Ṣàkópọ̀ ìtàn ibi tí orúkọ ilẹ̀ Kievan Rus ti wá
Context:Ṣaaju ki o to farahan ti Kievan Rus 'ni ọrundun kẹsan, ọpọlọpọ awọn agbegbe ariwa ti Okun Dudu, eyiti o fẹrẹ fẹlẹfẹlẹ pẹlu Ukraine ati Belarus ode oni, ni awọn ẹya Slavic ila-oorun ni akọkọ. Ní àríwá àgbègbè Novgorod ni àwọn Ilmen Slavs àti àwọn aládùúgbò Krivichi wà, tí wọ́n gba àwọn ìpínlẹ̀ tó yí orí omi Odò West Dvina, Dnieper àti Volga ká. Ní àríwá wọn, ní àgbègbè Ladoga àti Karelia, ni ẹ̀yà Finnic Chud wà. Ní ìhà gúúsù, ní àgbègbè tó yí Kiev ká, ni àwọn ẹ̀yà Poliane wà, ìyẹn àwùjọ àwọn ẹ̀yà Slavic tí wọ́n wá láti ilẹ̀ Iran, àwọn ẹ̀yà Drevliane wà ní ìwọ̀ oòrùn Odò Dnieper, àwọn ẹ̀yà Severiane sì wà ní ìlà oòrùn. Àwọn Vyatichi ló wà lápá àríwá àti lápá ìlà oòrùn wọn, àwọn àgbẹ̀ tó jẹ́ Slav ló sì ń gbé ní àwọn igbó tó wà lápá gúúsù wọn.  Àríyànjiyàn wà nígbà kan rí lórí bóyá àwọn Rus' jẹ́ Varangians tàbí àwọn Slavic, ṣùgbọ́n, láìpẹ́ yìí, àwọn ọ̀mọ̀wé ti pọkàn pọ̀ sórí dídáhùn bí àwọn Norse tí wọ́n jẹ́ baba ńlá wọn ṣe tètè di ara àṣà àwọn Slavic. Ohun tó fà á tí ọ̀rọ̀ fi rí bẹ́ẹ̀ ni pé kò fi bẹ́ẹ̀ sí àwọn ìsọfúnni tó péye. Kàkà bẹ́ẹ̀, ohun táwọn awalẹ̀pìtàn gbẹ́kẹ̀ lé ni àwọn ohun tí wọ́n rí, àwọn ohun táwọn àjèjì sọ, àtàwọn ìtàn àròsọ àtàwọn ìwé tí wọ́n kọ ní ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún lẹ́yìn ìgbà náà. Ní àyè kan, àríyànjiyàn náà ní í ṣe pẹ̀lú àwọn ìtàn àròsọ nípa ìpilẹ̀ṣẹ̀ àwọn orílẹ̀-èdè òde òní ní agbègbè náà. Àríyànjiyàn tí kì í so èso lórí ìpilẹ̀ṣẹ̀ yìí ti yí padà sí àwọn àròsọ tí ó ń díje tí ó jẹ́ ti orílẹ̀-èdè tí ó jẹ́ ti iye tí kò dáni lójú tí ó jẹ́ ti ìmọ̀ ẹ̀kọ́ tí ó ń gbé lárugẹ ní tààràtà nípasẹ̀ àwọn àjọ ìjọba ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, ní àwọn ìpínlẹ̀ bíi mélòó kan. Eyi ni a rii ni akoko Stalinist, nigbati itan-akọọlẹ Soviet n wa lati jinna awọn Rus'sinu eyikeyi asopọ si awọn ẹya German, ni igbiyanju lati tan igbega Nazi ti o sọ pe ipinle Russia jẹ gbese aye rẹ ati awọn ipilẹṣẹ si awọn ẹya Norse ti o ga julọ. Lẹ́nu àìpẹ́ yìí, nínú ọ̀ràn ti àtúnpadà ìfẹ́ orílẹ̀-èdè ní àwọn orílẹ̀-èdè tí ó wà lẹ́yìn Soviet, àwọn ọ̀mọ̀wé tó ń sọ èdè Gẹ̀ẹ́sì ti ṣe àgbéyẹ̀wò àwọn akitiyan tuntun láti lo àríyànjiyàn yìí láti dá àwọn ìtàn ìpilẹ̀ṣẹ̀ ẹ̀yà-ọ̀tọ̀-ọ̀tọ̀ sílẹ̀, pẹ̀lú àwọn ìjọba tí wọ́n máa ń kópa ní tààràtà nínú iṣẹ́ náà. Awọn apejọ ati awọn atẹjade ti o beere awọn ipilẹṣẹ Norse ti Rus 'ti ni atilẹyin taara nipasẹ eto imulo ipinle ni awọn ọran kan, ati awọn arosọ ipilẹ ti o jẹ abajade ti wa ni akojọpọ ninu diẹ ninu awọn iwe-ẹkọ ile-iwe ni Russia.  