Àwọn wo ni''The Lumières'?
Àwọn Ìmọ́lẹ̀ (Lumières) jẹ́ àṣà, ìmọ̀ ọgbọ́n orí, ìwé àti ìmọ̀ ẹ̀kọ́ tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ìdajì kejì ọ̀rúndún kẹtàdínlógún, tí ó bẹ̀rẹ̀ ní Ìwọ̀-oòrùn Yúróòpù tí ó sì tàn káàkiri gbogbo ilẹ̀ Yúróòpù. Àwọn onímọ̀ ọgbọ́n orí bíi Baruch Spinoza, David Hume, John Locke, Edward Gibbon, Voltaire, Jean-Jacques Rousseau, Denis Diderot, Pierre Bayle àti Isaac Newton wà lára wọn. Ìyípadà sáyẹ́ǹsì tó wáyé ní gúúsù Yúróòpù, èyí tó jáde ní tààràtà látọ̀dọ̀ ìgbà ìbàlágà ní Ítálì, tí àwọn èèyàn bíi Galileo Galilei wà lára rẹ̀, ló nípa lórí ètò ìṣèlú yìí. Nígbà tó yá, ó wá túmọ̀ sí Ọ̀rúndún Ìmọ́lẹ̀, ní èdè Gẹ̀ẹ́sì, Ọ̀rúndún Ìmọ́lẹ̀.[Àlàyé 1]  Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ náà rí ara wọn gẹ́gẹ́ bí àwùjọ ọlọ́lá tí wọ́n ń tẹ̀ síwájú, wọ́n sì jà fún ẹ̀sìn àti ìṣèlú, wọ́n jà fún ohun tí wọ́n rí gẹ́gẹ́ bí àìrònú, àìmọ̀kan, àìmọ̀kan àti ìgbàgbọ́ nínú ohun asán ti àwọn ọ̀rúndún tó ti kọjá. Wọ́n tún ìwádìí nípa ìmọ̀ ṣe kí ó lè bá ìlànà ìwà rere àti òye ìgbà ayé wọn mu. Àwọn iṣẹ́ wọn ní ipa tó lágbára ní òpin ọ̀rúndún kejìdínlógún, nínú Ìpolongo Òmìnira Amẹ́ríkà àti Ìyípadà Faransé.  Ìtẹ̀síwájú òye àti àṣà ìṣẹ̀dálẹ̀ yìí látọwọ́ ẹgbẹ́ Lumières, ní ti gidi, kò kọjá ilẹ̀ Yúróòpù. Àwọn èèyàn lóye àwọn èròǹgbà yìí dáadáa nílẹ̀ Yúróòpù, àmọ́ nílẹ̀ Faransé, èròǹgbà "ìlàlóye" sábà máa ń túmọ̀ sí ìmọ́lẹ̀ tó wá láti òde, nígbà tó jẹ́ pé nílẹ̀ Faransé, ó túmọ̀ sí ìmọ́lẹ̀ tó wá láti inú èèyàn.  Ní gbogbo gbòò, nínú sáyẹ́ǹsì àti nínú ìmọ̀ ọgbọ́n orí, Ìlàlóye náà ń lépa ìṣẹ́gun ẹ̀rí ọkàn lórí ìgbàgbọ́ àti ìgbàgbọ́; nínú òṣèlú àti nínú ètò ọrọ̀ ajé, ìṣẹ́gun àwọn aráàlú lórí àwọn ọ̀tọ̀kùlú àti àwọn àlùfáà.