Kí ni àwọn ìwé mẹ́rin tí Albert Einstein tẹ̀ jáde
Context:Albert Einstein (/ˈaɪnstaɪn/ EYEN-styne; German: [ˈalbɛʁt ˈʔaɪnʃtaɪn] (listen); 14 March 1879 <unk> 18 April 1955) je onimo ijinle sayensi ti a bi ni Germany, ti won gba pe o je okan lara awon onimo ijinle sayensi ti o tobi julo ati ti o ni ipa julo ni gbogbo igba. Ọ̀gbẹ́ni Einstein ló gbajúmọ̀ jù lọ nítorí pé ó gbé àbá èrò orí tó dá lórí bí nǹkan ṣe ń lọ sí ní ṣísẹ̀-n-tẹ̀lé kalẹ̀, àmọ́ ó tún ṣe gudugudu méje nínú àbá èrò orí tó dá lórí bí nǹkan ṣe ń lọ sí ní ṣísẹ̀-n-tẹ̀lé. Ẹ̀kọ́ nípa bí nǹkan ṣe ń ṣẹlẹ̀ àti ẹ̀kọ́ nípa bí nǹkan ṣe ń ṣẹlẹ̀ nínú ayé ṣe pọ̀ tó ni àwọn onímọ̀ nípa físíìsì òde òní ń gbé lárugẹ. Wọ́n pe ọ̀nà tó gbà ṣe ọ̀kan náà tó fi ń díwọ̀n ohun tó pọ̀ jù lọ ní ayé yìí ní E = mc2. Wọ́n tún mọ iṣẹ́ rẹ̀ nítorí ipa tó ní lórí ìmọ̀ ọgbọ́n orí nípa sáyẹ́ǹsì. Ọdún 1921 ni wọ́n fún un ní Ẹ̀bùn Nobel nínú Físíìsì "nítorí àwọn iṣẹ́ tó ṣe fún ìmọ̀ nípa físíìsì, pàápàá jù lọ nítorí ìwádìí tó ṣe nípa òfin tí wọ́n ń pè ní photoelectric effect", èyí tó jẹ́ ìgbésẹ̀ pàtàkì kan nínú ìdàgbàsókè èrò orí nípa bí nǹkan ṣe máa ń rí. Àwọn àṣeyọrí tó ṣe nínú ìmọ̀ ẹ̀dá àti bí ọ̀rọ̀ rẹ̀ ṣe jẹ́ ọ̀rọ̀ àbáláyé mú kí orúkọ náà "Einstein" di ohun kan náà pẹ̀lú ọ̀rọ̀ náà "ọlọ́gbọ́n". Orúkọ Einsteinium, tó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn èròjà tó wà nínú tábìlì ìgbàlódé, ni wọ́n fi sọ ọ́.  Lọ́dún 1905, ìyẹn ọdún tí wọ́n máa ń pè ní annus mirabilis ('ọdún iṣẹ́ ìyanu'), Einstein tẹ ìwé mẹ́rin tó jẹ́ àrà ọ̀tọ̀ jáde. Àwọn ìwé wọ̀nyí ṣàpèjúwe èròǹgbà nípa àbájáde iná mànàmáná, wọ́n ṣàlàyé ìṣesí Brownian, wọ́n mú èròǹgbà àkànṣe nípa ìbátan kalẹ̀, wọ́n sì fi hàn pé ọ̀kan náà ni ọ̀pọ̀lọpọ̀ àti agbára. Einstein gbà pé àwọn òfin tó wà nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ kò lè bá ti ẹ̀rọ tó ń mú kí iná mànàmáná máa ṣiṣẹ́ mu mọ́, èyí ló mú kó ṣe àbá èrò orí rẹ̀ nípa bí nǹkan ṣe máa ń rí. Lẹ́yìn náà, ó mú kí èròǹgbà náà kan àwọn ohun tó ń mú kí ayé yí pa dà; ó tẹ ìwé kan jáde lórí èròǹgbà tó dá lórí bí nǹkan ṣe ń yí pa dà ní ọdún 1916, èyí tó fi èròǹgbà rẹ̀ nípa agbára òòfà kún un. Lọ́dún 1917, ó lo èròǹgbà tí wọ́n ń pè ní general theory of relativity láti fi ṣàpèjúwe bí ayé àti ìsálú ọ̀run ṣe rí. Ó ń bá iṣẹ́ rẹ̀ lọ lórí àwọn ìṣòro tó jẹ mọ́ ìmọ̀ ìṣirò àti ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì tó dá lórí àwọn ohun tín-tìn-tín, èyí ló mú kó ṣàlàyé nípa èròǹgbà àwọn ohun tín-tìn-tín àti bí àwọn ohun tín-tìn-tín ṣe ń yí padà. Ó tún ṣèwádìí nípa bí ìmọ́lẹ̀ ṣe máa ń mú ooru jáde àti nípa ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì tó ń jẹ́ quantum theory of radiation, èyí tó jẹ́ ìpìlẹ̀ fún ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì tó ń jẹ́ photon theory of light.
