Ṣàlàyé ìyàtọ̀ tó wà láàárín èdè Gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n ń pè ní rhotic àti tí wọn kì í pè ní rhotic.
Context:Rhoticity ni ede Gẹẹsi ni gbólóhùn tí àwọn tó ń sọ èdè Gẹẹsi máa ń sọ fún ọ̀rọ̀-ìmọ̀-ọ̀rọ̀ rhotic /r/. Wíwà tàbí ṣíṣàì sí rhoticity jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìyàtọ̀ tó ṣe pàtàkì jù lọ tí a lè fi pín àwọn oríṣi èdè Gẹ̀ẹ́sì sí. Nínú àwọn àdàkọ rhotic, ìró èdè Gẹ̀ẹ́sì àtijọ́ /r/ ni a pa mọ́ ní gbogbo àyíká ìsọ̀rọ̀. Nínú àwọn oríṣi tí kì í ṣe rhotic, àwọn olùbánisọ̀rọ̀ kì í tún sọ /r/ mọ́ nínú àwọn àyíká postvocalic<unk>ìyẹn ni, nígbà tí ó bá wà lẹ́yìn ohùn-ìró kan tí kò sì sí ohùn-ìró mìíràn lẹ́yìn rẹ̀. Bí àpẹẹrẹ, nínú ìdálẹ́kọ̀ọ́, olùsọ̀rọ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì tí ó ní ẹ̀yà rhotic máa ń sọ ọ̀rọ̀ tí ó le àti èyí tí ó le bí /ˈhɑːrd/ àti /ˈbʌtər/, nígbà tí olùsọ̀rọ̀ tí kò ní ẹ̀yà rhotic máa ń "ṣá" tàbí "pa" ohùn /r/, tí ó sì ń sọ ọ̀rọ̀ náà bí /ˈhɑːd/ àti /ˈbʌtə/.[a] Nígbà tí r bá wà ní òpin ọ̀rọ̀ ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ tí ó tẹ̀lé rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ohùn-ìró, gẹ́gẹ́ bíi nínú ọ̀rọ̀-ìmọ̀ "apẹ̀lì tí ó dára jùlọ", ọ̀pọ̀lọ́pọ̀ àwọn olùsọ̀rọ̀ tí kò ní ẹ̀yà rhotic ni yóò máa sọ ohùn-ìró náà ní ipò yẹn (R tí ó so pọ̀), níwọ́rẹ̀ẹ́ pẹ̀lú ohùn-ìró nínú ọ̀rọ̀ yìí.  Lára àwọn èdè Gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n ń pè ní rhotic ni àwọn èdè ìbílẹ̀ tó wà ní Gúúsù Ìwọ̀ Oòrùn ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, Scotland, Ireland, àti èyí tó pọ̀ jù lọ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà àti Kánádà. Lára àwọn èdè àdúgbò tí kì í ṣe rhotic ni èyí tó pọ̀ jù lọ nínú àwọn èdè àdúgbò ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, Wales, Ọsirélíà, New Zealand, àti Gúúsù Áfíríkà òde òní. Ní àwọn oríṣi kan, bíi ti àwọn apá ibì kan ní gúúsù àti àríwá ìlà oòrùn Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, rótìkì jẹ́ àyípadà sociolinguistic: a yọ r tí ó wà lẹ́yìn ohùn kúrò ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ohun tó jẹ́ ti àwùjọ, bíi jíjẹ́ tí ó jẹ́ pé ó ní ìbámu pẹ̀lú ipò ọ̀rọ̀-òṣèlú àti ọrọ̀-ajé, ọjọ́ orí tó ga, àwọn ẹ̀yà ìbílẹ̀ kan, àti àwọn àyíká tí kò fi bẹ́ẹ̀ ṣe pàtàkì.  Ẹ̀rí láti inú àwọn ìwé tí a kọ fi hàn wípé ìparun tí ó wáyé lẹ́yìn tí ó ti di /r/ bẹ̀rẹ̀ ní ìgbà díẹ̀ ní àárín ọ̀rúndún kẹèkeje, bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé àwọn ìkọ̀wé tí kò ní /r/- wọ̀nyí kò wọ́pọ̀, wọ́n sì wà ní ìkángun sí àwọn ìwé tí ó jẹ́ ti ara ẹni, ní pàtàkì àwọn tí àwọn obìnrin kọ ní England. Ní àárín ọ̀rúndún kejìdínlógún, wọ́n ṣì máa ń sọ /r/ tí wọ́n kọ lẹ́yìn ohùn ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àyíká, ṣùgbọ́n nígbà tó fi máa di ọdún 1740 sí 1770, wọ́n máa ń pa á tì pátápátá, pàápàá lẹ́yìn ohùn tí wọ́n kọ ní ìsàlẹ̀. