Ta ni Rosa Parks?
Context:Rosa Louise McCauley Parks (February 4, 1913 <unk> October 24, 2005) je omo orile-ede Amerika to je omo egbe awon omo-ogun ti won je omo-ogun awon omo-ogun ti won je omo-ogun awon omo-ogun ti won je omo-ogun awon omo-ogun ti won je omo-ogun awon omo-ogun ti won je omo-ogun awon omo-ogun ti won je omo-ogun awon omo-ogun ti won je omo-ogun awon omo-ogun ti won je omo-ogun awon omo-ogun ti won je omo-ogun awon omo-ogun. Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà pè é ní "obìnrin àkọ́kọ́ tó jà fún ẹ̀tọ́ aráàlú" àti "ìyá ẹgbẹ́ tó ń jà fún òmìnira". Parks di onisẹgun NAACP ni 1943, o kopa ninu ọpọlọpọ awọn ipolongo awọn ẹtọ ilu ti o ga julọ. Ní December 1, 1955, ní Montgomery, Alabama, Parks kọ àṣẹ awakọ ọkọ̀ èrò James F. Blake láti fi àwọn ìjókòó mẹ́rin sílẹ̀ ní ẹ̀ka "àwọn aláwọ̀" fún arìnrìn-àjò aláwọ̀ funfun, nígbà tí ẹ̀ka "Àwọn aláwọ̀ funfun" kún. Parks kìí ṣe ẹni àkọ́kọ́ tí ó tako ẹ̀tọ́ ìdásílẹ̀ nínú ọkọ̀ akérò, ṣùgbọ́n àjọ National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) gbàgbọ́ wípé òun ni ẹni tí ó dára jùlọ láti rí àtakò ilé ẹjọ́ lẹ́yìn tí wọ́n mú un fún àìgbọràn ará ìlú nínú rírú àwọn òfin ìdásílẹ̀ Alabama, ó sì ran àwùjọ aláwọ̀ dúdú lọ́wọ́ láti kọ̀ jálẹ̀ ọkọ̀ akérò Montgomery fún ohun tó lé ní ọdún kan. Ẹjọ́ náà di èyí tí kò lè yí padà nínú àwọn ilé ẹjọ́ ìpínlẹ̀, ṣùgbọ́n ẹjọ́ ìjọba àpapọ̀ ti ọkọ̀ Montgomery Browder v. Gayle yọrí sí ìpinnu oṣù Kọkànlá Oṣù ọdún 1956 wípé ìpínyà ọkọ̀ kò bá òfin mu lábẹ́ Ẹ̀tọ́ Ààbò Tó Bára Mu ti Àtúnṣe Kẹrìnlá sí Òfin Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.  Ìwà ọ̀tẹ̀ tí Parks hù àti ìkórìíra bọ́ọ̀sì Montgomery di àmì pàtàkì fún ètò náà. O di aami agbaye ti resistance si ipinya, o si ṣeto ati ṣe ifowosowopo pẹlu awọn oludari awọn ẹtọ ilu, pẹlu Edgar Nixon ati Martin Luther King Jr. Ni akoko naa, awọn Parks ni a lo bi olutọṣọ ni ile itaja agbegbe kan ati pe o jẹ akọwe ti eka Montgomery ti NAACP. Kò tíì pẹ́ tó ti lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Highlander Folk School, tó jẹ́ ilé ẹ̀kọ́ kan ní ìpínlẹ̀ Tennessee tó ń dá àwọn tó ń jà fún ẹ̀tọ́ àwọn òṣìṣẹ́ àtàwọn tó ń jà fún ẹgbẹ́ òun ọ̀gbà lẹ́kọ̀ọ́. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n bọ̀wọ̀ fún un ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún lẹ́yìn náà, ó tún jìyà fún ìgbésẹ̀ rẹ̀; wọ́n lé e kúrò lẹ́nu iṣẹ́ rẹ̀, wọ́n sì ń halẹ̀ ikú fún un fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún lẹ́yìn náà. Kò pẹ́ lẹ́yìn tí wọ́n fòfin dè é, ó kó lọ sí Detroit, níbi tó ti rí irú iṣẹ́ kan náà fúngbà díẹ̀. Láti ọdún 1965 sí 1988, ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí akọ̀wé àti olùgbàlejò fún John Conyers, tí ó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà-Amẹ́ríkà tí ó jẹ́ aṣojú fún orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. O tun ṣiṣẹ ninu agbeka Black Power ati atilẹyin awọn ẹlẹwọn oloselu ni AMẸRIKA.  Lẹ́yìn tí Parks fẹ̀yìn tì, ó kọ ìwé ìtàn ara rẹ̀, ó sì tẹ̀síwájú láti sọ pé iṣẹ́ púpọ̀ ṣì wà láti ṣe nínú ìjà fún ìdájọ́ òdodo. Àwọn ọgbà náà gba ìfọwọ́sí orílẹ̀-èdè, títí kan àmì ẹ̀yẹ Spingarn ti NAACP ní 1979, àmì ẹ̀yẹ Ààrẹ fún Òmìnira, àmì ẹ̀yẹ Gold Medal ti Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin, àti ère kan lẹ́yìn ikú rẹ̀ ní Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin ti Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Nígbà tí ó kú ní 2005, òun ni obìnrin àkọ́kọ́ tí wọ́n fi ọlá fún ní Capitol Rotunda. California àti Missouri máa ń ṣe ìrántí Ọjọ́ Rosa Parks ní ọjọ́ ìbí rẹ̀, February 4, nígbà tí Ohio, Oregon, àti Texas máa ń ṣe ìrántí ọjọ́ ìbí rẹ̀, December 1.
