Awa amos mitochondrion?
Mitochondrion eqqal organelle eqqalan daɣ izirwan n eukaryote tan ajjotnen chund arizzej, ihishkan d fungi Mitochondria ilan edey n membrane tolas axdaman s aerobic respiration i ad idwilan adenosine triphosphate (ATP) exdaman daɣ azar fuk chund eɣanni n enerji n chemical Eqal atiwanhayan fal Albert von Kölliker dǎɣ 1857 dǎɣ əšiɣilan ən təɣirmaten ən ɣišiširan. Isim wan mitochondrion ijja Carl Benda daɣ awatay wan 1898 "Mitochondrion eqqal isim wa s itawan ""powerhouse n azar"" isim eɣnan Philip Siekevitz daɣ artikl n 1957 s isim olahan  Izirwan iyyad daɣ organizm tan n izirwan ajjotnen war ilen mitochondria (almital, izirwan n achni wi maqqornen n achni n achni) Iddikud maqqoran n organizm tan win azar iyyan chund microsporidia, parabasalids d diplomonads, isammutay meɣ amuttiyan mitochondria tan nasan s tijittawen tiyyad Eukaryote iyan, Monocercomonoides, eqal atiwazayan fal as atagu dak mitochondries, əd taɣisa iyan ən ajotnen əelluletan, Henneguya salminicola, eqal atiwazayan fal as atagu organelles oɣadnen mitochondrietan dǎɣ tartit dər atwigaz dak ən génome mitochondrial.  Mitochondria tan illan ti jir 0.75 d 3 μm2 daɣ tazunt n taɣelit mucham izlay s iddikud d edey Alwaq wa id war eqqel iddikud, war addoben akayad Daɣ asiwad n assahat n azar, mitochondria tajjach alxidmaten tiyyad chund isalan, anmizlay n azar d tamattant n azar hak id ag-az n awikkal n azar d tiw-at n azar Mitochondrial biogenesis inta deɣ eqqal a oɣadan daɣ azzaman id timitikwayen tin azar Mitochondria aqalan aygan dǎɣ ajotnen təbiɗawen əd talɣiwen ən adinat, atamosnen turhinawen ən mitochondria, iba ən əšiɣil ən əərrəf, iba ən əərrəf əd autisme.  Iddikud n mitochondria daɣ azar addobat anmizlay hullan s organizm, ehare d ich-ikil n azar Cell tan wi assohat nen n achni war ilen mitochondria as ijja awen cellulet tan win echni addoben ad ila 2000 Mitochondrion ehay ichrutan ijjanen alxidmaten n musnat Ihandagan win meɣ rejion tan eha membrane tan ajjama, edag wan intermembrane, membrane tan ammas, cristae d matrix  Ahuskat as ajit ən ADN ən əellule eukaryotique eqal dǎɣ nuəleəu ən əellule, mitochondrie tila génome iness ("mitogénome") eqalan ogaran olah ən génomes ən bactérietan. Ajaraw wen ewayid ye tarədawt ən tarədawt ən endosymbiotique - as imudaran adutətnen ən prokaryotes ən mitoəondries amutaynen amətan as ajət ən ɣəritan eukaryotique ɣor azaman iknan, amutayan as imudaran amutaynen, ihəškan, əhəškan ad eukaryote iyad aqalan adoben assənəfəs ye iji ən assahat ən əellule.