SERGE ‘enarak itzuli dira’ diskoa hemen entzun daiteke

– Serge1975.bandcamp.com

Azaleko irudia: Haitz de Diego – haitzdediego.com

Azal barneko argazkia – Gorka Lasa – kipulastudio.eus

AURKIBIDEA

ATARIKOA [arkeologia ariketak]

Esan zerbait

Ekaitzaren erdian

Botanika ikasgaia

Ispilu hautsien gainean

Medikuntza apunteak

Akuarela mingotsak (Itoitz eta Artozki gogoan)

Habiak ezpainetan

Konkistatu beharreko lurraldeak

Bossa Nova balkoietan

Elurra bezain isil

Musuak herrialde euritsuetan

Zalantza

Miss Ketamina

Amaitu gabeko puzzleak (Igor Angulo gogoan)

Hotz egiten du oraindik

Igande arratsaldeak

Hotel Revolución

Lasaitzeko mapa bat

Disko zaharretan bezala

Tranbiak larru gainean

Biharamuna

Isilpean idatzitako telegramak

Ahantzi ez nazazun

Mugarik gabeko udazkenak

Itsasoaren kolorea

Biluzik

Eguzki pusketak

Postalak

Bisita

Azaroan erbesteratuta

Sorburuak

Gernika esaten badut

ATARIKOA [arkeologia ariketak]

Arkeologiatik hurbil dagoen poema sorta da eskuetan duzuna. Sorta, besterik gabe, liburu edo bilduma izatera iritsi gabe. Indusketetan agertzen diren aztarnak bezala, noizbait bizirik egon zen norbaiten edo zerbaiten arrastoak dira. Blogari, fotolog eta historiaurreko beste garai batzuetan galdu ziren aspaldi, eta desagertutzat izan ditut urte askoan.

Larruz aldatzera kondenatutako sugeen an-tzera, batetik besterako bidean gauza asko galdu ditut, baina tarteka baita ezusteko atseginak izan ere. Sormenerako beka batera aurkeztu nituen behin poema batzuk, eta bekarik eman ez zidaten arren, aurkeztu behar zen proiektuaren azalpena eta lagin modura bidalitako hainbat poema azaldu zitzaizkidan egun batean, habiz aldatzeko liburuak, arropak eta gainerakoak batetik bestera mugitzen ari nintzenean. Bizpahiru kopia bidali behar ziren, eta bat gehiago egingo nuen, badaezpada.

Fotologek, blogek, disko gogorrek eta webguneek ez bezala, paperak iraun egiten du, oraingoz, eta badaezpadako kopia hari esker lagin modura bidalitako poemak berreskuratu ahal izan nituen behintzat, gainerako guztiak galdu baziren ere.

Garai hartan heldu zitzaidan Serge, Eraso! taldearekin zazpi disko plazaratu ostean, bakarkako lehen diskorako abesti guztien hitzak edo poemak nahi zituela esanez. Eguneroko zurrunbiloetan itota eta besterik sortzeko denborarik gabe, berreskuratu nuen poema sorta hura zen haurtzaroan eta nerabezaroan ikaskide izandako lagunari eman niezaiokeen bakarra.

Bizpahiru urtean isilpean lanean aritu ondoren, oraintsu bueltatu dizkit, Enarak itzuli dira izeneko diskoan bilduta. Opari ederra izan da. Hitzak askatasun osoz moldatu eta mutilatu dituenez, ordea, diskoarekin batera, bertako zortzi abestien hitzak ez ezik lagunari eman nion poema sorta hura ere argitaratzea erabaki dugu, bere horretan.

Labera sartu aurretik, urteek eta distantziak emandako betaurrekoekin irakurrita, edukiari eta estiloari dagokionez zalantzak izan ditut. Handiak. Baina aurrera egitea erabaki dugu azkenean, beste bizitza eta garai batzuetako aztarnak direlakoan, indusketa bateko hezurkinen antzera. Inork arkeologia ariketak egin nahi baditu ere.

2019ko otsailaren 26an

Esan zerbait

Esan ez dugula inoiz

trenik bidali elkarren bihotzetara.

Esan zein basamortutan

bildu zenituen begi arabiar horiek.

Esan kurloirik

pausatzen ote den garai hauetan.

Esan zergatik

egin zenidan irribarre gau hartan.

Esan maleta hutsekin

aurkitu ninduzula noizbait,

hotzegiak direla gutunak

eta urrunegi ditugula lagunak.

Esan ispiluan ageri diren malko horiek

ez direla gureak,

ametsen kontrabandoan

aritzen garela oraindik

eta faroak piztuta ikusten direla ilunabarrean.

Esan lehengoak garela gaur ere.

Parisen Bartzelonan Amsterdamen Habanan

idatzitako postalak ez direla herdoildu sikiera,

bihar Cabo Verden ikusiko zaitudala

edota oinutsik eseriko garela teilatuetan.

Esan zerbait,

harea zainetan barrena zabaltzen denean

urtarorik umelena bihurtzen baita isiltasuna.

Ekaitzaren erdian

Batzuetan faroari begira geratzen naiz gauetan.

Gaur bezala bihotza lehortzen zaidan egunetan

ezin dut besterik egin.

Odolik gabe geratu diren zainei begiratu

eta ezagutzen ez ditudan arrama antzu hauetara

malkoak zabaldu erabat ihartu ez daitezen.

Badakit egunen batean loratuko dela zerbait

erori naizen zelai guztietan.

Badakit erraiak oihuka hasten direnean

ezin dela erretenetan datorren itsasgora gelditu,

baina batzuetan

faroari begira geratzen naiz gauetan,

noizbait zure begiak dituen kontinenteren bat

erakutsiko didalakoan.

Botanika ikasgaia

Naturaren mintzoa da,

askatasunaren balada botanikoa:

hainbeste mimorekin zaindu

ureztatu eta maite izan duzun loreak

nahiago du kanpoko euria.

Ispilu hautsien gainean

Ispilu hautsien gainean errari ibilitako erromesak

izan gara noizbait.

Kristal zatiak ditugu biriketan,

baina ikasi dugu amarrak askatzen,

eta memorian ubeldutako uberak

aingura herdoilduak

besterik ez dira dagoeneko.

Hotz egiten du oraindik,

baina eguzkia atera da.

Argia amatatu eta leihoak zabaltzeko garaia da.

Sugandilak ere atera dira epeltasun bila,

eta trenbidearen beste aldean

zain ditugu goldatu beharreko lurrak.

Begira zenbat hondar ekarri duen itsasoak

hurrengo itsasbeheran bion izenak idazteko.

Medikuntza apunteak

Behin batean udazkena,

eta gaua mendeetan zehar.

Isiltasuna atertu gabe orbainetan,

herdoilak hartutako fabrika zaharrak,

eta iluntasuna besterik ez

larrua aldatzera behartutako

sugeen begietan.

Abandonatutako geltokiak izan gara noizbait,

behinola eguzkitan egon eta gero

sustraien albora eroritako hosto lehorrak,

inork begiratzen ez duen argazki zaharra,

malkoei atseden emateko ere

lurrik ez duen herria,

falta zarenetik

lanbroak arratsero idatzitako biografia.

Medikuntza apunteetan ere ikas daiteke.

Bizitza gordinagoa da

bihotza josteko makinatik pasatu ondoren.

Akuarela mingotsak (Itoitz eta Artozki gogoan)

Goazen beste teilatu batzuetara.

Eguraldia ere aldatu da,

antzarek lurralde urrunetara egin dute,

eta hutsik geratu dira postontziak.

Iritsi da hemendik ihes egiteko ordua.

Nekatu zaizkigu begiak

akuarela mingotsei kolorea emateaz,

eta gero eta aterki gehiago ageri da

ilunabarrei ateratako erradiografietan.

Ezin ditugu orbanak ezkatekin estali.

Ez dugu harri artean igeri egiten asmatuko.

Goazen beste teilatu batzuetara.

Laster eraitsiko dituzte zubiak,

eta uda babesleku sargoriekin helduko den arren,

hemen, dagoeneko,

biziketak ere antigualeko hitzak izango dira.

Habiak ezpainetan

Enarak itzuli dira.

Maletarik gabe, iraganik gabe, ametsik gabe.

Gaurko azken trenak utzi ditu geltokian,

eta berehala zabaldu dituzte linea berriak teilatuetara.

Egunkariei ez zaie nabarmentzekoa iruditu,

baina hodeiek ebaki gehiago dituzte orain,

egunak errazago odolusten dira,

eta arramak agertu zaizkigu zapatetan.

Enarak itzuli dira.

Utzidazu zure ezpainetan habiak egiten.

Konkistatu beharreko lurraldeak

Aspaldi erroldatu ginen zalantzaren erresuman

eta ordudanik apalagoak dira egunak,

udazkenaren kolorea dute urtaro guztiek

eta sarerik gabe aritzen gara trapezioan.

Bizitzari autopsia egin

eta herdoila aurkitu ziguten bihotzetan,

orain ez gara hain inozoak,

malko gehiago kontatzen ditugu

inbentarioa egiten dugun bakoitzean,

baina hala ere tranbia koloretsuak dira ametsak.

