I

Detektibe baten asteak ez luke zertan astelehen goizez hasi beharko. Detektibe batek ez dauka lan ordutegi finkorik, funtzionario batek bezala. Ikerketa baten erdian dagoenean, detektibe batek egunean hogeita lau orduz lan egiten du, asteko zazpi egunetan. Hogeita lau, berrogeita zortzi, hirurogeita bi orduko zelatak egiten ditu jarraian, auto baten barruan ezkutatuta, teilatu baten gainean, kamioi baten azpian, zuhaitz baten abaraskaren artean. Mikrofonoak jartzen ditu, kamerak ezkutatzen, argazkiak ateratzen. Hiriko soto ilunenetara jaisten da eta bazter marjinalenak ere miatzen ditu, gaueko ordu txikietan –txikienetan ere-, beti adi, beti erne, ikerketa arrakastaz burutu arte. Kafez eta zigarroz soilik elikatzen da lanaldi luze amaigabeotan. Hainbeste ordutan eta egunetan lo egin gabe, behar bezala jan gabe ibili ondoren, egunetan, astetan piztia baten bizimodua eraman ondoren, hainbesterainoko nozipenen ordainean, ikerketa bukatutakoan, detektibe bat astelehen goizez eguzkiaren izpiek eta hiriaren soinuek esnatu beharko lukete, apurka, asaldurarik gabe. Ohean agonduta, egunean egin beharrekoez patxadaz hausnartzeko astia izan beharko luke, asteko lehen zigarroa dastatzen duen bitartean.

Ez, detektibe batek ez luke iratzargailuaren txirrinarekin esnatu beharko astelehen goiz batez; ez luke ezta ohetik presaka jauzi egin beharko, irakiten dagoen kafe bat xurrupatu, aho sabaia erre eta etxetik lasterka atera, fitxatzeko garaiz iritsiko ez ote den beldur den langile arrunt batek bezala. Detektibe batek ez luke astelehen goizetako antsietatea, antsietate globala, estrukturala pairatu beharko.

Burutazio guzti hauek zetozkion Jurdan Muga ikerlari pribatuari astelehen goiz hartan, metrorako bidean zihoala.

“Langile arrunt baten ordutegi eta errutinak jarraitu nahi izan banitu ez nukeen ogibide hau aukeratuko.”

Bai, bazekien Jurdanek benetan arrunt bihurtzen zuena –arrunt hitzaren zentzu gutxiesgarrienean- astelehenak madarikatzen ibiltzea zela, modu hutsal eta topikoenean, eta ez astelehen goizez jaiki beharrak. Bazekien, soberan, burura zetozkion irudi haiek mito hutsak zirela edo, hobe, detektibearen lanaren karikaturak. Izan ere, hamabi urte zeramatzan detektibe lanetan eta sekula ez zen abarasken artean ezkutatu. Nor ezkutatzen ote zen abarasketan! Baina kafeak burmuinean –eta ez ahosabaian- efektua egiten zion artean erretxin jasangaitza zela ere bazekien, zela astelehenez zela Erramu Igandez.

Detektibe batek ez luke ezta ere garraio publikoa erabili beharko. Detektibe batek bere autoan, bere erosmen ahalmenetik erabat kanpo legokeen auto batean, joan beharko luke leku guztietara. Sabairik gabeko auto batean zeharkatu beharko lituzke hiriko etorbideak eta hiri inguruko errepideak. Behin kapotaz estalita, autoan ezkutatuta egingo zituen bere zelataldi amaiezinak. Eta beti, edonon ere, aparkatzeko lekua aurkitu beharko luke behin bere helmugara iritsita.

Jurdanek amore eman zuen eta hausnarketei ameskeriak bilakatzeko baimena eman zien, jendez gainezka zihoan metro bagoi batean erdian bere burua ikusi zuenean, euskarriari gogor helduta balantzaren batean bagoi-lagun baten gainean ez erortzeko, eta eguneroko dutxa ohitura zabalduegia ez zela enpirikoki egiaztatzen. Auto pilaketez beteriko eta aparkalekurik gabeko hiri hura ez zen detektibe batentzat ingurumen egokia.

“Hau aurretik jakin izan banu mertzeria bat jarriko nuen.”

Ez zen hasiberria Jurdan detektibe lanean, urtetako eskarmentua zeukan, eta soberan zekien sail beltzeko eleberri eta filmetan islatzen zen mundua fikzio hutsa zela, baina hala ere, detektibe agentzia bat sortzea erabaki zuenean, bere bizimodua oso bestelakoa izango zela irudikatu zuen. Hasiera hasieratik bazekien ez zela fedora eta gabardinaz jantzitako Philip Marlowe edo Sam Spade bat izango, ezta Orient Expresseko luxuzko bagoietan bidaiatuko zuen Hercules Poirot bat edo Ferrari Testa Rossa bat gidatuko zuen Sonny Croquette bat ere; baina, bere buruarekin zintzoa izanik, haien guztien zertxobait bereganatzeko ilusio ezkutua bazeukan “Muga Detektibe Agentzia” sortzeko erabakia hartu zuenean. Baziren urteak, bai, hamabi ordurako, eta erabakiaz bat ere damutzen ez bazen ere, garai hartan zein inozo izan zen pentsatzeari ezin zion utzi metro bagoi jendetsu hartan.

Sexu bereko pertsonen arteko ezkontza legeztatu zenean otu zitzaion detektibe agentzia bat sortzeko ideia Jurdani. Kazetari bezala lan egiten zuen Jurdanek garai hartan, idatzizko eta ikus-entzunezko hedabide ezberdinetan aldizkako lanak eta kolaborazioak egiten. Eta kopetaraino zegoen, zazpi urte lehenago unibertsitate ikasketak bukatu zituenetik ez baitzuen lan kontratu finkorik ezta urrundik usnatu ere. Horrela, matrimonioaren araudi berrian, mundu guztiak LGTB kolektiboaren giza eskubideen mugarri bat ikusi zuen lekuan, Jurdanek negozio iturri berri baten jaiotza igarri zuen bere bizimodu prekarioarekin amaitzeko parada eskainiko ziona: sexu bereko pertsonen arteko dibortzioaren jaiotza. Sexu bereko pertsonen arteko matrimonioetan, beste edozein matrimonioetan bezala, desleialtasunak, zeloak eta susmoak egongo ziren, eta Jurdanek guzti hauek ikertzen berezitutako lehen agentzia sortzeko ideia izan zuen, lehenbizi jotzen duenak gogorrago jotzen baitu.

Erreportaria izanik, jendea jarraitzera eta zelatatzera eta haien ezkutuko sekretuak argitara ateratzera ohitua zegoen Jurdan, hortaz, detektibe lanak ez zuen iraultza handiegirik suposatuko bere eguneroko jardunean. Baina, hala ere, aldaketarekin glamour apur bat gaineratuko ziola bere bizimoduari suposatu zuen detektibe lizentzia atera zuenean. Bai, ez zen txoriburu bat, bazekien Raymond Chandler eta enparauek sortutako ikonografia fikzioa zela, garai eta eremu geografiko jakinetan kokaturiko fikzioa gainera, baina “Muga Detektibe Agentzia” sortzean, azken finean, bere nagusia izango zen, ez zion ordutik aurrera inolako zuzendari edo erredakzio nagusiri konturik eman beharko, egoera arriskutsuetan sartuko zen, legearen ertzean arituko zen sarritan… Gizajoa!

Ez, astelehen goizez sardina-lata bagoi hartan zihoan Jurdan hura ez zen hamabi urte lehenagoko Jurdanek espero zuena zehazki, baina etxean xurrupatutako kafea efektua egiten hasia zen eta Jurdan ez zen jada mundua eta bere burua eta bere bizitza eta bere erabaki guztiak gorrotatzen zituen erretxina. Ikerlari pribatu bat zen –ikerlari pribatua, aizu!-, hirian, gay bezeroen artean batez ere, bere sona zeukana, eta lana eta bezeroak sekula faltan izan ez zituena, ezta krisiaren une penagarrienetan ere. Bere erabakiarekin eta bere bizimoduarekin nolabait harro sentitzeko arrazoiren bat edo beste bazeukan ere. Bat-batean astelehena ez zen hain etsigarria, ezta metroa eta inguruan zeukan jendea ere.

Bai, baziren. Etsigarriak eta gorrotagarriak, guztiak. Bat-batean berriz ere. Bere bizitzak glamour izpiren bat bazeukala sinestarazten ahalegindu arren, bere esperantza guztiak amildu zitzaizkion. Metro bagoi ziztrin hartako argi gordinaren azpian ohartu zen soinean zeraman alkandorak, bere jantzi-gelako –bai, jantzi-gela bat zeukan apartamentuan, berez sakonera handiko armairu hantuste bat- argi motelean aukeratutako alkandorak, koipe orban lotsagarri bat zeukala paparrean. Antsietateak kitzikatutako amesgaizto baten erdian zegoela zirudien, eskolako patioaren erdian oinutsik zegoela amesten zuenean bezala. Baina orduan ez zen esnatuko, ez zeukan ihesbiderik.

Ez zeukan atzera egiterik. Bezero batekin hitzordua jarrita zeukan lehen orduan eta ez zeukan etxera itzultzeko astirik. Arropa dendak ere itxita zeuden ordu hartan, alkandora berri –garbi- bat eskuratu ahal izateko. Beraz, urde zikin arduragabe bat bezala geratuko zen bezeroaren aurrean –eta bulegoraino kalean berarekin gurutzatuko zen jende guztiaren aurrean ere-.

Detektibe baten asteak ez luke astelehenez, haserre eta larri, jende arruntarenak bezala hasi beharko, baina horrela iritsi zen Jurdan agentziara, haserre eta larri, eta bera baino pertsona arruntagorik ez zegoela konbentzituta, hitzaren zentzu gutxiesgarrienean, noizbehinka bere irudimenak bestelakorik sinestera bultzatu arren.

Agentziara sartu zenerako, Yerai, administratiboa, bazegoen bere postuan harrera gelako idazmahaiaren atzean eserita.

-Egun on, Jurdan! –Irribarretsu, pozik zegoen, goizeko ordu hartan eta astelehenez!- Ez zinen ohartuko baina alkandora horrek koipe orban bat dauka. Jakin nahiko zenukeela suposatu dut.

-Bai, Yerai, bai, banekien. Ohartu naiz –Yeraik beti asmo onenarekin esaten eta egiten zituen gauzak eta, hala ere edo horrexegatik hain justu, Jurdan bere onetik ateratzea lortzen zuen-. Laster, bezeroa iristear dago-eta: emadazu zure alkandora itsusi hori eta azpiko kamisetarekin gera zaitez. Nahi baduzu nire jaka jar zenezake gainean, jantziago emateko.

-Alkandora eskatzen didazu eta aldi berean irain bat botatzen diozu. Ez deritzot prozedura egokiena, alkandora gaixoak ez du zurekin joan nahiko.

-Yerai, laztana, zure nagusia naiz, astelehen petral bat daramat aldean jada eta oraindik ez da eguzkia guztiz irten, ez daukat milikerietarako gogorik ezta astirik ere. Tira, ekar ezazu alkandora beldurgarri hori.

Jaka Yerairi eman, alkandora zikina erantzi eta Yerairena aldean jarri zuen Jurdanek. Laurogeita hamarreko hamarkadan modan zeuden oversize horietako bat zen, gorputza erabat desitxuratzen zutenak eta, beheko aldea praketan sartzerakoan, puztuta egotearen efektua egiten zutenak.

- Ikaragarria da benetan. Nondik atera duzu, denbora kapsula batetik? Beverly Hills 90210 edo Save By The Bell telesailetako aktore bat ematen dut, burua galdu eta oraindik mundu hartan bizi dela sinesten duena. Bai, laurogeita hamarretako Baby Jane bat ematen dut. Mozorro bezala ez da makala, inauterietarako gordeko dut ideia. Ziur esaten ari naizenetik ez duzula deus ulertzen.

-Ez pentsa, Beverly Hills horren inguruan maxichallenge bat egin zuten Ru Paul´s Drag Racen. Kristoren barreak egin nituen! Eta ez esan horrelako gauza itsusirik nire alkandoraz. Bigarren eskuko arropa denda batean erosi nuen, normalean egiten dudan bezala. Bost euro besterik ez nituen ordainduko beragatik, eta bost euroren truke lor daitekeen zoriontasun guztia ekarri dit ordutik. Beraz, ez dizut permitituko nire alkandora kuttunaz hain gauza itsusiak esatea. Zuk ere hobeto ikusiko zenuke, eta hobeto ikusiko zenuke zure burua ere, praketan sartuta eraman ordez kanpotik eramango bazenu.

-Marie Kondo madarikatu hori atera behar didazu goizeko ordu honetan? Ez txinpartarik jaurti gasolina upel honetan gero. Eta hobe duzu ere moda eta janzkeraren inguruko aholkuak aurreztea. Moda aholkuak nork eta zuk! Daukagunarekin aurre egin beharko diogu elkarrizketari. Nahiago dut bezeroak eszentriko bat naizela pentsa dezala, txerri saskil bat baino. Eta ekardazu bulegora bezeroaren espedientea.

-Jurdan, agentzia honetan papereko espedienterik ez daukagula gogoratzen dizut. Digitalizatuta dauzkagu guztiak. Ordenagailuan aurki ditzakezu guztiak, bezeroaren abizenagatik alfabetikoki sailkatutako karpetetan. Karpeta bakoitzean kasuaren inguruko agiri, argazki, bideo eta grabaketa guztiak dauzkazu. Behar izanez gero, espedientearen karpeta ordenagailuan bilatzen lagun zaitzaket.

Iseka ari zitzaion Yerai? Burua eta oroimena galduz zihoan adineko bat zela iradokitzen ari zen? Edo, txarrena zena, benetan tontotzat eta ezdeustzat zeukan.

-Yeraitxo, bihotza, soberan dakit karpeta eta artxibo bat ordenagailuan bilatzen, ez naiz memeloa. Millennial explaining ohitura nazkante horri utzi behar diozu edo bestela, egunen batean, ni baino pazientzia gutxiago daukan baby boomer batek muturra berotuko dizu. Kutxa gotorrean gordeta dauzkagun argazkiez ari nintzen. Zuk, zuk ere, dagoeneko jakin beharko zenuke bezeroari beti paperezko argazkiak erakustea gogoko dudala. Dramatikoagoa da gutun azal lodi bat eskaintzea, ordenagailuko pantailan slideshow bat erakustea baino. Azkar!

-Oi oi oi, nola esnatu garen gaur. Zer afaldu zenuen bart, behazuna?

II

Ohi bezala, astelehen goiz hartan ere Muga Agentzia bi gay belaunaldiren arteko talkaren sinekdoke izan zen. X belaunaldiko Jurdan –bere burua baby boomertzat zeukana- eta Yerai millenniala, aurrez aurre, bi planeta ezberdinetik etorriak balira bezala, baina elkar ulertzera eta elkarrekin konpontzera behartuta. Arropak, moda izan zen oraingoan talka eta txinpartak eragin zituena haien bien artean. Antza, haietako bakoitzaren jatorriko galaxian harreman ezberdin bat zeukaten modarekin. Baina horrexegatik izan ez balitz, bost minutu beranduago beste huskeria batengatik Jurdanek Alain astintzeko gogoa izango zuen berdin-berdin.

Betiko kontua. Egia ukaezina zen, Yeraik berak ere onartua zeukana, Yeraik ez zeukala modaren inguruan inolako gustu edo ardurarik. Hetero bat edo lesbiana bat bezala janzten zen, nahiz eta gay amorratua –amorratua ez den gayrik ba al dago?- izan. Jurdanen belaunaldiko gayen artean janzkeraren gaineko horrelako arduragabekeria pentsaezina zen, baina Yerai bezalako millennialen artean ostera ohikoagoa omen zen. Twitteren edo honen antzeko beste millennial explaining saio batean entzuna edo irakurria zeukan Jurdanek, belaunaldi berriek moda ez jarraitzea euren ikur bereizgarrietako bat bezala defendatzen zutela. Haien ustezko nagusitasun moralaren ikurtzat zeukatela ulertu zuen Jurdanek. Beste bat. Belaunaldi berrientzat, antza, moda-etxe handiak kapitalismoaren aurpegi txoriburu eta friboloenaren adierazgarri ziren, eta eurak, millennialak, ordea, sakonak eta konprometituak ziren, jakina. Bestalde, low cost moda marketako arropak garatu gabeko herrialdeetako jendearen ustiaketa ankerraz baliatuz ekoizten ziren. “Haurren odol eta malkoez zikin” zeudela irakurri zuen Jurdanek nonbait. Onartezina hau ere, noski. Ondorioz, Yerairen belaunaldia apaizetxetan eskuratuta ziruditen arropekin jantzita zebilen mundutik.

Gai honetan, beste askotan bezala, itsasargi moralak bezala hitz egiten zuten Yerairen belaunaldikideek. Jurdanen belaunaldiko lagun asko, aldiz, sumindu egiten ziren haien moralismoarekin, zentsore eta autoritario ikusten zutelako. Jurdan ez, Jurdanek ez zien jaramon handirik egiten, azken finean bakoitzak bere printzipio eta arau etikoak dauzka, guztiz onargarriak hurkoari inposatu nahi ez dizkion bitartean. Jaramon handirik ez egitea erabaki zuen aspaldi, bestela haien kontraesanek burua leherraraziko baitzioten. Zeren, ingurumenarekin eta hirugarren munduko lan baldintzekin hain konprometituta zeuden haiek, moda markei boikota egite aldera monje aszeta bat bezala janzten ziren beraiek, aldi berean ez omen zuten kontraesanik nabaritzen euren bi hilabeteko soldata balio zuen telefono mugikor bat erostean. Azken minutuko teknologia ez omen zen txolina eta friboloa, azken denboraldiko alkandora bat bezala, eta haren barneko koltana ez omen zen hirugarren munduan baldintza lazgarrietan ekoizten kotoizko kamisetak bezala. Burua lehertzeko modukoa, bai.

Hala ere, Jurdanek ez zion normalean Yerairi gustu eskasa zeukala aurpegiratzen, eta ezikusiarena egiten zuen zakarrontzi batetik erreskatatutako jertse edo alkandoraren bat zekarren bakoitzean, zeren, Yerairen modaren gaineko axolagabetasun hura erabakigarria izan baitzen hura kontratatzeko orduan. Bai, itxura baldar harekin lan elkarrizketara aurkeztean Yeraik erakutsi zituen ausardia eta arduragabekeria, Jurdan hura kontratatzera bultzatu zuten arrazoi nagusienetakoak izan ziren. Administratibo berriak, Jurdanek ordainduko zionarekin, ez zuen azken modara jantzita joateko aukerarik izango, eta, horrenbestez, Yerai bezala, lan elkarrizketara jada fabrikatzen ez ziren bakero batzuk jantzita agertzeko kapaza zen norbait ez zen horregatik frustratuko. Yeraik egun hartan zeramatzan zapatak jantzita kalera irteten zen norbait ez zitzaion soldata igoera baten eske etorriko. Ez zapatak eta prakak erosi ahal izateko bederen.

Dena dela, lehia gogorra izan zuen Yeraik janzkera ikaragarriari zegokionez, Jurdanek Infojobsen argitaratu zuen iragarkiari erantzun ziotenen artean asko izan baitziren elkarrizketara txorimaloz mozorrotuta aurkeztu zirenak. Hortaz, beste arrazoi batzuk izan ziren erabakigarriak Yerairen hautaketan. Garaiz kanpoko praka bakero batzuez gain, curriculum eder bat ere bazekarren Yeraik. Hogeita bost urte baino besterik ez zeuzkan eta ordurako auto alokairu enpresa batean eta Internet bidezko bidaia agentzia batean lan egina zen, eta hegazkin konpainia bateko bezeroen arretarako zerbitzuan ere. Azken lanpostu hau atzerrian, Suedian, izan zen, eta horrek Yerai ingelesez lan egitera ohitua zegoela esan nahi zuen. Ziur aski Muga Detektibe Agentzian Yeraik ez zuen sekula ingelesez mintzatzeko aukerarik izango, baina ahalmen honek beste hautagaietatik nabarmenki bereiztera lagundu zion.

-Yerai, gauzatxo bat argitu behar didazu ez dudalako oso ondo ulertzen –esan zion Jurdanek elkarrizketan-, zerk erakarri zaitu Muga Agentziaren iragarkitik? Baldintza ekonomikoak argi zeuden bertan, nik ezin dut gehiagorik eskaini baina aldi berean badakit ez direla merkatuko hoberenak –nahiko kaskarrak zirela ongi zekien-; eta bestalde, pertsona bakarreko enpresa da hau, hemen ez duzu promozionatzeko aukerarik aurkituko, ez baitago nora promozionatzerik. Badakit lan merkatua ez dagoela bere momenturik onenean, eskasa da eskaintza eta baldintza prekarioetan, baina zurea bezalako curriculuma daukan norbaitek lanpostu hobe bat izan dezake helburu. Zergatik Muga Detektibe Agentzia? Zer ikusi duzu hemen?

-Abenturagatik –erantzun zuen Yeraik, berehala eta ilusioz-, abentura nahi dut eta hemen, detektibe agentzia batean, aurki nezakeela uste nuen.

-Ulertzen dut. Detektibe agentzia baten lana hilketak eta antzeko krimenak argitzea dela uste duzu. Ohiko errakuntza bat da –azaldu behar izan zion Jurdanek etsipenez-. Sail beltzeko eleberri eta pelikulen errua da. Detektibeok ez ditugu krimenak ikertzen eta argitzen, hori poliziaren lana da. Jendea isilean eta ezkutuan jarraitzea da detektibeon lana, eta haien sekretuak azaleraztea. Ezkontide desleialak zelatatzea da gure lanaren zatirik handiena, eta, baldin ez bazenekien, senar edo emazteari adarrak jartzea ez da inolako deliturik. Gurasoen aginteari iseka egiten dieten nerabe errebeldeak ere zelatatzen ditugu batzuetan, alkoholarekin eta drogekin, edota sexuarekin, esperimentatzen ari ote diren berresteko. Eskerrak agentzia honetan horrelako gutxi egiten ditugula, hori baita nire ustean gure lanaren mailarik penagarriena, supernanny lanetan aritzea. Eta bai, delitu batzuk edo delitu saio batzuk ere ikertzen ditugu, baina epikotasunik gabekoak beti: aseguru konpainiei ziria sartu nahi dioten bezeroak ikertzen ditugu adibidez, edo euren eginbeharrak betetzen ez dituzten langileak. Ikus dezakezunez detektibeok ez gara heroiak, salatzaileak baizik. Gure lana berez nahiko mizkina da, oinazea eta zorigabea eragiten baititu gehienetan eta oso gutxitan aldatzen baitu jendearen bizitza onerako. Detektibeon lanari esker bikoteen arteko gezurrak argitara ateratzen dira eta matrimonioak dibortziatzen dira, nerabeak zigortzen dituzte eta langileak kalte ordainik gabe kaleratzen. Inork ez gaitu maite, ezta gure zerbitzuak kontratatzen dituenak ere; honek ere, bere baitan, bere susmoak gezurra izatea nahi duelako, eta guk egia gordina begien aurrean eta sudurraren azpian jartzen diogu. Hau guztia jakin beharko zenukeela uste nuen, gurekin lan egiteko erabakia hartu aurretik.

Segidan irten zitzaion erretolika Jurdani, halako azalpenak ematen ohituegia zegoen-eta. Bada, hori guztia entzun ondoren ere, detektibe agentzia batean eta zehazki Jurdanekin lan egin nahi zuela berretsi zion Yeraik. Jurdanen hizketaldian islatzen zen munduaren ikuspegi ezkor eta zinikoak nortasun oinazetsu bat aditzera ematen zuela esan zion, detektibe batengandik berak espero zuena hain zuzen ere. Eta zintzoki esan zuen hau Yeraik, ez zebilen iseka edo txantxetan, bere belaunaldikoek ez baitzuten ironia erabiltzen. Kontratatu behar izan zuen, nola ez zuen kontratatuko ba!

Ordainduko zion soldata zekenaren truke Jurdanek ez zuen gehiegirik espero Yerairengandik, millennial belaunaldiaren gainean zeuzkan aurreiritzi guztiak islatzen eta laburbiltzen zituen marizoriontsu harengandik, baina erabakia hasieran uste zuena baino askoz errentagarriagoa gertatu zitzaion.

Agentziari aurpegia berritu nahian zebilen Jurdan aspaldian. Agentziaren irudia eta prozedurak garai berrietara egokitu behar zituen, ateak zabaldu zituen egunetik ez baitzuen aldaketa esanguratsurik egin ezertan. Muga Agentzia zaharkituta geratzen ari zela nabaritzen zuen, eta beldurra zeukan gay gazteek ez ote zuten ikusiko gay zaharrentzako enpresa bat bezala, Shangay aldizkaria edo Alaska -abeslaria?- ikusten zituzten bezala adibidez, sekula erosiko ez luketen produktu bat bezala alegia. Lifting bat behar zuen agentziak, baina gaztetze tratamenduak garestiak ziren eta Jurdanek, bezeroak eta lana inoiz falta ez bazitzaizkion ere, bere detektibe ibilbide luzean zehar ez zuen zentimorik ere aurreztu agentzian inbertitzeko. Bide gurutze horretan nondik jo jakin gabe zegoela, zerua zabaldu zitzaion Jurdani Antxonek, agentziako administratiboak, dimisioa aurkeztu zionean.

Jurdanen adineko beste gay bat zen Antxon, Muga Agentzia sortu zenetik bertan administratibo lanak egin zituena. Jurdanen adinekoa, hots, “beste garai bateko gay” bat zen Antxon, beste garai batean gayen artean usuzkoak ziren portaera guztiak biltzen eta gordetzen zituena. Etengabeko rave party batean bizi zen Antxon, rave party kontzeptua bera ere aspaldian iraungita egon arren; marka garestietako arropak janzten zituen, nahiz eta haiek erosteko diru nahikorik ez izan; Armani, Dolce&Gabanna eta antzekoak, hizki handitan idatzita bazetozen bereziki, moderno eta elegantetzat zeuzkan, nahiz eta jada futbolariek eta txaperoek soilik janzten bazituzten ere; droga sintetiko anitzak kontsumitzen zituen, Ibizan igarotzen zuen uda, Madonnaren fan amorratua zen eta elkarrizketa guztietan Almodóvaren filmeren bateko esaldiren bat sartzen zuen. Edonork uler lezake nolakoa zen Antxon. Inoiz ez zuen zentimorik aurreztu –Jurdanez esan dugun bezala, adinkideak eta, beraz, ez oso ezberdinak baitziren biak-, ez etorkizunerako ez ezusteko baten kasurako ere. Nerabe bat zen Antxon. Bere buruan. Eta horrela bizi zen, zoriontsu –edo-, harik eta gazteek, benetako gazteek, adinez gazteek, euretako bat bezala ikusten ez zutela jabetu zen arte. Gazteek adineko xelebre bat bezala hartzen zutela ohartu zenean, epifania baten kontrakoa sentitu zuen –hipofania bat?-. Umiliatuta, lotsatuta sentitu zen eta bizitzaz erabat aldatu behar zuela erabaki zuen. Herrira itzuli zen bere gurasoak, adinekoak jada, gaixo zeudela eta zaindu behar zituelako aitzakiarekin -nahiz eta gurasoak osasunez primeran egon, inork ez baitzuen horren berririk izan behar-.

Antxonek agentziari modaz pasatako irudia ematen ziola uste zuen Jurdanek eta hura aldamenetik kentzeko gogoarekin zebilen aspaldian. Kalte ordainerako dirurik ez zeukan Jurdanek, egia, baina ez zen hori Antxon ez kaleratzeko arrazoi bakarra, ezta nagusia ere: Jurdanek ez zuen sekula Antxon kaleratuko berarekin egon zelako agentziaren jaiotzaren unetik, bien artean eraiki zutelako Muga Agentzia azken finean. Eskuzabalegia ez zen Jurdan, baina bere bihoztxoa bazeukan. Lasaitu ederra hartu zuen hortaz Jurdanek Antxonen ihesaldi honekin, kaleratzearen kalte ordaina aurrezten ziolako alde batetik, eta, aldi berean, aurpegi gazte berri bat kontratatzeko aukera ematen ziolako, Antxoni ordaintzen ziona baino askoz diru gutxiagorengatik, jakina.

Agentziaren irudia eguneratzeko ideiatxo pare bat zerabilen Jurdanek buruan aspaldian eta Antxoni dirutzarik ordaindu ez beharrak haiek abian jartzeko parada eskaini zion. Hasteko, egoitzaren dekorazioa garaiko gustuetara egokitu behar zuela erabaki zuen. Bezero berriak, gazteagoak, erakarri nahi bazituen, auzoko negozio berri guztietan erabiltzen zuten estilo berean dekoratu behar zuela agentzia uste zuen Jurdanek. Auzoan azken aldian hilero negozio berriren bat zabaltzen zuten, artisau garagardotegi bat, zapata denda begano bat, bizar apaindegi bat, eta guztiak, produktu eta zerbitzu hain ezberdinak saldu arren, estilo oso antzekoetan dekoratuak zeuden beti. Hormetako adreiluak eta zutabeetako zura agerian eta margotu gabe; zoruan, bernizik gabeko zur ihar karraskaria edo irudi eta kolore anitzetako harlauzak; altzari birziklatuak beti, zaharrak edo hondatuak ez esate arren; mahai zein eserleku guztiak ezberdinak, ezberdinak ispiluak eta lanparak; zura, buztina, kobrea, letoia, latorria, larru zaharra. Horiexek ziren Jurdanek auzoko negozio berri guztien dekorazioan nabaritzen zituen elementu eta material komunak, berak bere baitan “hipster” izena jarri zion dekorazio estiloaren ezaugarriak.

Jurdanek ez zekien berak estilotzat hartzen zuen irudi jakin hura benetan estilo bat ote zen, ezta izen berezirik ote zeukan ere, baina negozio guzti haietan jendeak, produktu nahiko arrunten truke, prezio desproportzionatuak ordaintzera prest zegoela egiaztatuta zeukan eta dekorazioak zerikusirik izan behar zuela susmatzen zuen. Bezero gazteak ziren negozio berri haietan denbora eta dirua gastatzen zutenak, baina ez gazteegiak, ez botiloi egiten zutenak, hogeita hamapiku urtekoak baizik, profesionalak, erosmen ahalmen interesgarridunak, ezkondutako bikoteak haietako asko. Laburbilduz: dibortziatzeko adinean zegoen eta dibortziatzeko dirua zeukan jendea ziren negozio berriotako bezeroak, hots, Muga Agentziaren targeta. Jurdanek aurpegi berri haiek bere agentziako bulegoetan sartzen ikusi nahi zituen eta horretarako haientzat erakargarria omen zen ingurumena sortu behar zuen.

Agentzia zabaltzerakoan erositako altzariak ez zetozen bat Jurdanek landu nahi zuen “hipster” estilo berriarekin, bi miletako hamarkadan hain zabaldua egon zen Ikea estilokoak baitziren guztiak, eta, hortaz, birziklatu zituen. Guztiak, idazmahaia, aulkiak, bezeroentzako sofa eta artxibategiak, garbigunera eraman zituen eta vintage estiloko beste batzuengatik aldatu zituen. Negozio auzokideen eredua jarraituz, ez zuen altzari dendetan bilatu Jurdanek, ez fisikoetan ezta internet bidezkoetan ere, eta zuzenean Emauseko Traperuenean erosi zituen altzari “berriak”. Zurezko aulki birakariak erosi zituen, zurezko pertsianadun artxibategiak eta hilkutxa baten pisua zeukaten bi idazmahai, harrera gelarako bat eta bere bulegorako bestea. Sitsik ez ote zuten edukiko altzariek galdetu zien Emausekoei, hirurogei urte baino gehiago izan behar baitzituzten tramankulu haiek, eta ezetz, gasolioz tratatuak zeudela ziurtatu zioten. Hortaz, ordaindu eta agentzian landatu zituen. Dena dela, hasiera batean buruan zeukan asmoaren eta lortutako emaitzaren arteko aldea ikusitakoan sentsazio gazi-gozo bat geratu zitzaion Jurdani. 30 eta 40ko hamarkadetako sail beltzeko filmetan agertzen ziren detektibe bulegoak zeuzkan buruan Jurdanek altzari haiek erosi zituenean. Hori zen lortu nahi zuen efektua, baina, zintzoki eta hoztasunez begiratuta, aurrekontu edota arrakasta eskaseko kontulari baten bulegoa ematen zuen orain agentziak. Dekoratzaile bat kontratatu behar izan zuen hasieratik, baina jada ez zitzaion aurrekonturik geratzen eragindako kalteak konpontzeko. Beraz, zalantzak eragiten zizkion irudi harekin aurre egin beharko zion Muga Agentziaren aro berriari.

Higigarriak behin aldatuta, aro berrirako beste giltzarria izan behar zuena bilatzea falta zitzaion, agentziako atea zeharkatzean bezeroei agurra emango zien aurpegi gazte adeitsua, agentziako telefonora deitzean jendeak entzungo zuen ahots adiskidetsu eta erakargarria. Administratibo-idazkari-harreragile gazte bat bilatu behar zuen Jurdanek, Antxoni ordaintzen zionaren erdia kobratuko lukeena. Infojobsen iragarki bat jarri eta, erantzun zutenen artean, Yerai azaldu zen, esan bezala, bere curriculum aberats eta bere xalotasun txundigarriarekin. Eta Antxonek utzitako herentziarekin topo egin zuen Yerai heldu berriak.

Jurdanen adinekoa zen Antxon, esan bezala, eta, Jurdanen kasuan gertatzen zen bezala, Antxonen informatikaren inguruko abileziak ez zihoazen pornografia bilatzeaz eta pelikulak piratatzeaz haratago. Kartoizko karpetetan gordetzen zituen Antxonek Jurdanek ikertutako kasuen dokumentazio guztia, eta karpeta hauek kartoizko kutxetan gordetzen zituen. Azkenik, agentziako egoitzan hutsik zegoen gela bateko hormetan apalak zintzilikatu eta bertan gordetzen zituen espedientez eta dokumentuez beteriko kutxak, ustez kronologikoki eta alfabetikoki sailkatuta, baina, izatez, berriz sekula bilatu behar izango ez zituelako konfiantzarekin, leku nahikoa ikusten zuen zokoan botatzen zituen kutxak. Ondorioz, Muga Agentziaren ia hamabost urteko ibilbidearen ondoren, gela osoa zorutik sabairaino kartoizko kutxez betetzea lortu zuen Antxonek; eta honek bere kabuz sortutako orden hartan paperen bat, argazkiren bat bilatu beharrekotan, haren oroimenaz fidatu beharra zegoen. Jakina, Antxonek bere dimisioa aurkeztu eta alde egin zuenean, agentziaren informazio eta dokumentazioaren anabasa bere gordintasun osoan agerian geratu zen.

Jurdanek ez zuen esperantza gehiegirik Yerairen lanean, eta gutxieneko soldata onartzeko prest zegoelako kontratatu zuen bereziki, baina haren ekarpena lehenengo momentutik ikusgarria izan zela onartu behar izan zuen. Yeraik Antxonen oinordekotzari aurre egin eta paper eta kartoizko anabasa hartan orden digitala ezarri zuen. Agentziako dokumentazio guztia, artxibategi bezala erabiltzen zuten gela sabairaino betetzen zuten espediente guztiak, digitalizatu zituen. Hilabete bakarreko epean. Bere sare sozial guztiak behar bezala eguneratuta mantentzeari uko egin gabe.

Kartoiz eta paperez agentzia hustu zuen Yeraik eta segurtasun enpresa baten zerbitzuak kontratu behar zituela iradoki zion Jurdani. Segurtasun enpresa horrek dokumentazio guztiaren back-upa egingo zuen eta horrela ez zuten agentziaren egoitzan dokumenturik gorde beharko eta ezingo zien inork dokumentazio sentiberarik lapurtu agentziaren egoitzan.

Gehiegizkoa zen hura. Dokumentazioaren digitalizazioan emandako urratsa eta egindako lana eskertzekoak ziren, baina segurtasunari buruzko aholkuak ematen hasi behar zitzaion agentzian ordu laurden bat besterik ez zeraman umemoko hura? Ez zegoen prest. Honaino iritsita, Jurdanek heldu berri ausart haren ekimen eta ideiak geldiarazi beharko zituen… Yerairen ideia gastu aurrezte batekin batera ez balitz etorri. Segurtasun enpresa bat kontratatuz gero, artxibategi bezala erabiltzen zuten gela huts zezaketela azaldu zion Yeraik Jurdani, eta alokatu ere, jada ez zutelako ezertarako behar. Eta, noski, hiriko erdigunean alokairuek zeukaten prezioa ikusita, gelatxo baliogabe hura alokatzeagatik aterako zutena segurtasun enpresaren prezioa baino nahiko handiagoa izango zen. Amorrua ematen zion arren, Yeraik arrazoia zeukala onartu behar izan zuen Jurdanek. Segurtasun enpresa bat zen ordutik Muga Agentziaren kudeaketa dokumentalaren arduraduna, eta ordura arte artxibategia zena tarota botatzen zuen marisorgin batek okupatzen zuen.

Laburbilduz, onartzeak amorrua eragiten bazion ere, espero zuena baino askoz errentagarriagoa atera zitzaion Jurdani Yerai kontratatzea. Amorrua ematen zion, inolako eskarmenturik gabeko txorikume haren ideiak berari otu ez zitzaizkiolako. Eta hori gutxi ez balitz, agentziari buruz hitz egitean Yeraik pluraleko lehenengo pertsona erabiltzeak ere amorru bizia eragiten zion. Baina hori ere onartu beharko zuen, haren atxikimenduaren adierazgarri baitzen. Millennial madarikatuak!

III

Millennial zikin baten aholkua jarraitu zuen, bai, baina errentagarriagoa zelako, ez haren diskurtsoarekin bat zetorrelako. X belaunaldiaren galaxian ez zebiltzan hainbesterako beldur eta begirunez dokumentu segurtasunaren asunto guzti harekin.

Sekula ez zen gehiegi arduratu Jurdan agentziako segurtasunaz. Nork lapurtu nahiko zuen bere agentzia bezalako leku eskas batean? Eta zer lapurtu? Aurretik Ikean eta gero Emausekoenean erositako altzari urri batzuk? Yerairen aurretik ere agentziako segurtasunaren inguruko gomendioak egin zizkioten behin baino gehiagotan, baina agentzian baliozko ezer gordetzen ez zuela erantzuten zuen Jurdanek beti, ez zegoela zertan kezkatzerik. Informazio oso sentibera zerabilela eskuartean gogorarazten zioten lagunek sarritan, eta bezeroren bat edo zelatatukoren bat agentzian sar zitekeela argazkiak edo bestelako frogak suntsitzeko asmoarekin; baina alde horretatik lasai zegoela zioen Jurdanek, larritasun gutxiko kasuak ikertu zituela beti.

