu weyn Koonfurta Aasiya kadib Hindiya. Dalku wuxuu ka sarreeyaa Hindiya (oo uu qayb ka ahaa ilaa 1947) iyo Pakistan (oo uu qayb ka ahaa ilaa 1971) marka loo eego dakhliga qofkiiba. Sida laga soo xigtay Bangiga Adduunka, "Markii waddanka cusub ee madaxbannaan ee Bangladesh uu dhashay Diseembar 16, 1971, waxay ahayd waddanka labaad ee ugu saboolsan adduunka - taasoo ka dhigaysa isbeddelka waddanka 50-kii sano ee soo socota mid ka mid ah sheekooyinka horumarka weyn. Laga soo bilaabo markaas, saboolnimada ayaa la kala bar dhigay heer aan horay loo arag. Waxbarashada aasaasiga ah hadda waa mid guud. Boqolaal kun oo haween ah ayaa waxay noqdeen kuwo shaqo leh. Horumar joogto ah ayaa laga sameeyay caafimaadka hooyada iyo ilmaha. Wadanka ayaa sifiican isaga difaacaya burburka isbadalka cimilada iyo masiibooyinka dabiiciga ah. Guusha Bangladesh waxay ka kooban tahay qaybo badan oo dhaqdhaqaaq ah - laga bilaabo maalgashiga raasumaalka aadanaha ilaa dhisida xasilloonida dhaqaalaha guud. Iyada oo ku saleysan guushaas, waddanku wuxuu hadda u diyaarinayaa marxaladda kobaca dhaqaalaha iyo shaqo abuurka isagoo kordhinaya maalgashiga tamarta, isku xirnaanta gudaha, mashaariicda magaalooyinka, iyo kaabayaasha gaadiidka, iyo sidoo kale mudnaanta la qabsiga isbeddelka cimilada iyo u diyaar garowga musiibooyinka jidka loo maro kobaca waara. "  Qeybinta Hindiya ka dib, gobolku wuxuu isbeddelay juqraafi ahaan dhaqaale. Bariga Pakistan, mabda'a suuqa xorta ah guud ahaan waa la aqbalay. Xukuumaddu waxay kor u qaadday warshadeynta si ay u soo saarto alaabada macaamiisha sida ugu dhakhsaha badan ee suurtogalka ah si looga fogaado ku tiirsanaanta soo dejinta. Qaybaha qaarkood, sida adeegyada dadweynaha, waxay hoos yimaadeen lahaanshaha dawladda. Baahida loo qabo jute intii lagu jiray Dagaalkii Kuuriya waxay keentay abuurista Adamjee Jute Mills, oo bedeshay warshadaha jute ee Dundee iyo Calcutta oo ah warshadda jute ee ugu weyn adduunka. Si kastaba ha noqotee, 1960-yadii, saamiga Bariga Pakistan ee dhoofinta ayaa hoos uga dhacay 70% ilaa 50% maadaama Galbeedka Pakistan ay heshay qaybta ugu weyn ee maalgashiga. Cabashooyinka dhaqaale waxay door muhiim ah ka ciyaareen himilooyinka madaxbannaanida ee Bariga Pakistan. Intii lagu jiray shantii sano ee ugu horreysay ee xorriyadda (1971-1975), Bangladesh oo dhowaan la abuuray waxay raacday dhaqaale bulsho. Dabayaaqadii 1970-yadii, siyaasadaha bulshada ayaa si weyn loo rogay, warshadaha warshadaha ayaa dib loogu celiyay milkiileyaal gaar ah, warshadaha gaarka loo leeyahayna si aad ah ayaa loo horumariyey. Xukuumaddu waxay samaysay aagag wax soo saarka dhoofinta si kor loogu qaado dhaqaalaha dhoofinta. Intii u dhaxeysay 1991 iyo 1993, wasiirka maaliyadda Saifur Rahman wuxuu bilaabay dib-u-habeyn dheeri ah oo uu taageeray IMF kaas oo xorriyay dhaqaalaha isla markaana kor u qaaday koritaanka warshadaha, adeegyada, iyo dhoofinta. Dabayaaqadii 1990-meeyadii iyo horraantii 2000-meeyadii, dardargelinta dib-u-habeynta ayaa lumisay sababtuna tahay xasillooni darada siyaasadeed ee joogtada ah, laakiin dhaqaalaha ayaa sii waday inuu koro.  