Ήτανε πολύ φυσικό να φανταστή κανείς, πως ο Αγαθούλης ύστερ' από τόσες συμφορές, παντρεμένος με την αγαπημένη του και ζώντας με το φιλόσοφο Παγγλώσση, το φιλόσοφο Μαρτίνο, το συνετό Κακαμπό και τη γριά, έχοντας εξ άλλου φερμένα τόσα πολλά διαμάντια από την πατρίδα των παλαιών Ινκάς, θα περνούσε την πιο ευχάριστη ζωή στον κόσμο. Αλλά τον είχανε τόσο κατακλέψει οι Εβραίοι ώστε δεν τούμενε τίποτες άλλο από το μικρό του χτήμα· η γυναίκα του ασκημαίνοντας μέρα με την ημέρα περισσότερο γινότανε πεισματιάρα κι' ανυπόφορη· η γριά ήτανε αρρωστιάρα κι' ακόμα πιο μουρμούρα από τη Κυνεγόνδη. Ο Κακαμπός, που δούλευε στο περιβόλι και πήγαινε να πουλή λαχανικά στην Κωσταντινούπολη, ήτανε κατασκοτωμένος από τη δουλιά και καταριότανε τη μοίρα του. Ο Παγγλώσσης ήτανε απελπισμένος, που δεν έλαμπε σε κανένα πανεπιστήμιο της Γερμανίας. Όσο για το Μαρτίνο, ήτανε σταθερά πεπεισμένος, πως παντού είναι κανείς εξίσου κακά: και δεχότανε τα πράγματα υπομονετικά!
Mikor végre annyi baleset után Candide feleségül vette kedvesét s együtt élt a filozófus Panglossal, a bölcs Martinnal, a ravasz Cacamboval és az öregasszonnyal, s miután az Inkák régi hazájából annyi gyémántot hozott magával, azt lehetne hinni, hogy nagyon boldogan éltek: ámde a zsidók annyira tuljártak az eszén, hogy a majorságán kivül alig maradt egyebe; felesége napról-napra csunyább, szeszélyesebb és kiállhatatlanabb lett; az öregasszony gyöngélkedett és még Kunigundánál is házsártosabb lett; Cacambo, ki kertészkedett és Konstantinápolyba hordta a veteményeket eladni, kimerült a sok munkától és átkozódott sorsa ellen; Pangloss vigasztalhatatlan volt, amiért nem ragyogtathatta tudományát valamelyik német egyetemen; ami Martint illeti, ő meg volt róla győződve, hogy mindenütt egyformán rossz, tehát türelmesen viselte sorsát.