booktegi.eus

POESIA BILDUMA

ura

Kale irakurraldia

2018ko maiatzaren 5ean

12:00 Hernaniko Biteririk abiatua

Liburuxka honek Hernaniko “Kale Literatura” irakurraldietan du sorburu. Irakurraldiok gai edo beste aitzakia (liburua, diskoa,…) baten inguruan antolatzen ditugu, udazkenean eta udaberrian, literatura modu ludikoan gizarteratzeko asmoz.

Oraingo honetan, “Euskara Ari Du” ekimenarekin bat eginez, URA izan zen irakurraldiaren gai nagusia. Larunbata eguerdia pasatu genuen lagun giroan, modu kooperatiboan jasotako hogeita bost testuok elkarrekin irakurriz, Hernanin dauden bost iturri gunetan —Urbieta kalea, Atarrabiyo parkea, Zinkoeneako iturria, Ezkiaga pasealekua eta Leoka labaderoa—, literaturarako eta euskararako txoko horiek espazio publiko gisa aldarrikatuz. Musikarako eta trago bat hartzeko uneak ere izan genituen, ondo pasatzea eta lagunekin elkartzea gure helburu nagusiak baitira.

Azalean agertzen den irudia gure azken geltokian hartutakoa da —Leoka, antzina emakumeen topalekua—, non mila urte eta gero oraindik ere ura bor-bor ari duen.

AURKIBIDEA

1. GELTOKIA

Moldatzen

Audre Lorde

Banpiroei buruzko istorioa

Mario Benedetti

Ekarri didazu gogora

Isabel Diaz

Iturrian

Bitoriano Gandiaga

Ibaia

Joseba Sarrionandia

2. GELTOKIA

Ikazkin liluratua

Tene Mujika

Itsaso puska bat

Andoni Tolosa

Itxasoan zarete ezkutatzen

Martin Chaplin

Iturri zaharretik

Joxan Artze

Noiztenka bere oinak iturrira...

Itxaro Borda

3. GELTOKIA

Izaki bizi guztiak bezala

Paolo Consigli

Kanpoan euria

Unai Baztarrika

Ura iturrian behera

Leire Bilbao

Uraren erromeria

Maria Merce Marçal

Mendi gailurretatik

Friedrich Nietzsche

4. GELTOKIA

Uraren estratak

Miren Agur Meabe

Mundu modernoa

Maude Barlow - Tony Clarke

Negu atarian

Patziku Perurena

Nire ibaia

Koldo Izagirre

Orinoco ibaia

Balendiñe Albizu

5. GELTOKIA

Oyaneko iturria

Gabirel Manterola

Sommelier

Antonio Casado da Rocha

Ura

Damián Pedrosa

Zakhur hil bati

Jon Mirande

Zerbaiti eustea

Marina Garcés

1. GELTOKIA

Moldatzen

Audre Lorde

Bost egunez egin du euria

goiti-beheiti

putzu biribil bat

da mundua

eguzkirik gabeko ura

non uharte txikitxoak

hasi berriak baitira

moldatzen.

Mutiko gazte bat

nire lorategian

ura ateratzen ari da

bere lore-sailetik

zergatik? galdetuta

esan dit

eguzkia ezagutzen ez duten hazi gazteak

ahaztu

eta aise itotzen direla.

Banpiroei buruzko istorioa

Mario Benedetti

Bazen banpiro bat ura urrupatzen zuena

gauetan eta ordu txikietan

eguerdian eta afari orduan

Odol abstemioa zen

eta horregatik zen

beste banpiroentzat lotsa iturri

Korrentearen kontra banpiro anonimoen

elkarte bat sortzea erabaki zuen,

hilbehera garaian kanpainia egin zuen,

hilgora eta hilargi betean

bere pankarta xumeek zera aldarrikatzen zuten

banpiroak ! edan ezazute ura !

odolak kantzerra sortzen du!

Kiropteroek argi zuten,

beraien itzalezko agoretan bildurik,

hori harrigarria zela zuten iritzi,

ero horrek, aluzinatu horrek

banpiro ahulak komentzitu ahal zituen,

odolaren ostean boldoa xurgatzen duten horiek.

Beraz gau batean

ekaitzetako hodeiekin,

bost banpiro indartsu,

hematies, plaketaz eta leukozitoz egarri,

ero eta matxinatu hori inguratu zuten,

eta berarekin akabatu zuten

bera eta bere inprudentziarekin.