Sanadkii 2022, Bangladesh waxay lahayd kaydka labaad ee ugu weyn ee sarrifka lacagaha qalaad ee Koonfurta Aasiya. Kaydku wuxuu kordhiyay awoodda kharashka ee dawladda in kasta oo dakhliga canshuurtu uu ka kooban yahay kaliya 7.7% dakhliga dawladda. Maalgashiyo badan ayaa loo sameeyay qeybta korontada. Sanadkii 2009, Bangladesh waxay la kulantay go'doominta korantada maalin kasta dhowr jeer maalintii. Sanadka 2022, waddanku wuxuu gaaray 100% koronto. Mid ka mid ah qorshayaasha ugu waaweyn ee ka hortagga saboolnimada ee dowladda Bangladesh waa Mashruuca Ashrayan kaas oo ujeedadiisu tahay ciribtirka hoy la'aanta iyadoo la siinayo guryo bilaash ah. Heerka saboolnimada ayaa hoos uga dhacay 80% sanadkii 1971, 44.2% sanadkii 1991, ilaa 12.9% sanadka 2021. Heerka akhris-qorista wuxuu ahaa 74.66% sanadka 2022. Bangladesh waxay leedahay shaqaale gaaraya qiyaastii 70 milyan oo qof, oo ah tan toddobaad ee ugu weyn adduunka; iyadoo heerka shaqo la'aanta uu yahay 5.2% laga bilaabo 2021. Xukuumadu waxay samaynaysaa 100 aag dhaqaale oo gaar ah si ay u soo jiidato maalgashiga shisheeye ee tooska ah (FDI) iyo abuurista 10 milyan oo shaqo. Hay'adda Horumarinta Maalgashiga ee Bangladesh (BIDA) iyo Hay'adda Aagagga Dhaqaalaha ee Bangladesh (BEZA) ayaa loo aasaasay inay ka caawiyaan maalgashadayaasha sameynta warshadaha; iyo in lagu dhammaystiro Hay'adda Aagagga Waxsoosaarka Dhoofinta ee Bangladesh (BEPZA) oo muddo dheer jirtay. Lacagta qaranka ee Bangladesh waa taka. Adeeggu wuxuu ka dhigan yahay qiyaastii 51.3% wadarta guud ee wax soo saarka guud (GDP) wuxuuna shaqaaleysiinayaa 39% shaqaalaha. Qeybta warshadaha waxay ka dhigan tahay 35.1% GDP waxayna shaqaalaysiisaa 20.4% shaqaalaha. Beeraha ayaa ka kooban 13.6% dhaqaalaha, laakiin waa qaybta ugu weyn ee shaqaalaynta, iyada oo 40.6% ay ka tirsan yihiin shaqaalaha. Beeraha, waddanku waa soo saaraha ugu weyn ee bariiska, kalluunka, shaaha, miraha, khudaarta, ubaxa, iyo jute. Lobsters iyo shrimps waa qaar ka mid ah dhoofinta caanka ah ee Bangladesh.
1aad. Bangladesh waa dhaqaalaha labaad ee ugu weyn Koonfurta Aasiya  2aad. Sanadka 2022, Bangladesh waxay lahayd kaydka labaad ee sarrifka lacagaha qalaad ee ugu weyn Koonfurta Aasiya  Saddexaad. Heerka saboolnimada ee Bangladesh ayaa hadda ah 12.9%. Waxay hoos uga dhacday 80% sanadkii 1971 iyo 44.2% sanadkii 1991.  4. waxay Bangladesh waxay leedahay shaqaalaheeda oo ah kuwa toddobaad ee ugu badan adduunka.  5aad. Waaxda adeegga ee Bangladesh waxay ka dhigan tahay 51.3% GDP, waaxda warshadaha waxay ka dhigan tahay 35.1% iyo waaxda beeraha 35.1%.