Ibo ni àbá nípa bí wọ́n ṣe máa ń rìn lọ́nà àyínìke yìí ti wá?
Context:Àròjinlẹ ìrìn-àjò àfẹsẹ̀ṣe jẹ́ ẹ̀kọ́ ìṣúnná owó kan tí ó sọ wípé iye owó ọjà-ìpínlẹ̀ máa ń yí padà ní ìbámu pẹ̀lú ìrìn-àjò àfẹsẹ̀ṣe (nítorí náà àwọn ìyípadà iye owó jẹ́ àfẹsẹ̀ṣe) àti pé nítorí náà a kò lè sọ àsọtẹ́lẹ̀ wọn. A lè tọpinpin ọ̀rọ̀ yìí sí Jules Regnault tó jẹ́ alárinà ilẹ̀ Faransé tó tẹ ìwé kan jáde ní ọdún 1863, àti Louis Bachelier tó jẹ́ onímọ̀ ìṣirò ilẹ̀ Faransé tí ìwé ẹ̀rí Ph.D. tí ó pè ní "The Theory of Speculation" (1900) ní àwọn àbá àti àlàyé pàtàkì nínú. Àwọn èròǹgbà kan náà yìí ni ọ̀jọ̀gbọ́n Paul Cootner, tó jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ní ilé ẹ̀kọ́ MIT Sloan School of Management, tún gbé jáde nígbà tó yá nínú ìwé rẹ̀ The Random Character of Stock Market Prices, tó kọ lọ́dún 1964. Ọ̀rọ̀ náà di èyí tí ó gbajúmọ̀ ní ọdún 1973 nínú ìwé A Random Walk Down Wall Street tí Burton Malkiel, ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ètò ọrọ̀ ajé ní Princeton University kọ, a sì lò ó ní àkọ́kọ́ nínú àpilẹ̀kọ Eugene Fama ní ọdún 1965 "Random Walks In Stock Market Prices", èyí tí kò fi bẹ́ẹ̀ jẹ́ ẹ̀dà ìmọ̀ ẹ̀rọ nínú ìwé ìwádìí Ph.D. rẹ̀. Ẹ̀kọ́ náà pé iye owó ìpín ìdókòwò máa ń yí padà láìròtẹ́lẹ̀ ni Maurice Kendall gbé kalẹ̀ ní 1953 nínú ìwé rẹ̀, The Analysis of Economic Time Series, Part 1: Prices.
Àwọn kan sọ pé èròǹgbà nípa bí àwọn èèyàn ṣe ń rìn lọ́nà àràmàǹdà ti bẹ̀rẹ̀ láti àárín ọdún 1800 látọ̀dọ̀ olówó ọmọ ilẹ̀ Faransé kan tó ń jẹ́ Jules Regnault. Àbá tí wọ́n ń pè ní random walk hypothesis sọ pé, bí owó ìpín ìdókòwò ṣe ń lọ lọ́nà ló máa ń wáyé lójijì, kò sì rọrùn láti sọ àsọtẹ́lẹ̀ rẹ̀.