booktegi.eus

Julene Azpeitia lehiaketa

Bilduma honetan dauden ipuinak Durangoko Julene Azpeitia lehiaketak sarituak dira. Ilustrazioak: Imanol Larrinaga

Harri handiko hondartza

IPUINAK

AURKIBIDEA

Ordu batzuetatik diruz josia 6

Natalia Campo Dominguez 6

Bota bidaiaria 9

Ane Aizpurua Azurmendi 9

Kamiseta magikoa 14

Nerea Aizpurua Iglesias 14

Gaztelugatxe inguruko lepoko ezkutua 18

Ainhoa Ardanza Cuevas 18

Harri handiko hondartza 21

Irati Areitioaurtena Oiartzun 21

Auzokoa oso arraroa da 25

Irene Corcuera 25

Yang-Lin ume itsua 28

Ainhoa Diez Sanz 28

Nire lagun berezia 32

Aitor Elorriaga Azpeitia 32

Ilargitik heldutako laguna 36

Iraia Gallastegi 36

Txakur bat New York-en 40

Saioa Gorroño Belar 40

Hiru lagun film baten barrena 44

Leire Gorroño Albizu 44

Telebistan barrena 58

Irantzu Lauzirika 58

Izar urdina 62

Paula Motrico San Emeterio 62

Jonek begiak zabaldu zituen 67

Maria Oyarzabal 67

Gaztelu madarikatua 70

Jon Seoane 70

Latoizko Autoa 74

Milia Zabala 74

Ordu batzuetatik diruz josia

Natalia Campo Dominguez

- Zerbait behar duzu andereño?

- Bai, ekarridazu limonada bat mesedez.

- Oraintxe bertan, zenbat izotz botako dizkizut?

- Birekin nahikoa dut, ah! Eta ez ahaztu bi edo hiru “pajita” ekartzea azkarrago

amaitzeko.

- Bai, Larraitz andereño.

Limonada edan, bikinia jantzi eta ura bero edo hotza egongo zen pentsatu barik, igerilekura egin zuen salto.

Ura ez zegoen ez bero ez hotz, baina oso ondo egoten zen hantxe barruan.

Larraitz ez zen denbora askorik igeriketan ibili, presaka baitzebilen, festa batera joan behar zuelako.

Azkar batean, bere logela handira sartu eta armairuan zeukan traje politena jantzi zuen.

Trajea more kolorekoa zen eta bi lore zeuzkan, tirante bakoitzean bana. Kolore berdineko zapatak ere jantzi zituen. Geroxeago limusin batek bere ile-apaindegi pribatura eraman zuen, eta han, bere ile hori eta polita ondo orraztu eta gero, atzazalak margotu zizkioten, more kolorekoak ere.

Hau guztia amaitu ondoren, limusinean igo eta aireporturantz abiatu zen. Han, hegazkina hartu eta Parisera joan zen, festa “Eiffel” dorreko jatetxean zelako. Oso gustura egon zen Larraitz festan, eta ekitaldiari amaiera emateko lehiaketa bat antolatu zuten. Lehiaketa hau, “festako politena” deitzen zen, eta nahi zuenak hartu zezakeen parte. Larraitzek, bi bider pentsatu barik, parte hartu zuen. Aurkezleak berriz, honela hitz egin zuen saria ematerakoan:

- Lehiaketa honetako epaimahaiak erabakia hartu du: saria Larraitz andereñoari ematea. Zorionak!! !

- Eskerrik asko guztioi! –esan zuen Larraitzek, aurkezleak 500.000 pezeta eta urrezko iruditxo bat ematen zion bitartean.

Baina, egia esan, hori Larraitzentzako ez zen ezer berak zeukanarekin konparatuz. Larraitz mantsio batean bizi zen. Etxetzar horretan bizkartzaina, etxezaina, neskamea eta zerbitzari asko zegoen Larraitz zaintzeko eta laguntzeko, gurasoak Ingalaterran zeuden bitartean.

Ordenagailu eta telebisio pila bat zeukan etxean zehar, hamar limusin (telebisio, bideo, ordenagailu, kasseta eta guzti)... Mantsioaren lorategian 200 m2-tako igerileku bat jauzi-ohol eta txirristekin; etxe barruan 15 m2-tako zazpi bainugela jakuzzy eta guzti, eta Larraitzen logela 100 m2 zituen. Zoragarria, ezta?

Larraitzek berriz hegazkina hartu eta etxera bueltatu zen oso nekaturik. Horregatik, dutxa bat hartu, pijama jantzi, ohean sartu eta atoan lo geratu zen.

Hurrengo goizean, bere logelan gosaltzen zegoen bitartean, halako soinu bat entzun zuen: TIRRIIIIIIIIN!! !

- Zer ote da hori? –pentsatu zuen Larraitzek soinu hura birritan entzun ondoren.

- Telefonoa balitz, jadanik, nire neskameren batek hartuko zuen. Eta atea bada? – galdetu zion bere buruari- ez eta ez, hala izango balitz ere, jadanik nire zerbitzariren batek zabalduko zuen...

Larraitzek pentsatzen eta pentsatzen jarraitzen zuen, soinu hura aurrera zihoan bitartean: TIRRIIIIN!!! TIRRIIIIN!! !

Baina, bat batean, ahots bat entzun zuen:

- Larraitz, esnatu zaitez maitea.

Larraitzek begiak zabaldu eta ... nor ote zen hori? Larraitzen ondoan emakume dotore bat zegoen jesarrita. Emakume hori bere ama zen, eta logelatik arineketan zebilen neskatoa bere ahizpa txikia zen. Eta 100 m2-tako logela? Eta neskameak? Non zegoen gure Larraitz gizagaixoa? Guztia desagertu egin zen!! !

- Baina, zer da hau? Non nago? Nortzuk zarete? –deiadar egin zuen Larraitzek-.

Egia esan, goizeko zortziak eta bost minutu ziren eta Larraitzek eskolara joan behar zuen. Etxean zegoen! Den dena bere imajinazioan gertatu zen, lotan zegoen bitartean. Berak ez zeukan halako mantsiorik ez antzerako ezer. Berak zeukana hori baino inportanteagoa zen: Imajinazio handia. Oso amets polita izan zen, amets zoragarri bat!! !

Bota bidaiaria

Ane Aizpurua Azurmendi

Kaixo, nik Kloti dut izena, bota ilun bat naiz, beltza edo horrelakoren bat. Nire takoiak, gutxi gora-behera, 5 edo 6 zentimetroko luzera du. Ni ez naiz sokekin lotzen den horietakoa, ez, ni kremailera batez ixten eta zabaltzen den horietakoa naiz (batzuetan kremailera kateatu egiten da eta jendea kexati jartzen da, baina berdin da! ).

Nire zenbakia 42a izango da, ez dakit baina, bai horixe! Nire jabearen izena Igoa da, Venezuelan bizi da, Caracasen hain zuzen. Beno, baina ni Euskal Herrira etortzen denean erabiltzen nau (ni eta nire bikia, Klara, a zer harroputza zen! ).

Klara eta ni, Kloti, beti geunden borrokan eta pena pixka bat ematen dit orain pentsatzerakoan ez dudala gehiago ikusiko. Pozik nago azken finean, A ZE BAKEA! PUFF..! Baina orain oso bakarrik sentitzen naiz. Aaaa!!! Ahaztuak nituen, Bip eta Bap eta, noski, Saturnino .

Ea nortzuk diren Bip, Bap eta Saturnino? Ez al dakizue nortzuk diren? Beno ba, Bip eta Bap galtzerdi bikotea dira eta noski, biki guztiak bezala, beti ari dira borrokan, baina bihotz-bihotzean asko maite dute elkar. Elkarrekin eta besteekin ere oso maitagarriak dira.

Negurako galtzerdiak dira, oso-oso beroak, kolore ilunekoak. Noski, baina biki guztiak bezala, Bap 4 minutu nagusiagoa da Bip baino (ni bezala, ni Klara baino 4 minutu eta 29 segundo nagusiagoa naiz, baina hori ez da ezer! ).

Eta Saturnino, noski, buffa da, eztarriko horietakoa, urdin iluna da, oso leuna eta beroa. Ikusten duzuenez denak gara negukoak. Igoa neguan etorri zelako hona, Euskadira. Igoak bi ahizpa gazteago dauzka: 11 urteko Ane eta 5 urteko Malen.

Hasieran Ane Saturnino erabiltzen hasi zen, baina gero utzi egin zuen.

Gu lauron deskribapen psikologiko zuzenak hauek dira: ni abenturazalea, Bip eta Bap bihurri hiztunak eta Saturnino listo diplomatikoa. A ZE TALDEA.....!! !

Denetarik dago!! Aaa...noski!! Bap, Saturnino eta ni arrak gara, baina Bip emea da.

Gure artean oso lagunak gara, baina Bip beti dabil hau esanez: “Goazen Venezuelara, Igoa ikusi nahi dut ...!

Beti kexatzen eta kexatzen, a zer plasta pusketa!

Hori esaten segi ez dezan Saturnino matematika gehiketak altuan egiten hasten da eta Bipek matematika gorroto duenez isildu egiten da eta isildu ezik, Bap kantari hasten da: “ Boga, boga marinela, joan behar degu urrutira, eeup!”

Bi truku hauek beti funtzionatzen dute, Ja-ja-ja....!

Noski, bera eme bakarra da, denon artean gazteena eta horrek eragin handia du.

Lehen kaxoian eme guztiak elkartu eta kuxkuxean ibiltzen ziren, eta orain hiru arren artean... eme bakarra... beno, baina oso pozik dagoela dirudi.

Gabonetatik gaur arte Ane eta Malenen etxean bizi izan gara. Gaur astelehen gauean, hamaika t ́erdiak inguruan, Venezuelara bueltatzea pentsatu dugu.

Nola bueltatuko garen? Kontxo! gero esango duzue munduko izaki bizidunik inteligenteenak zaretela..!

Ba, lehenengo eta behin Aneren motxilan sartuko gara eta Ane kotxera sartzen denean jaitsi egingo gara motxilatik. Gero, atea zabaltzean, irten eta, beti bezala, nik lan gogorrena egin beharko dut: saltoka joan, aaah...!

Eta pentsatuko duzue beste hirurak nola helduko diren, ez da ? Ba, nire barruan! Gero bosgarren mailakoek txangoa dutenez, beraien autobusera sartuko gara. Ondoren, handik arrantzale itsasontzi batean Venezuelako kostetara helduko gara. Eta gero gerokoak!

Beno, esan eta egin! Orain itsasontzira sartzen ari gara eta espero dugu ondo igarotzea bidai hau, hamaika egun luze direlako.

Jadanik, zortzigarren egunean gaude eta ez dago inongo arazorik, baina gaur itsasontziaren goialdera joan behar gara arrantzaleak ohartu ez daitezen.

Bagaude goian eta hara non ikusten dugun txalupa txiki bat, koralak ilegalki hartzen duen horietakoa, barruan “Kumana” deitzen den merkatari beltz batekin.

- Salto egingo dugu!

- Bip eta Bap, prest?

- Bai, prest !

- Prest Saturnino?

- Noski, prest !

Eta segituan salto egin dugu, Danba! Gizon beltzak zerbait sumatu du eta burua jiratzen hasi da, baina ez duenez ezer ere ikusi lasai-lasai jarraitu du.