Garaipena gehiago gozatzen duten gerlariak gara

musuak egunero konkistatu beharreko lurraldeak direnetik.

Bossa Nova balkoietan

Bazter auzo honetara aldatu ginen udazkenean,

alokairua merkeagoa delako hemen,

eta etxea apur bat eguzkitsuagoa.

Hala ere, ez genuen kalkulatu

lehortzera esekitako koloreak eta tirantedun elastikoak,

eguneroko bossa nova salsa samba eta kunbia festak,

bizilagunaren sabel dantza ikastaroak

eta balkoian erre ohi zituen zigarroak galduko genituenik.

Hilaren amaierara errazago iristen gara orain,

baina faltan sumatzen dut leihotik begiratu

eta Brasilgo turismo bulegoa zabalik ikustea.

Elurra bezain isil

Elurra bezain isil

izarak zabaldu

eta zuhaitz izan nahi dut

izterrak ezpain

bihurtzen zaizkizun

itsaso horretan.

Musuak herrialde euritsuetan

Ilargia bezala erori nahi dut zure begietan

eraman nazazu berriro taberna ilunetara

eskutik hartu eta sagar heldu berrien bila

lehertu ditzagun olatu basatienak ezkutuan

goazen herrialde euritsuetan jolastera

eta tentazioaren bidean ibiliko gara erromes

kalamuaren kaligrafiarekin putzuak eginez

lanbroa besterik ez da ageri bazterretan

baina bildutako musuekin nahikoa dut gaur

zure ezpainak dira aberririk gorriena.

Zalantza

Benetako besarkadak

eta bihotzean sortutako

zelaiak garen

ala hutsuneak betetzeko

eskulturak

besterik ez.

Hori da galdera.

Miss Ketamina

Azken portuan aurkitu zaitut gaur

eta ezin izan diot zure irribarreari ihes egin.

Ketaminari, speedari eta kokainari lotuta bizi zarela,

nire begiak zeharo putakumeak direla

eta hemeretzi urte izan arren

laster hilko zarela esan didazu.

Infernua ezagutu duzula dagoeneko,

duintasuna gramoka saldu zenuela aspaldi

taupada zurien ordainetan,

eta azken hiru hilabeteotan hilekorik ez zaizula iritsi.

Ezaba dezaket zure musuen zaporea ezpainetatik,

kendu dezaket zure geografia

oroimenaren mapetatik,

baina ez eskatu gau hauetan entzundakoa ahazteko.

Gordinegia da bizitza

nire bihotzean inoiz sartu den

doctor deseoren abesti samurrena

musikarik gabe uzteko.

Amaitu gabeko puzzleak (Igor Angulo gogoan)

Bihar ere aterako ditugu izarak patioan lehortzera

Kafearen taupadekin berotuko dugu egunsentia

eta leihotik begiratuko diogu

aspaldian ateri dagoen herriari.

Nonbait, ordea, kresala zintzilik agertuko da

ziega urrun batean

autopsia egingo diote itsasoari

eta hildakoak agurtzera itzuliko gara portura.

Ikasiko dugu zapatak lotzen,

norbait malkoak lehertzera aterako da

eta zure izena idatziko dugu kantoietan.

Amaitu gabeko puzzleak geratuko zaizkigu esku artean,

ez da pieza gehiago iritsiko gutunetan,

baina legoa asko idatziko ditugu oraindik.

Bihar ere izango dugu lekurik bandera berriak zabaltzeko.

Hotz egiten du oraindik

Krabelin gorri bat zabaldu nahiko nuke gaur leihoan

hildakoen izenak eman itsasoari

eta amantalarekin lehortu azken malkoak.

Eguzkia atera da, baina hotz egiten du oraindik.

Keak hartu ditu neguaren taupadak,

eta betiko kasernetara itzuli dira marinelak.

Ez eskatu meniarik gure minari.

Kendu amuak zuhaitzetatik.

Aspaldi abandonatu behar izan genituen habiak,

eta ez gaituzte euriari begira aurkituko.

Krabelin gori bat zabaldu nahiko nuke leihoan.

Baina lehortutako lurra besterik ez dugu gaur patriketan.

Igande arratsaldeak

Zer diren igande arratsaldeak zure bisitarik gabe,

zer ezkutatzen duten eman gabeko musuek,

zergatik ibiltzen garen bizikleta urdinetan,

zein itsasotan ote dabiltzan marinel zaharrak,

zergatik gustatzen zaizkigun enarak,

zer diren mareak latitude hotz horietan,

zertarako giltzapetzen dituzten parkeak gauean,

zertan aldatu garen azken urteotan,

zerbait ekarriko duen haizeak hegoaldetik,

zein amets dituzten portura itzultzen ez direnek,

zer ikusten den zure leihotik,

zenbat gutun gehiago idatzi behar dizkizudan.

Zergatik den ilunagoa gaua egunsentia baino lehen.

Hotel Revolución

tabako ron eta kanelaz

sukartutako ametsetan

malekoira begira larrutan egiteko

erabiltzen dugun hotel zaharkitua

besterik ez da dagoeneko

iraultza.

Lasaitzeko mapa bat

Lasaitzeko mapa bat

erakutsi nahi dizut gaurko hitzekin.

Gorde malkoak egutegiak ospelagoak direnerako.

Ahaztu berokirik gabe hotzegiak diren hiriak.

Lehen ere badakigu elurtutako kaleetan bidea egiten.

Nahi duenean azaltzen den

amorante ankerra besterik ez da langabezia,

baina ez kezkatu,

sasoia heltzean beti urmeltzen da negua.

Begira, postal eguzkitsu bat idatziko dizut gaur.

Oraindik badugu ogia erosteko

eta gasa ordaintzeko adina,

eta farola nahikoa ere bai

malekoian elkarrekin ibiltzeko.

Ez gara galduko zenbaki gorrien geografian.

Errenta sakonago batean

kotizatzen dute gure musuek.

Goazen izter arteko zelaietan marrubiak biltzera,

gelditu dezagun denbora hurrengo fakturak iritsi arte,

eta hilaren amaieran

poema sorta bidaliko dugu bankura.

Idatziz erantzun dezatela

hipoteka ordaintzeko ez dutela balio.

Disko zaharretan bezala

hil naizen bakoitzean

euria egin du

disko zaharretan bezala

baina atertzen duenean

gorriagoak dira teilatuak

kolore gehiago du bizitzak

eta zurea bezalako ostadarrak

agertzen zaizkit begietan

itsasoa ez da inoiz gelditzen

beti dago olatu eder bat

noizbait berriro aterkiak zabaltzeko.

Tranbiak larru gainean

herrialde berrietara arribatu gara

maletetan gordetako lanbroa ostendu

eta eskuak larruaren atelierretatik

igarotzen diren tranbiak bihurtu direnetik

amaitu dira

itsaso beltzetan egindako bidaiak

eguzkitan etzanda igaroko ditugu hilabeteak

eta kale sargori hauetan

libre ibiltzen utziko diogu elkarri

baina zure bihotzean erroldatzeko

paperak bete behar ditut

izarak aldatu aurretik.

Biharamuna

Esnatu ginenean

Hipoteka oraindik han zegoen.

Isilpean idatzitako telegramak

Egin ditzagun kartografia ariketak.

Nonbait bada ametsen errepublika bat.

Haizea aldatzen hasi da,

eta isilpean idatzitako telegramak

bidali behar ditugu eguna argitu baino lehen.

Beste gau bat zeharkatu nahi dut zurekin,

maitale ezpain hauetan,

baina garai hauetan gure musuak ere

legez kanpokoak izango dira beharbada.

Ahantzi ez nazazun

Sortaldera eguzkiaren bila ateratako brigada hura

gaur itzuli da, izerdi usainaren bidean,

zuk bustitako maindireak banderatzat hartuta.

Batzuetan lurralde okupatua da desira,

baina mugarri zailduak gara honezkero.

Kondenatu nazazu berriro zure bekatuetara,

zabaldu kometak gau haizetara, eta ez esan ezer.

Hitz egingo dugu bihar goizean, kafesnearekin.

Orain, abesti zahar baten babesarekin biluztuko zaitut,

ahantzi ez nazazun, bolero hartan bezala.

Mugarik gabeko udazkenak

Mugarik gabeko udazkenak izango gara beti,

biharko marrubi zelaien esperantzan.

Ezkutuan lehortuko ditugu izarak,

dei galduen bilduna izango da gure biografia

eta euria besterik ez zaigu geratuko ezpainetan.

Hala ere oheak itsaso bihurtuko ditugu berriro,

eta mareak gaua eraman baino lehen

bidaliko ditugu mezulariak, zaldi basatiekin.

Hire begiak nire alabarentzat, esaterako.

Itsasoaren kolorea

Gure musuen nazioarteko eguna izango da gaur.

Azken telegrama eta taupadetan

lehertu diren hitzak bildu

eta goazen malekoira postalak idaztera.

Itsasoaren kolorea eman nahi diet zure ezpainei.

Biluzik

Hosto denak erantzi eta biluzik utzi gaitu udazkenak.

