I

Reality is something you rise above.

Errealitatea gainditzen duzun zerbait da.

LIZA MINELLI

XX. mendearen amaieran bizitako kapitalismoaren apoteosiaren erdian, kilometro koadro eskas haiek hiriko bihotz finantzarioa bihurtu ziren. Finantza korporazio handi guztiek eskualde hartan euren kuartel nagusiak ezartzea erabaki zuten. Guztiek aldi berean. Zergatik? Auskalo. Osmosiarekin, gertutasun fisikotik erator litezkeen sinergiekin, edota emulazio sinpleenarekin lotura izan behar zuen fenomeno arrotz baten ondorioz izan behar zuen.

Horrenbestez, auzoaren soslai arkitektonikoa zeharo eraldatu zen jabe berrien soslai psikologikoa –banakakoa eta taldekoa- islatze aldera. Etengabeko hazkundearen eta kapital pilaketaren profeten joran bertikalek etxe-orratzen baso batean gauzatu behar izan ziren, jakina. Garaiko arkitekto izarren baten sinadura zeraman porlan, altzairu eta beirazko zigurat haietako edozein ikusita, psikoanalista amateur batek konpentsazio mekanismo baldar baten aurrean zegoela esango zuen analisi handirik gabe. Bada, eraikin erraldoi guzti haiek bata bestearen ondoan pilatuta ikusteak hausnarketa are lotsagarriagoak eragiten zituen: finantza entitate guztiek euren egoitzen garaiera –luzera- erkatzen ari ziren, ia zeinek zeukan altuena –luzeena-. Horixe zen garai ero haietako inkontziente kolektiboaren gauzatzea.

Etxe-orratzak eraiki ziren garaian, finantza konpainien arinkeria hauek normaltzat hartzen ziren, baina hamarkada gutxi batzuen buruan, XXI. mendearen behin sartuta, inork ez zituen ulertuko ezta justifikatuko ere. Nola demontre froga zitekeen Pritzker saridun arkitekto baten sinaduraren gainkostu eskergak konpainiaren etekinen gorakada ekarriko zuela? Ba al zegoen halakorik sinetsiko zuen akziodunen batzarrik? Bada garai hartan, XX. mendearen amaieran, bazegoen horrelakoak eta bi irentsiko zituenik, nahiz eta hamabost edo hogei urte geroago eromen kolektibo bat bezala soilik ulertuko bazen ere.

Garaiak aldatu ziren, pertsonak aldatu ziren eta enpresak beraiek ere. Hauetako asko desagertu egin ziren munduko ekonomiak bigarren aldiz lurra jo zuenean, eta biziraun zutenek eraldatu behar izan zuten. Baina hirigunearen soslaiak berdin zirauen, etxe-orratz hantusteek bertan zirauten. Norbaitzuek –hanpatuki- “iraultza digitala” izenarekin bataiatu zuten fenomenoak, pertsonek elkarrekin harremanetan jartzeko moduak aldatu zituen, bai banan-banako mailan eta baita erakunde publikoekiko eta enpresa pribatuekiko harremanetan ere. Baina iraultza horrek ez zuen hiriguneko skylinea batere aldatu.

Ehunka kilometroko distantziara harreman sexualak mantentzen ziren garai batean; lagun minak, nahiz eta egunero elkarrekin komunikatu, hilabetetan elkar ikusten ez zuten garai batean; bezeroak enpresen egoitzetara produktu eta zerbitzu eske joatearekin inork amestuko ez lukeen garai batean; planetako punta batetik bestera, eta begietara une batez ere begiratu gabe, milioidun tratuak ixten ziren garai batean, hiriguneko dorreak zutik zirauten. Eta erlauntzak balira bezala jendez lepo. Hornitzaile eta bezeroekin hartu-emanak izateko ez zen leku fisikorik behar jada, langileen presentzia fisikoa ez zen beharrezkoa ezta hauen jarduera kontrolatu eta emaitzak ebaluatzeko, baina hala ere konpainiek –hirigunean euren egoitza zeukatenak behintzat- oraindik nahiago zuten euren langile guztiak eraikin baten barruan pilatuta mantentzea. Langileen aldizkako espetxe horiek zenbat eta altuago izan, hobe, eta beti, gailurrean, koroa bat bezala, enpresaren logoa erakutsi behar zuten. Bai, enpresek, giza taldeak ziren heinean, euren psikologia propioa zeukaten, etorkizunean inork ezingo zuena ulertu.

Horrela, XXI. mendean barruraino murgilduta, hiriko finantza zentroa azkenaurreko belaunaldiko etxe-orratzen bilduma batek hartua zeukan oraindik. Bertan zeuden banketxeen egoitzak, aseguru konpainienak, aholkularitzak, auditoriak, startupak, fintechak eta bestelako izen asmatu berriak ere. Baina jakina, nahiz eta monumentu goranahi haiek jendez lepo egotearen itxura bazeukaten ere, inor ez zen bertan bizi. Eguneko une ezberdinetan eta ordenan sartzen ziren pertsonak eraikin haietan; euren indarra, grina, sormena, etsipena edo haserrea deskargatzen zuten eta, ondoren, euren etxeetara itzultzen ziren egunaren beste aldi baterako.

Eraikinen arteko espazioa ere ez zen aldatu mende aldaketarekin. Pertsonek, euren bilgunetara iristeko, bai lurpetik, metroan, edo bai autoz bidaiatzen zuten oraindik, hirigunearen jatorriko diseinu urbanistikoko etorbide paralelo eta elkarzut berberak baliatuz. Asfaltozko mondrian honek aldaezin zirauen, baina ez zen jada beste garai bateko klaxon, eztanda motor eta histeria leherketen pandemoniuma, eta ibilgailu elektrikoen motor herabe, xuxurlari, ia erreberentziazkoek soilik zeharkatzen zuten. Kaleen gainetik, eraikinen arteko espazioa ahitzen, drone saldo batek –trafiko berriak- hornidurak, materialak, elikagaiak, hondakinak garraiatzen zituen. Etengabe.

Eta paisaia ezagun, uniforme eta zaharkitu honen erdian, hamarka pisudun eraikinen artean txertatua, edozein behatzaileren begiradak nabaritzeko moduan –eztei esnob batean senide txiro bat bezala edo ortodontzia garesti batean hortz puskatu bat bezala- beste garai bateko oroigarri bat, joandako garai iraungi batekoa, etxe-orratzen eraikuntzaren aurrekoa: hiru solairuko etxe bat, bi uretarako teilatuduna, noizbait lorategi izan behar zuen zerbaitek inguratua.

Hutsik.

Etxearen inguruko orubea sasiz estalitako zabortegi samingarri bat zen, nahiz eta sarrerako burdin hesian zintzilikatutako kartel inozo batek “debekatuta dago zaborrak jaurtitzea” esan –jendeak holako debekuak erronkatzat hartzen ditu-. Orubea inguratzen zuen hormaren jatorriko kolorea asmatzea ezinezkoa zen, grafitiz estalia baitzegoen. Eta grafiti hauek beste grafiti batzuez. Eta hauek beste batzuez… Etxearen beraren kanpo horman ere hainbat lelo haserre eta eskatologikoak –hitzaren esanahi bietan- irakur zitezkeen. Etxe barruan eta inguruko lursailean, azkenik, ekosistema berezi bat garatu zen, hormatik kanpokoaz ezberdina, kate trofikoaren maila ezberdinetako espezieak biltzen zituena.

Hondamena, gainbehera, beste garai urrun bateko hondakina.

Etxeak auzoko eraikinek beste garai batean zeukaten itxura zekarren oroimenera, hiria oraindik hiri ez zeneko garaia, edo ez behintzat geroko finantza hiriburua, auzoan oraindik jendea bizi zeneko garaia –bizi, ez soilik lan egin, egunean hogeitalau orduz, ez zortzietatik zortzietara-. Hau bezalako etxeetan sendi oso bat bizi ohi zen, bere lau, bost, sei… seme-alabekin. Eta zerbitzuarekin. Joandako sendiak, bizimoduak, hiriak, paisaiak.

Begirada laster batekin soilik, etxe dekadentea eta bere inguruaren arteko kontrastea ikusitakoan, edozein behatzailek sumatuko luke zerbait gertatu behar izan zela bertan, etxe hura bere parekideak, bere garaikideak bezala desagertu ez izateko. Arrazoiren batengatik ez zuten eraitsi, bere lekuan berrogei, laurogei, ehun solairuko eraikin bat jasotzeko. Leiho itsu haiek eta zabor pila hark zerbait ezkutatzen zuten.

Sarrerako burdin hesian zintzilikatuta zegoen “salmentan” zioen kartelari, “salduta” zioen itsasgarri bat erantsi berri zioten.

II

I´m one of those regular weird people.

Pertsona bitxi arrunt horietako bat naiz ni.

JANIS JOPLIN

Fidelek ezagun batekin topo egin zuen supermerkatutik etxerako bidean. Ustezko ezagun batekin. Izan ere, Fidelek, kaletik agurtu zuen (ez)ezagun hura nor zen ideiarik ere ez zeukan.

Supermerkatutik etxerako bidean zihoan, poltsa astunez leporaino, (ez)ezagunak zera bota zionean: “Zer Fidel, aspaldiko lagunak ez al dituk jada agurtzen ala?”

Bai, Fidel oraindik erosketak supermerkatuan egiten zituen gutxi horietako bat zen; hirian gelditzen ziren hiruzpalau supermerkatuen bezero eskasetako bat, antzinako ohituren defendatzaile desideoligizatua. Ez zen sekula ohitu erosketak egiteko modu berrietara. Bere hozkailua antzinako modelo bat zen. Ez zuen inoiz smart-frigde bat erosi.

Smart-frigdeak merkatura heldu zirenean erosketak egiteko moduan iraultza bat suposatu zuten. Smart-fridgeak existitzen zirenetik inor ez zen jada etxetik irteten erosketak egiteko, inork ez zuen ezta dendara edo supermerkatura deitzen jakiak enkargatzeko. Mundu guztiak etxetik, smart-fridgean, programatzen zituen erosketak.

