Jọwọ sọ ìtàn AI ní ṣókí.
Context:Iṣẹ́-iṣẹ́ Dartmouth ti ọdún 1956 ni Marvin Minsky, John McCarthy àti àwọn ògbóǹkangí onímọ̀ sáyẹ́ǹsì méjì: Claude Shannon àti Nathan Rochester ti IBM ṣètò. Àmọ̀ràn fún àpérò náà ní àlàyé yìí nínú: "ohun gbogbo tí ó jẹ mọ́ kíkọ́ tàbí àwọn ohun mìíràn tó jẹ mọ́ ìmọ̀-ọ̀nà ni a lè ṣàpèjúwe lọ́nà tí ó ṣe pàtó tí a ó fi lè ṣe ẹ̀rọ kan láti ṣe àfarawé rẹ̀". Àwọn olùkópa náà ni Ray Solomonoff, Oliver Selfridge, Trenchard More, Arthur Samuel, Allen Newell àti Herbert A. Simon, gbogbo àwọn tí wọ́n dá àwọn ètò pàtàkì sílẹ̀ ní àwọn ọdún díẹ̀ tó ṣáájú ìwádìí ìmọ̀-ọ̀nà. Níbi ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà, Newell àti Simon gbé ìwé "Logic Theorist" jáde, McCarthy sì rọ àwọn tó wá síbi ìdánilẹ́kọ̀ọ́ náà láti gba "Artificial Intelligence" gẹ́gẹ́ bí orúkọ ẹ̀ka náà. Iṣẹ́ ìkọ́lé Dartmouth 1956 ni àkókò tí AI gba orúkọ rẹ̀, iṣẹ́ rẹ̀, àṣeyọrí rẹ̀ àkọ́kọ́ àti àwọn òṣèré rẹ̀, tí a sì kà sí ìbí AI. Ọ̀rọ̀ náà "Artificial Intelligence" ni McCarthy yàn láti yẹra fún àwọn àjọṣepọ̀ pẹ̀lú cybernetics àti àwọn ìsopọ̀ pẹ̀lú onímọ̀ nípa cyberneticist tí ó ní ipa Norbert Wiener.  Àwọn ètò tí wọ́n ṣe ní àwọn ọdún tó tẹ̀ lé Ìpàdé Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ti Dartmouth jẹ́, lójú ọ̀pọ̀ jù lọ èèyàn, kọ̀ǹpútà "tí ń múni gbọ̀n rìrì" lásán-làsàn, wọ́n ń yanjú àwọn ìṣòro tó jẹ mọ́ àwọn ọ̀rọ̀ tó jẹ mọ́ álgebra, wọ́n ń fìdí àwọn ìlànà tó wà nínú ìṣirò kalẹ̀, wọ́n sì ń kọ́ èdè Gẹ̀ẹ́sì. Nígbà yẹn lọ́hùn-ún, àwọn èèyàn díẹ̀ ló máa gbà pé irú ìwà "ọgbọ́n" bẹ́ẹ̀ táwọn ẹ̀rọ ń hù ṣeé ṣe. Àwọn olùṣèwádìí fi hàn pé àwọn nírètí tó jinlẹ̀ gan-an, wọ́n sì sọ ọ́ jáde nínú ìwé pé kò ní pé ogún ọdún sígbà tá a bá fi ṣẹ̀dá ẹ̀rọ kan tó ní làákàyè. Àwọn àjọ ìjọba bíi DARPA fi owó sínú ẹ̀ka tuntun yìí.  Ní àwọn ọdún 1970, AI wà lábẹ́ àríwísí àti ìfàsẹ́yìn nípa ìnáwó. Àwọn tó ń ṣèwádìí nípa ọgbọ́n orí ẹ̀dá ò mọ bí ìṣòro tí wọ́n ń kojú ṣe le tó. Ìrètí tí wọ́n ní yìí mú kí wọ́n nírètí tó ga gan-an, nígbà tí wọn ò sì rí àwọn àbájáde tí wọ́n ṣèlérí, owó tí wọ́n ń ná sórí ẹ̀rọ ayélukára ò sí mọ́. Lákòókò kannáà, ẹ̀ka ìjùmọ̀sọ̀rọ (tàbí ẹ̀ka ìjùmọ̀sọ̀rọ) ni wọ́n pa tì pátápátá fún ọdún mẹ́wàá látàrí àríwísí tí Marvin Minsky ṣe nípa perceptrons. Pelu awọn iṣoro pẹlu ero ti gbogbo eniyan nipa AI ni awọn ọdun 70s, awọn imọran tuntun ni a ṣawari ni siseto ero, ero ti o ni imọran ati ọpọlọpọ awọn agbegbe miiran.  