Behingo batez hilargia

azaldu ahal izan zenean

banpiro anonimoaren gorpua ikusi zuen

han behean,

banpiro anonimoaren gorputz gizajoa,

jarioz zeuden bost zauriekin,

urez osatutako putzu handi bat eginez,

hilargiak ikusi ezin izan zuena

zera izan zen

bost exekutatzaileak

zuahitz batean gordetzen zirela

eta atsekabez onartzen zutela

horrek etzuela gustu txarra

Historikoa izan zen gau horretatik aurrera,

banpiro ar eta emeek,

ez dute odol gehiago xurgatzen

ahobatez erabaki zuten urara pasatzea.

Horrelako kasuetan gertatzen den bezala

banpiro anonimo berezia

gurtu egiten da martir gisa

Ekarri didazu gogora

Isabel Diaz

Kafe usaina

goizeko ordu txikietan

izara ipini berriak

lotaratzeko orduan

pentsamendu lilia

orri zuri artean

uraren mintzo gardena

gaueko ixiltasunean

irrifarre zabala

udako ekaitz ostean

ostadarraren atea

bidea amaitzen denean

esku beroa

izerdi hotzaren gainean

ekarri didazu gogora

adiskide mina

hau guztia

pentsatzen jarrita

zer zaren zu niretzat

Ibaia

Joseba Sarrionandia

Ez da Danubio deitzen,

ez da Mississippia,

Ibaizabal deitzen da nire

sorterriko ibaia.

Ez da Danubioa,

ez da Ibai Horia,

erreka labur mehe

herdoil urez betea.

Han ibiltzen ginen, antzina,

hango Harripausuetan...

Ez da Danubio deitzen,

ez Nilo, ez Niagara,

Ibaizabal deitzen da nire

sorterriko ibaia.

Handik alde eginda,

zubirik zubi beti,

ez nuen uste berriz

topatuko nuenik.

Orain barruan sentitzen dut

Ibaizabaleko ur uherra.

Ez dakit zelan gertatu den

ura barrura sartzea.

Inoiz edan egingo nuen

Ibaizabalekoa.

Ez da Danubioa,

ez da Ganges saindua,

ume denboretako

gure erreka lohia.

Orain bihotzetik pasatzen zait

Ibaizabaleko ur uherra.

Ez da Danubio deitzen,

Ibaizabal da izena.

Handik urrun ibili arren,

barrura sartu zaidana.

Harrezkero zainetan

dabilkidan erreka,

neure benetako izenez

deitzen didan bakarra.

Ur zaharrez berritzen dit gogoa

Ibaizabaleko ur uherrak.

2. GELTOKIA

Ikazkin liluratua

Tene Mujika

Neure txondorra utzita iturrira nintzan

suila betetzen zegon neskatxa bat bertan.

Hark eman zidan ura, ai zer gozoa zan!

Geroztik hain gozorik ez dut berriz edan.

Ikazkina naizenez ta ikazkintzan beti

hain ume ederrik inoiz ez nuan ikusi.

Horrela bere itxurak eder, zoragarri

gentza lapurtu zion nere bihotzari.

Lagundu nion suila burura jasotzen

baina ezin ausartu etxera laguntzen.

Nahiagatik lagundu ez dakit zer nuen

inola asmatu ezin baimenik eskatzen.

