Tá a bá wo ìwé tó sọ̀rọ̀ nípa ìtàn ìṣirò yìí, ta ni ẹni tó kọ́kọ́ kọ ìwé nípa ìṣirò?
Context:Àwọn ìjíròrò tí ó wà lórí ìparí ọ̀rọ̀ padà sí ìgbà àwọn onímọ̀ ìṣirò àti àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ tí ó jẹ́ Arab, ní ìgbà ìgbà Ògún Ògún Islam láàárín ọ̀rúndún kẹjọ àti ọ̀rúndún kẹtàlá. Al-Khalil (717<unk>786) kọ Iwe Awọn ifiranṣẹ Cryptographic, eyiti o ni ọkan ninu awọn lilo akọkọ ti awọn permutations ati awọn akojọpọ, lati ṣe atokọ gbogbo awọn ọrọ Arabic ti o ṣeeṣe pẹlu ati laisi awọn vowels. Ìwé tí Al-Kindi kọ nípa bí wọ́n ṣe ń tú àwọn ìsọfúnni tí wọ́n fi kọ kọ̀ǹpútà kọ, ṣe àlàyé tó kún rẹ́rẹ́ nípa bí wọ́n ṣe lè lo àyẹ̀wò ìsọfúnni tí wọ́n fi kọ̀ǹpútà kọ láti tú àwọn ìsọfúnni tí wọ́n fi kọ̀ǹpútà kọ̀ǹpútà kọ, ó sì jẹ́ àpẹẹrẹ ìwádìí ìṣirò nípa bí wọ́n ṣe ń tú àwọn ìsọfúnni tí wọ́n fi kọ̀ǹpútà kọ. Ibn Adlan (1187<unk>1268) wá ṣe àfikún pàtàkì lórí lílo òṣùwọ̀n àwòkọ́ṣe nínú àyẹ̀wò iye ìgbà tí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ náà wáyé.  Àwọn àkọsílẹ̀ àkọ́kọ́ tó ní àwọn ìṣirò nínú ní Yúróòpù jẹ́ láti ọdún 1663, pẹ̀lú ìtẹ̀jáde Natural and Political Observations upon the Bills of Mortality látọ̀dọ̀ John Graunt. Àwọn ohun tí wọ́n kọ́kọ́ lò nínú ìsọfúnni nípa ìṣirò dá lórí bí àwọn orílẹ̀-èdè ṣe nílò láti gbé ìlànà wọn karí ìsọfúnni nípa àwọn èèyàn àti ètò ọrọ̀ ajé. Ìkáwọ́ ìṣirò gbòòrò sí i ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún láti fi kún àkójọ àti àgbéyẹ̀wò àwọn ìsọfúnni ní gbogbo gbòò. Lónìí, wọ́n ń lo ìsọfúnni nípa ìṣirò lọ́pọ̀lọpọ̀ nínú ìjọba, òwò, ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti ìmọ̀ nípa àwùjọ.
Ìwé àkọ́kọ́ tó ní ìsọfúnni nípa ìṣirò nínú ni Natural and Political Observations upon the Bills or Mortality tí John Graunt ṣe.