Ní àwọn ọdún 1980 oríṣi ètò AI tí a pè ní "àwọn ètò ògbóǹkangí" ni àwọn ilé-iṣẹ́ káàkiri àgbáyé gba, ìmọ̀ sì di ohun tí ìwádìí AI tó gbajúmọ̀ ń dá lé lórí. Ní àwọn ọdún kan náà, ìjọba Japan fi owó ṣètìlẹ́yìn fún AI pẹ̀lú iṣẹ́ kọ̀ǹpútà ìran karùn-ún rẹ̀. Ìṣẹ̀lẹ̀ míì tó tún fúnni níṣìírí ní ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1980 ni àtúnwáyé ìjùmọ̀sọ̀rọ̀ nínú iṣẹ́ John Hopfield àti David Rumelhart. Lákòókò yìí, ẹ̀rọ ìgbàlódé tún ti ṣàṣeyọrí.  Ìfẹ́ tí àwọn oníṣòwò ní sí AI lọ sókè, ó sì lọ sílẹ̀ ní àwọn ọdún 1980 nínú àwòkọ́ṣe tí a mọ̀ bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ owó. Ohun tó fà á ni pé àwọn oníṣòwò tó ń ta ọjà kò lè ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan tó máa mú kó ṣeé ṣe fún wọn láti ṣe é. Bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé-iṣẹ́ ṣe kùnà, èrò náà ni pé ìmò-ẹrọ náà kò ṣeé gbé. Síbẹ̀, iṣẹ́ ìwàásù náà ń tẹ̀ síwájú láìfi àríwísí pè. Ọ̀pọ̀ àwọn olùṣèwádìí, títí kan Rodney Brooks àti Hans Moravec, tí wọ́n jẹ́ onímọ̀ nípa ẹ̀rọ róbọ́ọ̀tì, sọ pé ó yẹ kí wọ́n lo ọ̀nà tuntun kan láti fi mọ bí ọgbọ́n orí ṣe ń ṣiṣẹ́.  Ẹ̀ka ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ tó ti lé ní ọ̀rúndún márùn-ún báyìí, ní àsẹ̀yìnwá àsẹ̀yìnbọ̀ ṣe àwọn kan lára àwọn àfojúsùn tó ti wà tipẹ́tipẹ́. A bẹ̀rẹ̀ sí lò ó ní àṣeyọrí ní gbogbo ilé-iṣẹ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó wà ní ẹ̀yìn ìtàgé. Díẹ̀ lára àṣeyọrí náà jẹ́ nítorí bí agbára ẹ̀rọ kọ̀ǹpútà ṣe ń pọ̀ sí i, àwọn kan sì ti ṣe é nípa fífúnra wọn ní àfiyèsí sí àwọn ìṣòro kan pàtó tó wà ní àdádó, kí wọ́n sì máa fi ìlànà tó ga jù lọ nínú ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì ṣe àyẹ̀wò wọn. Síbẹ̀síbẹ̀, òkìkí tí AI ní, ó kéré tán nínú ayé ìṣòwò, kò fi bẹ́ẹ̀ dára. Láàárín ẹ̀ka náà, kò fi bẹ́ẹ̀ sí ìfohùnṣọ̀kan lórí ìdí tí AI kò fi lè mú àlá ìjìnlẹ̀ òye ènìyàn ṣẹ, èyí tí ó gba àfiyèsí gbogbo ayé ní àwọn ọdún 1960. Gbogbo àwọn nǹkan wọ̀nyí pa pọ̀ mú kí AI pín sí àwọn ẹ̀ka tó ń bára wọn díje tó dá lórí àwọn ìṣòro tàbí àwọn ọ̀nà pàtó kan, nígbà míì àwọn orúkọ tuntun tí wọ́n fi bo àtọmọdọ́mọ tí kò dára mọ́ tí "ọ̀nà ọgbọ́n orí". Ìmọ̀ Ìjìnlẹ̀ náà tún wá di ẹni tó ń ṣọ́ra jù, ó sì tún ṣàṣeyọrí ju ti ìgbàkígbà rí lọ.  