AURKIBIDEA

HITZAURREA

1.SOLAIRURAINO baino ez doazenontzat

OSTIRALA... AZKENEAN ERE...!

ANKERRA, OSO…

ITALIA

HIRUKOA

EZBAI

ZU HOBETO JATEKO

HUTS

BERANDU

IKARAGARRIA

HASHHHHTAG

PLAN

TUYO PARA SIEMPRE

PROMETEO

NIRE LIBURUA

DAMUTU ZAITEZ

EKAITZA

BOST MINUTU

ZAZPI

BERBERTATIK

2.SOLAIRURAINO

MUSU NEUTRO BAT

MAITE NAUZU, EZ NAUZU MAITE

ITSU ITSUAN

AITAREN KOTXEAK

LOGURE

BEHIN ETA BERRIRO

KARTOIZKO AKATSAK

ZAPPING

HAREA

ITZALAK

ZURE OHEAREN ALDEA

IZENORDAINAK

ZERGATIAK

GOLDEN

PANDA

GOIAN BEGO

EGOITZA

ESERI ZAITEZ

EURIA, ADIBIDEZ

GEHIGARRIA

JAIOTZA

KABALGATA

PI

NAHIKO

3.SOLAIRURAINO (EDO GORAGO)

BISTA EZINHOBEAK

TXEPETXA ETA HAIZE-ORRATZA

EGURALDIAREN GIZONA

SORGIN GURPILEAN

SIKIERA

KAIROBEKO ITURRIA

NINO BRAVOREN ABESTIAK TXISTUKATZEN ZITUEN GIZONA

NATURALTASUN OSOZ

Egia eta beste gezur batzuk

HITZAURREA

Igogailua da, lagunok, zalantzarik gabe, mundu honetako lekurik pairaezinena. Horixe bai bene benetan paraje babesgabea: tundra edo Gobi basamortua paradisuak, bost izarretako hotelak dira gune estu honekin konparatuz.

Pentsa ezazue, hain zuzen ere, nolako estura sortzen digun horren barnean espetxeraturik geratzeak; nolako akidura auzokide, eta behin baino gehiagotan, ezezagunekin elkar bizitzeak; zelango asperdura -ya no hay entretiempo; si es que, aunque nos duela, tiene que llover, al invierno no se lo come el lobo...- eguraldiari buruzko hitz egiteak.

Ohartu zaitezte bere ispiluen zorroztasunaz; nola, anker, azpimarratzen dizkiguten zimurrak eta betzuloak, nola tindatzen gaituzten adinaren hauts koloreaz.

Ea, ba, irakurle maiteok, Igogailuan irakurtzeko ipuin hauek trantze latz horretan lagunduko dizueten.

1.SOLAIRURAINO baino ez doazenontzat.

OSTIRALA... AZKENEAN ERE...!

Robinsonek itsasotik heldutako indigenari berriz begiratu ondoren, tipo aspergarria eta odolgabea iruditu zitzaion.

-Ahaztu ezazu aurrekoa; Astelehena deituko dizut -esan zion.

ANKERRA, OSO

-Irakurri egin dut zure azken... eleberria -esan zion literatur kritikoak idazle novel-ari.

ITALIA

Bidaia horretakorik ikarragarriena ez zen Hiri urperatu hori izan; ez, ez zen... Davida izan, ezta Dorre oker, inklinatu hori… ere.

Trasteveren ezagutu, topatu nuen emakumea izan zen harrigarriena; berak ere zilborrik ez zeukalako.

HIRUKOA

Saskibaloi taldearena ez dut guztiz argi ikusten -aitortu zien Edurnezurik ipotxei.

EZBAI

-Demagun, jauna, errotaldoiak direla... -ebatzi zuen Sanchok ezbaiarekin erabat nazkatuta.

ZU HOBETO JATEKO

Txanogorritxu basoko animalia gizagaixoak izututa zeuzkan neskato izugarri gaiztoa zen... -hasi zen otsoemea otsokumeei kontatzen.

HUTS

Ohiturazko gizona naiz... Horregatik beldurtu naiz hainbeste gaur goizean kafearen koilaratxoa ohikoaren kontrako norabidean jiratzen hasi naizenean. Lehenik, herabeki; gero, konbentzimendu osoz…

Nire baitan iraultzaile arriskutsu bat ezkutatzen da.

BERANDU

-Orain elkarri ulertzen hasiak ginela ematen zuelarik... -aurpegiratu zion amonak bere senar hildakoari

IKARAGARRIA izan zen... Ezin dut nire burutik kendu -aitortu zuen Ñk

HASSSSSSTAGHHHH!! -usin egin zuen #k

Badaukat PLAN bat -xuxurlatu zuenBk dena galdutzat ematen genuelarik.

TUYO PARA SIEMPRE irakurri nuen urrezko eskumuturreko barrukaldean -argudiatu zion lapurrak epaileari.

PROMETEO

Arratsalde hartan putrea minutu batzuk berandutu zen. Ikustean, Prometeok, lasaiturik, hasperen egin zuen.

