Jọ̀wọ́ ṣàpèjúwe bó ṣe rí nígbà Ogun Àgbáyé Kìíní
Context:Oríṣiríṣi ibi ni wọ́n ti ja Ogun Àgbáyé Kìíní jákèjádò ayé, látorí àwọn ibi tí ogun ti ń jà nílẹ̀ Yúróòpù títí dórí àwọn ilẹ̀ tó wà lábẹ́ àkóso ilẹ̀ òkèèrè ní Òkun Pàsífíìkì àti ní Áfíríkà. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó gbajúmọ̀ jùlọ fún ogun abẹ́lé tí ó wà ní Ìhà Oòrùn Yúróòpù, ní àwọn ibòmíràn tí wọ́n ti ń jagun, ìjà náà máa ń lọ káàkiri, tí wọ́n sì máa ń fi àwọn ọmọ ogun ẹlẹ́ṣin jagun. Ẹgbẹẹgbẹ̀rún èèyàn ló máa ń ṣòfò ẹ̀mí lójúmọ́ ní apá ìlà oòrùn nígbà tí wọ́n bá ń gbéjà ko àwọn ọmọ ogun, àmọ́ apá Ìwọ̀ Oòrùn ni wọ́n ti ń pa àwọn èèyàn tó pọ̀ jù lọ. Ìwọ̀ oòrùn ni àwọn orílẹ̀-èdè tó ṣẹ̀ṣẹ̀ di oníṣòwò ńláńlá lágbàáyé ti lè gbájú mọ́ àwọn ohun tí wọ́n ń ṣe fún iṣẹ́ ológun. Ọjọ́ tí ogun náà kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ ni ọjọ́ tó gbẹ̀mí àwọn èèyàn jù lọ. Ìgbìmọ̀ ológun ti Ilẹ̀ Ọba Jámánì ló dá ètò Schlieffen sílẹ̀, èyí tó ní kí àwọn ọmọ ogun jà kọjá sí ààlà ilẹ̀ Belgium àti ilẹ̀ Faransé. Ní August 22, ọdún 1914, nígbà tí wọ́n ń ja Ogun Àlà, àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ Faransé márùn-ún lọ́tọ̀ọ̀tọ̀ ló bá àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ Jámánì tó gbógun tì wọ́n jà. Ní gbogbo ibi tí ogun náà ti wáyé, lọ́jọ́ kan ṣoṣo yẹn, ẹgbàá mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n [27,000] ọmọ ogun Faransé ló pàdánù ẹ̀mí wọn nítorí pé wọ́n ń dáàbò bo orílẹ̀-èdè wọn.
Ogun Àgbáyé Kìíní jà ní Yúróòpù, ní Òkun Pàsífíìkì, àti ní Áfíríkà. Wọ́n máa ń fi ẹṣin jagun, wọ́n máa ń jagun nínú ihò, wọ́n sì máa ń lo àwọn ẹ̀rọ ìjàkadì. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ogun abẹ́lẹ̀ ni wọ́n mọ̀ sí Ogun Àgbáyé Kìíní, síbẹ̀ ó tún ní nínú fífi ẹgbẹẹgbẹ̀rún èèyàn, àwọn ẹ̀rọ, àtàwọn ẹranko jagun. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọjọ́ tó kún fún ẹ̀jẹ̀ àti ogun ló wáyé nígbà Ogun Àgbáyé Kìíní, àmọ́ èyí tó gbẹ̀mí àwọn èèyàn jù lọ wáyé láwọn ọjọ́ tí ogun bẹ̀rẹ̀, ìyẹn ní Ogun Frontiers, níbi tí wọ́n ti pa ẹgbẹ̀rún mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n [27,000] ọmọ ogun ilẹ̀ Faransé lọ́jọ́ kan ṣoṣo.