Hondartzara heltzean, beltzak txalupa harkaitzen artean ezkutatu, korala hartu eta joan egin da.

Joan denean, gu txalupatik irten gara. Gaua denez harkaitz artean geratu gara lo egiten.

Gau guztia lo seko igaro dugu. Goizeko zortzi t ́erdietan zaratak entzuten hasi gara, jendea hondartzara etorri da eta gu oso nekatuta gaudenez ez gara mugitu ere egin.

Baina bat-batean hau entzun dugu:

- Maite, Maite, ikusi... galtzerdi hauek... buf hau... eta bota hau nireak dira, Abadiñon utzi nituenak! A zer sorpresa! - esan zion Igoak bere izekoari.

Eta orain oso pozik gaude enpotratuta, armairuan eta kaxoietan; Venezuelan, dena hasi zen tokian. Eta horixe izan da dena, lagunok.

Kamiseta magikoa

Nerea Aizpurua Iglesias

Bazen behin mutil bat Santxo izena zuena. Mutil hau gizen samarra zen eta horregatik bere lagun guztiek barre egiten zioten. Santxo oso pertsona ona zen, baina bere lagunak ez zioten kasurik egiten.

Honek pentsatzen zuen: “Nahiz eta gizena izan, ezin naiz pertsona on bat izan?” Gauero ohera sartzerakoan gauza bera galdetzen zion bere buruari eta gehienetan ezin izaten zuen lorik egin.

Santxok ez zien kasurik egiten bere lagunei. Lagunek pentsatzen zuten ez ziotela minik egiten, baina bai, min handia egiten zioten nahiz eta Santxoren aurpegia aldatu ez.

Jolastokira beti bakarrik irteten zen. Han ikusten zituen bere lagunak futbolean jolasten, saltoka eta algaraka, baina berak ez zuen jolasten bere lagunak barre egingo ziotela pentsatuz.

Etxera bueltan, amak esan zion ganbarara joateko aitonaren erloju zaharra topatzera. Santxok zapatilak eta motxila kendu eta amak esan ziona egitera joan zen. Santxo erlojua bilatzen hasi zen. Han iraun zuen hamabost minutu gutxi gora behera. Eskailerak jaitsi baino lehen, han topatu zuen ispilu zahar baten ondoan kaxa arraro bat. Santxo hurbildu egin zen eta, kuriositateak jota, kaxa zabaldu zuen.

Izara mordoen azpian kamiseta polit eta zahar bat aurkitu zuen. Harrituta geratu zen ez zuelako inor ikusi kamiseta horrekin jantzita. Orduan Santxok kamiseta lurrean utzi, aitonaren erlojua hartu eta eskailerak jaitsi zituen.

Kamiseta bere gelan utzi zuen amari ezer esan gabe eta sukaldera bueltatu zen aitonaren erlojua amari emateko.

Hurrengo egunean, Santxok kamiseta ipini zuen ikastolara joateko. Gosaltzera joan zenean amak esan zion:

-Baina nora zoaz kamiseta zahar horrekin? Ez al duzu kamiseta berriagorik? Tira, jar ezazu beste kamiseta bat, txukunagoa eta hobeagoa.

-Ongi da, ama -esan zuen.

Santxo bere logelara joan zen eta kamiseta erantzi zuen, baina eskolako motxilan sartu zuen, kamiseta horrek alaiago sentiarazten zuelako.

Eskolako bidean, Santxok kamiseta aldatu zuen.

Gelan denok egiten zioten barre bere kamisetari, baina oraingoan ez zion batere minik egiten besteek esandakoak, eta berak pentsatzen zuen: “Ez da izango kamiseta magikoa?”

Egunak aurrera zihoazen eta oso pozik zegoen Santxo. Berari oso arraroa iruditzen zitzaion. Kamiseta ipinita zeukanean oso pozik igarotzen zuen eguna, baina ez zeukanean jarrita, triste egoten zen.

Egun hartan Santxo beti bezala bakarrik irten zen jolastokira, baina oraingoan ez zen sentitzen txarto, oraingoan oso ondo sentitzen zen, paisaia ikusten...

Egunak, asteak eta hileak igaro ziren, baina aldaketa asko egon ziren Santxoren sentimenduetan.

Kurtsoa bukatu zen eta lagun guztiak piszinara joan ziren ospatzera. Santxo bakar-bakarrik eseri zen urki baten oinetan eta han gelditu zen, bere amonak oparitutako liburu bat irakurtzen. Bat batean, bi mutil hurbildu ziren berarengana, beste gelako Patxi eta Peio, eta Patxik eta Peiok Santxori galdetu zioten:

- Aizu, Santxo, etorriko al zara gurekin urezko globoekin jolastera?

- Ni? Seguru niri galdetzen ari zaretela? Uste dut konfunditzen ari zaretela.

- Ezagutzen al duzu beste mutilen bat piszina honetan Santxo izena duena?

- Ez -esan zuen Santxok. - Ba guk ere ez. - Orduan, nor da mutil hori? -esan zuen Patxik. - Ni? -galdetu zuen Santxok. - Hori da, mutil, a zelako listoa zaren! -esan zuen Patxik. Hirurok barreka hasi ziren.

- Orduan, bazatoz edo ez? Ea ba, anima zaitez, mutil -esan zuen Peiok.

- Eeeee... baina ni oso lodi nago, ezin dut korrika egin, barre egingo didate eta...

- Eta? Nire aitak esaten duen moduan, “Ande yo caliente y riase la gente” -esan zuen Peiok.

- Ja, ja, ja -barre egin zuen Santxok. - Orduan, bai, ezta? - Bale! - Santxo, ken ezazu kamiseta, busti egingo zara-eta! - Bai!

Santxo ez zen konturatu kamiseta magikoa kendu zuela eta beretzako hori zela alai sentiarazten zuena.

Han ibili zen korrika eta bueltaka oso ondo pasatzen. Bat-batean bere gelako mutil harroputz bat bere ondora hurbildu zen eta esan zion:

- A zelako ipurdi eta tripa galanta!

Santxok pentsatu zuen kamiseta zuela, baina ez, ez zuen eta horrela erantzun zion:

- Begiratu al zara ispiluan? Guapoago zaude ahoa itxita daukazunean. Mutila hori entzuterakoan korrika joan zen. - Ikusten duzue? Nire kamisetak magia dauka. - Ze kamiseta? -esan zuen Peiok.

- Aiba!! Ez daukat kamisetarik! Nik! Nik bakarrik esan dut, kamisetaren laguntzarik gabe!

- Bai, eta? -esan zuen Patxik.

- Ezer ez, oso istorio luzea da, beste momentu batean kontatuko dizuet. Aupa! Aupa!

Hortik aurrera, Santxok, bere kamisetaren laguntzarik gabe, lagun asko egin zituen, eta hauek aldatu egin zituzten Santxorekiko zituzten sentimenduak. Eta badakizue zer esaten zuten bere lagunek?

- Ama, gaur beranduago bazkalduko dut. Orain herriko laborategira noa ideia bat izan dudalako eta hangoei aurkeztu nahi diedalako.

“Santxo lodi dago, eta zer?”

Gaztelugatxe inguruko lepoko ezkutua

Ainhoa Ardanza Cuevas

Gaur egun, Gaztelugatxeko harkaitz gainean eliza bat dago, baina orain dela urte asko ez zegoen han. Garai batean Gaztelugatxen harkaitz sinple bat besterik ez zegoen, eskailera eta elizarik gabe. Bertako jendeak ospakizun handietan haraino igeri egiten zuen, eta ondoren goraino eskalatzen zuten. Herritar haiek urte askoan zehar bizi ahal izan ziren inguru hartan. Baina joan ere egin behar izan zuten, bertara jende gehiago etorri zenean. Joan aurretik, ordea, zerbait ezkutatu zuten bertan, altxor bat.

Urteak igaro ziren eta Mirari izeneko gazte batek kondaira honen berri jakin zuen. Bazekien altxor bat edo antzeko zerbait zegoela ezkutatuta. Mirarik entzuten zuen edozer gauza sinisten zuen, eta sinistuta zegoen zerbait baliotsua zegoela han. Honegatik bere lagun Amaiarekin batera harkaitzaren goialdera txangoa egin zuen goiz eguzkitsua batean.

Mirarik eta Amaiak gogotsu ekin zioten bilaketari. Ez zeukaten altxorra non zegoen inongo arrastorik, ez zekiten altxorrik zegoenik ere, baina ilusioz beterik zeuden biak.

Halako batean Amaiak Mirariri dei egin zion:

- Mirari, Mirari! Hemen zerbait dago, harkaitz azpian!

Mirari korrika azaldu zen Amaia zegoen tokira. Harri bat erdi jasota zeukan eta azpian kutxa txiki bat zegoen, oso txikia, harri azpian erdi lurperatua. Zabaldu eta bertan zegoen papertxo bat irakurtzen hasi zen:

- «Behean, behean, ezkerreko aldean, arrainaren ahoan».

Mirari saltoka hasi zen:

- Hau zerbait da! Zerbait aurkitu dugu!

Bi gazteei bihotzak salto egingo ziela ematen zuen. Orain paper honen laguntzaz zerbait aurkitzea baino ez zitzaien falta.

Hurrengo egunean leku berean aurkitu ziren lagunak, bainujantzi eta urperatzeko gailu eta guzti. Amaiak asmatu zuen: altxorra behean egon behar bazen, urpean behar zuen egon. Salto batez murgildu ziren neskak. Orain harkaitz tartean zeuden. Amaiak keinu bat egin zion lagunari. Ezkerrerantz biratu zuten, paperak zioen bezala, baina ezkerraldean harriak besterik ez zeuden. Mirarik aurpegi tristea ipini zuen, baina berehala bi gazteek beste zulo bat ikusi ahal izan zuten. Barrura sartu ziren. Lurpeko kobazulo antzeko bat zen, urik gabe. Amaia eta Mirari zutik ipini ziren. Han barruan arnasa har zitekeen. Hura paperean agertzen zen arrainaren ahoa zen, zuloa. Eta hantxe aurkitu zuten gazteek altxorra, lepoko bat. Lepoko ederra zen, harribitxi askokoa. Baina bi lagunek ez zuten lepokora hurbiltzeko astirik izan. Kobazuloa ixten hasi zen, eta ura sartzen zuloetatik.

Neskek ihes egitea lortu zuten, baina sekula ez ziren kobazuloa aurkitzeko gai izan.

Harri handiko hondartza

Irati Areitioaurtena Oiartzun

Duela urte asko, nik aukeratutako hondartzak harri handiak zituen eta jendeari ez zitzaion gustatzen hara joatea. Hondartzaren ondoan bazegoen herri bat, Basitze izenekoa. Herri txikia zen eta mendi baten hegalean zegoen. Behean hondartza ikusten zen.

Uda zen eta bero handia egiten zuen. Herri horretan bazegoen neska bat Alaitz izenekoa eta, goizero, hitz hauek aipatzen zituen hondartzarantz begira:

- Oso gustura joango nintzateke hondartzara. Dagoen beroarekin oso ondo egongo nintzateke uretan, baina harri handi horiekin ezin da hurbildu ere egin.