Berak ikertutako kasuak eta berak zerabilen informazioa garrantzirik gabekoak zirela errepikatzen zuen Jurdanek, behin eta berriz, holako zerbait egia zela sinestera iritsi arte. Baina, benetan, Jurdanek material oso sentiberak maneiatzen zituen bere eguneroko lanean, legeek –Legeak- indarrez babesturiko eskubide eta interesak ukitzen zituzten materialak. Jurdanen argazkiek eta grabazioek, kasuren batean, ikertutako pertsonen ohorea iraintzen zutela esan zitekeen, baina epaile eta auzitegiak ez zeuden jada XVII. mendeko kontzeptuak babesteko prest eta lasai zegoen Jurdan alde horretatik. Intimitatea zen, izatez, Jurdanen ikerketek bereziki eta maizen zeharkatzen zuten muga legala. Intimitatea, garaiko kontraesanen eredurik hoberena, maila neurrigabean babestua eta goretsia alde batetik eta aldi berean inork zaintzen edo errespetatzen ez zuena. Gizarteak intimitatearen inguruan zerabilen kontraesan hau aintzat hartuta, Jurdanek garrantzia kentzen zien bere ustezko “gehiegikeriei”:

-Zintzoak izan gaitezen: egun jada inork ez du bere intimitatea zaintzen ezta hurkoarena errespetatzen ere. Nor etorriko zait orduan azalpen eske argazkitxoren bat ateratzeagatik edo mikrofonoren bat jartzeagatik?

Halaxe esan zion zuhurtziaz ibiltzea gomendatzen zion bere abokatu lagun bati, zintzotasunez mozorrotutako zinikotasun lotsagabeaz.

-Egun intimitatearen eta pribatutasunaren santutasuna goratuz ahoa betetzen zaio mundu guztiari, eta mundu guzti horrek, aldi berean, bere intimitatea eta ingurukoena, adingabeena ere, lotsarik eta etenik gabe bortxatzen du. Kontraesan defendaezin bat da hau, ez al duzu uste? Sare sozialei inoiz begiradatxoren bat bota badiezu, zuk ere ikusiko zenuen. “Gobernuek eta nazioarteko korporazioek pribatutasuna lapurtzen digute” edo antzeko leloren bat (lelo leloak) bere sare sozialetan argitaratzera ausartzen den pertsona berberak, aldi berean eta mezu berean ere sarritan, bere oporretako argazkiak argitaratzen ditu, domeinu publikokoak izan daitezen, edo goiz horretako gosariaren argazki bat, edo, ulergaitzagoa dena, bere titi, ipurdi edo zakilaren argazki bat. Badago jendea ere “gure seme-alaben pribatutasuna babesteko eskubidea eta obligazioa daukagu” bezalako zerbait sareetan aldarrikatzera ausartzen dena, eta aldarria euren seme-alaba adingabeen argazki kaskar batekin laguntzeko kapaza dena.

Mundu guztiak dauka antza, une oro, non dagoen, zer egiten edo nola sentitzen den jakitera emateko irrika nekaezin bat. Irudi eta argazki ugariekin batera beti, eta idatzizko adierazkortasun nahiko zabarrarekin beti ere. Inork aurretik eskatu gabe euren gorputzaren xehetasun guztiak argitaratzen dituzten berek, euren ideia, iritzi edo sentimendu, ustez aitorgarriak, jakitera ematen dituztenek, horiexek beraiek dira, hain justu ere, gehien sumintzen direnak “Intimitateak” pairatzen dituen eraso eta bortxaketengatik. Ez dira konturatzen, ezinezkoa zaielako, buruak hainbesterako ematen ez dielako, beraiek direla erasotzaile, beraiek direla intimitatea bortxatzen edo prostituitzen ari direnak. Hurkoaren intimitatearen kuxkuxero edo bortxatzaile dira, bai, baina batez ere, eta hori da niretzat beldurgarriena, euren intimitatearen bortxatzaile edo proxeneta dira.

Anaia Handia ezagutzen badute ez da Orwellen lana irakurri dutelako, telebistako saioagatik baizik. Eta, jakina, ez dakite honek (saioak) harengandik (Orwellengandik) hartu zuela izena, ostera, anaitasunaren gorazarrearekin zerikusirik duen zerbait dela sinesten dute. Egin proba bestela. Galde esaiezu eta ikusiko duzu zein den haien erantzuna. Anaia Handiaren erabateko garaipenaren garaian bizi gara: intimitatearen erasotzaileak autoerasotzaile dira, eta ez daukate biktima izatearen inolako kontzientziarik, alderantziz, intimitatearen babesletzat dauzkate euren buruak.

Jurdanen hausnarketa guzti hauei konspiranoia kutsu bat bazerien ere, Jurdan ez zen horrelakoa. Ez zuen konspiranoietan sinesten. Inkontziente kolektiboaren ispilu bitxi bat zirela eta ikuspegi pop batetik begiratuta interesgarri zeritzen. Baina bere lana ukitzen ziotenean, ogibidea zalantzan jartzen ziotenean, malguki batek bezala jauzi egiten zuen eta, atzazalak puntan, aurkariaren kontraesanak biluzten, agerian jartzen tematzen zen. Falta zitzaiona! Intimitatearen benetako esanahia eta balioa ahaztu dituen gizarte hipokrita batean, bera izan behar zen ordaindu behar zuena ala? Ez zuen erraz amore emateko asmorik.

Ohitua zegoen lagun eta ezagunekin gai horren inguruko eztabaidak izatera, eta ohitua zegoen ere, noizbehinka, poliziak edo fiskalen batek bere jardunean sudurra sartzera. Jurdanen ikerketen ondorioz kalteak jasandako baten batek -pentsiorik gabe dibortziatu behar izan zuen senar desleialen batek edo aseguruaren kalte ordainik gabe geratu zen herren faltsuren batek esaterako-, mendekua hartu nahi eta Jurdanen aurkako salaketa jartzea nahiko arrunta zen. Baina inork ez zuen sekula lortu Jurdanek legez kanpoko jokabideak erabili zituenik frogatzea. Bere jarduera legezkotasun itxura zuri eta garbi baten barnean mantentzen jakin zuen Jurdanek beti. Leku publikoetan eginak ez ziren argazkiak eta baimenik gabe eginiko grabaketak, bezeroei erakutsi eta berehala suntsitzen zituen beti, eta bezeroek epaile baten aurrean aurkezteko moduko frogak eskatzen bazizkioten, legezkotasunaren aldetik erabat aratzak ziren irudi eta txostenak ematen zizkien.

Halaxe egingo zuen Jurdanek astelehen goiz hartan ikusi behar zuen bezeroarekin ere, astelehen goizez langile arruntaren nekeziak pairatzera behartu zuenarekin. Ohiko enkargu bat izan zen harena, adarren asunto bat. Senarrak maitale bat zeukala susmatzen zuen bezeroak, eta Jurdanek susmo txar haiek berresten laguntzea nahi zuen. Ez zen lan zaila izan –Jurdanen mailako profesional batentzat- eta aste pare bateko epean deitu zion Jurdanek bueltan froga nahiko bildu zituela esateko. Jurdanen ohiko prozedurari jarraituz telefonotik ezer ez ziola esango argitu zion, eta soilik bulegoan eta aurrez aurre erakutsiko ziola bildutako materiala eta senarraren joan-etorriak xehatuko. Kafetegi batean, parkeko eserleku batean edo kalean bertan ere bil zitezkeen erakutsi behar ziona erakusteko, ez baitzen beste munduko gauzarik; baina bezeroa bulegoraino joatera behartzeak garrantziz janzten zuen prozedura osoa. Formak, itxurak zaintzea funtsezkoa zela ikasia zeukan Jurdanek, bezeroek kalitatezko zerbitzu esklusibo bat jasotzen ari zirela sumatzeko, batez ere hura bezalako kasu arruntetan, edukiak mami handirik ez zeukanean. Astelehen goizez soilik bil zitezkeela erantzun zion bezeroak, senarrak lanerako bidea hartzen zuenean, eta, nahiz eta Jurdanen ustez holako informazio bat astelehenez jasotzea karmaren ikuspegitik komenigarria ez zen, hitzordua jarri zuten.

Bere bulegoko idazmahaiaren atzean eserita zegoen Jurdan, Yerairen alkandora itsusi baina garbia soinean, ateko txirrina jo zutela entzun zuenean. Yerai atea zabaltzen entzun zuen. Itxurak zaintzeko beste keinu bat zen hura, bezeroari atea bultzatzen ez behartzea, atea zabaltzeko adeitasuna izatea. Bezeroak izena eman zion Yerairi eta Jurdanekin hitzordu bat zeukala azaldu zion. Agentziaren egoitza txikia zen, Jurdanen bulegoa eta harrera gela horma fin batez soilik banatuta zeuden, ez zen mikrofonorik behar batean gertatzen zena bestetik entzun ahal izateko, baina itxurak, formak gordetze aldera, Yeraik barne telefonotik deitu zion Jurdani bezeroa iritsi zela jakinarazteko.

“Sar dadila, mesedez.”

Berrogei urte inguruko gizonezko gay bat zen bezeroa, Muga Agentziako bezeroen %90a bezala. Burusoiltzen hasia zegoen eta zimurduratxoak nabaritzen zitzaizkion aurpegian, baina hala ere bere adineko hetero batek baino azal gazteagoa eta ile ilunagoa zeuzkan, gayen artean gertatzen den modura. Ez erretzeak, gaztetandik azala zaintzeko produktu garestiak erabiltzeak eta seme-alabarik ez izateak, gayen zahartze prozesua atzeratzen zutela soberan baieztatua zeukan Jurdanek. Alkohola eta drogak heteroek baino urte gehiagotan hartzeak, bestalde, aurreko guztia konpentsatzen zuen maiz. Droga gehiegirik hartu ez zituenetariko bat zen egun hartako bezeroa. Ondo jantzita zihoan, hasierako elkarrizketa izan zuten egunean bezala, markako arropekin eta estatus ikurren batekin ere –Tag Heuer bat zen haren erlojua-. Dirua bazeukala argi zeukan Jurdanek –kobratuko ziona makala ez zelako batez ere- eta dirudun jendearekin lan egin behar zuela, baina ez finantzen arloan, ez baitzeraman traje ilunik ezta gorbatarik. Arkitekto edo mediku pribatua izan behar zuen. Zalantzarekin geldituko zen eta ez zion ogibidea galdetuko, intimitatea errespetatzearen asunto guzti hura zela eta.

Bostekoa eman zioten elkarri agurtzeko eta bezeroak eskua izerditan zeukala nabaritu zuen Jurdanek. Urduri zegoen, negarretan lehertzeko zorian ere, Jurdanek erakutsi behar zionetik ezer ikusi baino lehen. Ura eskaini zion Jurdanek, edo kafea, edo zigarro bat, nahiz eta haren aurpegiko azalak erretzen ez zuela adierazi, apur bat lasaitzeko balioko bazion.

-Ez, eskerrik asko. Amai dezagun honekin. Hobe egia ahalik eta lasterren jakitea.

Jurdanek manila paperezko gutun azal bat atera zuen idazmahaiko tiradera batetik eta mahai gainean jarri zuen, bezeroarenganaino hurbildu gabe. Bezeroak aurreratu eta besoa luzatu beharrak dramatikotasuna gehitzen zion eszenari. Gutun azalaren barnean zeuden argazkiak ez ziren agentziatik sekula irtengo, hortaz, ez zegoen paperezko kopia bat ateratzeko inolako beharrik, bezeroari erakutsi eta berehala suntsitzeko, baina eszenaren ikonografia guztia sail beltzeko pelikuletatik kopiatu zuen Jurdanek eta pelikula horietan manila gutun azala nahitaezko atrezzoa zen.

Bezeroak eskua luzatu eta, zalantzazko keinu baten ondoren –bezeroak berak ere eszenari dramatikotasuna eransten ari zitzaion ala?-, gutun azala hartu eta barneko argazkiak behatzen hasi zen. Begirada laster bat bota zien argazki guztiei, haietako bakoitza xehetasunean aztertu baino lehen, eta guztiak leku berean ateratakoak zirela ikusi zuen, leku itxi eta gutxi argiztatu batean. Eta argi eskasarekin atera baziren ere, argazki guztietan bere senarra agertzen zela nabaritu zuen. Bai, bere senarra zen argazki ilun guzti haien erdian agertzen zena, nahiz eta guztietan aurpegia ez zitzaion ikusten. Ongi ezagutzen zuen bezeroak bere senarraren gorputz biluzia.

-Gopro kamera ezkutu batekin atera nituen argazkiok –azaldu zion Jurdanek, bezeroak galdera egin baino lehen-.

Belauniko agertzen zen bezeroaren senarra argazki haietako batean, bildumako lehenengoa izan behar zuenean, biluzik, eta bera bezala biluzik ere baina zutik zeuden beste dozena erdi gizonez inguratuta. Argazkiak deskribatzen zuen ingurumena ikusita eta plano hura hurbiletik ateratakoa izan behar zuela aintzat hartuta, Jurdan bera ere argazkia ateratzerakoan biluzik egon behar zuela suposa zitekeen. Non ezkutatzen zuen hortaz gopro kamera? Lehen lerroko profesional baten sekretuak.

Sex club batean ateratakoak ziren argazkiak. Horrelako batean egondako edonork berehala igarriko zuen. Ezezagunekin noizbehinkako sexu topaketak izateko joan ohi zen jendea –gizonezko gayak kasu hartan- leku horietara. Bezeroak guzti hau jakingo zuela eta ingurua zein zen igarriko zuela suposatu zuen Jurdanek, eta ez zion horrenbestez azalpenik eman.

Ondo ezagutzen zituen Jurdanek hiriko hiru sex club gayak, dozenaka aldiz joan behar izan baitzuen haietara bezeroen enkarguz senar desleialen atzetik. Eta ez zituen atsegin. Ez aurreiritzi moralengatik eta horrelako tentelkeriengatik, bere lanaren alde gordinenarekin lotzen zituelako eta garbitasunaren aldetik zalantzak eragiten zizkiotelako ez zituen atsegin sex clubak. Biluzik edo slip bat jantzita ibili ohi zen jendea klubean hara eta hona beste sexu partaide bat edo batzuen bila. Binakakoak, hirunakakoak edo taldekoak izan zitezkeen sexu topaketak, eta gehienetan hitzik gurutzatu gabe hitzartzen ziren, begiradarekin soilik. Clubeko gela pribatu batean izan zitezkeen topaketak, baina baita clubeko areto batean gainerako bezeroen aurrean –Jurdanen lana errazten zuena-. Bere lana biluzik edo erdi biluzik egin beharrak eta ezezagunen sexu topaketak hurbiletik ikusi beharrak, ez afizioagatik baizik eta bere lana behar bezala egite arren, sex clubak amorratzera bultzatu zuten Jurdan. Bere borondatez joan balitz haietara, bere sexu gogoak bultzatuta eta ez ezkutuko argazkiak ateratzera, beharbada beste begi batzuekin ikusiko lituzke.

Taldeko sexua omen zuen gogoko bezeroaren senarrak, eta jendaurrekoa.

Lehenbiziko argazki hartan bezeroaren senarrak inguruko beste gizonetako baten zakil tentea aho barruan zeukan. Bildumako hurrengo argazkian beste zakil bat zen senarrak ahoan erroraino landatuta zeukana. Koloreagatik ezberdindu zitezkeen argazki ilun haietako zakilak. Beste bost zakil ikus zitezkeen argazkian senarraren aurpegiaren inguruan, bere txandaren zain. Hain gertuko enkoadratze bat lortzeko kamera agerian geratu behar izan zitzaion Jurdani, ziur, nola ez ziren bada konturatu tipo guzti haiek?

-Larruzko arnes bat neraman soinean eta haren errematxeetako bat gopro kamera ezkutu bat zen.

Xehetasunok, bezeroak ezer galdetu gabe eman zizkion Jurdanek, maila goreneko profesional baten zerbitzuak kontratatu zituela argi eduki zezan.

Garrasiak, malkoak, zorabioren bat ere, espero zituen Jurdanek bezeroaren partetik argazki gordin haiek ikusitakoan, baina bezeroak lasaitasun osoz behatu zituen guztiak, ez nazka, ez sumindura ezta harridura imintziorik ere egin gabe. Pilularen bat edo bi hartuta egon behar zuela pentsatu zuen Jurdanek, eta benzodiazepinaren eraginpean munduaren amaiera bazetorren ere bost axola zitzaiola. Horrela, ordura arte erakutsitako lasaitasun kezkagarriarekin jarraituz, argazkiak berriz gutun azalean sartu eta mahai gainean utzi zituen bezeroak.

-Hauxe da guztia? –galdetu zion Jurdani-.

Sarkasmoa izan zitekeen galdera absurdo hura, espero zuena baino errealitate askoz mingarriago batekin topo egin duen norbaiten defentsa. Edo izan zitekeen baita bezeroak pertzepzio arazoren bat izatea, betaurrekoak ahaztu zituelako edo antsiolitikoen eraginagatik, argazkiak ez zituen ondo ikusi edo bertan gertatzen ari zena ez zuen behar bezala ulertzen. Badaezpada azalpentxoren bat eman behar ziola erabaki zuen Jurdanek, baina tentuz.

-Dibortzioa eskatzeko soberan daukazu hor. Sinets iezadazu, nire lana da. Baina xehetasun gehiago behar izanez gero, hogeita hamar minutuko bideo bat erakuts diezazuket. Bertatik aukeratutako fotogramak dira argazki hauek.

-Baina argazki hauetan ikusten den guztia sexua besterik ez da! Zerbait gehiago badaukazu, arren, esadazu! Beste gizonen bat ote dagoen jakin nahi dut.

Ez zen Jurdanek zoro batekin topo egiten zuen lehenbiziko aldia, baina aurrekoetan hasierako elkarrizketatik igarri zien burutik eginda zeudela. Ez zen hau kasua, bezero honek normala ematen zuen elkar ezagutu zutenean eta baita goiz hartan bulegora sartu zenean ere. Shockean egon behar zuen argazkietan ikusitakoagatik. Lasaitzen lagundu beharko zion.

-Bada, berez, argazki horietan, ikusi ahal izan duzunez, gizonen bat eta bi baino gehiago ere badago. Zure senarra sexu klubetara joaten da taldeko sexu bila, zuri bizkarra emanda.

-Soberan ulertu dut argazkietan gertatzen ari dena. Ez zaitez ironikoa izan nirekin, ez naiz atzamarra miazkatzen duten horietakoa. Baina berriro diotsut, hori ez da sexua baino besterik. Ala argazkietan agertzen diren gizonetako bat bere maitalea ote da? Hori da iradokitzen ari zarena?

Erotuta zegoen edo adar joka zebilen. Jurdani bost, bata zein bestea izan kasua berdin kobratuko baitzion.

-Ez, ez. Zure senarra bakar bakarrik sartu zen klub hartan eta bakarrik irten zen ere. Lasai egon zintezke alde horretatik, zure senarrak ez du maitalerik.

-Ziur zaude?

-Hamabost egunez ibili naiz haren atzetik eta hamabost egunetan ez du beste gizon batekin hitzik gurutzatu, lanean ez bazen edo zu aurrean ez bazeunden.

Ordura arte zutik egon zen bezeroa, Jurdani azalpenak sutsuki eskatzen, baina azken hau entzundakoan idazmahaiaren aurreko eserlekuan eraitsi zen. Lasaiago zirudien, baina atsekabe espresioak ez zion alde egiten.

-Ni naiz orduan arazoa daukana. Arrazoirik gabeko zeloak dauzkat, erraiak inarrosten dizkidatenak. Terapiara joan beharko dugu.

Jurdanek ez zuen bikoteen terapeuta bezala lan egiten baina, kobratuko zionagatik, aholkuren bat eman behar ziola sentitzen zuen.

-Ni, ordea, zure zeloek funtsik badutela esatera ausartuko nintzateke. Eta barkatu tematia banaiz, baina dibortzioa eskatzeko egoeran ere bazaudela gogoratzen dizut.

-Ez naiz dibortziatuko nire senarrak, pertsona normal batek bezala, bere sexu beharrizanak asetzen dituelako. Bere senarra naiz, ez bere jabea, are gutxiago bere zentsore edo zikiratzailea. Ez ginen sexua elkarrekin esklusiboki izateko ezkondu. Horrek ez dauka zentsurik. Ez ginen bizitzari buruz deus ez dakiten bi nerabe elkarrekin ezkontzeko erabakia hartu genuenean. Bi pertsona heldu ginen ordurako eta matrimonioaren kontzeptu txiro hori soberan gainditua geneukan. Elkar maite genuelako ezkondu ginen, eta azken aldian bere maitasuna txikitzen, bukatzen zihoala sumatzen nuen. Beste norbait maite zuela susmatzen nuen eta horregatik jo nuen zugana. Beste pertsona bat maite bazuen eta niganako maitasuna bukatu bazitzaion, ez zegoen gure matrimonioarekin aurrera segitzeko arrazoirik, eta bera ez bazen dibortzioa eskatzera ausartzen, nik egingo nuen. Baina nire susmoak oker zeudela esan eta berretsi didazu, beraz ez daukat dibortziatzeko arrazoirik. Hori zen kezkatzen ninduena, nire senarrak beste norbait maite ote zuen, ez norekin txortan egiten duen. Monogamia ez da naturala eta monogamia inposatzeak ondorio kaltegarriak dakartza. Ziur zuk ehunka adibide ezagutu dituzula zure jardunean. Pertsona batzuentzat ez da nahikoa, edo aspergarria bilakatzen zaie, beti pertsona berarekin sexu harremanak izatea. Zu ere pertsona heldua zara eta mundu asko ikusi dutenetakoa, ez dut uste, hortaz, ezer berririk irakasten ari natzaizunik. Bada, horietakoa da nire senarra. Beti izan da eta ez dit sekula ezkutatu. Ahoan beti zakil bera sartzea aspergarria zaio eta noizbehinka zakil berriren bat edo beste miazkatu beharra du.

-Ulergarria da. Pozten naiz, benetan, matrimonio zoriontsu baten urraketarako ekarpenik ez dudalako egin oraingoan. Argazkiak, dena dela, suntsituko ditugu, bai euskarri digitalean bai paperean daudenak ere. Agentziaren politika da.

-Hobe duzu. Ez nituzke beste inon berriz ikusi nahiko. Mila esker, Muga jauna.

-Mila esker zuri, konfiantzagatik –bostekoa eman zuten-. Irteterakoan Yeraik gure zerbitzuen faktura emango dizu. Hasieran aurreikusitakoak izan dira behin-betiko zerbitzu-sariak, ez da ezusteko gehigarririk suertatu ikerketan zehar. Edozein ordainbide onartzen dugu, bai eskudirua, bai txartelak eta txekeak ere. Egun on.

Bezeroak agur esan eta bulegoa utzi zuen. Bakarrik geratu zen Jurdan, bezero ezberdinekin lan egitea zein aberasgarria zen hausnartzen: bezero bakoitza mundu berri bat zen, mundu berri ezezagun bat ziren haietako bakoitzaren kezkak, ardurak, buruhausteak. Pertsonaia sinestezin ugari ezagutu zituen bere detektibe lanari esker, txunditu edo liluratu zuten haietako batzuek, beste batzuek aldiz lotsa eta sumina eragin zioten. Guztiengandik ikasi zuen zerbait berri. Eta hausnarketa hau buruan zerabilela, bere buruarekin ere ironiko izatera iritsi zela konturatu zen. Falta zitzaiona.

IV

Hamar urte baino gehiagoko jardueraren ondoren, zaila zen Jurdan bezero edo ikertu baten gurari zein joera bitxiez harritzea. Denetarik ikusia zeukan ordurako Jurdanek eta azken hura bezalako bezero xelebreak –beste edonorentzat xelebre liratekeenak- etenik gabeko isuri bat ziren agentzian. Azken bezeroaren fidelitatearekiko jarrera eta haren senarraren talde sexurako joera, Muga Agentziako kasu bitxienen zerrendan ez lirateke ezta top hamarrenean ere egongo. Bere eguneroko lana ziren kasu bitxi eta bezero xelebreak eta, guztiengandik zerbait ikasten bazuen ere, laster ahazten zituen aurpegiak, izenak eta istorioak oroimenean nahasten zitzaizkion.

Bezeroarengandik jasotako enkargua ahalik eta lasterren bete, kobratu eta bezeroak ahaztu. Horretara mugatzen zen bere egunerokotasuna. Ez zen lan gogorregirik, izan ere, jendeak uste baino prosaikoagoa zen. Ez zuen hiriko estolderietara jaitsi behar, ez zuen delitu gordinetan nahastu behar, droga trafikatzaileak, proxenetak, sikarioak eta antzekoak ez ziren bere eguneroko jardueran agertzen. Muga Agentziako kasuek ez lukete telesail baten gidoiak hornitzeko balioko, “adarrekin” loturiko kasuak baitziren gehienak eta adarrekin lotutako kasu guztiek bat bera ziruditen.

Errutinan hondoratzen zihoala sentitzen zuen Jurdanek, bere lanarekiko grina galtzen ari zela. Zeren, segundo bakar batez hausnartu zuen bezeroak eskaini zion monogamiaren toxikotasunari buruzko ikuspegiaren aberastasunaz, eta segidan, berehala, burura etorri zitzaion pentsamendua “kobratutako beste kasu bat” izan zen. Hilabete hartan ez zen estu ibiliko hipoteka, fakturak eta Yerairen nomina ordaintzeko.

Atsegin zuen Jurdanek langile autonomoaren ajeak behin eta berriz errepikatzea, baita bere buruari ere, nahiz eta soberan jakin horretarako motiborik ez zeukala. Zintzoa izanik, negozioa abian jarri zuen momentuan soilik sufritu zituen zailtasun ekonomikoak. Garai hartan, Muga Agentzia fundatu zuenean, gayak ezkontzen ari ziren oraindik, ez zuten dibortziatzeko nahikoa astirik izan, eta Jurdanen negozioa ideia berritzaileegia zen orduan. Baina laster, gayen arteko lehenbiziko dibortzioetan Jurdanen esku hartzea zein erabakigarria izan zen hiri osoan ahoz aho zabaldu zenean, enkargu berriak bata bestearen atzean iristen joan zitzaizkion, eta ordutik ez zitzaion sekula lanik ezta dirurik falta izan.

Horrela, azken bezeroak bulegoa utzi zuenean, argazkiak paper suntsitzailean sartu eta ordenagailua piztu zuen Jurdanek, zain zeuzkan bezeroen zerrendan hurrengoa zein zen kontsultatzeko. Ziur ezer benetan berezirik ez zela agertzen. Beste senar engainatu bat izango zen, enegarrena. Deituko zion, enkarguaren xehetasunak argitzeko hitzordua jarriko zuten eta lanean jarriko zen, berehala, enegarrenez.

Ordenagailua piztearen zain zegoela –informatika ekipamendua agentziaren zaharberritze proiektutik kanpo geratu zen aurrekontu faltagatik-, Yeraik deitu zion harrera gelatik:

-Endika Egurrola jaunaren txoferra dago hemen eta zurekin hitz egin nahi du.

Sar zedila erantzun zion Jurdanek.

Yerairen adineko gazte bat sartu zen, trajez eta gorbataz jantzia. Slim-fit moldekoa zen trajea eta gris argi kolorekoa –perla grisa izan zitekeen baina Jurdanek ez zituen koloreen ñabardurak oso ongi ezberdintzen-, eta antzeko kolorekoa zen gorbata ere. Ilea modara, Yeraik jarraitzen ez zuen modara, maisuki ebakia zeraman eta arduraz orraztua. Idazmahairaino urreratu eta eskua luzatu zion Jurdani.

-Egun on, Erik naiz, Endika Egurrola enpresariaren txoferra –luzatuta mantendu zuen eskua, baina aurrerantz makurtu gabe, Jurdan zutitzera behartuz-. Egurrola jaunak zure zerbitzuak kontratatzeko interesa dauka eta horri buruzko elkarrizketa bat izan nahiko luke. Bere etxean, orain. Nik eramango zintuzket eta bueltan ekarriko.

Lasai eta ziur esan zuen guztia, segidan, kokotsa jaitsi gabe, ezta Jurdan berriz eseri ondoren ere. Erik harena bezalako buruaskitasunek Jurdan izorratzen zuten, batez ere hain pertsona gazte batengandik zetozenean, mundutik eta bizitzatik oraindik asko ikasi behar zutela esan nahi baitzuen. Oinak apur bat geldiarazi behar zizkiola erabaki zuen:

-Pozten nau Egurrola jaunak nigan pentsatu izanak eta pozik bilduko nintzateke berarekin, baina lanpetuta nago momentu honetan eta ez zait posible. Beste egunen baterako hitzordua zehaztu zenezake Yerai nire idazkariarekin, irteterakoan.

Erik bezalako millennial ausart eta lotsagabe batek, bereziki Endika Egurrolaren ordezkari izendatutako batek, ez zuen erraz etsiko baby boomer baten zakarkeria batengatik soilik:

-Egurrola jauna nor den azaltzea soberan zegoela uste nuen, batez ere zu bezalako eskarmentu eta sonadun ikertzaile pribatu bati. Baina, ezagutzen ez duzula ikusirik, mundu mailan ezaguna den hotel kate baten jabea dela esan behar dizut. Enpresari gazte baina arrakastatsu eta aberatsa da. Eta gay dela onartu eta aldarrikatu du beti. Finantzen eta gizartearen maila gorenekin harremanak ditu eta gay komunitateko pertsonaia esanguratsu bat da. Guzti hau jada jakingo zenuela suposatu nuen. Egurrola jaunarentzat lan egitea zure negoziorako zein onuragarria izan litekeen ez nuen uste aipatu beharko nuenik. Egurrola jauna pozik geratuko balitz zure lanarekin, bere adiskideei kontatuko zien, eta estatuko fortuna nagusienak izango zenituzke zure atean joka. Baina interesik ez baduzu Egurrola jaunarekin elkarrizketa izateko, ez dio axola, suposa dezakezunez dozenaka ikertzaile pribatu gay daude hirian halako proposamen bati erantzuteko irrikan.

Gehiegizkoa zen hura. Nola ausart zitekeen tonu hura erabiltzen!

-Bai, badakit nor den Endika Egurrola, noski, baina zuk ez zenekien horrelakorik hona sartu zarenean. Heziketazko aurkezpentxo bat ez zegokeen soberan. Esan dizudan bezala, Egurrola jaunarekin lan egiteko prest banago, bai, baina profesional bat naizelako eta ez horrek ekar diezadakeen publizitateagatik. Zeren, sinets iezadazu, harentzat lan egingo banu inork ez luke jakingo. Gure bezeroen anonimotasuna bitxi preziatu bat bezala gordetzen dugu agentzia honetan. Nire aldetik hau guztia argituta, mesedez, Yeraik hitzordua zehazten lagun zaitzake –atea seinalatu zion Jurdanek eskuarekin-.

-Egurrola jauna zure ohiko zerbitzu sarien hirukoitza ordaintzeko prest legoke.

Zerri ustela. Joko zikina zen hura, Jurdanen harrotasuna menderatzeko joko zikina.

Agenda bat atera zuen Jurdanek idazmahaiko tiradera batetik eta orriak atzera eta aurrera pasatzen hasi zen, kopeta kizkurtuz eta bere baitan marmarka eginez. Antxonen garai analogikoan erositako agenda bat zen eta Jurdanek ez zuen hartan ezer idatzi azken lauzpabost urteetan. Baina txoferrak ez zekien horretaz ezer.

-Bada… zortea izan du Egurrola jaunak –bota zuen Jurdanek begiak agendatik jaiki gabe-. Bezero batekin bukatu berri dut eta beste batekin hastear nengoen iritsi zarenean. Hortaz, ez nuke arazorik izango Egurrola jaunari nire bezeroen itxarote zerrendan bultzadatxo bat ematen. Baina zuganako adeitasunagatik egiten dut, honaino egin duzun bidaia alperrik izan ez dadin. Hurrengoan hobe luke Egurrola jaunak telefonoz deitzea hitzordu bat ixteko.

-Hori suposatzen nuen, arazorik ez zenuela izango. Hurrengokoak hurrengoan ikusiko ditugu.

Umemoko haren ironia handikiak Jurdan izorratzen zuen, baina lan bakar baten truke hiru ordainsari jasotzearen ideiak urguilua irensten laguntzen zion. “Zure tokian banengo ez nintzateke hain pozik egongo egindako lanarekin, azken finean azpijoko baldarrenera jo behar izan duzu-eta, diru hotza mahai gainean jartzera. Hori edonork egin dezake.”

-Yerai, kanpoan egongo naiz egun osoan. Mesedez, atzera itzazu gaurko neuzkan hitzorduak –Erikek ondo entzuteko moduan bota zion Jurdanek Yerairi, honen atzetik lasterka agentziatik irteten zela.

-Lasai –erantzun zion Yeraik, xalo, txoferrak arazorik gabe entzuteko moduan ere-, gaurko ez zeneukan beste hitzordurik.

Dramatizazioaren kontzeptua behar bezala ulertzeko zailtasunak zeuzkan Yeraik oraindik.

Range Rover beltz bat, atzeko leihatilak tindatuak zeuzkana, eraikinaren atearen aurrean bertan aparkatuta zeukan Erikek. Jurdanek ez zekien gehiegirik autoen inguruan baina, enpresari errespetagarri baten ordezkaritzan, beste zerbait espero zuen, Rolls bat agian ez, baina tamaina handiko Mercedes edo BMWren bat bai. Auto hura, kolore hartan, atzeko eserlekuetan egiten zena ezkutatzen zuena, Pit Bullen bideo batetik ateratakoa ematen zuen, koka trafikatzaile eta modeloz beteriko bideo batetik. Txoferrak atzeko atea zabaldu zion Jurdani autora igo zedin eta orduan ere, berez morrontza keinu bat zenari, bere harrotasun edo nagusitasun kutsua eransten jakin zuen psikopata hark. Jurdanek ezingo zuen zehatz esan zertan nabaritu zion, baina sentsazioa argi antzeman zuen: zaldun bat karroza batera igotzen bezala baino, elbarri bat ibilgailu egokitu batean esertzen edo atxilotu bat polizi autoan sartzen bezala sentitu zen Jurdan une hartan.

Narritagarria zen benetan gizontxo hura. Bere lekuan jartzeko, Endika Egurrola hura nor demontre zen galdetu behar izan zion, oinak geldiaraziko zizkion horrela, baina berandu otu zitzaion. Raymond Chandleren pertsonaien erantzun azkarretarako erraztasuna eduki nahiko zukeen Jurdanek, baina ez zuen sekula lortuko. Jaiotzatiko dohain bat zen hura eta Jurdani ez zitzaion suertatu. Erik hark soberan zekien Endika Egurrola nor zen detektibe gay bati –gay bati, orokorrean- azaltzeko beharrik ez zegoela, mundu guztiak –“gay mundu” guztiak- hitzetik hortzera baitzerabilen Endika Egurrolaren izena. Jurdanek ere, noski, baina ezjakinarena egin behar izan zuen. Hurrengoan izan beharko zuen.

Orain hobe Erik hark hitz gehiagorik zuzentzen ez bazion eta autoa gidatu baino besterik ez bazuen egiten. Badaezpada, Erikek solasean hasteko tentazioa ez izateko, telefono mugikorrarekin lanean hasi zen Jurdan, nahiz eta inolako zereginik ez izan momentu hartan. Zer demontre nahiko zuen Egurrola bezalako norbaitek Jurdanengandik? Jurdanek zekienagatik ezkongabe zegoen-eta Egurrola.

Bai ondo zekien Jurdanek Endika Egurrola nor zen.

Estatu osoko hotel enpresari nagusienetako bat zen Endika Egurrola eta agian ezagunena. Kaletik inkesta bat egitekotan, hotel enpresari ezagunen izenak galdetuz, izenen bat erantzungo lukeen jende gehienak, gehien gehienak, Endika Egurrolarena baino beste izenik ez zuen jakingo ziurrenik. Adineko jendeak izan ezik. Adineko jendeak Egurrola izenarekin beste norbait ezagutzen baitzuen.

Orduan Endika zen “Egurrola” abizenagatik ezaguna zena, baina beste garai batean “Egurrola”, horrela, izenik gabe, Endikaren aita izan zen, nazioarteko enpresari famatu eta boteretsu bat izan zena. Egurrola aitak garaiko agintari politikoekin oso harreman estuak izan zituen beti eta ustelkeriaren susmoek beti jarraitu zioten ere. Ohikoak izan ziren garaiko hedabideetan Egurrola aitaren argazkiak, orduko gobernukideekin, gobernuko presidentearekin eta erregearekin ere aisialdia partekatzen, yatean, hipodromoan eta antzekoetan. Harreman pertsonal hauen atzean ezkutatzen zen interes ekonomikoa zein neurritakoa zen, eta zein norabidean, ez zen sekula behar bezala frogatu. Egurrola aitaren dirutzaren zati handi batek harreman hauetan zeukala jatorria ez zen zalantzan jartzen, baina susmoak zeuden, eta salaketaren bat ere, harreman haietatik bi aldeek ateratzen zutela etekina, eta etekin hori esku pribatuetan egon ordez estatuko administrazio ezberdinen eskuetan egon beharko zukeela. Gobernuaren eta erregearen eraginari esker Egurrolak kontratu publikoak lortzen zituela esan ohi zen, baita nazioarteko mailan ere, zerga paradisutan ezkutaturiko komisioen truke. Baina holakorik ezin izan zen sekula frogatu, erregearen jarduera ezin baitzen epaitu ezta ikertu ere alde batetik, eta bestetik, kontzesio publiko baten zilegitasun faltagatik Egurrola salatu zutenean, auzitegi baten aurrean eseri baino lehen, hil egin baitzen Endikaren aita.

Bere aspaldiko oroitzapen hauek zuzen ote zeuden berresteko, Jurdanek Googlen bilatzen zuen mugikorrarekin, baina, oso aipamen gutxi aurkitu zituen Egurrola seniorari buruz. Beste garai bat zen, Internet jaiotzen ari zen eta egunkariak ez zeuden digitalizatuta oraindik. Urte asko igaro ziren eta gertakizun asko Egurrola aitaren inguruko albisteak lurperatzen lagundu zutenak, bai, baina lurperatze horren atzean beste interesak usnatzen zituen Jurdanek.

