Níwọ̀n bí mo ti ka ìpínrọ̀ yìí nípa aṣáájú ẹ̀tọ́ aráàlú, sọ fún mi ìgbà tí wọ́n bí wọn, iṣẹ́ tí wọ́n ń ṣe, àti àṣeyọrí tí wọ́n ṣe tó gbajúmọ̀.
Context:Martin Luther King Jr. (ọmọ Michael King Jr.; January 15, 1929 <unk> April 4, 1968) je omo Amerika Baptist oluko ati osise ti o je okan ninu awon oludari ti o gbajumo julo ninu egbe awon olopaa lati 1955 titi ti won fi pa a ni 1968. Olórí ìjọ aláwọ̀ dúdú kan àti ọmọ Martin Luther King Sr. tó jẹ́ ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọnìyàn àti òjíṣẹ́, King gbé ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn lárugẹ fún àwọn aláwọ̀ dúdú ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà nípasẹ̀ àìlo ipá àti àìgbọràn láwùjọ. Nípa ìmísí láti inú ìgbàgbọ́ Kristiẹni rẹ̀ àti ìgbésẹ̀ tí kò ní ìwà ipá ti Mahatma Gandhi, ó darí ìdìbò tí kò ní ìwà ipá lòdì sí òfin Jim Crow àti àwọn oríṣi àríyànjiyàn mìíràn ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.  King kópa nínú àwọn ìgbòkègbodò tó ń jà fún ẹ̀tọ́ láti dìbò, tí kò jẹ́ kí ẹgbẹ́ òun ọ̀gbà máa dá síra wọn, tó ń jà fún ẹ̀tọ́ àwọn òṣìṣẹ́, tó sì ń jà fún ẹ̀tọ́ àwọn aráàlú mìíràn. O ṣe abojuto ikọlu ọkọ akero Montgomery ni ọdun 1955 ati nigbamii o di alakoso akọkọ ti Apejọ Alakoso Kristiani ti Guusu (SCLC). Gẹ́gẹ́ bíi ààrẹ ẹgbẹ́ SCLC, ó darí Ìdarí Albany tí kò kẹ́sẹ járí ní Albany, Georgia, ó sì ṣèrànwọ́ láti ṣètò díẹ̀ lára àwọn àtakò tí kò ní ìwà ipá ní Birmingham, Alabama. King jẹ́ ọ̀kan lára àwọn adarí ìgbòkègbodò March on Washington lọ́dún 1963, níbi tó ti sọ àsọyé rẹ̀ "I Have a Dream" lórí àtẹ̀gùn Lincoln Memorial. Ẹgbẹ́ àwọn aráàlú ṣe àṣeyọrí pàtàkì nínú òfin àwọn aráàlú ti ọdún 1964, òfin ẹ̀tọ́ ìdìbò ti ọdún 1965, àti òfin ilé gbígbé tó tọ́ ti ọdún 1968.  Ẹgbẹ́ SCLC fi ọ̀nà tí wọ́n ń gbà ṣe àtakò tí kì í ṣe ti ìwà ipá sílò, wọ́n sì ṣàṣeyọrí dé àyè kan nípa yíyan àwọn ọ̀nà àti ibi tí wọ́n ti máa ṣe àtakò náà. Àwọn ìgbà mélòó kan wà tí àwọn aláṣẹ tó ń ṣagbátẹrù ìyapa ẹ̀yà dá wàhálà ńláǹlà sílẹ̀, tí wọ́n sì sábà máa ń fi ìwà ipá dá wọn lóhùn. Ọ̀pọ̀ ìgbà ni wọ́n ju King sẹ́wọ̀n. Oludari Ile-iṣẹ Federal ti Iwadii (FBI) J. Edgar Hoover ka King si alailẹgbẹ ati pe o jẹ ki o jẹ ohun ti FBI's COINTELPRO lati 1963 siwaju. Àwọn aṣojú Àjọ Tó Ń Rí sí Ọ̀ràn Àjọṣe Ètò Ìparapọ̀ Àwọn Orílẹ̀-Èdè ṣe ìwádìí nípa rẹ̀, wọ́n ń gbọ́ gbogbo ohun tó ń ṣe nígbèésí ayé rẹ̀, wọ́n sì ń gba ohùn rẹ̀ sílẹ̀ ní bòókẹ́lẹ́. Lọ́dún 1964, àjọ FBI fi lẹ́tà kan tó ń halẹ̀ mọ́ King ránṣẹ́, èyí tó kà sí ìdánwò láti mú kó pa ara rẹ̀.  Ní October 14, 1964, King gba Ẹ̀bùn Nobel fún Àlááfíà fún gbígbógun ti àìdọ́gba ẹ̀yà nípasẹ̀ àtakò tí kì í ṣe ti ìwà ipá. Ní ọdún 1965, ó ṣèrànwọ́ láti ṣètò méjì nínú àwọn ìrìn àjò Selma sí Montgomery mẹ́ta. Ní àwọn ọdún tó lò kẹ́yìn, ó mú kí àfojúsùn rẹ̀ gbòòrò sí i láti fi àtakò sí ipò òṣì, ọ̀rọ̀-òwò, àti Ogun Vietnam kún un. Ní ọdún 1968, King ń gbèrò láti gba Washington, D.C., kí wọ́n máa pè é ní Ìpolongo Àwọn Òtòṣì, nígbà tí wọ́n pa á ní ọjọ́ kẹrin oṣù Kẹrin ní Memphis, Tennessee. Ìdárò gbogbo orílẹ̀-èdè ló tẹ̀ lé ikú rẹ̀, àti ìbínú tó yọrí sí rògbòdìyàn ní ọ̀pọ̀ ìlú ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. King gba àmì ẹ̀yẹ Presidential Medal of Freedom lẹ́yìn ikú rẹ̀ ní 1977 àti àmì ẹ̀yẹ Congressional Gold Medal ní 2003. Ọjọ́ Martin Luther King Jr. ni wọ́n dá sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ ìsinmi ní àwọn ìlú àti ìpínlẹ̀ káàkiri Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà láti ọdún 1971; ọdún 1986 ni wọ́n kọ́kọ́ ṣe ayẹyẹ ọjọ́ ìsinmi àpapọ̀ náà. Ọgọ́rọ̀ọ̀rún àwọn òpópónà ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ni wọ́n ti yí orúkọ wọn padà sí orúkọ rẹ̀, wọ́n sì tún sọ King County ní Washington di orúkọ rẹ̀. Ọdún 2011 ni wọ́n ya Ilé Ìrántí Martin Luther King Jr. sí mímọ́ ní National Mall ní Washington, D.C.
Martin Luther King Jr. (MLK) ni a bi ni January 15, 1929. Ó jẹ́ òjíṣẹ́ Baptist Amẹ́ríkà àti ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọnìyàn tí ó gba Ẹ̀bùn Nobel fún Àlàáfíà fún gbígbógun ti àìdógba ẹ̀yà nípasẹ̀ àtakò tí kì í ṣe ti ìwà ipá ní October 14, 1964.