Hori esanez, ordu laurden bat geratzen zen hondartzari begira gogo biziz, bere etxeko leihotik, bere ama etortzen zen arte. Amak hauxe esaten zion:

- Alaitz, gosaria prest dago! Zatoz gosaltzera bestela hoztu egingo zaizu. Hori esanda, sukaldean sartzen zen. Alaitz, bi minutu begira egon eta gosaltzera joaten zen.

Goiz batean, hondartzarantz begira zegoela, ideia bat izan zuen. Amarengana joan eta hauxe esan zion:

Hori esanez, bizikleta hartu eta laborategira abiatu zen. Iritsi zenean, atea jo eta gizon bat atera zitzaion. Ile zuria zuen eta kopetan lupa bat zeraman. Alkandora zuri-zuria zeraman oinetaraino iristen zitzaiona. Horrela hitz egin zuen:

- Zer nahi duzu?

Alaitzek erantzun zion:

- Ideia bat bururatu zait hondartza politagoa jartzeko. Erloju bat egingo duzue. Baina areazkoa izan behar da eta 10 metro baino gehiago neurtu behar du.

Gizonak esan zion:

- Nahi baduzu egin dezakegu biharko. Bihar goizean etorri hona eta zuk esango diguzu non jarri.

Hurrengo goizean Alaitz oso azkar jaiki zen. Bizikleta hartu eta laborategirantz abiatu zen. Iritsi ahala erlojua ikusi zuen eta hondartzan jartzeko esan zien. Erlojua kamioi batek eraman zuen eta berak esandako tokian jarri zuten.

Herriko jendeak erlojua ikusi zuenean esan zuen:

- Ikusten duzue erloju hori? Oso polita da ezta? Alaitzek ideia ederra izan du.

Egunak pasa ziren eta erlojua oso ondo zebilen, baina herrian bazegoen mutil bat, gaiztakeriak egitea gustatzen zitzaiona, eta...

- Aspertuta nago. Ez dakit zer egin, eta... erlojua apurtzen badut? Gaiztakeria itzela izango litzateke.

Hori esanez, hondartzarantz joan eta erlojuari harriak botatzen hasi zen. Azkenean erlojua apurtu zuen eta are guztia hondartzara erori zen. Dena estali zuen eta harriak desagertu egin ziren, hondoratuta gelditu zirelako.

Herriko jendea eta Alaitz, hori ikustean, oso pozik jarri ziren eta handik aurrera hondartzara joaten hasi ziren. Mutila hori egiteaz damutu egin zen herriaren gustukoa izan zelako, baina denborarekin ulertu zuen egin zuenak ondorio ona ekarri zuela eta handik aurrera ez zituela gaiztakeriak egingo. Alaitz goraipatu zuen ideia hori edu kitzeagatik. Hain zuzen ere erlojua hondartzan jartzeagatik. Orain hondartza horrek fama handia hartu du eta bere ondoan dagoen herria oso pozik dago.

Auzokoa oso arraroa da

Irene Corcuera

Ni Mikel naiz, orain zazpi urte ditut baina ez nator hori kontatzera, txikitako gertaera bat kontatu behar dizuet: Bost urterekin Ondarroatik Donostiara bizitzera joan nintzen. Ordutik hona nire bizitzako beldurrik handiena auzoko gizona izan da. Hau da bere itxura: Burua golfeko pilota bezain burusoila du, azaleko kolorea txokolatea bezain iluna da, begiak belea bezain beltzak eta itsusiak dira, eskuak eta hankak etxe-orratzak bezain luzeak ditu. Sudurra eta belarriak oso txikiak ditu, hortzak handiak eta elurra bezain txuriak. Esku-azpiak oso txuriak dauzka, ezpainek eta ahoa postontzi bat dirudite. Janzkera oso desitxurosoa eramaten du. Gehienetan bakero apurtuak eta kamiseta ilunak eramaten ditu. Laranja, urdina, beixa eta txuri koloreko motxila handi bat eramaten du bizkar gainean. Eskuineko belarrian zirtzilu gorri, berde eta urdin kolorekoa darama.

Egia esan inbidia nion, pentsatzen nuelako, azaleko kolorea, txokolate asko jaten zuelako zela. Hala ere, beldurra eta egonezina sortzen zidan. Motxilan ni bahitzeko edo jotzeko tresnak eramaten zituela pentsatzen nuen. Kalean ikusi eta ondotik, segituan alde egiten nuen.

Egun batean, gurasoak berandu heldu ziren lanetik, auzoko gizona bakarrik nengoela konturatu eta sartzeko eskatu zidan, nik ez dakit nola, baina, beldurrez akabatuta, sartu egin nintzen.

Bere etxera heldu ondoren, hau esan zidan:

- Zer nahi duzu egitea? Jolastu, ala nik ipuinak kontatzea?

Nik harrituta, ipuinak irakurtzea erantzun nion.

- Nire izena, Yohonku da, Afrikan jaio nintzen. Eta zu, nola deitzen zara?

- Ni Mikel -erantzun nion dardarka.

- Apal horretan ikusten dituzun ipuinak, Afrikako aitonak oparitutakoak dira. Oso jakintsua zen eta berak sortarazi zidan irakurtzeko gogoa. Gaur egun nire denbora pasa gogokoena irakurtzea da. Motxila barruan ditudan liburuak egunero eramaten ditut liburutegira aldatzera.

Orduan konturatu nintzen oker nenbilela nire auzokoarekin. Ordutik aurrera bera izan zen nire lagunik onena. Eskola bukatu ondoren, desiratzen nengoen bere ipuin zoragarriak entzuteko. Marrazkiak egiten ere irakatsi zidan, aitonak berari irakurtzen irakatsi zion bezala. Berarekin ikasi nuena hau da: pertsonak ez direla itxuragatik epaitu behar, ezagutzeko aukera eman behar diegula.

Yang-Lin ume itsua

Ainhoa Diez Sanz

Yang-Lin, bost urteko mutil txinatarra zen. Txinatar askok bezala, Yang-Lin-ek ez zuen eskolara joateko aukerarik, bere familia behartsua zelako. Horrez gain, Yang-Lin- ek bera baino nagusiagoak ziren beste hiru anai-arreba zituen: Shuang-Fa, Xinen-U eta Xemin-Wai. Bera gazteena zenez, amarekin etxean geratu behar izaten zuen, anai-arrebak eskolan zeuden bitartean. Aitak berriz, etxetik kanpo egiten zuen lan familia aurrera eraman ahal izateko. Yang-Lin, edozein ume bezalakoa zen gauza batetan izan ezik: jaiotzetik itsua zen. Begietako gaixotasun ikaragarri bat zuen, horregatik, ez zeukan kalera irteteko aukerarik. Zuten diru gutxiaren alderik gehiena medikutan gastatu zuten, baina alferrik, denek erantzun bera baitzuten:

- Sentitzen dut andrea, baina zure semeak medikuok ezagutzen ez dugun gaixotasun bat du. Barkatu baina nik ezin dut ezer egin.

Beti erantzun bera entzunik, denak etxera bueltatzen ziren inoiz baino tristeago.

Wan-Fun-en, Yang-lin bizi zen herrixkan, bazegoen iturri famatu bat: bertako ura, gardena, garbia eta fresko-freskoa zelako; baina benetan famatu kondaira batek egin zuen. Elezaharrak zioenez, norbaitek gaixotasunen bat edukiz gero, eta iturri hartatik edanez gero, gaixotasun hori desagertu egingo zen.

Beno lehengora bueltatuz...

Eguzkia jada, ezkutaketan jolasten hasi balitz bezala, gordetzeari ekin zion mendi garaien eta laino gorrien artean, beraz iluntzera zioan eta iluntzeaz batera, afaltzeko ordua zen:

- Haurrak, afaltzera! -deitu zuen Yang-lin-en amak.

- Bagoaz! -erantzun zuen Xineng-Li-k neba itsua besoetan hartzen zuelarik. Amak, zeukaten arroz apurra, denen artean banatzen hasi zen beretzat zatirik txikiena gordez.

- Ama gose naiz! -kexatu zen anai-arrebetako bat bere afaria jan eta gero.

- Sentitzen dut maitea baina daukagunarekin konformatu beharko zara. Eta gainera zure aitak gogor egiten du lan daukagun guztia lortzeko. Honez gain eskola oso garestia da guretzat eta ia ez zaigu dirurik geratzen arropa berria eta janaria erosteko. Eta orain denok ohera!

Yang-Lin ohera sartu zuen amak eta asmatutako ipuin bat kontatzen hasi zitzaion (ez zuten-eta ipuinik erosteko dirurik):

- Bazen behin bere gurasoen menpe bizi zen printze gazte eta dotore bat, oso alaia zen eta, batez ere, oso argia. Gaztelu handi eta eder batean bizi zen eta bertan ikasten zuen. Egun batean... - Ama isildu egin zen, semea lo seko zegoela ikusi baitzuen.

Yang-Lin-ek amets zoragarriak izaten zituen: mundu guztia “ikusi” eta bidaiatzen zuela etab. Gau hartan Yang-Lin-en ametsa, betikoekin konparatuz, guztiz desberdina zen, bertan ahots leun eta eztiko neska zoragarri bat ikusi zuen -bere imaginazioan-. Zetazko kimono gorri bat zeukan, atzetik urre koloreko dragoi bat marraztua zuena. Kimono azpitik, baita ere, zetazko soineko urdin bat ikusi ahal izan zuen. Neska hura hitz egiten hasi zen lehen aipatutako ahots eztiaz:

- Ayame-Fu nauzu, osasunaren jainkosa, eta zuri laguntzera natorkizu. Lurra planetan ditudan mezulariek zure egoera zein den jakinarazi didate eta amets honen bidez gauza bat esango dizut: Wang-Fun-en dagoen iturriaren elezaharrak egia dio, bertako ur gardenetik bi trago luze edan, begiak pixka bat igurtzi eta ikusmena berreskuratuko duzu. Baina gogoratu hau: esnatzen bazara ni desagertu egingo naiz, ni pertsonen ametsetan bizi bainaiz. Beraz, nirekin egon nahi baldin baduzu, ametsetan egon beharko duzu. Egizu esandako guztia. Zorte on! Eta agur! - Eta amets hura egia zela ikus zezan, buruan zeukan gantxo bat burukoan utzi zion.

- Agur! Eta benetan, mila esker! - Erantzun zuen mutikoak.

Hurrengo goizean Yang-Lin-ek ametsean gertatutako guztia goitik behera aztertu zuen gantxoa eskuetan zuelarik. Orduan amari galdetu zion:

- Aizu amatxo, joan naiteke Shui-Low-ko iturrira? Mesedez...

- Ongi da baina esaiozu Xemin-Wai-ri laguntzeko.

- Xemin-Wai, Xemin-Wai! - Hots egin zuen Yang-Lin-ek - Amak esan du Shui-Low- ko iturrira laguntzeko, mesedez etor zaitez nirekin! ...

- Zergatik joan behar ote dut nik beti? - Kexatu zen bestea. Ongi da, ongi da, joango naiz.

Azkenean Yang-Lin eta bere anaia iturrira heldu ziren eta Yang-Lin-ek, osasunaren jainkosak esan bezala, bertatik bi trago luze edan eta begiak igurtzi zituen. Bat batean, bere bizitzan lehenengo aldiz, koloreak agertuz joan ziren eta eguzki izpiek min egin zioten begietan. Ikusi egin zuen!