Bada, aitak zabalduriko ildoari jarraiki, Egurrolatarren bi semeak ere oso gaztetandik, nerabezarotik, egunkari eta aldizkarietako gizarte kroniketan agertzen hasi ziren. Anaia nagusiak aberaskumeek izan ohi duten izen irrigarri horietako bat zeukala gogoratzen zuen Jurdanek, baina ez zen izen zehatzaz oroitzen. Ume jaioberri batena zein andere ezkondu batena edo etxeko katuarena ere izan zitekeen izen bat zen, Txutxi edo Putxi edo antzeko ganoragabekeriaren bat. Aspaldian ez zen haren berririk entzuten edo irakurtzen, eta horregatik ahaztu zitzaion izena Jurdani, baina garai batean, gaztaroan, oso famatua egin zen, Endika baino gehiago eta hura baino lehen, garaiko neska modelo eta aktore mordo batekin harremanak izan zituelako. Mitxi edo Mitxu, Jiji edo Jili, edo dena delako honen gorabehera sentimentalei buruzko albisteak eta irudiak, Inés, Penélope eta enparauekin, ia astero argitaratzen ziren gai horiek tratatzen zituzten hedabideetan. Zer gertatu ote zitzaion? Non egongo ote zen? Ezkondu ote zen? Zergatik egiten zizkion honelako galderak Jurdanek bere buruari, bost axola bazitzaion ganorabako hura?

Endika, anaia gaztea, bestalde, aitarentzat “public relations” bezala lan egiten egin zen famatu. Egurrola aita, bere adiskideen kumeak –gobernukideenak, erregearenak- elkarrekin diberti zitezen, jaiak antolatzen hasi zen, eta hauen antolakuntza Endikaren eskuetan utzi zuen. Horrela Endika orduko printzearen –geroko erregearen- eta honen arreben gaztaroko laguna egin zen, eta baita zeinu guztietako politikari boteretsuen seme-alabekin, estatuko fortuna handienetako batzuen oinordekoekin, edota ordurako konde edo baroi ziren gaztetxo batzuekin, gero duke izatera iritsiko zirenak.

Lotsa sentitzen zuen Jurdanek datu guzti hauek, aspaldian gertatutako hutsalkeriak, zein ondo gogoratzen zituen ohartzerakoan. Argi zegoen betidanik nonzeberri hutsa izan zela eta jendearen pribatutasunean sudurra sartzea gustatzen zitzaiola. Hortik, agian, detektibe pribatu egitearena.

Egurrola aita hildakoan bere bi semeek jarauntsi zituzten bere enpresak eta ondarea, erdi bana, baina soilik Endikak jarraitu zuen enpresari bezala lan egiten. Nagusiak –Txitxi ote zen haren izena? Mingain puntan zeukan Jurdanek.-, akzioak eskuratu eta, enpresetako kudeatzaileen profesionaltasunaz fidatuz, lanik egin gabe etekinetatik errege bat bezala bizitzea hautatu zuen.

Endikak, bere aldetik, aitaren aterpe eta itzaletik at bere enpresa propioa eraikitzea erabaki zuen. Hotel kate berri bat hutsetik sortzea eta nazioarteko arrakastara eramatea izan zen Endikaren proiektu pertsonala. Eta arrakasta lortu zuela inork ez bazion eztabaidatuko, “Roaming” hotel kateak 30.000 hotel logela baino gehiago baitzeuzkan dozena bat herrialdetan, huts-hutsetik altxa zuela oso eztabaidagarria zen, “Roaming” katearen arrakastan funtsezkoak izan baitziren aitarengandik jasotako bi oinordekotzak: ondarea eta gizarte harremanak.

Endika ekintzaile eta enpresari bezala ezaguna egiten hasi zenean, “Roaming” hotelen sortzaile bezala eta ez soilik Egurrolaren seme gaztea bezala, hasiera hasieratik, beti, bere sexu orientazioaren aldarria egin zuen –gay orientazioa hain zuzen ere, norbaitek oraindik zalantzarik balu-. Endika bera Gizarte Harremanen arloan hasi eta hazitakoa zelako edo, lehenbiziko momentutik bere kolaboratzaileen taldean funtsezkoak izan zituen publizista eta prentsa agentearen lanak. “Roaming” hotel katea proiektu bat besterik ez zenean, eta lehenbiziko hotela estreinatu aurretik ere, zabala izan zen Endika Egurrola enpresariaren presentzia hedabideetan. Endika Egurrola bera zen produktua Roaming produktua existitu baino lehen, eta haren irudia landu eta leuntzeko publizitate eta gizarte harremanetarako departamentuak lan itzela egin zuen eta diru eskerga inbertitu zuen. Kazetariak bere jai ospetsuetara gonbidatzen zituen eta hedabideetan publizitate espazioak erosten zituen, nahiz eta publizitate espazio horiek Endika Egurrolari eginiko elkarrizketekin eta hari buruzko artikuluekin bete. Hedabideetan agertzen zen Endika Egurrolaren irudia, ondorioz, berak bere publizistekin landutakoa zen. Ez zegoen kritikarik, antitesirik, ikuspuntu kontrajarririk. Bada, elkarrizketa eta artikulu guzti haietan, beti, Endika Egurrola gay zela aipatzen zen, espresuki, eta bere hotelak gay jendea bezalako jende “irekiari” zuzenduak zirela.

Ondo gogoratzen zuen guzti hau Jurdanek, baina zalantzak balitu Googlek xehetasun osoz berretsiko zion zuzen zegoela, Endika Egurrolak erositako artikulu eta elkarrizketa hagiografiko guztiak itzultzen baitzituen bilatzaileak. Egurrolaren autoaren atzealdean zihoala, beste zereginik ez bazeukan ere, ez zuen haietako bat ere irakurtzen denbora galduko.

Hedabideetako ohiko pertsonaia bat bilakatu zen Endika Egurrola, politikari, aktore, musikari edo futbolari bat balitz bezala, baina pertsonaia berezi bat zen hedabideetan, bere gizarte harremanetarako taldearen eragin eta gidaritzapean eraikitakoa: “Lehenengo Enpresari Gay Aitortua” zen Endika Egurrola, ordura arte existitzen ez zen zerbait edo norbait, negozioen mundua hankaz gora jarri eta bertan betidanik egondako aurreiritziekin bukatuko zuen iraultzaile moduko bat. Horren antzeko irudi bat iradokitzen zuten Egurrolari buruzko artikulu eta elkarrizketek. Ekintzaile bat zela azpimarratzen zuten beti, ekonomiaren suspertzaile bat, hotel kate bat hutsetik eraikitzen ari zena, aitarengandik jasotako ondarea hasiera puntu esanguratsua eta bultzadatxo erabakigarria izan zela ahaztuz. Eta aldi berean, gay jendearen eskubideen aldeko borrokan konprometitutako norbait zela zioten beti ere, bere sexu orientazioaz harro zegoen norbait, hura sekula ezkutatu ez zuena.

Egurrolak eta bere publizistek gayen eskubideen aldarrikapena txakur-txirulen gauza soilik ez zela eta milioidun gay aktibistak ere posible zirela frogatu nahi omen zuten. Eta hedabideek briefinga erosten zieten, artikuluak eta elkarrizketak aberastuko zituzketen beste ñabardura batzuk ahaztuz, hala nola, Egurrolak LGTB kolektiboko beste sigla batzuekiko erakusten zuen jarrera baztertzailea eta, jakina, haren klasismo lotsagabea. Asko entzuna zeukan Jurdanek xehetasuntxo hauen inguruan, hedabideetan inoiz aipatzen ez ziren arren, hiria oso txikia baitzen eta Endika Egurrolarekin harremanak izan zituen jende mordoa ezagutzen baitzuen. Hala jakin zuen Jurdanek, esaterako, Egurrolak, bere hoteletan Pride egunean ospatzen ziren jaietara, gayak soilik gonbidatzeko agindua ematen zuela, hotela “Carmen de Mairenaz bete” ez zedin. Transexualak aldamenean nahi ez zituela argi uzten zuen, baina lesbianak hoteleko jaietan ez onartzeko agindurik eman beharrik ere ez zegoela uste zuen, lesbianek jairik egiten ez zutela eta etxean gordeta elkarrekin borrokan geratzen zirela uste baitzuen. Eta jakina, bere jaietara gayak sar zitezkeen, bai, baina soilik baldin eta aberatsak baziren, edo, zentimorik ez izatekotan, guapoak edota gihartsuak baziren. Jurdanek ez zuen sekula Endika Egurrola ezagutu ezta berarekin hitz egin, baina egin zutenek kontatu ziotenagatik, Endika Egurrolak jende itsusi eta txiroak bizitzeko eskubidea bazeukala sinesten omen zuen, baina nahiago zuen bere bistatik urrun ezkutatuta bizi baziren.

Amorrua ematen zion Jurdani, noski, holakoak entzuten zituenean, baina gainera bitxia zeritzon Egurrolaren itxurako norbaitek beste edonoren itxura fisikoa epaitzen ausartzeari. Burusoila zen Endika Egurrola, oso gaztetandik, Jurdanek gogoratzen zituen argazki antzinakoenetan ere bazen burusoila (eta Googlek hau ere berretsi zion), eta lodi zegoen, ez modu gaixo batean baina bai berak beste norbaitengan onartuko ez lukeen neurri batean. Eta, beste edozeren gainetik, itsusia zen. Halaxe izan zen beti: anaietako guapoa Txitxi edo Txutxi hura izan zen betidanik, eta Endika, ostera, guapoa ez zena. Genetika eta patuaren baldintzapen hari aurre egiteko hartu zituen neurriek, gainera, ez zioten gehiegi lagundu. Estetizista eta aditu garestienen eskuetan jarri zituen bere hazpegiak, baina emaitzak eztabaidagarriak ziren: azal lisoa eta distiratsua erakusten zuen beti, baina bere bekainak eta ezpainak hainbeste amorratzen zuen “Carmen de Mairenarenak” ziruditen. Endika Egurrolaren argazki bat ikusten zuen bakoitzean, Jurdani, jet-seteko beste pertsonaia famatu batzuk zetozkion burura: Imelda Marcos edo Dewi Sukarno. Pentsamendu hauek buruan, bera ere noizbehinka klixean erortzen zela konturatzen zen Jurdan, hainbeste gorrotatzen zuen maritxu sugegorriaren klixean hain zuzen ere. Kontuz ibili beharko zuen. Baina bai, Egurrolak Dewi Sukarno burusoil bat ematen zuen.

Endika Egurrola pertsonaiaren inguruko pentsamendu hauek, ezta beste edozein gairi buruzko hitz bakarra ere, Erik amorragarri harekin ez gurutzatze arren, telefono mugikorrarekin lanean ari zelako plantak egiten zihoan Jurdan atzeko eserlekuan. Bitartean Egurrolaren autoa, txofer gazte sarkastikoak gidatuta, hiriko erdigunetik aldendu zen. Atzean geratu ziren solairu eta etxebizitza anitzeko eraikinak, dendak, jendez beteriko espaloiak. Jurdanek entzuna zeukan noizbait Egurrola hura non bizi zen, bere lagunen bat hark antolatutako jai gay ospetsuetako batean egona zelako, baina ez zuen ondo gogoratzen lagunaren xehetasunei jaramon gutxi egin zielako. Egurrolari buruzko kontuek beti gogaitu izan zuten Jurdan, eta hara nora zihoan orain, nora eta Endika Egurrolaren bila, zerbitzu minuta gozo baten amuaren atzetik.

Susmatzen zuen bezala, hiria inguratzen zuten auzo anitzetatik errenta maila gorenekora zuzentzen zela autoa ohartu zen. Diru zaharra eta diru handia biltzen zituen auzoan sartu zen Range Rovera, errejimen politiko jada kitatuen garaian aberastutako familien bizileku zen auzoan. Zipresezko horma altuak besterik ez ziren ikusten kaleko alde bietara auzo hartan, burdinazko hesiak eta gainerako segurtasun neurriak nolabait disimulatzen zuten hesi begetalak. Jurdanek bazekien auzo hartan izugarrizko txaletak zeudela, baina kaletik igaroko litzatekeen inork ezingo luke asmatu horma berde haien bestaldean zer zegoen edo zer gertatzen zen. Diru apala, diskretua, zen auzo hartan bizi zena, ez futbolari edo telebista izarren diru berri zalapartatsua. Endika Egurrola, berrikuntza eta modernitate irudi bat zabaltzen tematuta zegoen hura, diru zaharraren gordeleku zen auzo batean bizi zen. Ez zegoen kontraesanik horretan, haren dirua, azken finean, zaharra baitzen.

Ez, hura ezin zen publizitate eta gizarte harremanetarako departamentuaren hanka sartze bat, aldiz, ongi hausnartutako erabaki bat izan behar zuen. Egurrolak, Roaming hotelentzat eta bere buruarentzat ere, egunerokotasun irudi bat eraikitzen eta saltzen ahalegindu arren, aldi berean ez zuen nahi jendeak bere diruaren antzinakotasuna ahaztea, ez zuen nahi diru berriarekin nahas zezatela, bera ez baitzen heldu berri horietako bat. Bere “abizenak” –ondareak- bazeuzkan hainbat belaunaldi, eta horrek, Egurrolaren uste ustelduan, nolabaiteko zilegitasunaz janzten zuen bere dirua. Antzinakotasun hau ahaztuko balitz, usteldura politikoaren abaroan edo higiezinen burbuilarekin batera aberastutakoen taldean nahastuko luke iritzi publikoak, eta ez zegoen horrelako zerbait onartzeko prest -nahiz eta egiatik urrunegi ez egon-.

Egurrolak benetan nahi zuena hedabideei egiten zien ehunka adierazpenetan, edo halaxe antzematen zion behintzat Jurdanek, antzinako dirua modernitate zapi batekin garbitzea, zuritzea zen. Antzinako dirua ideia ultraeskuindarrekin soilik erlazionatu ez zedila lortu nahi zuen. Aberats izatea, antzinako aberats zehazki, eta aldi berean progresista izatea, aurrerakuntzekin edo ideia aurrerakoiekin konprometitua egotea posible zela frogatu nahi omen zuen Egurrolak. Hori bai, beti, ezer baino lehen, argi gera zedila bere dirua ez zela ordu laurden lehenago eta meriturik gabe irabazitakoa, baizik eta bere arbasoengandik jarauntsitakoa eta berak bere jaiotzatiko talentu ekintzaileari esker biderkatua. Halakoak esaten zituenean, edo beste batek esateko ordaintzen zuenean, Egurrola ez omen zen konturatzen aberats izatea eta dirua pilatzea genetikarekin lotutako talentu edo dohain bat zirela iradokitzen ari zela, eta hori ez zela bere irudia kutsu ultraeskuindarrez eranzteko biderik hoberena.

Jendeak iragana gogoan izatea nahi zuen Egurrolak. Nerabezarotik orduan printze zena eta gero errege bihurtuko zenaren laguna izan zela gogorarazten ahalegintzen zen, harekin eta beste sendi nobleen seme-alabekin irteten zela txikitandik. Elkarrizketa guztietan, ordaindutako artikulu bakoitzean beti aipatzen zuen xehetasun hau. Eta, aldi berean, tradizio eta ideia atzerakoien ikur ziren gazte haiek, gay izateagatik sekula ez zutela jipoitu ezta txistua bota edo antzeko zerbait aditzera ematen zuen. “Fatxak ziren baina ni onartzen ninduten”, edo hobe esanda, “fatxak ziren, gayak gorrotatzen zituzten, baina ni onartzen ninduten, ni berezia naizelako”. Zer esan nahi zuen azken finean? Familia nobletako gaztetxo haiek fatxak zirela baina gayekin toleranteak? Edo bera, Egurrola, beste edozein gay bat onartuko ez luketen lekuetan onartzen zutela?

Egurrolak benetan nahi zuena, bera gayen eskubideak eta presentzia ingurumen berrietara eramaten aurrekaria izan zela gogoraraztea zen. Baina azkenean beste gay askok, eta haien artean Jurdanek, ulertzen zutena oso bestelako zerbait zen, Egurrolak ez zeukala ingurumen eta pertsona atzerakoi eta homofoboen artean homofoboenekin nahasteko inolako arazorik, baldin eta harreman haietatik dirua eta gizarte posizioa eratortzen bazitzaizkion.

Gay askok eta Jurdanek berak ere ez zuten Endika Egurrola gayen eskubideen aldeko borrokalari bat bezala ikusten, goranahi bat bezala baizik. Itzulipurdi gehiegi egin behar zituen Egurrolak bere adierazpenetan, burgesia tradizionalaren eta gay mugimenduaren partaide bezala agertzeko aldi berean, eta maiz kontrako emaitza lortzen zuen azkenean. Baina ez zuen printzearentzat eta enparauentzat jaiak antolatu, haiek dibertitzeko lan egin, haien intimitateko sekretu aitorrezinak gorde eta ezkutatu, guzti hori alferrik izateko eta munduak, publikoak, bezero potentzialek harreman baliotsu haiek aintzat izan ez zitzaten.

Dena dela, ingurumen burges eta aristokratiko hura ideia aurrerakoiekin bateratzea, ura eta olioa nahastea, edo Britney eta Xtinaren bi jarraitzaile elkarrekin maitemintzea bezain ezinezkoa ematen bazuen ere, kontuan izan beharra zegoen Egurrolak ideia progresistatzat ulertzen zuena ez zela ezker muturreko ezer, ezta ezkerrekoa ere. Egurrolak, bere ingurukoak bezala, ideia aurrerakoiak askatasunaren gorespenarekin lotzen zituen. Mundu guztiak edozer egiteko askatasuna izatea zen aurrerakoia harentzat; mundu guztiak ezkontzeko eskubidea izatea, sexu orientazioa kontuan izan gabe; mundu guztiak bere sexualitatea askatasunez adierazi ahal izatea, inolako zentsura edo zigorren beldurrik gabe; mundu guztiak seme-alabak izateko eskubidea izatea, adopzio bidez, in vitro ernalkuntzaren bidez edo umetokien alokairuaren bidez; mundu guztiak aberats edo txiro izateko askatasuna izatea. Hori guztia aldarrikatzen zuen Egurrolak –azkenekoa ez, azkenekoa Jurdanen ironia bat zen, baina horixe zehazki ez bazuen esaten, hori ulertzen zitzaion Egurrolari-, eta aldi berean “Diru Zaharrak”, bere gizarte ingurumenak, ideia horiek beraiek zeuzkala sinestarazi nahi zuen.

Jakina, Egurrolak aldarrikatzen zuen askatasuna, askatasun formala zen, teoriazkoa, balizkoa, ustezkoa, baina arazoaren zati garrantzitsu bat ahazten zitzaion –edo ez zuen ikusi nahi-: askatasun formal hori askatasun material bihurtzeko, askatasuna praktikan jartzeko alegia, baliabide materialak beharrezkoak zirela. Mundu guztiak omen zeukan –bera bezala- aberats izatera heltzeko askatasuna, Egurrolaren mundu teoriko idealean, baina nola? Nola bihur zezakeen mundu guztiak askatasun hori errealitate bat? Zer egin behar zuen mundu guztiak aberats izatera iristeko? Kazetariek normalean ez zioten horrelako galderarik egiten, Egurrola leku txarrean ez jartzeko agindua baitzekarten, honek publizitate espazio zabalak erosten baitzituen hedabideetan; baina baten batek halako zerbait galdetu balio, “lan egitea” eta “arriskuak hartzea” erantzungo zukeen Endika Egurrolak, berak egin zuen bezala. Egurrolak ez zuen sekula esango berari inork ez ziola ezer oparitu, beste aberats batzuen lelo irrigarria, soberan baitzekien aitarengandik ondare garrantzitsu bat jaso zuela eta jendeak bazekiela, baina beti azpimarratuko zuen lan eskerga egin zuela Roaming bere enpresa sortu eta aurrera ateratzeko. Eta, horrekin konforme ez eta, lan eginez gero, edonork gora egin dezakeela gaineratuko zuen, baldin eta horretarako askatasun maila nahikoa badago –liberal guztien lelo gezurtia-.

Bere buruarekin harrituta zegoen Jurdan ordurako. Nola demontre zeukan hainbeste datu Endika Egurrolaren inguruan eta, batez ere, zergatik zeuzkan hain aburu landuak hari eta haren bizimodu eta ideiei buruz? Ez al zion bere buruari behin eta berriz errepikatu Egurrola eta hura bezalako gayak bost axola zitzaizkiola? Bada, antza zenez, ez. Egurrolaren publizitate eta harreman publikoetarako departamentuaren profesionaltasuna Jurdanen axolagabetasuna baino indartsuagoa eta eraginkorragoa zen. Baina ez zen hori soilik. Bai, Egurrolaren argazkiak, Egurrolarekin elkarrizketak, Roaming hotelen inguruko albisteak, etengabe aurki zitezkeen aldizkari eta telesaioetan. Egunkari, aldizkari, irrati eta telebista kateetan interes handia zeukaten Egurrola pozik mantentzen, mundu guztiak zekienez Egurrola publizitate erosle handia zelako, eta, hori gutxi ez balitz, kazetariek beraiek ere Egurrolaren hoteletara eta haren jaietara gonbidatuak izan eta haren adiskide izan nahi zutelako. Baina ez ziren hauek Jurdanen informazio eta iritzien iturri nagusiak. Jurdanek Endika Egurrolari buruz ezagutzen zituen xehetasun gehienak, haren bizitza pertsonalarekin zerikusirik zeukatenak batez ere, ez zetozen prentsatik, ahoz ahoko informaziotik baizik. Mundua oso txikia da, txikiegia, eta zer esanik ez tamaina ertaineko hiri bateko gay komunitatea. Munduko pertsona guztiak sei graduko distantziara daudela dioen teoria sinesgarria bazen, orduan, hiri bereko, adin antzeko bi gayk, Jurdan eta Endika bezalakoak, gradu bakar bateko distantziara egoteko probabilitate handiak zeuzkaten. Horrexegatik ezagutzen zuen hain ongi, berari onartzea gustatuko litzaiokeen baino hobeto, Jurdanek Endika Egurrola: elkarren ondoan edo oso gertu hazi zirelako, eta Jurdanek bere bizitzan zehar Endika Egurrolaren adiskide edo ustezko adiskideen ehunka anekdotak entzun behar izan zituelako, sarritan inolako gogorik gabe.

V

Zipresezko horma gaindiezin haietako baten sarreraren aurrean gelditu zen autoa. Saski baten itxura imitatuz, altzairu matezko xafla txirikordatuz osatutako hiru ate zituen sarrerak, bi handi autoentzat eta txikiago bat oinezkoentzat. Hauskor itxuradun sendotasuna. Segurtasun kamera bana begiztatu zituen Jurdanek sarreraren alde bietara, diskretuak baina ez ezkutatuak, bertara hurbiltzen zenak behatua eta grabatua zela jakin zezan. Sarreraren eskuinaldean garita bat zegoen eta zaindari bat barruan. Autoa ikustean garitatik irten zen zaindaria. Uniformez jantzita zihoan, baina ez ohiko segurtasun enpresa baten uniformeaz, baizik eta ejertzito bat asmatu eta antolatu nahiko lukeen norbaitek propio diseinatuko lukeen uniforme batez. Roaming ejertzitoko uniformea izan behar zuela hura bururatu zitzaion Jurdani. Baziren benetakoak, ordea, atezainak gerrikoan zeramatzan pistola eta eskuburdinak. Erikek zaindaria agurtu zuen, eta honek agurrari erantzun, diskoteketako atezainek eta kaletik flyerak banatzen dituzten pprrek elkarri agurtzen dioten lankidetasun keinu eta hizkera berekin. Autoentzako sarrera zabaltzeko botoia sakatu zuen zaindariak.

Autoa sarrera bidean aurrera zihoan bitartean Egurrolaren –Egurrolatarren!- etxea ikusi ahal izan zuen Jurdanek. Azkenean! Zer gertatzen ari zitzaion? Aztoratuta sentitzen zen? Bat-batean? Egurrolaren domeinuetan sartzeagatik? Nor eta berak? Bere lagunen edo ezagunen bat Egurrolaren etxeko jairen batera gonbidatu zutenean, ez zuen beti esan ez ziola inolako inbidiarik pizten ala? Zertara orduan aztoramendu hura? Bere barneko grina bere printzipioekin kontraesanean zebilen ala? Lasai. Ez zen hainbesterako. Aberats eta boteredunak inguratzen dituen arkitektura guztia efektu hori eragiteko pentsatuta dago. Zipresezko hormak, altzairu txirikordatuzko ateak, zaindari paramilitarra, sarrera bide luzea, etxea bera muino baten gainean… guztia, Jurdanek orain sentitzen zuena sentiarazteko pentsatua zegoen. Hezur-haragizkoa zen Jurdan eta erne mantendu beharko zen inguru manipulatzaile hartan.

Hirurogeiko hamarkadako etxebizitza ikur horietako bat zen Egurrolarena, Saenz de Oiza, Fisac edo antzeko arkitekto baten sinadura eraman behar zuena. Muinoa igo eta etxeko sarreran gelditu zuen berriz autoa Erikek, ate nagusiaren aurrean, marmol zuriko zutabez eutsitako terraza baten aterpean. Adeitasun hori izan zuen arkitektoak, bisitariak autotik etxerako hiru metro eskaseko bidean euripean ez bustitzeko. Autotik jaitsi eta Egurrolaren beste langile bat zeukan bere zain Jurdanek. Egurrolaren mundu burges-liberal hartan, ze izen erabiliko zuten langile hartaz mintzatzeko? Etxezain, zerbitzari, morroi, otsein? Ez zeraman aldean pelikuletan eta Jurdanen irudimenean etxezainek zeramaten uniformea, alegia, marradun txalekoa eta lazozko gorbata, baizik eta txoferrak zeramanaren antzeko zerbait –trajea bai, baina gorbatarik ez-. Etxezain batengandik Jurdanek espero zuen seriotasun eta zurruntasunik ezta ez zeukan, aldiz, irribarretsu agurtu zuen Jurdan eta ongietorria eman zion.

-Ongi etorri, Muga jauna. Egurrola jauna zure zain daukazu. Aurrera, mesedez.

Jurdanek ez zekien gauza handirik dekorazioari buruz. Bazekien ezberdintzen antzinako altzariak eta garaikideak, kalitate oneko materialak eta merkeak, eta baita estilo berritzaileak eta modaz pasatakoak, eta dekorazio bat gustu txarrekoa edo onekoa ote zen iritzia ematen ere ausartu zitekeen, baina ez zen altzariei, estiloei, diseinatzaile eta arkitektoei izena eta data jartzen dakiten horietakoa. Gay guztiak moda eta dekorazio gaietan aholkulari hoberenak –eta merkeenak- direla, eta gay bakoitzak bere barnean estilista eta dekoratzaile bat daramatzala zioen ideia zabalduari topiko irrigarri bat zeritzon Jurdanek. Millennial bat balitz topiko iraingarri bat zela esango zukeen, baina millennialak errazegi irainduta sentitzen zirela ere uste zuen eta bera iraintzeko zerbait gogorragoa behar zen memelokeria hura baino.

Zekien gutxia jakinda ere, Egurrolaren etxean sartu eta berehala ohartu zen Egurrolak bere etxeko dekorazioarekin transmititu nahi zuen imajina hedabideek hartaz eta haren enpresaz transmititzen zutenaren parekoa zela, hots, estilo burges barroko zaharkituaren eta moderno minimalista esklusibistaren arteko oreka zail bat. Jurdanek ez zekien estilo hark izen berezirik ote zeukan, baina etxe hartan sartzerakoan burura etorri zitzaion irudia Belle Epoqueko antzoki abandonatu eta sitsak jandako batena zen, goitik behera berriztatu zutena diskoteka vip bat bilakatzeko. Halleko zorua marmol ilunezkoa zen; erdian, azken minutuko diseinuko alfonbra sinatu bat zetzan –bai, sinadura alfonbran bertan irakur zitekeen-; honen gainean XVIII. mendekoa zirudien kaobazko hanka bakarreko mahaitzar bat zegoen, eta, honen gainean, hogei litroko beirazko lorontzi bat tropikoko lore freskoz betea. Hormak kolore liso apaletan margotuak zeuden, argi puntuak ezkutatuta zeuden eta argiztapena zeharkakoa zen, epela. Hallaren atzealdean marmolezko eskailera zabal bat zegoen, hotel edo antzoki dotoreetakoa bezalakoa, lehen atalaren ondoren bitan banatzen zena, eskuin eta ezkerretara.

Jurdanek ez zuen jakingo goiko pisua nolakoa zen, etxezainak jarraitzeko eskatu –mesedez- eta beheko pisuko korridore batetik jo baitzuen. Bidetik, ibilaldia arintzeko edo, xaboia ematen jarraitu zuen etxezainak:

-Zinez eskertzen dizugu berehala etorri izana, badakigu pertsona okupatua zarela eta. Egurrola jauna zure zerbitzuekin oso interesatua dago, erreferentzia oso onak jaso baititu zure lanari buruz, eta asko poztu da bidean zetozela jakin duenean.

-Ez horregatik.

Jurdanek ez zuen gehiagorik esan, momentuz, misterio apur bat gordetzeko eta urduri zegoela agerian ez uzteko, baina nola demontre jakin zuen Egurrolak bera bidean zetorrela? Agentziatik irten zirenetik txoferrak ez zuen telefono deirik egin ezta mezurik bidali eta! Antza, Jurdanen ezezko erantzun baten posibilitatea ez zitzaion burutik ere pasa Egurrolari.

Espero baino luzeagoa izan zen korridoreetako paseoa eta aukera eman zion honek Jurdani Egurrolaren dekorazio estiloaren beste adibide batzuk identifikatzeko. Castellano estiloko altzariren bat eta honen parean Philippe Starckena izan zitekeen kontsola bat –Jurdanek ez zuen beste izenik ezagutzen eta diseinu garaikide eta minimalistako edozein gauza Philippe Starckena bezala identifikatzen zuen-. Haien gainean, txinatar jadeak –jade baitziren eta, hortaz, txinatarrak izan behar zuten Jurdanen buruan- eta Jeff Koonsen puztuki txakurtxo bat. Hormetan, Egurrola aitaren erretratu bat, Antonio López edo antzeko batena izan behar zuena, eta Fabio Macnamararen koadroren bat ere.

Egurrolaren bulegoa izan behar zuen gela bateko atearen aurrean gelditu zen etxezaina azkenik. Atea jo eta erantzunari itxaron gabe barrura sartu zen. Jurdanek jarraitu zion. Idazmahaiaren atzean eserita zegoen Endika Egurrola, baina agurtzera jaiki eta aurreratu zen.

-Egun on Muga jauna –eskua luzatu zion-. Benetan eskertzen dizut hain laster etortzea. Aspaldian nenbilen zurekin bilera izateko gogoaz, baina ez nuen agendan hutsunerik aurkitzen. Gaur ere lan bidaia batera atera behar dut eta etorri ez bazina ezingo genuen epe luzean elkartu. Mila esker berriz ere.

Neurrira eginiko traje eta alkandora zeramatzan Egurrolak soinean, urdin iluna bata eta zuri zuria bestea. Gizonezko couture marka berritzaileak espero zituen Jurdanek –Gucci, Prada, Balmain- eta ez sastre anonimo baten eskulana. Diru berriaren erakusgarri omen ziren marka haiek Egurrolaren buruan, edo gaueko irteeretarako soilik gordetzen zituen. Lanean eta negozioetarako, ordea, bere irudiaren alde kontserbadoreena erakustea nahiago zuen, antza. Eskua estutu zionean Rolex bat begiztatu zion Jurdanek eskuturrean. Paparrean zeraman gorbata ere Hermes bat zela ohartu zen –Hermes gorbatak daramatzan jendeak badaki marka erakusten-. Marka handiak, luxuzkoak, baina “diru zaharraren” ikur zirenak.

-Endika Egurrolaren eskaintza bat beti da erakargarria, ez dut ukatuko –erantzun zion Jurdanek-. Jakin mina eragin dit zure deiak.

-Eser gaitezen orduan –bulegoko txoko batean zeuden besaulki pare baterantz seinalatu zuen-. Zerbait hartu nahi duzu, kafea, freskagarriren bat?

-Ondo nago, eskerrik asko.

Jurdanen erantzun hau entzundakoan, agur esan eta bulegoa utzi zuen etxezainak. Egurrola eta Jurdan bakarrik geratu ziren, aurrez aurre.

-Tira. Hasteko, intimitatearekin lotutako gaiez mintzatuko garenez, izenez deitzea nahiago nuke, horrekin arazorik ez badaukazu. Endika nauzu.

-Jurdan. Nik ere nahiago nuke.

-Bada… Nire deia hain bat-batekoa izanik, badakit ez duzula nire gaineko informazioa biltzeko astirik izan. Hortaz, ez dakit ezkontzera noala jakingo duzun.

-Zorionak. Zerbait irakurria nuen.

-Eskerrik asko. Bai, hedabide askotan agertu da albistea. “Jet-seteko lehenbiziko gay ezkontza”, halaxe jarri diote izena. Hau lotsa. Presaz edo gogorik gabe idazten ari zen kazetariren bati otu omen zitzaion izentxoa eta gainerakoei egokia iruditu zitzaien. Lotsa ematen dit, benetan. Jet-seta iraungitako kontzeptu bat da, ezta? Iraganeko irudiak dakartza gogora. Marbella, Gunilla, Jaime de Mora. Lanik egin gabe, etengabeko ospakizun batean bizi den giza talde txolin eta hutsal bat dakar burura jet-set kontzeptuak, ezta? Niri bai, behintzat. Ez zait bidezkoa iruditzen ni talde horretan sartzea. Lan egiten dut nik. Dirua irabazteko, bai, baina aberastasuna eta lanpostuak sortzeko ere, ez naiz dirua jaietan xahutzen dabiltzan horietakoa. Baina tira, ñabardura horiek ez omen dituzte kazetariek sumatzen eta jet-setar etiketa onartu beharko dut, bidezkoa iruditzen ez zaidan arren.

Gogor hasten zen Egurrola. Zenbaterainoko manipulazioa bil zezakeen hain hitz gutxitan! Harrituta zegoen Jurdan. Orain ulertzen zuen zergatik Egurrolaren irudia, hari buruz kaleratzen ziren iruzkinak, ez ziren aldatzen hedabide batetik bestera. Politikari bat, lapur ustel bat izan zitekeen egunkari batentzat eta mesias bat beste batentzat; aktore bat, edertasun eta talentuaren eredu nagusia bezala deskriba zezaketen telesaio batean eta konpetentziako katean aldiz aktoreak produktorearekin omen zeuzkan sexu gorabeherak nabarmenduko zituzten; baina Egurrolari zegokionez, aldizkari guztiek, telesaio guztiek, “enpresari eta ekintzaile gazte, gay eta arrakastatsu” bezala deskribatuko zuten. Beti. Nola ez, ez baitzion inori zalantzarako, hausnarketarako ezta arnasarako ere aukerarik ematen!

Ez zen isiltzen Egurrola:

-Gainera, jet-setekoa izatekotan, ni izango nintzateke jet-setekoa eta ez ezkontza. Ondarea daukat eta nire gizarte ingurumena jet-setekotzat har daiteke, ados, onartzen dut, baina nire senargaiak ez dauka inolako zerikusirik mundu horrekin, mutil langile bat da. Erizaina da ogibidez. Adineko pertsonen egoitza batean lan egiten du. Bertan ezagutu nuen, gure izeko bat, amaren ahizpa bisitatzera joan nintzenean.

-Eta zein litzateke nik egin beharreko lana?

Moztu behar izan zion Jurdanek. Hitz jario hura gehiegizkoa zen. Gizon okupatua izango zen Egurrola, bai, baina bere ahotsa egun osoan entzuten okupatutakoa.

-Nire senargaia jarraitu, zelatatu, ikertu. Maiteminduta naukan gizon hori benetakoa den berretsi, edo gezur, iruzur bat den aurkitu eta mozorroa kendu.

-Esan dizudanez zerbait irakurria daukat zure ezkontzaren inguruan eta, erreportaje hartan ziotenagatik, ezkontzaren data jarrita daukazue dagoeneko. Horrenbestez, urtetan zehar nire lanean ikusi ditudanak ikusita, aurretik ohartu behar zaitut: ikerketa honen ondorioz zerbait ezezagun eta desegokirik azaleratuko balitz, ezkontza bertan behera uzteko prest zeundeke?

-Arrazoi duzu, beranduegi goaz. Noa. Agian lehenago egin behar izan nuen hau, baina zeharo maiteminduta nago eta itsuki, inolako ikerketarik gabe eskatu nion Alaini nirekin ezkontzeko. Erabat fidatzen nintzen berarekin, Alainek ez dit inoiz susmatzeko motiborik eman. Alain nire diruan interesatuta egon balitz, uste dut sumatzen jakingo nukeela, ohituta nago horrelako jende interesatua inguruan izaten-eta, baina Alainek ez dit sekula horrelako interesen zantzurik erakutsi. Pentsa hasieran ez zizkidala gonbidapenak eta opariak onartzen! Eivissan asteburu bat pasatzera gonbidatu nuen lehenbizi. Lagunarteko ospakizun bat zela esan nion, jazarrita sentitu ez zedin, baina aldi berean bost izarreko hotelaren, jatetxe esklusiboen eta vip sarreren datuak erortzen utzi nituen, gonbidapena erakargarria, ukaezina bihurtzeko. Asteburuetan lan egiten zuela erantzun zidan, asteburu guztietan. Geroago enteratu nintzen hiru asteburutik batean lan egiten duela. Erloju bat oparitu nion gero, edo oparitzen saiatu nintzen hobe esanda, zeren bezeroengandik opariak jasotzea debekatuta zeukatela esan baitzidan eta ez zuen hartu. Maisu mailako erantzuna deritzot orain erantzun horri: berarentzat bezero bat baino ez nintzela argi uzten zidan, bestelakorik uste banuen. Erloju haren prezioa Alainen bospasei hilabeteko soldataren parekoa zen. Lotsa ematen dit orain hori gogoratzeak, aberats berri bat bezala jokatu izanak, baina holako portaerak izatera ohitua nengoen mutil bat (edo gizon bat) liluratu nahi nuenean. Ordura arte ez zitzaidan gaizki atera, baina Alainek, oso dotore, oinak geldiarazi zizkidan. Halere, ez nuen etsi, suposa dezakezunez, baina kasu honetan ez nintzen tematu haren hasierako erresistentziak menderatzeko kapaza nintzela erakusteko. Bai, gogoko dut arrazoia edukitzea, azken hitza izatea, ez dut ukatuko, baina ez zen hori kasua. Ez nuen Alain “ehizaki” bat bezala edo “garaikur” bat bezala ikusten, zinez diot. Alain benetan gogoko nuen, horregatik tematu nintzen, eta halaxe esan nion. Zintzotasunez sentitzen nuena esan nionean, aurretiko azpijoko lotsagarri haiek alde batera utzita, orduan onartu zuen nirekin irteteko gonbidapena. Berriro diotsut, Alainek ez dit sekula gold-digger bat dela susmatzeko motiborik eman. Alderantziz: pentsa ezazu bere interesentzat onuragarria den ezkontza aurreko itun bat sinatzeko ideia nirea izan zela, ez berea. Alainengatik izan balitz, noizbait dibortziatuko bagina, matrimoniora iritsi bezala alde egingo zuen berak, nigandik zentimorik jaso gabe. Ni izan nintzen, nahiz eta nire interesen aurka joan, dibortziatuz gero Alaini kalte ordain bat eman beharko niola proposatu zuena.

