waa kuma LBJ?
Context:Lyndon Baines Johnson (/ˈlɪndən ˈbeɪnz/; August 27, 1908 <unk> January 22, 1973), oo badanaa loogu yeero magaciisa koowaad LBJ, wuxuu ahaa siyaasi Mareykan ah oo soo noqday madaxweynihii 36aad ee Mareykanka laga soo bilaabo 1963 ilaa 1969. Wuxuu hore u soo noqday madaxweyne ku xigeenka 37aad 1961 ilaa 1963 xilligii madaxweyne John F. Kennedy, waxaana la dhaariyay wax yar ka dib dilkii Kennedy. Dimuqraadi ka soo jeeda Texas, Johnson wuxuu sidoo kale u adeegay wakiilka Mareykanka, Senatorka Mareykanka iyo hogaamiyaha aqlabiyadda Senate-ka. Wuxuu leeyahay kala duwanaanshaha inuu yahay mid ka mid ah madaxweynayaasha yar ee ka soo shaqeeyey dhammaan xafiisyada la doortay ee heer federaal ah.
Lyndon Baines Johnson (/ˈlɪndən ˈbeɪnz/; August 27, 1908 <unk> January 22, 1973), oo badanaa loogu yeero magaciisa koowaad LBJ, wuxuu ahaa siyaasi Mareykan ah oo soo noqday madaxweynihii 36aad ee Mareykanka laga soo bilaabo 1963 ilaa 1969. Wuxuu hore u soo noqday madaxweyne ku xigeenka 37aad 1961 ilaa 1963 xilligii madaxweyne John F. Kennedy, waxaana la dhaariyay wax yar ka dib dilkii Kennedy. Dimuqraadi ka soo jeeda Texas, Johnson wuxuu sidoo kale u adeegay wakiilka Mareykanka, Senatorka Mareykanka iyo hogaamiyaha aqlabiyadda Senate-ka. Wuxuu leeyahay kala duwanaanshaha inuu yahay mid ka mid ah madaxweynayaasha yar ee ka soo shaqeeyey dhammaan xafiisyada la doortay ee heer federaal ah.  Wuxuu ku dhashay guri beero ah oo ku yaal Stonewall, Texas, qoys siyaasadeed oo maxalli ah, Johnson wuxuu u shaqeeyay macalin dugsi sare ah iyo caawiye ka tirsan baarlamaanka ka hor inta uusan ku guuleysan doorashada Aqalka Wakiilada Mareykanka 1937. Sanadkii 1948, wuxuu ku guuleystay doorashadii Senate-ka ee 1948 ee Texas ka dib guul yar oo muran badan dhaliyay doorashadii hore ee Xisbiga Dimuqraadiga. Waxaa loo magacaabay jagada Whip-ka Guud ee Senate-ka sanadkii 1951. Wuxuu noqday hogaamiyaha xisbiga Dimuqraadiga ee Senate 1953 iyo hogaamiyaha aqlabiyadda 1954. Sanadkii 1960 Johnson wuxuu u tartamay musharaxnimada xisbiga Dimuqraadiga ee madaxweynaha. Ugu dambeyntii, Senator Kennedy wuxuu ka adkaaday Johnson iyo tartamayaashiisa kale ee magacaabista, ka dibna wuxuu la yaabay dad badan isagoo u soo bandhigay inuu Johnson ka dhigo madaxweyne ku xigeenkiisa. Kooxda Kennedy-Johnson ayaa ku guuleysatay doorashadii madaxtinimada ee 1960. Madaxweyne ku xigeen Johnson wuxuu qabtay xilka madaxweynenimada bishii Nofeembar 22, 1963, ka dib markii la dilay Madaxweyne Kennedy. Sannadkii xigay Johnson ayaa loo doortay madaxweynaha markii uu ku guuleystay doorashada Arizona Senator Barry Goldwater, isagoo helay 61.1% codadka dadweynaha doorashadii madaxtinimada ee 1964, saamiga ugu weyn ee uu ku guuleystay musharax kasta oo madaxweyne tan iyo doorashadii 1820.  Siyaasadda gudaha ee Johnson waxaa loogu talagalay in lagu ballaariyo xuquuqda madaniga ah, baahinta dadweynaha, helitaanka daryeelka caafimaadka, caawinta waxbarashada iyo farshaxanka, horumarinta magaalooyinka iyo miyiga, iyo adeegyada dadweynaha. Sanadkii 1964-kii, Johnson wuxuu soo saaray ereyga "Bulshada Weyn" si uu u sharaxo dadaaladaas. Intaa waxaa dheer, wuxuu rabay inuu abuuro xaalado nololeed oo wanaagsan oo loogu talagalay dadka Mareykanka ah ee dakhligoodu hooseeyo isagoo hormuud ka ahaa olole si aan rasmi ahayn loogu magacaabay "Dagaalka Ka dhanka ah Faqriga". Iyada oo qayb ka ah dadaalladaas, Johnson wuxuu saxiixay Wax ka Beddelidda Amniga Bulshada ee 1965, taas oo keentay abuurista Medicare iyo Medicaid. Johnson wuxuu raacay talaabooyinkii uu horay u qaatay isaga oo xoojinaya NASA wuxuuna barnaamijka Apollo ka dhigay mudnaan qaran. Wuxuu soo saaray Sharciga Tacliinta Sare ee 1965 kaas oo aasaasay amaahda ardayda ee federaalka. Johnson wuxuu saxiixay Sharciga Socdaalka iyo Jinsiyadda ee 1965 kaas oo aasaas u ahaa