Ak'u mpolelle ka bokhutšoanyane histori ea ho thehoa ha Serapa sa Sechaba sa Aches
Context:Batho ba' nile ba lula sebakeng sena ho tloha nakong ea leqhoa lilemong tse 10 000 tse fetileng. Batho ba Fremont le Ma-Ancestral Puebloans ba ne ba lula sebakeng seo ho fihlela lilemong tse ka bang 700 tse fetileng. Baromuoa ba Spain ba ile ba kopana le merabe ea Ute le Paiute sebakeng seo ha ba ne ba qala ho feta ka 1775, empa Maamerika a pele a Europe a ileng a leka ho lula sebakeng seo e ne e le Mormon Elk Mountain Mission ka 1855, eo kapele a ileng a tlohela sebaka seo. Bahoai, balemi, le bafuputsi ba ile ba lula Moab Phuleng e haufi ea Riverine qetellong ea lilemo tsa bo-1870. Botle ba mafika a potolohileng motse bo ile ba tsebahala ho feta moo e le sebaka seo bahahlauli ba ka eang ho sona.  Sebaka sa Arches se ile sa tsebisa National Park Service ka lekhetlo la pele ke Frank A. Wadleigh, mookameli oa sephethephethe sa bapalami ba Denver le Rio Grande Western Railroad. Wadleigh, a tsamaea le motšea-lifoto oa seporo George L. Beam, o ile a etela sebaka seo ka September 1923 ka memo ea Alexander Ringhoffer, eo e neng e le mofuputsi oa khauta ea hlahetseng Hungary ea neng a lula Salt Valley. Ringhoffer o ne a ile a ngolla seporo sa terene ho ba thahasella ka bokhoni ba bahahlauli ba sebaka se setle seo a ileng a se sibolla selemong se fetileng le bara ba hae ba babeli le mohoe oa hae, seo a ileng a se bitsa Serapa sa Diabolose (seo kajeno se tsejoang e le Klondike Bluffs). Wadleigh o ile a khahloa ke seo Ringhoffer a ileng a mo bontša sona,'me a etsa tlhahiso ho motsamaisi oa Park Service Stephen T. Mather hore sebaka seo e be seemahale sa naha.  Selemong se latelang, Laurence Gould, seithuti se fumaneng mangolo Univesithing ea Michigan (eo hamorao e ileng ea e-ba mofuputsi oa libaka tse ka leboea) ea neng a ithuta ka jioloji ea Lithaba tsa La Sal tse haufi le moo, o ile a tšehetsa khopolo ea seemahale sena ka ho eketsehileng,'me ngaka ea moo Dr. J. W. "Ngaka" Williams.  Bafuputsi ba' muso ba ile ba hlahloba sebaka seo ka ho latellana, ka lebaka la pherekano mabapi le sebaka se nepahetseng. Ka mor'a moo, lebitso la Serapa sa Diabolose le ile la fetisetsoa sebakeng se ka lehlakoreng le leng la Phula ea Letsoai se akarelletsang Landscape Arch, e leng mohaho o molelele ka ho fetisisa serapeng sa boikhathollo. Ho fumanoe ha Ringhoffer ea pele ho ile ha tlosoa, ha ho ntse ho kenyelelitsoe sebaka se seng se haufi, se tsejoang sebakeng seo e le Windows. Ho khethoa ha sebaka seo e le seemahale sa naha ho ile ha tšehetsoa ke Park Service ka 1926 empa ho ile ha hanyetsoa ke Mongoli oa Litaba tsa ka Hare oa Mopresidente Calvin Coolidge, Hubert Work. Qetellong, ka April 1929, nakoana ka mor'a ho behoa ha hae setulong, Mopresidente Herbert Hoover o ile a saena phatlalatso ea mopresidente e thehang Seemahale sa Sechaba sa Arches, se entsoeng ka likarolo tse peli tse nyenyane, tse arohaneng. Morero oa sebaka sena sa polokelo tlas'a Molao oa Lintho Tsa Khale oa 1906 e ne e le ho sireletsa litšiea, litšiea, mafika a leka-lekaneng le libopeho tse ling tsa lejoe la lehlabathe bakeng sa bohlokoa ba tsona ba saense le ba thuto. Lebitso la Arches le ile la hlahisoa ke Frank Pinkely, molebeli oa libaka tsa Sechaba tsa Sechaba tsa Southwest tsa Park Service, ka mor'a ho etela karolong ea Windows ka 1925.  