Hondoratutako itsasontzien paisaia dirudi

batzuetan munduak gure leihotik begiratuz gero.

Behelainoa ere agertu da berriro,

erortzen eta odolusten garen guztietan bezala,

haizeak gaur ere zure aldetik jotzen duen arren

orduko ez dakit zenbat taupadako bolada indartsuetan.

Aintzira urrunetara ihes egindako hegaztiak gara orain.

Hosto denak erantzi eta biluzik utzi gaitu udazkenak,

baina pagoen denbora guztia dugu

urtaro berriak asmatu eta mila koloretan lehertzeko.

Eguzki pusketak

Euriak lekuz aldatutako

itsaso pusketak dira putzuak

tangoen hitzak

bidali gabeko gutunak

apirila managuan

edota marrubiak ezpainetan bezala

gauak zure begietan amaitzen direnetik

bizitzak kolorez aldatutako

eguzki pusketak dira musuak.

Postalak

Zurekin besarkatu ditudan hirien

postalak biltzen baditut,

ez da nostalgia izeneko hotel batean

gauak pianoaren ondoan igarotzeko.

Noizbait

zure larruaren kolorea izan duten

lekuei begira esnatzeko baizik.

Bisita

hemen amaitzen da kilometroen bilduma.

honaino heltzen dira errepideak.

karnetak eman guardia zibilei.

harresiak. aparkalekua. kartzela.

karnetak eman funtzionarioei.

metalak irakurtzen dituen uztaia dugu zain.

badugu zerbait.

utzi eraztuna, giltzak, gerrikoa...

berriro ere bai.

ea ez dugun besterik,

eta eskuz miatu gaituzte, zehatz.

baina uztaiak temati segitzen du, asaldatuta.

ez dute ulertzen.

herdoildu dizkiguten ametsak dira.

Azaroan erbesteratuta

Azaroan erbesteratuta

dabil gaur ere hego haizea.

Uso mezulariak bihurtu ditu hostoak,

kaleak koloretako gutunekin hartuta,

eta zure hitzak ekarri dizkit leihoraino.

Sutan dagoen basoa

izango da laster ilunabarra.

Noizbait izan gaitezkeenaren memoria

idatziko du keak ohera iristen denean,

eta oraingoan ezingo ditugu ezabatu

bisitarik gabe geratutako musu guztiak.

Berriro ere

zure ondotik aldendu behar badut,

sukaldetik trufa izoztuekin

itzultzeko soilik izan dadila.

Sorburuak

egun haietan ez zekiten oraindik

baina aurreko bizitzetan hasi ziren

bien ametsak besarkatzen,

batek eguzkia eta besteak sugandila beltza

tatuatu zutenean.

elkarrentzat lehen aldiz biluztu ginenean

ulertu genuen

egun haietan hasi zela euritan

gaur eskuetan dugun erreka.

Gernika esaten badut

gernika esaten badut

lanbroa ageri da

sagarrondorik gabe

geratutako historia liburuetan.

gernika abesten badut

maite ditudan bazterrak

betetzen dituzte hildakoen izenek

oraindik galdu gabe dagoen toponimian.

gernika ikusten badut

lapurtutako koadro bat dago

munduari begira

hemengoa ez den museo batean.

gernika oroitzen badut

zure ezpainak dira

itzaltzen ez den suak hartuta.

gernika idazten badut

dornier, junker edo heinkel

bezalako hitzekin

harriz betetako basamortua

zabaltzen da azoka egunetan.

gernika esaten badut gernika

abesten badut gernika ikusten

badut gernika oroitzen badut

gernika idazten badut

errautsetatik koloreak bildu dituen

herri bat erakusten ari naiz

munduko gernika guztiekin batera

[sarajevo, bagdad, gaza, donbass, kobane…]

koadroa noiz amaituko den galdezka.


LEHENENGO TOPAKETA

auzotarra 1

auzotarra 2

sukaldaria

karrosa (aulki pirriladuna), taxi lanak egiteko

Sukaldaria, emakumezkoa da

Auzotarra 1, tarteka, beti eskuan edukiko dituen pala eta erratza baliatuz,

zikinkeria ikusezinak biltzen arituko da.

Behar izanez gero,

aldian behin karrosa (aulki gurpilduna) azalduko da

auzotarra 1ek bildutako zabor ikusezina biltzera

ABESBATZA

(Xenpelarren Iparragirre abila dela…)

Heldu da eguna, heldu da ordua

dastatzeko intxaur fartsa

natarik ez du baina badauka

pipermina eta gatza.

Zatoz gure plazara

damutuko ez zara

alai zazu aurpegia:

algara batek bereizten ditu

gezurra eta egia.

Jendea marmarka, ez dator inor… bateren baten zain daude aktoreak!

Auzotarra 1 eta Auzotarra 2 batera eta bestera…

Karrosakoak ere bai, argazkiak ateratzen eta abar…

Telefonoak erabili…

AUZOTARRA 1

Koberturarik ez!

AUZOTARRA 2

Koberturarik ez, hemen? Nola ez dugu edukiko koberturarik plaza agerian!

AUZOTARRA 1

Hemen bai! Santimaminen daude koberturarik gabe!

AUZOTARRA 2

Santimaminen?

AUZOTARRA 1

Azpi horretan!

Telefono batek jotzen du. Norena ote den, konfusioa.

AUZOTARRA 1

Egunon bai! Non zaude ba? Non?

Oihu batzuk jendearen atzetik, metroaren sarreran

SUKALDARIA

Hemen naiz! Hemen! kaixo, morroiok!

Badator jokalekura.

Bere lanbideko jantzian, kapelu eta guzti.

Laban handi bat dakar gerrian, Donostiako danborradako zurezko tresnen estilokoa.

SUKALDARIA

Brrr! Hotza egiten duela azpi horretan!

AUZOTARRA 2

Santimaminen hotz handiagoa egiten zuen, gogoratzen zara?

SUKALDARIA

Ni ez nintzen Santimaminen bizi, ni Landarbason bizi nintzen.

AUZOTARRA 2

Euskaldun epela!

SUKALDARIA

Intxaurrak behar ditut.

AUZOTARRA 1

Leku ederrera azaldu haiz…

SUKALDARIA

Intxaur naturalak, biointxaurrak, eta jator esateko, "Intxaurrondoko intxaurrak". Adarretik mahaira.

AUZOTARRA 1

Hemen, egia esan…

AUZOTARRA 2

Hemen adarrak egongo dira nonbait, baina…

SUKALDARIA

Hau ez al da Intxaurrondo?

AUZOTARRA 1

Hego Intxaurrondo edo Polloegaina.

SUKALDARIA

Ez zait interesatzen Polloe.

AUZOTARRA 1

Txurkoeneko baratzea. Baratze hobeagorik!

SUKALDARIA

Hezurrak eta haragi ustela…

AUZOTARRA 1

Baita harrak ere, Txinan harrak jaten dituzte

SUKALDARIA

Emeak ere bai. Kontuz mingain hori!

AUZOTARRA 1

Beste zerbait asmatu beharko duzu, hemen ez dago intxaurrik.

SUKALDARIA

Tira, ikus ditzagun intxaurrondo horiek! Intxaurrondoak edukiko dituzue Intxaurrondon, ezta?

AUZOTARRA 1

Trenak jan zituen Intxaurrondo zaharrean.

SUKALDARIA

Ez da posible!

AUZOTARRA 1

Eta Hego Intxaurrondon genituen apurrak metroak jan ditu. Zuztarretik gainera. Hain zuztar luzeak zeuzkaten intxaurrondo haiek… Batere gabe utzi gaituzte.

SUKALDARIA

Hau miseria, hau miseriaren beltza, hau bertsolaritzaren miseria!

AUZOTARRA 1

Sukaldaritzaren miseria esan nahiko zenuen noski.

SUKALDARIA

Nola, zer duzu zuk gure kontra?

AUZOTARRA 1

Entzun, sukaldari anderea: hainbeste injustizia pairatu behar izan dugu…

AUZOTARRA 2

Intxaurretaraino gaude!

AUZOTARRA 1

Hemen ez da arazoa konponduko gillotina bat jartzen ez badugu.

SUKALDARIA

Hummm! Interesgarria. Sukalde tresna interesgarria izan liteke gillotina.

AUZOTARRA 1

Gillotina hementxe, plaza honetan bertan!

ABESBATZA 40"

(Iparragirreren Zibilak esan naute…)

Ogiak mantentzen du

anitz lepogizen

gure kalte askoren

zuztarra hori zen.

Laster dugu ekarriko

Andre gillotina

botikarik onena

kentzeko zotina!

gillotina aipatutakoan, telefonoa hartu eta :

AUZOTARRA 1

Aloh? Robespierre, sil bu plé?

Telefonoa tapatuz, jendeari:

Asanbladan dago, hau beti dago asanbladan.

