Kí ni àwọn àmì àti àmì tí a fi ń mọ ìdààmú ìmúninilára?
Context:Ìṣòro ìfọ̀rọ̀wérọ̀ ìmọ̀lára tàbí ìdààmú ìmọ̀lára (SPD) jẹ́ ìṣòro tí ó máa ń wà pẹ̀lú ìdààmú ìmọ̀lára tí ó máa ń dí agbára ẹni láti kópa nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́. Irú àwọn ìpèníjà bẹ́ẹ̀ lè fara hàn nínú ọ̀kan tàbí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ètò ìmọnúúrò nínú ètò somatosensory, ètò vestibular, ètò proprioceptive, ètò interoceptive, ètò ìgbóhùnsá, ètò ojú, ètò olfactory, àti ètò taste. Lakoko ti ọpọlọpọ eniyan le ṣe afihan ọkan tabi meji awọn aami aisan, aiṣedede ṣiṣe iṣiro gbọdọ ni ipa iṣẹ ṣiṣe ti o han gbangba lori igbesi aye eniyan: Àwọn àmì tí ó fi hàn pé ara ẹni kò tètè dáhùn, bí àpẹẹrẹ, bí ara ẹni kò bá fẹ́ràn àwọn nǹkan bí aṣọ, oúnjẹ, àwọn ohun èlò ìmúra tàbí àwọn ohun èlò mìíràn tí a ń rí nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́, èyí tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ èèyàn kì í dáhùn, àti bí ara ṣe máa ń dáni láàmú gan-an, tí ara máa ń ṣe èèyàn léṣe tàbí tí ara máa ń le gbagidi nítorí ìró, ìmọ́lẹ̀, òtútù, ìgbésẹ̀, òórùn, ohun tó dùn ún wò, tàbí àní àwọn ohun téèyàn ń rí nínú ara ẹni bí bí ìlù ọkàn. Àwọn àmì tí kò fi hàn pé ara ẹni kò tètè dáhùn, tó fi mọ́ jíjẹ́ ẹni tó ń fi nǹkan falẹ̀, àti àìsí agbára láti dáhùn. Àwọn ìṣòro tó ní í ṣe pẹ̀lú èrò inú, títí kan, bí àpẹẹrẹ, sísáré, fífi ìkánjú ṣe nǹkan, àti/tàbí wíwá tàbí sísọ àwọn ariwo tó lágbára tó sì ń dààmú; àti àwọn ìṣòro tó ní í ṣe pẹ̀lú èrò inú, títí kan àwọn ìṣesí tó lọ́ra tí kò sì bára mu tàbí kíkọ̀wé ọwọ́ tí kò dáa. Ìṣòro nínú ìfòyemọ̀, èyí tó lè fara hàn nínú ìwà bí fífi nǹkan sílẹ̀ nígbà gbogbo. Àwọn àmì náà lè yàtọ̀ síra ní ìbámu pẹ̀lú irú àìsàn àti àbùdá tí àìsàn náà ní. Ìṣòro ìfọkànsí àti ìdààmú nínú ìmúlò èrò orí lè jẹ́ àmì kan nínú àwọn àìsàn bíi mélòó kan, títí kan àwọn ìṣòro ìdààmú ọkàn, àìlèfúnni ní àfiyèsí àti àìlèṣiṣẹ́ kára (ADHD), àìfararọ oúnjẹ, àwọn àìsàn tó ní í ṣe pẹ̀lú ìwà híhù, àti ní pàtàkì, àwọn àìsàn tó jẹ mọ́ autism spectrum. Irú àwọn àìsàn tó ń bára wọn rìn yìí máa ń jẹ́ ìṣòro ńlá fún àwọn tó sọ pé àìsàn tó ń fa àìsàn tó ń ṣe àwọn ọmọdé lẹ́yìn ìbí ni wọ́n ń pè ní SPD, pé ó jẹ́ àìsàn kan pàtó téèyàn lè dá mọ̀, pé kì í kàn-án ṣe ọ̀rọ̀ tí wọ́n fi ń ṣàpèjúwe àwọn àìsàn mìíràn. Ìwádìí méjì ti pèsè ẹ̀rí àkọ́kọ́ tó fi hàn pé ó ṣeé ṣe kí àwọn ìyàtọ̀ ọpọlọ wà láàárín àwọn ọmọ tí wọ́n sọ pé wọ́n ní SPD àti àwọn ọmọ tí wọ́n sọ pé ó ní àrùn neurotypical tàbí àwọn ọmọ tí wọ́n sọ pé wọ́n ní àrùn autism. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ẹ̀rí yìí wà, àwọn olùṣèwádìí tó ní àrùn SPD kò tíì rí ọ̀nà láti fohùn ṣọ̀kan lórí ohun èlò àyẹ̀wò tí wọ́n ti rí i pé ó wúlò tí wọ́n sì ṣe é ní ọ̀nà tó bófin mu, èyí sì ń sọ agbára àwọn olùṣèwádìí láti mọ ibi tí àìsàn náà mọ, ó sì ń mú kí àwọn ìwádìí tí wọ́n ń ṣe nípa bí àrùn náà ṣe jọra, irú bí èyí tó ń ṣe nípa àwọn àbùkù tó wà nínú ọpọlọ, di èyí tí kò lẹ́sẹ̀ nílẹ̀.
Lakoko ti ọpọlọpọ awọn eniyan ti o ni aiṣedede processing Sensory le ṣe afihan ọkan tabi awọn aami aisan meji, o ni lati ni ipa iṣẹ ti o han gbangba lori igbesi aye eniyan: Àwọn àmì tí ó fi hàn pé ara ẹni kò tètè dáhùn, bí àpẹẹrẹ, bí ara ẹni kò bá fẹ́ràn àwọn nǹkan bí aṣọ, oúnjẹ, àwọn ohun èlò ìmúra tàbí àwọn ohun èlò mìíràn tí a ń rí nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́, èyí tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ èèyàn kì í dáhùn, àti bí ara ṣe máa ń dáni láàmú gan-an, tí ara máa ń ṣe èèyàn léṣe tàbí tí ara máa ń le gbagidi nítorí ìró, ìmọ́lẹ̀, òtútù, ìgbésẹ̀, òórùn, ohun tó dùn ún wò, tàbí àní àwọn ohun téèyàn ń rí nínú ara ẹni bí bí ìlù ọkàn. Àwọn àmì tí kò fi hàn pé ara ẹni kò tètè dáhùn, tó fi mọ́ jíjẹ́ ẹni tó máa ń fi nǹkan falẹ̀ tàbí tí ara ẹni kì í tètè dáhùn. Àwọn ìṣòro tó ní í ṣe pẹ̀lú èrò inú, títí kan, bí àpẹẹrẹ, sísáré, fífi ìkánjú ṣe nǹkan, àti/tàbí wíwá tàbí sísọ àwọn ariwo tó lágbára tó sì ń dààmú; àti àwọn ìṣòro tó ní í ṣe pẹ̀lú èrò inú, títí kan àwọn ìṣesí tó lọ́ra tí kò sì bára mu tàbí kíkọ̀wé ọwọ́ tí kò dáa.