Ṣé àwọn ológbò lè bá ara wọn sọ̀rọ̀?
Context:Àwọn ológbò nílò láti bá ara wọn sọ̀rọ̀ kí wọ́n lè mọ ara wọn dáadáa, kí wọ́n sì ní àjọṣe pẹ̀lú ara wọn; wọ́n nílò láti fọwọ́ sowọ́ pọ̀, kí wọ́n máa ṣeré, kí wọ́n sì máa pín àwọn ohun àmúṣọrọ̀ wọn. Nígbà tí wọ́n bá ń bá àwọn èèyàn sọ̀rọ̀, wọ́n máa ń ṣe bẹ́ẹ̀ kí wọ́n lè rí ohun tí wọ́n nílò tàbí ohun tí wọ́n fẹ́, irú bí oúnjẹ, ìfẹ́, tàbí eré.  Àwọn ológbò máa ń lo oríṣiríṣi ọ̀nà láti bá àwọn èèyàn sọ̀rọ̀, irú bíi kí wọ́n máa sọ ohun tí wọ́n ń gbọ́, kí wọ́n máa rí ohun tí wọ́n ń rí, kí wọ́n máa fọwọ́ kàn wọ́n, kí wọ́n sì máa gbọ́ òórùn. Àwọn ológbò sábà máa ń ṣán kí wọ́n lè bá àwọn èèyàn sọ̀rọ̀, kì í sì í fi bẹ́ẹ̀ ṣe bẹ́ẹ̀ fún àwọn ẹranko mìíràn. Torí náà, bí àwọn ológbò ṣe ń bára wọn sọ̀rọ̀ ti nípa lórí wọn gan-an nígbà tí wọ́n di ẹran ọ̀sìn. Wọ́n ti ṣàyẹ̀wò ọ̀nà mọ́kànlélógún ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ táwọn ológbò ń gbà ké. Ó ti wá ṣe kedere báyìí pé àwọn ológbò tí wọ́n ń gbé nílé máa ń ké jù àwọn ológbò tí wọ́n ń gbé nínú igbó lọ.
A ti pín ọ̀rọ̀ tí àwọn ológbò ń sọ sí onírúurú ẹgbẹ́ níbàámu pẹ̀lú àwọn ànímọ́ kan. Mildred Moelk ló kọ́kọ́ dá àbá yìí, àwọn èèyàn sábà máa ń pín ohùn àwọn ológbò sí oríṣi mẹ́ta:  àwọn ìró tí a mú jáde pẹ̀lú ẹnu tí a ti pa (ìró ìró <unk> purring, trilling) àwọn ìró tí ẹnu máa ń mú jáde nígbà tí ẹnu bá kọ́kọ́ ṣí, tó bá sì wá di pé ó ń di ẹnu pa (ìró meowing, howling, yowling) àwọn ìró tí ẹnu ẹni bá ṣí ní ipò kan náà (ìró ìró, ìró, ìró, ìró, ìró, ìró, ìró, ìró, ìró, ìró, ìró, ìró, ìró) Lọ́dún 1944, Moelk ṣe ìwádìí àkọ́kọ́ nípa ìró tí àwọn ológbò máa ń mú jáde. Ó fara balẹ̀ tẹ́tí sí àwọn ológbò rẹ̀ gan-an, ó sì ṣètò ìró tí wọ́n ń dá jáde sí onírúurú ọ̀nà mẹ́rìndínlógún tí wọ́n pín sí oríṣi mẹ́ta. Ó tún máa ń lo ááfábẹ́ẹ̀tì tí wọ́n ń pè ní phonetic láti fi ṣàkọsílẹ̀ àwọn ìró tó yàtọ̀ síra. Ó sọ pé oríṣiríṣi ọ̀nà mẹ́fà ni àwọn ológbò fi máa ń mi ọ̀rọ̀ wọn láti fi hàn pé wọ́n jẹ́ ọ̀rẹ́, wọ́n ní ìgbọ́kànlé nínú ara wọn, wọn ò ní ìtẹ́lọ́rùn, wọ́n ń bínú, wọ́n ń bẹ̀rù, wọ́n sì ń dunni. Moelk ṣe àkópọ̀ àwọn ìró mẹ́jọ mìíràn tó máa ń wáyé nígbà tí àwọn ẹranko bá ń fẹ́ra wọn sọ́nà àti nígbà tí wọ́n bá ń bára wọn jà nípa fífetí sí ohun tí wọ́n ń gbọ́ nínú ọgbà ilé rẹ̀ àti ní òpópónà.  Brown et al. ṣe ẹka awọn idahun ohùn ti awọn ologbo ni ibamu si ipo ihuwasi: lakoko pipin awọn ọmọ kittens lati awọn ologbo iya, lakoko aini ounjẹ, lakoko irora, ṣaaju tabi lakoko irokeke irokeke tabi ikọlu, bi ninu awọn ariyanjiyan lori agbegbe tabi ounjẹ, lakoko iriri irora tabi ti o nira pupọ, bi ninu awọn abẹrẹ iṣoogun deede ati lakoko aini ọmọ kittens. Awọn ipe ti a gba silẹ ti ko wọpọ lati ọdọ awọn ologbo agbalagba pẹlu purring, awọn ipe itẹwọgba ti o ni itẹwọgba tabi awọn ariwo, awọn ibaraẹnisọrọ ohùn ti o gbooro laarin awọn ologbo ni awọn ẹwọn ọtọtọ, awọn ipe "inuinu" lakoko ikẹkọ tabi iparun ti awọn idahun ti o ni ipo.  Ọ̀gbẹ́ni Miller pín ohùn sí oríṣi márùn-ún níbàámu pẹ̀lú ìró tí wọ́n ń mú jáde, ìyẹn ni ìró tí wọ́n ń pè ní purr, chirr, call, meow àti growl/snarl/hiss.  Owens et al. ṣe ẹ̀ka àwọn ohùn ológbò ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ẹ̀yà ara wọn. Oríṣi mẹ́ta ni wọ́n pín sí: ohùn tó ń dún, ohùn tó ń dún bí ìlù, àti ohùn tó ń dún bí ìlù. A tún ń pín àwọn ìró tó ní ìró sí àwùjọ àwọn ìró tí ó ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ tí ó bára mu tàbí àwọn ìró tó ní ìró tí ó bára mu. Àwọn ìró tí ó ń jáde nínú ìlù ni a pín sí ìró tí ó ń jáde nínú ìlù àti ìró tí ó ń jáde nínú ìlù tí ó ní ìparí tí ó ní ìró. A pín àwọn ìró àpapọ̀ sí àwùjọ mẹ́rin: àwọn ìró àpapọ̀ tí kì í ṣe tóńkì, àwọn ìró àpapọ̀ tí ó ní ìbẹ̀rẹ̀ tóńkì, àwọn ìró àpapọ̀ tí ó ní àwọn èròjà tóńkì tí ó kúrú, àti àwọn ìró àpapọ̀ tí ó ní ìparí tóńkì tí ó gùn.