- Xemin-Wai, Xemin-Wai IKUSTEN DUT, IKUSTEN DUT. EGIA DA!

- Zer da egia? -galdetu zuen anaiak.

- Iturriaren elezaharrak zioena! Bertatik edanez gero, zenuen gaixotasuna desagertu egiten zela.

Baina nola liteke? - Galdetu zuen Xemin-Wai-k.

- Etxean kontatuko dizut. Azkena etxera heltzen ipurterre! -eta korrika batean alde egin zuten biek etxera!

Nire lagun berezia

Aitor Elorriaga Azpeitia

Ni egunero noa klasera, larunbatetan eta igandetan izan.

Ostegunetan futbolera noanean, animali denda batean, kokodrilo bat ikusten dut, bakar-bakarrik. Gurasoei galdetu diet ea erosteko permisurik dudan, baina... badakizu zer erantzun didaten? “Ondo portatzen ikasten duzunean, Luis, eta gero zuk aurrezten duzun diruarekin nahi baduzu erosi, baina baineran sartzeko modukoa izan dadila.”

Ni ahal dudan ondoen portatzen ari naiz eta nire propinatik ez dut txikle bat ere erosten.

Hilabete batzuk pasa dira kokodriloa erosi nahi nuenetik eta amak permisua eman dit erosteko.

Dendara joan naiz erostera. Pisu handia zuenez, sobratu zaidan diruarekin taxi batean sartu naiz. Etxera heldu naizenean, baineran sartu dut ilusio handiarekin. Eskerrak bainera urez beteta zegoen! Kokodriloa bueltaka hasi da, baina ondo dagoela ematen du. Amak oraindik ez du ikusi.

Ama, zuri, beltz, gorri, urdin, hori eta berde ipini da kokodriloa ikusi duenean. Ez du lorik egin gau osoan, eta aitari berdina gertatu zaio.

Kokodriloa bakarrik egon ez dadin, ostegun guztietan futbolera eramango dudala pentsatu dut.

Lehen, partidu guztiak galtzen genituen, baina kokodriloa ekipora sartu denetik, ez dugu bat ere galdu. Beti kokodriloari pasatzen diogu baloia eta beste ekipoko jokalariak kokodriloaren beldur dira. Kontrako ekipoan ausartzen den norbait badago, haginka egiten duela esaten diogu. Hori gezurra izan arren, eta ez badu sinesten, kokodriloari esaten diogu, kontrako ekipoko norbait hurbiltzen bazaio, mugimendu zakarrak egiteko eta horrela hauek beldurtu egiten dira. Egon da norbait, beldurrik eduki ez duena, baina kokodriloak hagin eta aho gogorrak dauzka eta ez du baloia ahotik ateratzen. Kokodriloak ez du korrika askorik egiten, baina apurka-apurka golak lortzen ditugu, azkenik partiduak irabaziz.

Futboletik aparte, etxean askotan egoten da gustatzen ez zaidan janaria eta gurasoak konturatu gabe, kokodriloari ematen diot.

Kokodriloarekin hilabete bat pasa eta gero, izena jarri behar diodala pentsatu dut. Gauean pentsakor ibili ondoren, Drilokoko jarriko diodala pentsatu dut eta halaxe izan da. Horrela bere izena askotan errepikatzen baduzu, kokodrilo ateratzen da.

Gogoratzen dut lehen etxean janari asko soberan geratzen zela, baina orain ez da geratzen ezta ogi papur bat ere.

Urte bete pasa dugu Drilokokorekin. Horregatik gaur, apirilak 8, ospakizun ttiki bat egin dugu, amak, aitak, nik eta noski gure ospakizuneko protagonistak: Drilokoko kokodriloak. Bi txuleta eta bozal bat oparitu dizkiogu gure etxeko animalia basatiari.

Nire lehengusuari ez zaizkio kokodriloak gustatzen, baina gaur nire etxera etorri eta aurrez aurre ikusi duenean hain gauza harrigarriak egiten, berak ere bat nahi duela esan die gurasoei. Denok barrezka hasi gara.

Ilargitik heldutako laguna

Iraia Gallastegi

Nire izena Joy da, baina nire lagunek Joy lodia deitzen didate. 11 urte ditut, baina inor ez da gogoratzen. Nire gurasoek 9 urte ditudala uste dute. Noski, bi urte nituenetik lau urtetara nire logelan eduki ninduten eta janaria arrebak ekarri behar izaten zidan. Orain 11 urterekin, janaria egin behar dut eta, noski, bokata handiak egiten ditut. Nire bizitza ondo zihoan, baina egun batean amona hil zen. Benetan penagarria.

Nik egunak pasatu nituen logelan, baina azkenean amonak esan zidana gogoratu nuen: “Hor goian dagoen ilargira begiratu eta sentitzen duzuna esan. Gero bi egun itxaron eta ilargiko laguna bajatuko da”.

Nik ez nuen sinestu, baina aproba egitea ez zitzaidan txarto etorriko. Gau horretan ez nuen lorik egin ilargiko laguna nor zen jakin nahi nuelako. Bi egun pasatu ziren eta bat batean armairutik zarata entzun zen. Beldur handia nuen, baina zabaltzea lortu nuen. Eta badakizue zer aurkitu nuen? Bai, ilargiko laguna zen. Amonak egia esan zuen eta nik ez nuen sinestu! Orain ilargiko lagunarekin pozik bizi naiz, hau da, Argitxorekin. Berak laguntza handia ematen dit eta argaltzen lagunduko dit.

Egunero patinak hartu eta bueltatxo bat ematera joaten gara eta, egia esan, asko gustatzen zaigu. Lagun onak gara eta bere etxea bisitatzera eraman nau.

Bere etxea ikusgarria da. Urrez eginda dago eta Lurrean bizi diren neska eta mutil guztiek esaten dutena jakin daiteke. Ni Nerearen pentsamenduetan sartu nintzen, berak nitaz zerbait sentitzen ote zuen jakiteko. Baina ez. Nerea, neska gehienak bezala, Markelen atzetik zihoan, eta nik tristura handia hartu nuen. Baina ez nuen esperantza galdu, eta egunen batean nitaz zerbait sentitzen hasiko zela pentsatu nuen.

Geroago ilargitik bajatu eta nire logelara bueltatu ginen. Han bideo-joku batekin jolastu genuen. Nik asko jokatu nuen, baina Argitxok guztiak irabazi zizkidan. Zergatik izango ote zen pentsatzen hasi nintzen, baina azkenean burura etorri zitzaidan Argitxo ilargiko jauna zela. Ez zen beste bizidunak bezalakoa, eta denetara bikain jokatzen zekien.

Larunbata zen, eta larunbat gehienetan egiten dudan bezala, etxean geratzeko asmoak nituen. Etxean ez zegoen inor. Guztiak kalera joanak ziren. Herriko jaiak ziren. Ohera sartzeko prest nengoenean, bat-batean, leihora begiratu eta hara nor ikusi nuen! Argitxo zen! Niri deitzen zegoen. Leihoa zabaldu nuen eta Argitxori sartzen utzi nion.

— Joy. Ezetz asmatu zer ikusi dudan? Hor kanpoan iskanbila handia dago. Goazen!

Argitxorekin bueltatxo bat ematera joan nintzen, eta hara non nire gurasoak ikusi genituen.

— Zer egiten duzu hemendik gaueko ordu hauetan? –galdetu zidaten.

— Hamaika urte ditut, eta nahi dudan lekura joan naiteke.

— Ongi da, baina zuk nahi duzuna egiten baduzu, guk ere berdin egingo dugu, eta etxetik kanpora joango zara.

— Ongi da.

Orduan etxetik joan nintzen eta eskola barruan zegoen zuhaitz batean geratu nintzen bizitzera. Hurrengo egunean Argitxok bera etxera itzuli behar zela esan zidan. Nik berarekin joan nintekeen galdetu nion, eta baietz esan zidan. Orduan berarekin joan nintzen eta han amona maitea aurkitu nuen.

Txakur bat New York-en

Saioa Gorroño Belar

New York hirian denok dakigu txakur asko daudela baina ez Lutxi bezalakoak. Lutxi txakur eme handikote bat da, ez du buztanik eta bere ipurdia biribila eta lodia da. Txakur hau Arabiarra da, “MISSIWISTTLING” arrazakoa, hau da, “PENDI” arrazakoa euskaraz. Denok pentsatuko duzue zer egiten duen Lutxik New Yorken, ba nik kontatuko dizuet:

“Lutxi bere jabe arabiarrekin zihoan San Frantziskora hegazkinez, baina bat-batean hegazkina apurtu eta New Yorken jausi zen. Lutxiren jabeak eta hegazkineko pilotua zoritxarrez hilda gertatu ziren. Lutxi horretaz konturatu zenean pentsatu zuen: Ni hemen gelditzen baldin banaiz txakurtegikoak etorri eta eraman egingo naute. Horregatik korrika ihes egin zuen, norabide zehatzik gabe. Korrika eta korrika ibili zen 2 ordu eta 25 minutuz. Azkenean gosez hilda eta oso nekatuta zegoen, hiltzeko zorian. Baina bat-batean... saltxitxa usaina heldu zitzaion!! Hau bai poza Lutxirena. Usain hori saltxitxa kamioi batetik zetorren. Lutxiri animuak zabaldu zitzaizkion eta orduan kamioiaren atzetik joan zen korrika. Kamioilaria bidean zehar jendeari saltxitxak banatzen zihoan, baina ez zion Lutxiri bat bera ere eman. Azkenean kamioia leku ilun eta misteriotsu batera heldu zen. Leku hark edozeini beldurra sortzen zion.

Dena ilun zegoen. Ez zegoen inor eta lurra zikinkeriaz beterik zegoen. Kamioiaren parean ate bat zegoen eta atean hauxe jartzen zuen: ”New Yorkeko kanposantua”. Baina Lutxik ez zekien irakurtzen, horregatik, ezer jakin gabe, barrura sartu zen. Barruan zegoelarik, zarata beldurgarri bat entzun zuen: “PUN”. Lutxi beldurtu egin zen eta korrika alde egin zuen aterantz baina atea itxita zegoen. Nerbioak irteteko prest zituenean, beste zarata bat entzun zuen: “MIAU”. Baina katu bat zela konturatu zenean, lasaitu egin zen.

Lutxi gaixoari logura sartu zitzaion eta zegoen hotzarekin, lo gelditu zen. Gauean ametz bat izan zuen, hildako ama berarengana hurbildu eta hauxe esan zion: “Lutxi alabatxo, hemen jadanik ez duzu ezer egiterik, ez ezazu gehiago sofritu eta zatoz nirekin zerura”. Lutxi amarekin ados zegoen eta berarekin joan zen zerura. Hurrengo goizean, Lutxi ez zen itzartu eta ez zen inoiz gehiago itzartuko. Lutxi hilda zegoen.

Kanposantua bisitatzera joan ziren pertsona batzuk esaten zuten: “Izoztuta hilko zen”.

Eta beste batzuk esaten zuten: “Hainbeste jan eta lehertu egin da”. Gauza da, Lutxi zoriontsu joan zela zerura bere gurasoekin batera egotera.

