Kí ni Linux?
Context:Linux (/ˈliːnʊks/ (listen) LEE-nuuks tabi /ˈlɪnʊks/ LIN-uuks) jẹ́ ìdílé àwọn ètò ìṣiṣẹ́ Unix-bíi ti ìmọ̀-ìmọ̀ tí ó dá lórí Linux kernel, ètò ìṣiṣẹ́ kan tí wọ́n kọ́kọ́ tú jáde ní September 17, 1991, látọ̀dọ̀ Linus Torvalds. A máa ń ṣe Linux bí ìkápá Linux, èyí tí ó ní kernel àti software àti àwọn ìwé ìkówèésí tí ó ń ṣe àtìlẹ́yìn, tí ọ̀pọ̀ nínú wọn ni GNU Project pèsè. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìkápá Linux lo ọ̀rọ̀ náà "Linux" nínú orúkọ wọn, ṣùgbọ́n Ẹ̀ka Ìpèsè Òmìnira lo orúkọ náà "GNU/Linux" láti tẹnu mọ́ ìjẹ́pàtàkì GNU software, èyí tí ó fa àríyànjiyàn kan.
Lẹ́yìn tí AT&T jáwọ́ nínú iṣẹ́ Multics, Ken Thompson àti Dennis Ritchie (tí wọ́n jẹ́ òṣìṣẹ́ AT&T Bell Laboratories) ló dá ètò ìṣiṣẹ́ Unix sílẹ̀ ní 1969 tí wọ́n sì ṣe é ní 1970. Nígbà tó yá, wọ́n tún un kọ sínú èdè C tuntun, kí wọ́n lè máa lò ó. Ìwúlò tí ó wà àti bí wọ́n ṣe ń gbé Unix jáde mú kí wọ́n gba ọ̀pọ̀lọpọ̀, ṣe àdàkọ rẹ̀ àti àtúnṣe rẹ̀ láti ọwọ́ àwọn ilé-ẹ̀kọ́ àti àwọn ilé-iṣẹ́.  Ni 1977, Berkeley Software Distribution (BSD) ni a ṣe nipasẹ Ẹgbẹ Iwadi Awọn ọna Imọ-ẹrọ Kọmputa (CSRG) lati UC Berkeley, da lori atẹjade kẹfa ti Unix lati AT&T. Niwọn igba ti BSD ni koodu Unix ti AT&T ni, AT&T fi ẹjọ kan silẹ (USL v. BSDi) ni ibẹrẹ awọn ọdun 1990 lodi si Ile-ẹkọ giga ti California. Eyi ṣe idiwọ idagbasoke ati gbigba ti BSD.  Onix Systems bẹ̀rẹ̀ sí ta àwọn iṣẹ́-iṣẹ́ Unix tí ó dá lórí kọ̀ǹpútà alágbèéká ní 1980. Lẹ́yìn náà, Sun Microsystems, tí wọ́n dá sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àtúnyẹ̀wò ti iṣẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ní Yunifásítì Stanford, tún bẹ̀rẹ̀ sí í ta àwọn ètò iṣẹ́ orí kọ̀ǹpútà tí wọ́n ń lò fún Unix ní 1982. Lakoko ti awọn ibudo iṣẹ Sun ko lo ohun elo PC ti ọja bi Linux ti dagbasoke nigbamii fun, o ṣe aṣoju igbiyanju iṣowo aṣeyọri akọkọ ni pinpin microcomputer ti o jẹ olumulo-ọkan akọkọ ti o ṣiṣẹ eto iṣiṣẹ Unix kan.  Ní ọdún 1983, Richard Stallman bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ GNU pẹ̀lú ète láti dá ètò ìṣiṣẹ́ aláfẹ̀hàn bíi UNIX sílẹ̀. Gẹgẹbi apakan iṣẹ yii, o kọ iwe-aṣẹ GNU General Public (GPL). Ní ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1990, ó ti fẹ́rẹ̀ẹ́ tó sọfitiwia tó wà láti ṣe ètò ìṣiṣẹ́ tó pé pérépéré. Àmọ́, GNU kernel, tí wọ́n ń pè ní Hurd, kùnà láti fa ìsapá ìdàgbàsókè tó pọ̀ tó, tí ó fi GNU sílẹ̀ láì parí.  Ni 1985, Intel tu 80386 silẹ, microprocessor x86 akọkọ pẹlu eto itọnisọna 32-bit ati ẹya iṣakoso iranti pẹlu fifiranṣẹ.  Ní ọdún 1986, Maurice J. Bach, ti AT&T Bell Labs, tẹ ìwé The Design of the UNIX Operating System jáde. Àpèjúwe tí ó ṣe pàtó yìí ni ó bo System V Release 2 kernel, pẹ̀lú àwọn ohun tuntun láti Release 3 àti BSD.  Ní ọdún 1987, MINIX, ètò bíi Unix tí wọ́n ṣe fún lílò nínú ilé ẹ̀kọ́, ni Andrew S. Tanenbaum ṣe láti fi àwọn ìlànà tí ó wà nínú ìwé rẹ̀, Operating Systems: Design and Implementation hàn. Lakoko ti koodu orisun fun eto naa wa, atunṣe ati pinpin tun ni ihamọ. Pẹlupẹlu, apẹrẹ 16-bit ti MINIX ko ṣe deede daradara si awọn ẹya 32-bit ti aranse Intel 386 ti o gbowolori ati olokiki fun awọn kọnputa ti ara ẹni. Ní ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1990, ètò ìṣiṣẹ́ UNIX tí wọ́n ń lò fún àwọn kọ̀ǹpútà alágbèéká Intel 386 ti wọ́n ń tà, ó ti wọ́nwó jù fún àwọn aráàlú.  Àwọn ìdí wọ̀nyí àti àìsí ohun èèlò tí wọ́n gbà láyè, tí ó jẹ́ ọ̀fẹ́, ló fún Torvalds ní ìwúrí láti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀. Ó ti sọ wípé bí GNU Hurd tàbí 386BSD kernel bá wà nígbà náà, ó ṣeé ṣe kó máà kọ tirẹ̀.