Báwo ni ọ̀gẹ̀dẹ̀ ṣe ń ṣiṣẹ́?
Context:Oríṣun àwòrán, Getty Images Àkọlé àwòrán, Àkọlé àwòrán, Àkọlé àwòrán, Àkọlé àwòrán, Àkọlé àwòrán, Àkọlé àwòrán, Àkọlé àwòrán, Àkọlé àwòrán, Àkọlé àwòrán, Àkọlé àwòrán, Àwọn ẹyin méjì tó máa ń dàgbà di irúgbìn wà ní apá òkè ẹ̀ka kọ̀ọ̀kan tí wọ́n ń pè ní àwọ̀n ẹ̀yà òdòdó. Àwọn òdòdó òdòdó òdòdó máa ń kọ́kọ́ yọ jáde, ó sì máa ń hàn kedere nígbà tí àwọn ewéko bá ń jẹun; àwọn òdòdó èso máa ń yọ jáde nígbà tó bá yá kí wọ́n lè bo àwọn irúgbìn náà mọ́lẹ̀ kí wọ́n sì dáàbò bò wọ́n, àwọn òdòdó òdòdó òdòdó òdòdó kì í sì í fi bẹ́ẹ̀ dàgbà. Wọ́n máa ń ṣí sílẹ̀ fúngbà díẹ̀ láti gba erùpẹ̀, wọ́n á wá pa wọ́n mọ́ nígbà tí wọ́n bá fẹ́rẹ̀ẹ́ lóyún tí wọ́n sì dàgbà, wọ́n á tún ṣí sílẹ̀ nígbà tí wọ́n bá dàgbà kí irúgbìn náà lè jáde. Ìdàgbàsókè máa ń gba oṣù mẹ́fà sí mẹ́jọ lẹ́yìn tí wọ́n bá ti fi erùpẹ̀ sí i nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀yà Pinaceae, ṣùgbọ́n oṣù méjìlá nínú àwọn igi kédárì àti oṣù méjìdínlógún sí mẹ́rìnlélógún (tí kì í sábà ju bẹ́ẹ̀ lọ) nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ igi ọ̀pẹ. Awọn cones ṣii boya nipasẹ awọn irugbin ti awọn irugbin ti n ṣubu pada nigbati wọn gbẹ, tabi (ni awọn firs, awọn igi kedari ati awọn irugbin goolu) nipasẹ awọn cones ti n ṣubu pẹlu awọn irugbin irugbin ti n ṣubu. Awọn cones jẹ conic, cylindrical tabi ovoid (ti o ni apẹrẹ ẹyin), ati kekere si nla pupọ, lati 2<unk>60 cm gigun ati 1<unk>20 cm gbooro.  Lẹ́yìn tí wọ́n bá pọ́n tán, bí igi ọ̀pẹ tí kò ní èròjà serotinous ṣe máa ń ṣí ni ó máa ń jẹ mọ́ bí ọ̀rinrin inú igi náà ṣe máa ń pọ̀ tó. Èyí á jẹ́ kí àwọn irúgbìn kéékèèké tí ẹ̀fúùfù ń gbé kiri lè tàn káàkiri nígbà tí òjò bá ti rọlẹ̀, èyí á sì jẹ́ kí ọ̀nà tí wọ́n máa rìn láti ibì kan dé ibòmíràn túbọ̀ gùn sí i. Ọ̀pọ̀ ìgbà ni igi ọ̀pọ̀tọ́ máa ń ṣí, tó sì máa ń di ara rẹ̀ pa nígbà tó bá ṣì wà láàyè, kódà lẹ́yìn tí irúgbìn náà bá ti tú ká tán. Bí wọ́n ṣe máa ń ṣe é nìyẹn nígbà tí àwọn ẹ̀ka igi bá ṣì wà lára àwọn ẹ̀ka igi tó ti dàgbà, kódà lẹ́yìn tí àwọn ẹ̀ka igi náà bá ti já bọ́ sínú igbó. Bí àwọn igi ọ̀pẹ tó ti já bọ́ ṣe rí jẹ́ ká mọ bí ilẹ̀ igbó náà ṣe rin gbingbin tó, èyí sì jẹ́ àmì pàtàkì kan tó fi hàn pé iná lè jó. Àwọn kóńi tí wọ́n ti pa mọ́ fi hàn pé òjò ti rọ̀ nígbà tí àwọn kóńi tí wọ́n ṣí sílẹ̀ fi hàn pé ilẹ̀ igbó ti gbẹ.
Àwọn èèpo tó máa ń dáàbò bo àwọn irúgbìn ló wà lára igi ọ̀pẹ. Àwọn òṣùwọ̀n náà lè ṣí tàbí kí wọ́n pa níbàámu pẹ̀lú bí ipò nǹkan ṣe rí. Wọ́n máa ń ṣí fún ìgbà díẹ̀ láti gba erùpẹ̀, lẹ́yìn náà wọ́n á tún pa wọ́n mọ́ títí àwọn irúgbìn náà á fi dàgbà. Nígbà tí wọ́n bá dàgbà tán, àwọn èèpo náà á ṣí sílẹ̀, wọ́n á sì pa ara wọn bí ọ̀rinrin tí wọ́n ní ṣe pọ̀ tó. Tí àwọn irúgbìn náà bá ti dàgbà tán, wọ́n á tún ṣí ara wọn sílẹ̀ kí àwọn irúgbìn náà lè jáde. Nígbà tí wọ́n bá gbẹ tán, wọ́n á ṣí àwọn kóńkó náà sílẹ̀, èyí á sì jẹ́ kí àwọn irúgbìn kéékèèké tí ẹ̀fúùfù ń gbé kiri lè tàn kálẹ̀ káàkiri ibi tó bá ṣeé ṣe. Bí wọ́n ṣe máa ń ṣí ara wọn tí wọ́n á sì tún pa ara wọn yìí á máa bá a lọ títí tí àwọn irúgbìn náà á fi tú ká.