Hiru lagun film baten barrenaLeire Gorroño Albizu

Orain dela hamar urte inguru, baziren hamabi urteko hiru lagun, Euskal Herriko herrixka ia ezezagun batean bizi zirenak. Herrixka mendiz inguratua zegoen eta jendea harrizko baserri handietan bizi zen. Herrixka ondoan zelai handi bat zegoen, aldamen batean adaxkak eta zuhaitzak zituena eta beste batean ur garbiko erreka txikitxo bat zegoen. Lagun hauetako bi neskak ziren. Onintze eta Ainhoa, bikiak ziren. Ile horia zuten eta bere adinerako oso garaiak ziren, beldurrezko filmak gogoko zituzten, saskibaloiko jokalari onak ziren eta aktoresa lan ona egiten zuten. Onintze ikasle ona zen eta irakurtzea gogoko zuen. Ainhoa, ordea, ez zen ikasgaietan oso ona. Peio, horrela baitzuen hirugarren lagunak izena, neskak baino baxuagoa zen eta ilea ikatza bezain beltza zuen eta ia orraztu gabe zeraman. Peio kirol guztietan jaioa zen eta berak ere beldurrezko filmak gogoko zituen.

Egun batean, herrixka ondoko zelaira joan zirenean, han zeunden mutilak Peio zirikatzen hasi ziren beti neskekin egoteagatik.

- ISILDU ZAITEZ! BEKAITZA DUZUE! Batez ere zuk, Txomin, mundu guztiak baitaki Ainhoaz maiteminduta zaudela- purrust egin zuen Peiok ukabilak gogor estutuz, neskak mutila handik eramaten saiatzen ziren bitartean.

- Goazen, ostantzean iskanbilatan sartuko gara-eta.- xuxurlatu zion Ainhoak belarrira.

- Bai, ni Ainhoaz maiteminduta nago- esan zuen, aurpegia gorri- gorri, Peiorekiko sentitzen zuen lotsa gorrotoa aurpegian nabari zitzaizkiolarik-; baina, zu Onintzez maiteminduta zaude- esaldia bukatzean eta Peioren aurpegi haserrea ikusi zuenean, irri maltzur bat irten zitzaion bere ezpain txikietan.

Onintzeri harridura nabari zitzaion, eta lurrera itsatsita balego bezala zegoen. Ainhoa bitartean biei besoetatik tiraka zebilen handik joateko.

Lortu zuenean lagunek erreakzionatzea, beraiek egindako etxola batera joan ziren. Etxola pago handi baten gainean zegoen. Bertan telebista eta irrati bat zituzten. Hara joaten ziren txutxumutxuak kontatzera eta jolastera triste zeundenean. Peiok burumakur jarraitzen zuen oraindik lotsaren lotsaz. Ainhoa disko batzuk ikustatzen ari zen. Pixka bat lehenago Peiok Txomini buruz esandakoak pentsakor jarri zuen, baina ez zitzaion nabari. Lagunek kontrakoa pentsatzea nahi zuen eta lehen esan dizuedan moduan aktoresa lan ona egiten zuten bi ahizpek. Onintzeri ordea, momentu hartan ez zitzaion axola, eta leihotik begira zegoen aulki batean eserita pentsakor eta sinistu ezinik. Orduan, eguzki

izpiak ahuldu zirela eta ilunabarra zela konturatu zenean, salto batean altxatu zen aulkitik.

- Zer ordu da?

- Zortziak eta erdi- esan zuen Peiok bera ere saltoan zutituz.

- Eta orain nola hartuko dugu filma- kezkatu zen Ainhoa.

- Behin gurasoak etxolan lo egiten utziko eta zer ordu den ahaztu dugu- kexatu zen Onintze.

Hamar bat minutuko isilunearen ondoren, honela hitz egin zuen Peiok:

- Nik badut ideia bat -neskek burua biratu zuten Peio zegoen tokirantz harrituta-, jendea kaleetatik joan arte itxaron eta bideo dendan sartu, filma hartu, ikusi eta goizaldean inork ikusi gabe berriro bueltatu...

- ...gainera ez dago kamerarik ezta alarmarik -bukatu zuen Ainhoak esaldia.

- BURUTIK JOTA ZAUDETE! -txilio egin zuen Onintzek-. Zuek nahi duzuena egin dezakezue baina, nik ez dut burugabekeria horretan parte hartuko. Gainera, beste arazo bat dago, nola zabalduko dugu atea?

- Horretan arrazoi du -esan zuen Ainhoak burua makurtuz.

- Ahaztu duzu jada zeinen arin zabaltzen ditudan sarrailak, ala? - erantzun zien Peiok.

- Egia da -esan zuten bi ahizpek batera.

- Orduan, egingo dugu? -galdetu zuen Peiok irrikaz.

- Ongi da -baiezkoa egin zuen Onintzek buruaz.

- BAI! -salto egin zuten Peiok eta Ainhoak pozaren pozez.

Gaueko hamabiak inguru ziren jada, eta lagunak prest zeunden plana martxan jartzeko. Denak eskularruak zeramatzaten, Ainhoak mototsak egiteko erabiltzen zituen gomak zeramatzan, Onintzek etxolara eraman zuen motxila eta Peiok eskuargi zahar bat.

Heldu zirenean, inor ez zegoela ziurtatu zuten eta Peio atea irekitzen saiatzera joan zenean txunditu egin zen. Buruarekin keinu arraro bat egin zuenez eta dena ilun zegoenez, lagunek barrura sartzeko esan ziela uste izan zuten eta aurrerantz joan ziren baina, Peiorekin trebukatu ziren.

- Zer gertatzen da? -galdetu zuen ia ahotsik atera gabe Ainhoak.

- Atea irekita dago -erantzun zion ahots harrituarekin Peiok.

- Noski! Zabaldu baduzu ez da itxita egongo, ezta! -esan zion berriz Ainhoak ahotsa igoz.

- Nik ez dut zabaldu.

- Oh! Orain ateak bakarrik zabaltzen direla esango didazu! -oihu egin zuen Ainhoak- Zer uste duzu, tontoak garela, edo zer?

- Ssssst! Isilduko al zarete! Horrela jarraitzen baduzue, norbait esnatu eta konturatu egingo da -esan zien Onintzek. Lagunak ez ziren konturatu ordu arte, baina Onintze atzazalak jaten ari zen. Hau asko pentsatzen zuenean bakarrik egiten zuen-. Sartu gaitezen.

- Gero gu gara burutik txarto gaudenak, ezta! -esan zioten Peiok eta Ainhoak batera Onintzeri.

- Ez baina, zer gertatzen den jakin behar dugu. Agian konturatu gabe utzi dute atea zabalik. Goazen! -eta bultzadatxo bat eman zien.

Barruan zeundela, argi distiratsu bat ikusi zuten dendaren atzealdean eta bertara joan ziren.

- Etorri zarete -esan zien ahots maltzur batek eta bat batean, zast!, armairu handi baten atzetik begi gabeko izaki izugarri bat agertu zen. Aurpegi zuria zuen eta begizulo gorriak. Begi zuloetatik harrak irteten zitzaizkion.

- Nor zara? -galdetu zion Peiok ia ahotsik gabe izuaren izuz.

- Hainbeste film ikusi-eta oraindik ez dakizue nor naizen! Ni zigorren aztia naiz. Inoiz ikusiko duzuen aztirik bihozgabeena eta maltzurrena naiz. Gainera arte ilunetako aztirik beldurgarriena naiz.

- Bai eta guk sinetsi -esan zion Ainhoak harroputz doinuarekin- badakit inozoak garela baina, ez hainbesterako!

- Ez didazue sinisten, e? Ba orain ikusiko duzue. Zigor txikiagoa nuen pentsatua, baina -eskuak berde kolorekoak jarri zitzaizkion, SREKITISKI oihu egin eta lagunek hartu behar zuten filma airean altxatu zuen-, BARRURA!

Orduan hiru lagunak filmean sartu zituen. Filma beste galaxia bat balitz bezala zen. Orain filma errealitatea zen beraientzat. Mendi garai bateko maldan zeunden, mendia harria besterik ez zen berdegune batzuekin mendiaren oin inguruan. Baina, ez zen bizia zuen ezer ikusten, putreak mendi tontorrean hegaldaka izan ezik animalia hilen bat bilatzen. Beraien aldamenean sarrera beldurgarriko kobazulo bat zegoen, eta bere ondoan TRIUS ETA ASLEREN ETXEA jartzen zuen letra morearekin kartel distiratsu batean.

- Sar gaitezen -esan zuen Ainhoak, bi lagunek burutik jota balego bezalako keinu bat egin zuten-. Zer? Zer galduko dugu etxera itzultzen saiatzeagatik?

Ainhoak eskuargia piztu eta hiru lagunak kobazuloan barrena sartu ziren. Hamar minutu luzez pasabide amaigabeetan ibili ondoren gurutze batera heldu ziren.

- Eta orain norantz jo behar dugu? -galdetu zuen Peiok kezkaturik.

- Onena bakoitza alde batetik joatea da eta hamar minutu barru hemen batzea -eman zuen bere iritzia Ainhoak.

- Bai eta norbaitek zeozer aurkitzen duenean txistu egin dezala - erantzun zion Onintzek.

- Hori da! -erantzun zion Ainhoak poz-pozik.

- Ez daukazu burmuinik, ala? -bota zion Onintzek haserretu aurpegiarekin. Bitartean Peio harrituta zegoen izkina batean.

- Zer da hori? -galdetu zuen Peiok ahizpak oraindik eztabaidan ari ziren bitartean- ISILDU! Ainhoa zuzendu eskuargiaren argia honantz. Oinatzak dira!

- Miresgarria zara Peio -esan zioten bi ahizpek zoriontsu.

- Beno, ez da hainbesterako -esan zuen masailak gorri-gorri zituela eta burua ezkerreko eskuaz harraskatzen zuela-. Gainera zuek ere konturatuko zineten eztabaidan ibili ez bazinete.

- Zer gertatzen da, Onintze? -galdetu zion Ainhoak ahizpari atzazalak jaten ari zela konturatu zenean.

- Horiek zigorren aztiak zeramatzan hantzeko oinetakoek eginak direla uste dut. Bestela begira inguruan dituen bi zulo horiek. Ez zarete konturatu aztiaren oinetakoek hego txiki batzuk zituztela? -bi lagunek harriturik begiratzen zioten-. Gainera ezinezkoa da justu hor bi zulo egon izana, han aurrean ikus daitekeen beste oinatz baten ondoan ere badaudelako. Eta...

- Egia da, goazen ba! -Ainhoa irrikaz zegoen aurrera jarraitzeko.

- ...uste dut badakidala nortzuk daramatzaten horrelako zapatak. Itxaron momentu bat.. -eta bere motxilatik liburu zahar eta lodi bat atera zuen- hemen dago. Aitonak oparitu zidan, gogoratzen? Bere birraitonak emandakoa zela esan zidan. Bertan aztien eta sorginen istorioak eta ezaugarriak agertzen dira. Mmmm... hemen egon behar du... -liburuko orrialdeak bizkor pasatzen zituen- hemen dago! Aztiek hamabi urte bete eta gero bakarrik erabili ditzakete, eta gure oinak oinatzekin konparatuz gero, gure adineko azti bat izan daitekeela esan daiteke. Sorginek gainera erratza ere izan dezakete.

- Beno ba, jarraitu dezagun. Zer egiten dugu hemen geldirik?

