Kí ni èdè Singlish?
Èdè Singlish (ìdàpọ̀ èdè Singapore àti èdè English) (tí ó jọra pẹ̀lú èdè Singaporean English) jẹ́ èdè creole tí ó dá lórí èdè English tí wọ́n ń sọ ní Singapore. Èdè Singlish wá látinú ipò ìfararora èdè tó gùn láàárín àwọn tó ń sọ onírúurú èdè ní Singapore, títí kan Hokkien, Malay, Teochew, Cantonese àti Tamil.  Èdè Singlish wá nígbà tí àwọn ọmọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì dé, tí wọ́n sì dá ẹ̀kọ́ èdè Gẹ̀ẹ́sì sílẹ̀ ní Singapore. Àwọn nǹkan kan nínú èdè Gẹ̀ẹ́sì yára tàn kálẹ̀ kúrò ní ilé ìwé lọ sí òpópónà, èyí sì yọrí sí ìdàgbàsókè èdè pidgin tí àwọn tí kì í ṣe ọmọ ìbílẹ̀ ń sọ gẹ́gẹ́ bí èdè tí wọ́n ń lò fún ìjùmọ̀sọ̀rọ̀ láàárín àwọn tó ń sọ onírúurú èdè tí wọ́n ń sọ ní Singapore. Àwọn tó ń sọ èdè Singlish ni àwọn òṣìṣẹ́ tí wọ́n kọ́ èdè Gẹ̀ẹ́sì láìsí pé wọ́n lọ sílé ìwé, tí wọ́n sì ń lo èdè ìbílẹ̀ wọn. Lẹ́yìn àkókò díẹ̀, èdè pidgin tuntun yìí, tí wọ́n ti fi àwọn ọ̀rọ̀ tó wá látinú èdè Gẹ̀ẹ́sì ilẹ̀ Íńdíà, èdè Peranakan, oríṣi èdè Ṣáínà tó wá láti gúúsù, èdè Malay, àti èdè Tamil kún un, wá di èdè tí wọ́n ń sọ ní òpópónà. Bí èdè Singlish ṣe túbọ̀ ń gbajúmọ̀ sí i, àwọn ọmọdé bẹ̀rẹ̀ sí í kọ́ èdè Singlish gẹ́gẹ́ bí èdè ìbílẹ̀ wọn, èyí ni wọ́n ń pè ní ìyípadà èdè. Nípasẹ̀ ìgbésẹ̀ yìí, èdè Singlish di èdè Creole tí ó ti fìdí múlẹ̀ dáadáa, tí ó sì dá dúró, tí ó ní ọ̀rọ̀-ìmọ̀ tó lágbára àti gírámà tó díjú, tí ó ní àwọn ọ̀rọ̀-ìmọ̀ tó dúró sán-ún, àwọn ọ̀rọ̀-ìmọ̀ tó dúró sán-ún, àwọn ọ̀rọ̀-ìmọ̀ tó dúró sán-ún, àti àwọn ọ̀rọ̀-ìmọ̀ tó dúró sán-ún.  Èdè Singlish ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìfiwéra èdè pẹ̀lú èdè Manglish tàbí Bazaar Malay ti Malaysia, bó tilẹ̀ jẹ́ pé a lè ṣe àwọn ìyàtọ̀ díẹ̀, pàápàá nínú ọ̀rọ̀-ìmọ̀. Èdè Manglish sábà máa ń ní ipa tó pọ̀ jù lọ lára èdè Malay, èdè Singlish sì ní ipa tó pọ̀ jù lọ lára èdè Chinese (Mandarin, Hokkien, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ). Ní ìbẹ̀rẹ̀, èdè Singlish àti èdè Manglish jẹ́ èdè ìbílẹ̀ kan náà tí ó ti jáde láti inú ètò ọrọ̀ ajé British Malaya, tí a bí ní àwọn ibùdó okòwò ti Singapore, Malacca àti Penang nígbà tí Singapore àti Peninsular Malaysia jẹ́ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ète de facto (láti 1963 sí 1965, de jure) ẹ̀dá kan ṣoṣo. Láti ìgbà tí àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì ti ya ara wọn sọ́tọ̀, a ti rí ìyàtọ̀ kan.  Bíi tàwọn èdè yòókù, èdè Singlish àti àwọn èdè Creole míì máa ń ní èrò tó ṣe gúnmọ́ nínú, wọ́n sì máa ń díjú gan-an. Nítorí orísun rẹ̀, èdè Singlish ní ọ̀pọ̀ nǹkan tó jọra pẹ̀lú àwọn èdè Creole mìíràn tí wọ́n dá lórí èdè Gẹ̀ẹ́sì. Bíi ti ọ̀pọ̀ àwọn èdè ìbílẹ̀ mìíràn, nígbà míì a máa ń gbà á lọ́nà tí kò tọ̀nà pé ó jẹ́ "ohun tí kò bára mu" nínú èdè tí wọ́n fi ń ṣe ọ̀rọ̀ - nínú ọ̀ràn yìí, èdè Gẹ̀ẹ́sì. Àwọn ògbóǹkangí onímọ̀ nípa èdè ti ṣèwádìí nípa bí èdè Singlish ṣe ṣàrà ọ̀tọ̀ tó ní àfikún sí èdè Singapore.