Hozkailuaren ordenagailuan etxebizitzan zenbat lagun bizi zen, zer adinetakoak eta zenbat otordu egiten ziren programatzen zen; era berean, egunean kontsumitu nahi zen kaloria kopurua -gutxienekoa edo gehienekoa- eta familiaren diru sarreren edota gasturako joeraren araberako aurrekontu bat ere programatu zitezkeen. Etxerako erosiko ziren jakietan bestelako iragazkiak sartzeko aukera ere eskaintzen zuten azken belaunaldiko hozkailu haiek, jakietan osagairen bat saihestu nahi bazen adibidez, alegia, trans-koipeak edo azukre finduari etxeko atea zabaldu nahi ez zionak agindu hori eman ahal zion hozkailuaren burmuin elektronikoari. Ez hori soilik, smart-fridgeak aginduko zuen erosketa aurreikusitako dieta jakin batzuetara egokitu zitekeen ere, horretarako aukera zerrenda luze bat eskaintzen zuelarik: beganoa, makrobiotikoa, begetarianoa, zeliakoa… Eta zerrenda luze horretan, ortorexiak jotako norbaitek edo bestelako ero batek, bere eskakizun berezitxoetara egokitzen zen dietarik aurkituko ez balu, bakoitzak bere dieta pertsonalizatua programatzeko aukera ere bazekarten smart-fridgeek.

Datu guzti horiekin smart-fridgeak bere edukiak zeintzuk izan behar zuten kalkulatzen zuen eta zuzenean, Internet bidez, supermerkatuko ordenagailura agintzen zuen erosketa. Supermerkatutik etxera berehala, literalki hegan eta enkarguan adierazitako orduan, heltzen zen erosketa, drone baten bidez.

Hozkailuan jakiak sartu eta ateratzerakoan, marra kodea irakurtzen zuen smart-fridgeak, eta horrela bere benetako edukia momentu bakoitzean zein zen “bazekien”. Sistema honen bidez jaki bat amaitzear noiz zegoen ere kalkulatzeko gauza zen, erosketa agindua supermerkatura berriro sasoiz bidaltzeko eta edukia, programaren arabera, etengabe mantentzeko. Hori guztia gutxi ez balitz, smart-frigde delako hozkailu azkar hauek, erosketa agindurako garaia heldu aurretik, supermerkatu ezberdinetako ordenagailuekin sarean konektatuta egonik, saltoki bakoitzaren prezioak eta eskaintzak etengabe aztertzen zituzten prezio hoberenak lortzeko, jabeak programatutako mugen barnean.

Ezin erosoago ziren. Hasiera batean, dieta erabakitzerakoan edo aldatzerakoan, lan apur bat hartu behar zuen jabeak, baina handik aurrera bukatuak ziren beste garaietan hartu beharreko ardurak, egunero, astero edo hilero super edo hipermerkatuetara egin beharreko bidaia deshumanizatuak, eta bueltan kargatu beharreko zamak.

Ez zen harritzekoa hortaz mundu guztiak bere elikagaien erosketa smat-fridge baten eskuetan berehala utzi izana. Eta saltoki tradizionalak desagertzea. Hipermerkatuak desagertu ziren distribuzio gune bezala. Jada ez ziren behar aparkaleku erraldoi haiek, hormigoizko irlen antzekoak, hiri inguruetako jendetza eskergak hartzeko modukoak. Ez zen beharrezkoa produktuak erakustea korridoreetako bi aldeetara zeuden linealetan, altuera ezberdinetan baina beti altura ertaineko gizaki baten eskura. Ez zen beharrezkoa, jendeak alde egin zuelako jada korridoreetatik eta orgatxoak bultzatu eta betetzeari utzi ziolako. Egungo distribuzio guneak industria nabeak ziren, publikoarentzat sarrerarik ez zeukatenak, langile gutxi batzuentzako aparkalekua besterik behar ez zutenak, eta zeinetan linealak sabairaino iristen ziren, produktuak ez zirelako bezeroaren eskura egon behar, zentroko ordenagailura iristen ziren eskariak prestatzen zituzten erroboten eskura baizik.

Auzoetako supermerkatuak ere, euren korridore, lineal eta kutxekin, kontsumo ohitura berrietarako negozio eredu desegoki eta iraungi bat izanik, joandako garai bateko aztarnak bihurtu ziren, lehenago beste negozio mota ugarirekin gertatu zen bezala -bideoklubak, disko dendak, liburu dendak, zinema aretoak, estankoak-. “Aztarnak” ziren supermerkatuak, eta ez “oroimen” hutsak, oraindik bat edo beste gelditzen baitzen. Zeren, esan bezala, Fidelek eta bera bezalako beste gutxi batzuek ez baitzuten sekula smart-fridge bat erosi ezta euren erosketa ohiturak aldatu ere. Erresistente gutxi hauentzat supermerkatu gutxi eta erdi ezkutu batzuk aurki zitezkeen oraindik hirian.

Ingurumena bera, supermerkatua, bitxikeria bat bilakatu bazen, logikoa zen publiko bitxi baten interesekin bat etortzea. Horrela, supermerkatu vintage edo demodé hauetako korridoreetan, Fidel bezalako neoluditez gain, bestelako hiri-tribu bitxiak biltzen ziren. Fidelek bere ohiko erosketa bidaia egiten zuen bakoitzean, pertsonaia tipo berekin gurutzatzen zen beti, hots, enkarguren bat lapurtzera sartu zen yonkiren batekin edota smart-fridge ez-ezik etxebizitza ere ez zeukan homeless batekin. Baina azken aldian erresistente eta marjinal hauei bestelako bezero mota berri bat gaineratu zitzaien: emazteak, senarrak edo gurasoek hozkailu madarikatuan programatu zioten dietari iruzurra egin nahi zion laguna. Bezero mota berri honen modus operandia hauxe zen: txakurra paseatzera edo korrika egitera aterako zirela esaten zuten etxean, eta aitzakia hori gorputzak arren eskatzen zien eta senitartekoek ukatzen zieten azukrea edo trans-koipeen betekada bat sartzeko baliatzen zuten. Beti smart-fridgeren ordenagailuan euren bekatuaren aztarnarik utzi gabe.

Eta azkenik, nola ez, oraindik ere, antzinako garaietan bezala, alkohola erosi behar zuten nerabe eta gazteek supermerkatura jotzen zuten.

Supermerkatura zihoan bakoitzean –astero-, beti pertsonaia berekin gurutzatzean, Fidelek beti galdetzen zion bere buruari ez ote zion merezi behingoz amore ematea, smart-fridge haietako bat erosi eta bidaia deprimigarri haiekin bukatzea. Berriz hutsetik hasteko beranduegi zela erantzuten zion bere buruari. Urte asko -gehiegi- ziren bere kabuz bizi zela, bakarrik eta era tradizionalean hornitzen, orain errutina hain sakondua aldatzen hasteko. Baina ez zen hutsetik hastea, bilakatzea baizik, bere buruak esaten zion bueltan… Behin eta berriz zalantza bera, astero, orgatxoa betetzen zuen bitartean, azkenean, beti, deus ez egiteko.

Holako burutazioei bueltaka zihoan Fidel supermerkatutik etxerako bidean, agur batek berriz lurrera ekarri zuenean.

– Kaixo Fidel! Aspaldiko lagunak ez al dituk agurtzen ala?

Agurra alerta baten moduan heldu zitzaion. Zur eta lur, aho zabalik, harridura aurpegia ezkutatzen saiatu zen Fidel. Irribarre bat jarri nahi izan zuen baina zirkin deseroso bat besterik ez zitzaion irten.

– Kaixo… Ez haut ikusi. Hau burua! Zer moduz?

Denbora irabazi nahi zuen, ezezagunak hitz egin zezala, ia zantzuren bat ematen zion eta hazpegi ezezagun haiek bere burmuineko zokoren batean gordetako oroimenekin bat egiten bazuten. Horrela, ez bururik ez hankarik ez zeukan elkarrizketa hura bideratu ahalko zuen.

– Zer moduz hire bizitza? Ezer berririk? Hainbeste denbora duk elkar ikusten ez genuela, hiritik alde egin huela pentsatu nuela –jarraitu zuen (ez)ezagunak-.

– Ba… ezer gutxi –Fidel, larri, zalantzati-. Bazakik, gure adinean bizitzak ez dik aldaketa handirik eskaintzen, eta, dakartzanean, gaixotasunak edo sustoak izan ohi dituk –edozein egoeratan balioko lukeen edukirik gabeko erantzunak ematea nahiago zuen Fidelek-.

– Hala duk! Arrazoia daukak. Leku berean bizi haiz oraindik? Erretiratu hintzen? Norbaitek kontatu zidaan.

Informazio gehiegi denbora gutxian eskuratu nahi zuen (ez)ezagunak. Susmagarria zeritzon Fidelek portaera hari. Ez zen eroso sentitzen.

– Bai, bai, hala duk. Pozten nauk ikusteak, baina orain presaz nabilek. Beste behin egongo gaituk eta patxadaz kontatuko diat. Hik ere ziur asko daukaala kontatzeko.

Aurpegi hark ez zuen inolako argirik pizten oroimenetan eta horrek susmo txarrak areagotzen zizkion Fideli.

– Tira ba. Deitu orduan, ez diat telefono zenbakiz aldatu-eta –jarraitu zuen (ez)ezagunak-. Edo mezu bat bidali sarean. Bestela, nik bidaliko diat mezua. Ez haut inoiz sarean ikusten, baina kontuak ez dituala ezabatu ikusi diat. Aio, Fidel!

Gehiegi zen hura. Gehiegi Fidelentzat. Ezezagunak bere izena ezagutzea eta, antza, bere sareko kontuak ere kuxkuxean ikuskatzea. Bi aukera zeuden gertatutakoa azaltzeko, eta haietako bat ere ez zen ona, are gehiago, bata bestea baino beldurgarriago ziren.

Lehenbiziko posibilitatea zera zen, ezezagun hura benetako ezezagun bat izatea, Fidelen nahasteak –edozergatik- ezagutzen zituen norbait, eta nahaste horiez baliatuz etekina atera nahi zuen norbait. Fideli bere bi ilobek, Maiak eta Taniak, bere arreba bakarraren bi alabek, behin baino gehiagotan esana zioten adineko jendearen konfiantza lortzen zuten gaizkileak zebiltzala hortik, bakarrik bizi ziren adineko pertsonen adiskide egiten omen zirenak, eta behin haien etxean sartzea lortutakoan, lapurtu, jipoitu eta hil ere egiten zituztenak. Telebistan entzuna omen zuten ilobek. Hau balitz kasua, beldurgarriena ez litzateke ezezagun haren lapurreta eta jipoietatik defendatu beharra, baizik eta ohitura geroz eta marujoagoak zituzten ilobei arrazoia eman beharra; hauen “ikusten!” eta “esan nizun!” eta antzekoak entzun beharra. Eta batez ere, bera, Fidel, “adineko” pertsona babesgabe bat zela edo horrela ikusten zutela bederen, onartu beharra.