siyaasadda socdaalka Mareykanka maanta. Ra'yiga Johnson ee ku aaddan xuquuqda madaniga ah wuxuu ka dhigay inuu ka soo horjeedo dadka kale ee cadaanka ah, Koonfurta Dimuqraadiga ah. Dhaxalkiisa xuquuqda madaniga ah waxaa lagu qaabeeyey saxiixa Xeerka Xuquuqda Madaniga ah ee 1964, Xeerka Xuquuqda Codbixinta ee 1965, iyo Xeerka Xuquuqda Madaniga ah ee 1968. Intii uu madaxweyne ka ahaa, muuqaalka siyaasadeed ee Mareykanka si weyn ayuu isu beddelay, maadaama reer koonfureed caddaan ah oo mar ahaan jiray dimuqraadiyiin daacad ah ay bilaabeen inay u guuraan Xisbiga Jamhuuriga iyo codbixiyayaasha madowga ah waxay bilaabeen inay u guuraan Xisbiga Dimuqraadiga. Sababtoo ah ajandahiisa gudaha, madaxtinimada Johnson waxay calaamad u ahayd heerka ugu sarreeya ee xorriyadda casriga ah ee Mareykanka.  Madaxtinimada Johnson waxay dhacday intii lagu jiray Dagaalkii Qaboobaa, sidaa darteed siyaasadiisa dibada waxay mudnaanta siisay xakameynta shuuciyada. ka hor inta uusan noqon madaxweyne, mareykanku wuxuu horey ugu lug lahaa dagaalka vietnam, isagoo taageeray koonfurta vietnam ka dhanka ah waqooyiga ee shuuciga ah. Kadib dagaalkii badda ee 1964 ee u dhexeeyay Mareykanka iyo Waqooyiga Vietnam, Koongareeska ayaa meel mariyay Qaraarkii Gacanka Tonkin, kaas oo siiyay Johnson awoodda uu ku bilaabi karo faragelin milatari oo ballaaran Koonfur Bari Aasiya. Tirada ciidamada Mareykanka ee ku sugnaa Vietnam ayaa aad u kordhay, waxaana aad u batay khasaaraha soo gaaray ciidamada Mareykanka iyo dadka rayidka ah ee Vietnam. Johnson wuxuu sidoo kale balaariyay howlgalada militariga ee Laos ee deriska ah si loo burburiyo khadadka sahayda Waqooyiga Vietnam. Sanadkii 1968 dagaalkii Tet ee ka dhacay wadankaasi ayaa wuxuu kiciyay dhaqdhaqaaqyo dagaal ka dhan ah, gaar ahaan ardayda jaamacadaha dhigata, waxayna dadku bilaabeen in ay ka soo horjeestaan in Maraykanka uu ku biiro dagaalka. Yurub dhexdeeda, maamulka Johnson wuxuu sii waday inuu dhiirrigeliyo oo kobciyo iskaashiga iyo isdhexgalka siyaasadeed iyo dhaqaale ee reer Galbeedka Yurub sida kuwii ka horreeyay.  Guriga, Johnson wuxuu la kulmay dhibaatooyin dheeri ah rabshadaha jinsiyadeed ee magaalooyinka waaweyn iyo kordhinta heerarka dembiyada. Siyaasiyiintii ka soo horjeeday ayaa fursadaas ka faa'iideystay waxayna sare u qaadeen shuruucda "sharciga iyo amarka". Johnson wuxuu madaxtinimadiisa ku bilaabay taageero guud, laakiin aqbalaaddiisa ayaa hoos u dhacday intii uu madaxtinimada hayay maadaama dadku ay ka niyad jabeen dagaalka Vietnam iyo rabshadaha gudaha. Johnson wuxuu markii hore isku dayay inuu mar kale u tartamo doorashada; si kastaba ha noqotee, ka dib natiijooyin niyad jab leh oo ka soo baxay doorashadii New Hampshire ee hore wuxuu ka laabtay musharaxnimadiisa. Dagaalku wuxuu ahaa arrin doorasho oo muhiim ah doorashadii madaxweynenimada ee 1968 waxay aragtay murashaxii Jamhuuriga Richard Nixon oo ka adkaaday madaxweyne ku xigeenka Johnson Hubert Humphrey. Markii uu dhamaaday xilka madaxweynenimada ee 1969, Johnson wuxuu ku laabtay beertiisii Texas, wuxuu daabacay xusuus qoryadiisa, iyo dhinacyo kale wuxuu iska ilaaliyay muuqaal hoose ilaa uu u dhintay wadne xanuun sanadkii 1973.  Johnson waa mid ka mid ah madaxweynayaashii ugu muranka badnaa taariikhda Mareykanka. Fikradda dadweynaha iyo qiimeynta aqoonyahanka ee dhaxalkiisa ayaa si aad ah u isbeddelay tan iyo markii uu dhintay. Taariikhyahannada iyo aqoonyahanada ayaa Johnson ku qiimeeya heerka sare sababo la xiriira waxqabadkiisa ku saabsan siyaasada gudaha. Maamulkiisa wuxuu ansixiyay sharciyo badan oo muhiim ah kuwaas oo isbedel weyn ku sameeyay xuquuqda madaniga, daryeelka caafimaadka, daryeelka bulshada, iyo waxbarashada. Dhanka kale, Johnson waxaa si adag loogu dhaleeceeyay siyaasadiisa dibada, gaar ahaan kor u qaadista ku lug lahaanshaha Mareykanka ee Dagaalkii Vietnam.