NIRE LIBURUA

-Bagaude hirugarren galderan eta ez dugu oraindik nire liburuaz hitz egin -aurpegiratu zion tipoak lanparako jeinuari, honek azken desio eskaini zionean.

DAMUTU ZAITEZ

- Honek, ene alaba, min handiagoa emango dit niri zuri baino -esan zuen Torquemadak burdin goriari, liluraturik, begira.

EKAITZA

-Entzun nazazu -esaten dit batzuetan, bat-batean.

Orduan nire belarria bere bizkarrera edo bularrera hurbiltzen dut eta ezin hobeto entzuten dut zaparrada.

BOST MINUTU

Lastima, andereño, lehenago elkar ezagutu ez izana... Duela bost minutu tipo xarmangarria nintzen eta -esan zuen Hyde jaunak, labana biktimaren saihetsean sartuz.

ZAZPI

Katu Beltza. -Aspaldiko. Zelan tratatzen zaitu bizitzak?

Katu Zuria. Guztietatik zein…?

BERBERTATIK

Oso argi utzi nion ez nuela etxera eramango hiltzera -entzun nion emakume bati berbertatik esaten mugikorretik.

Kostatzen ari zait bala -diot… esaldi- galdu hori ateratzea. Gainera, kalibre handikoa dirudi, eta beldur naiz ez ote nauen barruan lehertuko desaktibatzen edo, gutxienez, nire gorputzaren edo arimaren hutsuneren batean kokatzen saiatzen naizen bitartean.

Kontuz hor kanpoan, lagunok.

2. SOLAIRURAINO

MUSU NEUTRO BAT

Autobus geltokian emakume bat hurbildu zitzaidan eta musu neutro bat eman zidan ezpainetan. "Aita" deitu zidan hiru urte inguruko eskutik zeraman haurrak.

Ez nuen asmatu erratuta zeudela esaten: azken finean -engainatu egin nuen nire burua- asteburu baterako besterik ez zen izango.

MAITE NAUZU, EZ NAUZU MAITE

NESKA. (Margarita bat hostokatuz) Maite nauzu; ez nauzu maite; maite nauzu; ez nauzu maite! Ikusten, Mariano? Ez nauzu maite... (neskak orain begirada errukigabea botatzen dio beste lore baten bila altxatzen den mutilari -hogeita bigarren txiribita jadanik-)

MUTILA. Proba ezazu, laztana, honekin (Badirudi apur bat nazkatuta dagoela jolas horrekin. Bai; gorrotatzen hasi da orain dela hamar minutura arte eromenez maite zuen neskato madarikatu hori. Grina berberaz).

ITSU-ITSUAN

Egunkaria izan da ikusi egin dudan lehenengoa.

Me reconocerás porque llevaré el diario -halaxe esan dit Interneten ezagutu izan dudan gizonak. Gustatu zait berripaperari, periodikoari deitzeko era ezohiko hori eta -Yo también -erantzun, tekleatu nion, lehenengo akordio horrek ilusionaturik, amets eginarazita.

Dagoeneko bata bestearen aurrean eserita gaude kafetegian. Berak bere ebakiaren ondoan La Razón jarrita dauka; nik nire menta poleoaren alboan El País.

AITAREN KOTXEAK

Aitak oso buru ona izan zuen beti.

A la chiquilla le operamos de anginas cuando compramos el Gordini -esaten zuen ziurtasun handiz.

Recuerdo perfectamente aquellas navidades -gogorarazten zigun- porque tuvimos un golpe de lo más tonto con el 600.

Cuando se casó Juan aún no teníamos el 124 -argudiatzen zuen eta denboraren iheskortasunaz miretsi egiten ginen. Fuímos -tematzen zen- a la boda en el 1500; no sé -harrituta begiratzen zigularik- cómo no os acordáis.

Ama hil zenean Clyo gaizki, merkeegi saldu egin zuen eta gidatzeari utzi zion. Fisikoki primeran dago baina harrezkeroztik -ez dakit zergatik- memoria galduz doa; gero eta gehiago. Udararen amaieran gertatzen hasi zitzaion… Ederki gogoratzen dut: Ford Mondeo erosi berria neukan.

LOGURE

Nasako tipoak aharrausi egin zuen. Emakumeak bagoitik ikusi zuen eta ekiditu ezin izan zuen aharrausia, saltoka, ahoz aho, metroko konboia zeharkatu zuen. Neska txirikordadun batek Moyuan deskargatu egin zuen keinua eta estudiante baten ezpainetan kalera atera zen.

Hor ahaurrasia Glovo-ko txirrindula batera igo zen eta etorbideko semaforo batean ezker eta eskumako oinezkoei ahoa zabalarazi zien.

Ni harrapatu nau Marisarekin terraza honetan eserita -Te aburres conmigo -aurpegiratu dit saihestu ezin izan dudan ahaurrasia eta joan egin da kalean behera. Moyuarantz.

