Waqtiga qorraxdu soo baxdo sidee ayuu u kala duwanaan karaa guga iyo xagaaga?
Context:Inkastoo ay u muuqato in Qorraxdu ay "ka soo baxdo" meeshii ugu sarraysay, haddana dhabta waxay tahay dhaqdhaqaaqa dhulka oo keena in Qorraxdu soo muuqato. Halxiraalaha dhaqaaqa qorraxda waxay ka dhalataa kormeereyaasha dhulka ee ku jira qaab tixraac wareegsan; dhaqdhaqaaqa muuqda ayaa sababay in dhaqammo badan ay leeyihiin halyeeyada iyo diimaha lagu dhisay qaabka geocentric, kaas oo ka adkaaday illaa uu astronomer Nicolaus Copernicus uu soo saaray qaabkiisa heliocentric qarnigii 16aad. Qorax ka soo bixidu waxay ku dhacdaa daqiiqad keliya marka ay qorraxdu ka soo baxdo. Si kastaba ha noqotee, ereyga qorrax soo baxa wuxuu caadi ahaan loola jeedaa waqtiyo ka hor iyo ka dib waqtigan: Qorrax dhaca, waqtiga subaxnimada oo ay cirka dhalaalayso, laakiin aan weli la arki karin Qorraxda. Bilowga mugdiga subaxnimada waxaa loo yaqaanaa waaberiga xiddigiska. Waqtiga uu qorraxdu ka soo baxayo kadib oo weli la arki karo midabada muuqda iyo saamaynta hawada. Waqtiga qorraxdu soo baxdo wuu is bedbedelaa sannadka oo dhan, sidoo kale waxaa saameyn ku leh aragtida qofka ee latitude iyo longitude, altitude, iyo waqtiga. Isbedeladaas waxaa keena dhulku sida uu u leexan yahay, wareegga maalinlaha ah ee dhulku, dhaqdhaqaaqa meeraha ee wareegga sanadlaha ah ee ku wareegsan qorraxda, iyo wareegga dhulka iyo dayaxa ee isku wareegsan. Calaamadda waxaa loo isticmaali karaa in lagu qiyaaso waqtiga ay qorraxdu soo baxdo. Dhamaadka jiilaalka iyo gu'ga, qorrax soo baxa sida ka muuqata dhulgariirrada dhexdhexaadka ah waxay dhacdaa goor hore maalin kasta, waxay gaadhaa waqtigeeda ugu horreeya ee u dhow xilliga xagaaga; in kasta oo taariikhda saxda ah ay ku kala duwan tahay dhulgariirka. Waqtigaas kaddib, qorrax soo bixidu way sii dheeraaneysaa maalinba maalinta ka dambaysa, waxayna gaadhaysaa waqtiga ugu dambeeya qiyaastii xilliga qaboobaha. Kala fogaanshaha u dhexeeya taariikhaha qorrax-dhaca iyo waqtiga ugu horeeya ama ugu dambeeya ee qorrax-dhaca waxaa sabab u ah eccentricity-ka wareegga dhulka iyo jiidashada dhidibkiisa, waxaana lagu tilmaamaa analemma, oo loo isticmaali karo in la saadaaliyo taariikhaha. Kala duwanaanshaha kala duwanaanshaha jajabka hawadu waxay bedeli kartaa waqtiga qorrax soo baxa iyadoo la bedelayo booska muuqda. Meelaha u dhow qaansooyinka, kala duwanaanshaha waqtiga-maalinku waa mid aad u weyn, maadaama Qorraxdu ay ka gudubto meeshii ugu hooseysa ee ugu sareysa sidaas darteedna ay si tartiib tartiib ah u kacdo. Marka la xisaabtamo kala duwanaanshaha hawada iyo cabirka laga bilaabo geeska hore, waxay xoogaa kordhineysaa celceliska muddada maalinta marka loo eego habeenka. Si kastaba ha noqotee, isla'egga qorrax soo baxa, oo loo isticmaalo in lagu soo saaro waqtiga qorrax soo baxa iyo qorrax dhaca, wuxuu u adeegsadaa xarunta jirka ee Qorraxda xisaabinta, isagoo iska indhatiraya carqaladeynta jawiga iyo xagalka aan eberka ahayn ee ay hoos u dhigtay disk-ka qorraxda.
Dhamaadka jiilaalka iyo gu'ga, qorrax soo baxa sida ka muuqata dhulgariirrada dhexdhexaadka ah waxay dhacdaa goor hore maalin kasta, waxay gaadhaa waqtigeeda ugu horreeya ee u dhow xilliga xagaaga; in kasta oo taariikhda saxda ah ay ku kala duwan tahay dhulgariirka. Waqtigaas kaddib, qorrax soo bixidu way sii dheeraaneysaa maalinba maalinta ka dambaysa, waxayna gaadhaysaa waqtiga ugu dambeeya qiyaastii xilliga qaboobaha.