Kí ló fà á tí ilẹ̀ Sáhárà fi di aṣálẹ̀ lọ́nà tó yára kánkán?
Context:Láyé àtijọ́, ibi tó fẹ̀ gan-an ni aṣálẹ̀ Sàhárà kì í fi bẹ́ẹ̀ tóbi tó, ó sì máa ń yí pa dà nígbà míì, ìyẹn sì sinmi lórí bí ojú ọjọ́ ṣe rí lágbàáyé. Ní ìparí ìgbà yìnyín, tí wọ́n fojú díwọ̀n pé ó ti tó nǹkan bí 10,500 BCE, Sahara tún di àfonífojì tí ó lóore, àwọn ènìyàn Áfíríkà sì padà dé láti àárín gbùngbùn àti àwọn agbègbè tó wà ní etíkun ní gúúsù Sahara ní Áfíríkà, pẹ̀lú àwọn àwòrán inú àpáta tí ó ń ṣàpèjúwe Sahara tí ó lóore àti àwọn ènìyàn ńlá tí a rí ní Tassili n'Ajjer tí ó ti wà láti nǹkan bí ẹgbẹ̀rún ọdún mẹ́wàá sẹ́yìn. Àmọ́, bí ojú ọjọ́ ṣe ń móoru sí i àti bí ojú ọjọ́ ṣe ń gbẹ sí i ló mú kí àgbègbè Sàhárà gbẹ táútáú tó sì di ibi tí nǹkan ò ti rọgbọ ní nǹkan bí ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta [5,000] ọdún ṣáájú Sànmánì Kristẹni. Ní nǹkan bí ọdún 3500 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, nítorí bí ọ̀run ṣe yí po, Sahara bẹ̀rẹ̀ sí í di aṣálẹ̀. Awọn olugbe ti jade kuro ni agbegbe Sahara lọ si afonifoji Nile ni isalẹ Cataract Keji nibiti wọn ti ṣe awọn ibugbe titilai tabi idaji titilai. Ìyípadà ńlá kan wáyé nínú ojú ọjọ́, èyí tó dín òjò tó ń rọ̀ ní Àárín Gbùngbùn àti Ìlà Oòrùn Áfíríkà kù. Látìgbà yẹn ni ọ̀dá ti gbòde kan ní Ìlà Oòrùn Áfíríkà, ó sì túbọ̀ ń gbilẹ̀ sí i ní ilẹ̀ Etiópíà ní igba ọdún tó kọjá.
Àgbègbè Sahara di aṣálẹ̀ lọ́nà tó yára kánkán nítorí bí ọ̀run ṣe yí po.