-Asmo onekoa zarela erakutsi duzu zuk ere horretan.

-Mila esker. Hala da, bai, baina neurri batean soilik. Zintzoa izan behar dut zurekin, erabat. Ez luke zentzurik izango nire etorkizuneko bizitza proiektua kolokan jar dezakeen ikerketa bat enkargatuko diodan ikertzaileari gezurretan hastea edo egiaren zati komenigarriena bakarrik ematea. Norbaitekin zintzoa izan behar badut, zurekin da une honetan. Egia da, bai, alde batetik bidezkoa ikusten nuela Alaini kalte ordain bat ematea nire erruagatik dibortziatuko bagina, nire alboan aguantatutako urte guztiengatik. Baina beste arrazoiak ere bazeuden nire interesen aurkako akordio horretara iristeko. “Jet-seteko lehenengo gay ezkontza” zen jada gurea, horrela bataiatu zuten, eta ez dago jet-seteko ezkontzarik aurreakordiorik gabe. Nahitaezkoa da. Eta gurea (nirea zen heinean) ezin zitekeen nolanahikoa izan, mundu guztiak hartaz hitz egingo baitzuen. Ezkontza berezia da gurea, bitxia, bere motako lehena, eta mundu guztiaren begiak gure gainean egongo dira. Zorionez edo zoritxarrez hedabide guztietan aterako da gure ezkontza, eta senarren arteko akordioa guztietan iruzkinduko dute, eraztunak edo gonbidatuen jantziak komentatuko dituzten bezala. Hortaz, gure ezkontzan besteek jarri dituzten itxaropenen mailari eutsi beharko diogu. Jet-seteko ezkontza bat izango bada, eta horretan badirudi mundu guztia ados jarri dela, mota honetako ezkontzen ezaugarri eta errito guztiak xehetasunez betetzera behartuta gaude. Zeren, bestela, jet-seteko lehen ezkontza gay honek jet-seteko ezkontzen erritualak errespetatuko ez balitu, gay ezkontzak benetako ezkontzak ez direla aldarrikatzeko argudioak ematen ariko ginateke, simulazio bat direla, pastitxe bat. Eta inork ez du horrelakorik nahi. Nik ez behintzat. Eredugarri izateko erantzukizuna daukagu.

Jurdanek argi sumatzen zuen Endika Egurrolak nahiago zuela begi bat galtzea bere gizarte zirkuluan norbaitek bere ezkontzari halako akatsen bat ateratzea baino.

-Alainek ez dit susmo txarrik izateko arrazoirik eman. Hartaz fidatzen naiz, baina lagunek burua kutsatu didate. Alainek zerbait ezkutatzen duela errepikatzen didate, zerbait ilun, behin eta berriz. Iruzurgile bat dela susmatzen dute, edo iruzurgile talde bateko kidea. Nire lagunek mundu guztiak beraiek bezain pragmatiko eta anbiziotsu izan behar duela uste dute, materialista eta berekoi ez esate arren, eta ez dute ulertzen Alainen hurkoarekiko zerbitzu borondatea eta diruarekiko interes falta. Alainena antzezpen bat izan behar duela sinetsita daude eta konspirazio teoriak asmatzen dituzte: Alain nire diruaren atzetik dabilen nazioarteko iruzurgile talde baten aurpegia dela, aktore bat dela. Horren antzeko ehunka txorakeria esan eta azkenean niri ere tukua piztu didate.

Ongi zekien Jurdanek Endika Egurrola bezain tipo handiki baten autoestimuari kilimak egitea joko arriskutsua zela, baina eskaini zion parada ez zuen pasatzen utziko.

-Itzela izan behar du besteek zurekiko dauzkaten sentimendu onez beti susmatzea. Barkatu espresioa, baina infernu bat izan behar du mundu guztiak zure dirua maite duela, eta ez zu, sinestea, edo susmatzea behintzat.

Hura bezalako iradokizunak bekaizkeriak eragindakoak zirela bazekien Egurrolak, txikitandik jasan behar izan zituelako, eta ohitua zegoen haiei merezi bezala erantzutera.

-Lasai, ez zara antzeko zerbait esaten didan lehenengoa. Ez pentsa, horrekin bizitzen ikasten da. Ez da beste edozein pertsonak izan ditzakeen arazoen artean larrienetakoa ere. Azken finean batzuk bere edertasunagatik dira maiteak, beste batzuk euren sona edo ospeagatik, eta beste batzuok gure diruak egiten gaitu erakargarri. Baina hori horrela dela behin onartuta, nork zure dirua soilik nahi duen eta nork zu ere maite zaituen ezberdintzen erraz ikasten duzu.

-Zertan orduan Alainen gaineko susmo horiek? Pertsonen interesak ongi ezberdintzen baldin badakizu, zer diotsu zure senak kasu honetan?

-Alainek maite nau, ziur nago. Edo ehuneko laurogeita hemeretzian ziur behintzat. Baina susmoak eragin dizkidaten guzti horiei, nire lagunak direla eta nire onuragatik egin dutela badiote ere, muturrean jo nahi diet zure ikerketaren emaitzekin.

Egurrolari letagin batek distira egin ziola iruditu zitzaion lehenago Jurdani, bere iruzkin oldarkorrari erantzutean hain zuzen, eta orain berriz argi ikusi zuen distira hura, letaginean eta begi ninian. Botereak, besteen gainetik geratzeak, arrazoia izateak, hormonaren bat edo kitzikatzen omen zion eta pizti harrapari baten espresioa hartzen zuen Egurrolak.

-Laburbilduz, arrazoia izatea da benetan nahi duzuna, eztabaida batean azken hitza edukitzea. Ados. Horrelako enkarguak izan ditut beste batzuetan ere. Baina, hori horrela, ikerketaren ondorioak espero bezalakoak ez badira, ez hil gero mezularia!

-Jakina. Arrisku hori hartzen ari naizela badakit. Egia nahi dut. Eta egia mingarria bada, hobe orain jakitea ezkondu eta gero harekin topo egitea baino. Eta egia aurkitzeko, oraingoan, ikerlari gay bat behar nuen. Ikerlari hetero batek ez luke ulertuko hemen gaur zu eta biok izan dugun elkarrizketa. Gayen arazoak uler ditzakeen eta gayen arteko harremanak ikertzen aditutako ikerlari bat behar nuen, eta ezaugarri horiek biltzen dituen ikerlaririk hoberena zu zarela ziurtatu didate.

-Ospe horren mailara egotea espero dut.

Zutitu, eskua estutu eta tratua itxi zuten.

-Nire prezio eta ordain baldintzen xehetasunak nire idazkariak emango dizkizu.

Jurdanek ere gogoko zuen azken hitza izatea, eztabaida batean ez bazen ere.

VI

Egun ederra izango zen argituz zihoan hura, udazkeneko egun oskarbi eta fresko horietako bat. Horrelako goiz batean den-dena, edozer gauza egin daitekeela ematen du. Garbi zegoen eguratsa eta zapore gozoa ere bazeukala esatera ausartuko zen Jurdan. Lan egiteko gogoa pizten zaizu eta zure lanak benetako zentzu edo funtzioren bat badaukala sinets zenezake horrelako egun batean.

Benetan aldarte onean abiatu zuen Jurdanek jarraipenaren lehen eguna.

Ikerketa hutsetik ez hasteko, Egurrolak Alainen inguruko informazioa biltzen zuen briefing edo txosten bat eman zion Jurdani, Alainen argazki bilduma batekin batera hura identifikatzeko arazorik ez edukitzeko. Txosten hartan agertzen zenagatik ondo baino hobeto kontrolatuta zeukan Egurrolak bere senargaia. Alainen helbidea ez ezik, haren amarena ere agertzen zen txostenean, eta Alainen lan ordutegiaz gain haren ohiko mugimenduak ere xehatzen ziren. Baldin Egurrolak guzti hura bazekien, zer aurkitu behar zuen Jurdanek? Txosten hartan islatzen zen bizimoduan ez zen hutsunerik antzematen, zentzuzkoa zirudien guztia, ordutegiak, afizioak, ohiturak. Koherenteegi, agian. Bizimodu guzti hura eszenatoki bat ote zen deskubritu behar zuen Jurdanek, dekoratuan arrakalaren bat aurkitu behar zuen zeinetatik egia irristatuko zen.

Txostenak zioenez, ezkontza data jarrita bazeukaten ere, Endika eta Alain ez ziren elkarrekin sabai beraren azpian bizi. Alain ez zen bere pisutxotik Endikaren etxetzarrera mugitu eta astean behin edo birritan soilik igarotzen zuen gaua bertan. Egoitzan goizeko txanda egin behar zuenean, eta hortaz oso goiz jaiki behar bazuen ohetik, nahiago zuen bere etxean lo egitea. Txostenean agertzen ziren datu hauek soberan zeudela esango zuen Jurdanek, baina Egurrolarentzat edo txostena antolatu zuen laguntzailearentzat garrantzitsuak omen ziren. Dena dela, jarraipena abian jartzeko funtsezko datua, Alainen pisutxoaren helbidea, bertan zehazten zen ere. Jurdanek ez zuen sekula entzun kale haren izena eta Interneten bilatu behar izan zuen kokapena. Berriki eraikitako pisu batean bizi zen Alain, berriki eraikitako auzo batean, hiriaren olio orbanak erdietsitako azken mugan. Ez zuen horrelako zerbait espero Jurdanek. Horrelako auzoetan bikote hetero gazte ezkondu berriak bizi zirela suposatzen zuen, ez gazte ezkongabe gayak. Zer egin zezakeen gay ezkongabe gazte batek halako auzo batean? Asperduraren asperduraz hil? Agian Alain bideo jokoetara online jolastera adikzioa zeukaten horietako bat zen, eta berdin zitzaion hiriko zentroan zein zentrotik metroz berrogei minutura zegoen auzo hartan bizitzea, bere aisialdian ez baitzuen eguzkiaren argia ere ikusiko.

Alainen jarraipenaren lehen egunean, goiz oskarbi hartan, Alainen etxearen aurrean aparkatuta, auto barruan itxaron zuen Jurdanek hura irten arte. Bertan, aurreikusitako orduan eta minutuan, britainiar puntualtasunarekin, Alain etxeko portaletik irten eta metroko ahorantz jo zuen. Autotik irten eta jarraitu egin zion Jurdanek, distantzia zuhur batera Alain ohar ez zedin. Metro bera hartu zuten biek eta aurreikusitako geltokian, egoitzatik hurbilenean, jaitsi zen Alain. Atzetik jarraituta, “Arrasti” adineko egoitzan sartzen ikusi zuen Jurdanek Alain. Horretan behintzat ez zuen gezurrik esan, lanera zihoan eta ez maitale batengana edo nazioarteko iruzurgile talde batekin konspiratzera. Baina jakina, paper bat betetzen ari zen iruzurgile bat bazen Alain, ez zuen paperaren zatirik errazenean hanka sartuko.

Alainek, Endika Egurrolaren senargai bezala identifikatua izan zen unetik, bere lepo gainean begi asko zeuzkala jakin behar zuen. Kazetari eta paparazziak bere eguneroko bizitzaren argazkien bila atzetik zeuzkala bazekien, eta detektiberen bat ere zelatan izan zezakeela susmatuko zuen, erabat inozo ez bazen. Hortaz, paper bat egitekotan, ez zuen kale erdian pertsonaia abandonatuko eta edonork ikusteko moduan egiazko pertsona agerian jarriko. Iruzurgile profesional bat bazen, kaletik zihoanean tentuz ibiliko zen. Alain hormen atzean behatu behar zuela argi zeukan Jurdanek, sabai baten babespean. Kamera baten jomugan ez egotearen segurtasunarekin, agian, Alain aktorea lasaituko zen eta benetako beste Alain bat azaleratuko.

Egoitzaren barruan behatu behar zuen Jurdanek Alain, lanean. Nola izango zen haren portaera jardunean? Zaintzaile profesional bat izango zen, edo atso-agureei lokartzeko pilulak arduragabeki eman baino besterik egiten ez duten horietakoa izango zen? “Arrasti” egoitza hartan barruraino sartu behar zuen. Nola? Ez zen erronka berezirik eskarmentudun ikertzaile batentzat. Mila bider eginak zituen antzekoak.

“Arrasti” egoitzan sartu eta harrera mahaira urreratu zen. Berrogeita hamar urte inguruko andre batek irribarre adeitsu batez agurtu zuen eta zertan lagun zezakeen galdetu zion. Aldean zeramatzan bisita txartel faltsuetako bat eskaini zion Jurdanek bere burua aurkezteko. Txartelaren arabera Gilen Gartzia izeneko aseguru agente bat zen Jurdan, seme-alabarik ez zeukan osaba nagusi batentzako egoitza baten bila omen zebilena. Arrastiri buruzko erreferentzia onak jaso zituela esan zion andreari, baina bere begiekin egiaztatu nahi zuela bertan atso-agureek zeramaten bizimodua eta norbaitek erakustalditxo bat ematea eskertuko zuela.

“Nola ez!” erantzun zion harreragileak pozik eta gerentea omen zena deitu zuen interfono bidez. Egoitzaren instalazioak erakutsi zizkion gerenteak Jurdan-Gileni -saloia, jantokia, erizain gela, logelak, bainugelak- eta paseotxoa azalpen anitzez hornitu zuen, Jurdani bost axola zitzaizkionak. Alain aurkitu nahi zuen berak.

Azkenean, ibilbidearen azkeneko bihurgunetako batean, harekin topo egin zuen. Logela batean zegoen, amona bat zaintzen. Ohean agonduta zegoen atsoa eta Alain bazkaria ahora ematen ari zitzaion. Koilarakada bakoitza zorion eta ospakizun hitzekin laguntzen zuen eta irribarre batekin. Munduko pazientzia guztiarekin.

-Ederto! Hori bezalako beste hiru eta gaurkoz egin dinagu.

Aho bazterrak musuzapi batekin garbitzen zizkion. Erizain pijama-uniformea zeraman soinean Alainek, goiz hartako zerua bezain urdin eta garbia, eta arduraz lisatua.

Adineko pertsona haren intimitatea urratzen ari ziren, bai, baina Gilen-Jurdan zaintzaileek egoiliarrekiko zeukaten tratua zuzenean ikusten tematu zen eta, azkenean, gerentea erabaki oso etiko eta bidezkoa ez zen hura hartzera bultzatu zuen. Bi ondorio interesgarri atera zituen Jurdanek handik: alde batetik, gerenteak Gilen benetako bezero bat izan zitekeela sinetsi zuen eta, hortaz, Jurdan aktore ona zela ondorioztatu zitekeen; bestetik, gerenteak zaintzaile eredugarri bat erakutsi beharrean egon eta Alain aukeratu zuen, beraz, gerentearen iritzian, Alain egoitzaren zaintzailerik onena zen, edo lan txanda hartako hoberena bai behintzat.

Egoitza barreneko bisita laburbilduz: paper bat egiten ari bazen, munduko aktorerik onena zen Alain hura. Bihotz oneko erizain bokaziodunaren papera inork baino hobeto antzezten zuen, eta une oro gainera, ez soilik Egurrola eta honen ingurukoak begira zeuzkanean.

Egoitzatik bere bueltatxoa amaitu ondoren, gerenteari agur esan eta Alainen eguerdiko irteera arte itxaron zuen Jurdanek egoitzaren sarreraren aurrean zegoen kafetegi batean. Bazkalorduko atsedenaldia, desleialtasunetarako ordurik egokiena, Jurdanen eskarmentuan. Jurdanek ikertutako senar desleialen ehuneko laurogeita hamarrek etenalditxo hura baliatzen zuten euren maitaleekin biltzeko. Alainek ere, zerbait ezkutatzen bazuen, une hartan agerian uzteko probabilitate gehiago zeuden beste edozein ordutan baino.

Baina ez, eguerdian amarenera joan zen Alain bazkaltzera, seme txintxoek, batez ere Alain bezalako ama alargunen seme gay txintxoek, egin ohi duten bezala. Egurrolaren taldearen eskutik jasotako txostenean ziotenagatik hura Alainen amaren helbidea zen, baina badaezpada Jurdanek postontzian berretsi zuen helbide hartako biztanlearen izena. Bai, txostenean Alainen amarena bezala agertzen zen izen bera agertzen zen postontzian ere. Aurretik, jarraipena hasi baino lehen, Jurdanek Erregistro Zibilean kontsultatu zuen txosteneko andrea benetan Alainen ama ote zen, litekeena baitzen hura ere iruzur handi bateko beste pieza bat izatea. Baina ez, Alainen ama zen eguerdian bazkaria prest zeukana bere semetxoa lanetik irteten zenerako.

Amaren etxetik lanera bueltan eta lanetik, etxetik igaro gabe, gimnasiora joateko astia izan zuen Alainek arratsaldean. Gimnasioa ere, amaren etxea bezala, lantokitik gertu zegoen, metro geltoki pare bat baino besterik ez zituen egin behar Alainek kasu bakoitzean –eta Jurdanek haren atzetik-. Ez zen gimnasiora sartu Jurdan, Alainek egun berean birritan ezezagun bera ikusiko balu, atzetik jarraika zeukala susmatzen hasi zitekeelako. Zortea izan zuen halere, Alainen gimnasioak zorutik sabairainoko leiar zabal bat kalera begira daukaten horietakoa baitzen. Diseinu horren eraginkortasuna eztabaidagarria bada ere -kaletik igarotzen den jendearengan soinketa egiteko grina sortzeko eta barrura erakartzeko pentsatuta dago, baina aldi berean gimnasioko erabiltzaileen intimitatea kolokan jartzen du eta horrek bat baino gehiago aldenduko du-, Jurdani primerakoa suertatu zitzaion horma garden hura. Gimnasioaren aurreko espaloian zegoen terraza batean eseri eta Alainen gimnasio barneko nondik norakoak behatu ahal izan zituen patxadaz.

Ezer berezirik ezta ere gimnasioan. Spinning klase bat baino besterik ez zuen egin Alainek. Bere adineko beste bizpahiru gazterekin hitz batzuk gurutzatu zituen, baina ezer susmagarririk ez.

Metroan itzuli zen Alain etxera –Jurdan alboko bagoian segika zihoakiola-. Etxean sartu eta ordu erdira Endika joan zitzaion bila, txoferrak gidatutako autoan. Eta horrekin amaitu zen Jurdanen jarraipenaren lehen eguna.

Ez zen ezer susmagarririk antzematen Alainen portaeran. Tipo arrunta ematen zuen Alain hark. Hain arrunta ezen interesik gabekoa ere bazela esatera ausartuko litzatekeela Jurdan. Bai, ederra zen, hori ezin zitekeen uka, ederra ez balitz Endika Egurrola bezain azaleko norbaitek ez baitzuen harengan erreparatuko, baina ez zen harena edertasun deigarri, liluragarri bat. Egurrolak, Jurdanek zekienagatik, dozenaka agentzia mutil eder zeuzkan etengabe inguruan limurkeriatan, modelo edota aktore izan nahi eta diskoteketako pprr bezala lan egiten duten horietakoak. Edertasunaren alde objektibo eta neurgarriaren aldetik, guztiak ziren Alain baino ederragoak. Haiek ez bezala, Alain ez zen bereziki altua, ez zen ilehoria, ez zeukan begi urdin gardenik, ezta greziar estatua baten gorpuzkera ere. Ez zen azkeneko modara janzten eta ez zituen giharrak puzteko esteroideak hartzen. Ile ilun itxia zeukan Alainek eta bizartxo labur eta ez hain itxia. Betaurrekoen atzean ezkutatzen zituen begiak ilunak ziren ere. Gimnasioaren leiarraren zehar Jurdanek ikusi zuenagatik, gorputz tonifikatu baina argala zen Alainena. Eta modari zegokionez… Yerairena bezalako axolagabetasuna erakusten zuen, lotsarik ezta ardurarik gabe.

Ederra zen Alain, bai, baina arruntasunaren edertasun diskretua zen harena. Paregabeko edertasuneko mutilak bere pentsura izaten ohitua zegoen Endika Egurrolak, zer ikusi ote zuen Alainengan? Zer zela eta maitemindu zen harekin? Hasierako begirada batean antzeman ezin zitekeen zerbait gehiago eduki behar zuen Alain hark. Hari jarraika asmatuko zuen Jurdanek “zerbait gehiago” hura zer zen. Edo ez, agian ez zegoen besterik Alainengan arruntasun aspergarriena baino, amodioa sarritan itsu eta gor baita.

Hurrengo egunetako zelatatzeak lehenbizikoa bezain aspergarriak izan ziren. Baita gauekoak ere, Alainek gaueko txandan lan egin behar bazuen Jurdanek berdin berdin jarraitzen baitzuen. Eta lanegunetan ez ezik, aisialdian ere zelatatu zuen Jurdanek Alain, antzeko emaitza etsigarriekin. Larunbatean lagunekin geratu zen Alain botiloi egiteko ibai ertzeko paseoan –Ez al zen nagusiegia Alain oraindik botiloi egiten ibiltzeko? Zein adinera arte egiten zuten botiloia gazteek? Zertarako zeuden tabernak haien ustez?- Urrundik zelatatu behar izan zuen orduan, ingurumen hartan Jurdanen adineko norbait susmagarriegi zatekeelako. Ez zuten ezer berezirik egin Alain eta bere lagunek, pizza erraldoi bat partekatu, garrasika solasean egin eta mozkortu, besterik ez. Lagunak ezta ez ziren atentzioa deitzeko ezer, Alainen lagunak baino haren anaia bikiak ziruditen dozena erdi gazte arrunt. Jurdani zaila gertatuko zitzaion bata bestearengandik ezberdintzen. Gaueko ordu-bietan botiloia –azkenik!- bertan behera utzi eta diskoteka batera jo zuen taldeak. Jurdanek jarraitu zien, alkoholaren eraginak Alainen zuhurtasuna laxatuko zuelako esperantzarekin. Baina ez, kopa bat hartu, dantza oso gutxi egin eta, ordu pare baten ondoren, diskotekatik irten eta etxera metroan itzuli zen Alain. Hara larunbata!

Ez zen egun haietan ezer harrigarririk, inolako ezustekorik gertatu. Jurdanek Egurrolarengandik jaso zuen txostena Alainek gidoi bat bezala betetzen zuen, lerro batean ere hutsik egin gabe. Leku guztietara jarraitu zuen Jurdanek Alain, hura ohartu gabe, baina Alainen leku guzti haiek beti ziren berberak, haren etxea, amarena, egoitza, gimnasioa, lagunekin garagardoak hartzera. Alainen mugimendu mugatu, murritz haietan ez zen ezer susmagarririk sumatzen. Ezer interesgarririk ezta, Jurdanen aburuz.

Alainek ezkutuko sekreturen bat gordetzen bazuen, jendez inguratuta edo behintzat jendez lagunduta zegoenean agerian ez zuela utziko argi geratu zitzaion Jurdani. Balizko sekretu horiek azaleratu nahi bazituen bere jokaeraren legezkotasuna apur bat urratu behar zuela erabaki zuen, eta Alain bere kasa, bakarrik zebilen tokietan mikrofonoak eta kamerak jarri behar zituela.

Beste bisitatxo bat egin zuen “Arrasti” adinekoen egoitzara, lehenengoan geratu zitzaizkion zalantza batzuk argitzeko aitzakiarekin. Ustezko zalantza hauek argitze aldera gerenteak beste paseotxo bat eman zion egoitzatik eta orduan, eta hau ohartu gabe, erizainen egongelan zegoen loreontzi batean kamera eta mikrofono bana ezkutatzea lortu zuen. Alainen amaren etxean sartzea ere lortu zuen. Gasaren kontsumoa irakurtzera zihoan teknikotzat pasarazi zuen bere burua eta Alainen amak sinetsi zion. Jakina, etxeko aretoan zelatatze gailuak arazorik gabe instalatu zituen. Eta azkenik, Alainen beraren etxean ere jarri zituen, legea inoiz bezala urratuz, hots, atea bera zabalaraziz. Hori guztia gutxi balitz, kasu hartan hiriko ikertzaile pribaturik onena zela frogatu nahian, lehenago sekula egin ez zuen beste zerbait egin zuen: gimnasiora apuntatu zen. Alainen gimnasioan izena eman zuen, haren solasak hurbiletik entzuteko, eta spinning klase oso bat pairatu zuen bere bihotz-biriketan!

Baina Alainen intimitatea goitik behera eta atzekoz aurrera arakatu bazuen ere, ez zen ezer arrarorik, ezer bitxirik agertu. Alainen etxearen barruan jarritako kamerekin lortutako irudi zirraragarrienak zera erakusten zuten, Alain bere katuari janaria ematen eta Alain katuaren simaurren erretilua garbitzen. Bazkalorduan amarenera joateko astirik ez zeukanean, auzoko parkean sandwich bat jaten zuen eta ogi bazterrak ahateei botatzen zizkien. Parke berean ere, arrastietan, Tai-Chi egiteko biltzen zen talde bateko partaidea zen. Egoitzan, lan orduetatik kanpo, pianoa jotzen zien atso-agureei. Tipo benetan arrunta zen Alain. Bizimodu arrunta zeraman, ohikoa, afizio arruntak zeuzkan, lagun arruntak. Aspergarria. Nagia eragiten zion Jurdani. Ez zuen ezta azkarregia ematen ere. Yerai bezalako xinple bat zirudien, bizitzatik middle clash lorpenak besterik itxaroten ez zituen beste millennial bat. Snob baten iruzkina zirudien hura. Snob bat bilakatzen ari ote zen Jurdan? Denbora gehiegi ematen zuen zelatatzeetan bere buruarekin bakarrik solasean.

Tira, Jurdanek sumatzen zuenagatik, bere belaunaldiko jendeak gainbehera bat bezala biziko zituzkeen esperientzia batzuk, Yerai eta Alainen belaunaldiko gazteentzat amestutako bizimodu bat ziren. Alokairuzko pisutxo bat, asteburuko kalimotxoak, txakurtxo bat. Etxea garbitzea aisialdirako aukera bat bezala bizi zuten! Gutxirekin konformatzen ziren, gutxiegirekin. Amorrua ematen zion Jurdani konformismotzat hartzen zuen jarrera hura, baina bazekien amorru hura mozorrotutako bekaizkeria izan zitekeela, gazteekiko bekaizkeria, haien gaztetasunagatik, eta disimulatzen zuen. Halere, millenialen inguruan eraikitako klixe horretan sartu zuen Jurdanek Alain, bere aurreiritziek bultzatuta beharbada, baina egunean hogeita lau orduko zelatatzeetatik lortutako informazioak lagunduta ere.

Arrunta, aspergarria, baina benetakoa izan behar zuen Alain, egiazkoa, egun guzti haietan Jurdanek ez baitzuen ezer ezkutukorik deskubritu. Egurrolaren diruarekin geratzeko ustezko plangintzaren baten arrastorik ere ez zen inondik sumatu. Jurdanek hain xehetasun handirekin miatutako bizitza hura ezin zitekeen gezur bat, iruzur bat izan. Hori horrela balitz, jende gehiegi legoke nahastuta, ama, lankideak, gimnasioko lagunak, kalimotxoetako adiskideak, eta denbora luzeegiz. Jurdanek entzun eta ikusitako guztia antzezpen huts bat balitz, uneren batean, baten batek, Alainek edo beste aktoreetako batek, akatsen bat izan beharko zuen eta amarru guztia agerian utzi. Baina ez zen horrelakorik gertatu jarraipenaren egun luze guztietan, ezta zantzurik ere.

Jurdan behin-betiko konbentzitzeko, azken proba bat gainditu beharko zuen Alainek: aurrez-aurreko elkarrizketa. Jurdanek Alain pertsonalki ezagutu beharko zuen eta haren konfiantza irabazi, hark zintzotasunez, mozorrorik gabe, hitz egitea lortu arte. Baina nola?

Soberan zekien Jurdanek ezezagunengana hurbiltzen eta haien konfiantza lortzen informazioa eskuratzeko. Ehunka bider egin zuen bere karreran zehar eta amarru posible guztiak bazekizkien. Ikertu beharreko ezezagunak txakurrik bazeukan, txakurra paseatzen ateratzen zuenean, beste txakur bat hartu eta haiekin topo egitea zen trikimailurik eraginkorrena. Txakurren jabeek konfiantza itsua zeukaten beste txakurren jabeengan, fraternitate bereko edo sekta ezkutu bateko kideak bezala tratatzen zuten elkar, ez zegoen sekreturik haien artean. Baina txakurrik ez zeukatenekin ere, Jurdanek ez zeukan inoiz arazorik solas bat hasteko eta konfiantzazko harreman bat izatera iristeko. Edozein lekutan, arropa denda batean, supermerkatuan -ordaintzeko ilarak aproposak ziren horretarako-, parketik korrikan, taberna batean, kontzertu bateko atsedenaldian erretzen… helmuga zen ikertutako ezezaguna bakarrik geratzen zen edozein lekutan, kasualitatezko, ezusteko topaketa bat antolatu, bere interesekoa izan zitekeen iruzkinen bat edo galderaren bat egin -“Praka hauek nire neurrikoak direla esango zenuke?” “Zein korridorean dago hor daramazun tofua? Beganoa al zara zu ere?” “Abeslariak lehenengo zati honetan ez du bere egunik onena izan, ez duzu uste?”-, eta gainerakoa segidan zetorren. Jurdanen esperientzian jendeak hitz egin nahi zuen eta, batez ere, entzuna izan nahi zuen. Jende –ustez- itxiz beteriko hiri hartan ere. Arreta jarriz gero, kontatzen zizutena interesatzen zitzaizula adieraziz gero, jendeak den dena kontatuko zizun, sekretu ezkutuenak ere. Halaxe gertatu zitzaion behin baino gehiagotan Jurdani iraganean, ikertutakoek beraiek aitortu baitzioten frogatu nahian zebilen desleialtasuna edo iruzurra. Damutuko ziren gero, noski, hain inozo izateaz eta ezezagun batekin fidatzeaz, mundua Jurdan bezalako traidore zikinez beteriko leku anker bat zela berretsiko zuten, eta Jurdanek berak ere zimiko moral antzeko bat sentituko zuen azpijoko eztabaidagarri haietaz baliatzeagatik. Baina tira, Jurdan azken finean bere lana egiten ari zen besterik gabe eta leialtasuna bezeroari besterik ez zion zor. Ikertutakoak beraiek ziren gezurretan eta traiziotan ari zirenak, euren bikotekideari, enpresariari, aseguru konpainiari. Ez zeuden inolako nagusitasun morala inori aurpegiratzeko egoeran.

Baina oraingoan, Alainekin, trikimailu haiek ez ziren nahikoak izango, Alain bereziki erne egongo baitzen urreratzen zitzaion edozein ezezagunekin. Laster baztertu zuen Jurdanek otu zitzaion lehenbiziko ideia, Alaini bere adeitasunagatik eskerrak eman nahi zizkion egoitzako atso edo agure baten senidea bezala aurkeztea alegia. Endika eta Alainen arteko ezkontza iragarri zenetik, eta Alainek lan non egiten zuen zabaldu zenetik, kazetari ugari zebilen egoitzaren inguruan Alainen adierazpen batzuk lortu nahian. Hortaz, susmagarriegia litzateke Jurdanek ere beste batzuek jada erabilitako amarru bera erabiliko balu. Egoera hartan Alain ez zen bezero ezezagun baten esker onaz erraz fidatuko. Amaren bitartez Alainengana iristeko ideia ere aurrekoa bezala baztertu zuen. Zein aitzakiarekin egin zitekeen Alainen amaren lagun susmagarri gertatu gabe? Ez zegoen modurik.

Dena dela, ez zion arazoari buelta gehiegi eman behar izan buruan. Argi ikusi zuen laster Alainenganaino eta haren benetakotasuneraino iristeko bide zuzen eta egokiena zein zen: Alainen marizorriaren bitartez.

VII

Ez zen alferrik gayen ezkontza arazoetan aditutako detektibea Jurdan. Beste edozein ikertzaile pribatuk ez zuen inondik inora jakingo gay baten intimitatearen giltza haren marizorria dela. Litekeena zen ere ikertzaile hetero batek marizorri hitza bera eta kontzeptua ezta ere ez ezagutzea. Marizorria, beti gayekin dabilen neska, une oro gayez inguratuta dagoena, sarritan gay baten eskola garaiko lagun mina izandakoa, batzuetan gay horrekin ezkutuan edo agerian ere maiteminduta egon dena, gay batekin harremanetan ibili dena ere noizbait, eta kasuren batean gay harekin sexu harremanak ere izatera iritsi dena - nork ez du ezagutzen horrelakoren bat?- Kasu gehienetan, dena dela eta zorionez, ez da horrelako bihotz hausturarik egon behar marizorriaren historian; marizorri gehienei gertatzen zaiena, sinpleki, bere gay lagunen mundua, guztia baina aisialdia bereziki, heteroena baino mila bider gehiago gogoko dutela da. Gayek daukaten dibertitzeko modua atsegin zaio alde batetik marizorriari, baina gainera gayen munduan lasai sentitzen da gizon heteroen enbarazuaz –jazarpenaz ez denean- eta neska heteroen lehiakortasunaz arduratu gabe. Hau horrela izanik, marizorriak ez ditu azken bi motibazio hauek sekula aitortuko, dibertitzea gustatzen zaiola aldarrikatuko du soilik, eta benetan dibertitzen direnak gizonezko gayak direla.

Marizorria, gay baten neskalaguna, haren adiskiderik onena, haren sekretu eta bekatuen aitorle eta gordailu, haren aholkulari sentimental, sexual eta estetikoa –ez, azken hau kontrako norabidean izan ohia da, hots, gaya izan ohi da marizorriaren aholkulari estetikoa-. Gay bat benetan ezagutu nahi duenak haren marizorriarengana jo beharko du. Honek ezagutuko ditu haren sekretu guztiak, ahuldade aitorrezinena ere. Honek jakingo du gay bati benetan atsegin zaiona eta jasan ezin dezakeena, bai modan, bai musikan, bai sexuan edo bizitzan orokorrean. Marizorriarengandik jasotako zantzuak balio paregabekoak izango dira delako gayarengana iristeko. Marizorriarengandik jakingo duzu hari zer oparitu, zein pelikula ikustera edo zein kontzertura gonbidatu, baina baita zer iruzkin politiko edo filosofikoekin ados egon daitekeen ere.

Jurdanek berak ere bazeukan bere marizorria, nola ez. Andere zuen izena eta haur eskola garaitik ezagutzen zuten elkar. Azken aldian gehiegi ez zuela ikusten ohartu zen Jurdan, Anderez oroitutakoan. Bahitua omen zeukaten senarrak eta seme-alabek alde batetik –seme eta alaba bana zeuzkan, bigarren heziketa edo batxilergoa edo orduko gazteek ikasten zuten dena delakoa ikasten ari zirenak- eta lanak bestetik –banku bulego batean lan egiten zuen, baina gehiegi ez zuela iraungo uste zuen Jurdanek, edozein unetan bezeroren bat edo nagusia akabatuko zuelako-, eta guztien artean ez zioten Jurdanengana ihes egiteko aukera gehiegirik uzten. Telefonoz hitz egiten zuten, hori bai. Andere eta ama ziren Jurdani oraindik telefonoz deitzen zioten pertsona bakarrak, mundu guztiak mezuak bidaltzen zituen garaian. Noizbehinka, bai, bahitzaileengandik askatzea lortzen zuen Anderek unetxo batez eta, Jurdanekin batera, garagardoz mela-mela eginda jartzen ziren eta munduak, bizitzak eta jendeak ustekabean hartutako bide ulertezin, absurdoez mintzatzen ziren. Hurrengo ihesalditxoa prestatu beharko zutela pentsatu zuen Jurdanek.

Baina oraingoan Alainen marizorria aurkitzea zen premiazko eginbeharra.

Ez zen lan zaila izan: Egurrolarengandik jasotako briefingean zetozen datuetako bat zen, Alainen helbidea, lantokia, adina, ile kolorea, amaren izena eta antzekoekin batera. Egurrola bera eta bere taldea ere gay profesionalak –gay eta profesionalak- ziren eta, horrenbestez, marizorriaren datuaren garrantzia ezagutzen zuten.

Aiora zuen izena eta dekorazio denda bateko enkargatu bezala lan egiten omen zuen, txostenak zioenagatik. Jakina, Jurdan ezin zen briefing hartako datuez hitzez-hitz fidatu, zeren, Alain iruzurgile bat bazen, orduan Aiora hura ere konplizea izan zitekeen. Bere urtetako eskarmentuak gidatuta, Aiora hura Alainen benetako marizorria ote zen baieztatuko zuen Jurdanek. Berari ezingo zioten ziria sartu. Dendatik igaro eta begiradatxo bat botatzea erabaki zuen, Aiora bere ingurumenean behatzeko eta harenganaino iristeko estrategia egokiena zein zen asmatzeko.

Dendatzar bat zen Aiorak zuzentzen zuen hura. Hiri erdigunean, hiri guztiko kale komertzialenetako batean zegoen eta hiru solairu hartzen zituen. Mila bider igaro zen Jurdan dendaren aurretik baina sekula ez zen barrura sartu, ez baitzuen bere burua hura bezalako komertzio baten bezerotzat hartzen. Aioraren dendaren bezeroak, Jurdanen irudimenean, euren etxeak dekoratzeko ideiak Instagram eta Pinterestetik atera eta sare sozial hauetan euren etxeen argazkiak argitaratzen zituztenetakoak ziren. Hauen artean gay ugari egon arren, berarekin inolako zerikusirik ez zeukan tribu exotiko bat bezala ikusten zituen Jurdanek. Bada, argazkitxoen tribuaren habitat naturalean murgildu zen estreinako aldiz. Dekorazioarekin harremana zeukan denetarik saltzen zuten denda hartan, altzariak, etxea janzteko oihalak eta ehunak, sukalderako tresneria, lanparak, etxerako apaingarriak. Denetarik eta estilo zein gustu oso ezberdinetakoak gainera, sinaduradun diseinuetatik hasita –Bauhaus estiloko eserleku bat baino gehiago identifikatu zuen Jurdanek, bere begirada profanoarekin- eta Txinan fabrikatutako –baina begi aditu batek hautatutako- bitxikeria kitschekin amaitu arte.