Ni awọn ọdun akọkọ ti ọrundun 21st, iraye si ọpọlọpọ awọn data (ti a mọ bi "data nla"), awọn kọnputa ti o din owo ati iyara ati awọn ilana ẹkọ ẹrọ ilọsiwaju ni a lo ni aṣeyọri si ọpọlọpọ awọn iṣoro jakejado eto-ọrọ. Kódà, àjọ McKinsey Global Institute fojú díwọ̀n nínú ìwé wọn tó gbajúmọ̀ náà "Big data: The next frontier for innovation, competition, and productivity" pé "ní ọdún 2009, ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo àwọn ẹ̀ka nínú ètò ọrọ̀ ajé Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ló ní ìdajì ìsọfúnni tí wọ́n fi pa mọ́ tí ó kéré tán jẹ́ 200 terabytes".  Ní ọdún 2016, ọjà fún àwọn ohun èlò tí ó ní í ṣe pẹ̀lú AI, hardware, àti software dé orí bílíọ̀nù 8 dọ́là, àti New York Times ròyìn wípé ìfẹ́ sí AI ti dé "ìgbóná". Awọn ohun elo ti data nla bẹrẹ lati de sinu awọn aaye miiran bakanna, gẹgẹbi awọn awoṣe ikẹkọ ni ayika ati fun awọn ohun elo oriṣiriṣi ni eto-ọrọ. Àwọn ìtẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ jíjinlẹ̀ (ní pàtàkì àwọn ẹ̀rọ-ayárabíàṣá tí ó jinlẹ̀ àti àwọn ẹ̀rọ-ayárabíàṣá tí ó tún ń padà bọ̀) mú ìtẹ̀síwájú àti ìwádìí nínú ìtọ́jú àwòrán àti fídíò, àyẹ̀wò àkọsílẹ̀, àti ìdánimọ̀ ọ̀rọ̀ pàápàá.
Iṣẹ́ ìkọ́lé Dartmouth 1956 ni àkókò tí AI gba orúkọ rẹ̀, iṣẹ́ rẹ̀, àṣeyọrí rẹ̀ àkọ́kọ́ àti àwọn òṣèré rẹ̀, tí a sì kà sí ìbí AI. Ní àwọn ọdún 1970, AI wà lábẹ́ àríwísí àti ìfàsẹ́yìn nípa ìnáwó. Àwọn tó ń ṣèwádìí nípa ọgbọ́n orí ẹ̀dá ò mọ bí ìṣòro tí wọ́n ń kojú ṣe le tó. Ní àwọn ọdún 1980 oríṣi ètò AI tí a pè ní "àwọn ètò ògbóǹkangí" ni àwọn ilé-iṣẹ́ káàkiri àgbáyé gba, ìmọ̀ sì di ohun tí ìwádìí AI tó gbajúmọ̀ ń dá lé lórí. Ni awọn ọdun akọkọ ti ọrundun 21st, iraye si ọpọlọpọ awọn data (ti a mọ bi "data nla"), awọn kọnputa ti o din owo ati iyara ati awọn ilana ẹkọ ẹrọ ilọsiwaju ni a lo ni aṣeyọri si ọpọlọpọ awọn iṣoro jakejado eto-ọrọ. Ní ọdún 2016, ìtẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ jíjinlẹ̀ (ní pàtàkì nínú àwọn ẹ̀rọ-ìmọ̀ ọ̀rọ̀-ìjìnlẹ̀ tí ó jinlẹ̀ àti àwọn ẹ̀rọ-ìmọ̀ ọ̀rọ̀-ìjìnlẹ̀ tí ó tún ń padà wá) mú ìlọsíwájú àti ìwádìí nínú ìtọ́jú àwòrán àti fídíò, àyẹ̀wò ọ̀rọ̀, àti ìdánimọ̀ ọ̀rọ̀ pàápàá.