Eta oinatzak zeunden bidetik jarraitu zuten. Bost minutuz pasabide estuetan ibili eta gero ate erraldoi baten aurrera heldu ziren. Ateak ez zuen sarrailarik, zulo handi eta lauki bat zegoen ordea, puntu gorri batekin erdian. Zuloaren gainean asmakizun hau zegoen idatzita:

“Batzuetan kontsultarako, besteetan interesgarri edo beldurgarri, badira akziokoak ere bai.

Zu baino txikiagoak gara, batzuk lodiak eta besteak meheak, baina beti zuri laguntzeko prest. Oraingo honetan magiaren lagunak dut izena”

Irakurtzerakoan erantzuna pentsatzen hasi ziren.

- Badakit! -esan zuen Onintzek- Liburu batzuk kontsultarako, besteak interesgarriak dira edo beldurgarriak, badira akziokoak ere. Liburuak da erantzuna. Baina, ez dut amaiera ulertzen.

Magiaren lagunak, non irakurri dut hori lehenago? -hasi zen pentsatzen Peio- Hori da! Onintze atera ezazu zure liburua, banekien izenburu hori irakurria nuela nonbait -esan zuen Peiok poz-pozik-. Kokatu ezazu hutsunean eta biratu.

Onintzek Peiok esandakoa egin zuen eta ate erraldoia, bat-batean, zabaldu egin zen.

- Asle, zu zara? -galdetu zuen mutiko baten ahotsak barrualdetik. Baina, Asle ez zela konturatu zenean, txundituta geratu zen, inork ez baitzuen hara heltzea lortu. Leku hartako jende gehienak kobazuloaren sarrera ikusita ez zen barrura sartzen eta besteek Tutiren ahotsa entzun eta beste pasabidetik joaten ziren. Txakur erraldoi haren begi hilgarriak ikusi arte- Nortzuk zarete?

-

- Gu Onintze eta Ainhoa gara, eta horko hori Peio da. Eta zu, nor zara eta nor da Asle dena delako hori? -galdetu zuen Ainhoak.

- Ni Trius naiz. Hamabi urteko aztia. Asle nire arreba da. Berak hamahiru urte ditu -erantzun zien mutilak beraiengana hurbilduz-. Nola lortu duzue honaino heldu eta atea zabaltzea?

- Oinatzak ikusi ditugu eta aitonak eman zidan liburu batekin, atea zabaldu dugu -Onintzek esaldia bukatu orduko atea berriz ireki zen.

- Kaixo, Asle -esan zion Triusek- hauek Ainhoa, Onintze eta Peio dira.

- Orduan zuek zarete. Lehen hots batzuk entzun eta erratzarekin hegan hasi naiz, gero teilatuan oratu naiz -esan zuen Aslek erratza eskuan zuela.

- Sartu gaitezen egongelara -esan zuen Triusek mando batekin beste ate bat zabalduz.

Eta gela erraldoi eta dotore batera sartu ziren. Gela kandelek argitzen zuten.

- Zuek badakizue nola irten daiteken hemendik? -galdetu zuen Peiok.

- Begira, zigorren aztiak beldurrezko film batera sartu gaitu, zigor giza -azaldu zien Onintzek.

- Uste dut badakidala nola -esan zien Aslek-. Orain gure gainean dagoen mendiaren tontorrera igo behar da eta bertan Elurren gizonak asmakizun bat ondo erantzun ondoren, hiru gurari eskaintzen ditu.

- Goazen, ba -esan zuen Ainhoak irrikaz.

- Bai, baina, mendian gnomoak, zonbiak eta hainbat gizaki beldurgarri bizi dira -esan zien Triusek.

- Baina, hemen hogeita lau ordu baino gehiago ematen badituzue, betirako geldituko zarete.

- Orduan behintzat saiatu egin behar dugu -esan zuen Onintzek.

- Arrazoi duzu, baina oso gogorra izango da goraino heltzea -erantzi zuen Peiok.

Orduan Aslek bere erratza lurrean utzi eta korrika irten zen eta pare bat minutu geroago zapata hegalariekin eta bi erratzekin bueltatu zen.

- Zenbat urte dituzue? -galdetu zien neskak.

- Hamabi.

- Baina, Asle, txartelak behar dituzte erratzean ibiltzeko.

- Bai eta horregatik ditut hiru txartel, bat bakoitzarentzat. Gorde hau patrikan- esan zien txartelak hurbilduz-. Peio zuk jantzi zapata hegalariak eta altuan GORA esatea besterik ez da, eta buruarekin gidatzen da. Zuek hartu erratzak eta eman ostiko bat lurrari. Zuek gorputzarekin gidatuko duzue.

- Orduan zeren zain gaude -esan zuten bi ahizpek Triusek zulo handi bat sortzen ari zen bitartean hitz magikoak esanez.

Hogei minutu barru ia tontorrean zeunden eta Aslek gidatzen zituen. Bat-batean Aslek lurreratzeko keinua egin zuen eta denak bere atzetik lurreratu ziren.

- Zer gertatzen da? -galdetu zuen Peiok.

- Hemendik tontorreraino oinez joan behar da, hegan edo erratzean joatea debekatua baitago.

- Orduan zer egingo duzue erratzekin? -galdetu zuen Onintzek.

- Mmmm... ba berriro etxera bidaliko ditut -esan zuen Aslek- LILATUM BUELTATU ETXERA!- eta erratzak beraiek bakarrik hegan joan ziren eta lagunek aurrerantz jarraitu zuten.

Jada hamar minutu zeramaten bidean gnomo talde bat haiek inguratzen hasi zenerako.

- Eta orain zer? -galdetu zuen Triusek.

- Ez duzu ezer ikasi eskolan, ala? TRUTINI! -oihu egin zuen Aslek bere makila magikoa gnomo batengana zuzenduz. Gnomoa desagertu egin zen.

- Horrela denbora asko beharko dugu -esan zuen Peiok gnomoak zenbat ziren zenbatzen ari zen bitartean.

- Trius -esan zuen Onintzek- badakizu saskibaloiko baloiak agertzeko behar diren hitz magikoak?

- Bai, noski.

- Ba, orduan egin baloiak agertzea. Eta zuek biok hartu baloiak eta bota ahal bezain gogor gnomoen burura. Liburuan irakurri bainuen gnomoei zerbaitek buruan joten bazien konorte barik geratzen direla.

Horrela hogei minutu inguru egon ziren baloiak botaz eta hitz magikoak esanez. Azkenean lortu zuten.

- Bizkor ibiltzen bagara, ilundu baino lehen helduko gara eta ez dugu banpiro eta zonbien arriskurik izango -esan zuen Triusek.

Horrela beste hogei minutuz ibili ondoren, Peiok zerbaitek jarraitzen zietela konturatu zen.

- Zerbait datorkigula atzetik esango nuke -esan zien atzera begiratuz.

Lagunek atzera begiratu zutenean otso talde bat agertu zen zeunden sasi gutxien artetik. Otso bakoitzak bi buru zituen eta hegoak ere bai.

- Aaaaaaaaa! -oihu egin zuten lagunek.

- Isilik -esan zien Triusek bere makila ateratzen zuen bitartean- LIELUTEN! -hitz magikoak esan orduko otsoak harri bihurtu ziren.

Azkenean sustoa pasatu ondoren berriz ekin zioten bideari, eta hortik gutxira tontorrera heldu ziren. Bertan agure zahar bizar zuri bat zegoen izotzezko aulki batean eseria.

- Heldu gara -esan zuen Ainhoak pozik.

- Barkatu, jauna -esan zion Onintzek ahots gozoz- asmakizunaren bila gatoz.

- Ziur zaudete? Badakizue asmatuz gero hiru gurari eskainiko dizkizuedala. Baina, bestela, nire esklabo izango zarete betirako.

- Ongi da -esan zuten lagunek oso ziur ez egon arren.

- Hau da asmakizuna -eta izotzezko taula bat eman zien honakoa zuela idatzia:

“Madariondo batean madariak daude.

Ez ditugu madariak hartzen eta ez

dira madariak gelditzen. Zenbat madari zeuden lehen?”

- Pentsa ezazue ondo erantzun baino lehen, zuen etorkizuna jokoan baitago.

- Badakit -esan zuen Onintzek hortik ordu laurdenera. Eta bere lagunekin komentatu zuen erantzuna, eta denak ados egon zirenez honela erantzun zuen-. Bi madari zeuden lehen. Madariak bazeuden bat baino gehiago egon behar ziren eta ez baditugu madariak kentzen bat izan behar da eta ez badira madariak gelditzen bat izan behar da derrigorrez. Horrela kendutakoa gehi gelditzen dena bi ematen du, hau da, madariaK zeuden (bi, bat baino gehiago ) ez ditugu madariaK kentzen (bat, bi baino gutxiago) eta ez dira madariaK gelditzen (bat, bi baino gutxiago) -eman zuen Onintzek bere erantzunaren azalpena agureari.

- Ondo erantzun duzue -esan zien agureak-. Zeintzuk dira zuen gurariak?

Denbora batez beraien artean komentatu ondoren honela hitz egin zuen Peiok:

- 1. guraria: Film honetatik irten eta gure herrixkara itzulti da, Asle eta Trius ere bai.

- 2. guraria: Hemen egon garela ahaztea nahi dugu, jendeak burutik jota gaudela pentsa ez dezan.

- 3. guraria: Herrixkako guztiek pentsatzea Trius eta Asle betidanik bizi izan direla herrixkan.

Onintzek badaezpada asmakizuna idatzia zegoen izotz zatia bere motxilan sartu zuen agurea hitz magikoak esatera zihoala konturatu zenean.

- Ongi da -eskuak more jarri zitzaizkion- LETIULOREN BUELTA DAITEZELA ETXERA, DENA AHAZTU DEZATELA ETA HERRIXKAKOEK TRIUS ETA ASLE BETIDANIK EZAGUTZEN DITUZTELA PENTSA DEZATELA!

Orduan bost lagunak zurrunbilo amaigabe baten sartu ziren.

Hurrengo egunean bost lagunak beraien etxolan esnatu ziren zorabio pixka batekin. Onintze bere motxila hartzera zihoanean izotzezko taula bat erori zen lurrera. Inork ez zekien arren nondik agertu zen gauza hura ez zioten garrantzirik eman, ez baitziren ezertaz gogoratzen, eta jolastera joan ziren herrixka ondoko zelaira. Bertan Txomin eta bere lagunak zeuden baina, Trius eta Asle betidanik herrixkan bizi izan balira tratatu zituzten. Txomin Peio zirikatzen hasi zen berriro, baina honek ez zion jaramonik egin eta futbolean jolastera joan ziren.

Ordutik ez dute berriz Zigorren aztiarekin topo egin eta oraindik ez dute izotz zatiaren misterioa argitu.