Rosa Louise McCauley Parks, ti a bi ni Kínní 4, 1913 jẹ oludari Amẹrika ni ẹgbẹ awọn ẹtọ ilu ti o mọ julọ fun ipa pataki rẹ ninu ikọlu ọkọ akero Montgomery. Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà pè é ní "obìnrin àkọ́kọ́ tó jà fún ẹ̀tọ́ aráàlú" àti "ìyá ẹgbẹ́ tó ń jà fún òmìnira". Parks di onisẹgun NAACP ni 1943, o kopa ninu ọpọlọpọ awọn ipolongo awọn ẹtọ ilu ti o ga julọ. Ní December 1, 1955, ní Montgomery, Alabama, Parks kọ àṣẹ awakọ ọkọ̀ èrò James F. Blake láti fi àwọn ìjókòó mẹ́rin sílẹ̀ ní ẹ̀ka "àwọn aláwọ̀" fún arìnrìn-àjò aláwọ̀ funfun, nígbà tí ẹ̀ka "Àwọn aláwọ̀ funfun" kún. Parks kìí ṣe ẹni àkọ́kọ́ tí ó tako ẹ̀tọ́ ìdásílẹ̀ nínú ọkọ̀ akérò, ṣùgbọ́n àjọ National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) gbàgbọ́ wípé òun ni ẹni tí ó dára jùlọ fún wíwo ìgbésẹ̀ ẹjọ́ lẹ́yìn tí wọ́n mú un fún àìgbọràn ará ìlú nínú rírú àwọn òfin ìdásílẹ̀ Alabama, ó sì ran àwọn aláwọ̀ dúdú lọ́wọ́ láti kọ̀ jálẹ̀ ọkọ̀ akérò Montgomery fún ohun tó lé ní ọdún kan. Ẹjọ́ náà di èyí tí kò lè yí padà nínú àwọn ilé ẹjọ́ ìpínlẹ̀, ṣùgbọ́n ẹjọ́ ìjọba àpapọ̀ ti ọkọ̀ Montgomery Browder v. Gayle yọrí sí ìpinnu oṣù Kọkànlá Oṣù ọdún 1956 wípé ìpínyà ọkọ̀ kò bá òfin mu lábẹ́ Ẹ̀tọ́ Ààbò Tó Bára Mu ti Àtúnṣe Kẹrìnlá sí Òfin Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.  Ìwà ọ̀tẹ̀ tí Parks hù àti ìkórìíra bọ́ọ̀sì Montgomery di àmì pàtàkì fún ètò náà. O di aami agbaye ti resistance si ipinya, o si ṣeto ati ṣe ifowosowopo pẹlu awọn oludari awọn ẹtọ ilu, pẹlu Edgar Nixon ati Martin Luther King Jr. Ni akoko naa, awọn Parks ni a lo bi olutọṣọ ni ile itaja agbegbe kan ati pe o jẹ akọwe ti eka Montgomery ti NAACP. Kò tíì pẹ́ tó ti lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Highlander Folk School, tó jẹ́ ilé ẹ̀kọ́ kan ní ìpínlẹ̀ Tennessee tó ń dá àwọn tó ń jà fún ẹ̀tọ́ àwọn òṣìṣẹ́ àtàwọn tó ń jà fún ẹgbẹ́ òun ọ̀gbà lẹ́kọ̀ọ́. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n bọ̀wọ̀ fún un ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún lẹ́yìn náà, ó tún jìyà fún ìgbésẹ̀ rẹ̀; wọ́n lé e kúrò lẹ́nu iṣẹ́ rẹ̀, wọ́n sì ń halẹ̀ ikú fún un fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún lẹ́yìn náà. Kò pẹ́ lẹ́yìn tí wọ́n fòfin dè é, ó kó lọ sí Detroit, níbi tó ti rí irú iṣẹ́ kan náà fúngbà díẹ̀. Láti ọdún 1965 sí 1988, ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí akọ̀wé àti olùgbàlejò fún John Conyers, tí ó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà-Amẹ́ríkà tí ó jẹ́ aṣojú fún orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. O tun ṣiṣẹ ninu agbeka Black Power ati atilẹyin awọn ẹlẹwọn oloselu ni AMẸRIKA.  Lẹ́yìn tí Parks fẹ̀yìn tì, ó kọ ìwé ìtàn ara rẹ̀, ó sì tẹ̀síwájú láti sọ pé iṣẹ́ púpọ̀ ṣì wà láti ṣe nínú ìjà fún ìdájọ́ òdodo. Àwọn ọgbà náà gba ìfọwọ́sí orílẹ̀-èdè, títí kan àmì ẹ̀yẹ Spingarn ti NAACP ní 1979, àmì ẹ̀yẹ Ààrẹ fún Òmìnira, àmì ẹ̀yẹ Gold Medal ti Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin, àti ère kan lẹ́yìn ikú rẹ̀ ní Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Nígbà tí ó kú ní 2005, òun ni obìnrin àkọ́kọ́ tí wọ́n fi ọlá fún ní Capitol Rotunda. California àti Missouri máa ń ṣe ìrántí Ọjọ́ Rosa Parks ní ọjọ́ ìbí rẹ̀, February 4, nígbà tí Ohio, Oregon, àti Texas máa ń ṣe ìrántí ọjọ́ ìbí rẹ̀, December 1.