Lehenengo posibilitate hori nahiko beldurgarria ez balitz, gertakaria azal zezakeen beste aukerak hotzikarak eragiten zizkion Fideli: aurpegi ezezagun hura, noizbait Fidelen ezaguna, edo oso ezaguna ere, izandako norbaitena izatea. Hots, Fidel oharkabean oroimena galtzen ari zela. Apurka, poliki baina etengabe, Fidelen oroimenean, bere burmuinean, hutsune gero eta handiagoak zabaltzen zihoazela.

Kale erdian zegoen, geldi, erosketen poltsak eskuetan. Bat-batean ohartu zen, gogoeta horietatik irten zenean. Burua astindu zuen hausnarketa haiek uxatu nahian eta etxerako bideari ekin zion lasterka, zalantzak ahalik eta azkarren argitzeko asmoarekin.

Etxera heldu, atea ipurdi kolpe batez itxi, poltsak lurrera erortzen utzi eta zuzenean egongelara jo zuen. Ezbaia aldendu behar zuen.

Sofan eseri gabe, kafe mahaitxoaren erdian zegoen apaingarri bati “Banago etxean” esan zion eta, berehala, aurreko horma zurian etxeko ordenagailuaren menua piztu zen. “Ongi etorri” erantzun zion ordenagailuaren ahotsak egongelako zokoetan ezkutatuta zeuden bozgorailuetatik. Sofan eserita jada, “Argazki bilduma” bota zion Fidelek apaingarriari, eta ordenagailuak, ezer esan gabe, aurreko paretan Fidelek hodeian gordeta zeuzkan argazkien karpeten zerrenda zabaldu zion, datagatik sailkatuta, berrienetatik hasita eta atzerantz, iraganerantz, “hodei” izenarekin ezaguna zen ezleku hartan argazkiak gordetzen hasi zen urruneko egunera arte.

Bidaietan ateratako argazkiak zeuden, familia bileretakoak ere, eta atzerago, jada urte batzuk bazituzten karpetetan, jaietako argazkiak ere berreskuratu zituen Fidelek. Lagunekin, lagun taldearekin egindako jaietako argazkiak ziren, lagun taldeko kide guztiak etxean gordetzen eta oso noizbehinka baino besterik ez irteten hasi aurreko garaian ateratako argazkiak.

Ez zuen Fidelek denboran atzera gehiegi bidaiatu karpeten zerrendari jarraituz, argazki haietako batean, kamerari so zeuden aurpegi irribarretsu talde baten erdian, (ez)ezagunaren aurpegia agertu zitzaionean. Bera zen, zalantzarik gabe, gazteago zegoen, ileren bat gehiago eta zimurren bat gutxiago zeuzkan argazkian, baina bera zen. Aldea ez zen gehiegizkoa gainera, argazkiak bi urte besterik ez baitzeuzkan.

Lagunen batek festa batean aurkeztutako norbait izan behar zen (ez)ezaguna. Gauren batean elkarrekin mozkortzen ari ziren bitartean elkarri bizitza kontatu bide zioten eta geroztik ez zuten inolako harremanik izango. Bai, hori izan behar zen; izenentzako Fidelek baino memoria hobeagoa zeukan norbait besterik ez zen (ez)ezagun hura. Baina ziurtatu, baieztatu behar zuen. Hori sinetsi nahi bazuen ere, zalantzak erabat aldendu behar zituen. Eta data urrunagoko karpetak zabaltzen jarraitu zuen Fidelek.

Egin ez balu, hobe. Zeren, sofan malguki batek bezala salto egin zuen aurpegia bigarrenez agertu zitzaionean. Eta hirugarren aldiz aurpegi irribarretsu bera ikustean, izerditan zegoela ohartu zen Fidel. Izerdi hotzetan blai.

Karpeten datak denboran urruntzen zihoazen heinean (ez)ezagunaren aurpegia maizago agertzen joan zitzaion, azal lisoago eta ile ilunagorekin. Irribarrean bere jatorrizko hortzak erakusten.

– Itzali! –Garrasi egin zion ordenagailuaren joystick-mikrofono funtzioak egiten zituen apaingarriari-.

Ezin zuen beldurrezko pelikula harekin jarraitu. (Ez)ezaguna ez zen inolako ezezagunik, Fidelen bizitzan leku berezia izandako norbait baizik. Eta ez denboraren lainoek estalitako iragan urrun batean, urte batzuk lehenago baizik.

Itzalitako pantailari, egongelako horma zuriari so gelditu zen Fidel. Begiak hormari so, begirada barnerantz. Zer egin behar zuen?

III

There is a danger in changing too much in the search of perfection.

Perfkezioaren bila gehiegi aldatzean arrisku bat badago.

AGNETHA FALSKOG

Etxe abandonatuari zerbait gertatu zitzaion. Teilatu berri batek estaltzen zuen, ez zitzaion jada teila bakar bat ere falta; tximinia berriz zutik zegoen, leihoetan ez zegoen adreilurik, beira garbi eta gardenak baizik, eta grafitiak basamortu koloreko margo geruza batek garbitu zituen. Etxea inguratzen zuen orubetik zabortegia desagertu zen eta lorategi txukun eta zaindu bati utzi zion lekua, moketa baten antzeko soropilez eta kolore aniztun lorez apaindua.

Norbaitek erosi bide zuen, eta ez hasiera batean aurreikus zitekeen asmoarekin, hots, eraitsi eta bere lekuan ingurukoen antzeko etxe-orratz bat eraikitzekoa. Ez, jabe berriak etxetxo haren bitxikeria izaera mantendu eta baliatu nahi zuen. Zergatik? Zertarako? Norentzat?

Etxebizitza bezala? Familia batek joan behar zuen hara bizitzera? Nork nahi zuen bere seme-alabak bertan haztea, hiriko trafiko, zarata eta kutsaduraz inguratuta? Eta, batez ere, inguruko etxe-orratzen itzalpean?

Edo negozio bat martxan jartzeko erosi eta birgaitu zuten? Zer nolako negozioari egokitzen zitzaion etxe hura? Hirigunean bertan, etxetxoaren inguruko eraikinetan, ehunka, milaka metro koadro zeuden erabili gabe, zaharberritze obretan dirua inbertitzea eskatzen ez zutenak, eta azken belaunaldiko teknologiak erabiltzeko egokituak. Zertan, hortaz, beste garaiko etxe hura aukeratu? Nondik etor lekioke etekina halako inbertsio bati?

Abandonatutako etxearen itxura aldaketa ikusiko lukeen edozein behatzailek galdera berak egingo lituzke: Nork erosi zuen? Zertarako? Zer atera nahi zuen handik? Eta beste hau ere: Zergatik jabe berriak, burdinazko atearen goialdean, “The Hills” izena jarri zion etxeari?

Hiru solairu zeuzkan etxe zaharberrituak eta bere sarrera nagusia ez zegoen behekoan, lehenengoan baizik. Tudor estiloko arku batek babesten zuen sarrera handiki hura, arkitektoaren edo sustatzailearen edo bien joera anglofiloak aditzera ematen zituena, eta bertaraino iristeko harrizko eskailera zeremoniatsu bat igo behar zen.

Eskaileraren oinetan egun hartan lau lagun zeuden, zutik, bi mikrofonoren atzean. Egun eguzkitsu bat zen, udaren azkenetakoa, ikasturteak hasten, lanaldiak berrekiten, bizitzako helburuak berriztatzen eta antsietatea lehertzen den egun horietako bat. Haien aurrean, kazetari talde bat zirudiena, lau lagun haien azalpenak entzuteko zain-edo.

Antolaketa guzti hark prentsaurreko baten itxura osoa zeukan urundik begiratuta, baina hurbildutakoan edozein behatzailek zera nabarituko zuen: entzuten, adi zegoen jende taldean guztiak ez ziren kazetari, gutxi batzuk baino besterik ez. Kazetarien ezaugarri ziren lanabesak gutxi batzuei besterik ez zitzaizkien nabaritzen. Gutxi batzuek besterik ez zeramaten erreportari profesionalek eraman ohi zuten argazki kamera. Eta gutxi hauei soilik nabaritzen zitzaien grabagailuaren mikrofonoa belarrian.

Zer ziren orduan beste guztiak? Kaleko jendea? Etxe haren jabe berria nor ote zen jakin nahi zuen jende arrunta? Ez, ezin zitekeen hori izan erantzuna. Euren aisialdian horrelako aktibitateak egiten zituen jendea -ganorarik gabeko ekitaldi bateko publikoa loditu edo obra batean sudurra sartu- populazio ez-aktiboko taldeak izan ohi ziren, jubilatuak batik-bat; eta The Hills aurrean bildu zen taldean gazte ziren guztiak eta lanerako jantzita zihoazen –trajez-. Bai gizonezkoak eta baita emakumezkoak ere. Ez zen lanera joan behar ez duen langabe edo jubilatu baten eguneroko janzkera. Eta… zergatik egiten zuten guztiek irribarre? Zergatik begiratzen zioten etxe aurrean hitz egitera zihoan lagunari profeta bat balitz bezala, guraso batek seme-alaben bizitzak salbatu dituen heroiari begiratzean jarriko lituzkeen begiekin?

Aldi berean, tropel erdian sartuta zeuden benetako kazetari gutxien jarrerak ez zeukan inolako zerikusirik aurrekoenekin: belarrian atximurka eginez grabagailua martxan jarri, bekokia tente mantendu argazkiak ondo enkoadratzeko eta aurpegietan erresignazio laborala. Besterik ez.

Jarrera bien arteko aldea nahikoa litzateke edozein behatzailek tableau vivant haren esanahia ulertzeko: trajedun entzuleak hizlarien, edo haietako baten, langileak –morroiak- ziren. Hizlariak kazetariekin nahastu zitezela agindu zien, publikoa gizentzeko, eta aldi berean, kazetariek ingurumen “sano”, “positibo”, “baikor” bat sumatzeko. Kazetariak profesionalak ez balira eta mota horietako trikimailutara ohituta ez baleude bezala!

Eskaileraren oinetan zutik zeuden lau pertsonetako bat –bi gizonetako bat- hitz egiten hasi zen.

-Egun on jaun-andreak. Milesker gurekin gaur hemen egoteagatik. Goiz eder honetan bildu gara hemen, gure hiriko gizarte zerbitzuen eskaintza zabalduko duen proiektu berri hau inauguratzeko eta jendarteari eskaini eta ezagutzera emateko. Ni, gure hiri honen udalaren Gizarte Arazoetarako Zinegotzi bezala, harro sentitzen naiz hau bezalako proiektu berritzaile bat gure hirian agertu izanagatik; gizartean agertzen doazen beharrizan berriei erantzun egokia ematen badakigula baieztatzera baitator gaurko inaugurazioak, orain arte ezkutuan edo oharkabean gure inguruan geneuzkan gizarte arazo eta beharrizanak modu egokian artatzen badakigula.

