Chii chinonzi kuongororwa kweshanduko mukenza, mugenomics?
Mukenza, majini etsinga dzakakanganiswa anogadziriswazve nenzira dzakaoma kunzwisisa kana kuti dzisingatauriki. Kuedza kukuru kwokuronga kunoitwa kunoshandiswa kuzivisa chinjo dzisina kuzivikanwa kare muzvizvarwa zvakasiyana-siyana mukenza. Nyanzvi dzebioinformatics dzinopfuurira kugadzira gadziriro dzomunhu oga dzokugadzirisa uwandu hukuru hwemashoko ehurongwa anogadzirwa, uye dzinogadzira magadzirirwo matsva nesofthiwe kuenzanisa migumisiro yokutevedzana kuunganidza kunowedzera kwevanhu genome sequences uye germline polymorphisms. Matekinoroji matsva okucherechedza muviri anoshandiswa, akadai sema oligonucleotide microarrays kuti aone ma chromosome anowana uye anorasikirwa (anonzi kuenzanisa genomic hybridization), uye single-nucleotide polymorphism arrays kuti aone anozivikanwa point mutations. Nzira idzi dzokuongorora dzinogona kuongorora mazana ezviuru enzvimbo dziri mugenome yose panguva imwe chete, uye kana dzikashandiswa pakugadzira mashoko akawanda kuti dziongorore zviuru zvemienzaniso, dzinoburitsa mashoko akawanda chaizvo pakuedza kumwe nokumwe. Zvakare uwandu hukuru nemhando itsva dzedata zvinogadzira mikana mitsva yevanoongorora mashoko ezvisikwa. Mashoko acho anowanwanwanwa kuti ane kuchinja kukuru, kana kuti ruzha, uye nokudaro muenzaniso wakavanzwa waMarkov uye nzira dzokuongorora dzechinjo dzinoshandiswa kugumisa kuchinja kwechokwadi kwenhamba yekopi.  Nheyo mbiri dzinokosha dzinogona kushandiswa pakuongorora genome dzomukenza nenzira yebioinformatic zvine chokuita nokuzivikanwa kwedzimwe shanduko mu exome. Chokutanga, kenza chirwere chinokonzerwa nokushanduka-shanduka kwemajini. Kenza yechipiri ine mutations dzomutyairi idzo dzinoda kusiyaniswa nevatakurwi.  Nokufambira mberi kuri kuita rudzi rutsva urwu rwekunyorwa kwezvinhu zvitsva kuri kupa munda weBioinformatics, kenza genome inogona kuchinja zvikuru. Nzira itsva idzi nesoftware zvinobvumira vasayendisiti vezvesayenzi yezvinhu zvipenyu kuti vaite nhevedzano yezvinhu zvizhinji zvinokonzera kenza nokukurumidza uye zvisingadhuri. Izvi zvingaita kuti pave nenzira inochinja-chinja yokuronga marudzi ekenza nokuongorora shanduko dzinokonzerwa nekenza mugenome. Uyezve, kuronda varwere apo hosha inopfuurira kungava kunobvira munguva yemberi nokutevedzana kwemienzaniso yekenza.  Rumwe rudzi rwedata runoda kuvandudzwa kworuzivo rutsva nderwokuongorora maronda anowanwa achidzokororwa pakati pemamota akawanda.