Waa maxay Stoicism
Context:Stoicism waa dugsi ka mid ah Hellenistic falsafada aasaasay by Zeno of Citium ee Athens horraantii qarnigii 3aad BCE. Waa falsafada akhlaaqda wanaagga shaqsiyeed ee ay ku baraarugsan tahay nidaamkeeda macquulka ah iyo aragtidiisa ku saabsan adduunka dabiiciga ah, isagoo ku adkeysanaya in ku dhaqanka wanaagga uu yahay mid lagama maarmaan ah oo ku filan in lagu gaaro eudaimonia (farxad, macno ahaan 'nafta wanaagsan'): qofku wuxuu ku barwaaqoobay nolol akhlaaq leh. Stoics-ku waxay aqoonsadeen wadada eudaimonia in ay tahay nolol lagu qaato dhaqanka wanaagga iyo ku noolaanshaha dabeecadda.  Marka laga soo tago anshaxa Aristotelian, dhaqanka Stoic wuxuu ka mid yahay qaababka aasaasiga ah ee asaasiga ah ee anshaxa wanaagga. Stoics-ka waxaa si gaar ah loogu yaqaanaa inay barayaan in "wanaagga uu yahay wanaagga kaliya" ee aadanaha, iyo in waxyaabaha dibadda ah, sida caafimaadka, hantida, iyo raaxada, aysan naftooda ku fiicnayn ama xun yihiin (adiaphora) laakiin ay qiimo u leeyihiin "maaddada wanaagga si ay ugu dhaqmaan". Stoics badan, sida Seneca iyo Epictetus, waxay xooga saareen in sababtoo ah "saxnimada ayaa ku filan farxadda", qof caqli badan ayaa dareen ahaan u adkaysan kara nasiib darada. Stoics-ku waxay sidoo kale aaminsanaayeen in dareenka burburka leh ay ka dhashaan khaladaadka garashada, waxayna rumeysnaayeen in dadku ay tahay inay ku dadaalaan inay ilaaliyaan rabitaan (oo loo yaqaan 'prohairesis') oo ah "si waafaqsan dabeecadda". Sababtaas awgeed, Stoics-ku waxay u maleeyeen in tilmaanta ugu wanaagsan ee falsafada shaqsiga aysan ahayn waxa uu qofku yiraahdo laakiin sida uu qofku u dhaqmo. Si aad u noolaatid nolol wanaagsan, waa in aad fahamtaa xeerarka nidaamka dabiiciga ah maadaama ay aaminsanaayeen in wax walba ay ka yimaadeen dabiiciga.  Stoicism-ku wuxuu ku faafay dunida Giriigga iyo Rooma ilaa qarnigii 3aad ee CE, waxaana ka mid ahaa taageerayaashiisa Emperor Marcus Aurelius. Waxay la kulantay hoos u dhac kadib markii masiixiyadu noqotay diinta gobolka ee qarnigii 4aad ee miilaadiga. Tan iyo markaas, waxay aragtay dib u soo nooleyn, gaar ahaan Renaissance (Neostoicism) iyo xilligii casriga ahaa (Stoicism casri ah).
Stoicism waa dugsi falsafada Hellenistic ah oo uu aasaasay Zeno of Citium ee Athens horraantii qarnigii 3aad ee BCE. Waa falsafada akhlaaqda wanaagga shaqsiyeed ee ay ku baraarugsan tahay nidaamkeeda macquulka ah iyo aragtideeda ku saabsan adduunka dabiiciga ah, iyadoo ku adkeysaneysa in ku dhaqanka wanaagga uu yahay mid lama huraan ah oo ku filan si loo gaaro eudaimonia (farxad, macno ahaan 'nafta wanaagsan'): qofku wuxuu ku barwaaqoobaanayaa isagoo ku nool nolol akhlaaq leh. Stoics-ku waxay aqoonsadeen wadada eudaimonia in ay tahay nolol lagu qaato dhaqanka wanaagga iyo ku noolaanshaha dabeecadda.  Marka laga soo tago anshaxa Aristotelian, dhaqanka Stoic wuxuu ka mid yahay qaababka aasaasiga ah ee asaasiga ah ee anshaxa wanaagga. Stoics-ka waxaa si gaar ah loogu yaqaanaa inay barayaan in "wanaaggu yahay waxa kaliya ee wanaagsan" ee aadanaha, iyo in waxyaabaha dibedda ka jira, sida caafimaadka, hantida, iyo raaxada, aysan naftooda ku fiicnayn ama xun ahayn (adiaphora) laakiin ay qiimo u leeyihiin "maaddada wanaagga si ay ugu dhaqmaan". Stoics badan, sida Seneca iyo Epictetus, waxay xooga saareen in sababtoo ah "saxnimada ayaa ku filan farxadda", qof caqli badan ayaa dareen ahaan u adkaysan kara nasiib darada. Stoics-ku waxay sidoo kale aaminsanaayeen in dareenka burburka leh ay ka dhashaan khaladaadka garashada, waxayna rumeysnaayeen in dadku ay tahay inay ku dadaalaan inay ilaaliyaan rabitaan (oo loo yaqaan 'prohairesis') oo ah "si waafaqsan dabeecadda". Sababtaas awgeed, Stoics-ku waxay u maleeyeen in tilmaanta ugu wanaagsan ee falsafada shaqsiga aysan ahayn waxa uu qofku yiraahdo laakiin sida uu qofku u dhaqmo. Si aad u noolaatid nolol wanaagsan, waa in aad fahamtaa xeerarka nidaamka dabiiciga ah maadaama ay aaminsanaayeen in wax walba ay ka yimaadeen dabiiciga.  Stoicism-ku wuxuu ku faafay dunida Giriigga iyo Rooma ilaa qarnigii 3aad ee CE, waxaana ka mid ahaa taageerayaashiisa Emperor Marcus Aurelius. Waxay la kulantay hoos u dhac kadib markii masiixiyadu noqotay diinta gobolka ee qarnigii 4aad ee miilaadiga. Tan iyo markaas, waxay aragtay dib u soo nooleyn, gaar ahaan Renaissance (Neostoicism) iyo xilligii casriga ahaa (Stoicism casri ah).