Txaloak. Txalo beroak. Txalo entusiastak. Entzundakoak eduki transzendenteren bat, edukiren bat, izan balu bezala. Trajedunen soldataren barruan nagusiaren hitzei txalo edota irribarre egitea zegoen, agidanez.

– Eskerrik asko. Orain, Gizarte Arazoen Kontseilariari lagako diot hitza.

Txalo gehiago. Txalo gehiago?

– Eskerrik asko –alboko andre ilehoriak, dotoreak, kontseilaria omen zenak, txaloak berarentzat zirela suposatu zuen-. Zinegotzi jaunak esan bezala, beharrizan berriek konponbide berriak eskatzen dituzte, eta “The Hills” proiektu berri hau horren adibide ezin hobea da. Gay jendeak, zahartzarora heltzerakoan, familia ez izanik gehienetan, adinekoentzako egoitza batera jo behar du. Bizitza osoan, nerabezarotik edo haurtzarotik ere hasita, gizartearen aurreiritziekin borrokatu ondoren, bazterkeriari aurka egin ondoren, eta aurrera atera ondoren, garaile atera ondoren, adin nagusira heltzerakoan, berriz hasierako puntura bueltan aurkitzen dira. Euren bizimoduarekin inolako zerikusirik ez daukan talde itxi batean murgilduta aurkitzen dira, euren portaerak edo ohiturak ulertzen ez dituen jendez inguratuta, eta kasu askotan berriro ere bazterkeria eta indarkeria nozitzen. Gainera, bere burua defendatzeko indar, buru argi eta posibilitate gutxiago dauzkaten adin batean. Askatasuna eta zoriontasuna lortzearren bizitza osoan borrokatu ondoren, berriz isiltasunera, sentimenduen eta iritzien klaustrofobiara itzultzera behartuta aurkitu izan dira. Orain arte.

Bada, egoera hori, egoera bidegabe onartezin hori, The Hills bezalako proiektuekin bukatutzat eman dezakegu, zorionez! The Hills da gure hirian gizonezko gay jendeari zuzenduta zabalduko den lehenbiziko egoitza. Hemen, orain gauden etxe honetan, adineko gayek behar dituzten zerbitzu guztiak eskura izango dituzte, eta aldi berean ez dituzte euren ohiturak aldatu beharko, ezta sentimendu edo portaerak ezkutatu beharko.

Txaloak. Berriz ere. Oraingoan txalotutako hitzek zentzu eta eduki bat izan zuten bederen. Kontseilari andreak buruarekin eskertu zituen txaloak eta jarraitu zuen.

– Hau esanda, proiektu berritzaile eta aldi berean solidario eta itxaropentsu hau aurrera ateratzen ahalegintzen ari den bikotea aurkeztu nahi dizuet. Sinesten zuten proiektu batean euren dirua inbertituz, euren ondarea arriskatuz, gaur The Hillsek bere ateak zabaltzea posible egin duten ekintzaileak ezagutuko dituzue. Zeren, orain arte esandakoaz gain, The Hills proiektuari zor diogun beste zorion bero bat, ekimen pribatuaren emaitza izateagatik da. Zeren, The Hillsen eredua, gure lurralde gobernuaren gizarte zerbitzuetarako politika ereduarekin bat dator: jendartearen beharrizanak ahalik hoberen asebetetzeko ekimena jendarte zibiletik sortu behar da, kapital pribatuaren esfortzuaz eta etekin pribatuaren kinadarekin; ez erakunde publikoetatik eta zerga nahiz aurrekontu publikoen finantzaketarekin.

Txaloak. Txaloak? Orain ere? Zertara zeuden bada kazetariak? Ez zeukaten kontseilariari egiteko galderarik, ala? Haietako bati ere ez zitzaion otu halako zerbait galdetzea? “Gizarte arazoak kapital pribatuak asebete behar baditu, eta ez aurrekontu eta erakunde publikoek, orduan, zein da zure eginkizuna? Zeren ordainean jasotzen duzu zuk soldata publiko bat hilero?” Edo beste honelako zerbait: “Ekimen pribatuak gizartearen beharrak ekimen publikoak baino hobeto artatzen dituela esateak eta ziurtzat emateak, ez al du esan nahi zure baliogabetasuna aitortzen ari zarela, zure lana behar bezala egiten ez dakizula? Hortaz, ez zenuke hobe dimititzea?” Eta edozeren gainetik -edo aurretik-: “Gizarte arazoak behar bezala konpontzeko bidea etekin pribatua baldin bada, zer gertatzen da definizioz etekinik eman ezin ditzaketen arazoekin?”

Baina ez, ez zen galderarik entzun, ez zen besorik altxa galdera egiteko baimena eskatzeko. Kazetariek, grabatu eta argazkiak atera besterik ez zuten egiten. Ohituak zeuden galderarik gabeko prentsaurrekoetara joaten. Ohituegiak.

– Eskerrik asko! –Ekintzaile pribatuetako bat omen zenak, etxe abandonatua erosi eta The Hills egoitzan bihurtu zuten bikoteko gizonezkoak, txaloak berari zuzendutakoak zirela suposatu zuen ere, nahiz eta oraindik hitzik esan ez bazuen ere.- The Hills egoitzak eskainiko duen zerbitzuaren berezitasuna Kontseilari andrearen hitzetan entzuteko aukera izan duzue. Eta egia da, negozio bat da The Hills, ez gara filantropoak, etekinak lortu nahi ditugu, merkatuan zegoen eskaera asegabe bati erantzuna emanez, eskaintzaren hutsune bat betez. Baina negozioaren xehetasunez gain, hemen orain hedabideei hitz egiteko daukadan abagune hau aprobetxatu nahi dut harago doan zerbait kontatzeko, egun inork gogoratzen ez duen istorio bat, baina The Hillsek bere inauguraziotik erakutsiko duen izaera eta pertsonalitatea ulertzeko funtsezkoa dena.

Bitxikeria huts bat bezala uler liteke kontatzera noan istorioa, kasualitateak eragindako anekdota bat bezala, baina ziur zuek ere The Hills bezalako negozio baten aurpegi gizatiar eta hunkigarria bertan islatuta ikusiko duzuela. The Hillsen kokapenaz ari naiz. Zergatik hemen? Zergatik hainbeste urtetan abandonatuta, hutsik, ezagutu duzuen etxe honetan? Ez litzateke hobe izango hirigunetik kanpoko etxeren bat, kutsaduratik urrun, larrez eta aire garbiz inguratutako bat? Zer eskaini diezaioke etxe honek, inguru honek, adineko gay bati?

Ziur, inguru honetatik igarotzean, behin baino gehiagotan zuen buruari galdetu diezuela zergatik egon ote den hutsik etxe hau hainbeste urtetan; zergatik, hirigunean lurzoruaren prezioak zuziri bat bezala igotzen ari ziren bitartean, etxe honen jabeek ez zuten orubea saldu; zergatik orain leku honetan etxetxo bat dagoen eta ez inguruko etxe-orratzen antzeko bat. Etxearen historia kontatuko dizuet eta ondoren, ziur, nirekin ados egongo zaretena The Hillsentzat kokaleku hobeagorik ezin daitekeela aurkitu.

XX. mendearen hasieran eraiki zen etxe hau. Garai hartan auzo honetan eraiki ziren etxebizitza guztiak bezala, altzairu industriarekin aberastutako familia baten ekimena izan zen. Altzairugintza enpresaren sortzaile eta etxe honen eraikitzaile izan zen patriarkaren jatorrizko asmoa zera izan zen, bien jabetza, enpresarena eta etxearena, gurasoen eskutik seme nagusienera igaro zedila belaunaldiz belaunaldi. Baina jatorrizko asmo hori testamentuan formalki adierazi bazuen ere, horrek suposatzen duen indar exekutibo guztiarekin, familiaren etxeari, honako etxe honi zegokion aldetik, birritan soilik gertatu zen errealitatean. Zeren, lehenengo jabearen seme nagusiak, lehenengo oinordekoak, seme bakarra izan zuen, eta bigarren oinordeko hau ez zen sekula ezkondu ezta seme-alabarik izan ere.

Bigarren oinordeko hau Marko Aurelio izenarekin bataiatu zuten, Erromatar Inperioko izendegia errepikatzeko bere aititak familian ezarri zuen ohiturari jarraituz, baina beti mundu guztiak Marko izenarekin ezagutu zuen. Bada, Markok ez zuen inoiz familiaren enpresa gidatzeko inolako bokaziorik erakutsi. Bere izpiritua “bohemioa” zela esan genezake, ez burgesa. Horrela, bere aita zendutakoan, etxea eta enpresa jarauntsi zituenean, osaba-izeba eta lehengusu-lehengusinekin tratu batera iritsi zen. Akordioa idazterakoan, sinatzaileen izenen zerrendak, suposa dezakezuenez, Suetonioren idazlanetako dramatis personae zirudien –Klaudio, Libia, Antonino…-. Bai, idatziz egin zuten tratua eta notario baten aurrean, zeren, nahiz eta bohemioa izan, bere munduan gauzak nola egin behar ziren ondo ikasia baitzeukan Markok. Enpresaren zuzendaritzari uko egin zion -ez akzioei-, eta enpresaren kudeaketan eta erabakietan ez zuela eskua sartuko agindu zuen, baldin eta haiek -osaba, izeba eta lehengusu-lehengusinek-, eta haien oinordekoek ere, familiaren etxearekiko ustezko eskubideren bat aldarrikatzeari uko egiten bazioten. Betirako. Tratua laster erabaki zen, behar bezala kudeatutako enpresak eman zitzakeen etekinak etxearenak baino askoz handiagoak aurreikusten baitziren, proportziorik gabe. Gainera, enpresaren zuzendaritzak lehengusu-lehengusina guztientzat eta hauen oinordekoentzat lanpostu goxoak bermatzen zituen.

XX. mendeko 60ko hamarkadaren bukaeran gertatu zen hau. Eta handik aurrera, akordio historiko haren ondorengo urteetan, etxe hau hiriko “artisten” edo artista izan nahi zutenen elkargune eta aterpe bihurtu zen, hiriko zirkulu bohemioen erreferentzia. Markok, familia inperio baten oinordeko unibertsala bilakatu eta horren zatirik burgesenari uko egin baino lehen, Londresen eginak zituen arte ikasketak, eta “Swinging London” zenekoa zuzenean ezagutu zuen. Eddie Sedwigen beraren lagun egin zela kontatzen zuen, Londresen ikasten egon zenean. Eta honekin New Yorkera bidaiatu zuenean Warholen “The Factory”-ren hasierako egunak eta egun emankorrenak ezagutu zituela. Guzti honetaz inork ez daki ziur zer den egia eta zer Markok, hirira itzulitakoan, bere lagunak harritzeko asmatutako edo ederturiko gezurra. Edonola, Markoren asmoa irakiten zegoen giro sortzaile eta ludiko hura gure hirira ekartzea zen; gure hiri hau, orduan, garaiko korronte kulturalak oraindik inportatu ez zituen hiri gris eta kontserbadore bat baitzen. Andy Warholen “The Factory”-ren antzeko zerbait antolatu nahi zuen Markok bere jaioterrian, bere jatorrian eta bere etxean.