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún, a ti yí ìlànà gúúsù ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì padà sí oríṣi tí kì í ṣe rhotic, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìyàtọ̀ kan wà títí di ọdún 1870.  Ní ọ̀rúndún kejìdínlógún (tí ó sì ṣeé ṣe kí ó jẹ́ ọ̀rúndún kẹtàdínlógún), píparun /r/ postvocalic ní èdè Gẹ̀ẹ́sì ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ní ipa lórí àwọn ìlú èbúté ní gúúsù àti ìlà oòrùn Amẹ́ríkà pẹ̀lú ìsopọ̀ tímọ́tímọ́ pẹ̀lú ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, èyí tí ó mú kí ìsọ̀rọ̀wérọ̀ àwọn òtòṣì di tí kò-rhotic nígbà tí ìyókù orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà jẹ́ rhotic. Àpèjúwe tí kì í ṣe rhotic tẹ̀síwájú láti nípa lórí ọ̀rọ̀ tí ó jẹ́ òkìkí ní Amẹ́ríkà títí di àwọn ọdún 1860, nígbà tí Ogun Abẹ́lé Amẹ́ríkà bẹ̀rẹ̀ sí yí àwọn ibùdó ọrọ̀ àti agbára ìṣèlú Amẹ́ríkà padà sí àwọn àgbègbè rhotic pẹ̀lú àwọn ìjápọ̀ àṣà ìbílẹ̀ díẹ̀ sí àwọn ọ̀gágun àtijọ́ àti ti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì. Ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, ọ̀rọ̀ tí kì í ṣe rhotic tẹ̀síwájú láti ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọlá títí dé àárín ọ̀rúndún ogún, ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ rhotic ní pàtàkì di ọlá ní gbogbo orílẹ̀-èdè ní kíákíá lẹ́yìn Ogun Àgbáyé Kejì, èyí tí ó fara hàn nínú ìlànà orílẹ̀-èdè fún rédíò àti tẹlifíṣọ̀n láti àárín ọ̀rúndún ogún tí ó gba ìtàn /r/.
Nínú àwọn èdè ìbílẹ̀ gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n ń pè ní rhotic, ìró èdè gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n ń pè ní /r/ tí wọ́n ń lò láyé àtijọ́ ni wọ́n ṣì ń lò nínú gbogbo ọ̀nà tí wọ́n gbà ń sọ ọ́. Nínú àwọn èdè abínibí èdè Gẹ̀ẹ́sì tí kì í ṣe rhotic, àwọn olùsọ̀rọ̀ kì í tún sọ /r/ mọ́ nínú àwọn àyíká tí ó wà lẹ́yìn ohùn-ọ̀hún, ìyẹn nígbà tí ó bá wà lẹ́yìn ohùn-ọ̀hún tí kò sì sí ohùn-ọ̀hún mìíràn lẹ́yìn rẹ̀. Bí àpẹẹrẹ, nínú ìdálẹ́kọ̀ọ́, olùbánisọ̀rọ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì rhotic máa ń sọ àwọn ọ̀rọ̀ tó le àti bótà bí /ˈhɑːrd/ àti /ˈbʌtər/, nígbà tí olùbánisọ̀rọ̀ tí kì í ṣe rhotic "máa ń mú" tàbí "máa ń pa" ìró /r/, tí ó ń sọ wọ́n bí /ˈhɑːd/ àti /ˈbʌtə/. Lára àwọn èdè Gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n ń pè ní rhotic ni àwọn èdè ìbílẹ̀ tó wà ní Gúúsù Ìwọ̀ Oòrùn ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, Scotland, Ireland, àti èyí tó pọ̀ jù lọ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà àti Kánádà. Lára àwọn èdè àdúgbò tí kì í ṣe rhotic ni èyí tó pọ̀ jù lọ nínú àwọn èdè àdúgbò ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, Wales, Ọsirélíà, New Zealand, àti Gúúsù Áfíríkà òde òní.