Itsaso puska bat

Andoni Tolosa

Itsaso puska bat agertzen da aldiro autopista zubi azpian

ijitoek uzten dute gauean han izan dira lanean

eta barreiatu dituzte milaka urtetako fosilak

eta zabaldu dute arrain ustelen usaina

kresala ekarri dute eskuekin jasotakoa

horregatik autopista zubi azpian behe lainoak gatza dauka

olatuen talka usaindu daitekeela aipatzen du jendeak

hondoa jotako baporeen hezurrak ikus daitezkeela

eta begiak itxiz gero baita bertako biztanleak

anemonak olagarroak

ijitoek ekartzen duten itsasoa puskari esker

albatrosek kabi egiten dute porlanezko amildegietan

eta maria gorarekin baleak datoz Urumean barrena

koartelaren eta kartzelaren itzal gaiztoetatik gora

haien kantuekin lokartzen gara

zer dakite ijitoek hondartzan ebatsi duten itsaso ale horretaz

ba al dakite adibidez zenbat aldiz jo ote duen norbaiten ate alboan

Ba al dakite honenbestez indarrez ekarri duten itsaso apur horrek

ustekabean esnatu egiten duela gurean ozeanoa

Itxasoan zarete ezkutatzen

Martin Chaplin

Argi dago bizitza lurrean ezohiko egitura eta jatorri bitxia duen ur likidoaren baitan dagoela. Organismoak batez ere ur likidoaz osatuak daude. Ur honek funtzio asko betetzen ditu eta ez dugu kontsideratu behar diluiente inerte bat bezala soilik. Garraiatu egiten du, lubrifikatu, erantzun, egonkortu, izendatu, egituratu eta zatitu. Mundu bizia molekula biologiko eta uraren arteko berdinezko elkarte bat bezala ikusi behar dugu.

Iturri zaharretik

Joxan Artze

Iturri zaharretik

edaten dut,

ur berria edaten, beti berri den ura

betiko iturri zaharretik.

Iturri zaharretik

edaten dugu,

ur berria edaten,

hitz bizia aditzen, beti berri den hitza,

betiko hizkuntza zaharretik.

Iturri zaharretik

edaten dugu,

ur berria edaten,

hitz bizia aditzen,

kantu zilarra entzuten,

beti berri den kantua,

betiko isiltasun zaharretik...

Noiztenka bere oinak iturrira...

Itxaro Borda

Noiztenka bere oinak iturrira zuzentzen dira,

idorte gorriaren ondotik atseginez hanturik bezala

lohitzar bihurtzen diren lur-mokorretan lerratzear.

Urrats dudakorrak hats-ikara bahitzen dion unean,

urteak, hilabeteak, asteak eta eguneko ordu-izpiak

oro egarriak hilik daramatzala ohartzen da,

eta argiaren urrezko leinu hurbila bilatzen du

basamortuko kaltzio gostuko uraren ixuri ixilean.

Izpiritua huts nahi luke, zeru grisaren doluaren

partekatzeko, sai bakartien hegaletan airatzeko,

arrotz egiten gaituen altzairu-urrinaren ahanzteko,

izpiritua huts eta gogoa garbi zure aske maitatzeko.

Noiztenka bere oinak iturrira zuzentzen direlarik

izpiritua huts eta gogoa garbi senti ditzake

ur irakina harri hotzetarik ketan altxatzen dela

asmatzen duen abendu goiz herabean.

3. GELTOKIA

Izaki bizi guztiak bezala

Paolo Consigli

Izaki bizi guztiak bezala, ura auto antolatutako sistema bat da: ur tanta bat berez unibertso bat da, sustantzia eta izaki biziak dituena eta dardarak sortu eta dardarei erantzuten diena. Eskala handiago batean, gure gorputzean, lurrean eta unibertso osoan gertatzen diren patroi eta sekuentzia berdinak aurkitzen ditugu. Ur tanta hau unibertsoen artean txikiena da baina guztien artean baita unibertsalena eta berezkoena.

Kanpoan euria

Unai Baztarrika

Kanpoan euria ari du.

Leihoez at, tantak sigi-saga kulunkatzen dira inorako bidean.

Barruan, guztiak arrunt jarraitzen du.

Barruan, aurpegiek ez dute keinurik.

Fabrika zaharreko tximiniei kea darie.

Autoen joan-etorria errepidean. Klixeak dira noski.

Film honetan euria ez da atrezzoa eta euria ari du.

Hodeiak beltz eta lodi.

Pantaila ederra da leiho zuriez gaindikoa

laukizuzena eta ertz zehaztuen jabe.

Kanpoan euria ari du eta gaur ere

arropa urratuak ez dira lehortuko.

Ura iturrian behera

Leire Bilbao

Bizi garen

alde honetan

erloju-orratzen aldera

biratzen joaten da ura

iturrian behera.

Bizi zaren

alde horretan

beste aldera.

Horregatik

azken tantak

erortzen utzi aurretik

itxi nahi izan dut iturria,

ez gaitezen bakoitza

bere aldera

jiratzen joan.

Ontziak harraskan

geratu dira

eta gaur ez didazu

oheratu aurretik

baso bete ur ekarri.

Iturri bat zabalik

entzuten dudanero

esan, erantzuten diot.

Uraren erromeria

Maria Merce Marçal

Artagairik gabe, badakit, buru eta abururik gabe

maite zaitut. Ez da oin bakarrik ez eta buztanik,

denak baitoaz zuzenki uraren festaburura:

Aiztoa eta oihana, ardoa eta odola eta ogia eta ahoa.