Asmo inozoa zen hura, zeren, suposatzekoa denez, Markok bere bidean aurkitu zituen “artista” haiek ez zeukaten gure mezenasek bere irudimenean kontzebitutako egitasmoaren antzeko zerbait garatzeko talenturik, ezta urrundik ere. Aitzitik, kolektibo hartara apurka gehituz joan ziren lagun guztiek, salbuespenik gabe, une oro ondo pasatzeko eta etengabeko jai batean murgilduta bizitzeko talentu paregabea erakutsi zuten. Besterik ez. Hortaz, urte haietan sabai hau ez zen burmuin sortzaileen arragoa baten aterpe izan, baina bai etengabeko ospakizun batena, ordutegi, epe edo iraungitze datarik gabekoa.

Lehengusuen kudeaketari esker Markoren akzioek lortzen zituzten etekin oparoek, eta honen eskuzabaltasun burugabeak, jaia mantendu zuten. Hirurogeita hamarretako jai bat izan zen, hirurogeietara sasoiz iritsi ez zen hiri batean, eta horrenbestez, drogetan mela egindako jai bat. Ez zituzten drogak kontsumitzen, haiekin “esperimentatu” baizik, eskura zeuzkaten guztiekin, heroina eta LSDarekin batez ere; eta drogak hartzea esperientzia “sortzaile” edo “artistikotzat” zeukaten. Ez hori soilik, sexu librearen jaiak ere baziren, sexua ere esperientzia askatzaile eta sortzailea baitzen orduan.

Horren ondoren etorri zena guztiok badakigu dagoeneko. Laurogeiko hamarkadaren hasierarekin batera jaia bukatu zen, bat-batean, jainko edo patu edo auskalo zer edo nor sakonki moralista –hitzaren zentzurik txarrenean- baten erabakiz.

Zuetako batzuek suposatuko zenuten, baina orain baieztatzen dizuet: Marko, garai hartan, ezkondurik ez egoteak eta seme-alabarik ez edukitzeak uste duzuena esan nahi zuen. Bai, homosexuala zen Marko. Eta munduan zehar, Londres zein New Yorken, ezagutu zituen gizonezko gay komunitateen bizimoduak hirira inportatzen aurrelaria izan bazen, aipatutako patu moralista horrek talde hauentzat gordeta zeukan gaixotasun bidegabea harrapatzen ere aurrelaria izan zen. Laurogeiko hamarkadaren lehen erdialde hartan Marko HIESaz gaixotu zen, sendaezineko gaixotasun beldurgarri eta ezezagun bat zenean.

Jaia bukatu zen, esan bezala. Izurritea Markoren lagunen artean, etxe honetan biltzen zen taldean, ere zabaldu zen. Abiadura ikaragarrian. Izurritearen hasierako urte haietan, beldurrak eta ezjakintasunak bultzatuta, haietako asko euren etxeetatik ere bota zituzten, bai etxebizitza alokatzen zien jabeak, bai alokairua partekatzen zuten bizilagunek ere, kutsatzeko beldurragatik. Eta, ikaragarriena dena, kasu askotan familiarekin bizi zirenak ere kale gorrian jarri zituzten gurasoek edo anaia-arrebek. Eta egoera hau nahiko lazgarria ez balitz, gaixotasunaren jatorria eta transmititzeko bideak ezezagunak ziren urte haietan, gaixoek ospitaletan onartuak izateko arazoak izan zituzten ere. Azkenik, beldurra eta ezjakintasuna lotzen diren bakoitzean bezala, gorrotoa agertu zen, eta hirurak batera gaixotasuna bera baino azkarrago zabaldu ziren, eta botere hilgarri handiagorekin: HIESa homosexualen gaixotasun bat bezala ulertzen zen, homosexualek ekarritakoa eta homosexualek kutsatzen zutena, eta, ondorioz, gaixorik ez zeuden gay ugari ere, gay izateagatik soilik, euren etxeetatik bota zituzten.

Markok, gaixorik jada, berea zen etxe honen ateak zabaldu zizkien kaleratutako guztiei eta haientzako anaitasunezko aterpe bero bat bihurtu zuen. Bai gaixo egoteagatik edo bai bere sexu joeraren inguruko susmo huts batzuengatik kale gorrian, babes gabe, etxerik edota dirurik gabe geldituko zen edozein mutil edo gizon gayk hemen aurkituko zituen sabai, lastaira eta janaria. Enpresaren akzioen etekinak nahikoak ziren behar beste mediku, zaindari, garbitzaile, sukaldari, eta zerbitzari ordaintzeko. Eta bere familiaren usadioetatik uko egin ez zion bakarrari jarraituz, hots, borondatearen egintza guztiak notario baten aurrean idatziz argi eta garbi adieraztekoari, Markok, bere amaiera gertu zegoela eta izurritea baino lehenago desagertuko zela igarri zuenean, bere testamentuan idatzita utzi zuen horiek izan beharko zutela bere ondare eta errenten xedea eta funtzioa, bere heriotzaren ondoren ere.

Fundazio bat sortu zuen Markok, alegia, bere ondareari –etxeari eta akzioei- xede bat jarri zion bera egongo ez zen momenturako: HIESak eta beldur eta gorrotozko izurriteak jotako gaixoak artatzeko erabili beharko zen bere dirua. Fundazioaren kudeaketa gaixoen beraien eskuetan geratuko zen, harik eta lan horiek egiteko egoeran zeuden bitartean. Markok bazekien horrela, zoritxarrez, kudeatzaileak etengabe berritzen joan beharko zirela, eta hauek, kasu askotan, ez zirela kontuak aztertzeko edo erabakiak hartzeko behar bezala prestatuta edo egoera fisiko nahiz psikiko hoberenean egongo, baina fundazioaren funtsak behar bezala erabiltzen zirela ziurtatzeko modu hoberena zela sinetsi zuen. Arriskutsu ikusten zuen fundazioaren dirua kudeatzaile profesional baten eskuetan jartzea, honek bere osasuna edota biziraupena baldintzatuta ez bazeuzkan.

Hemengo etxe honi zegokionez ere, Markok bere testamentuan argi utzi zuen zein izan beharko zuen bere erabilera, eta Jabegoaren Errejistroan inskribatu zuen murrizketa hau publikoa izan zedin: etorkizunean etxe hau HIES gaixoen etxebizitza –aterpe, babesleku- bezala soilik erabili ahalko zen. Diruak betirako iraungo ez zuela aurreikusiz ezarri zuen murrizketa hau Markok. Behin dirua bukatuta, fundazioa, gaixoak, etxea saldu beharrean aurkituko balira ere, kale gorrian berriz sekula egongo ez zirela ziurtatzen zuen horrela.

Hurrengo urteetan, jaia eta algararen etxea izandakoa doluz eta oinazez gainezka bete zen. Dozenaka lagun hil ziren hemen, hori bai, Markoren ondareak permititzen zuen zaintza hoberena jasota. Baina itxaropenik gabe.

-Zuen baimenarekin, ondoren zer gertatu zen, nik kontatuko dizuet –etxe aurrean zegoen laugarren lagunak, beste andre batek, hitz egin zuen, The Hills egoitzaren beste ekintzailea omen zenak-. Dolua eta oinazea, zorionez, amaitu ziren. 1996. urtean terapia hirukoitza izenekoa aurkeztu zioten adituek munduari. HIESak tratamendua bazeukala esan nahi zuen horrek. Handik aurrera, HIESa ez zen sendatuko, baina gaixotasun kroniko bat izango zen eta ez halabeharrez hilgarria.

Etxe honetan, ohean etzanda, heriotza ia ziur baten zain zeuden gaixoek, bat-batean, ohetik jaiki ahal izan ziren, Lazaro bezala, eta bizitzara itzuli. Edo hobe esanda, bizitza berri bat hasteko aukera izan zuten. Hala ere, etxea ez zen egun batetik bestera hustu, gaixo ugari bizi izan baitzen hemen oraindik urte askotan. Terapia hirukoitza erabiltzen hasi zenean, gaixoetako askok euren sistema immunitarioak oso kaltetuak zeuzkaten eta infekzio oportunistek oraindik heriotza ugari ekarriko zuten, baita etxe honetan ere. Baina, apurka, urteen joanean, etxe hau gaixorik gabe gelditu zen. Eta zaintzaileek beste lan berri bat bilatu behar izan zuten.

Bitartean, 80 eta 90eko hamarkaden ekonomia garapenak bultzatuta, hau bezalako etxeak, ordura arte inguru honetako paisaian ohikoak zirenak, desagertuz joan ziren hirigunetik. Jabeek prezio astronomikoetan saldu zituzten eta hirigunetik urrun, aberatsentzat eraikitako auzo berrietara bizitzera joan ziren. Haien lekuan, orain inguratzen gaituzten eta itzala ematen diguten etxe-orratzak eraiki ziren. Konpainia handiek auzo honetan ezarri zituzten euren egoitzak eta bizilagunek alde egin zuten. Baina hemengo etxe hau bizilagunez –gaixoez- hustu zenerako, eta salgai jarri zitekeenerako, Markoren testamentuak oraindik indarrean zirauen balizko erosle bati murrizketak jartzeko.

Lehenago aipatu dugun testamentuaren xedapenak zera zioen zehazki, etxe hau “dirurik gabe, etxerik gabe, gaixorik, laguntza beharrean edo bestelako premiazko egoera larritan edo babesik gabe zeuden gayen bizilekua” izan zitekeela soilik. Jakina, honen antzeko orubeengatik dirutza eskergak ordaintzen zituzten higiezinen enpresak oso bestelako asmoak zeuzkaten, eta ez zeuden holako arauak betetzeko prest. Ingurukoak bezalako etxe-orratz bat eraiki eta solairuak banketxe, aseguru konpainia eta bestelako enpresei saldu ezingo zituztela jakiten zutenean, atzera egiten zuten erosleek. Eta horrela etxea urte luzetan degradatzen joan zen, atean “Salgai” kartela zintzilik zeukala, hemendik noizbait igaro zaretenok ikusiko zenuten bezala.

