Ẹ fún mi ní àkójọpọ̀ ogun ọdún 1812
Context:Ogun ti 1812 (18 June 1812 <unk> 17 February 1815) je ogun ti awon orile-ede Amerika ati awon omo orile-ede Amerika se pelu awon orile-ede United Kingdom ati awon omo orile-ede Amerika Ariwa ti won je ara Britani, pelu ikopa to lopin ti Spain ni Florida. Ìdààmú náà ti bẹ̀rẹ̀ láti ìgbà pípẹ́ nínú àìfohùnṣọ̀kan lórí ìmúgbòòrò ìpínlẹ̀ ní Àríwá Amẹ́ríkà àti ìtìlẹ́yìn ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún àwọn ẹ̀yà ará Amẹ́ríkà Àbínibí tí wọ́n tako ìmúgbòòrò ilẹ̀ Amẹ́ríkà ní Àríwá Ìwọ̀ Oòrùn Ilẹ̀.
Ogun ti 1812 (18 June 1812 <unk> 17 February 1815) je ogun ti awon orile-ede Amerika ati awon omo orile-ede Amerika se pelu awon orile-ede United Kingdom ati awon omo orile-ede Amerika Ariwa ti won je ara Britani, pelu ikopa to lopin ti Spain ni Florida. Ó bẹ̀rẹ̀ nígbà tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà kéde ogun ní June 18, 1812. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n fohùn ṣọ̀kan lórí àwọn ọ̀rọ̀ àlàáfíà nínú Àdéhùn Ghent ti oṣù Kejìlá ọdún 1814, ogun náà kò parí títí di ìgbà tí Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin fọwọ́ sí àdéhùn àlàáfíà náà ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kejì ọdún 1815.  Ìdààmú náà ti bẹ̀rẹ̀ láti ìgbà pípẹ́ nínú àìfohùnṣọ̀kan lórí ìmúgbòòrò ìpínlẹ̀ ní Àríwá Amẹ́ríkà àti ìtìlẹ́yìn ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún àwọn ẹ̀yà ará Amẹ́ríkà Àbínibí tí wọ́n tako ìmúgbòòrò ilẹ̀ Amẹ́ríkà ní Àríwá Ìwọ̀ Oòrùn Ilẹ̀. Àwọn wọ̀nyí pọ̀ sí i ní ọdún 1807 lẹ́yìn tí Royal Navy bẹ̀rẹ̀ sí mú àwọn ìkálọ́wọ́kò tí ó le sí i lò lórí òwò Amẹ́ríkà pẹ̀lú ilẹ̀ Faransé àti àwọn ọkùnrin tí wọ́n jọ ń tẹ̀wé tí wọ́n sọ pé àwọn jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Bírítánì, kódà àwọn tí wọ́n ní ìwé ẹ̀rí ìbílẹ̀ Amẹ́ríkà. Awọn ero ni AMẸRIKA ti pin lori bi o ṣe le dahun, ati pe botilẹjẹpe ọpọlọpọ ninu Ile ati Ile-igbimọ aṣofin ti dibo fun ogun, wọn pin ni awọn ila ẹgbẹ ti o muna, pẹlu Ẹgbẹ Democratic-Republican Party ni ojurere ati Ẹgbẹ Federalist lodi. [d] Awọn iroyin ti awọn ifunni ti Ilu Gẹẹsi ti a ṣe ni igbiyanju lati yago fun ogun ko de AMẸRIKA titi di opin Oṣu Keje, nipasẹ eyiti akoko rogbodiyan ti wa tẹlẹ. Ní òkun, àwọn ọmọ ogun ojú omi ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n tóbi ju àwọn ọmọ ogun ojú omi ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì lọ ṣe àtìmọ́lé tó gbéṣẹ́ sí òwò ojú omi ilẹ̀ Amẹ́ríkà, nígbà tó sì jẹ́ pé láàárín ọdún 1812 sí 1814, àwọn ọmọ ogun ojú omi ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì àtàwọn ọmọ ogun abẹ́lé ṣẹ́gun àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ Amẹ́ríkà tí wọ́n gbéjà ko òkè Kánádà. Èyí ni wọ́n fi ṣe àlàfo bí àwọn ọmọ Amẹ́ríkà ṣe gba àkóso Àgbègbè Àríwá Ìwọ̀ Oòrùn pẹ̀lú àwọn ìṣẹ́gun ní Adágún Erie àti Odò Thames ní 1813. Bí Napoléon ṣe fi ipò ọba sílẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1814 ló jẹ́ kí àwọn ọmọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì rán àwọn ọmọ ogun sí Amẹ́ríkà ti Àríwá, tí wọ́n sì tún rán àwọn ọmọ ogun ojú omi ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì sí Amẹ́ríkà kí wọ́n lè mú kí ìgbóguntì wọn lágbára sí i, èyí sì ba ètò ọrọ̀ ajé ilẹ̀ Amẹ́ríkà jẹ́. Ni Oṣu Kẹjọ ọdun 1814, awọn idunadura bẹrẹ ni Ghent, pẹlu awọn ẹgbẹ mejeeji ti o fẹ alaafia; ọrọ-aje Ilu Gẹẹsi ti ni ipa pupọ nipasẹ idinamọ iṣowo, lakoko ti awọn Federalists pe Apejọ Hartford ni Oṣu kejila lati ṣe agbekalẹ atako wọn si ogun naa.  Ní August 1814, àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì dáná sun ìlú Washington, kí àwọn ọmọ ogun Amẹ́ríkà tó ṣẹ́gun ìlú Baltimore àti Plattsburgh ní September, èyí sì fòpin sí ogun tí wọ́n ń jà ní àríwá. Ogun naa tẹsiwaju ni Guusu ila-oorun Amẹrika, nibiti ni opin ọdun 1813 ogun abele kan ti bẹrẹ laarin ẹgbẹ ẹgbẹ Creek ti o ni atilẹyin nipasẹ awọn oniṣowo Spanish ati British ati awọn ti o ni atilẹyin nipasẹ AMẸRIKA Ti o ni atilẹyin nipasẹ awọn ọmọ ogun AMẸRIKA labẹ Gbogbogbo Andrew Jackson, awọn Creeks ti AMẸRIKA ṣe atilẹyin gba ọpọlọpọ awọn iṣẹgun, ti o pari ni idaduro ti Pensacola ni Oṣu kọkanla ọdun 1814. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1815, Jackson ṣẹ́gun àwọn ọmọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n gbógun ti ìlú New Orleans, èyí sì mú kó di gbajúmọ̀ ní gbogbo orílẹ̀-èdè náà, ó sì tún wá borí nínú ìdìbò ààrẹ ilẹ̀ Amẹ́ríkà ọdún 1828. Ìròyìn nípa àṣeyọrí yìí dé Washington ní àkókò kan náà tí wọ́n fọwọ́ sí ìwé àdéhùn Ghent, èyí tó mú kí ipò ìjọba padà sí bó ṣe wà ṣáájú ogun. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì tẹnu mọ́ ọn pé èyí ní àwọn ilẹ̀ tó jẹ́ ti àwọn ọmọ ìbílẹ̀ Amẹ́ríkà tí wọ́n jọ wà ní ìṣọ̀kan ṣáájú ọdún 1811, níwọ̀n bí Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin kò ti gbà wọ́n gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè olómìnira, àwọn ará Amẹ́ríkà kò tẹ̀ lé àwọn ìlànà wọ̀nyí, àwọn ará Gẹ̀ẹ́sì kò sì sapá láti fipá mú wọn láti ṣe bẹ́ẹ̀. Lẹ́yìn náà, wọ́n lé àwọn ọmọ ìbílẹ̀ Amẹ́ríkà lọ sí apá ìwọ̀ oòrùn Odò Mississippi.