Kapitalismoaren oparotasunari omenaldi bat zirudien biltegi hartatik bueltatxo bat ematen ari zen Jurdan Aiora begiztatu zuenean. Erraz ezagutu zuen, txostenean haren argazki bat zegoen eta. Bezero bikote –heterosexual- batekin solasean ari zen eta Jurdan, disimuluz, distantzia zuhur batera urreratu zitzaien, elkarrizketa aditu ahal izateko. Haurtxo jaio berri baten gela “janzteko” aholkua behar omen zuen bikoteak. Zer ote zen gela bat “janztea”? Jurdanek elkarrizketaren erdia ulertzen ez bazuen ere, Aioraren gomendioek bikotea asebete zutela argi nabaritzen zen haien poztasun eta esker oneko adierazpenetan. Bikotearekin bukatu eta adin ertaineko andre batek laguntza eskatu zion. Izarak erosi nahi zituen eta galduta aurkitzen zen zorutik sabairainoko izaraz beteriko apalez inguratuta. Gidari bat behar zuen. Galderatxo pare bat egin eta Aiorak aukeratu zizkion izara egokienak –garestienak izan zitezkeela susmatu zuen Jurdanek, baina ez zen berehala berrestera ausartu-. Andrea poz-pozik utzita, hurrengo bezeroez arduratu zen Aiora, jendez gainezka baitzegoen denda.

Saltzaile gisa lan egiten zuen baina aldi berean harreman publikoetarako bereziki dohatua zegoela argi nabaritzen zitzaion Aiorari. Bezero guztien adiskide egiten zen. Aspaldiko lagunak balira bezala tratatzen zituen bezeroak, nahiz eta bizitza osoan lehenago ikusi ez bazituen ere. Eta berez ateratzen zitzaion jokaera hura, ez zen saltzaile baten amarrua. Berez zen irekia, adiskidetsua, ez lanean zebilelako soilik. Jurdanek bazekien ñabardura hura jendearengan antzematen. Aioraren kasuan erraza izango zen harenganaino gerturatzea. Ezkontza baterako opari baten bila ari zela esango zion elkarrizketa hasteko aitzakia bezala. Horrela ezkontzaren gaia mahai gainean egongo zen hasieratik eta elkarrizketaren norabidea Alainen ezkontzarantz gidatzea errazagoa gertatuko zitzaion. Aioraren hitz jario joriak ere lagunduko zuen.

-Ezkontza baterako oparia? Leku egokienera etorri zara, hori da ba gure espezialitatea! –Aiorak hasieratik alai erantzun zion, nahiz eta egun osoan zehar bezero tropel baten eskakizunez arduratzeaz kopetaraino eginda egon behar zuela suposatzekoa bazen ere-. Zer motako ezkontza, gizon eta emakume baten arteko tradizionala, bi gizonen artekoa, bi emakumeena?

-Bi gizonen artekoa da. Arazoren bat suposatzen du horrek hemen? Beste denda batera joan beharko nuke? –Gezurrezko haserre bat antzeztu zuen Jurdanek, Aiorak bere konfiantza berreskuratzeko ahalegin berezi bat egin behar zezan-.

-Arazoren bat? Bai zera! Hiri honetako emakumerik gayenarekin hizketan ari zara. Hiri honetako gayen gustuei buruz gehien dakiena naizela esatera ere ausartuko nintzateke. Denda egokian zaude. Ziur.

-Apur bat diba ere bazarela esango nuke –Jurdanek kopeta lasaitu zuen eta Aioraren hurbiltzeari erantzun zion-.

-Hainbeste nabaritzen zait? Hori zen, ba, intentzioa.

Irribarre egin zuen Aiorak eta jarraitzeko keinua egin zion Jurdani atzamarrarekin.

-Nik ere ezkontza bat daukat laster, bi gizonen artekoa hau ere –esan zion Aiorak Jurdani, gizon biluzien erretratu artistiko batzuk erakusten zizkion bitartean-. Kasualitate handia litzateke bat bera balira zure ezkontza eta nirea! Horrela balitz, opari itsusi bat gomendatu beharko nizuke, nire opariak besteengandik nabarmentzeko posibilitate gehiago izateko. Endika Egurrolaren ezkontzara nago gonbidatuta ni. Badakizu, enpresari gay famatua. Baina ez noa bere aldetik, senargaiaren aldetik baizik, ez pentsa. Nik ez daukat horren harreman esturik jet-setarekin. Ez betikoarekin ezta egungo jet-set gay berri honekin ere. Baina tira, bertan ezagutuko ditut, erremediorik gabe. Barkatu, gehiegi hitz egiten ari naiz agian. Ez al zara zu jet-set gay horretako kide izango ala?

Asko hitz egiten zuen Aiorak, gehiegi, bera ere jabetzen zen horretaz.

-Ez, lasai, nirea ez da ezkontza hori, baina asko entzun dut horren inguruan. Gizarte gertakizun itzela izango omen da. Pertsonaia sonatu ugari bilduko da bertan antza. Ziur primeran pasako duzuela.

-Ez dakit ba. Argazkilariz leporaino egongo da. Hori estresa!

-Hobeto! –Jurdanek metxa eman nahi zion Aiorari susmagarri agertu gabe, konfiantza hartu eta oharkabean sekreturen bat agerian jar zezan-. Gonbidatu guztiak mozkortuta eta drogetan blai daudenean, argazkiak atera iezazkiezu, eta gero erakusten dizkidazu haien lepotik barre egiteko.

-Pentsatua neukan! Esperientzia aparta izango da aldizkarietan beti hain txukun eta dotore agertzen diren marifin guzti horiek paperak eta duintasuna ere erabat galduta ikustea, eta argazkiren bat edo beste nahiko nuke oroigarri bezala. Baina ez dakit segurtasuna nola ibiliko den. Ez dut uste erraza izango denik. Gainera, ia ziurtzat jo dezakezu egoera penagarrienean amaituko duen gonbidatua ni izango naizela. Zorionekoa ni, argazki umiliagarrienak niri egiten ez badizkidate.

Erretratu homoerotikoek Jurdan konbentzitzen ez zutela ikusita, italiar marka ezagun bateko sukalderako tresneria erakustera eraman zuen Aiorak. Jurdanek Aioraren hitz jarioaren hariari tiraka jarraitu zuen, gero eta lotsa gutxiagorekin.

-Ba, senargaiarekiko errespetu osoz, zure laguna dela esan duzu-eta, ezkontza honekin pagotxa ederra lortu duela diote irakurri ditudan kronikak.

-Bai, badakit, horrelakoak eta bi ari dira esaten. Badakizu nolakoa den jendea eta bereziki gay jendea. Mundu guztia da nonzeberria gaur egun, baina gayak inor baino gehiago. Ez duzu uste? Ez da aurreiritzi homofobo bat, enpirikoki frogatutako egia baizik. Ni ez naiz homofoboa, gayez inguratuta bizi naiz eta ni ere emakumezko baten gorputzean harrapatutako marikoi bat naiz, eta gayok nonzeberri hutsak garela inork ezin dit ukatu. Ez zara ofenditu ezta? Alainen ezkontzarekin, Alain deitzen baita niri laguna, jende asko bekaizkeriak erreta dago. Jendeak uste du mundu guztiak izan behar duela beraiek bezalako materialista hutsala. Baina Alain ez da horrelakoa. Sinets iezadazu, ongi ezagutzen baitut Alain: maiteminduta dagoelako ezkontzen da Alain, ez dabil Egurrolaren diruaren atzetik marisorgin bekaizti horiek dioten bezala. Inoiz ez da diruaren atzetik ibili Alain. Beste balore batzuk ditu eta beste helburuak bizitzan, ez diru hotza pilatzea. Langile apal bat da eta pertsona ezin hobea. Ezkontza honekin benetan mauka ederra eskuratzen duena Endika Egurrola da. Alain ezagutu beharko zenuke eta arrazoia emango zenidake.

Bingo.

Bazeukan oin bat atean jarrita. Aiorak berak proposatu zion Alain ezagutzea. Hitza hartuko zion, telefono zenbakiak elkarri eman eta hirurak elkarrekin irteteko hitzordua jartzea besterik ez zitzaion geratzen.

Saltzaile baten bihotza irabazteko behin-betiko keinua erosketa handi bat egitea dela jakinda, art-deco estiloko koktel-ontzi, izotz-ontzi, pintzak eta edalontzi batzuk erosi zituen Jurdanek. Litekeena zen hura izatea Aiorak egun hartan edo aste hartan ere egindako salmentarik garrantzitsuena. Jurdanek ez zeukan, noski, dirutza hura alferrik xahutzeko asmorik, eta Aiorak lan egiten ez zuen egun batean itzuliko zituen traste guzti haiek, baina bitartean Aioraren bezero kuttuna izatea lortua zuen.

Elkar ezagutu zutela ospatzeko garagardo bat hartzera gonbidatu zuen Jurdanek Aiora, denda ixteko ordua zela aprobetxatuz. Aiorak, salmenta behin itxita eta guzti, baietz esan zuen, ez zuen aitzakiarik jarri. Beste garai bateko marizorria ematen zuen Aiorak, ez marizorri millennial bat. Millennialak aurrez aurreko tratuan, pantaila baten bitartekaritzarik gabe, deseroso sentitzen zirela uste zuen Jurdanek, baina ez zen hori Aioraren kasua. Dena dela, zer zekien berak millennial marizorriei buruz, hura bazen bizitzan ezagutzen zuen lehenbizikoa?

Pinta baten aurrean gay ezkontzez mintzatzen jarraitu zuten Aiorak eta Jurdanek, Aiorak Alain bere lagun mina eta Endika Egurrolaren arteko ezkontzaz eta Jurdanek bere irudimenean soilik existitzen zen asmatutako ezkontza batez. Opari egokia aukeratzeko zailtasunak aipatu zituen Aiorak, zeren, zer oparitu ahal zitzaion denetarik omen zeukan Endika Egurrola bezalako aberaskume bati?

-Edozein ezkontza arrunt batean, gonbiteko menuaren prezioa gutxi gora behera aintzat hartuta, antzeko diru kopuru bat oparituz bete duzu konpromisoa. Baina Endika Egurrolari ezin diozu dirua oparitu. Maleta gizon baten edo zapata garbitzaile baten saritzat hartuko luke. Eta ez dut pentsa nahi ere haren lagunek zer oparituko dieten! Haien opariek itzalpean utziko dute nirea. Ez dakit zer egin

-Ni ez nintzateke gehiegi kezkatuko –lasaitu zuen Jurdanek-. Diru asko duen jendea ez ohi da eskuzabalegia izaten. Zuk ere zure lanean ikusiko zenuen hori. Opari arranditsuak egitea gustu txarrekoa dela diote, eta aitzakia hori erabiltzen dute diru-zorroa gehiegi ez zabaltzeko.

-Ez dakit, ba. Egurrola eta bere kuadrilla definitzeko hitz bat eskatuko balidate arrandia erantzungo nuke, hain zuzen ere. Zenbat gustatzen zaien nabarmentzea! Esango nuke taldetxo honek, gustu txarrekoa dela onartu arren, nahiago dutela argi gera dadila euren botere ekonomikoa zein den, dotore eta diskretu bezala geratzea baino.

-Halere, zuk ez duzu horretan arazorik izango, alderantziz, zugana etorri beharko lukete beste gonbidatuek aholku eske. Ez zara ba zu gay ezkontzetarako oparietan adituen artean adituena? Hori saldu didazu dendan geundela bederen. Ziririk ez zenidan sartuko, ezta?

-Lasai, ezkontzen diren zure lagunei, gustu ona badaukate eta diseinuaren historiari buruz zerbait badakite (gayen artean ohikoa denez), zure oparia beste guztien gainetik nabarmenduko zaie. Aioraren bermea daukazu.

Edalontziekin topa egin eta edan zuten.

-Janzkerak kezkatzen nau ni –jarraitu zuen Jurdanek-. Badakizu nola den gay ezkontzen asunto hau. Alde batetik ezkontza bat da, ospakizun bat, zure lagunen bizitzan garrantzitsua den momentu bat eta zurekin partekatu nahi dutena, eta beraz, ezin duzu edonola jantzita joan, dotore joan behar duzu, txukun, gertakizunari merezi duen garrantzia ematen diozula antzeman dadin. Baina bestetik ezkontza gay bat da, arau tradizionalak urratzen dituen ekintza bat, eta ondorioz ez litzateke oso egokia izango modu tradizionalean jantzita joatea, ezkontza heteroen etiketa jarraitzea. Buruhauste bat azkenean. Ezkontza hetero baterako traje ilun bat eta gorbata bat jantziko nituzke, nire anaiari maileguan hartutakoak, eta hor konpon. Baina honetan… Gayz jantzita joan behar eta ez pepero baten moduan, baina aldi berean zeremonia baterako jantzita eta ez gaupasa baterako. Oreka larria. Gay ezkontzen etiketa arauak idatzi beharko lituzke norbaitek.

-Dagoeneko idatzita daudela esango nuke. Primeran laburbildu dituzu zuk oraintxe bertan. Ideien faltan bazabiltza, Pinteresten milaka aurki ditzakezu.

-Zorioneko Pinterest hori zer ote den ere ez dakit. Asmatuko dut zerbait.

Zurrutadaka jarraitu zuten.

Senargaien arropez ere mintzatu ziren –Alainek txakea jantzi behar zuen antza, baina Jurdanek asmatutako lagunek traje iluna besterik ez ordea-, eta ezteiak non ospatuko ziren komentatu zuten –hiriguneko hotel batean Jurdanen mamu lagunena; Alain eta Endikarena ordea leku sekretu batean, sorpresa bat zen, gonbidatuek zeukaten zantzu bakarra hiru egunetarako maleta prestatuta izan behar zutela zen-. Benetan existitzen ez zen ezkontza batez hainbesterainoko xehetasunak emateko gai bazen Jurdan, nola ziurta zezakeen Aioraren istorio guztiak ere, era berean, asmatuak ez zirela? Adi egon beharko zuen.

-Zure lagunari despedida egin diozue jada? –galdetu zion Aiorak, gaiarekin jarraituz.

-Momentuz ez baina laster daukagu. Etorri nahi duzu ala? Primeran pasako dugu.

-Alainena antolatzea nahikoa ez balitz! Mila esker. Ideiaren bat hartzeko galdetzen nizun. Alainen lagunik zaharrena naizenez, niri tokatu zait despedida antolatzea, eta ez dakit nondik hasi. Gomendiorik?

-Hasteko, ba al dakizu Egurrolaren despedida nolakoa izango den? Gauza bera ez egiteko.

-Ideiarik ez, ezta jakin minik ere! Despedida bat baino gehiago egingo diotela suposatzen dut. Ziur haren lagun talde ezberdinek euren artean lehiatuko direla, ia zeinek daukan ideia orijinalena eta zeinek antolatzen duen despedidarik txundigarriena. Hori nagia!

-Ba gaizki dago nik esatea, baina pertsona egokiarekin topo egin duzula esan behar dizut. Ospakizunak antolatzea da nire lana. Zu eta biok, elkarrekin, despedida jairik gogoangarriena eskainiko diogu Alaini.

Ez al zen urrunegi joan tamaina horretako hordago bat botatzean? Ahoa berotu zitzaion, bai, bera bakarrik tranpa batean sartu zen, baina Alain ezagutzeko aukera izango zuen despedida egunean, eta hori zen erdietsi beharreko helburua. Gainera, Alainekin bakarka eta aurrez aurre gelditzeko trikimailu bat bururatu zitzaion.

Baina, ezer baino lehen, ataka hartatik ahalik hoberen irteteko moduan pentsatu beharko zuen. Despedida bat antolatu behar zuen. Ai ama.

VIII

Ausarta izan zen Jurdan, neurri arduragabe batean, Alainen despedida ospakizuna antolatzeko prest zegoela adierazi zuenean. Ospakizunak antolatzea bere lanbidea zela? Nondik atera zitzaion txorakeria hura? Asko zekien ospakizunez, bai, askotan egona zelako, baina haietako bat ere ez zuen berak antolatu. Gonbidatua izan zen beti Jurdan, besteek antolatutako jaietan. Eta orain profesional aditu batek antolatuko lukeen despedidarik bikainenaren ardura hartu zuen bere gain. Zer egin behar zuen orduan? Nondik hasi?

Yerairen laguntza beharko zuen kinka larri hartatik onik ateratzeko. Yeraik jakingo zuen Alainen belaunaldiko jendea nola dibertitzen zen eta zehazki despedida batean erabiltzen zituzten kodeak. Zer zen onargarri despedida millennial batean eta zer gaitzesgarri? Stripperrak, tekila, limusinak, nanoak…?

-Ez naiz sekula despedida batean egon –izan zen Yerairen berehalako erantzun beldurgarria-. Nire lagunetako bat ere ez da ezkondu. Ez daukagu horretarako adinik ezta dirurik ere.

-Ez zara lanari iskin egiten ariko, ezta? Azkarregi irten zaizu erantzuna sinesgarria izateko. Asteburu guztietan hiriko kaleak despedidez gainezka daude, badakizu, auzo lotsa barreiatzen duten gazte talde horiek. Zu ere horietako batean egongo zinen noizbait, ziur. Eta bestela galdetu zure inguruan, zure adiskideei, nola imajinatzen duten euren despedida. Ideiak bilatu, ideia orijinalak. Zure lan berria duzu hori.

-Horretan ari naiz.

Egia zen. Jurdanek hitz egiten zuen bitartean, Yeraik ez zituen mugikorreko pantailatik begiak eta atzamarrak jaso, eta ordurako bere sare sozial guztietan despedida gay baterako ideiak eskatuak zeuzkan.

Eta iritsi ziren, berehala iritsi ere, Yerairen eskaerari erantzuten zioten ideia eta proposamenak. Ulergaitzak haietako asko Jurdanentzat. Zeren, erantzun haietako batzuk irakurrita edo entzunda –audio eta bideo bidezko erantzunak ere bidali baitzizkieten- harrituta gelditu zen Jurdan jende haren zentsurarako erraztasunarekin. Despedida batean zer egin zitekeen galdetu eta “zer ez egin” erantzun zien jende askok, gehienak, eta tonu mingotsean gainera. Zer nolako jendeak galtzen du bere bizitzaren zati bat ezezagun bati errieta egiten, ezezagun horrek oraindik egin ez duen zerbaitengatik? Belaunaldi berrien beste ohitura bitxi bat izan behar zuela ondorioztatu zuen Jurdanek.

Putetxe batera ez joateko edo txaperorik ez kontratatzeko ohartarazten zien haietako batek, inolako baldintzapean ere. Horrelako jokaerek pertsonen salerosketa eta trafikoa bultzatzen zutela ziurtatzen zuen “Powerpuff Girl” ezizenarekin sinatzen zuen igorleak. Despedida batean, behin soilik halako zerbait egiteagatik ezer ez dela gertatzen pentsatu arren, azkenean gizartearentzat portaera toxiko bat dena normalizatzen laguntzen ariko zirela gaineratzen zuen Powerpuffek. Barregura eta lotsa apur bat eragin zizkion Jurdani Powerpuff haren adierazteko moduak, filosofia irakaslearen oniritzia lortu nahi zuen batxilergo ikasle bat zirudien.

Baina, Jurdanen harridurarako, ez zen kasu bakan bat eta Puffenak bezalako esamolde hanpatu ugari aurkitu zituzten erantzunetan, gomendioak eman ordez sermoi moralistak botatzen zizkiotenak. Haiek irakurrita, gizonezko prostituzioaren mundua agian lar ondo ezagutzen ez zuela pentsatu zuen Jurdanek, nahiz eta bere lanagatik hiriko zoko likitsenak bisitatzera ohitua egon. Senar desleialak jarraitzea zen bere lana, eta lan honek, halabeharrez, gizonezko prostituzioa barra-barra zebilen tokietara eraman zuen ehunka aldiz. Bada, pertsonen trafikoaren txorakeria hura berak bizitakoarengandik oso urrun zegoen. Emakumezkoen prostituzioan oso bestelakoa izan behar zuen errealitatea, ziur, baina Jurdanek ezagutu zituen gizonezko txapero guztiak euren borondatez ziren txapero, beraiek erabakitako momentuan hasi ziren lanean eta beraiek erabakita uzten zuten ogibidea ere. Baina agian horretan ere aldatuz zihoan errealitatea eta, bestelako asunto anitzetan bezala, horretan ere atzeratuta omen zegoen Jurdan.

Stripperak ezta ez kontratatzeko agintzen zien beste batek –edo berbera ote zen?-, gorputzen “objektifikazioari” eta “normatibizazioari” ekarpenik ez egiteko. Bai, esamolde horiek erabili zituen. Zerbait ulertze aldera Yerairi galdetu behar izan zion Jurdanek, baina honen azalpenek ez zioten mezua erabat deskodifikatzen lagundu. Antza, Yeraik zioenagatik, stripperari begiratzean eta haren slipean billeteak sartzean, gorputz bat soilik ikusten du begiraleak, eta ez du aintzat hartzen gihar pilo horren atzean dagoen pertsona, bere sentimendu, kezka eta ametsekin. Edo antzeko zerbait. Hori “objektifikazioari” zegokion aldetik, baina zer ote zen “normatibizazioaren” asunto hura? Bada, Jurdanek ulertu zuenagatik, stripper guztien gorpuzkerak kanon jakin bati erantzuten omen zion, gazte gihartsuaren kanonari alegia, gizartean arau irmo bat bezala ezarrita zegoena eta kanon horretan sartzen ez ziren gorputzen bazterkeria zekarrena. Horregatik, bazterkeria horrekin amaitzeko, itxura ezberdineko beste pertsonen edertasuna preziatzen ikasi beharra zegoen, eta stripperak miresten ibiltzeak ez zuen horretara laguntzen.

Beste gomendio moralista eta zentsore bat azken finean, hitz arranditsu eta apur bat irrigarrien atzean ezkutatuta. Nondik idazten zituzten mezu haiek, Vatikanotik? Mekatik? Iruñetik? Aurrekoak bezala, honek ere portaera jakin batzuk debekatzen zizkien, inork aitortu ez zion nagusitasun moral batekin jantzita, baina aldi berean ez zien zer egin behar zuten iradokitzen. Hala ere, gomendio hari buelta emanez eta alde positibotik begiratuta, ideiaren bat bururatu zitzaion Jurdani despedidak “millennial seal of approval” izateko. Stripperak bere dantza egiten zuen bitartean, arropak eranzten eta azala olioztatzen zuen bitartean, bere bizitzari buruzko galderak egingo zizkioten gonbidatuek, nongoa ote zen, zer ikasketak egin zituen edo egiten ari zen, zeintzuk ziren bere afizioak, zeintzuk bere ametsak. Horrela, strippera pertsona bat bezala baloratua sentituko zen eta ez soilik gihar pilo beltzaran depilatu eta olioztatu bat bezala. Azken topiko hau ere saihestuko zuten, stripper ez normatibizatu bat kontratatuko zutelako, stripper txaparro, burusoil, tripontzi bat, bizkarrean ileak izango zituena. Eta denok pozik.

Savonarolak berak bere eskutik idatzitakoak ziruditen beste antzeko mezu ugari jaso zituzten Yerairen gizarte sareetan. Txundituta zegoen Jurdan. Nola demontre dibertitzen zen jende hura? Besteen alaitasuna inausten? Grinch pertsonaiaren itxurarekin irudikatzen zituen Jurdanek, Eguberria ostu ordez despedida jaien poztasuna lapurtzen saiatzen ari zirela. Baina nondik jo ere ez zekien Jurdanek eta mezu bakoitzak baliozko gomendioren bat gorde zezakeen, hortaz, ezin zuen bat ere a priori baztertu.

Despedida misto bat egitea gomendatzen zien “Ashler Baroia” ezizena zeukan norbaitek, ez neskena edo mutilena soilik. Ezizenagatik bere adinekoa izan behar zuela Baroi hura suposatu zuen Jurdanek, eta gomendioa ere beste garai batekoa zirudien. Ez zitzaion ezta burutik igaro ere Jurdani XXI. mendean horrelako murrizpen bat jar zitekeenik despedida batean, baina antza zenez oraindik bazegoen horrelako jenderik ere. Garaiz kanpokoa baina burutsua zen Ashler Baroiaren gomendioa, bai, Jurdanen belaunaldiko norbaitek emandakoa bezala, baina ez zen horretan gelditzen. Gonbidatuen zerrenda prestatzerakoan bereizkeria onartezinetan ez erortzea eskatzen zien Baroiak –eskatu ez, agindu-, edozein arraza, genero, sexu orientazio, sexu identitate, erlijio edo joera politikoetako jendea onartzea.

-Falta zitzaiguna! –bota zuen Jurdanek mezua irakurritakoan.- Gonbidatu zerrenda arrazista, misogino, heterofobo bat egitea! Norekin uste du tipo honek hitz egiten ari dela?

Mezua luzea zen eta Jurdanek irakurtzen jarraitu zuen. Cateringean urdaiazpikorik ez jartzea gomendatzen zien Baroiak –bere aurreko gomendioen tonu autoritarioan- gonbidatu musulmanen sentimenduak ez iraintzeko, ezta okelik ere, baldin animalista edo begetarianorik balego, edo glutendun produkturik ezta ere, zeliakoekiko adeitasunagatik. Gonbidatu beganoren bat egotearen posibilitatea ere aipatzen zuen, baina Jurdanek ez zuen aurrera jarraitu nahi izan.

Aurreko guztia gutxi izan balitz, eta mezu guzti haiek sekta beldurgarri baten egoitzatik zetozela berresteko, beste mezu batean, nobioa hastera zihoan bizitza berrirako prestatzeko aktibitateak egitea proposatzen zien burua erabat galduta izan behar zuen norbaitek. Ezkongabe bizitza atzean utzi eta ezkondu bezalako bizitzan “arima berritu” batekin murgiltzeko prestatzea gomendatzen zuen marizoro hark eta, horretarako, despedida egunean Reiki sesio bat edo auraren garbiketa bat egitea, tibetar ontzien musikaz lagunduta beti ere.

-Adiskide oso bitxiak dauzkazu, Yerai. Elkarrekin geratzen zaretenean zer egiten duzue? Ez al zarete mozkortzen eta drogatzen?

-Ez dira nire adiskideak, sare sozialetako jendea da. Ez gara elkarrekin geratzen. Haietako gehienak ez ditut sekula pertsonan ikusi ere egin. Haietako batzuen itxura nolakoa den badakit, argitaratzen dituzten argazkien bidez, Instagramekoena batez ere, baina beste asko euren ezizen eta avatarrengatik ezagutzen ditut soilik.

-Ba prestu eta laster erantzun diote zure eskaerari, sekula ikusi ez duzun jendea izateko.

-Ez ditut fisikoki ezagutzen baina harreman oso estua daukagu. Haietako askorekin nire familia edo lagunekin baino gehiago hitz egiten dut. Eta maila pertsonalago batean.

Nahikoa zeukan. Ez zuen elkarrizketa harekin jarraitu nahi. Hobe zeukan Yerairen ahotik irteten ziren gauza asko sekula ez zituela ulertuko behin-betiko onartzea eta bere lanarekin aurrera jarraitzea. Azken finean, Yerairen eskaerari erantzunez iritsi zen proposamen andanaren barruan, burmuin gaixo edo zaurituen burutazioak ziruditenen artean nahastuta, iradokizun benetan interesgarriak aurki zitezkeen. Haien arteko orijinalenak aletzen saiatuko zen Jurdan, despedida millennial gogoangarri bat antolatzeko.

Eta Alain ahuldade eta zintzotasun une batean aurrez aurre harrapatzeko.

Burugabekeria guzti haien artean txertatuta, bilatzen ari zen ideia aurkitu zuen Jurdanek, despedida orijinal bat antolatzeko atakatik duin irteten eta, aldi berean, bere benetako xedea lortzen lagunduko ziona, alegia, Alainen iraganean sudurra sartzen: Altxor bilaketa bat antolatuko zuen. Alainen despedidarako bildutako jendea, hiru pertsonako taldetan, hiri osoan zehar ibiliko zen zantzuen bila, azkenean altxorra non ezkutatzen zen asmatu arte. Altxor bilaketa osoa Alainen bizitzan zehar bidaiatxo bat izango zen. Zantzu bakoitza Alainen bizitzaren une esanguratsu batekin lotutako lekuren batean bilatu beharko zuten gonbidatuek, eta zantzu bakoitza aurkitutakoan despedida batean ohiko diren saritxoetako bat jasoko zuten –pote bat, txupito bat, trago bat-, aurrera jarraitzeko erregai nahikoa izate aldera.

Ezkutaleku horiek zehazteko Aioraren laguntza eskatu behar izan zuen Jurdanek, noski, horrela Alainen iraganeko sekreturen bat edo beste nahigabe aitortuko ziolakoan. Baina horrela ezta ere. Alainen iraganeko leku eta une seinalatuenak aipatzean, Aiorak deskribatzen zuen Alain hura Jurdanek uste zuena baino askoz comme il fautagoa zen.

Ikastetxea aipatzen hasi zen Aiora, bertan ezagutu baitzuten elkar eta biek garai hartatik oroimen oso onak gordetzen baitzituzten. Ezustean harrapatu zuten Jurdan horrelako adierazpenek, berak ezagutzen zuen jende gehienak, gay jendeak batez ere eta Jurdanek berak ere, ez baitzuten atseginez oroitzen eskola garaia. Jurdanen esperientzian, gay batek ikastetxe urteak gogoratzen zituenean, etxalde, korta, espetxe edota infernu hitzak erabiltzen zituen normalean, “ihesa” edo “askapenarekin” bukatzen zirenak zorionez. Baina horretan ere Alain berezia zen, antza.

-Ilusio handia egingo dio Alaini ikastetxera itzultzeak –gaineratu zuen Aiorak.

Despedidako gonbidatuek, hortaz, ikastetxeko hesia gainditu eta jolastokiko txirristaren azpian ezkutatutako saria eta hurrengo zantzua aurkitu beharko zituzten. Txirristaren azpian ezkutatzea erabaki zuten, bertan, ezkutuka, Aiorak eta Alainek euren bizitzako lehen porroa erre zutelako.

Alainek drogekin jolastu zuen! Esperantza izpi bat izan zitekeen hori. Hari horri tiraka agian Alain ezkutu, ezezagun bat azaleratu zitekeen. Benetakoa.

Baina ez. Erizaintza eskola, kontserbatorioa –Alainek pianoa jotzen zuen-, bere lantokia… izan ziren Aioraren hurrengo proposamenak. Zirraragarriak guztiak. Horren pertsona formal eta behar bezalako bat ez zen sinesgarria. Aiorak deskribatzen zuen pertsonaia hura asmatutakoa izan behar zuen. Gainera, Aiorak proposatzen zizkion leku guzti haietan Jurdanek ez zuen aurretik, bere zelatatzeagatik, ezagutzen ez zuen ezer aurkituko. Ezkutalekuak proposatzean, Alainen hazpegi ezezagun bakar bat jakinarazi zion Aiorak Jurdani: Biloben Elkartea.

Antza, egoitzan atso-agureekin lan egiteaz nahiko nekatu ez eta “biloba ponteko” bezala aritzen zen ere Alain, boluntario. Alegia, adinekoen egoitzetara joan ohi zen haiek bisitatzera, haiekin solasean egitera, haientzat pianoa jotzera. Eta gainera “biloba ponteko” boluntarioen elkarte bat sortu zuen bera bezalako beste bihotz oneko heroi eskuzabalekin.

Gehiegizkoa zen hura. Alain uniformerik gabe egoitzan pianoa jotzen ikusia zuen Jurdanek, baina aparteko orduak egiten ari zela suposatu zuen. Ezinezkoa zen horren pertsona on eta perfekturik existitzea. Alainen istorio guzti hark, Jurdanek ikertutakoak eta Aiorak kontatzen zuenak, asmakizun eta antzezpen hutsa izan behar zuen. Ziur. Zerbait gehiago, zerbait ezberdin egon behar zuen. Hor nonbait. Jurdanek asmatuko zuen. Kilometrotara usnatzen zituen berak ziriak!

-Aiora, laztana, altxor bilaketa honek jai bat izan behar du, despedida jai gogoangarri bat, eta lanpostu baterako elkarrizketan gaudela ematen du, Alainen curriculuma errepasatzen. Zerbait bitxi, barregarri behar dugu. Askoz hobe Alain asko lotsatzen duen iraganeko pasadizo aitorrezinen bat bada. Inork ez ditu zuk baino hobeto ezagutzen horiek. Pentsa.

Mihitik eta oroimenetik tiraka egin nahi zion Jurdanek Aiorari.

Botiloia egiten zuen parkea gogoratu zuen Aiorak orduan eta, polizia zetorrenean, botilak ezkutatzen zituzten paperontzia. Paperontzi hartan kokatuko zuten altxorraren bideko beste urrats bat. Bertako zantzua aurkitzen zuenarentzako saria, noski, Alainek botiloian edan ohi zuen edabearen katxi oso bat izan behar zuen. Eta zein zen edabe hori? Bada, Martini zuria limoizko Kasarekin. Jurdanek ezin izan zuen nazka espresioa disimulatu.

Behin, botiloi erdian zeudela, polizia ez baina telebistakoak agertu zirela kontatu zion Aiorak, eta Alain, zorri bat bezain mozkor, martini-limoi katxi bat eskuan, kamerari inuzentekeriak esaten agertu zela igande gau bateko prime-timean. Alainek bere bizitza osoan ez zuela egun hartan baino lotsa handiagorik pasatu ziurtatzen zuen Aiorak. Hori gutxi ez balitz, gainera, bigarren mailako beste kate batzuetan maiz errepikatu zuten Alain umiliatu zuen saio hura, programazio hutsuneak betetzeko.

-Bideo hori berreskuratu beharko genuke –proposatu zuen Aiorak-. Norbaitek grabatuta izan behar du.

Pertsona arrunt baten istorioak eta ez Santa Maria Gorettiren memoriak, azkenik! Hala ere, mozkor merke bat baino besterik ez zen Aiorak aipatzen zuena. Bideoa erraz eskuratu zuten, norbaitek mugikorreko memoriaren zabor piloan ahaztuta baitzeukan, eta ez zen beste munduko gauzarik, larunbat gau batean txinatarrenean erositako Martiniak berritsu bihurtutako gaztetxo bat besterik ez.

Ez zirudien Alainen iraganean gehiegikeria deigarririk egon zenik, drogaz lepo eginda, lo egin gabe, house eta techno dantzan igarotako asteburu osoak edo antzekoak. Alainek ez zuen gehiegikeriarik egin bere gaztaroan edo Aiorak ez zizkion Jurdan bezalako ezezagun bati aitortu nahi? Goizegi zen beharbada oraindik egia jakiteko, baina bide zuzenean zegoen Jurdan eta hari jarraiki benetako Alain nor zen deskubrituko zuen.

-Eta Alainen nobio ohiak? Despedidara gonbidatuko ditugu?

Endika Egurrola baino lehen zer nolako nobioak izan zituen Alainek jakin nahi zuen Jurdanek. Gazteak, bera baino zaharragoak, zahar eta dirudunak? Haren benetako intentzioen inguruan zantzuak emango zizkion horrek.

Baina horrela ezta ere. Aiorak kontatu zionagatik, Alainen nobio ohiak bere adinekoak izan ziren beti, eta, Jurdanek ulertu zuenagatik, adin berekoak ez ezik, bere ikasketa eta gizarte mailakoak ere izan ziren guztiak. Izan ere, harreman luze bi baino besterik ez zituen izan Alainek, Egurrola baino lehen. Bata erizain eskolako garaian, bere ikaskide batekin, hau Belgikara Erasmusean joan zenean amaitu zena. Jada erizain bezala lanean zebilela hasi zuen bigarren harremana, dating app batean –Grindren, zergatik ez aipatu- ezagutu zuen mutil batekin. Zortzi hilabete inguru egon omen ziren elkarrekin, bizitzan xede oso ezberdinak zeuzkatela esanez nobioak harremana bukatu arte. Aiorak kontatzen zuenagatik, nobio ohi honek bizitzari eskatzen zion gauza bakarra, asteburuetan kareleraino jartzeko diru nahikoa baino besterik ez zen, eta Alain, bere aldetik, etxean elkarrekin geratzearen zalea zen. Bizitza helburu bateraezinak, bai, Nietzsche eta Lou Andreas Salomerenak bezala.

-Disgustu itzela jaso zuen Alain gaixoak –azaldu zuen Aiorak-, eta epe luzean beste inorekin egoteko gogoa ere ezabatu zitzaion. Endika ezagutu zuen arte.

Berriz. Alain “Ezkondu perfektuaren eskuliburua”-tik ateratako pertsonaia anakroniko eta aspergarri bat bezala margotzen tematzen zen Aiora. Jurdan zelatari bat zela deskubritu behar izan zuten, edo susmatu bai behintzat, eta gezurrezko istorio zuri eta distiratsu bat sinestarazi nahi zioten.

Hala bazen, ezer gutxi egin zezakeen Jurdanek, Alain, Aiora eta enparauek babes guztiak aktibatuta izango zituztelako, baina, badaezpada ere, amore eman baino lehen bere amarru guztiak erabiliko zituen. Zikin eta lotsagarrienak ere. Gogor jokatuko zuen.

-Aizu Aiora, errespetu osoz, adinekoen egoitzetan lan egiten duten erizainei buruz esan ohi dena, egia al da? Badakizu, zuk ere entzuna izango duzu-eta, egoitzetako zaintzaileek atso-agureak limurtzen dituztela haiei dirua ateratzeko. Nik beti egiatzat jo dut, baina egia da ere nik hiri kondairak oso gogoko ditudala eta edozein mozolokeria sinesten dudala. Eta ez pentsa, nik ez dut jokaera hori epaitzen, alderantziz, ongi deritzot hori egiteari. Nik ere egingo nuke. Zaintzaile horiek maitasuna, gozotasuna, laguntza ematen diete atso-agureei, behartsuen dauden momentuan gainera, eta hauek daukatenarekin eskertzen diete, diruarekin. Bidezko hartu-eman bat da, ez delitu bat. Alainek zer kontatzen dizu honi buruz?

Jokaldi arriskutsua zen Jurdanena, bere benetako asmoak agerian utz zitzakeen hordago bat, baina ausartu behar zen eta, profesional baten moduan, momentu egokiena aukeratzen jakin zuen: Despedidako xehetasun guztiak antolatzen bukatu zutela ospatzeko, garagardo bat hartzera joan ziren elkarrekin –ohitura bat bihurtzen ari zen Aiorarekin mozkortzea-, eta hirugarrena zeramaten jada golkoan. Beraz, Jurdanen galderak ez zuen horren ausarta ematen, alkoholak eragindako lotsagabetasunaren eta elkarlanak sendotutako konfiantzaren atzean estalita.

