Waa maxay Linux?
Context:Linux (/ˈliːnʊks/ (dhegayso) LEE-nuuks ama /ˈlɪnʊks/ LIN-uuks) waa qoys ka kooban nidaamyada hawlgalka ee furan ee Unix-ka oo kale ah oo ku saleysan Linux kernel, oo ah nidaamka hawlgalka ee kernel markii ugu horreysay la sii daayay Sebtember 17, 1991, Linus Torvalds. Linux waxaa sida caadiga ah loo diyaariyaa sida qaybinta Linux, oo ay ku jiraan kernel iyo taageerada nidaamka software iyo maktabadaha, kuwaas oo badan oo ay bixiyaan Mashruuca GNU. Qaybinta Linux badankood waxay adeegsadaan ereyga "Linux" magacooda, laakiin Hay'adda Software-ka Bilaashka ah waxay adeegsataa magaca "GNU/Linux" si ay u xoojiso muhiimadda barnaamijka GNU, taasoo keentay muran.
Kadib markii AT&T ay ka baxday mashruuca Multics, nidaamka hawlgalka Unix waxaa hindisay oo fuliyay Ken Thompson iyo Dennis Ritchie (labaduba AT&T Bell Laboratories) sanadkii 1969 waxaana markii ugu horreysay la sii daayay 1970. ka dibna waxay ku badaleen barnaamij cusub oo loo yaqaano C, si looga dhigo mid la qaadan karo. Helitaanka iyo la qaadan karida Unix waxay keentay in si ballaaran loo qaato, loo koobiyo loona badalo hay'adaha tacliinta iyo ganacsiyada.  Sanadkii 1977-kii, Qaybinta Barnaamijka Berkeley (BSD) waxaa soo saaray Kooxda Cilmi-baarista Nidaamyada Kombiyuutarka (CSRG) ee UC Berkeley, oo ku saleysan daabacaadda 6-aad ee Unix ee AT&T. Maaddaama BSD ay ku jirtay koodhka Unix ee AT&T leedahay, AT&T waxay dacwad ka gudbisay (USL v. BSDi) horraantii 1990-meeyadii ka dhanka ah Jaamacadda California. Tani waxay si weyn u xaddiday horumarinta iyo qaadashada BSD.  Onyx Systems waxay bilowday inay iibiso xarumihii hore ee Unix ee ku saleysan microcomputer-ka sanadkii 1980. Kadib, Sun Microsystems, oo loo aasaasay mashruuc arday ah oo ka socda Jaamacadda Stanford, ayaa sidoo kale bilaabay iibinta unugyada shaqada ee ku saleysan Unix 1982. Inkastoo Sun workstations aysan isticmaalin qalabka PC-ga sida Linux markii dambe loo sameeyay, waxay matalaysay isku daygii ugu horreeyay ee ganacsi ee guuleysta ee lagu qaybinayo microcomputer-ka hal-isticmaale oo ku shaqeeya nidaamka hawlgalka Unix.  Sanadkii 1983, Richard Stallman wuxuu bilaabay mashruuca GNU isaga oo ujeedadiisu ahayd inuu abuuro nidaam hawlgal oo lacag la'aan ah oo la mid ah UNIX. Shaqadan qeyb ka ah, wuxuu qoray GNU General Public License (GPL). Horraantii 1990-yadii, waxaa jiray barnaamijyo ku filan oo la heli karo si loo abuuro nidaam hawlgal oo buuxa. Si kastaba ha noqotee, kernel-ka GNU, oo la yiraahdo Hurd, wuxuu ku guuldareystay inuu soo jiito dadaal horumarineed oo ku filan, taasoo ka dhigaysa GNU mid aan dhammaystirnayn. [ xigasho loo baahan yahay ]  Sanadkii 1985, Intel waxay soo saartay 80386, microprocessor-kii ugu horreeyay ee x86 oo leh 32-bit set oo tilmaamo ah iyo unug maareyn xusuus leh oo leh bogsiin.  Sanadkii 1986, Maurice J. Bach, oo ka tirsan AT&T Bell Labs, ayaa daabacay Naqshadeynta Nidaamka Hawlgalka UNIX. Qeexitaankan kama dambeysta ah wuxuu si gaar ah u daboolay System V Release 2 kernel, oo leh qaar ka mid ah astaamaha cusub ee ka socda Release 3 iyo BSD.  Sannadkii 1987, MINIX, oo ah nidaam la mid ah Unix oo loogu talagalay isticmaalka tacliinta, waxaa sii daayay Andrew S. Tanenbaum si uu u tusaaleeyo mabaadi'da lagu sheegay buugiisa, Nidaamyada Howlgalka: Naqshadeynta iyo Hirgelinta. In kasta oo koodhka isha ee nidaamka la heli karo, wax ka beddelka iyo dib-u-qaybinta ayaa la xaddiday. Waxaa intaa dheer, naqshadda 16-bit ee MINIX si fiican ugama habbooneyn astaamaha 32-bit ee qaab dhismeedka Intel 386 ee sii kordhaya ee raqiiska ah ee caanka ah ee kombiyuutarrada shaqsiyeed. Bilowgii sagaashameeyadii, nidaamka ganacsiga ee UNIX ee loogu talagalay Intel 386 PCs wuxuu ahaa mid aad qaali ugu ah isticmaaleyaasha gaarka loo leeyahay.  Waxyaabahan iyo la'aanta ah ee si ballaaran loo ansixiyay, kernel bilaash ah ayaa keenay dhiirrigelinta Torvalds ee bilaabista mashruucan. Wuxuu sheegay in haddii GNU Hurd ama 386BSD kernels la heli lahaa waqtigaas, wuxuu u badan yahay inuusan qorin kiiskiisa.