Kí ló ṣẹlẹ̀ ní January 6, 2021?
Context:Ní ọjọ́ kẹfà oṣù kíní ọdún 2021, lẹ́yìn ìṣẹ́gun Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà Donald Trump nínú ìdìbò ààrẹ ọdún 2020, àwọn ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn alátìlẹyìn rẹ̀ gbéjà ko Ilé Ilé Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Amẹ́ríkà ní Washington, D.C. Àwọn ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn alátìlẹyìn rẹ̀ wá bí wọ́n ṣe lè mú kí Trump wà nípò agbára nípa dídènà ìjíròrò àpapọ̀ ti Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin láti ka àwọn ìdìbò tí wọ́n ṣe fún àwọn olùdìbò kí wọ́n lè fọwọ́ sí ìṣẹ́gun Ààrẹ tí wọ́n dìbò fún Joe Biden. Gege bi igbimo ile igbimo asofin ti o n se iwadii lori isele naa se so, ikolu naa je ipari eto meje ti Trump se lati da idibo naa ru. Àwọn ènìyàn márùn-ún kú ṣáájú, lásìkò, tàbí lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ náà: Ọlọ́pàá Capitol yìnbọn pa ọ̀kan, òmíràn kú látàrí oògùn líle, àwọn mẹ́ta sì kú látàrí àwọn ohun tó wáyé. Ọ̀pọ̀ èèyàn ló fara pa, títí kan àwọn ọlọ́pàá 138. Àwọn ọlọ́pàá mẹ́rin tí wọ́n dá sí ìkọlù náà pa ara wọn láàárín oṣù méje. Ní July 7, 2022, owó ìpalára tí àwọn alátakò ṣe ju $2.7 mílíọ̀nù lọ.
Ní ọjọ́ kẹfà oṣù kíní ọdún 2021, lẹ́yìn ìṣẹ́gun Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà Donald Trump nínú ìdìbò ààrẹ ọdún 2020, àwọn ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn alátìlẹyìn rẹ̀ gbéjà ko Ilé Ilé Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Amẹ́ríkà ní Washington, D.C. Àwọn ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn alátìlẹyìn rẹ̀ wá bí wọ́n á ṣe jẹ́ kí Trump wà nípò agbára nípa dídènà ìjíròrò àpapọ̀ ti Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin láti ka àwọn ìdìbò tí wọ́n ṣe fún àwọn olùdìbò kí wọ́n lè fọwọ́ sí ìṣẹ́gun Ààrẹ tí wọ́n dìbò fún Joe Biden. Gege bi igbimo ile igbimo asofin ti o n se iwadii lori isele naa se so, ikolu naa je ipari eto meje ti Trump se lati da idibo naa ru. Àwọn ènìyàn márùn-ún kú ṣáájú, lásìkò, tàbí lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ náà: Ọlọ́pàá Capitol yìnbọn pa ọ̀kan, òmíràn kú látàrí oògùn líle, àwọn mẹ́ta sì kú látàrí àwọn ohun tó wáyé. Ọ̀pọ̀ èèyàn ló fara pa, títí kan àwọn ọlọ́pàá 138. Àwọn ọlọ́pàá mẹ́rin tí wọ́n dá sí ìkọlù náà pa ara wọn láàárín oṣù méje. Ní July 7, 2022, owó ìpalára tí àwọn alátakò ṣe ju $2.7 mílíọ̀nù lọ.  