Sọ fún mi nípa àyípadà nínú ẹ̀kọ́ nípa ìṣẹ̀lẹ̀ tó wáyé lẹ́yìn ìgbà ìjọba ìbílẹ̀
Context:Ọ̀rọ̀ náà wá láti inú àwọn ìwádìí nípa àwọn ọ̀nà tí wọ́n ń gbà kọjú ìjà sí ìjọba ní ilé ẹ̀kọ́ Subaltern Studies, ṣùgbọ́n ó jẹ́ àgbéyọ àwọn àníyàn tí ó gbòde kan láti àwọn ọjọ́ àkọ́kọ́ nínú àwọn ìwé tí wọ́n kọ lẹ́yìn àti lòdì sí ìjọba ìbílẹ̀. Ranajit Guha tọ́ka sí ìyípadà bí ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà tí àwọn àgbẹ̀ fi ń ṣọ̀tẹ̀ ní ilẹ̀ Íńdíà lákòókò ìjọba ìbílẹ̀, ó sọ àwọn àṣà bíi fífi ipá mú àwọn onílé láti máa gbé àwọn àgbẹ̀ lórí àga Sedan. Frantz Fanon's The Wretched of the Earth (1961) pese ijiroro ti o gbooro ati atilẹyin apakan ti iyipada ni ipo awujọ ti a ṣalaye nipasẹ awọn alakomeji to lagbara. Ìyípadà nínú ọ̀pá àṣẹ tí àwọn aládùúgbò ní lórí ìwà ipá ni wọ́n gbà pé ó pọn dandan láti jáwọ́ nínú ọ̀nà tí àwọn alákòóso ń gbà yan àwọn ẹrú, ọ̀nà tí wọ́n gbà ń mọ̀ pé àwọn ò já mọ́ nǹkan kan nínú àṣà ìbílẹ̀ wọn àti bí àwọn aládùúgbò ṣe mọ̀ pé àwọn ò lè ṣe nǹkan kan. Ọ̀rọ̀ náà "inversion woodcuts" tún fara hàn nínú àwọn ìwádìí nípa àwọn àgbẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àlàyé nípa àwòrán bí màlúù tí ó pa apààyàn (bí àpẹẹrẹ James Scott, Domination and the Arts of Resistance, 166-72).  Ọ̀rọ̀ náà ti wá wúlò gan-an láti fi ṣàlàyé ìwà ipá. Awọn itumọ ti awọn ọrọ bii ẹlẹyamẹya ati ibalopo ni o ni ariyanjiyan, ati awọn onimọ-jinlẹ ti o lo awọn itumọ ti iṣeto tabi awọn ile-iṣẹ nitorina kọ lati ṣe apẹrẹ awọn iṣe lodi si awọn ọmọ ẹgbẹ ti o jẹ ti iṣeto nipasẹ awọn ẹgbẹ ti o jẹ ti iṣeto, tabi awọn igbagbọ ti o ni ipalara lodi si awọn ọmọ ẹgbẹ ti awọn ẹgbẹ ti o ni agbara, pẹlu awọn ọrọ wọnyi. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ bí ìbúgbàù ara ẹni ní Palestine, àwọn ìkọlù 9/11, àtúnṣe ilẹ̀ ní Zimbabwe, àwọn ìwé àti ìgbésẹ̀ Valerie Solanas àti SCUM, àti ohun tí ìjọba kà sí àwọn ìwà ọ̀daràn tí ó ní ẹ̀yà-ìmọ̀lára lòdì sí àwọn aláwọ̀ funfun, yóò jẹ́ àpẹẹrẹ àwọn ọ̀ràn tí a ó lo ọ̀rọ̀ náà. Àdàkọ tí Ward Churchill kọ nípa ìdájọ́ òdodo tí wọ́n fi ń gbé adìyẹ jẹ́ àpẹẹrẹ irú àyẹ̀wò yìí látọ̀dọ̀ òǹkọ̀wé kan tó mọyì ìyípadà.  Fifi awọn iye rere si ohun ti o wa ninu awọn ti a ni ipọnju, gẹgẹbi ninu diẹ ninu awọn imọran dudu ati awọn ero Afrocentric, yoo tun jẹ apẹẹrẹ ti iyipada, paapaa si awọn alariwisi. Edward Said sọ̀rọ̀ lòdì sí ìyípadà yìí, ó ní "ní àwọn orílẹ̀-èdè tí ó wà lẹ́yìn ìgbà ìṣàkóso ilẹ̀-òkun, àwọn ẹ̀bi irú àwọn ẹ̀mí bí ẹ̀mí Celtic, négritude, tàbí Islam ṣe kedere: wọ́n ní ọ̀pọ̀ nǹkan láti ṣe kìkì pẹ̀lú àwọn olùdarí abínibí, tí wọ́n tún ń lò wọ́n láti bo àwọn àṣìṣe, ìwà ìbàjẹ́, àwọn ìṣẹ́gun, ṣùgbọ́n pẹ̀lú àwọn àyíká ìjọba tí wọ́n ti ń jà tí wọ́n ti jáde àti nínú èyí tí wọ́n ti rí i pé wọ́n ṣe pàtàkì" (Culture and Imperialism 16).
Ọ̀rọ̀ náà wá láti inú àwọn ìwádìí nípa àwọn ọ̀nà tí wọ́n ń gbà kọjú ìjà sí ìjọba ní ilé ẹ̀kọ́ Subaltern Studies, ṣùgbọ́n ó jẹ́ àgbéyọ àwọn àníyàn tí ó gbòde kan láti àwọn ọjọ́ àkọ́kọ́ nínú àwọn ìwé tí wọ́n kọ lẹ́yìn àti lòdì sí ìjọba ìbílẹ̀.  Ranajit Guha tọ́ka sí ìyípadà bí ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà tí àwọn àgbẹ̀ fi ń ṣọ̀tẹ̀ ní ilẹ̀ Íńdíà lákòókò ìjọba ìbílẹ̀, ó sọ àwọn àṣà bíi fífi ipá mú àwọn onílé láti máa gbé àwọn àgbẹ̀ lórí àga Sedan.