Gu, Alain Mora nire bazkidea eta ni neu, Elene Arias, agertu garen arte. Nik holako zerbait esatea harrokeriatzat har liteke, baina benetan apaltasun osoz diot: Gure ideia, gure enpresa proiektua, Markok bere testamentua idaztean bilatzen zuen helburuarekin bat dator, bete-betean. Eta horrela ulertu zuten fundaziotik gelditzen ziren aztarnen arduradunek gure eskaintza aurkeztu genienean, eta baita salmenta onartu zuen notarioak ere.

Txaloak. Ez oso entusiastak, oraingoan ez baitzen nagusia hitz egin zuena. Eta galdera bat. Bai, oraingoan kazetari batek besoa altxatu zuen, arrazoi berberagatik beharbada, hau da, hitz egin berri zuena ez zelako politikari bat.

– Eta izena? Zer dela eta aukeratu duzue “The Hills” izena? Zuen bion hitzaldian ez da inondik ere muinorik aipatzen, eta gure hiria lautada batean dago.

Emakumezkoak, Elene Ariasek, erantzun zuen:

– Arrazoi duzu, kontatu berri dugun istorio luze osoak ez du azaltzen zergatik gure egoitza hau “The Hills” deitu dugun. Gure erabakia izan da, Alainena eta biona, eta ez dauka inolako zerikusirik etxearen historiarekin, aurrerantzean izango dituen biztanleekin baizik. Ez Alain ezta ni ere ez gara homosexualak, ez daukagu gay kulturaren ezagutza berezirik; baina enpresariak, ekintzaileak garen neurrian, gure proiektuaren targeta ikertu behar dugu, gure balizko bezeroei ahalik eta hoberen egokitzen zaizkien zerbitzuak eskaintzeko. Eta ikerketa horretatik, beste gauza askoren artean, gayek Julie Andrews aktore eta abeslaria itsuki miresten dutela jakin dugu, eta bereziki “The Sound of Music” bere filma. Eta hortik izena, film horretako abesti ezagunenetako batek “The Hills Are Alive With The Sound of Music” baitio. Gure bezeroei keinu bat da, konplizitatezko keinu bat. Gayek beraiei zuzendutako zerbaitez ari garela igarriko dute, izena entzutearekin soilik.

Bukatzerakoan irribarre egin zuen Arias andreak, bular gainean eskuak gurutzatuta zeuzkala, bihurrikeria batean harrapatutako haur batek egingo lukeen bezala.

Entzule batek ere ez zuen txalorik egin oraingoan.

IV

You don´t get older, you get better.

Ez zara zahartzen, hobetzen zara.

SHIRLEY BASSEY

– Osaba, zuk ez duzu mota horretako egoitzarik behar!

– Mila bider errepikatu dizugu gurekin bizitzera etor zaitezkeela.

Fidelen ilobak ziren, Maia eta Tania, Fidelen arreba bakarraren alabak. Nondik atera ote zituzten etxekoandreen esaera eta portaera haiek? Jaiotzatik ezagutzen bazituen ere, halako txorakeriak botatzen zizkiotenean Fidelek ez zituen ulertzen.

Neskatila azkarrak izan ziren, munduari jakin-nahiaz begiratzen ziotenak. Ikasketak egin zituzten eta unibertsitatera joanak ziren ere, Maia Enpresen Kudeaketa eta Zuzendaritzan graduatua zen eta Tania Soziologian. Ikasketak amaitutakoan Maia aeronautika enpresa baten salmenten alorrean lanean hasi zen. Planetako zoko guztietako bezeroekin negoziatzen eta ixten zituen kontratuak, bere ama-hizkuntza ez ziren hizkuntza ezberdinetan. Tania, bere partez, inkesta eta iritzi-azterketak egiten zituen enpresa batek kontratatu zuen, bere bezeroen artean hedabide eta erakunde garrantzitsuak zeuzkana, baita gobernua bera ere.

Nerabezaroan eta gaztaroan, Fidelek ikusitakoagatik eta kontatzen ziotenagatik -Fidel ahizpa bien konfidentea izan baitzen betidanik-, harreman normalak, sanoak izan zituzten beti mutilekin; ez ziren beste sexuari, orokorrean eta aurretik, beldurra, gorrotoa edo miresmena dioten horietakoak. Guzti horregatik ulergaitza zen Fidelentzat bere garaiko bi emakume haiek ezkondutakoan esperimentatu zuten mutazioa.

Ahizpak, batez ere antzeko adina daukatenean, normalean elkarrengandik oso ezberdinak eta guztiz kontrajarriak ere izaten direla esan ohi da, baina Maia eta Taniaren kasuan bien bilakaera ezin paraleloagoa izan zen. Hasteko, zergatik ezkondu ziren –biak-? Zein bizitza-helburu asebete nahi zuten ezkontzearekin? Eta ezkontzeko erabakia berez nahiko bitxia ez balitz, zergatik erabaki zuten bi tipo haiekin zehazki ezkontzea? Zergatik aukeratu zituzten -biek!- beraiena baino adimen murritz edo eskaseko senarrak? Fidelek bere iloben senargaiak ezagutu zituenean, eta Christian, Maiaren senarra izango zena, frankiziadun higiezinen agentzia bateko komertziala zela jakin zuenean, eta Jonathan, Taniarena, polizia zela, ez zuen esnob izan nahi eta bere aurreiritziak ezkutatu zituen. Azken finean lan merkatua ez zegoen bere unerik hoberenean eta mundu guztiaren bizitzan badago lanbidea baino alderdi interesgarri eta aberatsagorik. Baina haiekin izan zuen lehenbiziko elkarrizketan, haietako batek neguko fitxaketei buruz hitz egin zuenean eta besteak autoa margotu berri zuela eta aseguruak ordaindu ziola azaldu zuenean, Fidelek bere buruari ezarri nahi izan zizkion itxaropen eskasak lausotu ziren.

Ez hori bakarrik: xelebrekeria erabatekoa izateko, Elizatik eta zuriz jantzita ezkondu ziren! Biak! Oraindik ikusi beharrekoak!

Baina ez zen horretan gelditu iloben gainbehera, ez, guzti hori amildegirako lehen urratsa besterik ez zen izan. Senarrekin elkarbizitzen hasi zirenean, Fidelek ziurtzat eman zuen bere iloben etxeetan etxeko lanak senar eta emazteen artean erdibana partekatuko zirela, beste posibilitaterik ez zitzaiola haien belaunaldiko inori burutik pasako. Bada, ez. Fidelen harridurarako, bisitan joaten zitzaien bakoitzean mahaia jarri, zerbitzatu eta batu, beti Maiak edo Taniak egiten zuten. Fidelek, holakoak ikustean, beste garai, beste kultura edo beste planetako portaera haiekin ea lotsatzen ez ote ziren galdetzen zien iloben senarrei, baina hauek ustez barregarria izan behar zuen txiste batekin erantzuten zioten. Beste barik.

Bai Maia eta bai Tania, biak batera, lehenbiziko aldiz haurdun gelditu zirenean argi ikusi zuen Fidelek: bere ilobek Frankismoaren garaiko “Emakume ezkondu perfektuaren eskuliburua”-ko protagonista bilakatzeko erabakia hartua zuten. Haurdun geratu eta, honetan ere biak bat etorri ziren, euren lanpostuak utzi zituzten seme-alabak zaintzeko. Txundituta gelditu zen Fidel hasiera batean erabaki hau kontatu ziotenean, baina ez zien ezer esan. Ongi pentsatuta, beharbada, oraingoan arrazoia ez ote zuten galdetzen baitzion bere buruari. Zeren, ziur egon zitekeen Fidel bere ilobak baino aurrerakoiagoa zela pentsatzen zuenean? Ziur bera zela aurrerakoia, modernoa eta Maia eta Tania kontserbadore edo atzerakoiak? Ez ote zen alderantziz izango? Alegia, Maia eta Tania ez ote ziren izango Fidelek uler ezin zezakeen postfeminismo baten ordezkari? Bere iloben balizko ideologia horretan gizonak, senarrak, ugalketarako eta seme-alaben janaria etxera ekartzeko tresna hutsak besterik ez ziren, beharbada. Gizonak instrumentalizatzen zituen ideologia postpatriarkal bat -nolabait deitzearren- praktikan jartzen ez ote ziren ibiliko ilobak, galdetzen zion Fidelek bere buruari. Horregatik aukeratu bide zituzten senar bezala -eta seme-alaben aita bezala- arlote pare hura. Senar azkar, adimentsu eta kultuago batzuek, haiek biek esku artean zerabilten jokoa antzeman zezaketen-eta.

Bestelako azalpenik ez zuen aurkitzen Fidelek iloben atzerako bilakaera hura ulertzeko.

Bestalde, ilobek izan zuten ama ezaguturik, aurreikustekoa zen hazterakoan nahiko nahastuta ibiliko zirela. Iloben aldaketa honen arrazoia Fidelek beti bere arrebaren, haien amaren, portaeran aurkitu zuen. Judit, nesken ama, gazte alargundu zen, Maia eta Tania unibertsitatean zeudenenean bihotzekoak eman baitzion haien aitari. Orduan, bere adineko emazte alargun batengandik gizarteak espero zituen dolu errito guztiak bete ondoren, alabak euren kasa bizitzeko gauza bazirela nabarituta, goitik behera aldatu zuen bizimoduz Juditek. Bizitza osoan egin nahi izan zituenak, eta emazte, ama eta etxekoandreren eginbeharrek utzi ez zizkiotenak, egiteko abagunea aurkeztu zitzaiola ikusi zuen. Eta ez zuen alferrik galduko. Munduan zehar bidaiatzeari ekin zion.

Aldi berean, amak egiteari utzi zizkionak egiten hasi ziren Maia eta Tania, hala nola, etxea zaindu, familia -Fidel- zaindu, bizilagunen inguruko eta gizarte osoaren gaineko iruzkin kontserbadore eta moralistak landu eta adierazi... Psikologoek konpentsazio mekanismoa deitzen diotenaren edo antzeko zerbaiten aurrean zegoela uste zuen Fidelek: Amak hutsik utzitako lekua edo amak, haien ustean, bete behar zuen papera betetzen hasi ziren. Azalpen hori ematen zion iloben bilakaera erdi barregarri, erdi beldurgarri hari. Azalpenik behar balu bezala.

