U sebelisa serapa se latelang, thathamisa litlhōrō tsa Himalaya tse ileng tsa hlahlojoa le ho tsejoa lekholong la bo19 la lilemo.
Context:Ka 1802, Mabrithani a ile a qala ho etsa Patlisiso e Khōlō ea Trigonometry India ho fumana libaka, bophahamo le mabitso a lithaba tse phahameng ka ho fetisisa lefatšeng. Ho qala ka India e ka boroa, lihlopha tsa bafuputsi li ile tsa fallela ka leboea li sebelisa li - theodolite tse khōlōhali, tseo e 'ngoe le e 'ngoe ea tsona e neng e le boima ba lik'hilograma tse 500' me ho hlokahala banna ba 12 hore ba li jare, e le hore ba ka lekanya bophahamo ka nepo kamoo ho ka khonehang. Ba ile ba fihla mosikong oa Himalaya lilemong tsa bo-1830, empa Nepal e ne e sa ikemisetsa ho lumella Borithane ho kena ka har'a naha ka lebaka la lipelaelo tsa merero ea bona. Likōpo tse' maloa tsa bafuputsi tsa ho kena Nepal li ile tsa haneloa.  Mabrithani a ile a qobelloa ho tsoela pele ka ho hlahloba ha 'ona a le Terai, e leng sebaka se ka boroa ho Nepal se bapileng le Himalaya. Maemo a ne a le thata Terai ka lebaka la lipula tse matla le malaria. Baofisiri ba bararo ba lipatlisiso ba ile ba bolaoa ke malaria ha ba bang ba babeli ba ile ba tlameha ho tlohela mosebetsi ka lebaka la ho kula.  Leha ho le joalo, ka 1847, Mabrithani a ile a tsoela pele ho etsa lipatlisiso' me a qala ho hlahloba litlhōrō tsa Himalaya ka ho qaqileng ho tloha liteisheneng tsa ho shebella tse bohōle ba lik'hilomithara tse 240. Boemo ba leholimo bo ne bo thibela mosebetsi likhoeling tse tharo tsa ho qetela tsa selemo. Ka November 1847, Andrew Waugh, Mohlahlobi e Moholo oa Brithani oa India, o ile a etsa liphuputso tse' maloa a le seteisheneng sa Sawajpore karolong e ka bochabela ea Himalaya. Ka nako eo Kangchenjunga e ne e nkoa e le tlhōrō e phahameng ka ho fetisisa lefatšeng,'me ka thahasello, o ile a hlokomela tlhōrō e ka thōko ho eona, e bohōle ba lik'hilomithara tse ka bang 230. John Armstrong, e mong oa bahlanka ba Waugh, le eena o ile a bona tlhōrō ena a le sebakeng se hōle ka bophirimela' me a e bitsa tlhōrō "b". Hamorao Waugh o ile a ngola hore lintho tseo a li boneng li bontša hore tlhōrō "b" e ne e phahame ho feta Kangchenjunga, empa ka lebaka la sebaka se seholo seo a ileng a se bona, ho ile ha hlokahala hore a hlahlojoe ka hloko e le hore a netefatsoe. Selemong se latelang, Waugh o ile a romela ofisiri ea lipatlisiso ho khutlela Terai ho ea hlahloba tlhōrō "b" haufi-ufi, empa maru a ile a sitisa boiteko ba hae.  Ka 1849, Waugh o ile a romela James Nicolson sebakeng seo, ea ileng a etsa liphuputso tse peli a le Jirol, e bohōle ba lik'hilomithara tse 190. Joale Nicolson o ile a nka theodolite e kholo ka ho fetisisa'me a leba bochabela, a fumana maikutlo a fetang 30 a tsoang libakeng tse hlano tse fapaneng,'me e haufi ka ho fetisisa e le 174 km (108 mi) ho tloha tlhōrōng.  Nicolson o ile a khutlela Patna e haufi le nōka ea Ganges ho ea etsa lipalo tse hlokahalang tse thehiloeng ho seo a se boneng. Boitsebiso ba hae bo sa hlahisoang bo ile ba fana ka bophahamo bo tloaelehileng ba limithara tse 9 200 bakeng sa tlhōrō "b", empa sena ha sea ka sa nahana ka ho kheloha ha leseli, ho sothehang bophahamo. Leha ho le joalo, palo eo e ne e bontša ka ho hlaka hore tlhōrō "b" e ne e le holimo ho Kangchenjunga. Nicolson o ile a tšoaroa ke malaria' me a qobelloa ho khutlela hae a sa qeta lipalo tsa hae. Michael Hennessy, e mong oa bathusi ba Waugh, o ne a qalile ho khetha litlhōrō ho latela linomoro tsa Roma, Kangchenjunga e bitsoa Peak IX. Hona joale tlhōrō ea "b" e ne e tsejoa e le tlhōrō ea XV.  Ka 1852, Radhanath Sikdar, eo e neng e le setsebi sa lipalo le mohlahlobi oa India ea tsoang Bengal, e ne e le eena oa pele oa ho khetholla Everest e le tlhōrō e phahameng ka ho fetisisa lefatšeng, a sebelisa lipalo tsa trigonometric tse thehiloeng litekanyetsong tsa Nicolson. Phatlalatso ea semmuso ea hore Peak XV e ne e le eona e phahameng ka ho fetisisa e ile ea lieha ka lilemo tse'maloa ha lipalo li ne li netefatsoa khafetsa. Waugh o ile a qala ho sebetsa ka boitsebiso ba Nicolson ka 1854,'me eena le basebetsi-'moho le eena ba qetile lilemo tse ka bang peli ba sebetsa ka lipalo, ba tlameha ho sebetsana le mathata a ho kheloha ha leseli, khatello ea moea le mocheso libakeng tse hōle haholo tsa lintho tseo ba li boneng. Qetellong, ka March 1856 o ile a phatlalatsa seo a se fumaneng lengolong le eang ho motlatsi oa hae Calcutta. Kangchenjunga e ile ea boleloa e le bophahamo ba limithara tse 8,582, ha Peak XV e ne e fuoe bophahamo ba limithara tse 8,840. Waugh o ile a etsa qeto ea hore Peak XV "mohlomong ke eona e phahameng ka ho fetisisa lefatšeng". Peak XV (e lekantsoeng ka maoto) e ne e baloa e le hantle 29000 ft (8,839.2 m) e phahameng, empa e phatlalalitsoe phatlalatsa hore ke 29002 ft (8,839.8 m) e le ho qoba maikutlo a hore bophahamo bo nepahetseng ba 29000 feet (8,839.2 m) e ne e se letho haese khakanyo e chitja. Ka linako tse ling ho thoe Waugh ke "motho oa pele ea ileng a hata tlhōrōng ea Mount Everest".
Litlhōrō tsa Kangchenjunga le Mount Everest tse maralleng a Himalaya li ile tsa fumanoa ka lipatlisiso tse entsoeng lekholong la bo19 la lilemo.