Jọwọ ṣe atokọ awọn aaye pataki nipa eto-ọrọ Bangladesh lati inu paragirafi ti o wa ni isalẹ:
Context:Bangladesh ni aje keji ti o tobi julo ni South Asia lẹhin India. Orílẹ̀-èdè yìí ti lé Íńdíà (tí wọ́n wà lára rẹ̀ títí di ọdún 1947) àti Pakistan (tí wọ́n wà lára rẹ̀ títí di ọdún 1971) kọjá ní ti iye tó ń wọlé fún olúkúlùkù. Gege bi Banki Agbaye se so, "Nigbati orile-ede olominira tuntun ti Bangladesh ti bi ni December 16, 1971, o je orile-ede keji ti o dara julọ ni agbaye" ṣiṣe iyipada ti orilẹ-ede naa ni ọdun 50 to nbo ọkan ninu awọn itan idagbasoke nla. Látìgbà náà wá ni ipò òṣì ti dín kù sí ìdajì lọ́nà tó kàmàmà. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo èèyàn ló ń lọ sílé ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ báyìí. Ẹgbẹẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rọ̀ọ̀rún àwọn obìnrin ló ti bẹ̀rẹ̀ sí ṣiṣẹ́. Ìtẹ̀síwájú tí kò dúró sójú kan ti wáyé lórí ìlera ìyá àti ọmọ. Bákan náà, orílẹ̀-èdè yìí ti túbọ̀ lágbára sí i láti kojú àjálù tí àyípadà ojú ọjọ́ àti àjálù àdáyébá ń fà. Aṣeyọri Bangladesh ni ọpọlọpọ awọn ẹya gbigbe lati idoko-owo ni olu eniyan si idasile iduroṣinṣin eto-aje. Lórí àṣeyọrí yìí, orílẹ̀-èdè náà ti ń ṣe ìmúrasílẹ̀ báyìí fún ìdàgbàsókè ọrọ̀ ajé àti ìṣẹ̀dá iṣẹ́ nípa fífi kún ìnáwó nínú agbára, ìsopọ̀ ààlà ilẹ̀, àwọn iṣẹ́ ìlú, àti àwọn ohun èlò ìkọ̀lé, pẹ̀lú fífi àyípadà ojú-ọjọ́ àti ìmúrasílẹ̀ fún àjálù sí ipò àkọ́kọ́ lójú ọ̀nà rẹ̀ sí ìdàgbàsókè tó dúró sán-ún".  Lẹ́yìn tí wọ́n pín Íńdíà níyà, àgbègbè náà yí padà nínú ètò ọrọ̀ ajé. Ní Ìlà Oòrùn Pakistan, àwọn èèyàn gbà pé ọjà ló wà. Ìjọba náà gbé ètò ìmúgbòòrò ọjà lárugẹ kí wọ́n lè máa ṣe àwọn nǹkan tí wọ́n ń lò ní kíákíá, kí wọ́n má bàa máa gbára lé àwọn nǹkan tí wọ́n ń kó wọlé. Àwọn ẹ̀ka kan, bíi àwọn ilé tí ìjọba ń lò, di ti ìjọba. Ibeere fun jute nigba Ogun Korea mu ki ẹda ti Adamjee Jute Mills, eyi ti o rọpo awọn ile-iṣẹ jute ni Dundee ati Calcutta bi ile-iṣẹ jute ti o tobi julọ ni agbaye. Sibẹsibẹ, nipasẹ awọn ọdun 1960, ipin ti East Pakistan ti awọn okeere ṣubu lati 70% si 50% bi West Pakistan ti gba apakan nla ti awọn idoko-owo. Awọn ẹdun ọrọ-aje ṣe ipa pataki ninu awọn ifẹkufẹ ominira ti East Pakistanis. Láàárín ọdún márùn-ún àkọ́kọ́ ti òmìnira (1971-1975), Bangladesh tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ dá sílẹ̀ tẹ̀lé ètò ọrọ̀ ajé alájọṣepọ̀. Ní ìparí àwọn ọdún 1970, àwọn ìlànà ìjọba aláṣẹ ìjọba aláṣẹ yí padà pátápátá, àwọn iléeṣẹ́ ọ̀gbálẹ̀gbáràwé padà sọ́dọ̀ àwọn onílé, àwọn iléeṣẹ́ aládàáni sì di èyí tí wọ́n ń gbé lárugẹ. Ijọba ṣeto awọn agbegbe iṣelọpọ okeere lati ṣe iwuri fun ọrọ-aje okeere. Laarin 1991 ati 1993, minisita owo Saifur Rahman ṣe ifilọlẹ awọn atunṣe siwaju pẹlu atilẹyin lati ọdọ IMF eyiti o ṣe ifasilẹ eto-ọrọ aje ati igbelaruge idagbasoke ile-iṣẹ, awọn iṣẹ, ati awọn okeere. Ní ìparí àwọn ọdún 1990 àti ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 2000, ètò àtúnṣe náà pàdánù agbára rẹ̀ nítorí àìdánilójú ìṣèlú, ṣùgbọ́n ètò ọrọ̀ ajé náà tẹ̀síwájú láti dàgbà.  