Sọ fún mi ní ṣókí nípa Ìyípadà Iṣẹ́-ọ̀gbìn
Context:Ìyípadà ìṣẹ̀dá ni ìyípadà sí àwọn ọ̀nà ìṣẹ̀dá tuntun ní Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, Ilẹ̀ Yúróòpù àti Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, èyí tó wáyé láàárín ọdún 1760 sí nǹkan bí ọdún 1820 sí 1840. Ìyípadà yìí ní í ṣe pẹ̀lú lílọ kúrò nínú ọ̀nà tí wọ́n ń gbà fi ọwọ́ ṣe nǹkan sí ọ̀nà tí wọ́n ń gbà fi ẹ̀rọ ṣe nǹkan; àwọn ọ̀nà tuntun tí wọ́n ń gbà ṣe àwọn nǹkan tí wọ́n ń fi kẹ́míkà ṣe àti ọ̀nà tí wọ́n ń gbà ṣe irin; lílo agbára omi àti agbára òjò tó túbọ̀ ń pọ̀ sí i; ìdàgbàsókè àwọn ẹ̀rọ tó ń ṣiṣẹ́ bí irin; àti bí àwọn ẹ̀rọ tí wọ́n ń lò nínú ilé iṣẹ́ ṣe ń pọ̀ sí i. Iṣẹ́ tí wọ́n ń ṣe pọ̀ sí i gan-an, èyí sì yọrí sí ìbísí tí kò láfiwé nínú iye àwọn èèyàn tó ń gbé ibẹ̀ àti bí iye àwọn èèyàn náà ṣe ń pọ̀ sí i. Iṣẹ́ ọ̀ṣọ́ ni èyí tó kọ́kọ́ lo àwọn ọ̀nà ìgbàlódé tí wọ́n fi ń ṣe iṣẹ́ ìkọ́lé, àwọn ọ̀ṣọ́ náà sì wá di èyí tó gbajúmọ̀ jù lọ nínú gbogbo àwọn ọ̀nà tí wọ́n gbà ń ṣe iṣẹ́ ìkọ́lé.  Orílẹ̀-èdè Gẹ̀ẹ́sì ni Ìyípadà Tó Wáyé Nínú Iṣẹ́ Òwò ti bẹ̀rẹ̀, ọ̀pọ̀ lára àwọn ohun tuntun tó jẹ mọ́ ìmọ̀ iṣẹ́ ẹ̀rọ àti ilé kíkọ́ ló sì jẹ́ pé ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ni wọ́n ti wá. Nígbà tó fi máa di ìdajì ọ̀rúndún kejìdínlógún, ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ti di orílẹ̀-èdè tó gbajúmọ̀ jù lọ lágbo òwò, ó ń ṣàkóso gbogbo ilẹ̀ ayé tó ń ṣòwò, ó sì ní àwọn ilẹ̀ tó ń ṣàkóso ní Àríwá Amẹ́ríkà àti Caribbean. Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ní agbára ológun àti òṣèlú lórí ilẹ̀ Íńdíà; ní pàtàkì pẹ̀lú ilẹ̀ Bengal tí wọ́n ń pè ní Mughal Bengal tí wọ́n ti ṣe ilé iṣẹ́, nípasẹ̀ àwọn ìgbòkègbodò East India Company. Ìdàgbàsókè òwò àti bí àwọn iléeṣẹ́ ṣe ń pọ̀ sí i wà lára àwọn ohun tó fà á tí Ìyípadà Oníṣòwò fi wáyé.  Ìyípadà ńláǹlà ló wáyé nínú ìtàn ayé nígbà tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe àwọn ohun èlò tó ń yí nǹkan padà. Ìyípadà tó dé bá iṣẹ́ ọ̀gbìn yìí kò yàtọ̀ sí bí aráyé ṣe bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́ àgbẹ̀ kí wọ́n lè máa rí nǹkan lò, torí pé ó nípa lórí gbogbo apá ìgbésí ayé wa lọ́nà kan tàbí òmíràn. Ní pàtàkì jù lọ, owó tó ń wọlé fún àwọn èèyàn àti iye àwọn èèyàn tó ń gbé ibẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í pọ̀ sí i lọ́nà tí kò tíì ṣẹlẹ̀ rí. Àwọn onímọ̀ nípa ètò ọrọ̀ ajé sọ pé ipa tó ṣe pàtàkì jùlọ tí Ìyípadà Iṣẹ́-ọ̀gbálẹ̀ ní ní wípé ìpele ìgbé ayé fún àwọn ènìyàn lápapọ̀ ní Ìwọ̀-oòrùn ayé bẹ̀rẹ̀ sí í pọ̀ sí i déédéé fún ìgbà àkọ́kọ́ nínú ìtàn, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn mìíràn sọ wípé kò bẹ̀rẹ̀ sí ní àtúnṣe tó ṣe pàtàkì títí di òpin ọ̀rúndún 19 àti ọ̀rúndún 20. GDP per capita jẹ iduroṣinṣin ni gbogbogbo ṣaaju Iyika Iṣelọpọ ati ifarahan ti eto-ọrọ olu-ilu igbalode, lakoko ti Iyika Iṣelọpọ bẹrẹ akoko ti idagba eto-aje per-capita ni awọn eto-aje olu-ilu. Àwọn òpìtàn tó mọ̀ nípa ètò ọrọ̀ ajé gbà pé ìbẹ̀rẹ̀ Ìyípadà Lílágbára nídìí Iṣẹ́ Òwò ni ìṣẹ̀lẹ̀ tó ṣe pàtàkì jù lọ nínú ìtàn ìran ènìyàn látìgbà tí àwọn ẹranko àti ewéko ti di ohun ọ̀sìn.  Ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin Ìyípadà Iṣẹ́-ògbólógbòó náà ṣì wà fún àríyànjiyàn láàrín àwọn òpìtàn, gẹ́gẹ́ bí ìyípadà ètò ọrọ̀-ajé àti ti àwùjọ. Eric Hobsbawm sọ pé Ìyípadà Iṣẹ́-ògbólógbòó bẹ̀rẹ̀ ní Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ní àwọn ọdún 1780s, kò sì hàn gbangba títí di àwọn ọdún 1830s tàbí 1840s, nígbà tí T. S. Ashton sọ pé ó wáyé ní nǹkan bí ọdún 1760 sí 1830. Ìyípadà sí iṣẹ́-ògbólógbòó tó yára kánkán bẹ̀rẹ̀ ní Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn aṣọ tí wọ́n fi ẹ̀rọ ṣe ní àwọn ọdún 1780, pẹ̀lú ìdàgbà tó ga nínú agbára ẹ̀fúùfù àti iṣẹ́ irin tí ó wáyé lẹ́yìn ọdún 1800. Iṣẹ́ ọ̀ṣọ́ tí wọ́n fi ẹ̀rọ ṣe gbilẹ̀ láti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì sí ilẹ̀ Yúróòpù àti Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún, pẹ̀lú àwọn ibi pàtàkì tí wọ́n ti ń ṣe aṣọ, irin àti èédú tó ń yọjú ní Belgium àti Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà àti àwọn aṣọ tí wọ́n ń yọjú nílẹ̀ Faransé.  Ìlọsílẹ̀ ọrọ̀ ajé wáyé láti òpin àwọn ọdún 1830 sí ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1840 nígbà tí gbígba àwọn ohun tuntun tí Ìyípadà Iṣẹ́-ọ̀gbálẹ̀ náà ṣe, bíi lílọ́ tí wọ́n fi ẹ̀rọ ṣe àti wíwọ aṣọ, dẹ̀dẹ̀, tí ọjà wọn sì dàgbà. Àwọn ohun tuntun tí wọ́n ṣe ní òpin àkókò náà, irú bí lílo àwọn ọkọ̀ ojú irin, àwọn ọkọ̀ oníná àti àwọn ọkọ̀ oníná, àti lílo irin gbígbóná. Àwọn ẹ̀rọ ìgbàlódé bí ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ orí tẹlifóònù, tí wọ́n lò káàkiri ní àwọn ọdún 1840 sí 1850, kò lágbára tó láti mú kí ìdàgbàsókè náà yára kánkán. Ìdàgbàsókè ọrọ̀ ajé tó yára kánkán bẹ̀rẹ̀ sí wáyé lẹ́yìn ọdún 1870, èyí sì jẹ́ àbájáde àwùjọ àwọn ohun tuntun kan tí wọ́n pè ní Ìyípadà Iṣẹ́ Òwò Kejì. Lára àwọn ohun tuntun yìí ni ọ̀nà tuntun tí wọ́n gbà ń ṣe irin, ọ̀nà tí wọ́n gbà ń ṣe ọ̀pọ̀ rẹpẹtẹ irin, ọ̀nà tí wọ́n gbà ń ṣe ẹ̀rọ ìtẹ̀wé, ọ̀nà tí wọ́n gbà ń ṣe ẹ̀rọ tó ń lo iná mànàmáná, ọ̀nà tí wọ́n gbà ń ṣe ẹ̀rọ tó ń lo irin, àti bí wọ́n ṣe ń lo àwọn ẹ̀rọ tó túbọ̀ ń tẹ̀ síwájú sí i nínú àwọn ilé iṣẹ́ tí wọ́n ti ń lo ẹ̀rọ tí wọ́n ń lo epo
Orílẹ̀-èdè Gẹ̀ẹ́sì, ilẹ̀ Yúróòpù àti Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ni Ìyípadà Iṣẹ́-ògbólógbòó ti bẹ̀rẹ̀. Ó mú kí iṣẹ́ ìkọ́lé yí padà kúrò ní ṣíṣe iṣẹ́ àṣekára sí ṣíṣe iṣẹ́ lọ́nà ẹ̀rọ. Ó sọ̀rọ̀ nípa àwọn ohun tó ṣẹlẹ̀ láàárín ọdún 1760 sí ọdún 1820 sí 1840. Ìtẹ̀síwájú ńlá gbáà lèyí jẹ́, kìkì bí aráyé ṣe bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe iṣẹ́ àgbẹ̀ àti bí wọ́n ṣe ń sin àwọn ẹranko ni ìtẹ̀síwájú náà ṣe tóbi tó.