BEHIN ETA BERRIRO

Beti -badakizu- gertatu izan zait. Behin eta berriro egiaztatu behar dut kotxea itxi dudala. Etxeko atea mila aldiz ixten eta irekitzen dut argiak amatatu ditudala baieztatzeko; poltsikoan sartzen dut eskua tai gabe, ia halabeharrez, diru zorroa, giltzak… hor daudela ziurtatzeko.

Uler ezazu, bada, gau eguerdian utz zaitzadala, musu -hain errealak dira, maitia- baten erdian, laztan baten erdian; uler ezazu utz zaitzadala, bihotza, estonaturik, airea besarkatzen eta honaino hel nadila, hilarri batek gogorarazteko behin eta berriz

hilda nagoela

hilda zaudela

(Ipuin honen bukaera irakurleak aukeratuko du; agian hirugarren amaieraren bat bururatuko zaio)

KARTOIZKO AKATSAK

Emakumea pittin bat gehiago lurrean eserita dagoen eskalearengana hurbildu da eta oinen artean gizonak daukan kartoizko kartela arreta handiz irakurri du: Triste es pedir pero mas triste es aun rovar.

Emakumea, errukiturik, makurtu egin da, poltsora eraman du eskua eta errotulki gorri batez akats ortografikoa zuzendu dio.

Segundo amaiezin batez begietara begira geratu egin dira biak ¿Eso es… todo? -txiroak, zurtuta, galdetu dion arte.

Les das la mano y te cogen el brazo -farfuilatu du emakumeak burua astinduz eta, eskuzabal, esaldiari falta zaizkion tildeak gehitu dizkio.

27. ZAPPING

Esnatzean, gizonak emakumeak telebistako pantaila lauean itsatsi duen postita -Esto no funciona- aurkitzen du.

Kanal guzti-guztiak primeran ikusten direla egiaztatuz ematen du eguna.

Pasapalabra galdu egingo du... -bere bikotekidearen berandutzeari erreparatzen diolarik.

28. HAREA

Butrek, alfonbra-saltzailea, astero irteten zen Damaskorantz. Bide erdian, merkatariak ekialderantz jiratzen zituen begiak, eta basamortuak oasi txiki bat erakusten zion.

Butrek etsipen-irribarre egiten zuen: belaunaldiz belaunaldi, bere arbasoek ikustarazi zioten lorategi hura ispilu bat besterik ez zela, harearen bihurrikeria.

Farukek, laborari, oasi baten lur txiki-txikia laboratzen zuen. Eguerdian burua mendebalderantz altxatzen zuen eta karabana luze bat ikusten zuen dunen artean.

Izerdia lehortzeko segundo horien ondoren lanean jarraitzen zuen: bere arbasoek ulertarazi zioten zaldizko haiek ilusio bat zirela, basamortuko iruzurra alegia.

29. ITZALAK

Trenean izan zen. Presaka jaitsi nintzen bagoitik eta ate automatikoak nire atzean itxi zitzaizkidan bezain pronto konturatu nintzen ez nuela nirekin eramaten.

Eskua luzatu nuen berreskuratu nahian, irrikaz, baina konboiak aurrera jarraitu zuen.

Ez; ez da zerbait galtzen dudan lehen aldia. Baina oraingo honetan, ordea, hain zen pertsonala, hain intimoa eta besterenezina, non pentsatu bainuen norbaitek aurkitzekotan itzuli egingo zuela.

Itxaropentsu hurbildu naiz geltokiraino, eta leihatilan galdetu dut. Dirudienez – lasaiago sentitu naiz – ez naiz bere itzala hortik ahazten duen bakarra.

Enplegatuak bat baino gehiago erakutsi dizkit, baina nirea ez zegoen beraien artean. Hain abailduta ikusi nau, ezen astebururako itxurazkoenetako bat utzi baitit: altua eta estilizatua da, eta ezin duzue – atletaren batena izango da- imajinatu zenbat kostatzen zaidan bere alboan mantentzea.

Ea astelehena ahalik eta lasterren helduko ote den.

30. ZURE OHEAREN ALDEA

Ez zara inoiz nire lekuan jartzen -aurpegiratu zion, harreman hura berehala etengo zela iragarriz.

Gau hartan bertan, gizonak ohearen beste aldea okupatu zuen: emakumeak beraren garondoa konkistatzen zuelarik bikotekidea buruko min ikaragarria sentitzen hasi zen.

31. IZENORDAINAK

-Orduan... zu eta bera, bera eta... zu bazarete…

-Izenordainak, laztana.

-Izenordainak baino ez...?

-Pertsonalak... izenordain pertsonalak, maitia.

32. ZERGATIAK

Bizitza ulergaitza da. Banoa trenez lanera irakurri ahal izateko edo… trenez noala irakurtzeko aprobetxatzen dut? Ez, ez dut bereizten -daltonismo mota bat izan liteke- zergaitien eta ondorioen artean… Zein da bizitzan egiten dugunaren benetako kausa edo, hobeto esanda, iturburu? Zer da bideratzen gaituena? Lortu nahi ditugun helburuak edo… halabeharrak?

Atzo lo geratu nintzen nekaturik nengoelako edo… nekaturik nengoenez loak hartu ninduen?

