Ẹ jọ̀wọ́ ẹ fún mi ní àkójọ kúkúrú àwọn kókó pàtàkì nípa Ethiopia?
Context:Ethiopia jẹ ọkan ninu awọn orilẹ-ede ti o pẹ julọ ni Afirika, ifarahan ti ọlaju Etiopia ti pada si ẹgbẹẹgbẹrun ọdun sẹyin. Nitori gbigbe ati imugboroosi ijọba, o dagba lati pẹlu ọpọlọpọ awọn agbegbe miiran ti o sọ Afro-Asiya akọkọ, pẹlu Amhara, Oromos, Somali, Tigray, Afars, Sidama, Gurage, Agaw ati Harari, laarin awọn miiran. Ọkan ninu awọn ijọba akọkọ ti o dide si agbara ni agbegbe naa ni ijọba ti D'mt ni ọrundun kẹwa BC, eyiti o fi idi ilu rẹ mulẹ ni Yeha. Ni ọgọrun ọdun akọkọ AD, ijọba Aksumite dide si agbara ni Agbegbe Tigray pẹlu olu-ilu rẹ ni Aksum ati dagba si agbara nla lori Okun Pupa, ti o tẹriba Yemen ati Meroe. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kẹrin, nígbà ìṣàkóso Ezana, wọ́n sọ ẹ̀sìn Kristẹni di ẹ̀sìn ìjọba. Ijọba Ezana tun jẹ nigbati awọn Aksumites kọkọ ṣe idanimọ ara wọn bi "Atiopia", ati pe ko pẹ lẹhin, Philostorgius di onkọwe ajeji akọkọ lati pe awọn Aksumites ni awọn ara Etiopia. Ilẹ̀ ọba Aksumite bẹ̀rẹ̀ sí í ṣubú pẹ̀lú ìdìde ẹ̀sìn Ìsìláàmù ní agbègbè Arébíà, èyí tí ó rọra yí òwò padà kúrò ní Aksum tí ó jẹ́ ti àwọn Kristiẹni. Níkẹyìn, ó di àdádó, ètò ọrọ̀ ajé rẹ̀ dẹnu kọlẹ̀, ìṣàkóso ìṣòwò tí Aksum ní lórí àgbègbè náà sì dópin. Àwọn Aksumites rọ́nà fún ìdílé Zagwe, tí wọ́n dá olú ìlú tuntun kan sílẹ̀ ní Lalibela kí wọ́n tó rọ́nà fún ìdílé Solomonic ní ọ̀rúndún kẹtàlá. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ìgbà ìjọba Sólómọ́nì, Etiópíà ṣe àwọn àtúnṣe ológun àti ìtẹ̀síwájú ìjọba tí ó jẹ́ kó lè ṣàkóso Ìwo Áfíríkà. Àwọn míṣọ́nnárì láti ilẹ̀ Potogí dé ní àkókò yìí
- Ethiopia jẹ́ ọ̀kan lára àwọn orílẹ̀-èdè tó dàgbà jùlọ ní Áfíríkà. - ní ọ̀rúndún kìíní sànmánì tiwa, ìjọba Aksumite di alágbára ní agbègbè Tigray pẹ̀lú olú ìlú rẹ̀ ní Aksum - Láàárín ìgbà ìṣàkóso Sólómọ́nì ní ìbẹ̀rẹ̀, Etiópíà ṣe àwọn àtúnṣe ológun àti ìmúgbòòrò ìjọba