Ní ìbámu pẹ̀lú ìwé tó sọ nípa kọfí, sọ fún mi ibi tí wọ́n ti ń gbin àwọn èso kọfí ní pàtàkì àti irú àwọn èso kòkòrò tó wọ́pọ̀ jù lọ.
Context:Ohun mímu tí wọ́n máa ń fi èso kọfí gbígbẹ ṣe ni kọfí. Káàfí máa ń mú kí ara èèyàn yá gágá, nítorí pé ó ní èròjà kaféènì nínú, ó máa ń ní àwọ̀ tó dúdú, ó máa ń korò, ó sì máa ń ní èròjà kan tó máa ń mú kí ara èèyàn mára yá gágá. O ni awọn tita ti o ga julọ ni ọja agbaye fun awọn ohun mimu gbona.  Wọ́n máa ń ya irúgbìn èso Coffea sọ́tọ̀ láti fi ṣe èso kọfí tí kò tíì jẹrà. Wọ́n máa ń se àwọn èso náà, wọ́n á wá lọ wọ́n sí wẹ́wẹ́, wọ́n á sì fi omi gbígbóná rin wọ́n kí wọ́n tó dà wọ́n, kí wọ́n lè di ife kọfí. Wọ́n sábà máa ń jẹ ẹ́ gbóná, bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n máa ń jẹ kọfí tí wọ́n tutù tàbí èyí tí wọ́n fi ìrì dídì ṣe. Onírúurú ọ̀nà ni wọ́n lè gbà ṣe kọfí kí wọ́n sì gbé e wá fún èèyàn (bíi kọfí espresso, kọfí French press, kọfí latte, tàbí kọfí inú agolo tí wọ́n ti ṣe tán). Wọ́n sábà máa ń lo ṣúgà, àwọn ohun tí wọ́n fi rọ́pò ṣúgà, wàrà, àti ṣíbí kí wọ́n lè bo ìrísí rẹ̀ mọ́lẹ̀ tàbí kí wọ́n lè mú kó túbọ̀ dùn.  Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo ayé ló ń lo kọfí báyìí, síbẹ̀ ó ti pẹ́ gan-an tó ti wà lára àwọn oúnjẹ tí wọ́n máa ń jẹ ní àgbègbè Òkun Pupa. Àwọn ẹ̀rí tó ṣeé gbára lé jù lọ nípa bí wọ́n ṣe máa ń mu kọfí lóde òní fara hàn ní orílẹ̀-èdè Yemen òde òní láti àárín ọ̀rúndún kẹẹ̀ẹ́dógún nínú àwọn ojúbọ Sufi, níbi tí wọ́n ti kọ́kọ́ máa ń se èso kọfí tí wọ́n sì máa ń ṣe é lọ́nà tó jọ àwọn ọ̀nà tí wọ́n ń gbà ṣe é lóde òní. Àwọn ará Yemen máa ń kó àwọn èso kọfí wá láti àwọn òkè ńlá Etiópíà, wọ́n á sì máa lò wọ́n ní etíkun ilẹ̀ Sòmálíà, wọ́n á sì bẹ̀rẹ̀ sí í gbìn wọ́n. Nígbà tó fi máa di ọgọ́rùn-ún ọdún kẹrìndínlógún, ọtí náà ti dé apá ibi tó kù ní Àárín Gbùngbùn Ìlà Oòrùn àti Àríwá Áfíríkà, nígbà tó sì yá, ó wá dé ilẹ̀ Yúróòpù. Nígbà tó fi máa di ọ̀rúndún ogún, kọfí di ohun tí wọ́n ń tà kárí ayé, ó sì mú kí àṣà kọfí yíká ayé.  Oríṣi èso kọfí méjì tí wọ́n sábà máa ń gbìn ni C. arabica àti C. robusta. Ó lé ní àádọ́rin orílẹ̀-èdè tí wọ́n ti ń gbin èso kọfí, àgàgà láwọn àgbègbè tó wà níhà ìlà oòrùn ilẹ̀ Amẹ́ríkà, Gúúsù Ìlà Oòrùn Éṣíà, ilẹ̀ Íńdíà àti ilẹ̀ Áfíríkà. Ní ọdún 2018, Brazil ni olórí àwọn tó ń gbin èso kọfí, tí ó ń mú ìdá 35 nínú ọgọ́rùn-ún èso kọfí tí gbogbo ayé ń gbìn jáde. Wọ́n máa ń ta kofi tí kò tíì sẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn ohun tí wọ́n ń lò nínú iṣẹ́ àgbẹ̀. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀ bílíọ̀nù owó dọ́là ni wọ́n ń tà ní gbogbo ayé, síbẹ̀ ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn àgbẹ̀ tó ń ṣọ̀gbìn èso kọfí ló jẹ́ tálákà. Àwọn tó ń ṣàríwísí ọ̀ràn kọfí tún sọ pé ó máa ń ṣàkóbá fún àyíká àti pé wọ́n máa ń tú ilẹ̀ tó wà níbẹ̀ ká kí wọ́n lè fi gbin kọfí àti láti lo omi
Ibi tí wọ́n ti máa ń gbin kọfí jù lọ ni àwọn agbègbè ìhà ìlà oòrùn ilẹ̀ Amẹ́ríkà, Gúúsù Ìlà Oòrùn Éṣíà, ilẹ̀ Íńdíà àti ilẹ̀ Áfíríkà. Arabica àti robusta ni oríṣi èso kọfí tó wọ́pọ̀ jù lọ.