Agian -ez erotu- ez dira hain gauza desberdinak izango.

Ez daukat ere batere argi ea berarekin ezkondu nintzen maite nuelako edo, berataz maitemindurik nengoenez, berarekin ezkondu nintzen. Edo ea berak engainatu ninduen maite ez ninduelako edo, nitaz amoraturik ez zegoenez, adarrak jarri zizkidan…

Kontatzen dizuet ulertzen ez dudalako edo agian, ulertzen ez dudanez, kontatzen dizuet.

33. GOLDEN

Gizakiak bereziki agindu zien Lorategi Botanikoko ale hura zaintzeko.

Bi androideetako batek, estilizatuenak, fruitua hartu eta atsegin handiz hozka egin zion. Gero sagar hori dastatzeko eskaini zion bere lagunari, zalantzatiago ematen zuena.

Garrantzirik gabeko mokadu horien ondoren, haien erregistro emozionalak biziki aztoratu ziren. Biak erabili behar izan zituzten atazarik latzenetan Sunioneko estazio hondatuan.

Paradisu horretatik urrun, erbesteraturik...

34. PANDA

Horretaz bai, oraindik, oroitzen naizela: tipo horri kafetegi lasaiak gustatzen zitzaizkion. Asko.

Leku horietako mahairen baten inguruan biok jezarrita, bere eskumako eskuak nirea estali, bildu egiten zuen eta alde batetik bestera mugitzen zuen.

Noizean behin -bazen oso keinu zehatza eta neurtua- beraren hatzek etenka eta samurki nire eskua sakatu egiten zuten; bere erakusle edo erdiko eriez klikatu egiten zidan begietara arreta handiz begiratzen zidalarik.

Birus bat nire neuronak jaten zebilela esan nion arratsaldean, nire bizitzatik desagertu zen.

Uste dut… -ez dut ongi gogoratzen- informatikoa zela.

35. GOIAN BEGO

KOLDO MENDIGUTXIA GARAY JAUNA

Meteorologo

GOIAN BEGO

Gorpuaurreko hileta-meza bihar, martxoak 24, arratsaldeko zazpi eta erdietan: zeruan erdi mailako hodei eta goi-hodei ugari agertuko dira; arratsaldean ostarteak gailenduko zaizkie eta eguzkitsu geratuko da edonon.

Giro ona eta tenperaturak gora.

Itsasoan ipar-ekialdeko haizea ibiliko da

36. EGOITZA

Hirugarren biktima ostean Egoitzako zuzendariak adinekoak ekitaldia areto nagusian bildu zituen: saiatu esparrutik ez aldentzen eta ez fidatu alkohola edo zigarroak oparitzen dizkizuen edozein umerekin.

37. ESERI ZAITEZ

Matiasek urte pare bat zeramatzan une haren beldurrez. Lehenago edo beranduago gertatuko zen, baina zergatik ez saiatu atzeratzen? Pilates, adinaren aurkako krema, praka bakeroak eta Grecian 2000 (litroka).

Arriskua bilatzen duenak... – Matiasek pentsatu ohi zuen, eta jendez gainezkaturiko garraio publikoak hartzea saihesten zuen, kontsultategietako puntako orduak ekiditzen zituen.

Itsumustuan izan zen, arineketan igo zen autobus batean. -Eser zaitez - esan zion hogei urteko neska batek adeitasunez, bere jezarlekutik altxatzen.

Irribarre gozoa zuen, inoiz hutsik egin ez izanaren aurpegia. Inorengan fida zaitezen...

38. EURIA, ADIBIDEZ

Gure munduan oso gauza xelebreak, sinesgaitzak gertatzen dira egunero; nonbait, arruntenak.

Adibidez, euria egiten du: zerutik (geldiro edo gogorki) erortzen da ura!

Adibidez, elurra egiten du; gero eta gutxiago, bai, baina noizbehinka leihotik ikusten duguna zurituta agerten da. Eta... ez dakit zuri baina niri substantzia zuri horrek harritzen nau.

Eta musuak? Zer deritzozu musuari? Elkar irrikaz xurgatzeko ohitura hori...

Eta zer esan beherapenei buruz… Eta eskailerak? Zorua… izurtzeko, tolesteko era aztoragarri hori…?

Saiatzen naiz ez izutzen: aterkina naturaltasunez zabaltzen dut, kotxeari kateak jartzen dizkiot ezustekorik islatu gabe. Musukatzen dut eta musukatzen naute; maiatzean erosten dut datorren negurako berokia; urrian izozten dut Eguberri egunean bazkalduko dudan bisugia.

Eta zer esan suaz? Zer deritzozu, doktor, suari?

39. GEHIGARRIA

Abrígate gehigarria kontratatuko al duzu? – proposatzen dio bidaia-agentziako langileak, hegaldiko eta hoteleko bonuak luzatuz.

Abrí...gate? –galdetu dio, harriturik, bidaiariak.

