Waa maxay qaar ka mid ah astaamaha awooda leh?
Context:Xukunka xukunka waa nidaam siyaasadeed oo lagu garto diidmada siyaasadda badan, adeegsiga awood xoog leh oo dhexe si loo ilaaliyo xaaladda siyaasadeed, iyo hoos u dhigista sharciga, kala soocida awoodaha, iyo codeynta dimoqraadiga ah. Seynisyahannada siyaasadda waxay sameeyeen noocyo badan oo tilmaamaya noocyada kala duwan ee noocyada xukunka ee xukunka. Nidaamyada kali talisnimada waxay noqon karaan kuwo kali talis ah ama kuwo kali talis ah waxayna ku salaysnaan karaan xukunka xisbi ama ciidan. Dowladaha xuduudkoodu mugdi yahay ee u dhexeeya dimuqraadiyadda iyo xukunka xukunka ah waxaa mararka qaarkood lagu tilmaamaa "dimuqraadiyad isku dhafan", "nidaamyo isku dhafan" ama "dalal awood ku tartamaya".  Aqoonyahanka cilmiga siyaasada Juan Linz, wuxuu 1964 ku qoray buug uu ku magacaabo, An Authoritarian Regime: Spain, wuxuu qeexay nidaamka kali talisnimada inuu leeyahay afar sifo:  Siyaasada siyaasadeed ee xaddidan, waxaa lagu xaqiijiyay xaddidaadyo ku saabsan sharci dejinta, xisbiyada siyaasadeed iyo kooxaha danaha leh. Sharci ahaanta siyaasadeed waxay ku saleysan tahay rafcaanka shucuurta iyo aqoonsiga nidaamka oo ah shar lagama maarmaan ah si loola dagaallamo "dhibaatooyinka bulshada ee si fudud loo aqoonsan karo, sida horumar la'aanta ama kacdoonka". Isu-duwidda siyaasadeed ee ugu yar, iyo xakameynta dhaqdhaqaaqyada ka soo horjeeda nidaamka. Awoodaha fulinta ee aan si fiican loo qeexin, oo inta badan aan caddayn oo isbeddelaya waxay kordhiyaan awoodda fulinta. Ugu yaraan waxaa lagu qeexaa, dowlad awood leh oo aan lahayn doorasho toos ah oo xor ah oo tartan ku leh golayaasha sharci dejinta, xor ah oo tartan ku leh doorashooyinka tooska ah ama kuwa aan tooska ahayn ee fulinta, ama labadaba. Marka si ballaadhan loo qeexo, dawladaha kali taliska ah waxaa ka mid ah dalalka aan lahayn xorriyadda madaniga ah sida xorriyadda diinta, ama dalalka aysan xukuumadda iyo mucaaradka ku kala beddelayn awoodda ugu yaraan hal mar ka dib doorashooyin xor ah. Dowladaha kali talisnimada leh waxaa ku jiri kara hay'ado dimoqraadi ah sida xisbiyada siyaasadeed, golayaasha sharci dejinta iyo doorashooyinka kuwaas oo lagu maareeyo si ay u xoojiyaan xukunka kali talisnimada ah waxayna ku jiri karaan khiyaano, doorashooyin aan tartan ahayn. Marka la eego dib u dhaca dimoqraadiyadda, aqoonyahannadu waxay u muuqdaan inay aqoonsadaan hoggaamiyeyaasha siyaasadeed ee kaligiis ah oo ku saleysan xeelado gaar ah, sida: siyaasadeynta hay'adaha madaxa bannaan, faafinta macluumaadka khaldan, ballaarinta awoodda fulinta, joojinta mucaaradka, bartilmaameedsiga bulshooyinka nugul, kicinta rabshadaha, iyo musuqmaasuqa doorashooyinka. Laga soo bilaabo 1946, saamiga dowladaha kali taliska ah ee nidaamka siyaasadeed ee caalamiga ah ayaa kordhay illaa bartamihii 1970-yadii laakiin hoos ayuu u dhacay ilaa iyo sanadka 2000.
1aad. Kala duwanaansho siyaasadeed oo xaddidan ama diidmo toos ah oo kala duwanaansho siyaasadeed. 2aad. Xorriyadda shacabka oo la la'yahay Saddexaad. Doorashooyin xor, xalaal ah oo tartan ku saleysan oo la'aanta 4. waxay Waxa loogu yeero hay'adaha dimoqraadiga ah oo ay musuqmaasuq ku keentay xukunka kali talisnimada ah 5aad. Isticmaalka xeeladaha doorashooyinka sida faafinta wararka been abuurka ah, siyaasadeynta hay'adaha madaxa banaan, joojinta mucaaradka, ku lug lahaanshaha dagaallada dhaqanka, bartilmaameedsiga bulshooyinka nugul, kicinta rabshadaha, iyo kordhinta awoodda fulinta. Lix. Isticmaalka awood xoog leh oo dhexe si loo ilaaliyo xaaladda siyaasadeed ee hadda jirta iyadoo kharashka ku baxaya himilooyinka aasaasiga ah ee dimuqraadiyadda sida xukunka sharciga, kala qaybsanaanta awoodaha, iyo xuquuqda codeynta.