Telebistan barrenaIrantzu Lauzirika Jokin izeneko mutil bati ez zitzaion telebista ikustea gustatzen. Bere gelako lagunak orduak pasatzen zituzten telebistaren aurrean. Jai egunak ere telebista ikusten ematen zituzten. Gelakoak telebista ikusten ari ziren bitartean, Jokin hiritik bakarrik ibiltzen zen ezer egin gabe. Batzuetan pentsatzen zuen berekiko: “Zergatik ez zait besteei bezala telebista ikustea gustatzen?” Bere gelakoek esaten zioten: - Gaur arratsaldean Koldoren etxera goaz telebista ikustera. Etorriko zara? - Ez, ezin dut. Matematika ikasi beharra dut –esaten zuen. Baina gau batean lo zegoela, zerbaitek kilimak egiten zizkion belarrian. Esnatzean gauza distiratsu bat zela ikusi zuen Jokinek. Uste zuen oraindik lotan zegoela, baina errealitatea zela konturatu zen. Aho bete hortz, harriturik, bere buruari galdetu zion: - Nor zara eta zer nahi duzu? - Telebistako maitagarria naiz eta telebista zergatik ikusten ez duzun jakin nahi dut. Jokin hitzik gabe zegoen, eta ez zekien zer esan. Begiak igurtzi eta, ez, ez zegoen ametsetan. - Ba... txikitan, lehengo aldiz telebista ikusten ari nintzenean, telebistak eztanda egin zuen eta ordutik aurrera telebista ikusteari beldur diot. — Ez zaitez kexa. Gaueko hamabietan telebista piztu eta ni etorriko naiz, telebistan barrena bidaiatzeko. — Bai, baina zer egingo dugu hor barruan? — Telebistaren barruan dagoen guztia ikusiko dugu, horrela zure beldurra desagertu egingo da. Jokinek ez zekien zer egin; baina gaueko hamabietan telebista piztu eta maitagarria agertu zitzaion. Tarte txiki baten ostean maitagarriak esan zuen: — Telebista, utziguzu ikusten zure barruko pista. Orduan argi distiratsu bat piztu zen telebistan eta hortik abiatu ziren biak. Heldu zirenean zinema bezalakoa zela ikusi zuten. Ate bat ireki eta Euskal Telebistan marrazki bizidunak, Euskal Telebista 2an pelikula bat, Antena 3an beste pelikula bat... telebistan zituen programazio guztiak bukatu arte. Jokin errealitatera bueltatu zenean gaueko hiru t’erdiak ziren. Bere gurasoak heldu zirenean eta Jokin telebista ikusten harrapatu zutenean harrituta gelditu ziren. — Nolatan zaude telebista ikusten? –galdetu zuen amak. — Ama, maitagarri bat etorri zait gaueko hamabietan eta telebistan barrena eraman nau. — Jokin, joan zaitez ohera, nekatuta zaude eta. Gaur egun telebista normaltasunez ikusten dut. Izar urdina Paula Motrico San Emeterio Kaixo lagunok, Peru dut izena, Afrikan bizi naiz eta behin gertaturiko gauza harrigarri bat nator kontatzera. Badakizue Afrikan bero asko egiten duela, eta ni Aljerian bizi nintzenez, ia ez nuen ezagutzen hotza. Behin, eskolatik irten eta etxera heldu nintzenean, amak horrela esan zidan: - Peru, basamortura joan behar zara. Bertan bakarrik aurkitzen diren landare batzuk behar baititut zure aita sendatzeko. Oso gaixorik dago eta landare horiek behar ditu, bestela... Ez nuen gehiagorik entzun nahi, banekien zer zetorren esaldiaren bukaeran. Momentu hartan ikasi nuen hotza zer zen, eta kalean berrogei gradutan egon arren nire gorputzak, nire begiek, nire besoek, nire hankek... denek sentitzen zuten hotz hura, nire gorputz osoaz jabetzen ari zen hotza, alegia. Baina nire hankak mugitu egin behar ziren, izan ere ahalik eta arinen joan behar nintzen basamortura landarearen bila bestela... bestela... bestela akabo dena! Nire hankak, pixkanaka-pixkanaka mugitzen hasi ziren eta ziztu bizian atera nintzen etxetik basamorturako bidea hartuz. Basamortuan, hara eta hona ibili nintzen landarearen bila, arrakasta izan gabe. Gaua laster iritsi zen eta ni oso nekatuta nengoen, baina aita neke guztien gainetik maite nuenez, aurrera jarraitzen saiatu nintzen. Azkenean, nekeak nire indarra gainditu zuen eta area gainean etzanda geratu nintzen, hilda banengo bezala. Bat-batean arean ekaitza hasi zen, baina ez zirudien benetako ekaitza, ekaitzaren erdian neskatxa baten irudia ageri baitzen. Honela esan zidan neskak: - Jaiki zaitez, Peru, eta begira itzazu irudi hauek. Zailtasunez lortu nuen jaikitzea. Gero, area artean magiaren bitartez edo, agertzen ari ziren irudiei begiratu nien. Irudi hotzak ziren haiek, guden argazkiak, jendea hiltzen, pertsonak sufritzen...Eta bere aita! Bai, bere aita ere bertan ageri zen, sufritzen ari baitzen. Eskumako begitik bi malko jausi zitzaizkidan. Neskatxak bi malkoak eskuan hartu zituen eta haiekin kristalezko botilatxo bat egin zuen, jarraian esan zidan: - Zure malkoak maitasunez beterik zeuden eta horregatik egin ahal izan dut botilatxo hau. Zure aitaren ondoan zaudenean irekitzen baduzu, botilak zure aitaren gaixotasuna xurgatu eta sendatu egingo da. Baina, begiratu itzazu beste irudiak: gudak, hiltzen ari diren pertsonak... Horiek ere sufritzen ari dira, baina zoritxarrez ez daude nahikoa malko mundu honetako sufrimendu guztia xurgatzeko, hobeto esanda ez daude zu bezalako bihotz garbia eta eskuzabala duten pertsona nahikoak haien malkoekin odol isuri hau gelditzeko. Gaur egungo pertsona gehienek boterea, dirua eta horrelako ondasunak baino ez dituzte buruan. Pertsona askok bi aurpegi dituzte, kanpotik pertsona onak dirudite eta barrutik, berriz, oso maltzurrak dira. Pertsona onak ere badaude baina maltzurrek boterea dutenean inor gelditzerik ez dago... Pertsona batek izan ezik... - Eta nor da pertsona hori? - Ni, baina zure laguntzaz bakarrik. - Eta zer egin behar dut? - Oraintxe esango dizut. Neskatxak egin behar nuena azaldu zidan eta lehen agerrarazitako botila eman zidan: - Tori botilatxoa eta sendatu zure aita. Gaueko hamabietan, zure herriko plazan elkartuko gara. Ez hutsik egin. Hitzok esan ondoren neskatxa desagertu egin zen, eta harekin batera sufrimenduaren irudiak eta area-ekaitza. Ni ziztu bizian abiatu behar nintzen herrirantz nire aita sendatu behar bainuen. Etxera heldu nintzenean ama aulki batean eserita zegoen; aita, berriz, ohe gainean etzanda. Ez ote zen beranduegi izango? Aitarengana urreratu nintzen eta botilatxoa ireki nuen ahalik eta lasterren, jarraian argi urdin bat ikusi nuen aitaren gorputzetik irteten eta botilatxoan sartzen, segur aski sufrimendua izango zen. Botila guztiz bete zenean, neskatxaren moduan hura ere desagertu egin zen. Orduan, aita altxatu egin zen eta guztiz sendaturik zegoela esan zigunean, bere besoetara bota nintzen besarkadak eta bekokian musuak emanez. Hura zen zoriona! Eta hura zen poza nirea! Baina momentu hartan joan beharra neukan, neskatxa berezi hari lagundu behar bainion. Gurasoak nirekin joan ziren plazaraino. Bat-batean neskatxa berriro agertu zen eta bere besoak eskaini zizkidan; nik, eskuetatik heldu nion eta biok hegan joan ginen zeru ilunaren erdian aurkitu arte. Bertan, nire malkoetako batzuk isurtzea eskatu zidan. Hala egin nuen eta neskatxak nire malkoak eskutan hartzean izar baten itxura hartu zuen eta argi urdin itsugarri bat xurgatzen hasi zen. Amaitu zuenean, lehen, basamortuan ikusitako irudiak agertu ziren berriz, baina oraingoan ez ziren sufrimenduzko irudiak, pozaren eta bakearen irudiak bai zik. Gauaren erdian geunden, baina hala ere jende guztia haien etxeetatik irten zen argi indartsu haren zergatia jakin nahi baitzuten, eta izar urdin hura ikustean denok pozez eta bakez bete ziren, orain izar haren argi urdina ez zen sufrimenduzko argia, bakearen argia baino eta horregatik pertsonarik txarrenen bihotza ere maitasunez bete zen. Izar hark munduari bere alde beltza xurgatu zion. Gutxika-gutxika izarrak lurrera eraman ninduen eta eskerrak eman eta gero agur esan genion elkarri: - Gure mundua salbatu duzu, denon esker ona merezi duzu -esan nion neskatxari. - Zure laguntzarik gabe ez nuen lortuko. - Baina oraindik ez dakit nor zaren, ezta zure izena ere. - Izar urdin deitu ahal didazu, gehiagorik ezin dizut esan. Berriz ere neskatxa desagertu egin zen, baina oraingo honetan oroigarri bat utzi zidan, bakearen eta pozaren argi urdina zuen kristalezko botilatxoa agertu baitzen nire eskuetan. Gau hartan, nire gurasoek eta nik lasai asko begiratu genuen zerua. Izar urdinez osaturik zegoen zerua, alegia. Jonek begiak zabaldu zituen Maria Oyarzabal Jon mutil arrunt bat zen, baina ez oso normala, ez zitzaizkiolako gustatzen bera bezalakoak ez zirenak. Beti jolasten zuen bere betiko lagunekin, beraren oso antzekoak. Jende desberdina ikusten zuenean, ez zuen haien ondotik pasatu nahi, zikinak zirelako. Eta zikindu ahal zutela pentsatzen zuelako... Egun baten Jon, bere lagunekin jolasten zegoela, aldape batetik jausi zen. Eskerrak hortik ijito batzuk pasatu zirela eta ikusi zutela nola jausten zen!, korrikan joan ziren, hartu zuten eta ospitale batera eraman zuten. Jonek ez zuen hezur bat ere ez apurtu, baina lesio handi bat zuen begietan. Ospitaletik etxera ailegatu zenean, egokitu zen udako oporrak hasi zirela. Lagunek Jon agurtu eta oporretara joan ziren guztiak. Jon bakarrik geratu zen, jolasteko lagunik gabe. Egun batzuk pasatu ziren eta Jon gero eta aspertuago zegoen, ezin zuelako telebista ikusi eta ordenagailuan jolastu, begiak bendatuta zituelako, eta horrela hilabete bat egon behar izan zuen gutxienez. Egun batean, bere amak erabaki zuen Jon kalera joan behar zela airea hartzera. Bere ama urrundu egin zenean momentu bat, oso triste eta bakarrik sentitu zen Jon.Bat batean ahots bat entzun zuen: - Kaixo! Zer gertatzen zaizu begietan? - Tom deitzen naiz, eta hauek nire lagunak dira: María, Ander eta Mikel, bere anaia. Gurekin jolastu