Gure bezero batzuek helmugara iristen dira eta ezin diote inori deitu esanez jadanik hotelean daudela, hegaldia luzea izan dela… Bizitzak eta heriotzak uzten gaituzte, badakizu, hain bakarrik... Diru apurtxo bat gehiagogatik telefono zenbaki bat emango dizugu; tekleatuko duzu Moscutik eta beste aldean ama batek (Abrígate, tesoro), alaba batek (Abrígate, papá), emazte batek (Abrígate, cariño)...

erantzungo dizu – pazientziaz azaltzen dio neskak.

Jar iezadazu, mesedez, Abrígate, ladrón –erabakitzen du gizonak azkenean. Desiraren antzeko zerbaitek bere begiak zikintzen ditu.

40. JAIOTZA

Carlitosek oraindik sinesten zuen Erregeengan bestela ez zukeen egingo egin zuena.

Volveréis a ver al Niño si Melchor me trae la Wii -zioen mando azpian topatu zuten kaligrafia eskasako mezuak.

Jaiotzan, San Josek zerura altxaturik zeuzkan eskuak, azalpen bat eskatuz bezala, eta Ama Birjinak, atsekabeturik eta pentsakor, erpuru husturik begiratzen zuen.

Belén gero eta zalapartatsuago zegoen. Artzainak atarira hurbildu ziren gertatutakoak hunkiturik; kontzentrazio isil baterako deia egin zuten ibaiaren ondoan, eta mantso itzuli ziren beren lekuetara. Erromatar zenturioiak, legionario pare batekin, goroldioa eta harri kartoia ikertu zituzten, inolako emaitzarik gabe. Melchorrek alferrik bilatu zuen bere bidezorroetan mutiko hark eskatzen zuen trastea.

Si llamáis a la Poli despedíos del Crío -mehatxatzen zuen mezuaren azkenengo lerroak..

Wii semearen oinetakoen ondoan utzi zuten.

Gau osoan ez zuten lorik egin: ez zeukaten oso argi Carlitosek bere promesa beteko zuenik.

41. KABALGATA

(Mahaiaren inguruan dagoen taldea adineko senar-emazte bikote batek eta orri laukidunetan arreta handiz idazten duten berrogei urte inguruko bi semek osatzen dute)

AMA. (Zalantzati; hitzak ez ditu aurkitzen)

Aitak eta biok uste dugu agian badela zuei jakinarazteko garaia

AITA. Badakizue... Erregeak (ahotsa pixka bat jaitsiz, sekretu bat argituko balu bezala)

1. SEMEA. Zer errege...?

AMA. Ba… Errege Magoak, idazten ari zaretenei

2. SEMEA Zer demontre gertatzen zaie?

AMA. Errege Magoak... gu gara.

AITA. Ama eta ni.

(Seme-alabek elkarri begiratzen diote, harriturik: agian, bai, bada Geriatriko batera eramateko unea)

42. PI

Somos diametralmente opuestos -esan zion arratsalde batean bere lehen emazteak maleta bat prestatzen.

Diametrala... mente? -errepikatu zuen berak.

Diametroa, badakizu... zirkulua zeharkatzen duen lerro hori...

Zer gertatzen zaio? -sumindu egin zen.

Zu mutur batean zaude, eta ni bestean -azaldu zion emazteak.

Eta radioa? -ausartu zen galdetzen handik segundo batzuetara. Agian radioa kalkulatuz...

Zertarako arraio kalkulatu nahi duzu radioa? Esamolde soil bat da, diametralmente...

Baldin eta pi -senarra saiatu zen atea jada ixten zuen emakumea geldiarazten.

43. NAHIKO

Kontuz gero, laztana, hitz batzuekin: uste dugu beraien esanahia ezagutzen dugula eta egunen batean txarto erabiltzen ibili garela jabetzen gara.

Ni, adibidez, oso mutiko azkarra izan arren, suficientean geratu nintzen:

-Ya es suficiente, cariño -esaten zidan amak, haruntzago ez joateko erregutuz edo lelokeria gehiagorik ez egiteko eskatuz.

Eskolan halaxe ulertu nuen eta, halandaze, ez nuen astun, sobresaliente jarri nahi: Bilbao, Mario… suficiente. Ezta mugitu ere, ondorioztatzen nuen. Zaila izan zen gero azterketa guztietan bost zehatz bat ateratzea...

-He oído suficiente- moztu zidan nire emazteak gureaz mintzatzen hasten nintzaiolarik. Une horretan, maitia, lehenengo aldiz hitz horren diptongo korapilatsuaz, t garraztaturik eta f zorrotz horietaz ohartu nintzen. Nire emaztearen suficiente horretan amaren pazientzia eta maisuaren ziurtagiria faltan bota nituen; beraien ordez, jakin-eza edo jakingura susmatu nuen.

Horrexegatik gure harremanaren pasadizo gehiagoren berri ematen jarraitu nintzaion -Es más que suficiente -moztu zidan arte, 'Amar es para siempre' telesaiotik, lehenengo aldiz, begirada desbideratzen.

Leihotik urriaren argi ahul, goibel, grisa… insuficiente (nire ustez) ailegatzen zitzaigun. Ez dakit.