Ní ọdún 2022, Bangladesh ní àpò owó àjèjì kejì tó tóbi jùlọ ní Gúúsù Ásíà. Awọn idaduro ti mu agbara inawo ti ijọba pọ si laibikita awọn owo-ori owo-ori ti o jẹ 7.7% nikan ti owo-ori ijọba. Apakan nla ti awọn idoko-owo ti lọ sinu eka agbara. Ní ọdún 2009, Bangladesh máa ń ní àìmọye ìgbà tí iná kì í fi bẹ́ẹ̀ sí lójoojúmọ́. Ní ọdún 2022, orílẹ̀-èdè náà ti ṣe 100% ètò ìmọ̀ iná mànàmáná. Ọkan ninu awọn eto pataki ti o lodi si osi ti ijọba Bangladesh ni Ashrayan Project eyiti o ni ifọkansi lati pa awọn alaini ile run nipa fifun ile ọfẹ. Iye tálákà ti lọ sílè láti 80% ní 1971, sí 44.2% ní 1991, sí 12.9% ní 2021. Iye àwọn tó mọ̀ọ́kọ-mọ̀ọ́kà jẹ́ 74.66% ní ọdún 2022. Bangladesh ní àwọn òṣìṣẹ́ tí ó tó àádọ́rin mílíọ̀nù, èyí tí ó jẹ́ ìkeje tí ó tóbi jùlọ lágbàáyé; pẹ̀lú iye àwọn tí kò níṣẹ́ tó 5.2% ní 2021. Ìjọba ń dá ọgọ́rùn-ún àkànṣe àwọn agbègbè ètò ọ̀rọ̀ ajé sílẹ̀ láti fa àwọn àtìpó tí wọ́n ń fowó ṣòwò tààrà (FDI) wọlé, kí wọ́n sì pèsè iṣẹ́ mílíọ̀nù mẹ́wàá. A ti ṣeto Ile-iṣẹ Idagbasoke Idoko-owo ti Bangladesh (BIDA) ati Ile-iṣẹ Idagbasoke Iṣowo ti Bangladesh (BEZA) lati ṣe iranlọwọ fun awọn oludokoowo ni siseto awọn ile-iṣẹ; ati lati ṣe afikun Ile-iṣẹ Idagbasoke Iṣowo Iṣowo ti Bangladesh (BEPZA). Taka ilẹ̀ Bangladesh ni owó orílẹ̀-èdè náà. Ètò iṣẹ́-àkànṣe ń ṣe ìdá 51.3% nínú GDP gbogbo, ó sì ń lo ìdá 39 nínú ọgọ́rùn-ún àwọn òṣìṣẹ́. Iṣẹ́-ṣiṣe ilé-iṣẹ́ ń ṣe ìdá 35.1% ti GDP, ó sì ń lo ìdá 20.4% àwọn òṣìṣẹ́. Iṣẹ́ àgbẹ̀ ń ṣe ìpín 13.6% nínú ètò ọrọ̀ ajé, ṣùgbọ́n òun ni ẹ̀ka iṣẹ́ tí ó tóbi jùlọ, pẹ̀lú ìpín 40.6% nínú àwọn òṣìṣẹ́. Ní ti iṣẹ́ àgbẹ̀, orílẹ̀-èdè náà jẹ́ ọ̀kan lára àwọn orílẹ̀-èdè tó ń mú ìrẹsì, ẹja, tíì, èso, ewébẹ̀, òdòdó, àti jute jáde. Ọ̀rá àti ẹja àgbọn jẹ́ díẹ̀ lára àwọn ohun tí orílẹ̀-èdè Bangladesh ń kó jáde tó gbajúmọ̀.
1. Àwọn ohun tó ń ṣẹlẹ̀ Bangladesh ni aje keji ti o tobi julo ni Guusu Asia  Ìkejì. Ní ọdún 2022, Bangladesh ní àpò-ìpamọ́ owó òkèèrè kejì tó tóbi jùlọ ní Gúúsù Ásíà  Ìkẹta. Iye tálákà ní Bangladesh jẹ́ 12.9%. Ó dín kù láti 80% ní 1971 àti 44.2% ní 1991.  4. àwọn nǹkan mìíràn. Orílẹ̀-èdè Bangladesh ni àwọn òṣìṣẹ́ tó pọ̀ jù lọ lágbàáyé.  Ìkarùn-ún Iṣẹ́-ṣiṣe ní Bangladesh jẹ́ ìpín 51.3% ti GDP, ẹ̀ka-iṣẹ́ jẹ́ ìpín 35.1% àti ẹ̀ka-ogbin 35.1%.