Judit, bere aldetik, etxekoandre ezkonduaren klixetik ihesean, beste klixe bat bihurtu zuen bere bizitza: alde batetik bestera “bere burua” bilatzen dabilen adin ertaineko emakume zuri middle-classa; yoga, homeopatia, budismo, ekologismo eta horrelakoak, ezagutza “nagusiago” bat erdiesteko bide bezala praktikatzen dituena. Dena dela, egia osoa esanda, klixe horren eskuliburuan –nonbait existitu behar den eskuliburua, hainbeste jendek puntuz-puntu jarraitzen baitu- jasotako topiko guztietan ez zela erori aitortu behar zaio Juditi. Zeren, espero bezala, bere estreinako “autoezagutza bidaia” Indiara egin bazuen ere, ez zen ohiko esaldi nazkanteak errepikatzen itzuli; “bizitza eraldatu dit”, “daukaten apurra ematen dizute” eta horrelakoak. Ostera, “matxista zikin batzuk” zirela esanez bueltatu zen azpikontinenteatik. Ez hori soilik, erlijio guztiak gizarte kontrolerako balio bazuten, hinduismoak horretan errekor guztiak gainditzen zituela botatzen zion Indiari buruz galdetzen zion edozeini. Indiaren inguruko edozein solas –solasak baino Judit beraren bakarrizketak sarritan- “gertatzen zaien edozer merezi dute” samur eta gupidatsu batekin amaitzen zituen. Eta galdetzen ez zionari ere. Juditen gauzak.

Cadizen hilabete eskas bat aguantatu zuen. Etiopian gusturago egon zen -bere hitzetan- eta luzaroago ere, baina hura ezta ere “bere lekua” ez zela erabaki zuen. Tanger, Kuba, San Frantzisko, Nevadako basamortua… Azken aldian haren albisteak Fukushimatik zetozen. Lana aurkitu omen zuen bertan, eta “lasaitasuna”, inork ez baitzuen molestatzen bertan. Azkeneko mezuetan Ipar Koreara salto egitea pentsatzen ari zela zioen, baina bertako errejimenak iragarritako azken berrikuntzek, mundura zabaltzeko asmoa adierazten zutenak, herrialde haren benetako interesarekin bukatuko zutela susmatzen zuen, eta horrek atzera botatzen zuen. Bitartean, momentuz, hainbeste urtean bilatzen ibilitako “bere lekua” Fukushima zela zirudien. Juditen gauzak, berriz ere.

Ez zen harritzekoa beraz, amaren eszentrikotasun guzti hauek konpentsatzeko, Maiak eta Taniak XX. mendearen bukaerako etxekoandre baten ohiturak parodiatzen bukatzea -nahigabeko parodia, baina parodia azken finean-.

Horrela, arratsalde hartan, Maiaren etxean, Fidelek hirian zabaltzear zegoen gay gizonentzako erresidentzia batera joateko bere asmoa jakinarazi zienean ilobei, hauek euren oilaloka errepertorio osoa atera zuten.

– Osaba, badakizu, ondo jakin ere, mila bider errepikatu dizugulako, gurekin bizitzera etor zaitezkeela. Zertan joan behar duzu egoitza batera? Jende ezezagunarekin gainera!

– Ziur zaude Jonathan, zure senarra, horrekin ados dagoena? Zer esango luke hemen topatuko banindu? Bere sofan eserita, bere komuna erabiltzen.

– Pozik egongo litzateke! Mintzatu gara iraganean gai honetaz, eta ados egon da. Gainera, soberan badakizu asko estimatzen zaituela. Beti dio gauza bera, zure aburuak oso interesgarriak direla eta beti kontuan hartzen dituela.

– Tania, mesedez! Ez hartu osaba mozolotzat! Zure senarrak eta biok ez daukagu inolako zerikusirik bata bestearekin! Zertaz hitz egingo genuke hemen biok arrastietan? Ziur enegarren aldiz jokoz kanpo bat zer den azalduko zidala. Edo nire etxera autoz heltzeko bide lasterrena zein den, edo auto aseguru merkeena zein den. Ezingo nuke jasan. Errespetu osoz (zerbait esate arren).

– Osaba! Ez zaitez hasi!

– Ni hasi naiz, ala? Ni ez nintzen Jonathan horrekin ezkondu. Ez dut, hortaz, hura jasateko (zer jasan?, nozitzeko!) obligaziorik. Zintzoa izan, Tania: Jonathanek ez nau jasaten, ez nau ulertzen eta nire graziek ez diote inolako graziarik egiten. Zergatik orduan egin beharko genioke batak besteari bizitza apur bat larriago? Eta garrantzitsuena dena: zuk nahikoa duzu zure bi trasteekin. Zertarako beste traste handi bat etxean?

– Zu ez zara inolako trasterik. Ezta nire seme-alabak ere! Maite zaituztenarekin… zer deitu behar diezu, eta traste!

– Hori da esan behar zenuena. Egia izan daiteke oraindik traste bat ez izatea, baina nork ziurta dezake ez naizela laster, hilabete edo urte gutxi batzuen buruan halako bat bihurtuko? Tania, benetan eskertzen dizuet eskaintza, ez nuen bidegabea izan nahi, badakit bihotzez egiten duzuela, baina guztiontzat aukera hoberena hau dela uste dut. Egoitza berri honetan bizilagun guztiak adineko gizon homosexualak izango gara. Suposatzekoa da nire bizimodu, eskarmentu, afizio eta manien antzekoak izango dituztela haiek ere, eta, hortaz, elkar ulertzeko posibilitate handiagoak izango ditugula, bestelako egoitza bateko bizilagunekin baino. Eta zuen bien senarrekin baino, zer esanik ez. Ez dirudi bizimoduz asko aldatu beharko dudanik bertara bizitzera joateagatik, eta momenturen batean laguntza berezi baten beharrean egongo banintz, bertako langile espezializatuek zaindu eta artatuko nindukete eta ez nintzateke zuentzako buruhauste bat izango.

– Beti izan zara buru gogorra.

– Norengandik ikasi zenuten zuek ba?

– Erabakia hartu bere hartua daukazu, ezta? –Maiak ordura arte ez zuen ahoa zabaldu eta osabaren azalpenak muturtuta entzuten egon zen.-

– Hasieratik esan dizuet. Eta ez egin horrelako plantarik, ez noa Ameriketara eta! Ez naiz hirigunetik irtengo eta ohi bezala elkar ikusten jarrai dezakegu. Munduko beste puntara alde egin duena zuen ama da. Ez bota ba niri haren erruen ardura!

Elkarrizketa honen jatorrian Fidelek azken asteetan jasotako publizitate bonbardaketa bat zegoen. Fideli “The Hills” egoitzaren inaugurazioari buruzko publizitatea heldu zitzaion publizistek erabiltzen zituzten bitarteko guztietatik. Sare sozialetatik -“amaraun” izena grafikoagoa eta zehatzagoa bazen ere, sare izenarekin ezagutzen ziren-, postaz, telebista eta musikaren bidez -streaming saioen tarteunetan-. Internetera sartzen zen bakoitzean zorioneko bannerak agurra ematen zion. Posta fisiko bidez ere heldu zitzaion publizitatea! Etxeko portaleko postontzian, normalean trafiko isunak eta smart-fridgen aurretiko ereduarekin jarraitzen zuten supermerkatu eskasen publizitatea iristen zen lekuan ere, The Hillsen publizitatea jaso zuen. Horrelako komunikazio biderik oraindik existitzen zenik ere ez zekien Fidelek, azkeneko bi hamarkadetako momenturen batean, noizbait, desagertu zela pentsatzen zuen, telefono eta telebista analogikoak bezala, zaratarik egin gabe baina erabat. Baina ez, norbaitek oraindik gutunak banatu behar zituen, Fidelek berari zuzendutako bat jaso baitzuen, The Hills egoitzak igorria, arrosa koloreko gutunazal batean. Arrosa! Zer demontre! The Hillseko jende haiek klixe eta estereotipoak jarraitzen bederen onak zirela bazirudien.

The Hills proiektuaren atzean marketin kanpaina eraginkorrak diseinatzen trebea zen norbait bazegoela argi geratu zen. Zeren Fidel egoitzaren zerbitzuen target zehatza zen, horretan ez zegoen zalantza edo ezbairik, baina horretaz gain, The Hillsen zerbitzuen eskaintza, zerbitzu horiekiko irrika eta beharrizana piztu zitzaizkion momentu zehatzean heldu zitzaion. Itua!

Hura zen garai haietan produktu edo zerbitzu bat bere balizko publiko objektiboarekin lotzeko erdietsitako eraginkortasun maila.

Mundu guztiaren, gizabanako bakoitzaren, datu demografiko, ekonomiko eta sozialak, ideologia, erlijio eta sinesmenekoak barne, kontsumo ohiturei jarraituz antzeman zitezkeen, erraz. Fidelen kontsumo joeren aztarnak edonon bilatu eta jarrai zitezkeen, hala nola Interneten, sare sozialetan, streaming bilaketetan eta antzekoetan. Guzti hauetan uzten zituen arrastoek, bere preferentzien, bere bizimoduaren zantzuak ematen zituzten. Eta zantzu guzti horiek bildu nahi zituenak eta haiengatik diru nahikoa ordaintzera prest zegoen edonork, erraz jakingo zuen Fidel adineko -adinekoa izaten hasia- gizon homosexual, ezkongabea, bikoterik gabea zela, ikasketa eta kultura maila altuduna eta diru sarrera maila ertain-altuduna. The Hills, Fidelentzat, eta honen segmentu demo-sozio-ekonomiko berean sartzen zirenentzat, produktu edo zerbitzu ezin egokiagoa zen.

Bere bizitzako beste momentu batean, antzeko publizitate eraso batek Fidel zeharo haserretu eta deseroso senti-araziko zuen, eta paranoia apur bat eragingo zion ere. Esaterako, helbide gayren batean oporrak pasatzeko publizitatea heltzen zitzaionean bezala. Edo, zer esanik ez, viagra edo antzeko botikaren baten eskaintza heltzen zitzaionean. Antza, Fidel, gay eta ezkongabe izateagatik soilik, etengabeko erekzio baten bila ibili behar zuela aurretik suposatzen zuen “norbaitek”, marketin departamentu batek-edo. Baina ez horrelakoetan bakarrik, bestelako publizitate txundigarriagoak heltzen zitzaizkionean ere bere onetik ateratzen zen Fidel, adibidez, auto edo motor garesti bat erostera bultzatzen zuten iragarki pertsonalizatuak heltzen zitzaizkionean. Zertarako nahiko zuen berak motor bat?! Urtean hirurehun egunez euria egiten zuen hiri batean! !

Baina oraingoan… oraingoan asmatu zuten! Justu Fidel bere kabuz bizitzen jarraitzeko egoeran bazegoen edo ez zalantzan hasi zenean… horra! The Hills!