nahi duzu? Jonek hasieran ezetz esan zuen pentsatzen zuelako begi estaliekin ezingo zuela jolastu. Baina neska-mutil haiek animatu zuten eta joko asko asmatu zituzten zeinetan ikusmena ez zen behar. Adibidez itsumandoka, hitzekin jolastea... Inoiz ez zuen jolastu hain gustura!. Egunero kalera joan nahi zuen bere lagun berriekin. Egun bakoitzean jolas desberdinak asmatzen zituzten, edo batzutan belarrean etzaten ziren txisteak kontatzeko, eta oso ondo pasatzen zuten denbora. Egun baten medikuak deitu zion esanez ospitalera joateko bendak kentzera. Etxera heldu zenean pozik sentitu zen, eta bere lagunak ikusteko gogo handiarekin. Kalera bajatu zen eta betiko lekura joan zen. Ume oso errubio batek galdetu zion: - Ezagutzen al nauzu? Jonek begiak itxi zituen eta esan zuen: - Tom? Zein ile errubioa daukazun!! - Nire aita alemaniarra da. Segidan María, Ander eta Mikel etorri ziren. María oso beltzarena zen, oso ile beltzarekin. Marokoarra zen. Ander eta Mikel ere beltzaranak ziren, perutarrak zirelako. Jon konturatu zen bere lagunik onenak fisikoki berarengandik oso ezberdinak zirela, eta horrek ez zeukala garrantzirik, garrantzitsuena pertsonen bihotza dela. Jonek azkenean begiak zabaldu zituen. Gaztelu madarikatuaJon Seoane Aspaldi aspaldian Behe Nafarroan herri txiki bat zegoen, eta oraindik badago, Aibar izenekoa. Hango etxeak estilo gotikokoak ziren. Aibar herrian, gaztelu zahar bat zegoen, oso gaztelu izugarria. Goialdea gargolez beterik zegoen, eta eraikitzeko egitura oso berezia zen. Jendea ohituta zegoen eta gaztelu ondotik pasatzen ziren, ezertaz konturatu barik, gaztelua ez balego bezala. Den denak, Juanjo izan ezik: gure protagonista. Gargola haiek beldur asko ematen zioten. Juanjo hamahiru urteko nerabe beldurtia zen. Hori zela eta, bere logelan eta institutuko takiletan lau hostoko hirustak eta zorte oneko tresnak bakarrik zituen. Gaztelu hark elezahar bat zuen: aspaldi-aspaldian, jendeak zioenez, ilargia betea zegoenean gargolek bizitza hartzen zuten eta etxez etxe joaten ziren haurrak bahitzen. Ondoren gaztelura eraman eta, gau osoa pasatzen bazuten, eurek ere gargola bihurtzen ziren. Elezahar hark asko beldurtzen zuen Juanjo. Horregatik, behin jolastorduan sentitzen zuena bere lagun minari, Pellori kontatu zion. - Baina Juanjo! Nola sinesten dituzu umekeria horiek? Kontakizun horiek ume txikiak beldurtzeko dira. - Orduan, zergatik dago orain itxita gaztelua? Aitak txikitan gaztelua bisitatzera sartu ahal zela kontatu zidan. Badirudi txango batean ume bat desagertu zela. - Nola izan daiteke hori ? Eraikin batean inor ez da desagertzen. - Ez da arraroa gargolak antzina bezala egotea? - Ba, Pello! Ez dut lo trankil egingo baldin eta nire begiekin ikusten ez badut. - Ados, ongi da -esan zuen Pellok. Gaur gauean geratuko gara gazteluan eta ikusiko duzu zelako umekeria den! Hori entzuterakoan erabat beldurtu zen Juanjo. - Ba... baina Pe... Pello, zure begiekin ikusi nahi duzu, ala ez? - Be... beno tira, bai, baliteke, gazteluan hamar eta erdietan. Gau hartan geratu ziren, eta Juanjo berandutxo iritsi zen. - Berandu iritsi zara, Juanjo! -esan zuen Pellok - Barkatu ...afaldu behar nuen, eta... - Bizkor, tira, goazen barrura! -esan zuen Pellok. Barrura sartu eta Juanjok hotzikara sentitu zuen bizkarrean. - Pe... Pello nahiko ikusi dut. Eta itzuliko bagina? Gaur ilargi betea da eta ... - Beldurti halakoa! Hemen ezertxo ere ez dagoela egiaztatzen duzunean itzuliko gara. Ez ziren asko mugitu eta zarata bat entzuterakoan bueltatu egin ziren. Zer eta geriza bat, itzal iluna, ikusi zuten. Baita barre batzuk entzun ere. Pellok bueltatu eta harro-harro esan zuen. - Nor dabil hortik? Gu ertzainak gara eta gure aurrean agertzen bazarete tiroka hasiko gara. Ahotsak, berriro, barre egin zuen. - Ja, ja, ja, ja ! Ez esan gezurrik Pello! - No... nola dakizu nire izena? - Oh! Ja, ja, ja ! Nik dena dakit zutaz, mutiko. Adibidez: zure alboan dagoenak Juanjo du izena eta zure lagun mina da. Juanjo aho bete hortz geratu zen, ikarak janda. - I... ikusten duzu Pello? Istorioa benetakoa da. Hori esanda, biak lurrera jausi ziren zerbaitek bultzatuta eta, argitan, geriza gar- gola handia zela ikusi zuten. Harez geroztik inork ez ditu ez Juanjo ez Pello ikusi. - Eta zuk? Kontuz, nik badakit-eta zer gertatu zen. Pello eta Juanjo ez ziren inoiz gaztelutik irten... Zehatzago esanez, pertsona lez inoiz ez ziren gaztelutik irten, Pello eta Juanjo gargola bihurtu baitziren. Eta ilargi betea dagoenean gaztelutik irteten dira haurrak bahitzera. - Nolatan dakidan? Ni gargola nauzuelako, gaztelu hartako gargolen nagusia. Agian, une honetan zure atzean, zuri begira egon litekeen bera! Ja, ja, ja,ja... Latoizko Autoa Milia Zabala Kontatuko dizuedan ipuina 1901eko gabonetan kokatu dut herri txiki eta pobre batean. Protagonista Martin da eta urte horretako gabonak nola pasatzen dituen kontatuko dizuet. Martin mutiko langile eta eskuzabala zen. 7 urte zituen eta bere ilea ilargi eta izarrik gabeko gaua bezain iluna zen. Bere begiak berriz, belar sikua bezain argiak ziren. Lau bat taberna zituen herriko kale ilun eta bakarti bateko kale kantoi batean bizi zen gurasoekin. Familian ez zeukaten diru askorik eta, beraz, Martini ez zioten gauza askorik erosten, baina maitasun handia ematen zioten. Ama etxeko lanetaz arduratzen zen eta Martin, txikitatik, ondo hezia zuen. Aitak nagusi batentzat zerbitzatzen zuen etxe baten, baina nagusia ez zen bat ere eskuzabala, 5 pezeta baino ez baitzion ordaintzen hilean. Gabonak heltzear zeuden eta Martinek ez zekien zer eskatu Olentzerori, gainera bazekien Olentzerok ezingo ziola gauza askorik eka rri ez baitzeukan diru askorik. Hori bai, aurreko gabonetan Bizkor izeneko txakurra oparitu zion. Larunbat goizean Martin, lanak egin ondoren, Bizkor bere txakurrarekin paseatzera irten zen. Dagoeneko dendak hasiak ziren erakusleihoetan jostailuak ipintzen. Martin dendaz denda zihoan erakusleihoetan zeuden jostailuak begiratzen, baina jostailu batek ere ez zuen Marin erakartzen. Bat batean, denda zahar eta bitxi baten aurretik pasatu zen eta sartzea erabaki zuen. Denda txikia, baxua eta zaharra zen, baina hala ere ez zion horrek Martini gauzak ikustea galarazi. Gauzak begiratzen hasi zen, eta dendako izkina batetik azal ilun, ile zuri eta betaurrekoak sudur lodian eusten zituela, agure zahar bat irten zen. Agureak laguntza eskaini zion eta Martinek zerbait polita nahi zuela esan zion. Agurea ate batetik desagertu zen eta Martinek bitartean denda begiratzen jarraitu zuen. Denetarik zegoen: etxerako, batez ere sukalderako gauzak, janariak, erremintak, zapata pare batzuk, Martini gustatzen ez zitzaizkion jostailuak,... Ezerk ez zion Martini arreta deitu eta, bat batean, izkina batean Martin benetan liluratu zuen latoizko auto txiki bat zegoen. Hurbildu eta begiratzen hasi zen. Autoaren goialdea berde iluna zen. Ez zeukan gaur egungo autoen bat ere antzik. Beso artean hainbat jostailu zekartzala agertu zen agurea, baina ezer esan baino lehen, Martinek ea zenbat balio zuen latoizko autoak galdetu zion, eta dendariak 15 pezeta balio zituela esan zionez, Martin buru makur irten zen dendatik. Etxera itzuli zenean amari arraroa egin zitzaion Martin horrela ikustea, baina Martinek ez zitzaiola ezer gertatzen esan zion. Aita etxera heldu zenean, Martini amak esandako gauza bera galdetu zion eta, azkenean Martinek, egia esan zion. Aitak Olentzerok ezin zuela hain gauza garestirik erosi esan zion. Isilean, gauetan, Martin lotara joaten zenean, lana egiten zuen eta, dirua aurreztuz, Gabon eguna heldu zenerako 14 pezeta lortu zituen. Baina nondik atera azken pezeta? Burua apurtzen aritu zen, ez baitzeukan nondik atera pezeta hori, eta kalera irten zen. Bere kalean zegoen taberna batetik iskanbila izugarria zetorren, eta Martinen aita hurbildu egin zen zer gertatzen ote zen jakiteko. Tabernan sartzera zihoanean, mozkor bat agertu eta zera esan zion Martinen aitari: - Hartu ezazu pezeta hau, segur aski zuk nik baino gauza garrantzitsuago baterako erabiliko duzu eta. Aitak eskerrak eman eta gertatu zena sinistu ezinik, zuzen zuzenean dendara joan zen. Sartu eta Martinen aita harriturik geratu zen. Agure hura, aspalditik ikusi gabe zuen bere lehengusu zaharrenetariko bat zen. Eskua eman eta hitz egiten egon ondoren, Martinen aitak, latoizko autoa erakusteko eskatu zion. Orain ulertzen zuen zergatik balio zuen hainbeste: Martinen aitonaren txikitako jostailu maiteena izan zelako. Berehala poltsikotik 15 pezetak atera zituen eta dendariak hamar pezeta bakarrik hartu zizkion. Agurtu ondoren, aita kalean gora igo zen. Gabon afarirako ez zuen ezer espero, baina etxera heldu eta atea zabaldu zuenean... Martin eta bere ama atean zeuden aitari itxaroten eta sukaldeko mahaia -ez zeukaten jangelarik- janariz beterik zegoen. Martinen aitak zera galdetu zion bere buruari: “Nondik atera ote dute janari guzti hau erosteko dirua?” Mahaian denetik zegoen: aperitiboak, arrain-zopa, entsaladak, pasta... Beste mahaitxo batean, okelak, arrainak, oilaskoa, barraskiloak, albondigak, arrautzak... Eta azkenik, beste mahaitxo batean, postreak, polboroiak, pastelak, eta abar. Betekada izugarriarekin joan ziren ohera hirurak. Hurrengo goizean Martin esnatu eta gosaltzera zihoanean... egongelan latoizko autoa ikusteak ustekabean harrapatu zuen. Martinen galdera zera izan zen: “Nondik irten ote da latoizko auto hau?”