Lilo awọn apẹẹrẹ ti a gba lati inu ọrọ naa fun mi ni akopọ ti awọn ariyanjiyan akọkọ ni ojurere ti awọn atunṣe opolo ni Amẹrika ati iye owo ti a reti ti ṣiṣe iru awọn atunṣe bẹẹ
Context:Ìfiniṣẹrú dópin ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ní ọdún 1865 pẹ̀lú òpin Ogun Abẹ́lé Amẹ́ríkà àti ìmúṣẹ Àtúnṣe Kẹtàlá sí Òfin Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, èyí tí ó kéde pé "Kò sí ìfiniṣẹrú tàbí iṣẹ́ ìsìn tí kò bófin mu, àyàfi gẹ́gẹ́ bí ìyà fún ìwà ọ̀daràn tí ẹgbẹ́ náà yóò ti jẹ̀bi rẹ̀, yóò wà ní ààrin Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, tàbí ibì kankan tí ó wà lábẹ́ àṣẹ wọn". Nígbà yẹn, nǹkan bí mílíọ̀nù mẹ́rin àwọn ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà tí wọ́n jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà ni wọ́n dá sílẹ̀.  Ìtìlẹyìn fún àtúnṣe Láàárín ètò òṣèlú, òfin tí ó ń béèrè ìsanwó ẹrú ni wọ́n ti dá sílẹ̀ ní ìpele orílẹ̀-èdè, "Commission to Study and Develop Reparation Proposals for African-Americans Act", tí Olùdíje John Conyers Jr. (D-MI) dá sílẹ̀ fún Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà lọ́dọọdún láti ọdún 1989 títí di ìgbà tó fi kúrò nípò ní ọdún 2017. Gẹgẹbi orukọ rẹ ṣe daba, iwe-owo naa ṣe iṣeduro ẹda ti igbimọ kan lati ṣe iwadi "ipa ti opolo lori igbesi aye awujọ, iṣelu ati ọrọ-aje ti orilẹ-ede wa"., sibẹsibẹ awọn ilu ati awọn ile-iṣẹ wa ti o ti bẹrẹ awọn atunṣe ni AMẸRIKA (wo § Ofin ati awọn iṣe miiran fun atokọ kan).  Lọ́dún 1999, Randall Robinson, tó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà tó wá láti Amẹ́ríkà, tó sì tún jẹ́ amòfin, tó sì tún jẹ́ alátìlẹyìn ẹgbẹ́ agbègbè kan tó ń jẹ́ TransAfrica, kọ̀wé pé ìtàn orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà tó kún fún rògbòdìyàn ẹ̀yà, ìpànìyàn, àti ìwà kẹ́lẹ́yàmẹ̀yà "ti jẹ́ kí iye tí àwọn ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà tó wá láti Amẹ́ríkà ń pàdánù tó bílíọ̀nù kan ààbọ̀ dọ́là". Ọ̀gbẹ́ni Robert Browne tó jẹ́ onímọ̀ nípa ètò ọrọ̀ ajé sọ pé ohun tó yẹ kó jẹ́ àfojúsùn ẹ̀san náà ni "láti mú kí àwọn aláwọ̀ dúdú padà sí ipò tí wọ́n wà tẹ́lẹ̀ nínú ètò ọrọ̀ ajé wọn, ká ní wọn ò ti di ẹrú tí wọ́n sì ń ṣe ẹ̀tanú sí wọn". Ó fojú díwọ̀n iye owó àtúnṣe tó tọ́ níbikíbi láàárín $1.4 sí $4.7 trillion, tàbí nǹkan bí $142,000 (tó bá dọ́gba pẹ̀lú $162,000 ní 2021) fún gbogbo aláwọ̀ dúdú ará Amẹ́ríkà tó ń gbé láyé lónìí. Àwọn kan tiẹ̀ fojú bù ú pé ó tó bílíọ̀nù márùn-ún ó lé ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rin [5,700,000,000] dọ́là sí bílíọ̀nù mẹ́rìnlá ó lé méjì [14,200,000,000] àti bílíọ̀nù mẹ́tàdínlógún ó lé ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀fà [17,100,000,000,000] dọ́là.  Ní ọdún 2014, akọ̀ròyìn ará Amẹ́ríkà Ta-Nehisi Coates tẹ àpilẹ̀kọ kan jáde tí ó pe àkọlé rẹ̀ ní "The Case for Reparations", èyí tí ó jíròrò àwọn ipa tí ó tẹ̀síwájú ti ìfiniṣẹrú àti àwọn òfin Jim Crow tí ó sì ṣe àwọn àtúnyẹ̀wò fún àtúnṣe. Coates tọka si Aṣoju John Conyers Jr's H.R.40 Bill, ti o tọka si pe ikuna ti Ile-igbimọ aṣofin lati kọja owo yii n ṣalaye aini ifẹ lati ṣatunṣe awọn aṣiṣe wọn ti o ti kọja.  