Albert Einstein, 14 March 1879 <unk> 18 April 1955 je onimo ijinle sayensi ti a bi ni Germany, ti o gbajumo lati je okan ninu awon onimo ijinle sayensi ti o tobi julo ati ti o ni ipa julo ni gbogbo igba. Ọ̀gbẹ́ni Einstein ló gbajúmọ̀ jù lọ nítorí pé ó gbé àbá èrò orí tó dá lórí bí nǹkan ṣe ń lọ sí ní ṣísẹ̀-n-tẹ̀lé kalẹ̀, àmọ́ ó tún ṣe gudugudu méje nínú àbá èrò orí tó dá lórí bí nǹkan ṣe ń lọ sí ní ṣísẹ̀-n-tẹ̀lé. Ẹ̀kọ́ nípa bí nǹkan ṣe ń ṣẹlẹ̀ àti ẹ̀kọ́ nípa bí nǹkan ṣe ń ṣẹlẹ̀ nínú ayé ṣe pọ̀ tó ni àwọn onímọ̀ nípa físíìsì òde òní ń gbé lárugẹ. Wọ́n pe ọ̀nà tó gbà ṣe ọ̀kan náà tó fi ń díwọ̀n ohun tó pọ̀ jù lọ ní ayé yìí ní E = mc2. Wọ́n tún mọ iṣẹ́ rẹ̀ nítorí ipa tó ní lórí ìmọ̀ ọgbọ́n orí nípa sáyẹ́ǹsì. Ọdún 1921 ni wọ́n fún un ní Ẹ̀bùn Nobel nínú Físíìsì "nítorí àwọn iṣẹ́ tó ṣe fún ìmọ̀ nípa físíìsì, pàápàá jù lọ nítorí ìwádìí tó ṣe nípa òfin tí wọ́n ń pè ní photoelectric effect", èyí tó jẹ́ ìgbésẹ̀ pàtàkì kan nínú ìdàgbàsókè èrò orí nípa bí nǹkan ṣe máa ń rí. Àwọn àṣeyọrí tó ṣe nínú ìmọ̀ ẹ̀dá àti bí ọ̀rọ̀ rẹ̀ ṣe jẹ́ ọ̀rọ̀ àbáláyé mú kí orúkọ náà "Einstein" di ohun kan náà pẹ̀lú ọ̀rọ̀ náà "ọlọ́gbọ́n". Orúkọ Einsteinium, tó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn èròjà tó wà nínú tábìlì ìgbàlódé, ni wọ́n fi sọ ọ́.  Lọ́dún 1905, ìyẹn ọdún tí wọ́n máa ń pè ní annus mirabilis ('ọdún iṣẹ́ ìyanu'), Einstein tẹ ìwé mẹ́rin tó jẹ́ àrà ọ̀tọ̀ jáde. Àwọn ìwé wọ̀nyí ṣàpèjúwe èròǹgbà nípa àbájáde iná mànàmáná, wọ́n ṣàlàyé ìṣesí Brownian, wọ́n mú èròǹgbà àkànṣe nípa ìbátan kalẹ̀, wọ́n sì fi hàn pé ọ̀kan náà ni ọ̀pọ̀lọpọ̀ àti agbára. Einstein gbà pé àwọn òfin tó wà nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ kò lè bá ti ẹ̀rọ tó ń mú kí iná mànàmáná máa ṣiṣẹ́ mu mọ́, èyí ló mú kó ṣe àbá èrò orí rẹ̀ nípa bí nǹkan ṣe máa ń rí. Lẹ́yìn náà, ó mú kí èròǹgbà náà kan àwọn ohun tó ń mú kí ayé yí pa dà; ó tẹ ìwé kan jáde lórí èròǹgbà tó dá lórí bí nǹkan ṣe ń yí pa dà ní ọdún 1916, èyí tó fi èròǹgbà rẹ̀ nípa agbára òòfà kún un. Lọ́dún 1917, ó lo èròǹgbà tí wọ́n ń pè ní general theory of relativity láti fi ṣàpèjúwe bí ayé àti ìsálú ọ̀run ṣe rí. Ó ń bá iṣẹ́ rẹ̀ lọ lórí àwọn ìṣòro tó jẹ mọ́ ìmọ̀ ìṣirò àti ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì tó dá lórí àwọn ohun tín-tìn-tín, èyí ló mú kó ṣàlàyé nípa èròǹgbà àwọn ohun tín-tìn-tín àti bí àwọn ohun tín-tìn-tín ṣe ń yí padà. Ó tún ṣèwádìí nípa bí ìmọ́lẹ̀ ṣe máa ń mú ooru jáde àti nípa ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì tó ń jẹ́ quantum theory of radiation, èyí tó jẹ́ ìpìlẹ̀ fún ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì tó ń jẹ́ photon theory of light.