Ma imos amiyiz n genome?
Amatikway ən génome ən taɣisa iha amatikway ən ADN ən tartit ən hak chromosome dǎɣ taɣisa. Ye bactérie ta tigat chromosome iyandǎɣ, əšiɣil wan génome adiqil amosan igi ən karti ən tabarat tan chromosome. Daɣ genome wan addinat ahan 22 n autosom tan d 2 sex chromosomes, genome imdan eha 46 n chromosome tan azunan  Human Genome Project eqqal almital n genome project  Asidu n genome eqqal tamatikwayt n iji n iddikud maqqoran n sequence tan n DNA tolas assidu nasan i ad eqqil asukni n chromosome tan win alasal id izjaran DNA Dǎɣ əšiɣil ən assedən ən amsədu, ADN kul ən edaj (agud iyan taɣisa, dak ən bactérie as amudar) eqal dazaran amsədu dǎɣ milliontan ən haratan madroynen. "Tidagaten tin darat awa ""aɣran"" imakinan win amaskat nen" Algorithme ən assedən ən génome itaj dǎɣ atkul ən haratan kul ad assərtay nassən, ad ajaraw ən dagan kul ɣur sanatat təzunawen ogarnen, meɣ təɣrəmt, taganen assəməsədu. Iɣirman win assirtaynen addoben ad anɣambal tolas tamatikwayt t imda  Asidu n genome eqqal muchakil assohen hullan daɣ asidu n genome tan fal as genome tan ajjotnen ahan iddikud maqqoran n iddikud n iddikud s isim net repeat Iknanen adobatnen adiqilan aywadan efdan ən nuəléotides, əd taganen dǎɣ dagan abdanen, atamosan dǎɣ génome maqaran ən hiškan əd hiškan.  Dumu (dru) wan génome wa id erawan itaj s asirtay n isalan win contigs d darat awa axadam n isalan win asirtay i ad eɣni scaffold "Scaffolds iknan edag daɣ karti tan taɣissa n chromosomes eɣna " abara wan alkittab"  Daɣ alasal, ijjit n ihandagan wi maqqornen n DNA sequencing ijjan software n iman nasan i asidu n sequence tan id erawan Agudendǎɣ, awen amutay dǎɣ alwaq wa nadobat ašiɣil ən əšiɣilan ogarnen aśuhu əd dǎɣ alwaq wa haditan ən sigyak ogarnen. Almital n assemble tan šund wen eqqal Short Oligonucleotide Analysis Package ijja efes n BGI i de novo assemble n genome tan n iddikud n awadim, asidu, SNP detection, resequencing, indel finding d amiyiz n amutti n edey  ɣur awatay wan 1980, molecular biology d bioinformatics iknan derhan n annotation n DNA Anotation tan DNA meɣ annotation tan genome taqqal tamatikwayt n musnat n asidu n isalan win abarkot i sequences tolas hullan daɣ musnat n ihandagan n gene tan d musnat n awa ijjan gene tan win  Alwaq wa id eɣna genome, illan ti rejion tan wi assohat nen iɣazan (harkuk rejion tan ilanen DNA eɣna eynaynen) Dǎɣ awen, əšiɣilan ən génome "atwakasanen" aqalan harwa ayknan adiqilan ayknan, əd magradan sund "dǎɣ əšiɣil" meɣ "atwakasan hulen" aqalan amitkalan fal asigiš hulen ən əmik wan təmusnawen ən génome. Harwa agud wad təmotayen kul ən génome aqalnat atiwənhaynen, ilant harwa adabaratan atiwənhaynen falas assəməsədəw ən ADN war eqel amək iknan alaɣi. Nadobat deɣqanen adiqil anilkam as əšiɣil ən génome dak adiqil ayhan dǎɣ anilkaman ən mitochondries əd (dǎɣ hiškan) ən chloroplasts falas organetetan tən ilanat génome nasan.  Alwaqqan ajjotnen at w-an isilmad as ittus n asidu n genome eqqal ag-ad n isalan fal set fuk n gene tan daɣ genome n asidu wen Iddikud n genome eqqalan kod i gene tan addobat ad eqqil andarran hullan (hullan daɣ eukaryotes chund addinat, s kod wan DNA addobat ad eqqil ɣas iddikud n harat daɣ timad n iddikud) Hak id ijja awen, war eqqel harkuk a addoben (meɣ a derhan) asidu ɣas n rejion tan win kod tan daɣ anmizlay Dǎɣ agudiyan, sund imusanən ajətnen ən afahamat ən ašəɣəl ən ADN wənan ikna akatab (agudendǎɣ asitawan ADN waren ikna), ad eqqəl a iknan azajor ye ijji ən assəkən ən génome imdan sund edag ye afahamat ən génétique ad tamudre ən taɣisa dak.  Daɣ ihandagan ajjotnen, addabara tan win genome war iknenat iman nasan i musnat n DNA n organizm ɣas Alxidmaten šund tin addobat nat ijjuch n gene i musnat n edag wa eqqalan gene tan daɣ genome d awa ijjan gene tan win Addobat ad eqqil addabara tan id aqqalnen iddikud n EST meɣ mRNAs i ad issiknan edag wan gene tan