Ní oṣù Kẹsán ọdún 2016, Ẹgbẹ́ Àwọn Onímọ̀ Nípa Àwọn Ará ilẹ̀ Áfíríkà rọ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin láti gbé H.R.40 kalẹ̀ láti kẹ́kọ̀ọ́ nípa àwọn àbá fún àtúnṣe. Síbẹ̀síbẹ̀, Ẹgbẹ́ Òṣìṣẹ́ náà kò fọwọ́ sí àbá pàtó kankan nípa àtúnṣe. Ìròyìn náà sọ wípé ó wà àjogúnbá àìdógba ẹ̀yà ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, ó sì ṣàlàyé wípé "Láìka àwọn ìyípadà pàtàkì sí látìgbà tí Jim Crow parí àti ìjà fún ẹ̀tọ́ aráàlú, èròǹgbà tí ó mú kí ìṣàkóso ẹgbẹ́ kan wà lórí òmíràn, ń bá a lọ láti ní ipa tí kò dára lórí ẹ̀tọ́ aráàlú, òṣèlú, ọrọ̀ ajé, ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn àti ẹ̀tọ́ àṣà àwọn ará Amẹ́ríkà aláwọ̀ dúdú lónìí". Ìròyìn náà sọ pé "èròǹgbà tó léwu nípa bí àwọn aláwọ̀ funfun ṣe ga ju àwọn yòókù lọ ń ṣèdíwọ́ fún àjọṣe tó wà láàárín àwọn ará Amẹ́ríkà".  Ọ̀rọ̀ nípa àtúnṣe owó gba àfiyèsí tuntun ní ọdún 2020 nígbà tí ẹgbẹ́ Black Lives Matter pe àtúnṣe owó gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn àfojúsùn ètò wọn ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.  Ní ọdún 2020, rapper T.I. ṣètìlẹyìn fún àtúnṣe tí yóò fún gbogbo ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà-Amẹ́ríkà ní US$1 mílíọ̀nù ó sì sọ wípé ìfiniṣẹrú ló fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdánwò, ipò òṣì, àti àwọn àìsàn mìíràn.
Pelu awọn ayipada ilọsiwaju lati opin ipaniyan ti Jim Crow ati awọn aṣeyọri ti ija fun awọn ẹtọ ara ilu ṣi wa awọn aiṣedede ti o ni ẹtọ ni AMẸRIKA ti o ni ipa odi lori awọn ẹtọ ilu, iṣelu, ọrọ-aje, awujọ ati aṣa ti awọn ara ilu Afirika Amẹrika loni. Ìròyìn Àjọ Ìparapọ̀ Àwọn Orílẹ̀-èdè ti ọdún 2016 kò fọwọ́ sí àbá kan pàtó nípa àtúnṣe, ṣùgbọ́n ó pè pé ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ẹ̀kọ́ ti ìjẹ́bi aláwọ̀ funfun wà nínú àwọn ènìyàn Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà èyí tí ó ń dí ìfọ̀kanpọ̀ àwùjọ lọ́wọ́. Àwọn àríyànjiyàn mìíràn tún ti wà tí wọ́n ń fi hàn pé ìfiniṣẹrú ló ń fa ọgbà ẹ̀wọ̀n tí wọ́n ń fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ èèyàn sí, àti ipò òṣì àti àwọn ìṣòro mìíràn tó ń bá àwọn ọmọ Áfíríkà tó wà ní Amẹ́ríkà lákòókò yìí fínra. O le jiyan pe idanimọ ti o wa ni inu wa pe ọran naa wa lati ṣe ayẹwo ipa ti opolo lori igbesi aye awujọ, iṣelu ati ọrọ-aje ti Amẹrika ni ifisilẹ lododun si Ile-igbimọ ti "Igbimọ lati Ṣawari ati Ṣeto Awọn igbero Ipara fun Awọn ara ilu Afirika-Amẹrika Act<unk>. Àwọn ìlú kan tún wà ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà tí wọ́n ti ṣètò owó àtúnṣe. Àwọn ìwádìí tí wọ́n ṣe nípa ìnáwó tí àwọn ọmọ Áfíríkà tí wọ́n jẹ́ ọmọ Amẹ́ríkà ń ná nítorí ẹ̀tanú tí wọ́n ti ṣe sí wọn ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ti jẹ́ $1.4 trillion, $4.7 trillion, $5.7 trillion, $14.2 trillion àti $17.1 trillion. Ìṣirò yìí fi bí iye tí wọ́n fojú bù pé ó máa ná àwọn aláwọ̀ dúdú tó láti mú wọn padà sí ipò tí wọn ì bá wà láwùjọ tí wọn ì bá wà ká ní wọn ò ti di ẹrú àti ẹni tí wọ́n ń ṣe ẹ̀tanú sí.