Sọ fún mi ní ṣókí nípa ogun abẹ́lé ilẹ̀ Sípéènì
Context:Ogun abẹ́lé ilẹ̀ Sípéènì bẹ̀rẹ̀ ní 1936: ní ọjọ́ 17 àti 18 oṣù Keje, apá kan lára àwọn ológun ṣe ìdìbò tí ó ṣẹ́gun ní apá kan nínú orílẹ̀-èdè náà. Ipo naa yori si ogun abẹle kan, ninu eyiti a pin agbegbe naa si awọn agbegbe meji: ọkan labẹ aṣẹ ti ijọba olominira, ti o ka lori atilẹyin ita lati Soviet Union ati Mexico (ati lati International Brigades), ati ekeji ti o ṣakoso nipasẹ awọn putschists (apakan Nationalist tabi ọlọtẹ), ti o ṣe atilẹyin pupọ julọ nipasẹ Nazi Germany ati Fascist Italy. Orílẹ̀-èdè olómìnira náà kò rí ìtìlẹ́yìn látọ̀dọ̀ àwọn alágbára Ìwọ̀ Oòrùn ayé nítorí ìlànà tí àwọn ọmọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ń darí ti àìdáwọ́sowọ́pọ̀. Ògìrìgì Francisco Franco ni wọ́n búra fún gẹ́gẹ́ bí olórí àwọn ọlọ̀tẹ̀ ní 1 October 1936. Àjọṣepọ̀ tí kò rọgbọ́n wà láàrin ìjọba Republican àti àwọn anarchists tí wọ́n ti bẹ̀rẹ̀ ìyípadà kan tí ó jẹ́ ti àwùjọ.   Àwọn olùyọ̀ǹda ara ẹni ti ẹgbẹ́ Republican ní Teruel, lọ́dún 1936 Ogun abẹ́lé náà gbóná janjan, gbogbo àwọn tó wà níbẹ̀ ló sì hùwà ìkà sí ara wọn. Ogun náà gba ẹ̀mí àwọn èèyàn tó lé ní ọ̀kẹ́ márùn-ún [500,000] ó sì mú kí àwọn aráàlú tó tó ìdajì mílíọ̀nù sá kúrò lórílẹ̀-èdè náà. Ní April 1, 1939, ìyẹn oṣù márùn-ún ṣáájú kí Ogun Àgbáyé Kejì tó bẹ̀rẹ̀, àwọn ọlọ̀tẹ̀ tí Franco ń darí ṣẹ́gun, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í ṣàkóso gbogbo orílẹ̀-èdè náà. Ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn ọkùnrin àti obìnrin ni wọ́n fi sẹ́wọ̀n lẹ́yìn ogun abẹ́lé ní àwọn àgọ́ ìṣẹ́niníṣẹ̀ẹ́ ti Francoist, pẹ̀lú nǹkan bí 367,000 sí 500,000 àwọn ẹlẹ́wọ̀n tí wọ́n wà ní àgọ́ tàbí ọgbà ẹ̀wọ̀n 50.
Ogun abẹ́lé ilẹ̀ Sípéènì bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kẹtàdínlógún àti kẹjọ oṣù keje ọdún 1936 látàrí ìdìbò ìjọba tí àwọn ológun ṣe, èyí tó pín orílẹ̀-èdè náà sí ìpele méjì, ìhà kan tí ìjọba orílẹ̀-èdè olómìnira ń darí, ìhà kejì tí àwọn ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́ (ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́) ń darí. Ogun náà gba ẹ̀mí ọ̀kẹ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n [500,000] èèyàn, ó sì mú kí ọ̀kẹ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n [500,000] mìíràn sá kúrò nílùú. Ó dópin ní April 1, 1939 nígbà tí àwọn onímọ̀-èdè gba àkóso lórílẹ̀-èdè náà, tí wọ́n sì gbé ìjọba apàṣẹwàá kan kalẹ̀ lábẹ́ ìdarí Ọ̀gágun Franco.