Ke mekhoa efe ea phekolo e teng bakeng sa Autism?
Context:Mekhoa ea ho phekola autism e akarelletsa mefuta e mengata ea phekolo e thusang batho ba nang le autism, kapa malapa a bona. Mekhoa e joalo ea phekolo e boetse e batla ho eketsa boikemelo ba batho ba nang le autism. Mekhoa e mengata ea phekolo e rekisoang bakeng sa batho ba nang le autism le/kapa batsoali ba bona e bolela liphello tse e-s'o tšehetsoe ke Level of Research (LOE) Level 1 (boemo bo phahameng ka ho fetisisa bo behiloeng ho latela boleng ba mekhoa ea bona ea moralo, ho nepahala le ho sebetsa ha bona tlhokomelong ea mokuli). Patlisiso ea boemo ba 1 e kenyelletsa bopaki bo tsoang tlhahlobisong e hlophisehileng kapa tlhahlobisong ea meta ea liteko tsohle tse laoloang tsa RCT (teko e laoloang e sa reroang) kapa litataiso tsa ts'ebetso ea bongaka tse thehiloeng bopaking tse thehiloeng tlhahlobisong e hlophisehileng ea RCT kapa RCT tse tharo kapa ho feta tsa boleng bo botle tse nang le liphetho tse tšoanang.   Autism ke neurotype e khetholloang ke phapang ea kutlo le puisano, ha e bapisoa le batho ba neurotypical le allistic. Ha ho le e 'ngoe ea mekhoa ena ea phekolo e felisang autism ho motho e mong, re se re sa re letho ka boemo bo phahameng ba ho phela. Bana ba nang le autism ba hōla ho ba batho ba baholo ba nang le autism ba kotsing ea ho felloa ke matla le ho ba le bothata ba khatello ea kelello bo bakoang ke kotsi (post-traumatic stress disorder [PTSD]) bo bakoang ke kotsi nakong ea bongoana le bocha, boo hangata bo hlokomolohuoang ke ba etelletsang pele ho felisoa ha autism ho feta boiketlo bo tloaelehileng ba batho ba nang le autism. Ka tloaelo phekolo e etsoa ho latela litlhoko tsa motho. Mekhoa ea phekolo e aroloa ka lihlopha tse peli tse khōlō: ho kenella thutong le ho laola ka meriana. Ho boetse ho fanoa ka koetliso le tšehetso ho malapa a batho ba fumanoeng ba e-na le mathata a ho itšehla thajana (ASDs)   Lithuto tsa ho kenella li na le mathata a mang a mekhoa e thibelang liqeto tse hlakileng mabapi le katleho. Le hoja ho kenella ha kelello le kelello ho na le bopaki bo itseng bo nepahetseng, bo bontšang hore mofuta o mong oa phekolo o molemo ho feta ho se phekoloe, litlhahlobo tse hlophisehileng li tlalehile hore boleng ba lithuto tsena ka kakaretso bo futsanehile, liphetho tsa bona tsa bongaka li batla li le bobebe,'me ho na le bopaki bo fokolang ba katleho ea likhetho tsa phekolo. Mananeo a thuto e khethehileng a matla, a tsoelang pele le kalafo ea boitšoaro qalong ea bophelo a ka thusa bana ba nang le ASD ho fumana tsebo ea ho itlhokomela, ea sechaba le ea mosebetsi,' me hangata e ka ntlafatsa ts'ebetso, le ho fokotsa ho teba ha matšoao le boitšoaro bo fosahetseng; Mekhoa e fumanehang e kenyelletsa tlhahlobo ea boitšoaro bo sebelisitsoeng (ABA), mehlala ea nts'etsopele, thuto e hlophisitsoeng, phekolo ea puo le puo, litsebo tsa phekolo ea sechaba le phekolo ea mosebetsi. Litsebi tsa phekolo ea mesebetsi li sebetsa le bana ba nang le autism ka ho etsa litokisetso tse khothalletsang ho sebelisana le batho ba bang joaloka ho arolelana lintho le ho sebelisana'moho. Hape li tšehetsa ngoana ea nang le autism ka ho mo thusa ho sebetsana le bothata ha OT e etsisa ngoana'me e emetse hore ngoana a arabe. Litokisetso tsa thuto li sebetsa hantle ho bana: phekolo e matla ea ABA e ipakile e sebetsa hantle ho ntlafatseng ho sebetsa hantle ha bana ba kenang sekolo sa mathomo,'me e tsebahala hantle bakeng sa ho ntlafatsa bokhoni ba kelello ba bana ba banyenyane. Litlaleho tsa thuto ea methapo ea kutlo hangata ha li fetisetsoe hantle ho barupeli, e leng se hlahisang lekhalo pakeng tsa seo tlaleho e se khothalletsang le seo thuto e se fanang.   