Qetellong ea 1938, Mopresidente Franklin D. Roosevelt o ile a saena phatlalatso e ileng ea atolosa Arches ho sireletsa libaka tse ling tse ntle le ho lumella ho hahoa ha mehaho e tla ntšetsa pele bohahlauli. Mopresidente Dwight Eisenhower o ile a etsa phetoho e nyenyane ka 1960 e le hore a lumellane le tsela e ncha ea litsela.  Mathoasong a 1969, pele a tloha ofising, Mopresidente Lyndon B. Johnson o ile a saena phatlalatso e neng e atolosa Arches haholo. Lilemo tse peli hamorao, Mopresidente Richard Nixon o ile a saena molao o ileng oa etsoa ke Congress, o ileng oa fokotsa sebaka sohle se neng se koaletsoe, empa sa fetola boemo ba sona. Serapa sa Sechaba sa Arches se ile sa neheloa ka molao ka May 1972.  Ka 1980, bahlaseli ba ile ba leka ho sebelisa sesepa sa kichineng se senyang ho senya litšoantšo tsa boholo-holo tse betliloeng serapeng sa boikhathollo, e leng se ileng sa etsa hore ba boholong serapeng sa boikhathollo ba hire setsebi sa fisiks John F. Asmus, ea neng a khethehile ho sebeliseng li-laser ho tsosolosa mesebetsi ea bonono, hore a sebelise theknoloji ea hae ho lokisa tšenyo eo. Asmus "o ile a chesa ka matla'me a atleha ho tlosa karolo e khōlō ea sesepa". Ka 2016, ho bile le ketsahalo e 'ngoe ea ho senya thepa ho Frame Arch serapeng sa boikhathollo, moo karolo ea lefika e ileng ea betloa. Ka lebaka la tsoelo-pele ea theknoloji, ka 2018 selikalikoe se ile sa lokisoa ka ho bapisa mebala le mekhoa ea sejoale-joale ea ho tlatsa.
Batho ba pele ba ile ba hlaha sebakeng sena nakong ea leqhoa la ho qetela lilemong tse 10 000 tse fetileng. Baahi ba pele ba ile ba qala ka 1775 empa ba ile ba lahloa pele ho 1855 ha balemi ba liphoofolo, lihoai le ba batlang khauta ba lula Moab ((e leng motse o haufi le Arches). Ka 1923 Frank A. Wadleigh ke eena oa pele ea ileng a lebisa tlhokomelo e pharaletseng mehahong ena e metle ea mafika. Diabolose Garden ((eo kajeno e tsejoang e le Klondike Bluffs) o ile a fumana lebitso la hae ho tsoa ho motho ea batlang khauta ea tsoang Salt Valley Alexander Ringhoffer, Diabolose Garden e ile ea fetisetsoa sebakeng se ka lehlakoreng le leng la Salt Valley. Landscape Arch ke eona e telele ka ho fetisisa serapeng sa boikhathollo' me ke ea bohlano e telele ka ho fetisisa lefatšeng! Ka 1929, Mopresidente Herbert Hoover o ile a saena phatlalatso ea mopresidente ea ho theha Arches National Monument ho sireletsa li-arch, litšiea, mafika a leka-lekaneng le likarolo tse ling tsa lejoe la lehlabathe bakeng sa boleng ba tsona ba saense le ba thuto. Lebitso Arches le ile la hlahisoa ke Frank Pinkely, ka 1925. Ho tloha ka 1938 bapresidente ba'maloa ba United States of America ba ile ba saena liphatlalatso tse ngata ho ipelaetsa ka likarolo tse ntle le tumello ea kaho ea litsela e le ho hohela bahahlauli sebakeng seo empa ke feela ka 1972 moo Arches National Park e ileng ea thehoa ka molao. Ka 1980, bahlaseli ba ile ba leka ho senya litšoantšo tse betliloeng tsa boholo-holo serapeng sa boikhathollo, tseo setsebi sa fisiks John F. Asmus a ileng a li tsosolosa a sebelisa theknoloji ea laser bakeng sa ho tsosolosa. Ka 2016, ketsahalo e 'ngoe ea ho senya e etsahetse Frame Arch karolo ea majoe e ne e betliloe, empa ka lebaka la theknoloji, e ile ea khutlisoa.