Láti inú àkọsílẹ̀ tó wà nísàlẹ̀ yìí, ṣàkópọ̀ àwọn ibi tó gbajúmọ̀ jù lọ ní Yosemite National Park fún mi.
Context:Apá kan péré nínú ọgọ́rùn-ún pápá ìtura náà ni Àfonífojì Yosemite, àmọ́ ibẹ̀ ni ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn àlejò ti máa ń dé tí wọ́n sì máa ń dúró síbẹ̀. Ìwòran Ìwòran ni ojú ìwòye akọkọ ti afonifoji fun ọpọlọpọ awọn alejo ati pe o ya fọto pupọ. El Capitan, ìyẹn àpáta gàǹgàǹgà kan tó ta yọ ní àfonífojì Yosemite, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ibi tí wọ́n ti máa ń gun òkè tó gbajúmọ̀ jù lọ lágbàáyé nítorí oríṣiríṣi ọ̀nà tí wọ́n lè gbà gun òkè náà àti nítorí pé wọ́n máa ń gun òkè náà ní gbogbo ọdún. Àwọn ilé tí wọ́n fi òkúta granite ṣe, irú bí Sentinel Dome àti Half Dome, ga tó ẹgbẹ̀rún mẹ́ta àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin ó lé ọgọ́rùn-ún mẹ́jọ ẹsẹ̀ bàtà (910 àti 1,460 m), ní ìfiwéra, lókè àfonífojì náà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé tí wọ́n fi amọ̀ ṣe ló wà nínú ọgbà náà.  Àwọn àgbègbè tó lẹ́wà ló wà ní àwọn òkè tó wà ní Yosemite, irú bí Tuolumne Meadows, Dana Meadows, Clark Range, Cathedral Range, àti Kuna Crest. Òkè òkè Sierra àti òpópónà Pacific Crest Trail gba Yosemite kọjá, pẹ̀lú àwọn òkè tó ní àpáta pupa tí ó ti yí padà, irú bíi Òkè Dana àti Òkè Gibbs, àti àwọn òkè tí ó ní àpáta granite, irú bíi Òkè Conness. Òkè Lyell ni ibi tó ga jù lọ nínú ọgbà náà, ó ga tó ẹgbẹ̀rún mẹ́rin mítà. Òkìtì yìnyín Lyell ni òkìtì yìnyín tó tóbi jù lọ ní Ọgbà Ìtura Yosemite, ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn òkìtì yìnyín tó ṣẹ́ kù ní àgbègbè Sierra Nevada.  Ọgbà ìtura náà ní àwọn igbó ńlá mẹ́ta ti àwọn igi sequoia (Sequoiadendron giganteum); igbó Mariposa (200 igi), igbó Tuolumne (25 igi), àti igbó Merced (20 igi). Irú ẹranko yìí máa ń tóbi ju àwọn ẹranko yòókù lọ, ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó ga jù lọ tó sì máa ń pẹ́ jù lọ láyé.  Omi àti yìnyín  Odò Merced tó ń ṣàn gba àfonífojì Yosemite kọjá, àfonífojì tó rí bí U Àwọn odò Tuolumne àti Merced River ti bẹ̀rẹ̀ ní ìhà òkè Sierra Nevada nínú ọgbà náà tí wọ́n sì ti gbé àwọn àfonífojì odò tó jìn tó mítà 910 sí 1220 jáde. Odò Tuolumne ló ń ṣàn gba gbogbo apá àríwá ọgbà náà, tó jẹ́ àgbègbè tó tó nǹkan bí ẹgbẹ̀rún méjì ó dín ọgọ́rùn-ún [1,800] kìlómítà. Odò Merced bẹ̀rẹ̀ ní àwọn òkè gúúsù ọgbà náà, ní pàtàkì Cathedral àti Clark Ranges, ó sì ń ṣàn ní àgbègbè tí ó tó 511 square miles (1,320 km2).  Awọn ilana hydrologic, pẹlu glaciation, iṣan omi, ati idahun geomorphic ti odo, ti jẹ ipilẹ ni ṣiṣẹda awọn ọna ilẹ ni papa. Àwọn adágún tó wà nínú ọgbà náà tó nǹkan bí ẹgbẹ̀rún mẹ́ta ó lé igba [3,200] (tó ju ọgọ́rùn-ún mítà níbùú lóròó), àwọn adágún omi méjì, àtàwọn odò tó gùn tó ẹgbẹ̀rún méjì àti ọgọ́rùn-ún mẹ́rin [2,700] kìlómítà. Àwọn ibi ọ̀rá ní Yosemite máa ń wáyé ní ìsàlẹ̀ àfonífojì káàkiri ọgbà náà, wọ́n sì máa ń so pọ̀ pẹ̀lú àwọn adágún àti odò tó wà nítòsí nípasẹ̀ ìkún omi àti ìgbòkègbodò omi abẹ́ ilẹ̀. Àwọn ibi ìgbẹ́ pápá, tí wọ́n wà ní ibi gíga tó wà láàárín ẹgbẹ̀rún mẹ́ta sí ẹgbẹ̀rún mẹ́fà àti ẹgbẹ̀rún mẹ́ta àti àádọ́ta lé ní ẹgbẹ̀rún mẹ́ta ó lé ọgbọ̀n mítà nínú ọgbà náà, sábà máa ń jẹ́ àwọn ibi gbígbẹ́ tí omi wà, gẹ́gẹ́ bí àwọn ibi ìgbẹ́ tó wà létí odò tí wọ́n rí ní etí àwọn odò àti ọ̀gbàrá Yosemite.   