Kududzirwa kweshoko rokuti zvisikwa kwakachinja sei nokufamba kwenguva?
Context:Masikirwo, mupfungwa yakafara zvikuru, inyika chaiyoiyo kana kuti chisiko chose. "Zvisikwa" zvinogona kureva zvinoitika zvenyika, uyewo upenyu hwose. Kudzidza nezvezvakasikwa chikamu chikuru, kana chisiri icho bedzi, chesayenzi. Kunyange zvazvo vanhu vari rutivi rwomusikirwo, basa romunhu rinowanzonzwisiswa seboka rakaparadzana nezvimwe zviitiko zvomusikirwo.  Shoko rokuti hunhu rakakweretwa kubva muFrench yekare nature uye rinobva mushoko rechiLatin natura, kana kuti "mavara anokosha, chimiro chokuberekwa nacho", uye munguva dzakare, chaizvoizvo raireva "kuberekwa". Mufilosofi yekare, natura inonyanya kushandiswa seshanduro yechiLatin yeshoko rechiGiriki physis (φύσις), iro pakutanga raiva nechokuita nezvimiro zvomukati zvezvirimwa, mhuka, uye zvimwe zvinhu zvenyika kuti zvigadzire pachazvo. Pfungwa yechisikigo yose zvayo, zvakasikwa zvepanyama, ndeimwe yekuwedzera kwakati wandei kwepfungwa yepakutanga; yakatanga nemamwe mashandisirwo makuru eshoko φύσις nevazivi vepamberi peSocratic (kunyange hazvo izwi iri raive nehukuru hwesimba ipapo, kunyanya kuna Heraclitus), uye rakaramba richiwana mari kubvira ipapo.  Mukati mokuuya kworutivi rwesayenzi yazvino uno mumazana amakore anoverengeka apfuura, chisiko chakava zvomenemene chisingaoneki, chakarongwa uye chinofambiswa nemitemo youmwari. Nokushanduka-shanduka kweIndasitiri, zvisikwa zvakava zvinoonekwa zvikuru sechikamu chezvokwadi chakarambidzwa kupindira kunofungidzirwa: naizvozvo chakanga chichionekwa sechitsvene nedzimwe tsika (Rousseau, American transcendentalism) kana kuti kungoruramiswa kwechiratidzo choumwari kana nhoroondo yevanhu (Hegel, Marx). Zvisinei, chiono choupenyu chechisiko, chiri pedyo zvikuru neicho chepamberi peSocratic, chakaberekwazve panguva imwe cheteyo, zvikurukuru pashure paCharles Darwin.  Mukati mekushandiswa kwakasiana-siana kweshoko nhasi, "chisiko" kazhinji kazhinji chinonongedzera kukudzika kwepasi nemhuka dzomusango. Masikirwo anogona kureva zvinhu zvose zvinomera nemhuka zvipenyu, uye mune zvimwe zviitiko zvinoitika pazvinhu zvisina upenyu - nzira iyo zvinhu zvakasiyana-siyana zviripo uye zvinoshanduka zvoga, zvakadai semamiriro okunze uye masikirwo epasi. Rinowanzonzi rinoreva "zvakatipoteredza" kana kuti nzvimbo dzomusango - mhuka dzomusango, matombo, masango, uye kazhinji zvinhu izvo zvisina kuchinjwa zvikuru nokupindira kwomunhu, kana kuti zvinoramba zviripo pasinei nokupindira kwomunhu. Somuenzaniso, zvinhu zvakagadzirwa uye kudyidzana kwevanhu kazhinji hazvifungidzirwi kuva rutivi rwomusikirwo, kunze kwokunge zvakagadzirirwa se, somuenzaniso, "chisiko chomunhu" kana kuti "chisiko chose". Pfungwa iyi yechinyakare yezvinhu zvakasikwa iyo ichiri kuwanika nhasi inoreva musiyano pakati pezvinhu zvakasikwa nezvisiri izvo, nezvinhu zvisiri izvo zvinonzwisiswa seizvo zvakaunzwa kuti zvivepo nehana yemunhu kana pfungwa yemunhu. Zvichienderana nemamiriro ezvinhu, shoko rokuti "zvakasikwa" rinogonawo kusiyaniswa nezvisiri zvomusikirwo kana kuti zvinoshamisa.
Munguva dzekare chisiko chakabva mushoko rechiGiriki rokuti physis (rinoshandurwa muchiLatin sa natura), iro rine chokuita nezvimiro zvomukati zvezvirimwa, mhuka. Mukati mokuuya kwenzira yesayenzi yazvino uno yakasonganiswa neidi risingaiti rinosundwa nemitemo youmwari. Nechinjo yeIndasitiri yakawedzera kuonekwa sorutivi rwechokwadi rwunorasikirwa nokupindira kwakananga.