Kí ni díẹ̀ lára àwọn kókó pàtàkì nípa Ogun Bulge?
Context:Ogun ti Bulge, ti a tun mọ ni Ardennes Offensive, ni ipolongo ikọlu nla ti o kẹhin ti Jẹmánì lori Oorun Iwọ-oorun nigba Ogun Agbaye Keji. Ogun naa duro fun ọsẹ marun lati 16 Kejìlá 1944 si 28 January 1945, si opin ogun ni Europe. Ó gba àgbègbè Ardennes tó jẹ́ igbó kìjikìji láàárín Belgium àti Luxembourg kọjá. Ó bá ìkọlù Alsace, lẹ́yìn náà Colmar Pocket, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ àwọn ogun mìíràn tí àwọn ará Germany dá sílẹ̀ láti ṣe àtìlẹ́yìn fún ìkọlù Ardennes.  Awọn erongba ologun akọkọ ni lati kọ lilo siwaju ti Ibudo Belgian ti Antwerp si awọn Allies ati lati pin awọn ila Allied, eyiti o le ti gba awọn ara Jamani laaye lati yika ati parun awọn ọmọ-ogun Allied mẹrin. Adolf Hitler, tó jẹ́ alákòóso ìjọba Násì, tó sì ti ń darí àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ Jámánì látọdún December 1941, gbà gbọ́ pé táwọn orílẹ̀-èdè tó wà lábẹ́ ìjọba Násì bá lè ṣe àwọn nǹkan wọ̀nyí, àwọn orílẹ̀-èdè tó wà lápá ìwọ̀ oòrùn ayé tó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn orílẹ̀-èdè tó wà lábẹ́ ìjọba Násì yóò gbà láti fọwọ́ sí àdéhùn àlàáfíà tó máa ṣe àwọn orílẹ̀-èdè tó wà lábẹ́ ìjọba Násì láǹfààní. Ní àsìkò yìí, ó hàn gbangba fún gbogbo àwọn olórí orílẹ̀-èdè Jámánì títí kan Hitler fúnra rẹ̀ pé wọn kò nírètí kankan láti dènà bí àwọn Soviet ṣe ń gbógun ti Jámánì láìpẹ́ láìjìnnà àyàfi tí àwọn ọmọ ogun Wehrmacht bá lè kó gbogbo àwọn ọmọ ogun wọn tó kù jọ sí ìhà Ìlà Oòrùn, èyí tó wá béèrè pé kí wọ́n dáwọ́ ìjà dúró ní ìhà Ìwọ̀ Oòrùn àti Ìlà Oòrùn Ítálì. Ogun Bulge wà lára àwọn ogun tó ṣe pàtàkì jùlọ nínú ogun náà, nítorí ó jẹ́ àgbékalẹ̀ ìkọlù ńlá tí àwọn Agbára Axis gbìyànjú láti ṣe ní ìhà Oòrùn. Lẹ́yìn tí wọ́n ṣẹ́gun wọn tán, àwọn ará Jámánì fi gbogbo ogun náà sílẹ̀.  Awọn ara Jamani ṣaṣeyọri ikọlu iyalẹnu lapapọ ni owurọ ọjọ 16 Oṣu kejila ọdun 1944, nitori apapo ti igbẹkẹle ti o pọju ti Allied, ifọkanbalẹ pẹlu awọn eto ikọlu Allied, ati iṣawari afẹfẹ ti ko dara nitori oju ojo buburu. Àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ Amẹ́ríkà ló kó àwọn ẹrù tó pọ̀ jù lọ nínú ìkọlù náà. Àwọn ọmọ ogun Jámánì gbéjà ko apá kan tí wọn ò fi bẹ́ẹ̀ dáàbò bo àwọn ọmọ ogun Allied, wọ́n lo àǹfààní ojú ọjọ́ tó kún fún àwọsánmà tó mú kí àwọn ọmọ ogun Allied tí wọ́n lágbára ju àwọn ọmọ ogun Allied lọ dúró