Trump pe ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn alátìlẹyìn rẹ̀ láti ṣe ìgbésẹ̀ ní Washington, D.C., ní January 5 àti 6 láti ṣètìlẹyìn fún èké èké rẹ̀ pé "àwọn ọmọ ẹgbẹ́ òsì-òsì tí wọ́n gbóná janjan ti jí" ìdìbò 2020 gbé àti láti béèrè pé kí Igbakeji Ààrẹ Mike Pence àti Ilé Aṣòfin kọ ìṣẹ́gun Biden. Bẹ́rẹ̀ láti ọ̀sán ọjọ́ kẹfà oṣù, níbi àpérò "Save America" ní Ellipse, Trump tún àṣìlóye àṣìlóye nípa ìdìbò tí kò tọ̀nà ṣe, ó sì sọ pé "bí ẹ kò bá jà bí ẹ ti lè jà, ẹ ò ní ní orílẹ̀-èdè mọ́". Nínú ọ̀rọ̀ kan náà, ó sọ pé "Mo mọ̀ pé gbogbo àwọn tó wà níbí yóò máa rìn lọ sí ilé Capitol láìpẹ́ láti fi àlàáfíà àti ìfẹ́ orílẹ̀-èdè ẹni hàn kí a sì gbọ́ ohùn yín". Nígbà tó ń sọ̀rọ̀ àti lẹ́yìn tó sọ̀rọ̀ tán, ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn tó wá, tí àwọn kan lára wọn dìhámọ́ra, rìn lọ sí Capitol, àwọn ọgọ́rọ̀ọ̀rún sì forí gba ibi tí àwọn ọlọ́pàá ti ń ṣọ́ ọ̀nà nígbà tí Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin bẹ̀rẹ̀ sí í ka ìbò.  Ó lé ní ẹgbẹ̀rún méjì àwọn jàǹdùkú tí wọ́n wọ ilé náà, ọ̀pọ̀ nínú wọn ló gba ibẹ̀, tí wọ́n bà á jẹ́, tí wọ́n sì kó ẹrù rẹ̀; wọ́n kọlu àwọn òṣìṣẹ́ ọlọ́pàá Capitol àti àwọn oníròyìn; wọ́n sì gbìyànjú láti wá àwọn aṣòfin tí wọ́n máa mú kí wọ́n sì pa wọ́n. A gbé òpó kan kalẹ̀ ní ìwọ̀ oòrùn Capitol, àwọn ọ̀daràn kan sì ń pariwo "Ẹ gbé Mike Pence kalẹ̀" lẹ́yìn tí ó ti kọ̀ láti gba àwọn èké èké tí Trump àti àwọn ẹlòmíràn sọ pé igbákejì ààrẹ lè yí ìyọrísí ìdìbò padà. Diẹ ninu wọn ba awọn ọfiisi ti Alaga Ile Nancy Pelosi (D-CA) ati awọn ọmọ ẹgbẹ Ile Asofin miiran jẹ. Bí àwọn ọlọ́pàá Capitol ṣe rí i pé àwọn ti fọ́ ilé náà, wọ́n kó àwọn ará kúrò, wọ́n sì ti ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin àti àwọn ilé bíi mélòó kan nínú Capitol Complex pa. Àwọn jàǹdùkú gba ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin àgbà tí kò ní ènìyàn mọ́ nígbà tí àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba àpapọ̀ ń dáàbò bo ilé ìgbìmọ̀ tí wọn kò ní ènìyàn mọ́. Àwọn bọ́ǹbù tí wọ́n fi páìpù ṣe ni wọ́n rí ní orílé-iṣẹ́ Ìgbìmọ̀ Ìjọba Àpapọ̀ ti Ẹgbẹ́ Olùṣàkóso Àpapọ̀ ti Ẹgbẹ́ Olùṣàkóso Àpapọ̀ ti Ẹgbẹ́ Olùṣàkóso Àpapọ̀ ti Ẹgbẹ́ Olùṣàkóso Àpapọ̀ ti Ẹgbẹ́ Olùṣàkóso Àpapọ̀ ti Ẹgbẹ́ Olùṣàkóso Àpapọ̀ ti Ẹgbẹ́ Olùṣàkóso Àpapọ̀, wọ́n sì tún rí àwọn bọ́ǹbù tí wọ́n fi páìpù Molotov ṣe nínú ọkọ̀ kan nítòsí Ilé Ìgbìmọ̀ Ìjọba.  Trump kọ̀ láti rán àwọn Ẹ̀ṣọ́ Orílẹ̀-èdè lọ láti rẹ́yìn àwọn jàǹdùkú. Nígbà tó yá ní ọ̀sán ọjọ́ náà, nínú fídíò kan tó gbé sórí Twitter, ó tún sọ pé ìdìbò náà jẹ́ "àdàkàdekè", ṣùgbọ́n ó sọ fún àwọn alátìlẹyìn rẹ̀ pé kí wọ́n "lọ sílé ní àlàáfíà". Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin náà ti kúrò lọ́wọ́ àwọn jàǹdùkú ní ọ̀gànjọ́ òru, àti kíkà àwọn ìdìbò náà tún bẹ̀rẹ̀, tí ó sì parí ní òwúrọ̀ ọjọ́ keje oṣù kíní. Pence kéde Ààrẹ tí a yàn Biden àti Aàrẹ tí a yàn Kamala Harris gẹ́gẹ́ bí àwọn tó borí. Lẹ́yìn tí ìjọba rẹ̀ tẹ̀ ẹ́ lójú, tí wọ́n sì halẹ̀ mọ́ ọn pé wọ́n máa yọ̀ ọ́ kúrò nípò, tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn èèyàn sì fiṣẹ́ sílẹ̀, Trump wá ṣe ìpolongo kan lórí tẹlifíṣọ̀n pé òun máa ṣe ìyípadà tó wà létòlétò.  