Ìṣàn Bridalveil ṣàn láti inú àfonífojì kan tí ó ní ìrísí U tí a dá sílẹ̀ láti inú òkìtì yìnyín kan tí ó wà ní apá ibòmíràn. Òkìkí Yosemite gbajúmọ̀ nítorí àwọn àfonífojì ńláńlá tó wà ní àgbègbè kékeré kan. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀nà tó lọ salalu, àwọn ọ̀nà tí yìnyín máa ń gbà ṣàn àti àwọn àfonífojì tó wà nínú ọgbà náà jẹ́ ibi tí àwọn àfonífojì máa ń wà, pàápàá nígbà oṣù April, May, àti June (ìgbà tí yìnyín máa ń yọ́). Ìṣàn omi Yosemite tó wà ní àfonífojì Yosemite ló ga jù lọ ní Àríwá Amẹ́ríkà, ó ga tó mítà 739. Bákan náà ní Yosemite Valley ni ìsun omi Ribbon Falls, tí ó ní ìsun omi tó ga jù lọ, ìyẹn 1,612 feet (491 m). Ó ṣeé ṣe kó jẹ́ pé ọ̀kan lára àwọn orísun omi tó gbajúmọ̀ jù lọ ní Yosemite Valley ni Bridalveil Fall, ìyẹn orísun omi tá a lè rí láti ibi tí wọ́n ti ń wo ojú ọ̀nà abẹ́lẹ̀ ní ìhà ìlà oòrùn ojú ọ̀nà abẹ́lẹ̀ Wawona. Ọ̀gbàrá Wapama tó wà ní àfonífojì Hetch Hetchy tún jẹ́ ọ̀gbàrá mìíràn tó gbajúmọ̀. Ọgọ́rọ̀ọ̀rún àwọn ọ̀gbàrá tó máa ń ṣàn fúngbà díẹ̀ ló máa ń wà nínú ọgbà náà lẹ́yìn tí òjò bá rọ̀ gan-an tàbí tí yìnyín bá ti yọ́.  Gbogbo àwọn yìnyín tó wà nínú ọgbà náà kéré gan-an, wọ́n sì wà ní àwọn ibi tó máa ń wà lábẹ́ òjìji títí lọ gbére, irú bí àwọn ibi tí wọ́n ń pè ní cirques tó dojú kọ ìhà àríwá àti ìhà àríwá ìlà oòrùn. Lyell Glacier ni glacier ti o tobi julo ni Yosemite (awọn Palisades Glaciers ni o tobi julo ni Sierra Nevada) o si bo 160 eka (65 ha). Kò sí òkìtì yìnyín Yosemite kankan tó jẹ́ àṣẹ́kù àwọn òkìtì yìnyín alpine tí wọ́n wà nígbà Ìrì dídì tó dá ilẹ̀ Yosemite sílẹ̀. Dípò bẹ́ẹ̀, wọ́n dá wọn sílẹ̀ nígbà ọ̀kan lára àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ neoglacial tó wáyé látìgbà tí Ice Age ti yó (bíi Ice Age Kékeré). Ọ̀pọ̀ àwọn yìnyín Yosemite, irú bíi Black Mountain Glacier tí wọ́n ṣàwárí ní ọdún 1871 tí wọ́n sì ti pa run ní àárín àwọn ọdún 1980, ti pòórá. Àwọn òkìtì yìnyín méjì tó ṣẹ́ kù ní Yosemite, ìyẹn Lyell àti Maclure glaciers, ti bẹ̀rẹ̀ sí í dín kù ní ọgọ́rùn-ún ọdún tó kọjá, àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì sì retí pé wọ́n máa pòórá ní àsẹ̀yìnwá àsẹ̀yìnbọ̀ nítorí bí omi ṣe ń yọ́ lọ àti bí ojú ọjọ́ ṣe ń yí padà.
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ibi ìgbafẹ́ Yosemite National Park ni wọ́n ti mọ jù lọ nítorí àwọn ibi ìgbafẹ́ tó wà ní àfonífojì Yosemite tó jẹ́ kìlómítà méje níbùú lóròó, síbẹ̀ ibi ìgbafẹ́ náà tóbi gan-an, ó sì ní àwọn ibi ìgbafẹ́ tó gbajúmọ̀, irú bí àwọn igbó ńláńlá tí wọ́n dà bí ewé igi sequoia, àwọn òkìtì yìnyín àti àwọn àfonífojì, títí kan ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé olókùúta tí wọ́n fi òkúta granite ṣe. Àràádọ́ta ọ̀kẹ́ èèyàn ló máa ń wá wo àwọn ilé náà lọ́dọọdún, ọ̀pọ̀ ló sì máa ń fẹ́ gun orí wọn tàbí kí wọ́n wo bí àwọn míì ṣe ń gun orí wọn. Méjì lára àwọn tó gbajúmọ̀ jù lọ ni El Capitan àti Half Dome.