Telefonotik, ozenki, batetik bestera mugituz:

Robespierre? Içi Prakagorri! Pra-ka-gorri. Hi, edukiko duzue hor nonbait gillotina zaharren bat… Nola? Denak okupatuak? … Beraz, ez duzuela iraultza esportatu nahi … E, guk ongi ordainduko genuke: jeke bat espero diagu laster, finantzatuko digula esan ziguk… Iraultza finantzatu, bai … Ongi, iraultza herrialde bakarrean orduan … Troskista, ni? Hi estalinista! … Aditu al duk? Aditu al duk? … Robespierre? Robespierre? Robes…

Publikoari:

Lepoa moztu diote! Lepoa moztu diote Robespierreri!

SUKALDARIA

Teknika handia behar da horretarako.

AUZOTARRA 1

Behar dena, gillotina da.

SUKALDARIA

Utziko al zenidake segapotoa faborez? Dei bat egin behar dut.

AUZOTARRA 1

Ezin dizut utzi, ez dakizu nola gauzkaten orain!

SUKALDARIA

Nola zauzkate orain?

AUZOTARRA 1

Ez digute laneko telefonotik dei partikularrik egiten uzten. Pentsa, oporretara ere ezin ditugu eraman. Izugarrizko murrizketak.

SUKALDARIA

Murrizketak, esadazu niri! Jenero eskasian daude maila goreneko platerak. Horregatik nago hemen.

AUZOTARRA 1

Eta gaueko txandan gakotu egin dizkigute orrialde beroetako sarrerak Interneten.

SUKALDARIA

Halakorik! Gauez egiten duen hotzarekin!

Publikoari:

Gizonezkoak…! Ez bururik ez buztanik!

AUZOTARRA 1

Esan dizugu, gillotina jarri behar dugu plaza publikoan.

SUKALDARIA

Kontaktu asko al dauzkazu Frantzian?

AUZOTARRA 1

Zu… zu espioitzan zabiltza, ezta?

SUKALDARIA

Beharko! Konpetentzia izugarria daukagu sukaldariok. Badakizu, lehia-kor-ta-su-na…

AUZOTARRA 2

Gillotina lau turnotan gelditu gabe Sagasti Ederren!

SUKALDARIA

Sagasti Eder?

AUZOTARRA 1

Plaza honen izena.

SUKALDARIA

Ikustagun… Aizu, zuhaitz hauek ez dira sagarrondoak!

Badoa sasi zuhaitzetara, hartzen du fruitua, probatzen du.

Tu egiten du, eztulka hasten da…

AUZOTARRA 1

Ez, ez dira sagarrondoak.

SUKALDARIA

Sagarrondorik gabeko sagastia, beraz! Interesgarria, sagarrik gabeko sagar tarta, sagarrik gabeko konpotak…

AUZOTARRA 2

Sagarrik gabeko sagardoa…

SUKALDARIA

Sagasti Eder, sagasti alfer!

AUZOTARRA 1

Intxaurrondon bizi gara eta ez daukagu intxaurrik, ez onik ez ustelik. Sagasti Ederren bizi gara eta ez daukagu sagarrik, ez ederrik ez itsusirik.

SUKALDARIA

Hau miseria, hau miseriaren beltza, hau bertsolaritzaren miseria!

AUZOTARRA 1

Sukaldaritzarena esan nahiko zenuen noski?

SUKALDARIA

Eta hura, zer da hura? (eskua kopetan bisera)

AUZOTARRA 1

Koldobika Jauregiren eskultura bat.

SUKALDARIA

Zer eskultura eta zer kultura puntu kom! Zaldiak dira!

AUZOTARRA 1

Dokumentuak ikusi al dizkiezu?

SUKALDARIA

Zer?

AUZOTARRA 1

Izan litezke behorrak.

SUKALDARIA

Zaldiak edo behorrak, hor zaldi-hankak ikusten ditut nik.

AUZOTARRA 1

Izan litezke behor-hankak. Hemen feminista asko dago, ez dakit zu nola ez zaren feminista, emakumezkoa izanda.

SUKALDARIA (kasurik egin gabe, eskulturari begira)

Hummm… Interesgarria, txit interesgarria!

AUZOTARRA 1

Granitozkoak direla esango nuke nik, hanka horiek.

SUKALDARIA

Badakizu? Gustatzen hasi zait auzo hau….

ABESBATZA 40"

(Iparragirreren Zibilak esan naute…)

Amak esaten zidan

bazkaltzeko ondo

platera bat barbantzu

eta bi mondongo.

Baske, baske, baske, baske

onik non egongo?

Baske Kulinari Zenter

onena Intxaurrondo.

AUZOTARRA 1

Orduan, gustatzen zaizu gure barrioa?

SUKALDARIA

Nazkagarria iruditzen zait, eta horrek… horrek balio erantsia dauka!

Karrosa jokalekuan barrena saski bat daramala.

SUKALDARIA

Zer ote darama horrek saskian? Garirik gabeko ogia, agian?

AUZOTARRA 1

Zu, geldi hor!

Buru bat ateratzen dute saskitik, buru lepamoztu bat.

SUKALDARIA

Ooooooh!

AUZOTARRA 1

Aaaaaah!

SUKALDARIA

Baina hau…

AUZOTARRA 1

Robespierreren burua da... Gizajoa!

AUZOTARRA 2 (publikoari)

Ergela!

SUKALDARIA

Hummmm…! Aizu, lagun, adiskide. gillotina oso makina interesgarria da…

AUZOTARRA 1

Baina ez daukagu, eta ezin dugu inportatu. Frantsesek daukate esklusiba eta ez zaie batere geratzen almazenean. Eta patentea kopiatzeko dirua behar da. Itxaron.

Segapotoa atera, markatzen du, batetik bestera publikoaren aurrean…

Boabdil! Boabdil! Salam aleykum! … Içi Prakazuri! Pra-ka-zu-ri! … Ongi, eta zu? … Ongi, eta zure emazteak? … Gazteena haurdun? … Pozten naiz! … Ongi, eta zure semeak? … Ongi, eta zure anaia? … Ongi, eta zure astoa? … Israeldarrek jan? … Palestinaren alde hil da gizajoa! … Bai, noski, noski, israeldarrak gizentzeko! … Erromes abiatu zarela? … A bai? … Ongi, ongi, Alak gida zaitzala basamortuan! … Baita zuri ere! … Berdin …

Publikoari:

Nola arraio etorriko da jekea, astorik gabe?

SUKALDARIA

Begira, nik ordainduko nizuke ondo…, ondo samar alegia, gillotinaren produkzioa.

AUZOTARRA 1

A bai?

Gerrian dakarren labana hartu eta manipulazio batzuk egiten ditu saskian…

Gero, labana gorriturik ateratzen du saskitik, tantaka. Gerrian sartzen du ostera.

Eskuak garbitzen ditu Auzotarra 2k eskaintzen dion urarekin.

Lehortzen ditu karrosakoak eskaintzen dion toilarekin.

Azkenik parsimonia handiz, eskunarru profilaktiko bana janzten du.

Ondoren, eskua saskian sartu eta benetako txekor mingaina ateratzen du.

SUKALDARIA

Robespierreren mingain rebozatua intxaur-saltsan!

Auzotarra 1 geldirik, telefono deiak egiten eta batekin eta besterekin hitz egiten.

Eta produktua erakusteko oihu bera errepikatuz ibiliko da jendearen aurrean.

Atzetik Auzotarra 2 doakio, publikoari esplikazio hau emanez ahapetik:

AUZOTARRA 2

Intxaurrik gabeko intxaur saltsan! Intxaurrondoko intxaur-saltsan!

Badoa karrosa bere saskiarekin, eta haren atzetik doaz Sukaldaria eta Auzotar biak.

Guztiz erretiratu baino lehen:

AUZOTARRA 2

Hau miseria! Hau miseria beltza! Hau bertsolaritzaren miseria!

ABESBATZA 1' 40"

(Emakumezkoak bakarrik, Hegoak ebaki banizkio…)

Ipini banizkio adarrak

senarraren negarrak

kukurruku oilarrak

baina horrela

intxaurrak zizkidan emango

eta nik

ustela nuen jango!

Ipini banizkio adarrak

senarraren negarrak

kukurruku oilarrak

baina horrela

sagarrak zizkidan emango

eta nik

ustela nuen jango!

BIGARREN TOPAKETA

auzotarra 1

auzotarra 2

boabdil

Sukaldaria bazter batean arituko da, mahaitxo batean, janariak manipulatzen.

Tarteka, jesarri egingo da: ura edan, intxaurrak hautsi, antzerkia jarraitu…

Intxaurrak emango dizkie ikusleei, eta bestelako jatenak: mingain errebozatua, esaterako (Robespierrerena, suposatzen da).

Auzotarra 2, lehen egintzan bezala, gauza ikusezinak biltzen ibiliko da erratzarekin eta palatxoarekin noizean behin.

Jekea, aberastasun ezaugarriak eraztunez eta horrelakoz.

Eraman ditzake eguzkitarako betaurrekoak ere,

noizean behin kopetara eramanez zer edo zer hobeto ikusteko eta abar.

ABESBATZA

(Xenpelarren Iparragirre abila dela…)

Batzuek barre, besteak irri,

hauxe da ikusgarria

mozkortzen ez gaituen sagardoz

kentzen dugu egarria.

Hemen dator jekea

bidean zer nekea

andre gazte baten bila:

urriarekin aspertu eta

orain nahi du apirila.

