Soo koobid kooban oo ku saabsan waxa taariikhyahannadu u arkaan sababta Dagaalkii 1812
Context:Tan iyo markii uu dhamaaday Dagaalkii 1812-kii, taariikhyahannadu waxay muddo dheer ka doodayeen miisaanka la xiriira sababaha badan ee salka ku haya asalkiisa.  Qarnigii sagaal iyo tobnaad, taariikhyahannada guud ahaan waxay ku soo gabagabeeyeen in dagaalka lagu dhawaaqay badanaa sharafta qaranka, xuquuqda badda ee dhexdhexaadka ah iyo qabsashada Ingiriiska ee maraakiibta dhexdhexaadka ah iyo xamuulkooda badaha furan. Mawduucani wuxuu salka ku hayay fariinta dagaalka ee madaxweyne James Madison uu u diray Congresska bishii Juun 1, 1812. Bilowgii qarnigii 20aad, aqoonyahanada badankood waxay dib u qiimeeyeen sharaxaaddan waxayna bilaabeen inay diiradda saaraan arrimaha aan badda ahayn sida sababaha muhiimka ah ee sababa. Si kastaba ha ahaatee, taariikhyahan Warren H. Goodman wuxuu ka digayaa in diirada la saaro fikradahaasi ay noqon karaan kuwo si isku mid ah lagu marin habaabin karo.  Markii ay diideen fasiraadahaas oo si fudud ku adkeeyay fidinta iyo yareynta sababaha badda, taariikhyahannadu waxay iska indhatireen cabsida qoto dheer ee Mareykanku ka qabo amniga qaranka, riyooyinka qaarad gebi ahaanba ay maamusho Jamhuuriyadda Mareykanka, iyo caddeynta in dad badan oo Mareykan ah ay rumeysan yihiin in Dagaalkii 1812 uu noqon doono fursadda Mareykanka uu ku gaari karo ku darista Kanada ee muddada dheer la rabay. [...] Thomas Jefferson wuxuu si fiican u soo koobay ra'yiga dadka badankood ee Mareykanka ee ku saabsan dagaalka [...] inuu dhaho "in ka tanaasulka Kanada [...] ay tahay inuu noqdo shuruud qasab ah heshiis nabadeed". - Horsman  Taariikhyahanka Richard Maass wuxuu ku doodayaa in mawduuca fiditaanka uu yahay khuraafaad ka soo horjeeda "wada-tashiga khabiirada ee ah in ujeedada ugu weyn ee Mareykanka ay ahayd in la joojiyo xayiraadaha badda ee Ingiriiska". Wuxuu sheegay in aqoonyahanada ay isku raacsan yihiin in Mareykanka uu dagaal galay "sababtoo ah lix sano oo cunaqabateyn dhaqaale ah ayaa ku fashilantay in Britain ay miiska wada xaajoodka timaado, hanjabaad ku wajahan saldhigga sahayda ee Royal Navy ee Kanada ayaa ahayd rajadooda ugu dambeysay". Maass wuxuu ku raacsan yahay in fiditaanku uu jilicsan yahay Maraykanka heerka aragti ahaan, laakiin wuxuu ogaaday in "hogaamiyayaashu ka baqeen cawaaqibka siyaasadeed ee gudaha ee sidaas la yeelo", gaar ahaan maxaa yeelay ballaarinta noocan oo kale ah "waxay diiradda saareen dhulalka galbeedka ee dadku aad u yar yihiin halkii ay ka ahaan lahaayeen degsiimooyinka bari ee dadku aad u badan yihiin". Ilaa heerkee ayay hogaamiyayaasha Mareykanka ka fiirsadeen su'aasha ah in la raadsado dhul ku yaal Kanada, su'aalahaas "waxay ka dhasheen natiijada dagaalka halkii ay ka ahaan lahaayeen sababta keentay". Si kastaba ha ahaatee, Maass wuxuu aqbalaa in taariikhyahano badan ay sii wadaan inay aaminsan yihiin in fiditaanku uu sabab u ahaa.  Reginald Horsman wuxuu u arkaa fidinta inay tahay sabab labaad ka dib arrimaha badda, isagoo xusay in taariikhyahanno badan ay si qalad ah u diideen fidinta inay tahay sababta dagaalka. Wuxuu xusay in loo arko inay fure u tahay in la ilaaliyo isku dheelitirka qaybta u dhexeeya dowladaha xorta ah iyo kuwa addoonsiga ah ee lagu tuuray dejinta Mareykanka ee Territory Louisiana oo ay si ballaaran u taageereen daraasiin ka tirsan Congress-ka War Hawk sida Henry Clay, Felix Grundy, John Adams Harper iyo Richard Mentor Johnson, oo u codeeyay dagaalka oo leh ballaarinta ujeeddo muhiim ah. Si kastaba ha noqotee, Horsman wuxuu sheegayaa in aragtidiisa "rabitaanka Kanada uusan sabab u ahayn Dagaalkii 1812" iyo in "Mareykanku uusan ku dhawaaqin dagaal sababtoo ah wuxuu rabay inuu helo Kanada, laakiin helitaanka Kanada waxaa loo arkay inay tahay faa'iidada ugu weyn ee colaadda".  