entropy ke eng
Context:Entropy ke khopolo ea saense, hammoho le thepa ea'mele e ka lekanngoang, e atisang ho amahanngoa le boemo ba ho se laolehe, ho se laolehe, kapa ho se tsitse. Polelo le mohopolo li sebelisoa masimong a fapaneng, ho tloha ho thermodynamics ea khale, moo e ileng ea tsejoa ka lekhetlo la pele, ho hlalosa tlhaho ka microscopic ho fisiks ea lipalo-palo, le ho melao-motheo ea khopolo ea tlhahisoleseling. E fumane lits'ebetso tse pharalletseng tsa k'hemistri le fisiks, lits'ebetsong tsa likokoana-hloko le kamano ea tsona le bophelo, thutong ea bokahohle, moruo, thuto ea kahisano, saense ea boemo ba leholimo, phetoho ea maemo a leholimo, le litsamaiso tsa tlhaiso-leseling ho kenyeletsoa phetisetso ea tlhaiso-leseling ka likhokahano tsa mehala.
Entropy ke khopolo ea saense, hammoho le thepa ea'mele e ka lekanngoang, e atisang ho amahanngoa le boemo ba ho se laolehe, ho se laolehe, kapa ho se tsitse. Polelo le mohopolo li sebelisoa masimong a fapaneng, ho tloha ho thermodynamics ea khale, moo e ileng ea tsejoa ka lekhetlo la pele, ho hlalosa tlhaho ka microscopic ho fisiks ea lipalo-palo, le ho melao-motheo ea khopolo ea tlhahisoleseling. E fumane lits'ebetso tse pharalletseng tsa k'hemistri le fisiks, lits'ebetsong tsa likokoana-hloko le kamano ea tsona le bophelo, thutong ea bokahohle, moruo, thuto ea kahisano, saense ea boemo ba leholimo, phetoho ea maemo a leholimo, le litsamaiso tsa tlhaiso-leseling ho kenyeletsoa phetisetso ea tlhaiso-leseling ka likhokahano tsa mehala.  Khopolo ea thermodynamic e ile ea boleloa ke rasaense le moenjiniere oa Scotland William Rankine ka 1850 ka mabitso a thermodynamic function le heat-potential. Ka 1865, setsebi sa fisiks sa Mojeremane Rudolf Clausius, e mong oa bathehi ba ka sehloohong ba tšimo ea thermodynamics, o ile a e hlalosa e le karolelano ea mocheso o fokolang haholo ho ea ho mocheso oa motsotsoana. Qalong o ile a e hlalosa e le phetoho ea litaba, ka Sejeremane Verwandlungsinhalt,'me hamorao a qapa lentsoe entropy ho tsoa lentsoeng la Segerike le bolelang phetoho. Ha a bua ka sebōpeho le sebōpeho sa lintho tse nyenyane ka ho fetisisa, ka 1862, Clausius o ile a hlalosa khopolo ena e le e bolelang ho arohana.  Phello ea entropy ke hore lits'ebetso tse ling ha li khutlele morao kapa ha li khonehe, ntle le tlhokahalo ea ho se tlōle molao oa ho boloka matla, o bontšitsoeng molaong oa pele oa thermodynamics. Entropy e bohareng ba molao oa bobeli oa thermodynamics, o bolelang hore entropy ea litsamaiso tse ka thōko tse siiloeng ho iphetola hoa tlhaho e ke ke ea fokotseha ka nako, kaha kamehla li fihla boemong ba ho leka-lekana ha thermodynamic, moo entropy e phahameng ka ho fetisisa.  Setsebi sa fisiks sa Austria Ludwig Boltzmann se ile sa hlalosa entropy e le tekanyo ea palo ea litokisetso tse ka khonehang tsa microscopic kapa maemo a liathomo le limolek'hule tsa tsamaiso e lumellanang le boemo ba macroscopic ba tsamaiso. Ka hona o ile a kenyelletsa khopolo ea ho se laolehe ha lipalo-palo le kabo ea monyetla tšimong e ncha ea thermodynamics, e bitsoang mechini ea lipalo-palo,'me a fumana khokahano lipakeng tsa litšebelisano tse nyane, tse feto-fetohang ka sebopeho se tloaelehileng, ho boitšoaro bo ka bonoang ka macroscopic, ka sebopeho sa molao o bonolo oa logarithmic, o nang le karolelano e sa fetoheng, Boltzmann e sa fetoheng, e fetohileng e 'ngoe ea litekanyetso tse hlalosang bokahohle bakeng sa Sisteme ea Machaba ea Liyuniti (SI).  Ka 1948, rasaense oa Bell Labs Claude Shannon o ile a qapa likhopolo tse tšoanang tsa lipalo-palo tsa ho lekanya ho se tsitse le ho ngatafala ha microscopic ho bothata ba tahlehelo ea tlhaiso-leseling ka tšohanyetso lipontšong tsa puisano. Ka mor'a tlhahiso ea John von Neumann, Shannon o ile a reha boitsebiso bona bo lahlehileng ka mokhoa o tšoanang le tšebeliso ea bona mecheng ea lipalo-palo e le entropy,'me a tsoala tšimo ea khopolo ea tlhahisoleseding. Tlhaloso ena e 'nile ea nkoa e le tlhaloso ea bokahohleng ea khopolo ea entropy.