Jendea zain, ez dator inor… bateren baten zain daude aktoreak!

Auzotarra bat eta auzotarra bi batera eta bestera…

Karrosakoak ere bai, argazkiak ateratzen eta abar…

Telefonoak erabili… (lehen egintzaren hasierako urduritasun berdina)

Bitartean aurreskua jotzen txistularia, eta dantzaria dantzan.

AUZOTARRA 2

Koberturarik ez!

AUZOTARRA 1

Euskotren defizientziaz betea dago!

AUZOTARRA 2

Agian Zarategitik irten da Sagasti Ederrera etorri gabe!

AUZOTARRA 1

Ez, kartela ipinia dago: Antzerkia hemendik, eta gezi bat marratua Sagasti Ederrerako eskaileretara.

Telefono batek jo du. Norena ote den, konfusioa.

AUZOTARRA 2

Salam Aleykum! Non zaude ba? Non?

Metroaren sarrerarantz abiatzen dira tarrapataka, baina han ez da inor ageri.

Beste aldetik dator Boabdil:itxura bikaina dauka, bere jantzi arabiar dotorearekin.

Benetako jekea dirudi. Lepoan dakar pelestindarren kuffia.

BOABDIL

Jainkoak egun on dizuela!

Lasterka berarengana dantzaria eta txistularia.

Aurreskuaren azkenera heldu da. Berak ere makurtzen du burua, eskertuz.

Poltsa bat ateratzen du, eta poltsatik urrezko txanpon mordoa:

txistulariari eta dantzariari ematen die.

Lore sorta bat ematen diote. Asko estimatzen du Boabdilek.

Ondoren, erregeren tronua balitz bezala, karrotan ibiliko dute.

Publikoan dauden emakumezkoen artean banatzen ditu loreak Boabdilek bere karrosatik, "Salam Aleykum, emazte maiteok!" koipetsu esanez.

Bitartean, dantzaria, axolagabe, txanponak zabaldu eta barruko txokolatea jaten hasi da.

Txistulariak haserre egiten dio, jendearen aurrean halakorik ez egiteko adieraziz.

BOABDIL

Salam aleykum!

Salam aleykum, intxaurrondotarrok!

Salam aleykum!

IKUSLEEK

Salam aleykum!

BOABDIL

Zuek intxaurrondotarrak eta intxaurrik gabe, gu arabiarrak eta petroliorik gabe: zuek eta gu, intxaurrondotarrak eta arabiarrok, senideak gara, anai-arrebak gara.

AUZOTARRA 1

Baina guk ez daukagu intxaurdolarrik, ez sagardolarrik.

AUZOTARRA 2

Pobre bizi gara, Boabdil. Tristura handian bizi gara.

AUZOTARRA 1

Zorrez beteak gaude.

BOABDIL

Hori ez da posible! Zorrez beteak eta triste! Tristea, zorrik gabeko bizitza da! Kreditu berria eskatu behar zenuke, alaitasun pixka bat izateko!

AUZOTARRA 2

Barkatu, Boabdil, erabaki al duzu Meskita non egin?

BOABDIL

Ni ere pobrea naiz, ez pentsa.

Txalo jotzen du.

Bere zerbitzaria azaltzen da.

Astotxo bat dakar (kartoizkoa da, pirrilen gainean dabil).

Boabdilen aurrean utzi eta badoa burumakurtu batzuk eginez.

BOABDIL

Hauxe izan da nire rolls royza.

AUZOTARRA 1

Honekin etorri al zara honaino?

BOABDIL

Israeldarrek jan zidaten asto zaharra, bide guztiak zekizkiena.

AUZOTARRA 2

Eta honen gainean iragan duzu basamortua? Eguzkipean?

BOABDIL

Ez, gerizpean etorri naiz bide osoan, gerizpean eta inork ikusi gabe.

AUZOTARRA 2

Ez da sinestekoa!

AUZOTARRA 1

Basamortuan inor bizi al da ba?

BOABDIL

Lehendabizi Gazara, eta gero palestinarrek egindako Gazako tuneletik Intxaurrondoraino zuzen, Euskotrenen tuneletan barrena. Gu tuneleko gizakiak gara, arabiarrak eta euskaldunak. Elkar ulertzera kondenaturik gaude: hala nahi du Alahk.

AUZOTARRA 1

Gu ez gara arabiarrak, gu berbereak gara.

BOABDIL

Berbereak, barbaroak. Jatorriz aldatzea komeni zaizue.

AUZOTARRA 2

Aizu, Boabdil, ez al duzu esan israeldarrek jan zizutela bidea zekiena?

BOABDIL

Bai.

AUZOTARRA 2

Baina asto berriak ere ekarri egin zaitu.

BOABDIL

Berak ni ekarri baino, nik ekarri behar izan dut gehiagotan. Ez duzu ikusten kartoizkoa dela?

AUZOTARRA 1 (publikoari)

Motza izan behar du batek, kartoizkoa dela ez konturatzeko!

BOABDIL

Oso asto praktikoa da: ez du arrantzarik egiten. Isilean etorri naiz. Israeldarrek ezin izan naute harrapatu.

AUZOTARRA 2

Asto guztiak Intxaurrondora datozela badakigu… Ikusi, belarrik gabe utzi gaituzte. Zementu hutsa.

BOABDIL

Hala nahiko du Alahk. Edo Tel-Avivek, auskalo.

AUZOTARRA 2

Beraz, meskita bat eraiki nahi duzu hemen, gu musulman bihurtzeko.

BOABDIL

Proiektu asko dauzkat.

Jendearen aurrean paseatuz,

txilabaren azpian daukan Barçaren kamiseta erakusten du, harro:

"Qatar Foundation".

Auzotar biak, "Qatar Foundation" ikusirik, txundituta geratzen dira.

AUZOTARRA 1

Ka-tar fo-un-da-tion!! !

AUZOTARRA 2

Kátar fundeíxon!! !

AUZOTARRA 1

Atletismoko pistak kenduko dituzu Anoeta Stadiumean?

AUZOTARRA 2

Kontxa pribatizatuko duzu?

AUZOTARRA 1

Meskita bihurtuko duzu Tabakalera?

BOABDIL

Ikusiko dugu. Proiektu asko dauzkat. Bilera sekretu bat daukat bihar PROGIBELekin.

Sukaldariak, mahaiko lanak utzita.

SUKALDARIA

Progibel… Gibelaren aldeko elkartea! Zer ideia ona! Ni GIBELaren PROfesionala naiz!

Badator Boabdilengana bera ere.

AUZOTARRA 1

Progibel?

AUZOTARRA 2

Zer da hori?

BOABDIL

Provisional Government of Igeldo.

SUKALDARIA, AUZOTARRAK

Zeeer?

BOABDIL

Igeldoko Gobernu Probisionala. Klandestinoa da oraindik, baina Igeldoren aldeko botoa emango dugu arabiarrok Nazio Batuen hurrengo Batzar Nagusian.

SUKALDARIA

Hau miseria, hau miseriaren handia! Hau tomate hidroponikoaren geza!

BOABDIL

Erabaki estrategikoak hartuko ditugu. Zumalakarregi jeneralak zuzenduko du bataila guztien ama. Fronte berri bat irekiko du Igaran seguru asko, Antigua bizkarretik okupatzeko. Hondartza behar du Igeldok.

Emakumezkoak karrosarekin, panfletoak banatzen publikoari:

"Poligamia, emakumearen esklabotza".

Boabdili ere ematen diote. Irakurri egiten du.

BOABDIL

Hau eta arraioa! Profetaren izen garbia zikintzen!

Melodia arabiar bat. Boabdilen telefonoa da, joka.

Ateratzen du telefonoa noizbait.

BOABDIL (zenbakia ikusirik)

Obama! Mai friend! Mai broder! Jaguar yu, Obama?

Batetik bestera doala bere Barçako kamiseta erakutsiz.

... Eta zure emaztea? … Oraindik haserre? … Eta zure alaba nagusia? … Eta zure alaba gaztea? … Eta gurasoak, ondo beti? … Eta… Bai zera! … Larria da, bai! … O, ez, hori ezin dut! … Beri beri beri zaila dago Siriako gatazka … Ba niri israeldarrek astoa jan zidaten lehengo astean … Ezin duzula ezer egin? … Guk, lehen, kartoia ematen genien astoei jateko … Entzun, entzun Obama, mai broder, entzun ongi: lehen kartoia ematen genien astoei jateko, eta orain astoak egin behar ditugu kartoiarekin!

Haserre, eten egiten du komunikazioa.

Lehengo lekura doa Sukaldaria, bere buruarekin hizketan.

SUKALDARIA

Kartoia, izan ere, frijitu egin liteke, egosi egin liteke, gordina ere samurra da, eta inprimatu egin liteke… "Jan nazazu nik jango zintudan bezala"… Interesgarria, txit interesgarria… Zintudan edo zintuzkedan?

Bere lan-mahaira doala, Boabdilen astoa hartu eta eraman egiten du.

Ongi lotu eta labana zorrozteari ekiten dio.

