Ṣé ìyàtọ̀ tó wà nínú àwọn àbájáde ìsọtẹ̀lẹ̀ láàárín àwọn ẹ̀yà méjì tàbí àwọn ẹ̀yà méjì tí wọ́n bá fi àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde àbájáde?
Mo sọ wípé ìyàtọ̀ nínú àbájáde ìdánimọ̀ ẹ̀rí-ọ̀fẹ́ jẹ́ ọ̀rọ̀ nípa ìsọfúnni àti àṣìṣe nínú ìlànà ìṣirò. Ẹ jẹ́ ká kọ́kọ́ ṣàyẹ̀wò ìtanù tó wà nínú ìsọfúnni náà. Mo ro nipa awoṣe funrararẹ bi apoti dudu ti o ṣe agbejade awọn abajade lati mu awọn ibi-afẹde kan ṣẹ <unk> ninu ọran ti igbelewọn kirẹditi, ibi-afẹde ni deede, iranti, ati deede ti awọn asọtẹlẹ eewu aiṣedede. Àwòkọ́ṣe náà ní àdàkọ rẹ̀ tí kò ní ìdánilẹ́kọ̀ọ́ kì í ṣe ẹ̀tanú sí àwọn òṣìṣẹ́ àjèjì, àwọn obìnrin, tàbí àwọn ọ̀dọ́: ní tòótọ́, kì í ronú nípa àwọn àmì wọ̀nyí (tí àwùjọ ṣe) bí àwọn ènìyàn ṣe ń ronú. Àmọ́, àwọn ìsọfúnni tí wọ́n fi ń kọ́ àwọn èèyàn ní irú ìwà tó yẹ kí wọ́n máa hù ló kún inú wọn. Bí àpẹẹrẹ, àwọn ìlànà tó wà láwùjọ sọ pé àwọn obìnrin ò tóótun, pé àwọn òṣìṣẹ́ tó wá láti ilẹ̀ òkèèrè ò ṣeé fọkàn tán, àti pé àwọn ọ̀dọ́ ò ní ìrírí, èyí sì ń mú kí iye àwọn tí kò níṣẹ́ lọ́wọ́ pọ̀ sí i, tí ipò ìgbésí ayé wọn sì burú sí i. Ó ṣeé ṣe kó jẹ́ pé àwọn ìyàtọ̀ tó wà nínú agbára tí àwọn èèyàn ní tí kò fi bẹ́ẹ̀ ṣeé ṣe ni kò fà á tí wọn kì í fi í lè san gbèsè tó jẹ mọ́ owó tó ń wọlé fún wọn, kàkà bẹ́ẹ̀, ó ṣeé ṣe kó jẹ́ pé àwọn ohun tí àwọn èèyàn ń rò pé ó máa ń mú káwọn èèyàn ṣe nǹkan ló fà á tí wọn kì í lè ṣe é. Àwọn èròǹgbà tí kò tọ́ máa ń sọ àwọn ìsọfúnni tí kò tọ́ di èyí tí kò tọ́, èyí tó máa ń mú kí àwọn ìlànà tí kò tọ́ di èyí tí kò tọ́: nítorí pé àfojúsùn wọn ni láti mú kí ìsọfúnni tí kò tọ́ di èyí tó pé jù lọ, àwòkọ́ṣe náà máa ń kẹ́kọ̀ọ́ nípa àwọn "àṣà" tó wà nínú ìsọfúnni tí kò tọ́ náà, ó sì máa ń gba àwọn ìyàtọ̀ tí àwùjọ dá sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí apá kan nínú ìlànà tí kò tọ́ tí wọ́n fi ń ṣe ìsọfúnni. Àbí a lè fi ẹ̀bi náà lé alugorítìmù lọ́wọ́? <unk> Lákòótán, àwòkọ́ṣe náà ni ó ní ààlà sí <unk>ìtàn<unk> àti pé kò ní agbára ìṣẹ̀dá fún agbára àwọn àwùjọ tí wọ́n ti ṣe ẹ̀tanú sí nínú ìtàn. Ni pataki a ni a "awọn idọti ni, idọti jade" isẹlẹ ṣẹlẹ nipasẹ awọn itan ati aṣoju biases ninu awọn data input.  Ni apa keji, Mo sọ pe awọn iyatọ abajade tun jẹ aṣiṣe algorithmic. Mo gbà pé a ṣì lè "fi ẹ̀bi" fún àwòkọ́ṣe náà fún àwọn góńgó àti àwọn ìkángun tí ó ní láti mú ṣẹ (bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwa ènìyàn ló gbé wọn kalẹ̀ ní ipò àkọ́kọ́). Gẹgẹbi a ti ṣe apejuwe loke, pẹlu deede bi iṣiro iṣiro, gbogbo asọtẹlẹ / asọtẹlẹ algorithm ti a kọ lori awọn akojọpọ data itan ni a tumọ lati tun itan naa ṣe laisi wiwa fun agbara tabi awọn ofin awujọ ti o ni imọran. <unk> Bí a bá lè mọ̀ nípa àyíká búburú tí àwọn ìtàn àròsọ tí wọ́n dá sílẹ̀ láwùjọ (àwọn obìnrin aláìlágbára, àwọn ọ̀dọ́ tí wọn kò bìkítà, àti ìkórìíra àwọn àjèjì) dá sílẹ̀ tí wọ́n sì tún sọ wọ́n di ìtàn àròsọ, ó dájú pé a gbọ́dọ̀ pe àwòkọ́ṣe tí ó ń kọ́kọ́ kọ́, tí ó sì ń tan àwọn oríṣi kan tí wọ́n ti sọ di àṣà láwùjọ kálẹ̀, nítorí ìtanra rẹ̀! Àmọ́, a máa ń ṣe àtúnṣe sí àwọn àwòkọ́ṣe láti mú kí àwọn àfojúsùn wọ̀nyẹn dára sí i, àti láti yanjú àwọn àbùkù tó wà nínú àwọn ìlànà náà, àwa èèyàn ló máa ń ṣe àtúnṣe àwọn àfojúsùn náà, a sì máa ń fi àwọn ààlà tó bá yẹ kún un. Bí àpẹẹrẹ, nínú ìtòlẹ́sẹẹsẹ tí wọ́n yàn fún wa, a máa ń rí ọ̀nà tí wọ́n ń gbà ṣe àtúnṣe tí kì í jẹ́ kí àwọn àbá tí wọ́n ti sọ tẹ́lẹ̀ bá ìdájọ́ kan pàtó mu. Yàtọ̀ sí àwọn ọ̀nà bíi kíkọ àwọn èèyàn sílẹ̀, ṣé a tún lè fi àwọn ohun tó ń múni ṣe nǹkan kún un, irú bíi kíkó àwọn àwùjọ tí kò rí já jẹ jẹ́ kí wọ́n lè máa dàgbà sí i? Laisi awọn idiwọn wọnyi, Emi yoo sọ pe awọn iyatọ abajade tun jẹ aiṣedede algorithmic ni apakan ti alaye ifọkanbalẹ.