Ta ni Mahatma Gandhi?
Context:Mohandas Karamchand Gandhi (/ˈɡɑːndi, ˈɡændi/ GA(H) N-dee, Gujarati: [ˈmoɦəndɑs ˈkəɾəmtʃənd ˈɡɑ̃dɦi]; 2 October 1869 <unk> 30 January 1948) je amofin ara India, olori awon olopaa ti o tako ohun ti awon ara ile-ede fi se, ati olori awon olopaa ti o je olori awon olopaa ti won ko fi iwa iwa-ipa lo lati se asiwaju fun ipolongo aseyori fun ominira India lati inu ijoba Britani. Ó mú kí àwọn ẹ̀sìn tó ń jà fún ẹ̀tọ́ aráàlú àti òmìnira kárí ayé gbèrú. Orúkọ oyè náà Mahātmā (Sanskrit: "ẹni tí ọkàn rẹ̀ tóbi", "ẹni tí a bọ̀wọ̀ fún"), tí a kọ́kọ́ lò fún un ní 1914 ní Gúúsù Áfíríkà, ni a ń lò nísinsìnyí jákèjádò ayé.  Inú ìdílé Híńdù ni wọ́n bí Gandhi sí, ibẹ̀ sì ni wọ́n ti tọ́ ọ dàgbà ní Gujarat tó wà ní etíkun, ó gba ìdálẹ́kọ̀ọ́ nípa òfin ní Inner Temple, London, wọ́n sì pè é sí ilé ẹjọ́ nígbà tó wà lọ́mọ ọdún méjìlélógún ní June 1891. Lẹ́yìn ọdún méjì tó fi wà ní Íńdíà, níbi tí kò ti lè bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ agbẹjọ́rò tó ń mówó wọlé, ó ṣí lọ sí Gúúsù Áfíríkà ní 1893 láti ṣojú fún oníṣòwò ọmọ Íńdíà kan nínú ẹjọ́ kan. Ó lọ gbé ní Gúúsù Áfíríkà fún ọdún mọ́kànlélógún. Ibẹ̀ ni Gandhi ti tọ́ ìdílé rẹ̀ dàgbà, ibẹ̀ ló sì ti kọ́kọ́ lo ìjà tí kì í ṣe ti ìwà ipá láti jà fún ẹ̀tọ́ aráàlú. Lọ́dún 1915, nígbà tó pé ọmọ ọdún márùndínláàádọ́ta, ó padà sí Íńdíà, kò sì pẹ́ tó fi bẹ̀rẹ̀ sí í ṣètò àwọn àgbẹ̀, àwọn àgbẹ̀ àtàwọn òṣìṣẹ́ ìlú láti fi ẹ̀hónú hàn sí owó orí ilẹ̀ tó pọ̀ jù àti ìwà kẹ́lẹ́yàmẹ̀yà.  Nígbà tí Gandhi di olórí Ẹgbẹ́ Òṣèlú Orílẹ̀-èdè Íńdíà ní ọdún 1921, ó ṣe ìpolongo jákèjádò orílẹ̀-èdè náà láti dín ipò òṣì kù, láti mú kí ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin gbòòrò sí i, láti mú kí ẹ̀sìn àti ẹ̀yà ṣọ̀kan, láti fòpin sí ìwà àìdáa, àti, ní pàtàkì jù lọ, láti mú kí ìjọba àpapọ̀ tàbí ìjọba alákòóso-ara-ẹni wà. Gandhi lo dhoti kúkúrú tí wọ́n fi okùn tí wọ́n fi ọwọ́ rán ṣe gẹ́gẹ́ bí àmì tó fi hàn pé òun wà lára àwọn tálákà tó ń gbé ìgbèríko ní Íńdíà. Ó bẹ̀rẹ̀ sí gbé ní àdúgbò kan tí àwọn èèyàn ti ń gbé, ó ń jẹ oúnjẹ tó rọrùn, ó sì máa ń gbààwẹ̀ fún àkókò gígùn gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti ronú nípa ara rẹ àti láti fi hàn pé òun kò fara mọ́ ìṣèlú. Nípa mímú ìfẹ́ orílẹ̀-èdè ẹni lòdì sí ìjọba ìbílẹ̀ dé ọ̀dọ̀ àwọn ará Íńdíà lápapọ̀, Gandhi darí wọn láti kọjú ìjà sí owó orí iyọ̀ tí àwọn ará Brítánì gbé kalẹ̀ pẹ̀lú ìrìn àjò iyọ̀ Dandi tí ó gùn tó 400 km (250 mi) ní 1930 àti ní pípè fún àwọn ará Brítánì láti fi Íńdíà sílẹ̀ ní 1942. Ọ̀pọ̀ ìgbà ni wọ́n fi í sẹ́wọ̀n, ọ̀pọ̀ ọdún ló sì lò lẹ́wọ̀n ní South Africa àti Íńdíà.
Mahatma Gandhi jẹ́ ajàfẹ́tọ̀ọ́ òmìnira àti aṣáájú tó nífẹ̀ẹ́ àlàáfíà. A bí Mahatma Gandhi gẹ́gẹ́ bí Mohandas Karamchand Gandhi ní Gujarat ní ọjọ́ kejì oṣù October ọdún 1869. Inú ìdílé Híńdù ni wọ́n bí Gandhi sí, ibẹ̀ sì ni wọ́n ti tọ́ ọ dàgbà ní Gujarat tó wà ní etíkun, ó gba ìdálẹ́kọ̀ọ́ nípa òfin ní Inner Temple, London, wọ́n sì pè é sí ilé ẹjọ́ nígbà tó wà lọ́mọ ọdún méjìlélógún ní June 1891. Gandhi ṣí lọ sí Gúúsù Áfíríkà ní ọdún 1893 láti ṣojú fún oníṣòwò ará Íńdíà kan nínú ẹjọ́ kan lẹ́yìn ọdún méjì tí kò dá lójú ní Íńdíà, níbi tí kò ti lè bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ amòfin tó kẹ́sẹ járí. Ó lọ gbé ní Gúúsù Áfíríkà fún ọdún mọ́kànlélógún. Gandhi ṣamọ̀nà àwọn ìgbòkègbodò jákèjádò orílẹ̀-èdè náà fún ètò òmìnira, dídín ipò òṣì kù, mímú ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin gbòòrò sí i, kíkọ́ ẹ̀sìn àti ẹ̀yà ara wọn ní ọ̀rẹ́, fífi òpin sí ìwà àìdáa, àti, ní pàtàkì jù lọ, kíkọ́ ìjọba àpapọ̀ tàbí ìjọba aládé. Gandhi bẹ̀rẹ̀ Dandi Salt March ní 1930 tó ń pè fún àwọn tó ń ṣàkóso nígbà náà, ìyẹn àwọn ará Britain, láti fi Íńdíà sílẹ̀.