Ọ̀sẹ̀ kan lẹ́yìn rògbòdìyàn náà, ilé ìgbìmọ̀ aṣojú fi ẹ̀sùn kan Trump fún jíjùmọ̀ ìpègbè, tó fi jẹ́ pé òun nìkan ni ààrẹ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà tí wọ́n fi ẹ̀sùn kàn lẹ́ẹ̀mejì. Ní oṣù Kínní, lẹ́yìn tí Trump kúrò ní ipò, Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin dìbò 57 sí 43 fún ìdálẹ́bi; nítorí èyí kò tó ìdá méjì nínú mẹ́ta, èyí tó nílò ìbò 67, wọ́n dá a láre fún ìgbà kejì. Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin gbé òfin kan kalẹ̀ láti dá ìgbìmọ̀ aládàáni tí ó wà láyè ara wọn sílẹ̀ láti ṣe ìwádìí nípa ìkọlù náà, èyí tí wọ́n ṣe gẹ́gẹ́ bíi ti Ìgbìmọ̀ 9/11, ṣùgbọ́n àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Republican ní Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin dá a dúró, nítorí náà Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin fọwọ́ sí ìgbìmọ̀ àkànṣe kan pẹ̀lú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Democrat méje àti ọmọ ẹgbẹ́ Republican méjì láti ṣe ìwádìí dípò rẹ̀. Ìgbìmọ̀ náà ṣe àwọn ìgbìmọ̀ ìgbóhùnsájọ́ tẹlifíṣọ̀n mẹ́sàn-án lórí ìkọlù náà ní ọdún 2022, tí wọ́n sì dìbò láti pe Trump. Ní March 2022, àwọn ìwádìí Ẹ̀ka Ìdájọ́ ti gbòòrò láti fi àwọn ìgbòkègbodò àwọn ẹlòmíràn tó yọrí sí ìkọlù náà kún un. Níkẹyìn, Ìgbìmọ̀ náà dábàá fún Ẹ̀ka Ìdájọ́ pé kí wọ́n ṣe ìgbẹ́jọ́ Trump fún dídíjú sí ìgbésẹ̀ ìjọba kan, ìgbésẹ̀ ìpèníjà, ìdìtẹ̀ láti tan Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà jẹ, àti ṣíṣe àwọn àtẹ̀jáde èké.  Ó lé ní ọ̀ọ́dúnrún ọmọ ẹgbẹ́ alátakò ìjọba, tí wọ́n ní àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Oath Keepers, Proud Boys, àti Three Percenters, ni wọ́n fi ẹ̀sùn ìdìtẹ̀ kàn nítorí pé wọ́n fẹ̀sùn kan wọn pé wọ́n ń gbèrò láti kọlu Capitol; àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Oath Keepers mẹ́wàá àti àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Proud Boys márùn-ún ni wọ́n fi ẹ̀sùn ìdìtẹ̀ kàn, tí ọ̀kan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Oath Keepers sì jẹ̀bi. Stewart Rhodes tó jẹ́ olórí àwọn tó ń pa ẹ̀jẹ́ náà mọ́ ni wọ́n máa dá lẹ́bi nígbà tó bá yá pé ó dìtẹ̀ sí ìjọba. Lati Oṣu Kini ọdun 2022, o kere ju awọn eniyan 57 ti o ni ipa ninu awọn iṣẹlẹ ọjọ naa n ṣiṣẹ fun ọfiisi ilu. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tí wọ́n fi ẹ̀sùn ìwà ọ̀daràn kàn nínú ìkọlù náà kò ní ìsopọ̀ mọ́ àwọn ẹgbẹ́ òdì-kejì-ọ̀tún tàbí àwọn ẹgbẹ́ agbawèrèmẹ́sìn, iye kan tí ó pọ̀ ni wọ́n ní ìsopọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹgbẹ́ agbawèrèmẹ́sìn tàbí àwọn ìgbésẹ̀ ìdìtẹ̀. Nígbà tó fi máa di January 2023, ó kéré tán àwọn ènìyàn 476 tí wọ́n fi ẹ̀sùn kàn ti jẹ̀bi.