Ubidea eta uholdea, arrosa eta aizturrak,

mihiseak eta ohea, iturria eta egarri leinurua.

Dorre eroria eta zeruan iruten den adarra.

Hondar hilaren gainean, erretzen duen izotza.

Bururik eta ezer gabe, abururik eta artagairik gabe,

nire gorputzaz eztia egiten duten erle txikiak,

arbola arteko leze iluna, hatza galtzen duen amodioa.

Uholdea eta iturria, ahoa, ardoa eta egarria.

Hondarra, odola eta aiztoa, oihana eta izotza

eta urezko suhaka hau eragin duen sua.

Mendi gailurretatik

Friedrich Nietzsche

Oi bizi-eguerdi au! Yaiaroa!

Oi uda-baratza!

Ezin egonezko zoriona zutik, zelatan eta zai:—

adixkideen nago zai, gau ta egun gertu.

Non zaudete, adixkideok? Zatozte! Ba da ordu! Ba da ordu!

Ez al zan zuentzat izotz arrea

gaur larrosaz apaindu bai'da?

Zuen billa dabil latsa, irrikiz oldartzen ta bultzatzen

dira gaur aize-odeiak ortze urdin gorenean,

urrunetik zuei begiratu-naian txori begiz.

Gorenean ipiñi dut naia zuentzat:—

nor bizi da izarretatik.

Leize-ondo latzenetatik aiñen urbil?

Nire yaurerria —zein yaurerrri da, edatzenago?

Eta nire eztia —nork du dastatu?...

—Or zarete, adiskideok! Ondikoz, ni ordea ez naiz

ikusi nai zenuten ura!

Zalantzan zaudete, arriturik —ai, obe aserre ba'zindezke!

Ni —ez naiz ura gehiago? Aldaturik eskua, urratsa, arpegia?

Eta naizena, zuentzako adixkideok —ez naiz?

Beste bat billakatu naiz? neure buruari arrotz?

neure buruari iges egiñik?

borrokari bat, maizegi beraren burua garaitua?

maizegi beraren indarrean aurka gogor egiñik,

beraren gurendak zauritua ta lotua?

Oi gaztaroko irrikia, okerreretu dana!

Irrikitzen nituenak,

nire kide ta niretaratu uste nituenak,

zârtzeak ene gandik aldendu ditu:

Aldakor dana baizik ez dago nire kide.

Oi bizi-eguerdi au! Bigarren gaztaroa!

Oi uda-baratza!

Ezin egonezko zoriona zutik, zelatan eta zai!

Adixkideen nago zai, gau ta egun gertu,

adixkide berrien! Zatozte! Ba da ordu! Ba da ordu!

4. GELTOKIA

Uraren estratak

Miren Agur Meabe

ITURBURUA

Ura, lehen ispilua.

Dardara bat ur beltzean.

Ilargiak pa uraren haragiari:

ispiluaren metamorfosia.

Itzalak ihesi; erloju bat jaio da.

Ama ura, menstruazio-odola.

ARROILA

Hodeia, izotza, xirripa, turrusta, olatua, lanbroa, istila.

Uraren hizkuntza.

Onddoa, ihia, goroldioa, iratzea, lorea, igebelarra, alga.

Uraren hizkimizkia.

Larba, igela, txoria, inurria, otsoa, marraxoa, gu.

Uraren ideia.

Odola, gernua, hazia, amniosa, izerdia, adurra, malkoa.

Uraren hieroglifoa.

UBERA

Amodioaren jokoan jokatzea:

ur ertzean etzatea, beso betean;

barre egitea, begiak itxita.

Maitatzea, hitz hori ahoskatzeke.

URTEGIA

Urak neure izenez hots egiten dit,

bere bularrak eskaintzen.

Arantza bat da egarri hau.

Nire kriseiluarekin ahotsak argitzen ditut;

nire baratzean oroimena erretratatzen.

Ez dira uretan idaztekoak nire hitzak.

Ura dut lagun bataio honetan:

uretan sartzen ari naiz bizia,

uretan sartzen dihardut bizitza.

Urari nire egarria.

UHARTEA

Beldur bazara, begiratu zure uharteari:

ez du ezagutzen sarerik.

Harkaitzak aldarazten dituzte urek,

labirinto opakuak ere higitzen.

