Kí ni kọ̀ǹpútà kónítọ̀mù?
Kọ̀ǹpútà kónítò jẹ́ kọ̀ǹpútà tó máa ń lo àwọn ohun tó ń ṣẹlẹ̀ nínú ẹ̀rọ kónítò. Ní oríṣiríṣi ọ̀nà, àwọn ohun tó wà nínú ara máa ń ní àwọn ohun tó dà bí ìró àti bí èròjà kéékèèké ṣe máa ń ṣe, àwọn ẹ̀rọ amòye sì máa ń lo àwọn ohun tó dà bí ìró yìí láti fi ṣe iṣẹ́ wọn. Físíìsì ìgbàlódé kò lè ṣàlàyé bí àwọn ẹ̀rọ kánkán yìí ṣe ń ṣiṣẹ́, kò sì sí bí kọ̀ǹpútà kánkán tí wọ́n lè yí padà ṣe lè ṣe àwọn ìṣirò kan lọ́nà tó yára ju ti kánkán lọ. Ní pàtàkì, kọ̀ǹpútà kónítò tí ó tóbi lè tú àwọn ètò ìdìbò tí wọ́n ń lò káàkiri, kí ó sì ran àwọn onímọ̀ físíìsì lọ́wọ́ láti ṣe àwọn àfarawé físíìsì; ṣùgbọ́n, ìwádìí tí wọ́n ń ṣe nísinsìnyí kò tíì gbéṣẹ́, kò sì tíì ṣeé ṣe.  Ẹyọ ìsọfúnni tó ṣe pàtàkì jù lọ nínú ìsọfúnni tó jẹ́ ti èrò orí ni qubit, èyí tó fara jọ bit nínú ẹ̀rọ alágbèéká tí wọ́n máa ń lò. Ko dabi bit ti a mọ, qubit le wa ninu superposition ti awọn ipo "base" rẹ meji, eyi ti o tumọ si pe o wa ni awọn ipo mejeeji ni akoko kanna. Nígbà tí a bá ń díwọ̀n qubit kan, àbájáde rẹ̀ jẹ́ àbájáde tí ó ṣeé ṣe tí ó jẹ́ ti bit tí ó jẹ́ ti ìgbà àtijọ́. Bí kọ̀ǹpútà tó ń lo kúrúǹtì bá lo kúrúǹtì ní ọ̀nà kan pàtó, ipa tí ìgbì máa ń ní lórí kúrúǹtì lè mú kí àbájáde ìṣirò tí wọ́n fẹ́ ṣe sunwọ̀n sí i. Àwọn ìlànà tí kọ̀ǹpútà tó ń lo kánkán lè fi ṣe àyẹ̀wò ló wà nínú àwọn ìlànà tí kọ̀ǹpútà tó ń lo kánkán lè fi ṣe àyẹ̀wò.  Ìṣòro ńlá ló máa ń jẹ́ láti ṣe àwọn qubits tó dára gan-an. Bí àyíká kò bá mú kí qubit wà ní àdádó tó, ó máa ń ní ìṣòro àìṣe bára mu, èyí tó máa ń mú kí ariwo wà nínú ìsọfúnni. Àwọn ìjọba orílẹ̀-èdè ti fi owó tó pọ̀ gan-an ṣètìlẹ́yìn fún ìwádìí ìdánrawò tó ń lépa láti ṣe àwọn qubits tó ṣeé ṣe láti ṣe àtúnṣe sí, tí àkókò tí wọ́n fi ń ṣe àlàyé wọn máa ń gùn sí i, tí wọn kì í sì í fi bẹ́ẹ̀ ṣe àṣìṣe. Méjì lára àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ tó ń mú kí àwọn èèyàn ní ìrètí jù lọ ni àwọn ẹ̀rọ tó ń mú kí àwọn ohun tó ń darí agbára tó ju ti ẹ̀dá lọ máa ṣiṣẹ́ dáadáa (tó máa ń mú kí àwọn ohun tó ń darí agbára tó ju ti ẹ̀dá lọ máa ṣiṣẹ́ dáadáa) àti àwọn ẹ̀rọ tó ń mú kí àwọn ohun tó ń darí agbára tó ju ti ẹ̀dá lọ máa ṣiṣẹ́ dáadáa (tó máa ń mú kí àwọn ohun tó ń darí agbára tó ju ti ẹ̀dá lọ máa ṣiṣẹ́ dáadáa).  Ìṣòro ìṣirò èyíkéyìí tí kò bá ṣeé yanjú látorí kọ̀ǹpútà ìgbàlódé, kò ní ṣeé yanjú látorí kọ̀ǹpútà oníwọ̀n. Ní òdìkejì ẹ̀wẹ̀, ìṣòro èyíkéyìí tí kọ̀ǹpútà tó ń ṣiṣẹ́ lọ́nà tó gbéṣẹ́ lè yanjú, kọ̀ǹpútà tó ń ṣiṣẹ́ lọ́nà tó gbéṣẹ́ náà lè yanjú rẹ̀, ó kéré tán tó bá gba àkókò tó pọ̀ tó. Lédè mìíràn, àwọn kọ̀ǹpútà kónítọ̀mù máa ń tẹ̀ lé ìlànà tí Church-Turing gbé kalẹ̀. Èyí túmọ̀ sí wípé bí àwọn kọ̀ǹpútà tó jẹ́ ti quantum kò bá ní àǹfààní kankan lórí àwọn kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà tí wọ́n jẹ́ ti kọ̀ǹpútà, àwọn kọ̀ǹpútà tó jẹ́ ti kọ Ní pàtàkì, àwọn kọ̀ǹpútà kónítọ̀mù ni wọ́n gbà pé ó lè yanjú àwọn ìṣòro kan ní kíákíá tí kò sí kọ̀ǹpútà kónítọ̀mù tó lè yanjú ní àkókò tó ṣeé ṣe - ìyẹn ni ohun tí wọ́n ń pè ní "ọlá àṣẹ kónítọ̀mù". Ẹ̀kọ́ nípa bí àwọn ìṣòro tó jẹ mọ́ lílo kọ̀ǹpútà ṣe díjú tó, èyí tí wọ́n ń pè ní Quantum Complexity Theory.