Barre algara apur bat mozkorti batekin erantzun zuen Aiorak.

-Nolakoa zaren! Halakoak bururatu ere! Hobe horrela jokatu izan balu, baina biloba batek bezala maite ditu Alainek bere aitita-amamak. Gainera Alaini dirua ez zaio batere axola. Mundu guztiak bezala, jateko, janzteko eta sabaia bat ordaintzeko behar du dirua, baina hortik harago ez dio garrantzirik ematen. Sinesgaitza da horrelako jendea egotea gaur egun, baina halakoa izan da Alain beti. Gustatzen zaiolako ikasi zuen erizaintza eta bokazioa daukalako lan egiten du adinekoen egoitza batean. Kontatu nizun lanorduetatik kanpo ere joan ohi dela atso-agureekin egotera, boluntario. Dirua ez da helburu bat Alainentzat, nahi duena egiteko bitarteko bat baizik. Eta Alainek egin nahi duenerako ez da diru gehiegirik behar. Gustu apalekoa da Alain, ezagutu beharko zenuke.

“Horretan ari naiz.”

IX

Alainen despedida jaia azkenean arrakasta itzela izan zen edo horrela bizi izan zuen Jurdanek behintzat, nahiz eta hasiera batean, bertaratu ziren gonbidatuen itxura ikusita, arratsalde aspergarri bat izango zela suposatu bazuen ere.

Nahiz eta Alainek zerbait usnatuko bazuen ere, despedidak ezustean harrapatu behar zuen, eta hortaz sekretuan egin zuten deialdia Aiorak eta Jurdanek Alainen lagun minen artean. Larunbat arratsalde batean bilduko ziren Alainen etxearen atarian, hau bahituta eramateko. Bada, ospakizunaren eguna eta ordua heldu zirenean, Alainen zain bildu zen jendilajea ikusita, etsipen sentimendua izan zuen Jurdanek. Antolatutako guztiak porrot egin behar zuen talde haren eskuetan. Hasteko, Aiora izan zen taldeko neska bakarra eta hetero bakarra baita. Beste guztiak, dozena bat gazte, cis gizonezkoak eta gayak ziren. Nolakoak? Bada, Alain bera bezalako gazte garbi, serio, dotore eta heziketa onekoak ematen zuten guztiek, Alain bezain gatzgabeak. Ez zirudien despedida jai baterako talde egokiena. Zer egin behar zuten txepel haiek despedida batean? Benetan burua galduko zuten eta Alaini galdu araziko zioten? Nola moldatuko zen Jurdan haiengandik ganorazko zerbait ateratzeko? Eta erizainak ziren haietako erdiak gutxienez! Lanaz hitz egiten botako zutela gaua beldur zen Jurdan.

Baina berriz ere Jurdanen aurreiritziak oker ibili ziren. Zorionez. Despedida jai baterako prest zeuden guztiak eta euren ekarpena egiteko ere. Gayak izanik guztiak, despedida heteroen ohiko alderdi lotsagarrienak saihestuko zituztela uste zuen Jurdanek, baina erdizka soilik asmatu zuen. Zorionez ez zuten gomazko zakilkote bat buruan jarriko eta hiritik taldean orroka ibiliko. Horrelako ikuskizun penagarriak ez omen zituzten gustuko. Baina, Jurdanen harridurarako, despedida heteroetako ohiko egitarauaren beste alderdi bat praktikan jartzeko irrikan zeuden guztiak: nobioa mozorrotzeko irrikan, hain zuzen. Jurdanek ez zituen sekula ulertu ohitura horren jatorria eta xedea. Ezkontzera zihoan norbaiti lagunek mozorro umiliagarri bat jartzen ziotenean, Inkisizioaren garaiko kapirote umiliagarriak zetozkion burura. Despedida jai bat omenaldi bat bazen, zergatik orduan omendua kinka horretatik igaro arazi? Zertarako? Eta ezkongaia gay bat zenean, Alainen kasuan bezala, idatzi gabeko kode penal gay batean nobioa mozorrotzea debekatuta eta zigortua egon behar zuela suposatzen zuen Jurdanek, gay estetika eta kulturaren aurkako eraso bezala. Baina ez zen horrela, antza.

-Ohituraren jatorria eta zentzua niri bost –erantzun zion Aiorak azalpenak eskatu zizkionean-. Pentsa ezazu gu geuk ere jantzi bat edo traje bat erosi beharko dugula bere ezkontzara behar bezala mozorrotuta joateko eta Egurrolaren laguntxo maridirudunekin nahasteko, agian sekula berriz jantziko ez dugun mozorro bat. Umiliazio horrekin alderatuta, Alaini noziaraziko dioguna txantxa light bat da.

Eta arrazoia eman behar zion Jurdanek: Alain eta Egurrolaren arteko ezkontzako giroa nolakoa izan zitekeen buruan irudikatzean, halako esperientzia batetik inork ez zuela igaro beharko erabaki zuen Jurdanek, are gutxiago lagun batek.

Alainen etxeko txirrina jo zuen Aiorak eta kalera jaisteko eskatu zion, elkarrekin kafe bat hartzera joateko aitzakiarekin. Alain kalera jaitsi zenean lagun taldea tropelean gainera bota zitzaion bat-batean, eta indarrez soinean zeramatzan arropak erantzi eta mozorroa janzten hasi zitzaizkion.

Nobioa mozorrotzearen kontzeptu orokorraren lotsagarritasuna gainditu beharko zuela onartuta, txepel itxurako talde hark asmatutako mozorroa benetan burutsu eta orijinala zela aitortu behar izan zuen Jurdanek. Zertaz mozorrotu zuten, ba? Bada, Alaini berari eta bere lagun taldeari nazka, azkura, hozkamin eta auzo lotsa gehien eragiten zien pertsonaiaz: PPko bozkatzailez alegia. Gominaz eta atzerantz orraztutako ilea, Polo alkandora arrosa, pastel koloreko txinoak, zoru lodidun nautikoak, kolore anitzeko gerriko txirikordatua eta Barboura. Eskuturrean eskafandra baten tamainako erloju bat itsatsi zioten ere. Ispiluan bere itxura ikusi zuenean, goragalea eta botalarria izan zituen Alainek.

Ordutik aurrera, despedida gay millennial bat, edo despedida hura behintzat, ohiko despedida hetero lotsagarrietatik oso ezberdina ez zela baieztatu ahal izan zuen Jurdanek. Altxorra bilatu eta aurkitu zuten, bai, eta bidean kopetaraino mozkortu ere. Aztarna bakoitza aurkitutakoan, sari gisa, txupito erronda bat prestatuta zeukaten Aiorak eta Jurdanek. Txepeletako batek ere ez zion behin ere edateko aukerari uko egin eta, afaria izango zuten jatetxera heldu zirenerako, Massielen imitatzaile talde bat ziruditen. Afarian ere ikasketa bidaia bateko nerabe talde gorrotagarri bat bezala portatu ziren.

Ikerketa batean murgilduta egon ez balitz, izugarri lotsatuta alde egingo zuen Jurdanek, baina ez, auzo lotsa olde hura larruan jasango zuen mozkortiek beti egia esaten dutelako eta aukera hura ezin zuelako galdu. Alkoholak, nostalgiak eta bestelako sustantziek eragindako nerabezaro artifizial hari probetxua aterako zion. Despedidan bildutako lagun talde hura iruzur kolektibo bateko partaide baziren, Jurdanek susmatzen zuen bezala, haietako baten batek, gaueko uneren batean, alkoholak, kokak eta speedak nahastuta, urrats faltsuren bat emango zuen eta antzezpen guztia agerian geratuko zen.

Afal osterako karaoke txapelketa bat antolatuta zeukan Jurdanek, gonbidatuek euren Britney, Madonna, Cher edo Kylieren imitazio hoberenak erakusteko parada izan zezaten eta ospakizun hari gay kutsua, apur bat bederen, nabaritzeko. Britney bai, baten batek hautatu zuen, baina beste hiruretatik bat ere ez zen eszenatokitik agertu; Lady Gaga bai, Rosalía ere, bizpahiru Ariana Grande, baina Madonnarik ez, ezta Kylierik ere. Galduta zegoen belaunaldi hura.

-Inork ez al du Kylieren kanturik abestuko ala? –galdetu zuen Jurdanek oihuka despedidaren zarata eta iskanbilaren erdian.-

-Baina Kylie Jenner ez da abeslaria, makillaje produktuen diseinatzaile eta influencera da –deiadar egin zion gremlinak bezala gauerdian itxuraldatutako txepel haietako batek-. Nagusiak ez zarete ezertaz enteratzen.

Galduta zegoen belaunaldi hura. Erremediorik gabe. Kylie Minogue ezagutzen ez duen belaunaldi batek ez baitauka etorkizunik.

Ez zen ezer erantzutera ausartu Jurdan ordea, zeren taldeko batek baino gehiagok Kim Petras izeneko norbaiten playbacka egin nahi zuen eta… nor demontre zen Kim Petras?

Pop abestien sarraski haren erdian, mundu guztia garrasika abesten, dantzan eta elkar zapaltzen zebilenean, eta taula gainean gonbidatu ustez txepeletako batek Shakiraren arrakasta baten horrorea areagotzen saiatzen zen bitartean, Aiora bat-batean negarretan lehertu zen. Disimuluz egin zuen, zoko batera baztertu zen inork ez nabaritzeko, baina Jurdan ohartu zen, horrelako tokiz kanpoko erreakzio baten zain zegoelako. Zergatik malko haiek, zergatik negar egin, hura bezalako ospakizun alai baten erdian? Alkoholak eta dena delakoak Aioraren kontzientzia garbitu bide zuten, eta antzezpen guzti hura, iruzur hura urrunegi eramaten ari zirela konturatu bide zen Aiora. Berehala hurbildu zen Aiorarengana Jurdan, kontsolatzeko aitzakiarekin, baina malko haien arrazoia, benetako arrazoia ezagutzeko intentzioarekin. Egia, ezkutatutako egia, azkenik azaleratuko zen.

Baina egia ez zen Jurdanek susmatu edo bilatutakoa.

-Barkatu –esan zion Aiorak, malkoak paperezko musuzapi batez sikatuz-, ez nuen jaia zapuztu nahi. Oroimen asko etorri zaizkit gaur, Alainekin batera bizitako momentu ugari, eta sentimenduak nahaspilatu zaizkit. Badakizu nolakoa den oroi-mina. Ez pentsa, ez nago triste, pozik nago, zoriontsu Alain ezkontzen delako. Alain zoriontsu ikusten dut eta hori da garrantzitsuena niretzat. Baina min egiten dit nire lagun onenaren gainean jaurtitzen ari diren zabor guzti horrek. Badakizu, jendeak hortik dioena, esamesa guzti horiek… kaka zaharra! Gold digger bat dela dio jendeak lotsarik gabe, Egurrolaren diruaren atzetik dabilela. Telebista saio batean ere entzuna dut. Hara egungo kazetaritzaren profesionaltasuna! Eta nik entzun badut Alainek ere entzungo zuen, eta bere amak, gaixoak. Zergatik hainbeste bekaizkeria, Alain ez badute ezagutzen ere? Alainek ez dio inori sekula kalterik egin, ez dio inori ezer lapurtu. Zergatik ez dute baketan uzten? Maiteminduta dago Alain, zeharo, bestela ez zen ezkonduko. Eta ez dabil Egurrolaren ezta beste inoren diruaren atzetik. Bost axola izan zaio dirua Alaini beti. Alainek bizitzan bilatu duena inguruko jendea zoriontsu egitea izan da, ez dirua pilatzea. Esadazu zuk bestela. Gaur ezagutu duzun Alain horrek urre bilatzaile baten itxura dauka ala? Min ematen dit nire lagunak horrelakoak jasan beharrak.

Isildu egin zen Aiora. Negar egiteari utzi zion, baina ez zuen irribarrerik egin. Zerbait gehiago bazeukan esateko. Bota behar zuen edo eztanda egingo zuen.

-Bizitza ez da justua. Ez du bakoitzak ereindakoa biltzen, hori gezur ustela da. Gazteak izan arren, badakigu hori dagoeneko. Baina Alainek zoriontsu izatea merezi du eta, zintzoki, zalantzak ditut Endika Egurrola horrek zoriontsu egin dezakeenetz. Tipo iluna ikusten dut. Nire bihotzeko laguna aldamenetik kenduko didalako zeloak dauzkadala izan daiteke, baina ezagutu nuen momentutik eta gaurdaino ez dut lortu hura begi onez ikustea. Sentitzen dut. Eta ahalegindu naiz, zinez. Alain materialista eta interesatu bat dela iradokitzen duten hedabide zikin horiek, zer esan behar dute Egurrolari buruz? Hura bai dela materialista! Etengabe egon behar du bere estatus ekonomikoa zein den azpimarratzen. Nirekin ere egiten du, elkar ezagutu genuen momentutik. Kafe bat hartzen geunden bere etxean eta kikarak zein diseinatzaileenak ziren azaldu zidan, alfonbra zein antikuariorenean erosi zuen, hormako koadro batengatik zenbat ordaindu zuen… Inpresionatuko ninduela suposatuko zuen, nor eta ni! Esnob nazkante bat iruditu zitzaidan orduan eta aurrerantzean ez da irudi hori konpontzen gehiegi ahalegindu. Beti dabil berdin, bere munduaren luxu eta esklusibotasuna nabarmentzen. Ez al dio inork irakatsi gustu txarrekoa dela hori?

Dena dela, benetan amorratzen nauena ez da Egurrolaren gustu baldar hori, baizik eta, nire ustez, Egurrolak ezin duela aintzat hartu Alainek zenbat balio duen, zein bakana den. Alain izango da bere bizitzan egongo den luxurik handiena, eta esklusiban izango du, baina ez da gai hori behar bezala baloratzeko. Badakizu zer irudi etorri zaidan burura Alain eta Egurrolaren arteko ezkontzan pentsatzean? Milioidun batek Picasso bat edo Van Gogh bat inbertsio gisa erosi eta kutxa gotor batean gordetzen duenean. Hori da Egurrolak egingo duena. Hortik malkoak.

In vino veritas esaerak arrazoi bazeukan, Jurdanen susmoak oker zeuden. Despedida jai osoan zehar, ezta alkohol kopuru beldurgarrien eraginpean eta drogen laguntzarekin ere, Jurdanek ez zuen zentzu ezberdineko adierazpenik edo aitorpenik lortu. Aiorak egoera zaurgarri hartan ez bazuen ezer aitortu edo, hobe esanda, aitortu zuenak Egurrola eta bere lagunen susmo txarrak ukatzen bazituen, orduan, litekeena zen Alain Endikarekin benetan maiteminduta egotea. Alain, Endika Egurrolaren diruaren atzetik zebilen gold digger bat bezala irudikatzen zuten susmoak, agian, Egurrolaren lagun –ustezko lagun- bekaiztien irudimenean soilik existitzen ziren.

Tesi honek indarra hartu zuen despedidan gertatukoaren ostean, baina behin betiko egiaztatu edo ezeztatzeko azken froga bat behar zuen Jurdanek, Alainekin berarekin bakarka eta aurrez aurre elkarrizketa bat izatea hain zuzen ere. Jakina, horretarako ere amarru bat landua zuen.

X

Cockring bat eta sukaldaritza liburu bat oparitu zioten lagunek Alaini despedidan, ordutik aurrera, gizon ezkondu bat bezala, bere gain hartuko zituen eginbeharrak behar bezala betetzen laguntzeko asmoarekin. Edo horixe behintzat adierazi zioten opariekin batera zihoan txarteltxoan.

Ospakizunaren iskanbilaz baliatuz, Jurdanek bi opariak ezkutatu zituen, biharamunean Alainek ahaztu zituela sinets zezan. Aitzakia izango zuen horrela Jurdanek Alaini deitzeko eta berarekin bakarka geratzeko.

-Ez pentsa galdu dituzunik. Jatetxean ahaztu zenituen eta nik dauzkat. Zuk esan non eta noiz datorkizun hoberen eta nik eramango dizkizut.

Jurdanek ez zuen Alainen etxera joateko proposamena egin nahi, ezagutu berri batengandik susmagarriegia litzatekeelako. Kafetegi batean geratu ziren, Arrasti egoitzatik hurbil, astelehenean, igandean Alain hiltzear baitzegoen espero bezala. Erizain uniformea jantzita agertu zen Alain.

-Antza, zure lagunen ustean, behin ezkondu eta gero zure lana senarrari bazkaria prestatzea eta harekin sexu harremanak izatea baino besterik ez da izango –bota zion Jurdanek, erdi txantxetan, amu bezala-.

-Haiek nahiko luketena! Pozik egongo litzateke haietako bat baino gehiago, egun osoan etxean sabaiari begira, senarraren zain dauden “stay home husband” horietako baten paperean. Txantxa bat dira opari horiek. Soberan dakite nik ez daukadala horrelako asmorik.

-Txantxetan nenbilen ni ere. Barkatu iraindu bazaitut. Baina, halere, ez didazu ukatuko Endika Egurrolarekin ezkondutakoan ziurtasun ekonomiko itzela irabaziko duzunik. Lana utz zenezake eta guzti, eta zure gustuko beste bat bilatzeari ekin, inolako presarik gabe. Ezkontzak zure ametsetako lana bilatzeko aukera emango dizu. Edo, nahi izanez gero, lanik egin gabe bizitzekoa ere. Jende askoren ametsa, nirea ez esate arren.

Despedidan, bi egun lehenago ezagutu zuten elkar Endikak eta Jurdanek. Ez ote zen goizegi izango horrelako iruzkin bat egiteko? Lagun baten lagunaren etxera lehenbiziko aldiz joan eta honen galtzontzilloen tiraderan bilatzen hasi balitz bezala sentitzen zen Jurdan. Mugimendu arriskutsu bat zen hura, Alainen alarma guztiak piztu eta Jurdanen benetako asmoa agerian uzteko modukoa, baina bestalde, egoera hartan, behin aurrez-aurreko bilera hartara iritsita, Jurdanek ezin zuen itzulinguru gehiegirekin denbora galdu. Oreka zaila. Abantaila bat zeukan Jurdanek, dena dela, Alainen konfiantza berehala eta hasieratik irabazteko: Aioraren berrespena. Aiorak aurkeztu zion Jurdan Alaini, eta despedida antolatzen lagundu ziola azaldu zion. Eta Jurdanek ondo zekienez, gay batentzat bere marizorriarena baino aburu sinesgarriagorik ez dago. Aioraren konfiantzakoa bazen Jurdan, berarentzat, Alainentzat ere izan behar zuen. Abantaila hura zeukan eta jokoan jarri zuen. Arrakastaz antza, Alainek susmo imintziorik gabe erantzun baitzion.

-Dirudienez, hori da mundu guztiak uste duena. Zeren mundu guztiak omen dauka nire asmo eta proiektuei buruzko iritziren bat, ezertaz ezagutzen ez banaute ere. Eta “mundu guztia” esapidearekin, nire belarrietaraino iritsi diren zurrumurruengatik, nire senargaiaren lagunak eta hiri honetako gay jende guztia esan nahi dut. Ezkondu ostean nire lana utziko dudala suposatzen du mundu guzti horrek, etxean geratuko naizela senarra noiz itzuliko zain, aurpegiko azala zaintzen eta erosketak egiten, harentzat ahalik ederren egoteko. Loreontzi bat bezala. Hori da nire etorkizunari buruz entzun dudan lehenengo bertsioa, baina lasai, beste bat ere badago-eta: Endikaren enpresan lanean hasiko naizela, maila altuko eta edukirik gabeko postu batean. Horrela Endikak berarengandik gertu eta kontrolpean edukiko nau. Horixe da “mundu guzti” horrek ezkontzaz eta harremanez daukan kontzeptu eskasa!

Argi zegoen Jurdanek ateratako gaiak Alain benetan ukitzen zuela. Ez al zen susmagarria ordea hainbesterainoko zintzotasuna ezezagun batekin erabiltzea? Azalpen asko eman nahi zituen Alainek gaiaren inguruan, gehiegi agian.

-Senarrarentzat lan egin… Nork nahi du halako zerbait! Nik ez dut nahi nire senarra aldi berean nire nagusia ere izatea. Are gutxiago nire lankideek nire lana serioski aintzat ez hartzea edo nirekin lankideen arteko harreman arrunt bat ez izatea, nagusiaren senarra izateagatik. Zer esanik ez, inola ere ez nuke nahi lanik egin gabe bizitzea, mantendu bat izatea.

Lana zigor bibliko bat omen da, bai. Jende gehienak lana, bizitzeko lan egin beharra, gorrotatzen du. Badakit teorian mundu guztia, edo gehiena behintzat, zoriontsu litzatekeela niri eskaintzen zaidan aukerarekin, alegia, lanik egin gabe edo lanaren beharrik gabe bizitzearekin. Kontziente naiz egungo lan merkatuak depresioa eta antsietatea eragiten dituela eta jende gehienak bere lanak gorrotatzen dituela. Ados, baina antsietate eta depresio gehiago eragiten ditu lan faltak. Ez soilik ordainsarien faltak edo diru arazoek, lanaren beraren faltak ere. Nahiz eta zure ametsetako lana ez eduki, nahiz eta lana oso gustukoa ez izan, lan egitean baliozko ekarpen bat egiten ari zarela, baliotsu zarela senti dezakezu. Egia da, baita ere, gustukoa ez duzun lan batean sarritan zure bizitza alperrik galtzen ari zarela pentsa dezakezula, baina lanik ez daukazunean pentsamendu etsigarri horrek lur jota utz zaitzake.

Ziur badagoela gizartearen bizkarroi izatearekin pozik bizi den baten bat, mundu honetan denetarik egon behar baitu, baina, nire buruarekin zintzoa izanik, nik ezingo nuke hala bizi. Eta garrantzitsuena dena, nik nire lana maite dut, gezurra badirudi ere. Pribilegiatu bat naiz, beti nahi izan dudan lana daukat. Gezurra dirudiela diot, nire lana, adineko jendea zaintzea, jende gehienak saihestuko lukeenetako bat delako, etorkinei, eta zehazki herrialde txiroetako etorkinei, uzten zaien horietako bat. Ni erizaina naiz izatez, ez zaintzaile, baina nire lana adineko pertsonen osasuna eta ongizatea zaintzea da. Eta maite dut. Zergatik utzi beharko nuke?

Hitz egiteko irrikan zegoen Alain, ia ezagutzen ez zuen Jurdan bezalako norbaitekin ere.

-Pertsona anonimo bat nintzen ni… naiz… Tira! Hartu nuen erabakia, ezkontzearena, nire bizitzari soilik erasango dio eta ez beste inorenari. Baina hala eta guztiz ere, egun batetik bestera, nire izena eta irudia hedabide guztietan ikustera behartuta aurkitu naiz. Ezertaz ezagutzen ez nauten pertsonak, kazetariak batzuk baina nonzeberri hutsak beste batzuk ere, nire erabakiaren eta nire buruaren inguruko iritzi eta iruzkinak plazaratzen eta hedatzen hasi ziren, lotsarik ezta gupidarik gabe. Horretarako eskubidea balute bezala.

Fundamenturik gabeko artikulu eta erreportajeen lehenbiziko andana agertu zenean, nire burua defendatu behar nuela erabaki nuen. Zergatik geratu behar nintzen isilik eraso haien erdian? Nik ere nire bertsioa, egiazkoa, emateko eskubidea izan behar nuen, ezta? Baina Endikak ez erantzuteko gomendatu zidan. Halako kasuetan, erantzuteak esamesa eta zurrumurruen munstroa gizentzeko besterik ez zuela balio esan zidan. Endikaren ustez, artikulu haietako edukia eta tonua probokazio bat ziren, nire erantzuna bilatzen zuena, eta haserre erantzuten banuen haientzat hobeto, amaierarik gabeko eztabaida batean sartzeko. Hortaz, isilik geratzea erabaki nuen eta probokazioei entzungor egitea, baina nire pazientzia gainezka egitear dago. Ez dakit aguantatuko dudan.

Hitz egiteko irrikan zegoen Alain, istorioaren bere bertsioa zehatz azaltzeko, eta Jurdana suertatu zitzaion entzule. Halaxe ulertu zuen behintzat Jurdanek Alainen hitz jario geldiezina. Apenas ezagutzen duzun lagun baten lagunari ez diozu zure bizitzaren inguruko hainbeste xehetasun azaltzen, barrua inarrosten dizun eta ahotik erauzi behar duzun triku bat ez badaukazu.

Halaxe ulertu zuen Jurdanek, baina Alainen enegarren amarrua izan zitekeen hura eta erne jarraitu behar zuen. Agian Alainek ordurako bazekien Jurdan ikertzaile bat zela edo horren susmoak zeuzkan, eta haren aurrean bere papera maisuki antzezten ari zen.

Zalantzak argitze aldera, mihitik tiro egiten jarraitu behar zuela erabaki zuen Jurdanek.

-Barka iezadazu esatera noanak nolabait iraintzen bazaitu, oso bestelakoa baita nire intentzioa –gehiegizko formalitatea lagunarteko solas baterako, lasai Jurdan-, baina, kontatzen didazunagatik eta ezagutzen zaitudan gutxiagatik, ez dut ulertzen zer den Endika Egurrolarengandik erakartzen zaituena. Egia da nik Endika Egurrola ezta ez dudala ezagutzen, haren irudi mediatikoa baizik, eta hortaz irudi oker bat izan dezaket, baina Endika Egurrolak nor erakar dezakeen galdetuko balidate, ez nuke zugan edo zu bezalako norbaitengan pentsatuko. Ez gaizki ulertu, mesedez, konplimendu bezala diotsut eta. Diruaz eta diruak eros dezakeenaz erraz liluratzen den norbaitengan pentsatuko nuke, luxuak, dirdirak itsutzen duten norbaitengan. Nik dakidala behintzat, eta oker banago zuzen nazazu, Endika Egurrolak zu baino lehen izan dituen nobioak horrelakoak izan dira. Jendeak kontatzen duenagatik, Egurrolaren etxean egun batetik bestera sartzen ziren, zerbitzariei aginduak ematen hasten ziren, lana uzten zuten (baldin bazeukaten) eta ordura arte sekula sartu ez ziren dendetan erosketak egiten igarotzen zuten eguna. Zu ez zara horrelakoa. Zer ikusten diozu Egurrolari orduan? Errespetu osoaz.

Irribarre egin zuen Alainek. Seinale on. Ez zen eserlekutik altxatuko, ez zuen alde egingo. Erantzungo zion.

-Lasai, ez, ez naiz iraindua sentitzen. Ez da galdera hori egiten didaten lehenbiziko aldia. Aiorak ere gauza bera galdetu dit eta oraindik noizbehinka galdetzen dit, modu askoz gordinagoan. Ez da sekreturik: Endikarengandik gehien erakarri ninduena bere zintzotasuna izan zen. Zintzoa izan zen nirekin, irekia. Bere intimitatea erakutsi zidan, bere sekretuak, beste inori erakusten ez diona, beti lepotik zintzilik dituen hedabideei ezkutatzen diena. Zaurgarri agertu zen nire aurrean, beldurrik ezta lotsarik gabe, eta horrek berezi sentiarazi ninduen. Ez zuen gustu txarreko amarrurik erabili ni liluratzeko asmoarekin. Bere ligeak txunditzeko erabili omen dituen trikimailuak, nirekin behintzat ez zituen erabili. Ez ninduen Ibizara eraman hegazkin pribatu batean asteburu pasa, ez ninduen hiru izarretako jatetxe japoniar batera afaltzen gonbidatu, ez zidan suitzar erlojurik oparitu. Holako handikeriek atzera botako ninduten. Egia esan, hasiera batean saiatu zen horietako bat edo beste abian jartzen, baina nire erantzuna ezezkoa zela ikusitakoan ez zen tematu.

Ez zen tematu gustu baldarreko eskaintzak egiten, baina aldi berean ez zuen etsi. Nigan interesa zeukala frogatzen ahalegindu zen, baina bere ohiko amarruak, betidanik erabili omen zituenak eta arrakasta ekarri ziotenak, alde batera utziz. Eta aitortu beharra daukat hori asko gustatu zitzaidala. Nigatik alor ezezagun batean, berak kontrolatzen ez zituen arau batzuekin jolasteko eta borrokatzeko prest zegoela erakutsi zidan, eta, noski, horrek garrantzitsu eta berezi sentiarazi ninduen. Nirekin Endika beti izan da samurra, gozoa, maitagarria. Nik ez dut ezagutu hedabideetan eta jendearen irudimen kolektiboan agertzen den Endika Egurrola boteretsu eta bere buruaz seguru hori. Ba al dakizu amarekin bizi dela? Oso jende gutxik daki hori. Aita hil zitzaienetik amarekin bizi da. Meritu handiko gauzarik ez dela esan zenezake, aitak utzi zien etxetzarra aintzat hartuta, baina azpimarratzekoa da anaia ez dela sekula bertatik igarotzen eta Endika dela amaz arduratzen den bakarra. Niri xehetasun txiki horrek asko esaten dit pertsona bati buruz. Xinpleegia naiz beharbada.

Jurdanek ordurako zeukan harridura aurpegiagatik gaineratu bide zuen Alainek azken esaldia. Jurdan ez zen, ordea, Alainen ustezko xinpletasunagatik harritu, alderantziz: zelatan hasi zitzaionean azkarregia ez zirudien millennial hura, uste baino burutsu eta helduagoa zen.

-Xinplea? Bai zera! Orain arte kontatu didazun ezerk ez dauka pertsona xinple baten hausnarketaren itxurarik.

Alainen konfiantza irabazi behar zuen Jurdanek, bere zelaira erakarri. Koipea eman behar zion hitz egiten jarrai zezan, lausenguek jendearen babesak gainditzen laguntzen baitute. Baina azken erantzun hau ez zen lausengu faltsu bat izan, bihotzez atera zitzaion. Alain ote zen Jurdan bere zelaira erakartzen ari zena ala? Kontuz, Jurdan. Erne.

-Badakizu nola ezagutu genuen elkar?

Erantzunik espero al zuen Alainek galdera harentzat? Ala erretorikoa zen itauna? Bai, bazekien nola ezagutu zuten elkar, Egurrolak berak kontatu ziolako enkargua egin zionean, baina Alainek ez zekien horretaz ezer. Alainen beste tranpa bat izan zitekeen galderatxo inozo hura: Jurdanek oharkabean baietz erantzuten bazuen, Egurrolaren mandatari bat zela aditzera emango zion Alaini. Erne egon behar zuen Alain maltzur harekin, bai. Badaezpada ezetz adierazi zion burua astinduz.

-Nik lan egiten dudan egoitzan ezagutu genuen elkar. Izeko batentzat, aita zenaren arreba batentzat behar bezalako egoitza baten bila zebilen. Egoiliarrek daramaten bizimodua eta jasaten duten tratua zuzenean ikusi nahi zituen. Izekoak ezin zuen jada bere kabuz bizi eta artatze bereziak behar zituen, baina aldi berean Endikak ez zuen nahi andrea eserleku batean ahaztuta uztea, eta harentzat egokitutako aktibitateak zeuzkan egoitza bat aurkitu nahi zuen. Egoitza bisitatu zuenean justu ni lanean ari nintzen eta bertako egunerokotasunari buruzko xehetasunak eman nizkion. Horrela hasi ginen hizketan.

Pentsa, adineko izeko baten ongizateaz ere pertsonalki arduratzen da Endika. Gizarte eta Ekonomia aldizkarietan agertzen den Endika Egurrola boteretsu eta famatuak bere idazkariari aginduko zion lan hori. Eta gainera, hori gutxi ez balitz, “Biloba Ponteko” izan nahi zuela esan zidan. Ez duzu zertaz ari naizen jakingo baina azalduko dizut.

Benetakoa zen Jurdanen interesa, Egurrolak biloba ponteko edo antzeko konturik ez baitzion aipatu, ez elkarrizketan ezta briefingean ere.

-Boluntario talde batek egoitzan antolatu dugun proiektu bat da “Biloba Pontekoak”. Bertan bizi diren jaun-andreek profesionalen aldetik traturik hoberena jasotzen dute, egoitza garesti bat da-eta, baina haietako gehienei senitartekoen tratua falta zaie. Batzuek ez daukate familiarik, ez seme-alaba ezta bilobarik ere, baina beste batzuen kasuan, nahiz eta ondorengo edo senide hurbilak izan, senide hauek ez zaizkie sekula bisitan joaten. Kasua da, atso-agure hauen egoera ikusita, erizain eta zaindari talde batek aitita-amama hauen biloba pontekoen papera egitea erabaki genuela, gure lan ordutegietatik kanpo eta gure borondatez. Nik pianoa jotzen diet astean behin ordu batez, baina ez da beharrezkoa ikuskizun edo ekitaldi kultural bat antolatzea, bisita bat izan dezatela baizik. Garrantzitsuena laguntasuna da. Bihotzeko aldizkariak irakurtzen eta iruzkintzen die beste batek, esaterako.

Bada, Endikari proiektu honi buruz hitz egin nionean liluratuta gelditu zen, ideia zoragarria zeritzola eta berak ere biloba ponteko izan nahi zuela esan zidan. Jende askori entzuna diot horrelakoak esaten, baina gero inor ez da handik agertzen aitita-amamak bisitatzera. Endikak ordea bai, ordutik eta gaurdaino astero egiten die bisitatxoa. Xake partidak jolasten ditu haietako batzuekin eta ekonomia eta enpresa munduaren egoerari buruz solasean aritzen da gai horietan interesatuak daudenekin. Harrituta, ezta? Esan dizut: nik ezagutzen dudan Endika Egurrola ez da Pritzker saridun arkitektoek sinatutako hotelak estreinatzen aldizkarietan agertzen den hori.

Biloba pontekoen asunto hau zela eta irten ginen biok elkarrekin lehen aldiz. Aurretik, egia esan, saioren bat edo beste egin zuen berarekin irtetera gonbidatzen, baina aitzakiak jarri nizkion interesa galduko zuela pentsatuz. Zertaz mintzatuko ginen? Azkeneko hotelean inbertitutako milioiez hitz egingo zidan, bere enpresak azken hiruhilekoan lortutako etekinez, Bahamasera bere jetean egindako ihesalditxoaz… Eta nik? Lan txanda aldatu didatela, katua albaitariarengana eraman behar dudala… Planeta ezberdinetakoak ginen. Alferrik zen. Baina aitita-amama pontekoei bisitak egiten jarraitu zuenez, kale egin gabe, interes komun bat gutxienez bageneukala ikusi nuen. Horrela, elkarrekin afaltzera joateko berriz proposatu zidanean (berriro ere egin zuelako) baietz esan nion, baldin erdi bana ordaintzen bagenuen eta jatetxea nik aukeratzen banuen. Ordurako pertsona interesgarria izan zitekeela frogatu zidan, hortaz, zergatik ez nuen hari buruz gehiago jakin nahiko? Pizzeria bat aukeratu nuen, benetako pizzeria bat, italiar jabe eta sukaldariduna, kalitate bikainekoa eta aurrekontu xumeentzat egokia.

Ez ginen egun hartan elkarrekin oheratu. Barkatu, ez dakit zergatik kontatzen dizudan hau ezta zergatik horrela adierazi dudan ere. Horrela esanda apur bat puritanoa naizela pentsa dezakezu eta ez naiz, inondik inora. Orokorrean ez daukat norbait ezagutu eta harekin egun berean oheratzeko arazorik. Ezezagunekin oheratzeari eta gau bakarreko aferei ezta ez diet ezetz esaten. Ez naiz sexu abstentzioari nolabaiteko nagusitasun morala ikusten dioten horietakoa. Baina horrela gertatu zen Endikarekin. Nire gogoa, nire asmoa, egun hartan ez zen sexu topaketa bat izatea. Pertsona interesgarri bat ezagutzeko aukera ikusten nuelako geratu nintzen Endikarekin. Ez da egunero gertatzen den zerbait. Ez al deritzozu aparteko plana gure ohiko ingurumenean sekula topatuko ez genukeen pertsona bat ezagutzeari? Nik behintzat bai. Afari hark sexu topaketa batean buka zitekeenik ez zitzaidan ezta burutik pasatu ere. Gainera, zintzoa izanik, Endikak, berarekin oheratuko ez nintzela egiaztatutakoan, nigan interesa galduko zuela suposatzen nuen eta horrela azkenik “baketan” utziko ninduela. Endikaren irudi publikoak pisu handia zeukan orduan oraindik nire pertzepzioan.

Afalostean ordea, elkarri agur esan eta bakoitza bere bidetik joateko geundenean, Endikak hurrengoan berak erabakiko zuela plana esan zidan. Bere leku sekretu faboritora joango ginela eta ziur atsegin izango nuela. Behar baino serioago erantzun nion (lotsa ematen dit orain oroitzean) ez zedila gehiegi ahalegindu ni txunditzen. Egun “esklusibo” deitzen dituzten lekuetan, hots, dirudun jendea joaten den jatetxe, hotel edo klubetan deseroso sentitzen naizela esan nion. Ez nion gezurrik esan, oraindik ere gertatzen zait, nahiz eta orduan Endikari oinak geldiarazteko aitzakia bat izan. Barre egin zuen. Horrelako lekuetara ez ginela joango ziurtatu zidan, leku benetan esklusibo batera baizik, jende dirudunena ere ez doan leku batera. Harropuzkeria bat izan zitekeen baina jakin mina piztu zidan eta berriz geratu nintzen berarekin.

-Nola ez zizun piztuko ba! Kontatzen ari zaren eran, ni ere zorioneko leku txit esklusibo hori zein den jakiteko irrikan nago eta!

-Bere lagunik onena ezagutzera eramango ninduela esan zidan telefonoz deitu ninduen hurrengoan. Ez zirudien gauza handirik edo, hobe esanda, gainbehera bat iruditu zitzaidan, Endikaren lagunak jende amorragarritzat neuzkan eta. Nor ezagutuko nuen? Nik baino hogei urte gehiago izanik ere oraindik enfant terrible bezala aurkezten duten zine zuzendaria? Badakizu nortaz ari naizen. Abangoardiako moda diseinatzailetzat daukaten hori, niretzat talenturik gabeko plagiatzaile bat dena? Laurogeiko hamarkadan punk musikari urratzailea izandakoa, egun zabor komertzialak kaleratzen dituena? Nire belaunaldiko gay jendearen ikur bihurtu duten txoriburu bikotea, gay jendearentzat heteroak bezain klasista eta kontserbadore izateko eskubidea aldarrikatzen dutenak? Edo, zuzenean, Endika bezalako beste enpresari aberats bat, adierazpen transfoboak lotsagabe egiten dituena? Izenik ez dut aipatu behar, ziur soberan ezagutzen dituzula guztiak.