Ho sebelisoa meriana e mengata ho phekola mathata a amanang le ASD.Bana ba fetang halofo ea bana ba United States ba fumanoeng ba e-na le ASD ba fuoa meriana e laolang kelello kapa e loantšang ho otloa ke pelo,'me lihlopha tsa meriana tse tloaelehileng haholo ke li-antidepressants, tse hlasimollang.Kantle ho li-antipsychotics,ho na le lipatlisiso tse fokolang tse tšepahalang mabapi le katleho kapa polokeho ea phekolo ea lithethefatsi bakeng sa bacha le batho ba baholo ba nang le ASD.Motho ea nang le ASD a ka arabela meriana ka tsela e sa tloaelehang, meriana e ka ba le litla-morao,'me ha ho na meriana e tsejoang e kokobetsang matšoao a mantlha a autism a mathata a sechaba le a puisano.   Ho tloha ka 2008 phekolo e fuoang bana ba nang le ASD e ne e le theko e boima; litšenyehelo tse sa tobang li phahame le ho feta. Ho motho ea hlahileng ka 2000, phuputso e entsoeng United States e hakantse hore karolelano ea litšenyehelo tsa bophelo bohle ke $4.66 milione (lidolara tsa 2023, tse lokiselitsoeng infleishene ho tloha tekanyong ea 2003), ka tlhokomelo ea bongaka e ka bang 10%, thuto e eketsehileng ea 30% le tlhokomelo e 'ngoe,' me 60% e lahlehetsoe ke tlhahiso ea moruo. Phuputso e entsoeng UK e hakantse litšenyehelo tsa bophelo bohle ho £1.9 milione le £1.23 milione bakeng sa motho ea nang le autistic ea nang le bokooa ba kelello le ea se nang bona, ka ho latellana ((£2023, e lokiselitsoeng infleishene ho tloha tekanyong ea 2005/06). Litokelo tsa molao tsa ho phekoloa li rarahane, lia fapana ho ea ka sebaka le lilemo,'me li hloka ho buelloa ke bahlokomeli. Mananeo a tšehetsoang ke sechaba hangata ha a lekane kapa ha a tšoanelehe bakeng sa ngoana ea itseng,'me litšenyehelo tsa bongaka kapa tsa kalafo tse sa lefelloeng li amahanngoa le monyetla oa mathata a lichelete a lelapa; phuputso e 'ngoe ea US ea 2008 e fumane tahlehelo ea 14% ea karolelano ea chelete ea selemo le selemo malapeng a bana ba nang le ASD,'me phuputso e amanang le eona e fumane hore ASD e amahanngoa le monyetla o phahameng oa hore mathata a tlhokomelo ea bana a tla ama haholo mosebetsi oa batsoali.
Ho na le mekhoa e mengata ea ho phekola autism ho itšetlehile ka mofuta oa eona. Mananeo a matla, a tsoelang pele a thuto e khethehileng le kalafo ea boitšoaro mathoasong a bophelo a ka thusa bana ba nang le ASD ho fumana tsebo ea ho itlhokomela, ea sechaba le ea mosebetsi,'me hangata e ka ntlafatsa ts'ebetso le ho fokotsa ho teba ha matšoao le boits'oaro bo fosahetseng; Mekhoa e fumanehang e kenyelletsa tlhahlobo ea boitšoaro e sebelisitsoeng (ABA), mehlala ea nts'etsopele, thuto e hlophisitsoeng, kalafo ea puo le puo, kalafo ea litsebo tsa sechaba le kalafo ea mosebetsi. Litsebi tsa phekolo ea mesebetsi li sebetsa le bana ba nang le bothata ba ho itšehla thajana ka ho etsa lintho tse khothalletsang ho sebelisana le ba bang le ho sebelisana hammoho. Li boetse li tšehetsa ngoana ea nang le bothata ba ho itšehla thajana ka ho mo thusa hore a sebetsane le bothata ha OT e etsisa ngoana' me e emetse hore ngoana a arabe. Ho kenella thutong ho na le katleho e itseng ho bana: phekolo e matla ea ABA e ipakile e sebetsa hantle ho ntlafatseng ho sebetsa ha bana ba kenang sekolo'me e tiisitsoe hantle bakeng sa ho ntlafatsa ts'ebetso ea kelello ea bana ba banyenyane.