Mundu modernoa

Maude Barlow - Tony Clarke

Kultura moderno aurreratuek soilik ez dute ura gurtu, naturarekiko nagusitasunaz sinestuak eta salerosketaren grina sustatzen tematuak. Mundu guztiko aldeetan konsekuentziak nabarmenak dira. Hiri eta basamortuak erretak, eremu hezeak suntsituak, ur bideak kutsatuak, animali eta haur asko hiltzen diren bitartean.

Negu atarian

Patziku Perurena

Etxe azpiko pareta kontran

Pilaka enbor kondoskak,

Haizeak nonahi txokoratuak

Bazterka horbel mordoskak

Intxaur koskorrez bete beteak

Atari gaineko koskak.

Zuriz jantziz biziaren mingaina

Zatoz negu bete, zatoz nigana!

Aska zaharreko ur axalean

Isiltasuna plastaka,

Zirri zarraka gau zomorroak

Izu gainez arrastaka,

Oinaze puxkak zilarrez josten

Izar zorrotzak sastaka.

Zuriz jantziz biziaren mingaina

Zatoz negu busti, zatoz nigana!

Teila gainetan irristan datoz

Jainko urtuen malkoak.

Eguzki hilen herdoiak janak

Hegats ertzeko lakoak.

Hairi zaharrak itotipean,

Minak zulatutakoak.

Zuriz jantziz biziaren mingaina

Zatoz negu mina, zatoz nigana!

Zeruko zolan hotza larrutzen

Denboraren hazkazalak,

Haizea zorrotz, gorriz pintatzen

Lurraren bekain zabalak,

Loa kristalduz ixtera doaz

Neguaren betazalak.

Zuriz jantziz biziaren mingaina

Zatoz negu, zatoz isil, nigana!

Nire ibaia

Koldo Izagirre

Nire ibaia ez dator itsasora

nire ibaia ez da ibai

Inoizko ubidea

Kantari ez dakien erretena

Ur mehea dakar baina

Leporaino hartzen nau

Nire ibaia ez dator itsasora

Nire ibaia ez da ibai

Erreka auspeztua

Izar bakarreko ispilua

Ez nau hezatzen baina

Busti egiten nau

Nire ibaia ez dator itsasora

Nire ibaia ez da ibai

Ezin ditu bi bazter

Lizarrik gabeko errekaldea

Ez dakit nora baina

Eraman egiten nau

Nire ibaia ez dator itsasora

Nire ibaia ez da ibai

Egarriaren lotsa

Hodei nekatu baten malura

Ez nau asetzen baina

Ito egiten nau

Orinoco ibaia

Balendiñe Albizu

Zillarrezko printza zera,

Orinoco ibai eder aundia,

Atlantiko itxaso ertzera

eramaten dezu bizia.

Ain aundia da zure izatea

iñola ere ez zera agortzen

zu beti zaude urrez betea

gaitz da benetan zu amaitzen.

Diamantezko dizdirakin,

eguzkiak urdin zaitu apaintzen,

gero, urrezko margo zoragarriakin

illunabarrean zaitu biltzen,

biok bat eginda, maitaleak lez

itxasoan zerate ezkutatzen.

5. GELTOKIA

Oyaneko iturria

Gabirel Manterola

Odoldiari mosu emonaz

agertuten dan iturritxoak

oyanean;

bere txokotik urten daneko

txori-agurrak pozarren dantzuz

ostopean.

Axe bigunak esku legunaz

arpegitxoan iguzten dautso

aizkide lez;

ta ur garden, garbi yayoparriak

bere esker ona dautso agertzen

irribarrez.

Zear-mearka bildur-ikaraz

ibili dabil ezautzeztaben

bidetxoan;

eta zertxobait nekau bailitzan

geldituten da bidean daurkin

txokotxoan.

Baña arpegia txoko ertzera

agertu dau ta bean ibai bat

ikusirik,

zer ete dagon yakinguriaz

amildegitik doa ikotika

geldi barik.

Zerbait izukor urreratu da

ibaira baña, gaxoa alako

uste barik,

ta, ara ur loyak barruan dauzan

ibai zikiñaz non gelditzen dan

bat egiñik.

Irudi ontan zenbat ta zenbat

euskotar gaste geinkez ikusi

antzeztuta;

Au bai tamala..! Oyanetako

ur garden leuna, loi dan uragaz

alkartuta...!