Bai, Endikaren lagunen inguruan neukan iritzia ez zen lar ona, ezta egun daukadana ere. Egun oraindik, Endikarekin ezkontzear nagoela, bere lagunek, edo hobe esanda lagun mediatikoek, asko gogaitzen naute. Nagia ematen dit haiekin elkartzeko planak dauzkagunean. Orduan ere haietako bat ezagutzeko ideiak ez ninduen gehiegi erakartzen, baina Endikak nolabait harritu behar ninduela susmatzen nuen, hedabideetan agertzen ez zen lagun ezezagunen bat aurkeztuko ninduela. Eta jakin mina nagia baino indartsuagoa izan zen.

-Katu jendea gara gu gayok horretarako –zoriontsu zegoen Jurdan Alainen hitz jarioaz, oharkabe aitormen bat irtengo zitzaiolakoan, baina noizbehinka berak ere zerbait esan behar zuela uste zuen, solasaldiak itaunketa kutsua ez hartzeko-. Jakin min hutsagatik zoko eta egoera xelebre eta arriskutsuetan sar gaitezke. Txano-gorritxo gay izango balitz otsoaren ahoan buruz sartuko litzateke.

-Hala da, erabat. Hala sentitu nintzen ni orduan: deseroso eta haserregarri izateko itxura zeukan egoera batean murgiltzeko irrikan nengoen. Gauza gutxi gertatzen zaizkigu! Bada, elkartu ginenean, bere etxera joango ginela esan zidan Endikak. Bere autoan joan ginen, txofer batek gidatuta. Gaizki hasten ginen, horrelako xehetasunengatik hain zuzen ere Endika oraindik Egurrola baitzen niretzat, beste planeta bateko izaki bat. Lekutan bizi zen Egurrola hura! Auzo haiek existitzen zirela banekien, entzuna nuen, baina sekula ez nintzen handik igaro ordura arte. Autoan egin genuen ibilaldia soilik, turismo bezala deskribatuko luke batek baino gehiagok.

Poker aurpegia jarri behar zuen Jurdanek, berak ere bide bera eta txofer beraren gidaritzapean egina zuela Alainek susma ez zezan.

-Iritsi ginen azkenean Egurrolaren etxera. Espero nuena bezalakoa zen. Handia, garestia, bakana, Egurrola izenarekin jendeak lotzen dituen kontzeptuak biltzen zituen. Ez zen sorpresa handirik izan. Eta orduan zer? Etxea erakutsi behar zidan Egurrolak? Gelaz gela erakutsiko zidan, altzari eta artelanen prezioak iruzkinduz? Nori eta niri? Logela erakutsiko zidan eta bertan gerturatze desegokiren bat saiatuko zuen? Desengainu itzela hartuko nuen halako zerbait egin balu. Ugerdoegia litzateke aldizkarietako Egurrolarentzat ere. Baina ez, ez ginen etxean sartu. Lorategitik paseatzen joan ginen. Suposa dezakezunez lursail erraldoi baten erdian dago etxea, txukun apaindutako lorategi batez inguratuta. Lorategian zehar egin genuen paseoa, hura bai atsegin izan nuela. Mota ezberdinetako txoriak entzun eta ikusi nituen minutu gutxi batzuetan, eta gure hirian, zuk ongi dakizunez, hori ez da ohiko zerbait. Hori bai iruditu zitzaidala luxu bat. Azkenean, lursail zabal hartako txoko batean gelditu ginen, lursaila inguratzen duen hesitik hurbil, magnolia baten azpian. Hilarri bat zegoen bertan. Lau zegoen lurzorua, baina hilobi baten gainean zutik geundela ulertu nuen.

Hilarriak zioenagatik “Thunderbolt” zuen izena bertan hobiratutakoak eta hogeita bost urterekin hil omen zen. “Nire lehen zaldia” esan zidan Endikak, “nire lehen laguna”. Zaldi gainean ibiltzen harekin ikasi zuela azaldu zidan, haurtzaroan eta lehen nerabezaroan bere lagun bakarra izan zela. Ba al zenekien Endika zaldi heziera alorrean kirolari sonatua dela?

-Banekien, bai. Horrela aurkezten dute beti, “enpresari eta olinpiar kirolari” bezala. Egia esan, apur bat gezurti iritzi diot beti aurkezpen horri. Olinpiar kirolaria dela diotenean goi mailako atleta edo igerilari batean pentsatzen duzu, eta gero, hezieran lehiatzen dela azaltzen dizutenean, ziria sartu dizutela sentitzen duzu. Zeren, azken finean, mundu mailan zenbat jende lehiatzen da zaldi hezieran? Dozena pare bat gehienez, ziur, aberatsen artean aberatsenak gainera. Hezieraren maila gorenean egotea zaila ez dela esango nuke, baldin diru nahikoa baduzu. Hezieran lehiatzeko zaldi oso bereziak behar dira, dirutza itzelak balio dituztenak, milioi erdi eurotik gora entzun dudanagatik, eta horrek zeharo murrizten du kirol horren praktika. Laburbilduz, eta barka itzazu nire aurreiritziak, zaldi heziera ez da kirol bat, aberaskumeen jolas bat baizik, eta alor horretan Olinpiar Jokoetan parte hartzeko ez da besterik behar zaldi hoberena erosteko diru nahikoa edukitzea baino. Ez diot meritua ikusten.

Alainen zintzotasun eskuzabalari behar bezalako ordea eskaini behar ziola uste zuen Jurdanek. Noizbehinka erantzun moduko zerbait sartzen bazuen Alainen bakar hizketan, Alainek ez zuen sentituko informazioa erauzten ari zitzaionik. Egurrolaren kirolari merituak zalantzan jartzean gainera, eta Egurrolaren diruarekiko nolabaiteko bekaizkeria iradokitzean, Alainek ez zuen susmatuko Jurdan Egurrolaren mandatari bat zenik.

-Horixe bera uste nuen nik ere! –Erantzun zuen Alainek.- Eta hein handi batean egia dela ezin du inork ukatu. Baina egun hartan, magnoliaren azpian, ez zitzaidan burutik pasatu Endika benetan eliteko kirolari bat ote zen edo ez. Benetako Endika nor zen ulertu nuen une hartan. Argi ikusi nuen.

Txutxi, Endikaren anaia nagusia –Txutxi! Hori zen Egurrola nagusiaren izen irrigarria! Jurdanek mingainaren puntan zeukana baina irteten ez zitzaiona. Txutxi!-, ederra, liraina zen, kiroletan ona, ikastetxeko futbol taldeko aurrelaria, bere gelako liderra eta ikastetxe osoan popularra, amerikar filmetan dioten bezala. Endika, ordea, Txutxiren anaia potolotxoa baino besterik ez zen, korrika egin behar zuenean bere oinekin estropezu egiten zuena eta helmugara beti azkena iristen zena, talde kiroletarako inolako trebetasunik ez zeukana eta bere taldean inork nahi ez zuena. Txikitandik Endika beti sentitu zen gusturago neskekin jolasten mutilekin baino, eta hortaz, mutilentzako ikastetxe batean ikasten zuenez, ez zeukan lagunik. Txutxiren kasuan, ostera, guztiek nahi zuten bere lagunak izan. Eta hau gutxi ez balitz, suposatzekoa da ere Egurrola aitak seme bietatik zein izango zuen begiko. Ez zen zoriontsuegia izan behar Endika garai hartan. Jakina, ez zen tragedia bat haren egoera, ez naiz hori esaten ari. Mundu guztiak, gutariko bakoitzak, gure arazoak dauzkagu eta bizitzan aurrera egiten ikasten dugu, zailtasun gehiago edo gutxiagorekin, eta Endikak bere bidea aurkitu zuela argi dago. Baina guk, gayok, antzeko egoerak bizi izan ditugu eta Endikak orduan pairatu behar zuena hobeto uler dezakegu, orduan inork ulertu ezta sumatu ere ez zuena egiten. Nik behintzat orduantxe ulertu nuen, Thunderbolten hilobiaren gainean zutik. Haur hari, ez lagunik ez kiroletarako trebeziarik ez zeukan haur hari zaldi hezieran saiatzeko froga egin ziotenean, bizitza aldatu zitzaion. Thunderbolt ezagutu zuen orduan Endikak, bere lehenbiziko benetako laguna, bera ikustean pozik jartzen zen laguna, berarekin aitzakiarik jarri gabe nahi beste ordu ematen zituen laguna, kimak orraztu eta azala eskuilatzea eskertzen ziona. Eta kirolen batean ona, arrakastatsua izaten lagundu ziona. Heziera lehiaketetan Thunderbolt eta Endika ez baitziren pertsona eta zaldi, bi burudun lehiatzaile bakar bat baizik.

-Barkatuko didazu hotzegi edo zinikoegi ematen badut –moztu zion Jurdanek-, istorio ederra da kontatzen duzun hori, hunkigarria, baina, ulertu dudanagatik, Endikaren haurtzaroak erruki edo pena sentimenduak eragin zizkizun. Inor ez da pena edo errukiagatik ezkontzen, edo ez luke ezkondu beharko.

Arratsalde osoan, edo hobe esanda zelatatzea hasi zuenetik, Alainen urrats faltsuren baten zain egon zen Jurdan. Hura al zen oharkabeko urrats faltsua? Ezkontzeko bere benetako zioak aitortuko zizkion Alainek?

-Jakina ez naizela penagatik ezkontzen. Endikak ez dit inolako penarik ematen. Falta zitzaidana! Esan dizut Endikaren haurtzaroa ez zaidala bereziki penagarria iruditzen. Haurtzaro itzelak ezagutu ditut, beldurgarriak! Ziur zuri ere bat baino gehiago datorkizula burura. Endikarekiko nuen ikuspegia aldatzera bultzatu ninduena, “Egurrola” “Endika” bihurtu zuena, Endikak egun hartan bere sekretu nagusia erakutsi zidala izan zen, beste inori erakusten ez ziona. Egun hartan, keinu horrekin, bere ahuldadeak erakutsi zizkidan, bere hauskortasuna, beti ezkutuan gordetzen duen aldea. Bere lehenengo adiskidea bisitatzeko, intimitate une horretarako ez dio inori sarrerarik oparitzen, baina, aldiz, nirekin une hori partekatzea merezi zuela erabaki zuen. Benetan berezi sentiarazi ninduen horrek. Endikak nigan norbait berezi ikusten zuela adierazi eta frogatu zidan egun hartan. Irekiera keinu eder eta ustekabe bat izan zen bere aldetik, eta nik ere keinu hari behar bezala erantzuten jakin beharko nuela ulertu nuen eta nire aurreiritziak laxatu beharko nituzkeela. Azken finean, hura bezalako zenbat keinu eder eta ustekabe neuzkan nire zain? Endikaren erronka onartu behar nuen. Ez banuen onartzen, onartu izan banu zer gerta zitekeen irudikatzen pasako nuen bizitza.

Hala eta guztiz ere, hitzekin azaltzen saiatzen naizenean arrazionalegia ematen du guzti honek, sakonki hausnartutako erabaki bat izan balitz bezala, eta ez zen horrela izan. Ni ez naiz hain arrazionala. Endikaren zintzotasun eskaintzari erantzuteko erronka onartu nuen amodioaren lehenbiziko kilimak igarri nituelako egun hartan.

XI

Agentziako bere bulegoan zegoen Jurdan, idazmahaiaren atzean eserita, Alainen zelatatzean zehar grabatutako bideo eta audioak ordenagailuan berrikusi eta berrentzuten. Berandu zen, bakarrik zegoen, baziren orduak Yeraik biharamunera arte agur esan ziola –eta Yeraik ez zeukan inoiz berandura arte lan egiteko arazorik-, baina Jurdanek ez zeukan etxera joateko gogorik. Atzera egin eta berriz behatzen zituen bideoak, Alain agertzen zen bideo bakoitza. Buruz zekizkien jada eta ezer arrarorik ez zuela deskubrituko bazekien, baina ezin zion Alainen bideoak begiratzeari utzi.

Amore eman beharko zuen. Bilatzen zuen ustezko egia ezkutu hura susmo txarreko bekaizti talde baten irudimenean soilik existitzen zela onartu beharko zuen. Ikertzaile pribatu bezala lan egiten urte luzetan ikasitakoa abian jarri zuen, guztia, eta ez zen iruzurrik edo konspiraziorik inondik agertu. Alain eta bere lagunak ez ziren gazte arruntez mozorrotutako iruzurgile profesional talde bat, gazte arrunten talde arrunt bat baizik.

Egurrolaren enkargua onartu zuen unetik bazekien posibilitate hura existitzen zela, baina hala ere ezin zuen nolabaiteko porrotaren zapore mingotsa gainetik astindu. Nahiago izango zuen, Egurrolaren dirua xurgatzeko, konspirazio bat azaleratu izan balu ikerketak; estatu mailako kazetari eta poliziek antzeman ere ez zuten zerbait berak, Jurdan Muga ikertzaileak, argitara atera izan balu. Egundoko publizitatea suposatuko zuen horrek, Egurrolaren ezkontzaz arduratzen ziren hedabide guztiak –hau da, estatuko hedabide guztiak- bere lana eta bere izena aipatuko baitzuten. Baina ez, kasu honetan benetako errealitatea eta errealitatearen itxura bat bera ziren. Ez zuen hutsik egin bere lanean Jurdanek, bere ohiko profesionaltasunez jokatu zuen ikerketa osoan zehar, baina emaitza ez zen berak nahiko zukeen bezain txundigarria. Ez zegoen pozik, eta ez zen soilik kasu honetan bere ikerketak hedabideetan oihartzunik izango ez zuelako.

Ikerketaren emaitza Egurrolak nahi zuena zen, eta hori zen Jurdani geratzen zitzaion kontsolamendu bakarra. Hasieratik arrazoia zeukala baieztatuko zion Egurrolari, Alain beraz maiteminduta zegoela eta ez zela bere diruaren atzetik zebilen altxor ehiztari bat, eta Egurrolak muturrean igurtzi ahalko zien burua susmo txarrez kutsatu zioten lagunei. Alde horretatik behintzat poztu beharko litzateke, Egurrola bezalako tipo harroputz bati arrazoia emateak ordainsari bereziren bat suposa zezakeelako, hitzartutakoaz gain. Baina ez zen hura nahikoa ordain, antza.

Normalean, ikerketa bat amaitzean eta ondorioak bezeroari aurkezterakoan, pozik sentitu ohi zen Jurdan, baina ez zen hori kasua oraingoan. Den dena behar bezala egin zuela bazekien arren, ez zegoen pozik bere lanarekin. Enkargua egin zionari bilatzen zuena eskaini ahal izateak ere ez zuen nahiko asetzen. Ez zegoen pozik. Hutsuneren bat sumatzen zuen bere lanean. Ondoezik utzi zuen ikerketa hark.

Agian, ikerketa hari begirada garbi batekin ekin ez ziola onartu beharra zen ezinegon hura eragiten ziona. Bere aurreiritziek gidatu zuten ikerketan zehar. Aldez aurretik ziurtzat jo zuen Egurrola bezalako norbait bere diruagatik soilik izan zitekeela erakargarri, inor ezin zela hura bezalako tipo hutsal, berekoi eta materialista batez maitemindu, haren ondarearen zati garrantzitsu bat eskuratzeko asmoagatik ez bazen. Azken finean, Egurrolaren lagun marisorginek iradokitzen zuten gauza bera. Eta Egurrolak bere lagunei muturrean igurtziko bazien haien aurreiritziak oker zeudela, bera, Jurdan ere, antzeko muturreko baten beharrean aurkitzen zen. Aurreiritziak zeuzkala ikasi zuen ikerketa hartan Jurdanek, eta bere bizitzaren eta munduaren ikuspegia beste edonorena bezain murritza eta mugatua zela, ez zela uste zuen ikertzaile heldu eta oro-jakitun hura. Lezio ederra.

Alainek eman zion lezioa. Alainek eraitsi zituen Jurdanen aurreiritzi guztiak. Ikerketa osoan zehar behatu eta egiaztatu zuenagatik, Alain ez zen Jurdanek hasieran susmatzen zuen xinplea. Jurdanek xinpletasuntzat hartu zuena zintzotasuna zen, xalotasuna, zinikotasunik eza. Xalotasun heldu bat zen gainera Alainena, Jurdanek egiaztatu zuenagatik, bizipen eta hausnarketa anitzen ondoren erdietsitako erabaki bat, ez ganorarik ezta adimenik gabeko norbaiten axolagabekeriaren isla. Begi garbiez egiten zion aurre Alainek bizitzari. Gezurrak, iruzurrak, traizioak, azpijokoak topatzen bazituen bere bidean, besteen erabakia izango ziren beti eta, horrenbestez, haien erru bakarra ere.

Munduari eta bizitzari buruz horrelako ikuspegia zeukan norbaitek ezin zuen gezurrezko amodio ezta maitasunik antzeztu. Alain, Endika Egurrolarekin ezkondu nahi bazuen, horrela sentitzen zuelako zen. Aberastasunean zein txirotasunean, osasunean zein gaixotasunean Endika maitatu eta errespetatzeko prest ote zegoen galderari baiezko erantzuna ematean, benetako zin egite bat izango zen Alainena. Lasai egon zitekeen Egurrola alde horretatik, Alainek ez baitzeukan gezurretan edo amarrutan aritzeko asmorik txikiena ere. Burua berotu zioten lagunei muturrean joko ahal zien, berak, Egurrolak baitzeukan –ohi bezala- arrazoia.

Lasai egon zitekeen eta, aldi berean, eskerrak eman zitzakeen ere Egurrolak. Eskerrak munduari, unibertsoari, patuari, bera bezalako norbaitek merezi ez zuen zortea izateagatik. Jurdanek zelatatze eta ikerketa prozesu guztiaren ondoren ateratako beste ondorio argi bat zen hura, hots, Endika Egurrolak ez zuela merezi Alain bezalako norbait. Endika Egurrolak ez zuen merezi Alainen maitasunaren objektua izatea. Jurdanek zinez sinesten zuen, eta halaxe sinetsiko zuten ere Egurrolaren lagunek eta Egurrolak berak ere bere baitan. Horrexegatik Alainen gaineko susmo txar guzti haiek eta horrexegatik ere Alain ikertzeko erabakia. Baina ikerketak jatorriko susmo aitor-gabe hura berretsi besterik ez zuen egin.

Nola esan behar zion guzti hau Egurrolari?

Hori zen Jurdanek buruan biraka zerabilen kezka, zelatatzean grabatutako irudiak berrikusten zituen bitartean. Alain egoitzako atso-agureentzat pianoa jotzen agertzen zen haietako batean. Argazki hura ateratzean, Alain jotzen eta abesten ari zen kantua “Everytime” zela gogoratzen zuen Jurdanek. Oraindik ere entzuten ari balitz bezala gogoratzen zuen. Parkean liburu bat irakurtzen, beste batean, eguerdiko luncha jaten zuen bitartean. Liburu hura zein zen asmatzea zaila gertatu zitzaiola gogoratzen zuen Jurdanek. Denbora luzea eman zuen liburuaren azala teleobjektiboarekin enfokatzea lortu zuen arte. Wallace Stevensen liburu bat zen. Alain spinning klasean beste argazki batean, izerditan, txirrindulari arropa estuetan sartuta, giharrak eta hankartea markatzen zizkiotenak.

Alain bere katuarekin jolasean.

Arrazoi zeukala esan beharko zion Egurrolari, Alain berarekin maiteminduta zegoela. Dirua jaso eta kito. Denak pozik. Beste kasu batekin hasi ahalko zuen.

Hain erraza bazen guztia, zergatik ez zegoen pozik, zergatik ondoez hura. Zergatik sentitzen zuen ez zela nahikoa. Zergatik sentitzen zuen Egurrolari egia osoa esateko beharra, Alain bezalako norbait merezi ez zuela, Alainekin ez zuela ezkondu behar, Alain ez zuelako ulertzen ezta behar bezala baloratzen, eta, horrenbestez, ezingo zuelako inoiz zoriontsu egin. Zer axola zitzaizkion berari, Jurdani, haien bien arteko ezkonduen arazoak, baldin bere lana egin bazuen?

Egurrolari txostena eman, dirua jaso eta gainerako egia guztiak esan gabe alde egiten bazuen, Egurrolak irabaziko zuen. Egurrolak eta hura bezalako jendeak beti irabazten dute, eta irabazteko eskubidea daukatela sinesten dute. Bada, oraingoan ez, oraingoan ez zuen Egurrolak irabaziko. Handiegia litzateke injustizia.

Zer gertatzen zitzaion? Zergatik ezin zuen modu profesionalean jokatu? Kaka zaharra!

Hitzordua jarri zuen Egurrolarekin. Taxia hartu eta Egurrolaren helbidea eman zion gidariari. Militar-atezaina ohartua omen zegoen Jurdanen etorreraz, sarrera nagusia parez pare zabaldu baitzion taxiari. Etxeko atearen aurrean, markesinaren azpian gelditu zen taxia. Aurreko aldian bezala, etxezaina zeukan bere zain. Korridoreetan zehar hari segika Egurrolaren bulegora iritsi zen, lehenbiziko aldian bezala ere.

Egurrolaren irribarre eta agur adeitsuari ez zion erantzun, eskua serio luzatzera mugatu zen. Ikerketan zehar ateratako argazkien selekzio bat eman zion manila paperezko gutun azal baten barruan.

-Hau da jakin ahal izan dudana. Hemen dago Alainengandik ikasi dudan guztia. Eta bai, arrazoi zeneukala sinesten dut: ez zenuke Alainekin ezkondu beharko.

Ustekabean harrituta, argazkietatik begirada jaso zuen Egurrolak. Esatera joan zena esaten jarraitu zuen Jurdanek.

-Hobe duzu ezkontzaren ideia guzti hori bertan behera uztea. Ez duzu Alain bezalako norbait merezi. Onegia da zuretzat Alain. Ez zenuke ulertuko, ez zenuke inoiz behar bezala maitatuko eta hartaz nekatu ere egingo zinateke. Zure mundu materialista eta hutsaleko norbaitekin ezkon zaitez eta uztazu Alain baketan, zuretzat gurari bat besterik ez baita. Nik burutu dudan ikerketa hau agindu izanak soilik, zure maila moralaren neurria frogatzen du. Eta lasai, ez kezkatu, gomendio guzti hauengatik ez dizut ezer kobratuko eta. Zure sosak, zorioneko sosak, gorde ditzakezu. Ez ditut nahi.

Hitzik esan gabe, gelatik irten zen Egurrola. Bizkartzaina gelditu zen Jurdanekin gelan eta, honek ezta hitzik esan ez bazuen ere, etxeko eta jabetzako irteera erakutsi behar zizkiola argi geratu zitzaion Jurdani. Ez zuen hitzik behar mugarri baten sendotasuna zeukan tipo hark bere mezua garbi aditzera emateko: Jurdanek ospa egiteko eragozpenik txikiena jarri izan balu, agian, bere aurpegia ez zen osorik irtengo. Ezta hortzak ere.

Erdi ihesean atera behar izan zuen Egurrolaren etxetik –sarrera nagusitik gertu zegoenean, txakur haserre batzuen zaunkak hurbiltzen entzun zituen- eta berehala, segidan, zain zeukan taxia hartu eta Alainengana joan zen.

Jurdan ustekabean egoitzan aurkitzeak eragin zion enbarazua ezin zuen disimulatu Alainek.

-Barkatu, Jurdan, baina lanean ari naiz momentu honetan eta ezin dut bertan behera utzi. Beste momentu batean geratuko gara.

Baina Jurdanek egia, egia osoa kontatzeko erabakia hartua zuen eta ez zuen atzeratzeko asmorik. Bertan, atso-agure eta erizainen aurrean, egia bota zion:

-Alain, barkamena eskatu behar dizut ezer baino lehen. Gezurretan ari izan natzaizu denbora guzti honetan, elkar ezagutu genuenetik eta elkar ezagutu aurretik Aiorari ere. Ez naiz ospakizunen antolatzaile profesionalik ezta antzekorik ere. Detektibe pribatua naiz. Endika Egurrolaren aginduz zure bizitza zelatatzen ibili naiz, zuen bien arteko ezkontza bertan behera uzteko arrazoiren baten bila. Ez naiz harro sentitzen, ez pentsa. Lotsatuta nago zeharo, damututa, eta lan horrekin jarraitzeari eta kobratzeari ere uko egin diot.

Ehunka lan antzeko egin ditut lehenago eta sekula ez zait antzekorik gertatu. Enkargua onartu nuenean ezin nuen ezta susmatu ere gertatuko zitzaidana, zu bezalako pertsona eder, zoragarri bat ezagutzea eta hartaz itsuki maitemintzea.

Zuri gezurretan ibiltzeaz eta ezkutuan zelatatu izanaz damutzen naiz, bai, baina ikerketa ezmoral honi esker zure ezkontzarekin aurrera ez jarraitzeko arrazoi anitz aurkitu ditut eta esan behar dizkizut. Ez dira bilatu behar nituenak, ezta Egurrolaren lagunek iradokitzen zituztenak, aurkakoak dira. Ganora gutxiko aberaskume mizkin hori baino pertsona hobeago bat merezi duzu.

Eta Egurrolarekin ez ezkontzeko eskatu zion.

Erregutu zion.

Baina hau ez da eleberri erromantiko bat.

Jurdanen aitormenaren ostean Alain ez zen bera ere maiteminduta zegoela bat-batean jabetu. Ez ziren bata bestearentzat eginak zirela konturatu. Istorioa ez zen bien arteko musu luze batekin amaitu. Alain haserretu egin zen eta jendearengan geratzen zitzaion konfiantza apurra hondatu ziola aurpegiratu zion Jurdani.

-Gezurra esan didazu, manipulatu nauzu eta nire uste onaz baliatu zara. Zuri esker, hemendik aurrera ezingo naiz inorekin fidatu. Zu ezagutu aurretik ikusten nuena baino itsusiago ikusiko dut mundua orain. Ni ere zinikoagoa eta mingotsagoa izango naiz, zuri esker. Mila esker. Alde hemendik. Ez zaitut berriz ikusi nahi. Nirekin harremanetan jartzen saiatzen bazara polizian salaketa jarriko dut jazarpenagatik. Agur.

XII

Alain Endikarekin ezkondu zen. Espero bezala, oihartzun handia izan zuen ezkontzak gizarte arloko albistegietan. Hedabide gehienek ezteiak Kanariar Irletako luxuzko resort batean ospatu zirela nabarmendu zuten, eta Egurrolak, “bere” gonbidatuak ospakizunera garraiatzeko, hegazkin oso bat pleitatu zuela, guzti horrek suposatzen zuen dirutza aditzera emateko. Hegazkin horretako pasaiari famatuenak nortzuk izan ziren ere aipatzen zituzten albiste eta erreportajeek. “Guztiak” zeuden, jakina, inork ez zuen halako gertakari esanguratsu batetik kanpo geratu nahi izan. Aktore eta musikari ezagun pila zeuden gonbidatuen artean, betikoak, hots, euren arloetan produkzio oparorik ez izan arren presentzia mediatikoan txapeldun zirenak, gazte, moderno eta gay edo gay friendly etiketak euren markaren ezaugarritzat landu zituztenak. Politikariren bat edo beste ere agertzen zen argazkietan, eta ez alderdi progresistetakoak haietako guztiak, hura bezalako gay ezkontzen derogaziorako errekurtsoa jarri zuen alderdiko baten bat ere bazegoen. Berez politikariak ez baziren ere, Kultura Ministro ohi biren argazkiak ere agertzen ziren ezkontzaren erreportajeetan. Eta hori gutxi ez balitz, bere ezkontzaren argazki bilduman estatuko botere guztiek ordezkapena izan zezaten, Egurrolak epaile bat ere sartu zuen gonbidatuen zerrendan. Ez edozein epaile, noski, gainerako gonbidatu sonatuen ezaugarriak biltzen zituen epailea baizik, alegia, epaile gazte moderno eta gay bat. Bai, epaile hori, amari bere orientazio sexuala aitortzen eta tortura salaketak ikertzen antzeko barne oztopoak izan omen zituena, lehenengo eragozpena gainditu zuena baina bigarrenak inoiz ez. Eta jakina, Egurrola enpresari zen heinean, enpresari gazte “arrakastatsuak” –kasualitatez edo, beste enpresari arrakastatsuen seme edo alaba zirenak guztiak- ere ontziratu ziren Kanariar Irletarako bidean. Hegazkineko eserlekuak, eta erreportajeetako argazki oin eta iruzkinak, Egurrolaren usuzko kuadrilla eratzen zuten beste aurpegi ezagun askok osatzen zuten. Beraiek nahiko zutena bezain ezagun ez ziren lagun asko zegoen hauen artean, argazki eta bideoetan agertzeko ukondoak erabili behar izan zituztenak.

Alainen aldeko gonbidatuen izenik ez zen aipatzen, espero zitekeen bezala. Zertarako, inork ez bazituen ezagutzen. Alainen beraren izena ere ia konpromisoz aipatzen zutela zirudien, argazkietan burua sartu zuen elementu arrotz bat balitz bezala. Telebistetan entzun edo aldizkarietan irakur zitekeenagatik, Egurrola bere buruarekin ezkondu zela ematen zuen. “Alain”, bere senarraren izena edo estreinatutako bere azken hotelarena izan zitekeen. Inori axola ez zitzaion pertsonaia anonimo baten nondik norakoez idatzi edo hitz egin balute publikoak ez zukeen irakurtzen jarraituko edo katez aldatuko zuen.

Ezkontzaren irudiak, argazki zein bideoak, hedabideetara nola iritsi ziren ere xehetasunez azaldu zuten gaiaz arduratu ziren kazetariek. Egurrolak ez zuela esklusibarik saldu azpimarratzen zuten guztiek, horrek nolabaiteko nagusitasun moralen bat emango balio bezala. Jurdani Yeraik azaldu zionagatik, pertsonaia famatuen ezkontzetan, aldizkariren batekin esklusibaren bat nahastuta dagoenean, ezkontzaren beraren benetako zioak zalantzan jartzen dira. Nork ziurta lezake horrelakoetan maitasunagatik, eta ez esklusibaren diruagatik, ezkontzen dela norbait? Horrenbestez, Egurrolak esklusiba baten eskupekorik jaso ez zuela azpimarratzean, benetan maiteminduta zegoela iradokitzen zuten hedabideek.

Esklusibarik ez eta hedabideetako kamerak sartzeko baimenik ezta ez zuen eman Egurrolak. Gonbidatuak lasai diberti zitezela nahi izan zuen, biharamunean euren argazki lotsagarriren bat aldizkarietan topatzeko beldurrik gabe. Horretarako, erreportari grafiko famatu pare bat kontratatu zituen Egurrolak, ezkontzako une guztietako froga grafiko ederrak lortu zituztenak. Egurrolaren Harreman Publikoetarako taldeak, ondoren, erreportariek ateratako argazki eta bideoen selekzio bat egin zuen eta hedabideei oparitu zizkien. Egurrolaren iritzian, norberaren ezkontzaren argazkiak enkantean saltzea, “diru berriak” ezarritako gustu txarreko ohitura berri bat zen. Egurrolak ez zuela bere intimitatearekin negoziorik egiten, sekula egin ez zuela, horretarako beharrik ez zeukalako, eta irudi haiek banatzean mundu guztiari zein zoriontsu zen jakinarazi nahi ziola komentatu zuten hedabide guztietan. Egurrolak eta bere PPRR taldeak nahi zuten bezala, hain zuzen ere. Alainek ezta ez zuela esklusibarik saldu, ordea, ez zuen inork aipatzen. Berriz ere ezkontza hura ezkontide bakarrekoa zela ematen zuen.

Yerairen bitartez jakin zituen Jurdanek ezkontzaren inguruko xehetasun guzti hauek. Yerai, agentzian lanean ari zela, ezkontzari buruz argitaratzen zihoazen albiste eta erreportaje guztiak irakurtzen zituen eta, aldi berean, bere sare sozialetako lagunekin komentatzen zituen. Yerai eta bere ingurukoek, Egurrolaren ezkontzaren asunto guzti hura, hain gogoko zituzten fartsa (pos)moderno horietako bat bezala ikusten zuten, docu-reality, mockumentary, date-show edo antzeko bat bezala, edo horien guztien nahaspila bikain bat bezala. Pertsonaia absurdo haien postureoa noraino irits zitekeen ikustean, egundoko barre algarak botatzen zituen Yeraik bere idazmahaiaren atzetik. Auzo lotsa, hozkamina eta barregura nahasten zituen sentsazio jasanezin eta aldi berean atsegin bat eragiten zion Yerairi –eta bere lagun birtualei ere, antza- kazetarien iruzkinak irakurtzeak edo entzuteak eta irudietan ikusten zenarekin inolako zerikusirik ez zeukatela berresteak. Esaterako, Egurrolaren aldeko gonbidatu guztiak, gonbidatu famatu guztiak, “gazte” bezala deskribatzen zituzten hedabideetan, “epaile gaztea”, “enpresari gaztea”, “politikari liberal gaztea”, “aktore gaztea”… Eta irudietan agertzen ziren pertsonetako batek ere ez zituen berriz berrogei urte beteko. Negar ez egite arren, barre egitea nahiago zuen Yeraik horrelakoak irakurtzean. Iskanbilak azkenean Jurdanen interesa piztu zuen.

-Zertan ari zaren jakin daiteke? Erotu zarela ematen du.

-Erotzekoa da eta! Begira bestela, begira aurpegi horiek, irribarre faltsu horiek, masail hezur zurrun horiek… Jende hori alkoholetan blai dago eta kokainaz gainezka. Edonork nabari dezake hori. Eta kazetari absurdo honek, aurpegiok “alaitasun eta zoriontasun partekatua” adierazten dutela dio, lotsarik gabe. Ez al da hiltzeko modukoa?

Baina Yeraik ez zion bere suhartasuna Jurdani kutsatu. Gogo handirik gabe behatu zituen honek ezkontzaren erreportajeak. Ez ziren jada bere intereseko ezer. Iragan urrun bateko oihartzunak besterik ez ziren, aspaldian ahaztutako lagun bat kaletik bat-batean aurkitu balu eta jada harekin zer mintzatzerik ez zeukala ohartu balitz bezala.

Aste gutxi batzuk baino besterik ez ziren joan, ordea, Jurdan Alaini atzetik zelatan ibili zitzaionetik, Alain ezagutu zuenetik, Alainekin maitemindu zenetik. Alaini huts egin zionetik eta hark bere bizitzatik bota zuenetik.

Ahanzturazko horma bat eraiki behar izan zuen. Horretan zebilen.

Bitartean lan berriak iritsi zitzaizkion –Alainengan ez pentsatzen lagunduko ziotenak-. Egurrolarekin izandako liskarrak ez zuen ondorio larriegirik izan bezero berrien isurian. Beldur zen Jurdan, Egurrola bezain boteretsu eta itzal handiko norbaiti esan zizkionak esan ondoren, bere karreraren gainbehera etorriko ote ez zitzaion. Hiri hartan, gay komunitatean batez ere, eta bereziki bere adineko gayen artean, Endika Egurrola eta bere ingurukoak –ezkontza madarikatu hartako gonbidatuen zerrenda- ziren modan zer egon behar zuen erabakitzen zutenak, onargarri zer zen eta zer arbuiagarri, zer kontsumitu zitekeen eta zer gaitzetsi behar zen. Egurrola eta bere Harreman Publikoetarako taldearen keinu edo iradokizun bakar bat nahikoa izan zitekeen Jurdanek urtetan lortutako izen ona lurretik uzteko. Baina, antza, Egurrolaren publizistek ez zuten denbora gehiegirik galdu Jurdanen ospea zapuzten eta, Yeraik gordetzen zuen agendan, bezero zerrenda garrantzitsu bat zegoen Jurdanen zerbitzuen zain. Jurdan gizagaixo patetiko bat besterik ez zela uste omen zuen Egurrolak eta haren bizitza petrala gehiago hondatzen denbora eta energia xahutzea ez zuela merezi.

Enkargu bereziki interesgarri bat nabarmendu zen Yeraik erakutsi zion zerrendan. Yeraik berak gorriz azpimarratu zuen bezero-gaiaren izena, nahiz eta zerrendako lehenengoa ezta bigarrena ez izan. Senar gay engainatu bat zen, ohi bezala, bere senar ustez desleiala zelatatzea eta haren desleialtasunaren frogak lortzea nahi zuena, guztiak, gordinenak ere. Betikoa. Ez zen ezer berririk, ehunka kasu berdin ikertu zituen Jurdanek, xehetasun txiki batetik izan ez balitz: ordainsaria. Yeraik azaldu zionagatik, Jurdanen usuzko tarifaren hirukoitza ordaintzeko prest zegoen adarduna, baldin eta itxarote zerrendan aurreratzen bazuten.

Jurdanen aldartearentzat suspergarri eraginkor bat izan zen ordainsari hirukoiztu haren ikuspegia eta bezero hari deitzeko agindua eman zion Yerairi berehala. Bezeroarekin bildu zen, kasu hauetan baliozkoa izaten den informazioa eskatu, gastuetarako diru aurrerapen bat eskuratu eta ohiko prozedura abian jarri zuen. Bazeuzkan jarraitu behar zuen pertsonaren argazkia, bizileku eta lantokiko helbideak, eta etxetik irteteko ordua. Hortik aurrerakoa bere lana zen.

Erraza izan zen gainera ustezko adardunaren susmoak berrestea. Zelatatzearen hirugarren egunean, senar desleiala hotel batean sartu zen. Bakarrik. Hotel aurrean aparkatuta, auto barruan itxaron zuen Jurdanek. Ordu pare batera irten zen. Bakarrik ere. Gizonezko bat baino gehiago sartu zen haren atzetik hotelean, eta asko irten ziren hark hotela utzi ondorengo ordu erdian. Haietako edozein izan zitekeen maitalea. Edo haietako bat baino gehiago. Litekeena zen ere maitalea aurretik haren zain egotea hoteleko gelan, edota bertan gelditu izana.

Hurrengo aste osoan, Jurdanek ez baitzion begiak gainetik kendu une batez ere, susmagarria ez zen beste gizonekin bakarka eta ezkutuan bildu, bere etxeko ate eta hormen atzean izan ez bazen. Baina justu aste baten buruan, astegun eta ordu berean, berriz hotel berean sartu zen. Ordu pare batez orduan ere. Asteroko hitzordu bat, ile apaintzailearekin edo psikoterapeutarekin bezala. Matrimonio baten ohikeriatik ihes egin nahian, beste ohikeria baten morrontza aspergarrian erortzeko.