SOLAIRURAINO (EDO GORAGO)

44. BISTA EZINHOBEAK

Zin egiten dizuet saldu nahi nuela; izan ere, berehalaxe jarri nuen kartela etxeko sarreran -SE VENDE- eta nire telefono zenbakia ere bai.

Ez zidan inork deitu eta informazio gehiago ematea erabaki nuen: SE VENDE CASA.

Baina ez nuen inolako eskaintzarik jaso eta, badaezpada ere, gehiago zehaztu nuen: SE VENDE ESTA CASA.

Inork ez zuen batere interesik erakutsi. Agian -pentsatu nuen- "SE" inpertsonal horrek inmobiliaria batekin negoziatu behar dela adierazten dio jendeari.

VENDO ESTA CASA, idatzi nuen baina hiru egun beranduago damutu nintzen "ESTA" horrek mesprezua islatzen zuela guztiz konbentziturik: "esta" (ditxosa, madarikatu, kaskar, nazkante) "casa”.

Zuzendu nuen: VENDO MI CASA. Ordu batzuk pasatu ostean kendu nuen: iragarkia baino... etsipen, hondoratze, porrot... bekatuen aitorpena ematen zuen. Zorrek ahiturik nengoela uzten zuen begibistan testu horrek; bere familiaren etxean salmentan jartzen zuena edo miseria gorrian zebilen edota bihotzik gabeko tipoa zen.

Amorruz NO SE VENDE ipini nuen. Geroztik erosle ugarik deitu izan zidaten galdezka ea zer zen salgai ez zegoena. NO SE VENDE CASA azaldu behar nien.

¿QUÉ CASA? –jakin nahi zuten. Telefonoak etengabe jotzen zuen eta irmo erantzun nuen: NO SE VENDE ESTA CASA.

Azalpenak eskatzen zizkidaten: saltzeko oztopoez, zailtasunen zergaitiez... iluna zela nire mezua, gehitu zuen Murciako emakume batek: nahi eta ezin edo ezin eta nahi…? Filosofia hutsa...

Milioi askoko eskaintzak helarazten zizkidaten eta arrapostu zorrotza eman behar nien:

NUNCA VENDERÉ MI CASA.

45. TXEPETXA ETA HAIZE-ORRATZA

Gainerako txoriek elektrizitate-hariteriak, antenak edota tximiniak nahiago izaten zituzten. Haize-orratz herdoildu haren gainean zegoen txori bakarra txepetxa zen.

Haize-orratza talaia bikaina zen txepetxarentzat; haize-orratzetik abiatu eta haize-orratzera mila aldiz itzultzen zen.

Txepetxak haize-orratzaren beso biluzia edertzen zuen; honek harro eusten zion, altxorra bailitzan..

Bikote eder hura azaroko arratsalde batean hondoratu zen:

No paras en casa- esan zion haize-orratzak txoriari, hainbeste joan-etorri aurpegiratuz.

Pues a ti te dan unas ventoleras, bonita -erantzun zion txoriak.

Arratsalde hartan bertan, txepetxa parabolikoan bermatu zen. Haize-orratzak, hisiaz, bizkarra eman zion ipar-ekialdeko ezusteko haizea baliatuz.

Elizako dorrearen atzean negua ezkutatzen zen.

46. EGURALDIAREN GIZONA

Ez. Kanpotar horrek ez zuen azti, igarle ezta zahori ere ematen. Ez zeukan indar berezirik begietan, baldarki mugitzen zituen eskuak, eta lagundu egin behar izan zitzaion beraren kutxa plaza erdian jartzen.

Ez zuen denbora galdu aurkezpenetan: kutxaren estalkia ireki eta katiuskak eta kapusaia atera zituen.

Presaka jantzi zituen, zerura begiratu eta feltrozko aterki bat ireki zuen zeru oskarbian.

Bi astez euria egin zuen. Urtegia bete eta lehorte kementsua amaitu zen.

Atzerritar hori jauregian bizi izan zen ordutik, bere fardel magikoarekin. Hainbat urtez erresumaren beharren arabera jantzi zen, sega eta mahats-bilketa ziurtatuz. Urtetan elurra izan genuen urtarrilean, eta eguzki epel bat maiatzean. Urtetan negua ez zen gogorregia izan, ezta uda mina zorrotzegia ere. Urte askotan ipar-ekialdeko haize gordina haize-orratzak apenas mugitzen zituen haize ahul bat izan zen.

Erregeak, hain harroputz, egun bat eskatu zion otsailean hondartzaz gozatzeko.

-Gariak, maiestate, euriaren zain daude aletzeko; uztailean denbora soberan izango duzu horretarako! -pazientzia eskatu zion.

Eguraldiaren gizona hil zuten, eta, ordutik, erregeak, nahi bezala, bere jantziak jarri zituen.

Pena da printzesak maiatzean eskiatzeko gogoa sentitu izana: laranjondoak hain zeuden ederrak…

47. SORGIN-GURPILEAN

Baneukan bizkarreko mina… Jasangarria: oraintxe damutu egiten naiz.

