Kí ni Fasism àti kí ni ìtàn tó yí i ká?
Ọjọ́ pẹ́ táwọn òpìtàn, àwọn onímọ̀ nípa ìṣèlú, àtàwọn ọ̀mọ̀wé akẹ́kọ̀ọ́jinlẹ̀ mìíràn ti ń jiyàn lórí ohun tí fascism jẹ́ gan-an. Òpìtàn nì, Ian Kershaw, sọ nígbà kan rí pé "gbígbé ọ̀rọ̀ náà 'fascism' kalẹ̀ dà bí ìgbà téèyàn bá ń gbìyànjú láti kan jelly mọ́ ògiri. Ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan tí wọ́n ń pè ní ẹgbẹ́ oníkùmọ̀ ló ní àwọn ohun kan tó ṣàrà ọ̀tọ̀, ọ̀pọ̀ ìtumọ̀ ẹgbẹ́ oníkùmọ̀ ni wọ́n sì ti bẹnu àtẹ́ lu pé ó gbòòrò jù tàbí pé ó kúrú jù.  Fasism jẹ ẹ̀kọ́ òṣèlú alágbára, aláṣẹ, alágbára-ọ̀tún àti ìṣesí tí ó ní àwọn ànímọ́ bíi olórí aláṣẹ, ìṣàkóso alákòóso kan ṣoṣo, ogun jíjà, àti fífi ipá tẹ́ àwọn alátakò lójú. Ìgbàgbọ́ nínú ètò ìsọ̀rí tí ó jẹ́ ti ìbílẹ̀, ìsọ̀rí àwọn ire ẹni fún ire orílẹ̀-èdè àti ti ẹ̀yà, àti ìsọ̀rí tí ó lágbára nípa àwùjọ àti ètò ọrọ̀ ajé. Látìgbà tí Ogun Àgbáyé Kejì parí ní ọdún 1945, àwọn ẹgbẹ́ mélòó kan ló ti sọ ní gbangba pé àwọn jẹ́ oníkùmọ̀; àwọn alátakò òṣèlú sábà máa ń lo ọ̀rọ̀ náà láti fi sọni di ẹni tí kò já mọ́ nǹkan kan. Awọn apejuwe ti neo-fascist tabi post-fascist ni a maa n lo lati ṣe apejuwe awọn ẹgbẹ igbalode pẹlu awọn imọran ti o jọra si, tabi ti o ni gbongbo ninu, awọn iṣipopada fasist ti ọdun 20th.  Àwọn ẹgbẹ́ Fascist àkọ́kọ́ yọjú ní Italy nígbà Ogun Àgbáyé Kìíní, kí ó tó tàn dé àwọn orílẹ̀-èdè Yúróòpù mìíràn, pàápàá jù lọ Jámánì. Àwọn tó fara mọ́ ẹ̀sìn Fascism tún wà nílẹ̀ Yúróòpù. Àwọn Fásítì ka Ogun Àgbáyé Kìíní sí ìyípadà ńláǹlà tó mú ìyípadà bá ogun, àwùjọ, ìjọba, àti ìmọ̀ iṣẹ́ ẹ̀rọ. Èrò àwọn onímọ̀ ọgbọ́n orí kò fara mọ́ èrò náà pé ìwà ipá jẹ́ ohun tí kò dára rárá, wọ́n sì ka ìjọba abẹ́lé, ìwà ipá ìṣèlú, àti ogun sí ọ̀nà láti sọ orílẹ̀-èdè dọ̀tun. Àwọn oníkùmọ̀ ìjọba oníkùmọ̀ sábà máa ń ṣagbátẹrù pé kí wọ́n gbé ìjọba kan tó jẹ́ ti ẹgbẹ́ kan ṣoṣo kalẹ̀. Ọ̀pọ̀ ìgbà ni ẹ̀tanú àti ìfẹ́ orílẹ̀-èdè ẹni tó kọjá ààlà máa ń fara hàn bí ìgbàgbọ́ nínú ìjẹ́mímọ́ ti ẹ̀yà tàbí ẹ̀yà kan tó ju ti ẹ̀yà mìíràn lọ, èyí tó sábà máa ń so pọ̀ mọ́ oríṣiríṣi ìwà kẹ́lẹ́yàmẹ̀yà tàbí ẹ̀tanú sí "Ẹlòmíràn" tí wọ́n ń pè ní ẹ̀mí èṣù, tí wọ́n sì kà sí ewu fún ìwàláàyè ẹ̀dá.