Kí ni ìlànà Gini ń díwọ̀n?
Context:Nínú ètò ọrọ̀ ajé, ìlànà Gini, tí wọ́n tún mọ̀ sí àmì Gini tàbí Gini ratio, jẹ́ òṣùwọ̀n ìṣirò tí wọ́n ṣe láti fi hàn bí owó tó ń wọlé ṣe ń jẹ́ òdìkejì sí owó tó ń wọlé tàbí bí ọrọ̀ ṣe ń jẹ́ òdìkejì sí owó tó ń wọlé tàbí bí ọrọ̀ ṣe ń jẹ́ òdìkejì sí iye tí wọ́n ń jẹ nínú orílẹ̀-èdè kan tàbí àwùjọ kan. Ọ̀gbẹ́ni Corrado Gini, tó jẹ́ onímọ̀ ìṣirò àti onímọ̀ nípa ìbágbépọ̀ ẹ̀dá ló ṣe é. Ìṣírò Gini ni ó ń díwọ̀n àìdọ́gba láàrin àwọn iye tí ó wà nínú àpapọ̀ iye ìgbà, bí iye owó tí ó wọlé. Ìṣirò Gini tó jẹ́ 0 fi hàn pé gbogbo èèyàn ló dọ́gba, níbi tí gbogbo owó tó ń wọlé tàbí ọrọ̀ tó ń wọlé bá dọ́gba, nígbà tí ìṣirò Gini tó jẹ́ 1 (tàbí 100%) fi hàn pé ìyàtọ̀ tó pọ̀ jù lọ wà láàárín àwọn èèyàn. Bí àpẹẹrẹ, bí gbogbo èèyàn bá ní owó wọlé tó dọ́gba, iye Gini yóò jẹ́ 0. Ní ìyàtọ̀ pátápátá sí èyí, iye Gini tó jẹ́ 1 fi hàn pé nínú àwùjọ àwọn èèyàn kan, ẹnì kan ṣoṣo ló ní gbogbo owó tó ń wọlé tàbí gbogbo ohun tó ń lò, nígbà tí gbogbo àwọn yòókù kò ní nǹkan kan. Corrado Gini ló ṣètò iye Gini láti fi díwọ̀n ìyàtọ̀ tó wà nínú owó tó ń wọlé tàbí ọrọ̀. Fun awọn orilẹ-ede OECD, ni opin ọrundun 20th, ni akiyesi ipa ti owo-ori ati awọn sisanwo gbigbe, iye owo Gini ti wa laarin 0.24 ati 0.49, pẹlu Slovenia ti o kere julọ ati Mexico ti o ga julọ. Àwọn orílẹ̀-èdè Áfíríkà ni ó ní iye Gini tó ga jùlọ ṣáájú owó orí ní ọdún 2008 sí 2009, pẹ̀lú South Áfíríkà tí ó ní iye tó ga jùlọ ní àgbáyé, tí wọ́n fojú díwọ̀n pé ó jẹ́ 0.63 sí 0.7, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé iye yìí já sí 0.52 lẹ́yìn tí wọ́n bá gbé ìrànlọ́wọ́ fún àwùjọ yẹ̀ wò, tí ó sì tún já sí 0.47 lẹ́yìn owó orí. Aṣekọṣe Gini ti owo-wiwọle agbaye ni ọdun 2005 ti ni iṣiro lati wa laarin 0.61 ati 0.68 nipasẹ awọn orisun oriṣiriṣi.
Ìṣírò Gini ni ó ń díwọ̀n àìdọ́gba láàrin àwọn iye tí ó wà nínú àpapọ̀ iye ìgbà, bí iye owó tí ó wọlé.