lórí ilẹ̀. Àtakò líle koko tí àwọn ará Amẹ́ríkà ṣe ní apá àríwá ìkọlù náà, ní àyíká Elsenborn Ridge, àti ní apá gúúsù, ní àyíká Bastogne, dí àwọn ará Jámánì lọ́wọ́ láti wọ àwọn ojú ọ̀nà pàtàkì lọ sí apá àríwá-oòrùn àti ìwọ̀ oòrùn tí wọ́n ti ń retí pé ó máa yọrí sí rere. Àwọn ọmọ ogun tí wọ́n dìhámọ́ra àti àwọn ọmọ ogun abẹ́rẹ́ tó yẹ kí wọ́n máa tẹ̀ síwájú ní ọ̀nà kan náà wá bá ara wọn ní ọ̀nà kan náà. Àìlóǹkà èrò yìí, àti àyíká tó dára fún àwọn tó ń gbèjà ìlú, mú kí àwọn ọmọ ogun Jámánì fi àkókò tí wọ́n ti ń gbógun tì wọ́n ṣubú, ó sì fún àwọn Alátìlẹyìn láyè láti fún àwọn ọmọ ogun tí wọn ò fi bẹ́ẹ̀ ní agbára lókun.  Oorun ti o jinna julọ ti ikọlu naa de ni abule ti Foy-Nôtre-Dame, guusu ila-oorun Dinant, ti o da duro nipasẹ Ẹka Ẹka Ẹru Amẹrika 2nd ni ọjọ 24 Oṣu kejila ọdun 1944. Awọn ipo oju-ọjọ ti o dara lati ni ayika 24 Oṣu kejila gba awọn ikọlu afẹfẹ lori awọn ọmọ-ogun ara ilu Jamani ati awọn ila ipese, eyiti o fi ami si ikuna ti ikọlu naa. Ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù Kejìlá, àwọn ọmọ ogun kẹta ti Patton dé Bastogne láti gúúsù, tí wọ́n sì fòpin sí ìgbóguntì náà. Botilẹjẹpe ikọlu naa ti ni ipa nipasẹ Oṣu kejila ọjọ 27, nigbati awọn ẹka ti o ni idaduro ti 2nd Panzer Division ṣe awọn igbiyanju ikọlu meji pẹlu aṣeyọri apakan nikan, ogun naa tẹsiwaju fun oṣu miiran ṣaaju ki ila iwaju ti tun pada si ipo rẹ ṣaaju ikọlu naa. Lẹ́yìn tí wọ́n ṣẹ́gun wọn, ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ ogun Jámánì tí wọ́n ti ní ìrírí ni kò ní àwọn ọkùnrin àti ohun èlò mọ́, àwọn tó sì ṣẹ́ kù sá padà sí Ìlà Siegfried.  Àwọn ọmọ ogun Jámánì tí wọ́n kọ́kọ́ gbéjà ko ìlú náà ní àwọn ọmọ ogun tó tó 410,000; wọ́n ní àwọn ọkọ̀ ogun tó lé ní ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rin [1,400], àwọn ọkọ̀ ogun tó ń pa ọkọ̀ ogun tó ń pa ọkọ̀ ogun tó sì ń pa ọkọ̀ ogun tó ń pa ọkọ̀ ogun tó lé ní ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta [2,600]; àwọn ọkọ̀ òfuurufú tó lé ní ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta [1,000], àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọkọ̀ ogun tí wọ́n fi irin ṣe. Awọn wọnyi ni a fikun ni ọsẹ meji lẹhinna, mu agbara apapọ ti ikọlu naa si awọn ọmọ-ogun 450,000, ati awọn tanki 1,500 ati awọn ibọn ikọlu. Wọ́n pa ọ̀kẹ́ mẹ́tàlélọ́gọ́ta ó lé méjìlélógún [63,222] sí ọ̀kẹ́ mẹ́ta ó lé ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rún [103,900] lára àwọn ọkùnrin wọ̀nyí, wọ́n sọ pé àwọn ò rí wọn, wọ́n ṣe wọ́n léṣe lójú ogun, tàbí kí wọ́n mú wọn lẹ́rú. Ogun náà mú kí àwọn ọmọ ogun tí wọ́n dìhámọ́ra ti Jámánì dẹnu kọlẹ̀ gan-an, tí wọn kò sì rí àtúnṣe kankan fún wọn títí tí ogun fi parí. Awọn ara ilu German Luftwaffe, ati nigbamii tun awọn ọkọ ofurufu Luftwaffe (ni awọn ipele ipari ti adehun) tun ni awọn adanu nla.  Lára àwọn ọmọ ogun Amẹ́ríkà tí wọ́n pọ̀ jù lọ tí iye wọn jẹ́ ọ̀kẹ́ mẹ́fà ó lé ẹgbàajì [610,000], ẹgbẹ̀rún márùndínlọ́gọ́rin ó lé ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta [75,500] ni wọ́n pàdánù nínú ogun náà, nǹkan bí ẹgbẹ̀rún mẹ́jọ ó lé irínwó [8,400] lára wọn ló sì kú. "Ìjà Bulge" ni ogun tí ó tóbi jùlọ tí ó sì gbẹ̀jẹ̀ jùlọ tí Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà jà ní Ogun Àgbáyé Kejì àti ogun tí ó gbẹ̀mí jùlọ ní ìpele kẹta nínú ìtàn Amẹ́ríkà.
• Ogun Bulge, tí a tún mọ̀ sí Ardennes Offensive, ni ogun ńlá tí àwọn Jámánì jà ní Western Front nígbà Ogun Àgbáyé Kejì. • Ogun naa duro fun ọsẹ marun lati 16 Kejìlá 1944 si 28 January 1945, si opin ogun ni Europe. • Awọn ibi-afẹde ologun akọkọ ni lati kọ lilo siwaju ti Ibudo Belgian ti Antwerp si awọn Allies ati lati pin awọn ila Allied, eyiti o le ti gba awọn ara Jamani laaye lati yika ati parun awọn ọmọ-ogun Allied mẹrin. • Àwọn ará Germany ṣe ìkọlù lójijì ní òwúrọ̀ ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù Kejìlá ọdún 1944, nítorí àpapọ̀ ìgbẹ́kẹ̀lé tí àwọn Alátìlẹgbẹ́ ní nínú ara wọn ju bó ṣe yẹ lọ, àti bí àwọn Alátìlẹgbẹ́ náà ṣe ń ronú nípa àwọn ètò ìkọlù wọn, àti bí ìwádìí tí wọ́n ń ṣe láti òkè òfuurufú kò ṣe dára tó nítorí ojú ọjọ́ tí kò dára. • Oorun ti o jinna julọ ti ikọlu naa de ni abule ti Foy-Nôtre-Dame, guusu ila-oorun Dinant, ti o da duro nipasẹ Ẹka Ẹru Ẹru Amẹrika 2nd ni ọjọ 24 Oṣu kejila ọdun 1944. • Ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kejìlá, àwọn ọmọ ogun kẹta ti Patton dé Bastogne láti ìhà gúúsù, tí wọ́n sì fòpin sí ìgbóguntì náà. • Ogun náà mú kí àwọn ọmọ ogun tí wọ́n dìhámọ́ra ti Jámánì dín kù gan-an, tí wọn kò sì rí àtúnṣe kankan fún wọn títí tí ogun fi parí. • "Ìjà Bulge" ni ogun tó tíì pọ̀ jù lọ tó sì tíì ta ẹ̀jẹ̀ jù lọ tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà jà nígbà Ogun Àgbáyé Kejì, òun sì ni ogun tó gbẹ̀mí àwọn èèyàn jù lọ ní Amẹ́ríkà.