Lakoko ti awọn Varangians jẹ awọn oniṣowo Norse ati awọn Vikings, diẹ ninu awọn akọọlẹ orilẹ-ede Russia ati Ukraine jiyan pe awọn Rus 'ni ara wọn jẹ Slavs (wo Anti-Normanism). Àwọn èròǹgbà Normanist dá lórí àwọn àkọsílẹ̀ àkọsílẹ̀ tó ti wà tipẹ́tipẹ́ fún àwọn Slavic Ìlà Oòrùn, ìyẹn Primary Chronicle, èyí tí wọ́n kọ ní ọ̀rúndún kejìlá. Àwọn òǹkọ̀wé tí wọ́n ń ṣagbátẹrù ìjọba ìbílẹ̀ ní ọwọ́ kejì sọ pé àwọn Rus' ti wà ṣáájú dídé àwọn Varangians, wọ́n sọ pé àwọn ọ̀rọ̀ Scandinavian díẹ̀ péré la lè rí ní èdè Russian àti pé àwọn orúkọ Scandinavian tó wà nínú àwọn àkọsílẹ̀ àkọsílẹ̀ ìpilẹ̀ṣẹ̀ ni àwọn orúkọ Slavic rọ́pò.  Bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé àríyànjiyàn lórí ìpilẹ̀ṣẹ̀ èdè Rus' ṣì wà lábẹ́ ẹ̀sùn òṣèlú, èrò tó gbòòrò wà pé bí àwọn ọmọ ìbílẹ̀ Rus' bá jẹ́ ọmọ ìbílẹ̀ Norse lóòótọ́, wọ́n tètè di ọmọ ìbílẹ̀, tí wọ́n ń sọ èdè Slavic àti àṣà ìbílẹ̀ mìíràn. Ipò yìí, tí ó dúró fún ìfohùnṣòótọ́ àwọn ògbóǹkangí (ó kéré jùlọ ní òde ìtàn àwọn orílẹ̀-èdè), ni òpìtàn, F. Donald Logan ṣe àkópọ̀ rẹ̀, "ní ọdún 839, àwọn Rus jẹ́ àwọn Swedes; ní ọdún 1043 àwọn Rus jẹ́ àwọn Slavs". Àwọn ògbóǹkangí òde òní ti gbìyànjú láti kúrò nínú àríyànjiyàn tó ti di ọ̀ràn òṣèlú nípa ìpilẹ̀ṣẹ̀, kí wọ́n sì wá gbájú mọ́ bí àti ìdí tí ìdásílẹ̀ àṣà yìí fi yára kánkán tó bẹ́ẹ̀. Àwọn àyẹ̀wò DNA òde òní kan tún tọ́ka sí ìpilẹ̀ṣẹ̀ Viking, kì í ṣe kìkì ti àwọn kan lára ìdílé ọba àti/tàbí àwọn ọmọ-ọmọ wọn ní ìgbà àtijọ́ Rus nìkan, ṣùgbọ́n ó tún tọ́ka sí àwọn tó ṣeé ṣe kí wọ́n jẹ́ ẹbí láti àwọn orílẹ̀-èdè aládùúgbò bíi Sviatopolk I ti Kiev.  Ahmad ibn Fadlan, Arábíà kan tó jẹ́ arìnrìn-àjò ní ọ̀rúndún kẹwàá, sọ ọ̀kan lára àwọn àkọsílẹ̀ tó pẹ́ jù lọ nípa àwọn Rus, ó ní: "Wọ́n ga bí igi ọ̀pẹ, wọ́n ní àwọ̀ funfun, wọ́n sì ní àwọ̀ rírẹ̀dòdò, nítorí náà, wọn ò nílò láti wọ ẹ̀wù oyè tàbí àpò; kàkà bẹ́ẹ̀, àwọn ọkùnrin tó wà láàárín wọn máa ń wọ àwọn aṣọ tó bo ìdajì ara wọn nìkan, tí wọ́n sì máa ń fi ọwọ́ kan sílẹ̀". Liutprand ti Cremona, ti o jẹ aṣoju lẹẹmeji si ile-ẹjọ Byzantine (949 ati 968), ṣe idanimọ "Russi" pẹlu awọn Norse ("the Russi, whom we call Norsemen by another name") ṣugbọn o ṣalaye orukọ naa bi ọrọ Giriki ti o tọka si awọn ẹya ara wọn ("Awọn eniyan kan ti o jẹ apakan ti awọn Norse, ẹniti awọn Hellene pe [...] awọn Russi nitori awọn ẹya ara wọn, a yan bi Norsemen nitori ipo ti ipilẹṣẹ wọn. "). Òpìtàn àti òpìtàn kan tó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Byzantine ní ọ̀rúndún kẹwàá, Leo the Deacon, pe àwọn Rus' ní "àwọn Síkítíánì", ó sì sọ pé wọ́n fẹ́ràn láti máa tẹ̀ lé àwọn ààtò àti àṣà àwọn Gíríìkì. Ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ náà "Sítánì" tí wọ́n ń lò nínú èdè Gíríìkì jẹ́ ọ̀rọ̀ tá a sábà máa ń lò fún àwọn arìnrìn-àjò.