Argazki sorta ederra atera zuen Jurdanek, noski, hotelean sartzen eta hoteletik irteten zen laguna bezeroaren senarra zela ezbairik gabe frogatzen zutenak. Errazegia. Argazki haiek, hotelean sartzen eta handik irteten, edonork lor zitzakeen, ikerlari pribatu profesionala izan gabe ere. Senarrak berak ere. Eta gainera ez zuten ezer frogatzen, hotel barruan norekin elkartzen zen ez baitzen ikusten, ezta norbaitekin elkartzen ote zen ere. Enkargua egin zion senarraren susmoak berresteko nahikoa izango ziren, baina dibortzio auzi batean epaileak ez zituen aintzat hartuko. Jurdanek zerbait berezi eskaini behar zion bere bezeroari, erdipurdiko beste ikerlari batek lortuko ez lukeena. Hotel hartako gela baten barruan astero gertatzen zenaren argazkiak lortuko zituen Jurdanek, senar zelatatuaren desleialtasunaren froga ukaezinak. Ez zen alferrik bera Jurdan Muga, hiriko gay detektibe pribaturik onena.

Hotelarekin aurrez aurre, kaleko beste espaloian, etxebizitzen eraikin bat zegoen zutik. Haren leiho eta balkoiek hotelekoetara zuzen jotzen zuten. Zorte apur bat besterik ez zuen beharko zelatatua eta bere ustezko maitalea biltzen ziren gela aurkitzeko: maitaleek gelako gortinak guztiz ixtea ahaztu izana besterik ez zuen behar. Arretatsuak izan baziren maitaleak euren engainuan, Jurdanek ezingo zuen deus ikusi aurreko eraikinetik, baina, momentuko pasioak bultzatuta, gortinak ez ixteko axolagabekerian erori baziren, haien arteko rendez vousaren irudi ezin hobeak lortuko zituen.

Beste xehetasun batean ere lagundu beharko zion zorteak. Hotel aurreko eraikinak hotelak berak baino solairu gutxiago zeuzkan. Alegia, maitaleak hoteleko azkeneko solairuetako batean biltzen baziren ezingo zien erretraturik egin. Zorte apur bat baino besterik ez zuen behar azken finean, profesionaltasuna berak jarriko zuen.

Hurrengo astean, astegun eta ordu berean, senar susmagarria hotelean sartu zenean, bere egitasmoari ekin zion Jurdanek. Segundo gutxi batzuk besterik ez zituen behar izan portaleko atea irekitzeko, txirrinik jo gabe eta eraikineko bizilagunak erne jarri gabe. Urteak zeramatzan horrelakoak egiten, ez zen meritu handirik. Ateak giltzarik gabe zabaltzea, ikerlari profesional batentzat, mediku batentzat auskultatzea bezalakoa da, oinarrizko maila. Behin eraikinaren barruan, solairuz solairu igotzen hasi zen, arretaz, isilean. Solairu bakoitzeko korridorean leiho batek kaleko argia sartzen uzten zuen eta, beraz, kalera eta kaleko beste aldera begiratzea permititzen zuen ere. Argi anitz ikus zitekeen hoteleko geletan piztuta. Gela ugari behatu beharko zituen. Bertatik, lehenengo solairutik, hasita. Prismatikoak zeramatzan aldean, jakina, zelatari profesional baten moduan, zelatari profesional eta eskarmentudun baten kalitatezko prismatikoak. Sartzear zegoen eguzkia, eguna amaitzen, eta prismatiko haien ikusmen infragorria baliozkoa gertatuko zitzaion handik gutxira.

Ez zen sexu jairik ikusten gela haietan. Hoteleko garbitzaileak ari ziren haietako batzuetan. Laneko bidaian omen zeuden jaun-andre bakartiak beste askotan. Bakarrik afaltzen. Telebistari begira. Ordenagailua altzoan lanean. Kanpai joka haietako baten bat. Bikote oso gutxi. Leiho ondoan, gortinak zabalik, musuka haietako bat. Ez, ez zen Jurdanek bilatzen zuena. Bikote hetero bat zen hura, eta gizonezkoa ez zen bezeroaren senarra. Langile bidaiari bakarti gehiago. Gelako leihotik kanpora erretzen, haietako bat baino gehiago. Beste bikote hetero bat. Telebistari so, elkarri hitzik esan gabe. Eta bingo! Bosgarren solairuan azkenik. Eskerrak, eraikinak sei solairu besterik ez baitzeuzkan eta hotelak hamar. Mesanotxeko argi bat izan ezik beste argi guztiak itzalita zeuzkan gela batean, gortina erdizka itxiek uzten zuten arrakalatik, zelatatua identifikatu zuen Jurdanek.

Beste gizonezko bat zegoen harekin. Eta sexua izan behar zuen biek elkarrekin zerabiltena, gortinen arteko arrakalan agertzen zirenean sumatu zitekeenagatik. Bi gorputzek talka egiten zuten eta, Jurdan zegoen distantziara, bien arteko muga ezin zitekeen argi desberdindu. Jurdanen ikusmiratik kanpo zeuden denbora gehienean baina, tarteka, planoan sartzen zitzaizkion, esan bezala, gorputz bakarra bailiran, jauzika, bultzaka, izerdika ari zen gorputz bakar bat bezala. Bai, sexua izan behar zuen.

Eta behar bezala dokumentatuko zuen Jurdanek.

Distantzia hartara eta gortinek uzten zuten tarte eskasean zehar ezingo zuen kalitatezko argazkirik lortu, baina Jurdan Mugaren zerbitzuak kontratatzen dituenak badaki gainerako ikertzaile pribatuak iristen ez direnera ere Jurdan, nolabait, iristen dela. Hiru aste jarraian, astegun eta ordu berean, hotel berean elkartu zen senar desleiala bere amorantearekin. Apustu egingo zuen Jurdanek gela berbera ere erreserbatuta zeukatela aste batetik bestera. Horretan oker ez bazegoen, erraza suertatuko zitzaion maitaleen arteko bileraren irudi eta soinuak lortzea.

Hasteko, amodio habiatzat zeukaten gelaren zenbakia asmatu behar zuen. Ez zeukan inolako zailtasunik: leihoaren posizioa hoteleko sute arriskutarako planoekin erkatzea baino besterik ez zuen egin behar. 511. gela zen. Biharamunean hoteletik igaro zen eta gela bat alokatu nahi zuela esan zuen.

-Posible balitz, 511.a nahiko nuke. Jokalari profesionala naiz eta betidanik zorte ona ekarri didate 5ak eta 11k.

Harrera mahaiko neskak ez zuen ezer bitxirik antzeman holako eskakizun batean, xelebrekeria handiagotara ohitua baitzegoen. Behin gela barruan, kamera eta mikrofono nahiko ezkutatuko zituen Jurdanek, bertan gertatzen zenaren lekukotza zalantza gabea eskuratzeko.

Jokalari profesionalarena hoteleko pertsonalaren susmoak saihesteko pertsonaia bat besterik ez zen, ez zen jokozalea Jurdan, baina orduan behintzat bete-betean asmatu zuen apustua: hurrengo astean, aurreikusitako orduan, 511. gelan sartu zen senar desleiala. Halaxe ikusi zuen Jurdanek, agentziako bere bulegoan eserita, bere ordenagailuko pantailan. Jaka eta gorbata erantzi eta armairuan txukun eskegi zituen zelatatuak. Kopa bat jarri eta itxaroten eseri zen, oheburuko argia baino beste guztiak itzalita. Minutu gutxi batzuen ondoren atea zabaltzen jaiki zen. Maitalea izan behar zuena sartu zen gelan. Agur musua emateko, maitaleak esku bakar batekin idunetik gogor heldu zuen zelatatua. Elkarri musuka, hozka eta iletik tiraka egiten zioten bitartean biluztu ziren, oraingoan arropak txukun eskegi gabe eta gela guztian barreiatuta utzirik. Maitaleak berarekin zeraman eskuko maletatxo batetik pilula pote bat eta popper botilatxo bat atera zituen. Pilula bana irentsi zuten eta poppera usnatu. Segidan maitaleak belarrondoko pare bat jo zizkion zelatatuari –Jurdani berari ere min egin zioten, inondik inora espero ez zituelako-. Ondoren, ohikoa: fellatioa, zigorkadak, ukabilkadak, dildoak, txiza –dekadente batek “urrezko euria” deituko zuena- eta horrelakoak. Jurdan antzeko zelataldietan ikustera eta grabatzera ohitua zegoena, azken finean.

Kito. Lana egina zeukan. Grabatutako irudi eta soinuetatik esanguratsuenak aukeratzea baino besterik ez zitzaion geratzen, bezeroari erakusteko. Hori eta berriz hoteletik igaro, berriz 511. gela alokatu eta kamera nahiz mikrofono ezkutu guztiak berreskuratu.

Bezeroari dei egin zion dossierra prest zeukanean. Telefono zenbaki hura ez zela existitzen erantzun zion andrazko ahosdun robot batek. Jurdanen telefono konpainiarekin arazoren bat izan behar zuen bezeroak. Jurdani ere gertatzen zitzaion hornitzaile batzuekin. Yerairen telefonotik deitu zion. Erantzun berdina jaso zuen eta berdina izan zen ere robotaren ahots zuria. Itxaropen handirik gabe, telefono gidan bilatu zuten bezeroaren izena –bai, oraindik ere badaude telefono gidak-, lan enkargua sinatu zuenean idatzi zuen izena eta eskaini zion aurkezpen txartelean agertzen zena. Ez zen –noski- gidan agertzen. Posta elektronikorik utzi ez zuenez bezeroak, sare sozialen bitartez harekin harremanetan jartzea proposatu zuen Yeraik, baina, berriz ere, hark emandako izena sareetan bilatutakoan, erantzun gutxi itzuli zizkieten bilatzaileek eta haietako batek ere ez zirudien bezeroaren kontua izan zitekeenik. Facebook, Twitter, Instagram, Tinder, Grindr, Wapo, Linkedin… denetan saiatu ziren izena bilatzen baina, izen bereko kontuak aurkitu bazituzten ere, profiletako argazkiak aztertzean, bezeroaren aurpegia ez zen inondik agertzen.

Ulertezina zen halako zerbait Yerairentzat. Sare sozialetan konturik ez zeukan norbait! Ikusi beharrekoak! Nola komunikatzen zen, hortaz, bere inguruarekin, familiarekin, lagunekin, lankideekin? Sare sozialak sortu aurretik ere jendeak gizarte harremanak bazeuzkala azaldu behar izan zion Jurdanek Yerairi.

-Sinestezina baderitzozu ere, gure belaunaldiko jendearen artean aurrez aurre eta begietara begira hitz egiteko elkarrekin geratzeko ohitura daukagu oraindik. Telefono bidez deitzen diogu elkarri ere, eta ez dugu eraso bat bezala sentitzen. Bezero honek nire adinekoa ematen zuen eta, hortaz, litekeena da nik bezala hark ere sare sozialen beharrik ez izatea. Agian ez du une oro egiten ari dena, pentsatzen ari dena, sentitzen ari dena argitaratzeko beharrik izango, ez ditu beharko besteen etengabeko atentzioa eta oniritzia. Holakoak ere oraindik existitzen garela gogoan izan behar duzu. Pentsa ezazu gainera bezero honek bere senar desleiala zelatatzea agindu zigula. Horrelako kezkak dituen pertsona ezkondu eta monogamo batek Grindr, Wapo eta antzekoen beharrik ezta ez daukala esatera ausartuko nintzateke. Ez da hain arraroa.

Ez zen gehiegi kezkatu Jurdan bezeroarekin harremanetan jartzea ez lortzeagatik. Azken finean bezeroak berak interes handiagoa izan behar zuen Jurdanekin kontaktuan jartzeko, alderantziz baino. Bere senarraren desleialtasunaren froga grafiko behin betikoak eskuratu nahi bazituen, berak deituko zuen handik lasterrera. Hala ere, Jurdanek bere ordainsaria jaso nahi zuen ahalik eta azkarren, bere aurreko lanean –Egurrolarentzat egindakoan- ez baitzuen kobratu, eta bezeroaren deiaren zain ez zela geldituko erabaki zuen.

Bezeroaren bizilekua zein zen bazekien, bezeroak berak eman baitzion bertan hasteko senarraren zelatatzea, eta bertara joatea erabaki zuen Jurdanek, argazkiak eman eta saria hartzeko. Zelatatzea hasi zuen egunean bezala, etxe aurrean itxaron zuen goiz batez senarra –senar desleiala, zelatatua- irten arte. Ondoren, sarreraraino hurbildu eta txirrina jo zuen. Itxuraz Europa ekialdekoa ematen zuen mutil gazte batek zabaldu zion atea. Ilehoria, begi-zuria, sendoa. Txalekodun traje eta gorbataz jantzita zihoan baina jaka ez zeraman aldean. Alkandora urdinaren azpian gihar hipertrofiatuak sumatzen zitzaizkion.

-Egun on. Agirre jaunarekin hitz egin nahi nuke –esan zion Jurdanek gazteari, hori baitzen bezeroaren abizena-.

-Sentitzen dut baina oker zaude. Hemen ez da Agirre izeneko inor bizi –erantzun zion “errusiarrak” atea eusteari utzi gabe-.

-Agian izena oker hartu nuen, baliteke –Jurdan, harridura eta atsekabea disimulatzen-, baina hemen bizi dela badakit berak eman zidalako helbidea. Etxeko jauna da, etxeko jaunetako bat, hemen lan egiten baduzu jakingo duzu nortaz ari naizen. Berrogei urte ingurukoa, metro eta laurogeita bost, indartsua, ilehoria… Jurdan Mugak berarekin hitz egin nahi duela esango diozu, mesedez?

-Etxe honetan lan egiten dut, bai –errusiarraren tonua entzundakoan konturatu zen Jurdan oharkabean aurreiritzi arrazistak sartu zituela bere azalpenean eta horrek ez ziola lagunduko errusiarra bere laguna bihurtzen-, baina berriz diotsut hemen ez dela horrelako inor bizi. Eta suposa dezakezunez, nire lanarekin jarraitu behar dut. Egun on.

Atea ixtera zihoan.

-Momentu bat! Itxaron! –atea eutsi zuen Jurdanek, urduri-.

Errusiarrak bota zion izotzezko begiradak hotzikara eragin zion bizkarrezurrean gora.

-Atea ixten ez eragoztea gomendatzen dizut, jauna, edo poliziari deitzera behartuko nauzu.

Horiexek izan ziren errusiarraren hitzak, baina bere begiek iradokitzen zutena eta Jurdanek ulertu zuena beste zerbait izan zen: “Zure lepoa lasto bat balitz bezala puska nezake nire esku biluziekin”.

Bere profesionaltasunak kale egin zuela eta hasiberri trakets bat bezala jokatzen ari zela ohartu zen Jurdan. Begirada jaitsi –gorilen aurrean hala egin behar omen dela irakurria zuen nonbait- eta atetik aldendu zen, errusiarrak astiro eta danbatekorik gabe bere muturrean ixten zuen bitartean. Segurtasun sarrailak ixten entzuteko astia ere izan zuen.

Ziria sartu zioten. Txantxa egin zioten, iseka. Baina zergatik? Zertarako? Nork? Halako zerbait gertatzen zitzaion lehen aldia zen. Hainbeste urteren ondoren!

Bulegora joan zen, bere atsekabea Yerairi ordainarazteko asmoarekin.

-Nola ez zenion identifikazio agiririk eskatu! Ez dakit zergatik ordaintzen dizudan ere, nirekin lanean daramazun denboran ez baduzu hain oinarrizkoa den zerbait ikasi. Den-dena nik egin behar dut. Ezin naiz zutaz fidatu.

Yerai, zorionez, trebatuta zegoen halako lekuz kanpoko errieta eta oihu arrazoigabeak aldarte lasai eta heldu batean entzuten, jasaten eta erantzuten: hegazkin konpainia batean lan egindakoa zen.

-Ados. Arrazoi duzu. Barkatu. Aurrerantzean ez da antzekorik gertatuko, zin degizut. Baina, nik hemen ikusi eta ikasi dudanagatik, bezeroei ez diegula sekula identifikazio agiririk eskatzen zin egingo nuke. Anonimotasuna gorde nahi dute gure bezeroek sarritan, eskatzen dizkiguten ikerketak legearen eta etikaren ikuspegitik zalantzak eragiten dituztelako. Behar bezala identifikatuko bagenitu, noizbait deskubrituak izateko arriskua igarriko lukete bezeroek eta ez genuke bezerorik izango. Horrexegatik ere eskudirutan ordaintzen digute ia beti, nik dakidala, gurekin izan duten harremanaren aztarnarik txikiena ere utzi nahi ez dutelako. Horrelakoa da gure negozioa. Zuk irakatsi zenidan.

Gorroto zuen Jurdanek millennial berritsu hura.

-Hori irakatsi al dizut nik? Aitzakiak jartzen eta erantzukizuna zure nagusiari leporatzen? Badakizu zer erakutsiko dizudan ere? Aurpegia berotuta eta ipurdian ostikada bat hartuta, Langabezia Bulegora ahalik lasterren iristeko bidea. Hobe duzu isilik egotea eta eragin duzun arazoari konponbide bat bilatzen hastea. Ia nola asmatzen duzun bezero mamu hori nor demontre den.

Ez zen trebeegia Jurdan faboreak eskatzen.

-Ados. Berehala. Interneten bilatuko dut.

-Hara! Hori bai ideia! Nola ez zitzaidan niri bururatuko! Ez al dizut esan izen faltsua eman zizula? Ez didazu aditzen hitz egiten dizudanean. Tentelduta zaudete zure adinekoak, beti mugikorrari so. Internetek edozertarako balio duela sinesten duzue, baina ez, noizbehinka Internetetik irten beharra dago eta mundu errealari aurre egin.

-Ez, ez dut izena bilatuko, argazkia baizik. Zelatatuaren argazki pilo daukazula esan didazu, ezta?

-Nola argazkia bilatu? Zer da hori?

Jurdan eta Yerairen arteko solasean bat-batean zabaldu zen leize hura, belaunaldien arteko arrakala deritzona zen, puri-purian.

-Googlen hitzak bila ditzakezun bezala, irudiak ere bila zenezake, paisaia bat edo monumentu bat non dagoen aurkitzeko adibidez. Baina Google enpresa amerikar bat da, mendebaldekoa, eta ez du uzten aurpegien irudiak bilatzen, pribatutasunaren babesa eta horrelako asuntoengatik. Aitzitik, badago errusiar bilatzaile bat hainbeste kezka eta ardurarik ez daukana eta aurpegiak bilatzen dituena.

-Ez dut deus ulertu. Zer da, Shazam antzeko bat baina aurpegiekin? Irudi bat sartzen duzu eta izena itzultzen dizu?

-Antzeko zerbait. Aurpegiaren irudia sartzen duzu eta antzeko aurpegiak itzultzen dizkizu. Horien artean justu bilatzen duzuna baldin badago, irudi hori non argitaratuta dagoen miatuz, sare sozial batean, albistegi batean… aurpegia norena den aurki dezakezu. Proba dezagun. Bidal iezadazu bideoa. Tipo bien aurpegien irudi argienak aukeratuko ditut eta ea bilatzaileak zer esaten digun.

Yeraik idazmahaiko ordenagailuan irudiak sartzen zituen bitartean, Jurdanek zutik haren sorbaldaren gainetik emaitzak behatzen zituen. Ikertuaren irudi bat sartuta, algoritmoak itzuli zituen irudi guztiak ikertuaren beraren irudiak ziren.

-Interneten presentzia esanguratsua duen norbait izan behar du tipo honek –esan zuen Yeraik bilaketaren emaitza ikusitakoan-.

-Ona ala txarra da hori? Argi hitz egidazu gero! –Jurdan, sua egiten lehenbiziko aldiz ikusten zuen haitzuloetako gizon baten izu eta lilura berdinekin-.

-Famaduna dela esan nahi du horrek, ezaguna dela, baina baliteke ere Interneten soilik sonatua den norbait izatea, erdipurdiko famatu bat alegia. Begira dezagun.

Argazki haietako bakoitzak egunkari edo aldizkari digital batean argitaratutako albisteren batera zeraman. Albiste guzti haien goiburuek Txaber Abasolo izeneko politikari bat, haren kargua, haren alderdia edo hirurak batera aipatzen zituzten. Ikertua, senar desleiala, astero hotel gela batean Sade Markesaren liburuetatik edo Madonnaren Sexetik ateratako eszenak antzezten zituen hura, politikari famatu bat omen zen, alderdi kontserbadoreko “Migrazio, Familia eta Gizarte Arazoetarako Arduraduna”.

Begirada pantailatik jaso eta bere atzean zeukan Jurdani zuzendu zitzaion Yerai.

-Txaber hau nik ez ezagutzea ez da harritzekoa, baina zu holako gaietan, politikan eta, aditua zinela uste nuen. Zure adinekoak gai horietaz arduratzen zarete, zuentzat argitaratzen dituzte albiste hauek. Ez al zinen konturatu politikari baten atzetik ari zinela?

Iseka ari zitzaion Yerai? Errietan? Ironiaz eta ausardiaz jokatzen ari zen edo soilik inkontzienteki? Ohi bezala, Jurdanek ezin zuen ziurtatu.

-Nire adina aipatzen jarraitzen baduzu gatazka bat izango dugu, zuk eta biok. Eta ez, ideiarik ere ez neukan. Politikarien aurpegiak eta izenak ezagutzen ditudala uste al duzu? Guztienak? Bai, zu baino apur bat gehiago arduratzen naiz gure zergen dirua nork maneiatzen duen jakiteaz, nire dirua baita azken finean, baina ministro guztien izenak ezta ez dakizkit. “Nire adineko” gehienak bezala, bide batez. Eta politikarien nonahiko eta etengabeko adierazpenak ez ditut aditzen, hots zuri bezala entzuten ditut.

Abasolo hura ez zuen ezagutzen Jurdanek, baina ezagutu beharko zuen bezero iruzurgilea nor zen aurkitze aldera. Bilatzaile errusiarrak itzulitako albiste eta artikulu sorta hark zantzuren bat eman beharko zion, argi izpiren bat. Txaber Abasolo hark, bere erakunde karguaren jardunean, egindako adierazpenak jasotzen eta iruzkintzen ziren artikulu haietan. Bitxiak. Deigarriak. Halaxe iritzi zien Jurdanek begirada laster batean. Albiste haietako batean, migratzaileek gizarte laguntzak lortzeko amarru guztiak zekizkitela zioen Abasolok, laguntza guztiak bereganatzen zituztela eta bertako familiak deus gabe geratzen zirela haien erruz. Jakina, adierazpen hauek babestuko lukeen daturik ez zen inondik agertzen. Ondo legoke zenbat diruz ari zen jakitea, zenbat migrantez, zenbat laguntza ukatuez, baina Abasolo hura hegeliarra omen zen, abstraktuki mintzatzea zuen atsegin. Migratzaileek, bertako bizimodura egokitu ordez, euren kultura inposatu nahi zutela zioen beste batean. “Kolonizazio kultural” horren aurka defendatu beharra aldarrikatzen zuen, eraso bat baitzen hura. Migrazioa, Abasolo zoro haren ustean, Islama hedatzeko estrategia bat zen, kristau kulturak eraikitako gizarte eta baloreak menderatzeko asmoa ezkutatzen zuena. Eta guzti hau, kolonizazio kulturala, kristautasunaren menderatzea, diru publikoaren bahiketa… indar politiko progresisten baimen eta laguntzarekin egiten omen zuten migranteek. Guzti horiek, migratzaile eta progresistek, ezkutuko hitzarmen bat zeukatela iradokitzen zuen Abasolok, kristau familien balore eta gizarte ereduak gorrotatzen zituztelako. Edo antzeko zerbait, Abasoloren hizkera, politikari guztiena bezala lanbrotsu eta korapilatsua baitzen. Konspirazio sekretu horren frogatzat, kristau familien aurka progresistek egindako erasoen zerrenda bat aipatzen zuen: abortuaren legeztatzea, sexu bereko pertsonen arteko matrimonioa, transexualitatearen despatologizatzea, ikastetxe publikoetako ikasgeletatik gurutzeak eta erlijio eskolak desagertu izana. Sexu aldaketarako ebakuntza gizarte segurantzak subentzionatua izatea eta, aldi berean, haurren hortz aparatuak gurasoek ordaindu beharra, kristau familien ereduaren aurkako beste eraso bat bezala aipatzen zuen zehazki. Zehazki, zeren Jurdan eta Yeraik birritan irakurri behar izan zuten, eta halere ez zuten lortu lotura haren atzean zegoen logika ulertzea. Kristau familiak, “pertsona normalak”, “goiz jaikitzen diren pertsonak” babesgabe eta arriskuan zeudela errepikatzen zuen behin eta berriz Abasolok bere adierazpenetan, bale urdinez edo liburu dendez hitz egiten ari balitz bezala.

-Urregorrizko bitxi bat, zure lagun hau –bota zuen Yeraik-. Simaur pilo hau irakurri ondoren ez zait argi geratzen biktima edo borrero naizen, “normala” naizen edo migratzaile transexual abortularien konspirazioaren pieza bat. Inor baino goizago jaikitzen naiz ni eta!

-Neofatxismoaren katixima buruz daki honek. Oinarririk gabeko datu faltsu batzuk, inkontziente kolektiboan beldurra eragin dezaketen irudi batzuk, falazia logiko ugari eta gizakion berezko bekaizkeria eta geurekoikeria kitzika dezaketen mezu liberal sorta bat, dena ongi nahastua eta irabiatua. Zurrutadaka irensten du jendeak, batzuoi goragalea eragiten badigu ere.

-Senarraren izena, gure bezeroarena, aitzitik, ez da inon aipatzen, ezta ezkonduta dagoenik ere. Dena den, hautu bitxia iruditzen zait alderdi fatxa honek egin duena, ideia ultraeskuindar higuingarri hauek barreiatzeko gizon batekin ezkonduta dagoen gizon bat aukeratzea. Txaber Abasolo honekin Milo Yiannopoulosen bertsio bat egin nahi izan dutela ematen dit, baina erdipurdiko imitatzaile bat atera zaie.

-Xaloegia zara, Yeraitxo, beti bezala. Bestelako susmoak dauzkat nik, txarragoak. Begira ea zer dioen Wikipediak Abasolori buruz, ea han senarra aipatzen duten.

Wikipedia soilik ez eta alderdiaren webgunean ere miatu zuen Yeraik Abasoloren egoera zibilari buruzko datuen bila. Senarrik ez zen inondik agertzen. Ezkonduta zegoen Abasolo, bai, baina andre batekin eta bi seme-alaba –biologikoak- zeuzkaten.

Jurdanen susmo txarrenak berretsi ziren: txandrioa egin zioten. Nori eta berari, Jurdan Mugari. Nola ez zen ohartu!

-Ziria sartu digute, Yerai. Azpijoko bat izan da kasu guzti hau. Susmoa daukat gurekin bukatu nahi duela norbaitek. Hala bada, kasu honen inguruko informazio guztia suntsitu beharko dugu, zirt edo zart. Laster! Amorantea eta bezeroa nortzuk diren jakin behar dugu. Bila itzazu tramankulu horretan. Azkar!

Hoteleko gelan grabatutako bideoetatik Abasoloren maitalearen irudiak atera zituen eta errusiar bilatzailean sartu, maitale hura benetan nor zen aurkitzeko. Bilaketak itzultzen zituen irudi gehienak ez ziren hotel gelan Abasolorekin sexu sesioak ospatzen zituen tipoarenak, harekin hazpegiren bat partekatzen zuten europar ekialdeko pertsona ezezagunenak baizik. Maitaleak, antza, ez zeukan Abasolok bezain beste presentzia Interneten. Arretaz behatu behar izan zituzten argazki haiek maitale misteriotsuarena zen baten bat aurkitu arte. Bat aurkitu zuten, aspaldikoa zirudien eta iragazkiak zeuzkan baina maitalearena zen, ziur. Txaperoen zerbitzuak alokatzeko webgune batean argitaratuta zegoen argazkia. Suposatzekoa zen. Abasoloren ustezko maitalea profesional bat zen, hoteleko gela bezala astero erregulartasunez kontratatzen zuena.

Nor zen orduan ustezko senar engainatu hura? Agentziako segurtasun kameren grabazioetatik lortu zituzten haren aurpegiaren irudiak eta bilatzaileari egin zioten galdera. Oraingoan bai, pertsona beraren irudi ugari itzuli zituen bilaketak. Ustezko senarra pertsona ezaguna zen Interneten, edo behintzat bere irudia Interneten zehar hedatzen zekien norbait. Argazki onena, erakargarriena hautatu zuten lehenbizi bezero iheslariaren identitatea argitzeko. Zuri-beltzez ateratako argazki profesional bat zen, senar faltsuaren lehen plano bat, kamerari so “altzairu urdin” begiradarekin. Aktore agentzia baten webgunera zeraman argazkiak. Gilen Basabe izeneko aktore bat omen zen Abasoloren senar bezala aurkeztu zitzaien laguna. Laugarren mailako aktorea izan behar zuen, zeren, nahiz eta webgunean argitaratuta zeukan curriculumean hainbat telesailetan lan egindakoa zela esan, ez Jurdanek ezta Yeraik ere ez zuten haietako batean ere Gilen haren parte hartzea oroitzen. Erdipurdiko curriculum hartaz gain, harremanetarako telefono bat ere agertzen zen agentziako webgunean, norbaitek Basabe kontratatzeko interesa balu. Ziztu bizian deitu zuten.

-Sentitzen dugu –erantzun zien andereño benetan atsegin batek-, Basabe jaunak atsedenaldi bat hartu du bere aktore karreran eta momentuz ez duela lan eskaintzarik onartuko jakinarazi digu.

Ez zuten erraz amore emango. Ekoizle famatu baten izenean deitzen zutela errepikatu zioten andereñoari, Gilen Basaberen lanaren miresle zena eta proiektu berri garrantzitsu baterako kontratatu nahi zuena.

-Ahalik eta lasterren aurkitu behar dugu Gilen Basabe. Hil ala biziko gauza da. Ekoizpena abian dago jada eta Basabe barruan egotea ez badugu ziurtatzen bigarren aukerarengana jo beharko dugu. Zuek, agentziak, mauka ederra galduko zenukete ere, kasu honetan ordainsariaren %15a ez baita ahuntzaren gauerdiko eztula.

Hil ala biziko gauza zen, bai, eta horrek gezurtxo bat edo beste esatea justifikatzen zuen.

-Tamalez, ez dago gure eskuetan. Hiritik kanpo egongo dela esan digu Basabe jaunak, baina ez du zehaztu non eta ez du harremanetarako biderik utzi ere. Duela ordu gutxiko berria izan da guretzat ere eta ezustean harrapatu gaitu. Haren fitxa gure webgunetik kentzeko astirik ere ez dugu izan. Dena den, Gilenen profilaren antzeko beste aktore interesgarriak badauzkagu, Manex Ugalde adibidez. Badakizue nor den, ezta? Gilen Basabe baino askoz ezagunagoa da eta caché oso antzekoa dauka. Eta, gure artean, egia esan beharra badago, aktore hobeagoa ere bada.

Eskertu eta eskegi egin behar izan zuten, “55 egun Pekinen” filmerako adina aktore kontratatzera behartuak izan baino lehen.

Basaberen sare sozialetako kontuak ere desaktibatuta zeuden. Ez zen geratzen haren aztarna birtualik. Argi zegoen: Gilen Basabe senar engainatuaren papera egiteko kontratatu zuen norbaitek, eta kontratatu zuen pertsona berberak aztarnarik utzi gabe ihes egin eta ezkutatuta egoteagatik ordaindu zion ere.

-Gu biok ere hobe dugu honen eredua jarraitzea, agentzia berehala itxi eta oporrak hartzea, bakoitzak besteari nora doan esan gabe eta epe jakinik gabe. Baina orain, azkar, kasu honen inguruko informazio guztia deuseztatu behar dugu. Argazkiak, grabazioak, dokumentuak, dena! Berehala! Edo gureak egin du.

-Nik ere? –Yeraik ez zituen ziriaren nondik norakoak ondo ulertu oraindik.- Oporrak dauzkat? Ordainduko dizkidazu? Edo kalera botatzen ari zatzaizkit? Batzuetan ez zaitut ondo ulertzen.

-Yerai, laztana, ez galdetu hainbeste eta mugitu ipurdia. Hilabete oso bateko soldata ordainduko dizut aurretik, urrun bazoaz eta isilik. Baina lehenik Abasolo kasuaren informazio guztia ezabatu behar duzu. Berandu zoaz jada!

XIII

Ezabatze eta garbiketa prozesuaren erdian zeudela sartu zen Polizia agentzian. Miaketa agindu bat zekarten, epaile batek sinatua. Eta atxilotze agindu bat ere, Jurdanen aurka. Estortsio delitu baten saiakera leporatzen zion epaileak.

Ordenagailu eta artxibategiak konfiskatu bazizkioten ere, ezer gutxi aurkituko zuten haietan poliziek, hotelean grabatutako irudi eta soinuak ezabatzeko astia izan zutelako, poliziak agentzian sartu zirenerako. Lasai zegoen Jurdan alde horretatik. Baina behin polizia-etxean bere aurkako bestelako froga andana erakutsi zioten Jurdani. Txaber Abasoloren –eta bere familiaren- etxearen aurrean aparkatuta nola itxaroten zion grabatu zuten etxeko segurtasun kamerek, eta baita, Abasolo etxetik irteten zenean, nola atzetik jarraitzen zion. Hotelaren aurreko etxebizitza eraikinetik Abasolo eta bere maitalea prismatikoz zelatatzen grabatu zuten ere. Hoteletik bertatik atera behar izan zituzten irudi haiek, teleobjektiboren batekin. Eta guztien artean froga erabakigarriena izango zena, intimitatearen aurkako erasoa zalantzarik gabe agerian uzten zuena: hoteleko gelan kamera eta mikrofonoak ezkutatzen grabatu zuten ere. Hoteleko bertako segurtasun kamerekin egin behar izan zuten hau, jakina –legezkoa ote zen hotel batek bere bezeroak grabatzea?-.

-Nire lana egiten ari nintzen. Ikerlari pribatua naiz eta bezero baten enkargua betetzen ari nintzela uste nuen, baina txandrioa egin didate. Abasolo hori politikari bat zenik ez nekien. Agirre izeneko lagun batek bere senarra zelatatzea agindu zidan eta senarra Abasolo zen. Eta Agirre hura Basabe izeneko aktore bat suertatu zen. Badakit horrela esanda ez daukala zentzu handirik, baina zergatik zelatatuko nuke nik politikari bat bestela? Gay bikoteen arazoak ikertzeagatik bereizten da nire agentzia, ez politikarien arteko gerra zikinean. Bila ezazue, Gilen Basabe hori, ez da urrun egongo. Hark argituko dizue egia. Norbaitek azpijoko makur bat antolatu dit.

Ez zioten sinetsi, baina argi utzi zioten gainera, kontatu zien guztia egia balitz ere, defentsa eskasa zela hura hain froga eztabaidaezinen aurrean, ikerlari pribatuaren lanak ez baitu baimentzen pribatutasunaren urraketarik. Soberan jakin beharko zuen Jurdanek, zioen bezala, eskarmentudun ikerlari profesionala baldin bazen.

Epaileak ezta ez zion sinetsi. Ahuldade eta hutsune ugari zeuzkan haren ustez Jurdanen istorioak. Txaber Abasolo pertsonaia publiko bat zen eta mundu guztiak zeukan edo eskura zezakeen haren gaineko informazioa. Edonork jakin zezakeen andre batekin ezkonduta zegoela, harekin agertzen baitzen jendaurrean, baina, ostera, oso jende gutxik jakin zezakeen gizonezko maitale bat zeukala. Jurdanek jartzen zuen aitzakia, hots, Abasolo nor zen ez zekiela hura zelatatzea agindu ziotenean, ez zen epailearen ustez sinesgarria –egia esan, erdi mailako logikaz begiratuta, ez zen sinesgarria-.

Agentziako segurtasun kamerek grabatutako Basaberen irudiak berreskuratu ahal izan zituen Yeraik eta epaileari aurkeztu zizkion. Irudi haietan ikus zitekeen Jurdanek kontatzen zuena egia zela, Basabek, Abasoloren senarra bezala bere burua aurkeztuz, hau jarraitzea eta zelatatzea agintzen ziola. Baina Gilen Basabe aktorea ez zen inondik agertu, epailearen aginduz poliziak bilatu bazuen ere, eta ezin izan zuen Jurdanen bertsioa berretsi edo ukatu. Epaileak, hortaz, ez zion baliorik eman irudien frogari. Bere ustean, litekeena zen Basaberen istorio guzti hura Jurdanek berak antzeztu izana, Abasoloren zelatan harrapatua izateko kasuan aitzakia bat izateko.

Ikerketa amaitutakoan –laster bukatu zuten- zera ondorioztatu zuten fiskalak eta instrukzio epaileak: Jurdan Muga, mundu guztiak zekienez eta berak aldarrikatzen zuenagatik, gizonezko homosexualen sekretuak ikertzen aditua zen, dibortzio kasuetarako frogak lortzeko batez ere. Bere lanagatik, hiriko gizon homosexualak euren jarduera intimoetan aritzen ziren leku guztiak ezagutzen zituen Muga jaunak, saunak, sex klubak, prostituzio pisuak, cruising guneak, eta haietatik ibili ohi zirenak ezagutzen zituen. Horrela jakin zuen Jurdan Mugak, Txaber Abasolo politikari ultrakontserbadoreak beste bizitza pribatu bat zeukala, publikoan erakusten zuenaz aparte. Abasoloren bizitza ezkutu horren froga grafikoak lortzea erabaki zuen Mugak, epailearen eta fiskalaren ustean, txantajea egiteko. Beste guztia, gezurrezko senar engainatua, txandrioa… aitzakiak ziren, aurrez antolatutako aitzakiak, delitu bat zena justifikatzen saiatzeko.

Kartzelan sartu zuten.

XIV

Nola ez zen lehenago ohartu. Kartzela barruan argi ikusi zuen guztia, baina beranduegi zen jada. Urguilua koipetu zioten eta bere harrokeriak, ongi hanpatuak, zuhurtzia lausotu zion. “Hiri honetako gay detektiberik onena zara”, “zure zerbitzuak eta ez beste inorenak behar ditut”. Entzun nahi zuena esan zioten eta amua irentsi zuen. Berria balitz bezala.

Enkargu hari kiratsa zeriola usnatu behar izan zuen. Edonork suma zezakeen. Errazegia zen.

Inork ez ditu hoteleko gortinak eta pertsianak zabalik uzten maitale sekretu batekin dagoenean. Are gutxiago bere benetako pribatutasuna ezkutatzen Abasolok adina esperientzia duen pertsonaia publiko batek.

Abasolo eta bere maitalea astero ordu berean elkartzen ziren hotela Roaming katekoa zela jabetu behar izan zen. Harrokeriak itsututa egon ez balitz, susmoak piztuko zizkion horrek.