Geroxeago, astoa desagertu egingo da…

ABESBATZA

(Iparragirreren Zibilak esan naute…)

Jekeak behar gaitu

egin musulmanak

fede berrian gaude

sendo hitz emanak.

Asto guztiak ez daude

Igeldoko erroldan:

kartoia jatea 're

jarriko da modan.

BOABDIL

Zertan ginen?

Oraindik eskuan daukan papera seinalatzen dute Auzotarrek.

AUZOTARRA 1

Zenbat emazte dituzu zuk?

AUZOTARRA 2

Zer egin behar nuke musulmana izateko?

BOABDIL (papera kopetara eramanez, bisera)

Eta hori?

AUZOTARRA 2

Zer hori!

BOABDIL

Horko menhir berezi hori.

AUZOTARRA 2

A, ezetz asmatu zer diren menhir horretakoak!

BOABDIL

Nik esango nuke… Nik esango nuke horko horiek ez direla zaldi-hankak!

AUZOTARRA 2

Ez, ez dira zaldi-hankak

BOABDIL

Behor-hankak direla esango nuke nik!

AUZOTARRA 2

Ez ba, ez duzu asmatu!

BOABDIL

Orduan, ez dakit zer izan litezkeen.

AUZOTARRA 2

Horko horiek, asto-hankak dira!

BOABDIL

Asto-hankak!!! Ez da egia izango…!

AUZOTARRA 2

Bai.

AUZOTARRA 1

Egia berdaderoa. Mahomaren erlijioa bezala.

AUZOTARRA 2

Basamortuan kartoia jaten zuten astoen omenez egina da!

BOABDIL

Alahren bideak Euskotrenarenak baino bihurriagoak dira!

AUZOTARRA 1

Zenbat emazte eduki lezake musulman batek?

BOABDIL

Zenbat amorante eduki lezake kristau batek?

AUZOTARRA 2

Oroitzen, Boabdil, Orreagako batailan, nolako julipa eman genien nafarrok eta arabiarrok bat eginda, kristau energumeno haiei?

Telefonoak jotzen du, lehengo melodia arabiarrarekin.

BOABDIL (zenbakia ikusiz)

Vladímir Vladimírovitx Púttin! ! Mai friend! Mai broder! Jaguar yu, Púttin, tobáritx?

Batetik bestera, goraki hitz eginez,

jendearen aurrean nabarmen,

tarteka txilaba zabalduz "Qatar Foundation" erakusteko:

... Pozten naiz. Eta zure nobiak? … Oraindik horrela? … Eta zure ama maitea? … Eta zure aita beneragarria? … Eta arreba disidentea, ondo beti? … Eta… Bai zera! … Lan du sinesteak! … Utzi hori nire kontu! … Igeldoren aldeko botoa segurtatua dago! … Obama deika ari zait, bai … Zu lasai! … Aizu, entzun Vladímir, mai fiend, mai broder, tobáritx: ezagutzen Intxaurrondo? … Zure zerbitzu sekretuak ez dute ongi turulatzen, Vladímir! … In-txaurr-on-do, Basque Country, muino estrategikoa, Eroski aireportua … Independentzia nahi dute, Igeldok bezala … Bai? … Asko eskertzen dizut … Kontuan edukiko dut … Txao, Vladímir. Besarkada.

Denak harri eta zur, noski.

AUZOTARRA 2

Zuk nondik atera duzu…?

BOABDIL

Nola ez nuen ahalegina egingo zuen alde, zuek, intxaurrondotarrok, beduinoaren asto zintzoak munduan daukan monumentu bakarra eginda gero?

Auzotarra 1 tekla zapaldu eta zapaldu ari da mugikorrean.

AUZOTARRA 2

Zer ari zara?

AUZOTARRA 1

Mao Tse Tuni deika ari naiz, baina ez du hartzen.

AUZOTARRA 2

Zertarako behar duzu Mao Tse Tun?

AUZOTARRA 2

Txinak betoa jarriko duen jakiteko.

Ahaleginean segituko du, alferrik.

BOABDIL

Púttinek esan du aztertuko duela zuen eskaera. Lanean jarriko ditu diplomaziaren zerbitzu zikinak.

AUZOTARRA 1

Baina zuk uste duzu Púttin…?

BOABDIL

Zor dizkit fabore batzuk.

AUZOTARRA 1

Hau miseria! Hau miseriaren handia! Hau intxaur ustelaren nazka!

BOABDIL

Zer duzu ordea?

AUZOTARRA 2

Izan ere, guk….

AUZOTARRA 1

Guk ez dakigu zer garen gu!

BOABDIL

Erabakitzeko eskubidea duzue: intxaurrondo ala sagarrondo.

AUZOTARRA 1

Bietan ondo.

AUZOTARRA 2

Gu, zer gara, eh? Altza ala Egia?

AUZOTARRA 1

Gezurra ez behintzat.

BOABDIL

Intxaurrondo bazarete, zertarako izan behar duzue beste ezer? Leninek ez al zion independentzia eman Astigarrari? Astigarra astigarra baldin bada, zergatik ez da izango Intxaurrondo intxaurrondo?

AUZOTARRA 1

Egia da!

AUZOTARRA 2

Altzak ez du palmondoa izan nahi!

AUZOTARRA 1 (zeruan ikusiko lukeen titulua irudikatuz eskuarekin)

Islamik Republik of Intxaurrondo… Hau intxaur-saltsa jarri diguzuna, Boabdil!

ABESBATZA

(Iparragirreren Zibilak esan naute…)

Boabdilek esan du

egia galanta

zuztarretik kenduta

gezurraren planta:

Hemengotarrak gara 'ta

ez beste inongo:

enbor bereko adarra

beti Intxaurrondo!

Sukaldaria bandeja batekin,

jendeari eskaintzen

SUKALDARIA

Kartoi triangelu kurruskariak, Kartoi triangelu kurruskariak Rifeko mendabelarrarekin!

AUZOTARRA 1

Zer uste duzu zuk, astoak garela kartoia jateko?

SUKALDARIA

Hobe guk jatea kartoia, bestela gu baino hobeak hasiko dira egiten kartoiarekin.

AUZOTARRA 1

Nondik atera duzu jaki hau?

AUZOTARRA 2

Alegia, nondik atera duzu kartoia?

SUKALDARIA

Alahren bideak Euskotrenarenak baino bihurriagoak dira.

BOABDIL

Egia handia da hori!

Dastatu egiten du triangelu bat, eskultura aldera begiratzen du.

BOABDIL

Horiek, asto-hanka horiek, asto emearen hankak dira! Halako dotorezia, halako fermutasuna, hori, emetasunaren ezaugarriak dira! Emakumea, izan ere…

Musu ematen dio panfletoari.

Musua izan ote den edo musua garbitzeko erabili duen,

ikusle bizkorrek erabakiko dute.

Feministek behintzat, bolak egiten hasi dira panfletoekin…

BOABDIL

Aizue, eta nire astoa, non dago? Non dago nire astoa?

Eztulka hasten dira denak, triangeluak kontrako eztarrira joanda.

Panfleto-bolak botatzen dizkiogu ikusle guztiok Boabdili…

BOABDIL

Salam Aleykum emazte maiteok, Salam Aleykum…!

Badoa ihesi, Sukaldariak eta Auzotarrek babesten dutela.

ABESBATZA 1' 40"

(Emakumezkoak bakarrik, Hegoak ebaki banizkio…)

Intxaurrak apurtu banizkio

hantustea adio

arrak gutxi balio

baina horrela

ez zen gehiago senarra izango

eta nik

asto lana egin behar

Intxaurrak apurtu banizkio

hantustea adio

arrak gutxi balio

baina horrela

ezingo nion errieta eman

eta nik

isilik egon behar

HIRUGARREN TOPAKETA

auzotarra 2

boabdil

amazona 1

amazona 2

Amazona 2rena egin lezake Sukaldariak

Azkenean Sukaldaria agertzeko, irten liteke beste edozein.

Boabdil eta Auzotarra 2, zaborketari dabiltza, pala eta erratz banarekin.

Boabdilek ez dauka kufiyarik ez aberastasun ezaugarririk: Barçako kamiseta bakarrik.

ABESBATZA

(Xenpelarren Iparragirre abila dela…)

Mundua mundu, zerua zeru

pobrea beti da pobre

etorkizunaz amets gozorik

egingo ez banu hobe.

Plazako garbitzaile

edo zikin biltzaile

aterako dut bizia

lanpostu hauxe eman didate:

zaborraren polizia.

AUZOTARRA 2

Aizu, barkatu, zu ez al zara Boabdil?

BOABDIL

Bai, hala naiz.

AUZOTARRA 2

Zer egiten du Granadako erregeak kalea garbitzen?

BOABDIL

Lorezain lanpostu bat zegoen hutsik Alhambran… Al Andaluseko Aldizkari Ofizialean irakurri nuen, eta presentatu egin nintzen. Hamalau mila ginen.

AUZOTARRA 2

Eta, zer gertatu zitzaizun?

BOABDIL

Azken frogan eliminatu ninduten.

AUZOTARRA 2

Ez da egia izango!

BOABDIL

Bai, oso arabiera polita neukala esan zidaten, baina akats batzuk egin nituen ortografian.