Ìpilẹ̀ṣẹ̀ orúkọ náà Kievan Rus' ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àríyànjiyàn, pàápàá ní àwọn orílẹ̀-èdè kan tí ó ní ipa tó lágbára lórí àwọn èrò orílẹ̀-èdè (fún àlàyé síwájú sí i wo àwọn ìtàn ìpilẹ̀ṣẹ̀ ẹ̀yà-ọ̀tọ̀). Nígbà kan rí, ọ̀rọ̀ ta ko ara wọn lórí bóyá àwọn ọmọ ìbílẹ̀ Rus' jẹ́ ọmọ ìbílẹ̀ Varangians ni àbí ọmọ ìbílẹ̀ Slavic. Àwọn òpìtàn kan sọ pé àwọn Rus' fúnra wọn jẹ́ Slav, nígbà tí àwọn Varangians jẹ́ àwọn oníṣòwò tí wọ́n jẹ́ ọmọ ìbílẹ̀ Norse àti àwọn Vikings. Àjọṣe tímọ́tímọ́ tó wà láàárín àwọn Rus' àti àwọn Norse ni wọ́n rí i nínú bí wọ́n ṣe kó àwọn ará Scandinavia tó pọ̀ gan-an jọ, tí wọ́n sì rí wọn ní ilẹ̀ Belarus, Russia, àti Ukraine òde òní, àti nípa ipa tí àwọn ará Slavic ní lórí èdè Swedish.  Tá a bá fi ojú tí wọ́n fi ń wo òṣèlú àti ìtàn tí wọ́n gbé kalẹ̀ tì sẹ́gbẹ̀ẹ́ kan, a lè tẹ̀ lé àwọn àwárí tí àwọn awalẹ̀pìtàn ṣe, èyí tó ṣàlàyé bí àwọn ẹ̀yà ṣe wà lórí ilẹ̀ tí wọ́n wá ń pè ní Kievan Rus' nígbà tó yá.  Liutprand ti Cremona, ṣe idanimọ "Russi" pẹlu awọn Norse ṣugbọn o ṣalaye orukọ naa bi ọrọ Giriki ti o tọka si awọn ẹya ara wọn. Òpìtàn àti òpìtàn kan tó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Byzantine ní ọ̀rúndún kẹwàá, Leo the Deacon, pe àwọn Rus' ní "àwọn Síkítíánì", ó sì sọ pé wọ́n fẹ́ràn láti máa tẹ̀ lé àwọn ààtò àti àṣà àwọn Gíríìkì. Ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ náà "Sítánì" tí wọ́n ń lò nínú èdè Gíríìkì jẹ́ ọ̀rọ̀ tá a sábà máa ń lò fún àwọn arìnrìn-àjò.  Ṣáájú kí ìjọba Kievan Rus tó bẹ̀rẹ̀ tàbí kí wọ́n tó bẹ̀rẹ̀, àwọn ẹ̀yà Slavic tó wà ní ìlà oòrùn ló pọ̀ jù ní apá àríwá Òkun Dúdú. Ṣugbọn o tun wa ni ayika ati pe o ngbe nipasẹ ọpọlọpọ diẹ sii bi Ilmen Slavs ati aladugbo Krivich, Finnic Chud ẹya, Poliane, ẹgbẹ kan ti awọn ẹya Slavicised pẹlu awọn ipilẹṣẹ Iran, Drevliane ati Severiane papọ pẹlu Vyatichi, ati ni guusu wọn ni ilẹ igbo ti o wa ni ilẹ ti awọn agbẹ Slav, fifun ọna si awọn ilẹ igbo ti awọn darandaran ti o ngbe.