Traumatologoak igeri egitea aholkatu zidan, eta ni, formal-formal, egunero igerilekura joaten hasi nintzen. Lunbalgia bigundu egin zen baina horren ordez, atzamarren artean azkura nabaritzen hasi nintzen, denborak erresumin bihurtu zuena.

Dermatologoak pilula batzuk errezetatu zizkidan nik, esaneko, jatordu ondoren hartzen nituenak. Onddoak, bai, desagertu ziren baina botikak bihotzerrea sortarazi zidan.

Digestio espezialistak janari garbiak eta arroz zuria gomendatu zizkidan. Nik, desesperaturik, dieta horri, meneko-meneko, eutsi nion. Azidotasuna leundu zen, baina malankoniak hartu ninduen, hilabeteek tristura eta apatia bihurtu zutena.

Psikiatrak burdin anpoilak eta laranja koloreko antidepresiboak errezetatu dizkit eta nik, zintzo-zintzo, irensten ditut. Gogoa berreskuratu dut, baina gaur kontsultaren dibanetik altxatzean bizkarreko mina bueltatu zait. Pairagarria; egia esanik ez da beste munduko gauza.

48. SIKIERA

Bai, badakit ez duela ematen, etxetresna bakuna eta maliziagabea dirudiela, baina kontuz gero hozkailuarekin: umeon marrazkiak, erosketen zerrenda eta urologoarekiko data itsasten ditugun ate inuzente horren atzean -sinetsidazue, mesedez- ustekabeko arriskua ezkutatzen da.

Gabonetan zabaldu eta traste horren behekaldean azaroa topatzen duzu. Bai, ados, azaroan izoztu genuen bisigua, baina azaro, azken finean; udazkeneko (ez gara konturatzen…) negu gorrira erakarritako une bat baino ez da.

Asteazken batean ireki eta beraren lehenengo apalean astelehena topatzen duzu. Bai, ados: astelehenean bukatu ez zenuen filetea; tupperean espetxeraturik baina astelehena azken finean.

Egutegia ahaztuz, astelehenaren txatal hori afaltzea erabakitzen duzu eta sartaginean buelta bat ematen diozu ea beroak bigunduko duen asteazken bihurtzeko asmoz, olioak astearteko eguerdira sikiera itzuliko delakoan.

Ostiral honetan asteazkena topatu dut hor. Ados, bai, asteazkenean jan ez nuen makailu xerra, baina bigarren apalean utzitakoa asteazkena zen azken finean. Albalez tuneaturik, pil pilean lurperaturik, baina asteazken, zalantza barik.

Astiro baino astiroago murtxikatu egin dut ostiral bihurtzeko edo, sikiera, osteguneko arratsalde... Baina aldi honetan asteazkeneko minuto horiek sabelean geratu zaizkit geldirik, noraezean, goitik edo behetik nire gorputzatik larunbateko goizaldera ihesi nahian. Nire urdailak, minduta, eroarena egiteaz ase dagoela, ez duela azken iruzur hori irentsiko jakinarazten dit garrasika.

Beldur naiz, komunetik ateratzen ausartzeke, iraganeko oihalki horren orainaldirako bidaiak hondaturik.

Sukaldetik hozkailuko burrumba eztitsua honaino ailegatzen zait.

Sua, gurpila, bolbora bera ere… baina hotz kutxa horrek -sinetsidazue, faborez- urrunegi eraman gaitu. Eta, agian, hortik ez dago bueltatzerik.

En fin.

49. KAIROBEko ITURRIA

Denbora dugu medikurik onena (hiltzailerik krudelena ere…)

Pablo Soano

Diotenez, Abu Bassed, zocoko txiroen medikua, Damaskoko sendagilerik ospetsuena izan zen.

Halakoxea zen bere fama, non Farid El Hanafyk, hiriko jaunak, gizon jakintsu haren eskuetan utzi baitzuen bere seme nagusiaren osasun delikatua, malenkoniak preso.

Printzeak pobreen ilara bukaezina horretan jarri eta martxoko eguzki gupidagabearen azpian itxaron behar izan zuen. Bere txanda iristean, Bassedek deskubritzeko eta espartzuzko jarapa baten gainean etzateko eskatu zion. Gero medikuaren hatzek gaztearen sabela, bizkarra eta orkatilak ikertu zituzten.

-Kairobeko iturburutik urak irribarrea bueltatuko dizu.

Bidaiatu egin beharko duzu, hori bai, bakarrik eta ezinbestekoenaz – gaineratu zuen Bassedek, hurrengo gaixoari aurrera egiteko aginduz.

Urriko goiz batean, Atlaseko elurrak elikatzen zuen iturri galdu horretarantz abiatu zen printzea. Butreken ontziratu eta Tozeurreraino joan zen gamelu baten bizkarrean; mila aldiz galdu zen mendikatean eta karabana bati esker basamortuko labirintoaren irteera topatu zuen.

Azkenean, udako arratsalde batean, Sijeko haitzarteak iturri haren aurrera eraman zuen, eta egarria ase arte edan zuen.