AUZOTARRA 2

Izugarria da, lorazain izateko akatsik gabe idaztea eskatzen dute orain!

BOABDIL

Ez, ez, ahozkoan izan zen! Ahozkoan egin omen nituen akats ortografikoak!

AUZOTARRA 2

To! Injustizia berdina munduko bazter guztietan!

Jarraitzen dute lanean, isil

Zaldi irrintzi batzuk entzuten dira

AUZOTARRA 2

Eta non egiten zenuen lana lehen?

BOABDIL

Wall Streeten.

AUZOTARRA 2

Zer, operazio txarren bat egin zenuen, ezta? Funts pozoitsuak?

BOABDIL

Ez… Zor batzuk egin nituen, pozik bizitzeko. Oso tristea da zorrik gabe bizitzea.

AUZOTARRA 2

Nik ez dakit zer den zorrik gabe bizitzea.

BOABDIL

Zeinen bizitza alaia izan duzun!

AUZOTARRA 2

Bai, izugarri alaia! Ba al dakizu hemen nola duten izena bankuek?

BOABDIL

Bankuek? Banku.

AUZOTARRA 2

Ez, hemen bankuek kutxa dute izena. Begira hor bertan, Rural Kutxa. Hortik gora jarraituta, Kutxabank. Gorago, Laboral Kutxa.

BOABDIL

Kutxa… trasteak gordetzeko leku itxi bat …

AUZOTARRA 2

Trasteak bakarrik?

BOABDIL

Datilak ere bai, gatza…

AUZOTARRA 2

Hil-kutxa, ez dakizu zer den?

BOABDIL

Bai, badakit hil-kutxa zer den.

AUZOTARRA 2

Ba hemengo bankuek, bizirik sartzen zaituzte kutxan.

BOABDIL

Ba ote? Kartzelak dira hemen orduan bankuak!

AUZOTARRA 2

Zerorrek esan duzu!

Triste banantzen dira, nor bere aldetik, erratza pasatzen jarraitzeko.

Boabdil begira geratzen zaio Auzotarra 2ri:

zikin inbisibleak biltzen ditu, parodia hutsa da bere lana.

BOABDIL

Aizu, jakin al liteke zer biltzen duzun?

AUZOTARRA 2

Zer ba?

BOABDIL

Erratza mugitzen duzu, biltzearena egiten duzu… Eta lehengo hautsa bera geratzen da plazan.

AUZOTARRA 2

Ixo! Utzi entzuten!

Badoa lasterka ikusle multzo batengana.

Bertaratutakoan, mugimendu berdinak egiten ditu, ezer biltzeke.

BOABDIL

Ez dut ezer ikusten zure palan.

AUZOTARRA 2

Ixo!

Erne, eskua belarrian, urrunekoa entzuteko.

Badoa lasterka ikusle multzo batengana.

Bertaratutakoan, mugimendu berdinak egiten ditu, ezer biltzeke.

AUZOTARRA 2

Ikusi duzu? Ez, ez duzu ikusi. Ezin da ikusi. Entzun egin behar da.

BOABDIL

Salam Aleykum esan eta gaizki begiratzen didate. Nahiago dut ez entzun zer esaten duten nitaz.

AUZOTARRA 2

Ni, zabor intangiblea biltzeko nago.

BOABDIL

Zabor intangiblea… Zer da zabor in-tan-gi-blea?

AUZOTARRA 2

Zabor ikusezina, zabor mentala…

BOABDIL

A, ulertu dut! Vladímir Vladimírovitx Puttinentzat egiten duzu lana.

AUZOTARRA 2

Eeeeez! Hitzaren birziklatze prozesurako ari naiz lanean.

BOABDIL

Ederki… Jakin al liteke zer bildu duzun oraintxe?

Pala jasotzen dio belarrira.

AUZOTARRA 2

Entzun!

BOABDIL (belarria palara hurbilduz, jendeari errepikatzen dio entzuten omen duena)

Gu beti izango gara minoria bat…

Epel hauek ez dute ezer egingo…

Ni leihoz leihokoaren alde nago…

Pintxo onik ez dago inon…

Bizikletan ez ibiltzeko eskubidea daukat…

Hondartza aspergarria da…

Ni ez naiz donostiarra…

AUZOTARRA 2

Hori dena zabor mentala da, zabor espirituala… Birziklatu egin behar da!

Badatoz Karrosakoak,

eta zaku batean sartzen dute Auzotarra 2k botatzen dien zikinkeria mentala.

Zaldi irrintziak ostera

ABESBATZA

(Iparragirreren Zibilak esan naute…)

Hizkuntza bakarrean

zenbat hitz desberdin

belarriak garbitu

zaborrari ekin.

Denok bat e'in dezagula

zuzen eta herren

eskola eman digute

Sagasti Ederren!

Amazona 1 eta Amazona 2 azaldu dira.

Ez dute gonarik erabiltzen, jinete jantzian datoz, beren zartailu eta guzti.

Auzotarra 2 haiengana doa disimuluz.

Boabdil ere bai, geldoago.

Bisitariok oso erne begiratzen dute inguruan, eraikinetara eta hiri altzarietara…

AMAZONA 1

Hauxe dugu, beraz, Sagasti Eder printzesaren plaza.

AUZOTARRA 2

Ezin da, ez dago historikoki frogatua.

Ez diote begiratu ere egiten. Publikoari mintzo dira.

AMAZONA 1

Historikoki frogatua? Zer dago historikoki frogatua? Eneko Haritzaren ezkurrak?

AUZOTARRA 2

Eneko Haritzarenak ez ziren ezkurrak! Intxaurrak ziren, intxaurrak!

Ez diote begiratu ere egiten. Publikoari mintzo dira.

AMAZONA 2

Sagasti Eder printzesa, Antxo Handiaren alaba, Nafarroako eta Bizkaiko erregina izan behar zuena.

AMAZONA 1

Napoleonek amorante hartu nahi izan zuena!

AMAZONA 2

Del Burgo zaharrak moja sartu nahi izan zuena!

AMAZONA 1

Urralburuk usteldu nahi izan zuena!

AMAZONA 2

Patxi Zabaletak….

AMAZONA 1

Ixo! Vardulia traidorean gaude! Kontuz ibili behar dugu.

AMAZONA 2

Sagasti Eder plaza bat Vardulia traidorean hiriburuan! Ez al da zo-ra-garri-a?

Boabdilek lan egiteari utzi eta kokotsa erratza gainean duela

emakumeen jardunari erreparatzen dio.

AMAZONA 1

Hau izango da gure plaza gotorra Vardulia traidorean.

AUZOTARRA 2

Plazandreok kakoan utzi dute gona.

AMAZONA 1

Eta ideia bat kaskoan etorri gara hona.

AUZOTARRA 2

Zuek ideia, eta nik testosteroná.

Badator Boabdil zikinkeria mental hau jasotzera.

AMAZONA 2

A, gizajoa! Nongoa ote zen hire amona!

AMAZONA 1

Honi errazio doblea eman zioten astazakilen hormona.

Auzotarra 2k ez daki nola jarraitu errima lehian.

Urduri, telefonotik deitzen du.

AUZOTARRA 2

Amets Arzallus?...

AMAZONA 2

E, hori geurea da! Eten segituan.

Obeditu egiten du, kikilduta.

Telefonoa markatzen du…

AUZOTARRA 2

Maialen? Maialen Lujanbio?...

AMAZONA 2

E, hori ere geurea da!

Obeditu egiten du, are kikilduago.

Telefonoa markatzen du…

AUZOTARRA 2

Joxe Manuel? … Lujanbio, Joxe Manuel Lujanbio. … Txirrita, horixe! … A, ez? Barkatu, barkatu. Gaizki sakatuko nuen.

Itzali egiten du, nolako porrota.

Boabdili eskatzen dio laguntza…

Ezin diozu deitu Angela Merkeli? Edo Michelle Obamari?

BOABDIL

A, lankide tobaritx, mai friend, mai broder! Ni ez naiz jadanik Boabdil!

AUZOTARRA 2

Ez?

BOABDIL

Ni Mohamed naiz.

Amazonak, bitartean,

Sukaldariak ekarritako kartoi triangeluak jango dituzte estilo sofistikatuan.

AUZOTARRA 2

Mohamed?

BOABDIL

Fartsa guztietako arabiar ergela.

AUZOTARRA 2

Etorkin ilegala?

BOABDIL

Oker guztien susmagarria! Errudun ideala!

AUZOTARRA 2

Eta Aladinoren lanpararen bat ere ez daukazu, sikiera?

BOABDIL

Esan dizut, zu bezalako ergel bat naiz.

AUZOTARRA 2

Noski, noski…! Zeeer? Zer esan duk?

Mehatxu egiten dio erratzarekin, eta Itzuli batzuk egiten dituzte bata bestearen atzetik,

nekatu eta elkar besarkatu arte

AMAZONA 1

Ez baldin badakizue, jakin ezazue gu SEGAko ordezkariak garela.

AUZOTARRA 2

Hau miseria, hau miseriaren beltza! Hau bertsolaritzaren miseria!

