Taariikhda Linux
Context:Nidaamka hawlgalka ee Unix waxaa la sameeyay oo la hirgaliyay 1969, AT&T's Bell Labs, ee Mareykanka waxaa sameeyay Ken Thompson, Dennis Ritchie, Douglas McIlroy, iyo Joe Ossanna. Markii ugu horeysay ee la soo saaray 1971, Unix waxaa si buuxda loogu qoray luqadda isku imaatinka, sida caadiga ahayd waqtigaas. Sanadkii 1973-kii, qaab hormuud ah oo muhiim ah, waxaa dib loogu qoray luqadda barnaamijka C ee Dennis Ritchie (marka laga reebo qaar ka mid ah qalabka iyo nidaamyada I / O). Helitaanka luuqad heer sare ah oo loo adeegsado Unix waxay fududeysay in loo wareejiyo barnaamijyada kombiyuutarada kala duwan.  Sababtoo ah kiis horudhac ah oo ka dhan ah kalsoonida oo ka mamnuucaya inay soo gasho ganacsiga kombiyuutarka, AT&T waxay u fasaxday koodhka isha ee nidaamka qalliinka inuu yahay sir ganacsi qof kasta oo weydiista. Sidaa awgeed, Unix si dhakhso ah ayuu u koray waxaana si ballaaran u qaatay hay'adaha tacliinta sare iyo ganacsiyada. Sannadkii 1984, AT&T waxay iska iibisay shirkadihii hawlgalka ee gobolka, waxaana laga xoreeyay waajibaadkeeda ah inaysan soo gelin ganacsiga kombiyuutarka; ka xoroobiddan, Bell Labs waxay bilowday inay iibiso Unix oo ah badeecad gaar loo leeyahay, halkaas oo dadka isticmaala aan sharci ahaan loo oggolaan karin inay wax ka beddelaan.  Onyx Systems waxay bilowday inay iibiso xarumihii hore ee Unix ee ku saleysan microcomputer-ka sanadkii 1980. Kadib, Sun Microsystems, oo loo aasaasay mashruuc arday ah oo ka socda Jaamacadda Stanford, ayaa sidoo kale bilaabay iibinta unugyada shaqada ee ku saleysan Unix 1982. Inkastoo Sun workstations aysan isticmaalin qalabka PC-ga sida Linux markii dambe loo sameeyay, waxay matalaysay isku daygii ugu horreeyay ee ganacsi ee guuleysta ee lagu qaybinayo microcomputer-ka hal-isticmaale oo ku shaqeeya nidaamka hawlgalka Unix.  Iyada oo Unix ay sii kordheyso "xanniban" sida badeecad lahaansho, Mashruuca GNU, oo uu bilaabay Richard Stallman 1983, wuxuu lahaa yoolkiisa abuurista "nidaam dhammaystiran oo la jaan qaadi kara Unix" oo gebi ahaanba ka kooban barnaamijyo bilaash ah. Shaqadu waxay bilaabatay 1984. Kadib, 1985, Stallman wuxuu bilaabay Free Software Foundation wuxuuna qoray GNU General Public License (GNU GPL) sanadkii 1989. Horraantii 1990-meeyadii, barnaamijyo badan oo looga baahnaa nidaamka hawlgalka (sida maktabadaha, kombuyuutarrada, tifaftirayaasha qoraalka, qolofka xariiqda amarka, iyo nidaamka daaqadaha) ayaa la dhammaystiray, in kasta oo walxaha heerka hoose sida darawallada qalabka, daemons, iyo kernel, oo loo yaqaan GNU Hurd, ay hakad galeen oo aan dhammaystirnayn.  MINIX waxaa abuuray Andrew S. Tanenbaum, oo ah borofisar cilmiga kombiyuutarka, waxaana la sii daayay 1987 isagoo ah nidaam hawlgal oo yar oo la mid ah Unix oo loogu talagalay ardayda iyo kuwa kale ee doonaya inay bartaan mabaadi'da nidaamka hawlgalka. Inkastoo koodhka isha ee MINIX uu ahaa mid si xor ah loo heli karo, shuruudaha ruqsad bixinta ayaa ka hor istaagay in uu noqdo barnaamij bilaash ah illaa ruqsadda la beddelay bishii Abriil 2000.  Inkastoo aan la sii deyn ilaa 1992, sababo la xiriira dhibaatooyin xagga sharciga ah awgood, horumarinta 386BSD, oo ay ka soo jeedaan NetBSD, OpenBSD iyo FreeBSD, ayaa ka horreeyay Linux.  Linus Torvalds wuxuu sheegay marar kala duwan in haddii kernel-ka GNU ama 386BSD la heli lahaa waqtigaas (1991), laga yaabee inuusan abuurin Linux.
Linux, oo ah nidaam hawlgal oo kumbuyuutar ah oo ay abuureen horraantii 1990-yadii injineerka softiweerka ee Finnishka Linus Torvalds iyo Hay'adda Software-ka Bilaashka ah (FSF).  Intii uu weli arday ka ahaa Jaamacadda Helsinki, Torvalds wuxuu bilaabay horumarinta Linux si loo abuuro nidaam la mid ah MINIX, nidaamka hawlgalka UNIX. Sanadkii 1991 wuxuu sii daayay nooca 0.02; Nooca 1.0 ee Linux kernel, oo ah udub dhexaadka nidaamka qalliinka, ayaa la sii daayay 1994. Isla waqtigaas, horumariyaha barnaamijyada Mareykanka ee Richard Stallman iyo FSF waxay sameeyeen dadaal si ay u abuuraan nidaam hawlgal oo furan oo UNIX ah oo la yiraahdo GNU. Marka la barbardhigo Torvalds, Stallman iyo FSF waxay ku bilaabeen abuurista adeegyada nidaamka qalliinka marka hore. Qalabkaan waxaa lagu daray Linux kernel si loo abuuro nidaam dhameystiran oo la yiraahdo GNU/Linux, ama si ka gaabis ah, kaliya Linux.