Sommelier

Antonio Casado da Rocha

Uda honetakoa gogoan dut

musketa exotiko xarmanta espezia eta abrikotekin

mertxika litxi misteriotsu eta amusagarri

plastikozko botila txuri bat Bristoleko ur epel

nire eskuan zeharkatzen ari nintzela

Avon ibaiaren ertza batetik bestera

Clifton zubiaren gainean

uztaileko arratsalde bero batean

2013koa

baina gehiago daude

gerezi eta andere-mahats fresko fruta ugaridun

piper hauts ukituekin eta bukaera iraunkor

Huescako ur delizios hotza harrizko iturrian

Petretxema eta Atxerito igo eta gero

aspaldiko 1996ko abuztuaren hasieran

hasteko

eta jarraitzeko reserva bat ala beste

ahantzi gabe iazko uzta gaur dastatutakoa

jengibre eta lima lurrinezko txinparta gutxiekin

plastikozko baso bat Hernaniko txorrotako ur gasdun

Santa Barbara mendiko tontorrean

sagarrondoen artean hegan egiten

gehiago ala gutxiago izateak

lehena edo azkena

ez du axola

segi ezazu korrika egiten

ase arte segi ezazu edaten.

Ura

Damián Pedrosa

Ur-bizitza, denboraren dimentsioa eta materiaren hezur-mamitzea.

“Dena ura zela” ondorioztatu zuenean zuzen ibili zen Tales.

Materia-unibertsoaren misterioak ebatzi zituen berak,

baina, guretzat, Platonen “ideien munduaren” semeentzat,

ideiek ere hasiera berdina dute: ideiak ura dira.

Ura gardena bada, orduan garbia, berezkoa;

eta ideiak gardenak badira,orduan benetakoak.

Argia pasatzen uzten duten gorputzen arima gardentasuna da,

gardentasuna ere konfiantzazko baliabidea da,

egia loratzen laguntzen duena.

Noizbait beharrean, etengabe ematen diren gardentasuna eta egia;

ura bezala, mugitzen birsortzen dena;

denbora bezala, materia-mugimendua dena;

“dena joan-etorria” baita –Heraklitok zionez.

Horrela, pentsamenduaren joan-etorriak dira gure ideiak,

eta gure hitzak ur-iturriak

non besteen gorputzen egarria ase,

non maitatua izatearen egarria ase,

non bizitza-egarria ase.

Zakhur hil bati

Jon Mirande

Zakhur zahar bat errekan

—nehork ez jakin nondik jinik—

zakhur bat zoan errekan

uretan gaindi, arhin, hilik.

Ur luminos, hotx, gardenek

laztantzen zuten berhilkia;

sorgin-orratz botz, lerdenek

miresten zuten sarraskia.

Goizean goiz urera jin

arrantzaleek agurtzen zuten.

Noizean noiz, arrantzaleen

hamu tzarrek sistatzen zuten.

Naosiak atzo itho zun

zabar egin baitzan zahartuz:

Landeretan etzaten zan

landan behiak ezin zainduz.

Norat, erradak, errekan

uraren hotxez konkorturik,

norat ba hoa itsurat,

hilaren hotzez gogorturik?

Ur luminos, hotx, gardenek

ahantzi zuten sarraskia;

sorgin-orratz botz, lerdenek

entzuten orhoit berhilkia...

Nik soilik, arima baithan

usnatu nizun hil usaina.

Nik soilik nire Ekklêsian

dut ohoratu hil anaia.

Zerbaiti eustea

Marina Garcés

Zerbaiti eustea ez da bakarrik jasatea edo aguantatzea. Jasan besterik nahi ez duena, harri bihurturik edo apurturik amaitzen da. Askotan, gehiegitan, bizitza engaiatuak bihurtzen dira bizitza dogmatiko, bizitza erreta. Eta erre diren bizitzek ondoriorik gaiztoenak dakartzate: zinismoa, samintasuna, norberekeria, gaitzondoa. Eustea ez da jasatea, iraun ahal izatea baizik. Iraunkortasunari eustea zaila izan daiteke, baina ez da zurruna. Jaso eta hartu, askatu eta berrartu, ikasi eta ulertu. Management munduan eta emozioen kudeaketan, arrakastatsua da olatuak surfean hartzearen irudia. Malgutasunaren balio ekintzailearen irudi egokia da: erori egin hondoa jo gabe, berriro gorantz egiteko. Baina sartu-irtenak egitea ez da surf egitea: gu geu olatuak izaten ikastea da.