Kí ni wíwà ní kẹ̀kẹ́ àti ìdí tí ẹnì kan fi máa ń wà á? Ǹjẹ́ wíwa kẹ̀kẹ́ jẹ́ ohun tó ń fúnni ní ìlera tó sì ń fúnni láyọ̀, àbí ó máa ń dunni, tó sì ń fi àkókò ṣòfò? Báwo ni kẹ̀kẹ́ mélòó ló yẹ kó o ní? Apá wo lágbàáyé lo ti rí i pé ọ̀pọ̀ jù lọ èèyàn ló ń gun kẹ̀kẹ́?
Rírìn kẹ̀kẹ́ jẹ́ oríṣi ìrìn tí ènìyàn ń rìn tí ó sábà máa ń ní jíjókòó tàbí dídúró lórí ẹ̀rọ kan tí ó ní àwọn àgbá méjì tí a lè gbé síwájú nípa lílo apá tàbí ẹsẹ̀ ẹnì kan. Ọkùnrin ará Jámánì kan tó ń jẹ́ Drais ló ṣe kẹ̀kẹ́ náà ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1800 (1817). Igi ni wọ́n fi ṣe àwọn kẹ̀kẹ́ ìjímìjí, kò sì pẹ́ tí wọ́n fi bẹ̀rẹ̀ sí lo irin tó wúwo fún àgbá àti àwọn àgbá kẹ̀kẹ́. Wọ́n máa ń pe àwọn kẹ̀kẹ́ onírin wọ̀nyí ní Boneshakers, nítorí pé téèyàn bá ń gùn wọ́n, ńṣe ni òkúta kọ̀ọ̀kan á máa gún egungun ẹni. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé ibi gbogbo lágbàáyé ni wọ́n ti ń gun kẹ̀kẹ́, ní gbogbo ilẹ̀ ayé, gbogbo èèyàn ló sì ń gun kẹ̀kẹ́. Ní ọ̀pọ̀ orílẹ̀-èdè, kẹ̀kẹ́ ni ọ̀nà tí ọ̀pọ̀ èèyàn máa ń gbà rìnrìn àjò, pàápàá láwọn ìlú ńláńlá. Eré ìdárayá tí wọ́n ń fi kẹ̀kẹ́ dá sílẹ̀ tún jẹ́ eré ìdárayá tí wọ́n máa ń ṣe láṣeyọrí, níbi tí àwọn ọkùnrin àtàwọn obìnrin ti máa ń díje pẹ̀lú ara wọn ní àwùjọ ńlá níwájú àwọn èrò tó ń yọ̀ mọ́ ọn. Gbígba kẹ̀kẹ́ jẹ́ ọ̀nà tó gbéṣẹ́ gan-an láti yí agbára tí ẹ̀dá èèyàn ń mú jáde padà di ohun tó ń lọ síwájú. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀ jù lọ èèyàn ò lè sáré ju kìlómítà mẹ́wàá lójú wákàtí lọ fún ohun tó ju kìlómítà mélòó kan, àwọn èèyàn lè sáré ju ìyẹn lọ gan-an, wọ́n sì lè rin ọgọ́rọ̀ọ̀rún kìlómítà nígbà tí wọ́n bá ń gun kẹ̀kẹ́. Níwọ̀n bí àwọn kẹ̀kẹ́ òde òní ti ní táyà tí wọ́n ń fi ẹ̀rọ ṣe, tí wọ́n sì tún ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ gíì, wọ́n kà á sí eré ìmárale tó ń ṣeni láǹfààní gan-an. Àwọn èèyàn tó fẹ́ràn gígun kẹ̀kẹ́ sábà máa ń ní oríṣiríṣi kẹ̀kẹ́ fún onírúurú ipò, irú bí ẹrẹ̀ tàbí òkúta, òpópónà, ìrì dídì àti iyẹ̀pẹ̀ pàápàá.