Handik gutxira ederki sentitu zen eta ez zen gelditu Damaskora iritsi arte. Espezien usainak zokoraino gidatu zuen.

-Arrazoia zenuen, jauna. Kairobeko urak sendatu nau.

-Oker zaude: ez zintuen iturriak sendatu -erantzun zion medikuak-, iturria aurkitu arte egin behar izan duzun bideak baizik.

50. NINO BRAVOREN ABESTIAK TXISTUKATZEN ZITUEN GIZONA

Txiki txikitatik nire heziketari utzi behar izan nion eskolara joateko.

G. B. Shaw

Lehen hezkuntzako ikasketen ondoren, nire gurasoek menetar praileen eskuetan nire heziketa utzi zuten. Horrela, nerabezaro gorrian, Latina, Geografia edo Matematika irakatsi zidatenak sotanadun eta keinu zorrotzeko gizonak izan ziren, ikasgeletan diziplina eta isiltasun ia militarra ezartzen zutenak.

Horko iraultza posible bakarra hitzarena zen. Por supuesto, Don Servando; ¿Da usted su permiso para ir a baño, Don Bruno? ; No volverá a ocurrir, Don Claudio -beraien aurrean geundelarik itxurazko erreberentziaz tratatzen genituen irakasle horiek klase tarteetan, patio orduetan eta komunetako ateetan El Pikolín, El Locomotoro, el Simca edo el Lorzas deitzen genien.

Egia esanik, ikastetxe horretara heltzen zen fraide berria berehalaxe bataiatzen genuen goitizen krudel batez.

Baina… Ricardorekin dena desberdina izan zen: inork ez zukeen imajinatuko bakeroetan ile luzedun tipo hura Konpainia horretako beste kide bat zenik; berarekin ikasi genuen, tolerantzia eta malgutasunaz aparte, Historia. Lehen egunetik gure konfiantza lortu zuen: begirada adeitsuko gizona zen… Nino Bravoren abestiak txistuka zebilen korridoreetan. Txundituta entzuten genion – Mayen, grekoen, iberoen, Atahualparen... lekuan, azalean jarri- beraren irakasgaia berregiten, eraikitzen.

Tamalgarria izan zen maiatzeko arratsalde hartan ekaineko bero itogarri hori izatea eta honen ondorioz klasea hain aztoratuta egotea; benetan tamalgarria izan zela Ricardori azkenean pazientzia bukatzea eta kolpe garratz hura mahai gainean ematea, gure pepelerdo hutsen portaera kontrolatzeko asmoz.

A partir de mañana esto va a funcionar como un cuartel. Y de ahora en adelante me llamaréis siempre con Don -esan zigun beragandik espero ez genuen tonu suminduaz.

Noizean behin bere onetik ateratzen genuen arren, Don Ricardo – El Condón – maisu ahaztezina izan zen.

51. NATURALTASUN OSOZ

Bere poltsan giltzak bilatzen zituelarik, adibidez, eta nahaste horretan bostehun euroko bilete-sorta bat, giltza ingeles bat, azulejo bat edo tenis-pilota bat ateratzen zituen barrutik, eta objektu horiek mahai gainean jartzen zituen bakoitzean, nik-maite dut eta..- ezer ikusi ez izanarena, eroarena egiten nuen.

Errutinak ohiko bihurtu zuen ezohikoa, eta agenda bila, adibidez,bizar-labana bat edo prismatiko batzuk lurrera erortzen bazaizkio, jaso besterik ez ditut egiten, eta larunbaterako planak egiten edo erosketaren zerrenda adosten jarraitzen dugu; bai elkar musukatzen jarraitzen dugu, berak berriro gordetzen dituen bitartean gizon-zapata, kable eurokonektorea edo Ford baten haizetako-garbigailua.

Denborak ulerterazi egin dit ez duela inolako zentzurik jakiten saiatzeak nondik arraio atera duen, preserbatibo baten bila dabilelarik, ohe gainean utzi berri duen animalia hori.

-Karramarro bat da – lasaitu egin nau krustazeoa burukoaren azpian babestera korrika doan bitartean.

-Errekakoa? –galdetu izan diot.

EGIA ETA BESTE GEZUR BATZUK

Gogoratzen ez dugun (hori bai deigarria dela) egunen batean lehenengo aldiz gezurtu genuen. Utz dezagun aparte zergatia: garrantzisuena da, une hartan, umetan ziur aski, errealitate paralelo bat sortu genuela.

Ni ez naiz izan, ama. Nik ez nuen apurtu, Don Tomas… Ez da andereñoa etorri… Oparitu didate baloia… Sei urte dauzkat… Leka guztiak jan egin ditut...

Ez izan gezurti -esan ziguten, asmatu berri dugun (egiazkoa baino borobilagoa, benetakoa baino erakargarriagoa, gertatutakoa baino sinesgarriagoa) istorio horri kasu egin barik, bertsio hori ia entzun gabe.

Gero norberak bikaindu eta erabili izan du baliabide, tresna zoragarri eta ezinbesteko hori helburu ezberdinetarako; denok, bizirik irauteko.

Nik... idazten dut.

En fin.