BOABDIL

Sega esan du. Euskal gillotina da hori.

AUZOTARRA 2

Sega, esan duzu? Horixe behar dugu! Ideia ona! Lau mila lepo ordu betean!

AMAZONA 1

SEGA, Sagasti Ederren Gorteko Amazonak.

Karrosatik, badatorrela, interpelazioa.

KARROXA

Sega? Itxaron, itxaron hortxe!

Heldu dira.

Liburutzar bat kontsultatzen du Karrosakoak.

Ea, kontsulta dezadan… SE, SE, SE… Hemen ez da ageri SEGA elkarterik! Ez zaudete alta emanda.

AMAZONA 2

Alta emanda? Probintziano ez bertzea! Alta emanda zakurrak egoten dira.

AMAZONA 1

Guk geure legalitatea dugu.

AMAZONA 2

Forala, korala eta morala.

Auzotarra 2 eta Boabdil, horrelako hitzak entzunda, zabor morala biltzera datoz, bere mugimenduak egiten dituzte amazonen inguruan.

Berdin jokatuko dute hemendik aurrerako pasarteetan, komeni denean.

Amazona 1ek Koldobika Jauregiren monolitoari begiratzen dio erne…

AMAZONA 1 (zartailua Auzotarra 1engana noratuz)

Zu, probintziano ez bertzea, zatoz.

Hurbiltzen da Auzotarra 1, ikarati,

erratza jasoz badaezpada, zartailuaren zigorkadak ekiditeko edo.

Zer da hura?

AUZOTARRA 1

Guk ez genuen jarri, udalak jarri zuen…. !

AMAZONA 1

Udalak paratu zuen, baina zuek ez duzue bota!

AMAZONA 2

Erran, zer egiten du sinbolo faliko horrek hor!

Boabdilek barre egiten du bare kolkorako, istilutik urrun

AUZOTARRA 2

Baina… Baina… Guk ez genuen uste hori…

AMAZONA 1

Zuek ez zenuten uste, baina sasian masuste.

AMAZONA 2

Sinbolo falikoak hemen, Sagasti Eder printzesaren plazan!

AUZOTARRA 2 (urduri)

Baimena behar da, eta baimena lortzeko Gobernu Batzaren gehiengoa lortu behar da, eta udal araudiaren arabera, gainera…

BOABDIL (publikoari)

Printzesa esan du, Sagasti Eder printzesa. Ni Granadako Erregea nintzen garaikoa!

AMAZONA 1

Hori suntsitu egin behar da berehala!

AUZOTARRA 2

Suntsitu?

AMAZONA 2

Birrindu, txikitu, porrokatu!

AMAZONA 1

Lurrarekin berdindu!

ABESBATZA

(Iparragirreren Zibilak esan naute…)

Goizean jaiki eta

joan zaigu izeba

ederki zorroztuta

eraman du sega.

Erresumatik irtenda

jo du probintzira

Vardulia biltzeko

bere iritzira.

KARROXA

Barkatu, baina Sagasti Eder ez da printzesa, baserri baten izena da.

AMAZONA 1

Hain zuzen! Baserri hori Sagasti Eder printzesaren gaztelua zen!

AMAZONA 2

Non da baserri hori!

KARROXA

Bota egin zuten!

AMAZONA 1 (publikoari)

Bota egin zuten, Sagasti Ederren gaztelua!

KARROXA

Ez, Sagasti Eder baserria bota zuten.

AMAZONA 1

Nafarroaren konkistak jarraitu egiten du! Vardulia beti traidore!

KARROXA

Hementxe: Sagasti Eder. Caserío.

Amazona 1ek kendu egiten dio liburutzarra.

AMAZONA 1 (publikoari)

Sagasti Eder. Caserío. Arrasado por expropiación del Ministerio de la Vivienda... Zer erran nahi du horrek? Zer erran nahi du?

AMAZONA 2 (publikoari)

Etxeak egiteko bota zutela baserria!

AMAZONA 1 (publikoari)

Sagasti Ederren gaztelua zena!

AMAZONA 1 (publikoari)

Bi mila deabruren kiratsa! Konturatzen al zarete non bizi zareten?

AMAZONA 2 (publikoari)

Etxebizitza Ministerioak suntsitu zuen gure printzesaren gaztelua zuei etxebizitzak eraikitzeko!

AMAZONA 1 (publikoari)

Inbaditzaileak zarete!

Horrelakoak errepikatuz, zartailuekin joka bezala egiten diete karrosakoei,

alde eginarazteraino…

Bitartean Boabdil telefonoz, Auzotarra 2k harrituta begiratzen diola.

BOABDIL

Florentino, amigo, laguna, bihotzeko aurkaria, jauntasunaren eta joko garbiaren lehendakaria! … Aspaldikoa … Zer moduz mesetan? … Eta Ronaldo? … Eta Bale? … Eta Benzema?... Eta Casillas, zer moduz Casillas? … Ongi, ongi … Begira, badaukat negozio bat … Oso negozio segurua … Sinbolo zatar bat bota eta jauregi bat eraikitzea … Qatar estiloan, bai, printzesa baten jaiotetxea izan behar du, eraikuntza internazionala! … Qatar dago atzean, bai … Baldintzak ikusiko ditugu datorren astean … Non esan duzu? … New Yorken? Ez, hor ezin dut azaldu. … Ados, Txistu jatetxean orduan.

Auzotarra 2, buruari hazka eginez, Amazonengana.

AUZOTARRA 2

Barkatu baina, pentsatzen egon naiz…

AMAZONA 2

Seguru?

AUZOTARRA 2

Zer egiten zuen hemen Nafarroako Erregearen alabaren gaztelu batek? E? Nor da inbaditzailea?

AMAZONA 1

Baina zer diozu! Nafarroako Erresuma zen Gipuzkoa osoa!

AMAZONA 2

Eta Frantzia erdia!

AUZOTARRA 2

Bizkaiko Golkoa ere bai?

AMAZONA 2

Pirinioetako Nafarroa, Kantauriko Nafarroa eta Erriberako Nafarroa, horra Nafarroaren hiru puntu kardinalak.

BOABDIL

Barkatu, baina puntu kardinalak lau dira.

AMAZONA 2

Kardinalak Vatikanora! Eta puntuak zure buruko pitzaduran!

AMAZONA 1

Lasaitu gaitezen… Ni ere pentsatzen egon naiz…

BOABDIL (publikoari)

Historia eraiki behar da! Eraikuntza! Eraikuntza internazionala!

AMAZONA 1

Sagasti Eder suntsitu egin zuten. Baina geratuko dira nonbait sagastiak.

AUZOTARRA 2

Sagastirik ez dago, ez sagasti ederrik ez sagasti itsusirik.

AMAZONA 2

Intxaurrondoak landatu dituzue sagarrondoen ordez!

AUZOTARRA 2

Ez, intxaurrik ere ez daukagu.

AMAZONA 2

Nola liteke! Taberna hark, Intxaurdi du izena!

AUZOTARRA 2

Gure intxaurrondo galduen omenez. Eta Sagasti Eder, gure sagasti eder galduen omenez ipini genion plazari.

AMAZONA 1

Hitzetan bizi zarete!

BOABDIL

Baina hitz birziklatutan, aizu.

Sukaldaria erdira

SUKALDARIA

Intxaurra eta Sagarra, konbinaketa berria! Interesgarria! Interesgarria benetan! Fruta berri bat: sagarrintxaurra!

Telefonoa sakatuz:

Patenteak eta markak? Bai, denominazio bat erregistratu nahi nuke…

AMAZONA 1

Begira zuen memoria zertan den: hidrogenoz egindako fruitu bat.

AMAZONA 2

Zementuz betetako plaza bat.

AUZOTARRA 2

Intxaurrondo Zahar, han behean dago!

BOABDIL

Nortasun berri bat da gurea.

AUZOTARRA 2

Haiek intxaurrondo, gu sagasti.

BOABDIL

Haiek trena, guk metroa.

AUZOTARRA 2

Barkatu, topoa.

BOABDIL (publikoari)

Entzun intxaurrondotarrok, Alam Saleykum! Intxaurrondotarrok, zernahi duzue nahiago, Alderdi Eder ala Sagasti Eder?

JOKARI GUZTIAK

Esan, publiko maitea, entzule zoragarriok! Zer duzue nahiago, Alderdi Eder ala Sagasti Eder?

ABESBATZA

(Hegoak ebaki banizkio…)

Nafarroan sortu da printzesa

lo luzeko ametsa

tramankulu traketsa

Sagasti Eder

gure plazako erregina

gezurrak

birziklatuz egina.

Espero genuen amazona

Nafarroako madona

guztion zoriona

Sagasti Eder

zara eta izango zara

zu beti

Intxaurrondon printzesa

Badator Sagasti Eder, San Joan sutarako panpina bezalakoa, karroxan.

Sagar tarta puskak, intxaurrak, ziririkuak, confettiak, txaranga…

Erregina ipini eta neska-mutildantza edo antzeko zerbait.

Dantzariak, behar izanez gero,

egin dezakete, fartsaren hainbat unetan,

segurtasun kordoiaren papera biribilean dantzatuz…