Èèyàn mélòó ló máa ní àmì àrùn COVID-19 tí wọ́n bá kó àrùn náà, àwọn àmì wo ni wọ́n sì lè ní?
Context:Àrùn Coronavirus 2019 (COVID-19) jẹ́ àìsàn tó ń ranni tí kòkòrò àrùn kan, tí ó ń jẹ́ severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) ń fà. Àkọkọ́kọ́ tí wọ́n mọ̀ nípa àìsàn náà ni Wuhan, China, ní December 2019. Àrùn náà yára tàn káàkiri àgbáyé, tó sì yọrí sí àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19.  Àwọn àmì COVID‐19 máa ń yí padà, ṣùgbọ́n wọ́n sábà máa ń ní ibà, ikọ́, oríṣiríṣi ìrora, àárẹ̀, ìṣòro mímí, àìsí òórùn, àti àìsí òórùn. Àwọn àmì náà lè bẹ̀rẹ̀ sí í hàn láàárín ọjọ́ kan sí mẹ́rìnlá lẹ́yìn tí kòkòrò náà bá ti kọ lù ú. Ó kéré tán, ìdá kan nínú mẹ́ta àwọn tó ní àrùn náà kì í ní àmì kankan. Lára àwọn tó ní àwọn àmì tó ṣe kedere tó láti lè kà wọ́n sí aláìsàn, èyí tó pọ̀ jù lọ (81%) ní àwọn àmì tó rọ̀rọ̀ sí èyí tó le (títí dé àìsàn àyà rọ̀rọ̀), nígbà tí 14% ní àwọn àmì tó le (ọ̀fìnkìn, hypoxia, tàbí èyí tó ju 50% nínú àwọn àìsàn tó kan ẹ̀dọ̀fóró nígbà tí wọ́n bá ń ṣe àwòrán), àti 5% ní àwọn àmì tó le (ìdíwọ́fóró, ìpayà, tàbí àìṣiṣẹ́ àwọn ẹ̀yà ara bíi mélòó kan). Àwọn àgbàlagbà ló máa ń tètè ní àwọn àmì tó le koko. Diẹ ninu awọn eniyan tẹsiwaju lati ni iriri ọpọlọpọ awọn ipa (COVID gigun) fun awọn oṣu lẹhin imularada, ati ibajẹ si awọn ara ti a ti ṣe akiyesi. Àwọn ìwádìí tí wọ́n ń ṣe fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún ti ń lọ lọ́wọ́ báyìí láti túbọ̀ ṣèwádìí nípa àwọn àbájáde tó máa ń wà fún àkókò gígùn tí àrùn náà máa ń ní.
Nǹkan bí ìdá méjì nínú mẹ́ta àwọn ènìyàn tí wọ́n ní àrùn COVID-19 máa ń ní àwọn àmì tó ṣe kedere. Lára àwọn tó ní àwọn àmì tó ṣe kedere tó láti lè kà wọ́n sí aláìsàn, èyí tó pọ̀ jù lọ (81%) ní àwọn àmì tó rọ̀rọ̀ sí èyí tí ó rọ̀rọ̀ (títí dé àìsàn àyà rọ̀rọ̀), nígbà tí 14% ní àwọn àmì tó le (ọ̀fìnkìn, hypoxia, tàbí èyí tó ju 50% nínú àwọn àìsàn tó jẹ mọ́ ẹ̀dọ̀fóró nígbà tí wọ́n bá ń ṣe àwòrán), àti 5% ní àwọn àmì tó le (ìṣòro ìfúnpá, ìpayà, tàbí àìṣiṣẹ́ àwọn ẹ̀yà ara bíi mélòó kan).