Si kastaba ha noqotee, taariikhyahannada kale waxay aaminsan yihiin in rabitaanka ah in si joogto ah loogu lifaaqo Kanada uu ahaa sababta tooska ah ee dagaalka. Carl Benn wuxuu xusay in rabitaanka War Hawks ee ku lifaaqan Canadas uu la mid yahay xamaasadda ku aaddan ku biiritaanka Isbaanishka Florida ee dadka ku nool Koonfurta Ameerika maadaama ay labaduba filayeen in dagaalka uu fududeeyo ballaarinta dhulalka muddada dheer la doonayay iyo in la joojiyo taageerada qabaa'ilka cadowga ah (Tecumseh's Confederacy ee Waqooyiga iyo Creek ee Koonfurta).  Alan Taylor wuxuu sheegay in xildhibaano badan oo ka tirsan xisbiga Dimuqraadiga iyo Jamhuuriga sida John Adams Harper, Richard Mentor Johnson iyo Peter Buell Porter "waxay doonayeen inay Ingiriiska ka saaraan qaaradda oo ay qabsadaan Kanada". Qaar ka mid ah dadka Koonfurta ah ayaa ka soo horjeestay tan, iyagoo ka baqaya isku dheelitir la'aanta gobollada xorta ah iyo kuwa addoonsiga haddii Kanada la qabsado. Diidmada Katooliga waxay sidoo kale keentay in dad badan ay ka soo horjeestaan in la qabsado gobolka Katooliga ee Kanada, iyagoo aaminsan in dadka Faransiiska ku hadla aysan ku habooneyn "dhalashada jamhuuriyada".  Xitaa shaqsiyaad caan ah sida Henry Clay iyo James Monroe waxay rajeynayeen inay ugu yaraan ku hayaan Upper Canada guul fudud. Jeneraalo caan ah oo Mareykan ah sida William Hull ayaa ku dhawaaqay dadka reer Kanada intii lagu jiray dagaalka iyagoo u ballanqaaday xorriyadda jamhuuriyada iyagoo ku biirinaya Mareykanka. General Alexander Smyth ayaa si lamid ah ugu dhawaaqay ciidamadiisa markii ay weerareen Canada in "waxaad galayaan wadan ka mid noqon doona Mareykanka. Waxaad ku dhex imaaneysaa dad adiga kula mid ah". Si kastaba ha noqotee, caddeyn la'aanta ku saabsan ujeedooyinka Mareykanka ayaa hoos u dhigtay rafcaannadaas.  David iyo Jeanne Heidler waxay ku doodayaan in "taariikhyahannada badankood ay isku raacsan yihiin in Dagaalkii 1812 uusan sabab u ahayn fidinta laakiin taa bedelkeeda uu ka tarjumay welwel dhab ah oo ay qabaan waddaniyiinta Mareykanka si ay u difaacaan xuquuqda dhexdhexaadnimada Mareykanka ee ka soo horjeedda dulmiga xooggan ee Ciidamada Badda ee Ingiriiska. Taas macnaheedu ma ahan in ujeedooyinka fidinta aysan noqon doonin natiijada dagaalka". Si kastaba ha noqotee, waxay sidoo kale ku doodaan si kale, iyagoo leh "heshiiskii Kanada wuxuu qancin lahaa rabitaanka fidinta Mareykanka", sidoo kale wuxuu ku tilmaamayaa inuu yahay yool muhiim ah oo ballaadhinta reer galbeedka kuwaas oo, waxay ku doodaan, waxay rumeysan yihiin in " baabi'inta joogitaanka Ingiriiska ee Kanada ay sida ugu fiican u fulin doonto" ujeedkooda ah inay joojiyaan taageerada Ingiriiska ee duulaan qabiil. Waxay ku doodayaan in "doodda joogtada ah" ay ku saabsan tahay muhiimada la xiriirta ballaarinta sida qodob, iyo in "balaarinta ay door weyn ka ciyaartay sababaynta Dagaalkii 1812 marka loo eego welwelka Mareykanka ee ku saabsan ilaalinta xuquuqda badda ee dhexdhexaadka ah".  Sannadihii 1960-yadii, shaqada Norman K. Risjord, Reginald Horsman, Bradford Perkins iyo Roger Brown waxay aasaaseen heshiis cusub oo badda bari ah. Inkasta oo qorayaashu ay ka soo baaraan asalka dagaalka dhinacyo badan, haddana dhammaantood waxay qireen in siyaasadda badda ee Ingiriisku ay ahayd sababta ugu weyn ee dagaalka.
Taariikhyahano kala duwan ayaa aaminsan in dagaalka 1812 uu sababay: 1aad. Sharafta qaranka, xuquuqda badda ee dhexdhexaadka ah, iyo qabsashada maraakiibta badda 2aad. Rabitaanka Mareykanka ee ah inuu si joogto ah ula midoobo Kanada Saddexaad. Siyaasadda badda ee Ingiriiska iyo khatarta loo arko ee ku wajahan Mareykanka