Bertan eguneroko bizitzaren eginbeharrak, otorduak, etxearen eta arropen garbiketa eta antzekoak ahaztu ahalko zituen. Ez hori bakarrik: bere burmuinak noizbait behar bezala -edo ohi bezala- ibiltzeari uzten bazion, profesional aditu eta prestatuak izango zituen inguruan, mediku, erizainak eta guzti. Hau guztia edozein legezko egoitzak eskaintzen zuen, baina The Hillsek gainera Fidelen gustuetara egokitzen zen inguru bat eskaintzen zion. The Hillseko gainerako bizilagunak ere, Fidel aukeratzeko erabili zituzten bide eta irizpide berdinekin aukeratu bazituzten, orduan, Fidelen antzekoak izan behar zuten, eta, hortaz, ziur The Hillsen ez zela fulbol partidarik ikusiko, ziur lumak -noizbehinka edo etengabe- botatzeagatik inork ez zuela kopeta kizkurtuko… ziur Kylieren erretratu bat egongo zela gela nagusian!

V

Fear is stupid. So are regrets.

Beldurra ergela da. Damuak ere badira.

MARILYN MONROE

Eguna heldu zen. Zeren eguna? Nola deitu ekintza hura? The Hills egoitzan biztanle berriak onartzeko eguna iritsi zen. Harrera-ekitaldia deitu beharko litzateke hortaz, baina ekitaldi berezirik ez egitea erabaki zuten jabeek. Ospitaleratze baten antzeko zerbait bezala zen, baina The Hills ez zen ospitale bat, eta bertan sartzen zirenak ez ziren behin-behinean edo aldi baterako sartzen, euren bizitza guztirako baizik, edo asmo horrekin behintzat hasiera batean. Beraz, nahiz eta edozein momentuan iritziz aldatzeko eta The Hillsetik alde egiteko aukera izan, bertara egun hartan sartzen ziren guztientzat egun hura euren bizitzetako une esanguratsu bat izan behar zuen, mugarri bat. Hala ere, Alainek eta Elenek zeremonia berezirik ez antolatzea eta egoiliarren harrera naturaltasun osoz maneiatzea erabaki zuten, azken orduko desertzioak saiheste aldera.

Egoitzaren sustatzaileek antolatutako promozio kanpainak soberan frogatu zuen bere eraginkortasuna eta, haren ondorioz, eskainitako plaza guztiak inaugurazioaren aurretik erreserbatuta zeuden. The Hills, hortaz, egoiliarrez bete-bete eginda egongo zen ateak irekiko zituen egun hartatik hasita. Ez zen gela huts bat ere geldituko. Hura bezalako negozio baten etorkizunaren inguruko zalantzak balitu norbaitek, bezeroen berehalako erantzun hark argituko zizkion: gizartean halako zerbaiten beharra bazegoen, eta sustatzaileek, Alainek eta Elenek, beharrizan hori detektatzen jakin zuten.

Han zeuden bada biak irekiera egun hartan, The Hills etxeko sarrera nagusiaren atzean, bizilagun berriei iristen ziren unean ongietorria emateko. Gurutzaontzi baten ontziratzea ematen zuen egoerak. Alainek eta Elenek haren izenagatik deituz agurtzen zuten iristen zen bezero bakoitza -aurretik ikasiak zekartzaten bakoitzaren hazpegiak-, zerbitzari batek harrera edari bat eskaintzen zion heldu berriari -alkoholik gabekoa, egunaren orduagatik eta hauen adinarekiko begiruneagatik, kafea, tea, zukua edo freskagarriren bat-.

– Egunon Fidel, ongi etorria zure etxera, gure etxera –Alainek, irribarre batekin lagundu zuen bere agurra, Fideli eskuineko eskua luzatu eta ezkerrekoarekin bizkarrean txalotxo bat ematen zion bitartean, bizitza osoan elkar ezagutu balute bezala, nahiz eta Fidelek bere erreserba Internet bidez egin bazuen ere-. Alain Mora naiz eta Elene Ariasek laguntzen nau. The Hillsen sustatzaileak gara eta hau zure etxea bihurtzeko prest gaudela esan nahi genizun.

– Eskerrik asko –erantzun zuen Fidelek, ezezagun haren gehiegizko konfiantzaren aurrean harrituta eta mesfidati-. Nire iloba Tania da hau. Honaino ekarri nau berak eta maletak garraiatzen lagundu ere.

Fidel “Fidel” zen, Alain eta Elene haientzat, eta ez “Arruza jauna”, ezezagunen aurrean espero zitekeen bezala. Argi zegoen beraz The Hills ez zela hotel bat ezta gurutzaontzi bat ere, lagun talde bat baizik, edo familia bat, edo formalitate gutxiago eskatzen zituen bestelako ingurumenen bat. Hori horrela izanik, Alain eta Elene ez zihoazen trajez jantzita, hain egun seinalatu batean, enpresari bat bere negozioa zabaltzerakoan edo hotel baten jabea bezeroekin biltzerakoan joango litzatekeen bezala. Kasual estiloan jantzita zihoazen ostera, txinoak eta boston alkandora Alainek eta eguneko jantzi arrunt bat Elenek.

– Ongi etorri Fidel –Elenek ere mutua ez zela frogatu nahi zuen-. Kaixo, Tania, pozten nau zu ezagutzeak. Har ezazue kafea lasai, presarik gabe. Bitartean Erikek eta Alexek ekipajea gelara igoko dizuete.

Erikek eta Alexek ezta ere ez zeramaten “zerbitzari” baten ohiko uniforme bezala uler zitekeena, baizik eta gimnasiora joateko edonork jantziko lituzkeen arropa tekniko, eroso, ergonomiko, elastikoak. Zehatz izateko, “edonork” ez, kirolari edo atleta profesional batek jantziko lituzkeen arropak ziren haienak. Ez soilik arropak, hauen azpian antzematen ziren gorputzak ere atleta batenak edo modelo batenak edo atleta-modelo batenak ziruditen: gihar hutsak, inolako gantzuren zantzurik ere ez, gaztetasunez, indarrez, potentziaz, erresistentziaz, eraginkortasunez gainezka.

– Ez zara lehenengoa –jarraitu zuen Alainek-. Beste bizilagun batzuk badaude dagoeneko euren geletan, maletak zabaltzen edo dena delakoa. Baina azkena ezta ere ez zara, beste asko baitaude oraindik heltzeko. Guztion aurkezpena egiteko eta elkar ezagutzen hasteko, harrera bazkari bat prestatu dugu eguerdian. Ordura arte, zu ere zure gelan instalatzen has zaitezke zure gustura, eta, zerbait behar izanez gero, hemen gaituzu.

Fidel eta Taniari mutil gazte irribarretsu bat hurbildu zitzaien edariz beteriko erretilu batekin. Izokin koloreko niki –estu- bat, beige koloreko praka laburrak eta running egiteko zapatak zeramatzan. Nikiaren bularrean zeraman txartel batek “Lukas” deitzen omen zela zioen. Fidel eta Taniak, kikara bana hartuta, eskerrak eman zizkioten Lukasi eta harrera gelaren txoko batean seinalatu zizkieten eserlekuetan eseri ziren kafea hartzen. Eseri eta berehala Taniak eserleku haiek ergonomikoak zirela nabaritu zuen. Horien antzeko eserlekuak ezagutzen zituen, baina ez zituen sekula etxe partikular batean ikusi, dendetan baizik. Taniak bazekien jendea dekorazio dendetan sartzen zela horrelako eserlekuetan jesartzeko, haien ergonomia probatzeko aitzakiarekin, baina deskantsatzeko, lasaitzeko eta siestatxo bat ere botatzeko asmo ezkutuarekin; baina sekula inork ez zituen erosten, hain ziren garesti.

The Hillsen harrera gela borobila zen. Zoruan jatorrizko oholtza mantendu zuten, leunduta eta bernizatuta hori bai, kalitate handiko zurezkoa baitzen.. Erdian, zuraren gainean, artilezko alfonbra borobil bat zegoen, Joan Miroren koadro batean inspiratutako irudiekin apaindutakoa. Alfonbraren gainean, zur gorrizko mahai borobil bat, zutabe salomondar baten antzeko oin bakarrekoa. Eta mahaiaren gainean beirazko loreontzi erraldoi bat, lore freskoz betea. Fidelek ez luke bere burua inoiz dekoraziozale edota botanika zale bezala definituko, baina gay zen, eta urte ugari zeramatzan gay inguruetan murgilduta, eta osmosiagatik-edo, loreontzi hura Alvar Aalto arkitektoaren diseinu bat zela bazekien, eta lore haiek hegoafrikar jatorrikoak zirela ere.

Kafeak bukatuta gelara igo ziren Fidel eta Tania. Honek akatsen bat aurkitu nahi zion lekuari, zikinkeria, jabeen edo langileen heziketa txarra edo bortxa, saguak, armiarmak, arratoiak… batek daki! Osaba Fidel azken momentuan iritziz aldatzera bultzatuko lukeen zerbait. Baina ezerk ez zion ahoa zabaltzeko abagunea ematen. Guztia zegoen garbi, txukun, berri, usain atsegina zerion etxeko txoko guztiei, langileak jatorrak ziren. Baina Tania ez zen isilik geratzen direnetarikoa, ez zitzaion gustatzen isilarazi zezatela:

– Bai, egia, dena dago ondo, den dena. Susmagarriegia deritzot hainbesteko txukuntasun eta jatortasunari. Estreinako eguna da. Hemendik aste pare batera ikusi beharko genuke hau nola doan! Etxeari usain ona dario, baina nik zerbait arraro usnatzen dut hemen.

– Tania, arren. Badakit ni zaintzeko, babesteko, egiten duzula guzti hau, baina lasai gera zaitezen ekarri zaitut gaur. Ez zaitez kezkatu. Nagusia naiz dagoeneko. Badakit nire burua zaintzen. Joan lasai hortaz etxera. Telefonoz hitz egingo dugu. Gainera nahikoa lan badaukazu zuk zure etxea senarrarengandik zaintzen.

– Osaba!

– Ados, ados. Txantxetan zen. Momentuari tentsioa kentzeko.

Osabari musu eman eta alde egin zuen Taniak. Bakarrik gelditu zen Fidel bere etxea izango zen gelan. Bizitza osorako? Geratzen zitzaion bizitza osorako? Inork ezin dezake sekula horrelako zerbait irmo ziurtatu edo ezeztatu. Inork ez daki ziur bizitzak nora eramango duen, baina bizitzaren ortzi-muga hurbilago sumatzen den neurrian, era horretako aldaketak egiteko epea eta aukerak murrizten doaz. Hori zen Fideli momentu hartan buruan itsatsi zitzaion gogoeta. Hura izango ote zen bere gela bizitza osorako? Zer zen “bizitza osoa”? Zenbat urte? Zenbat urtez jasan beharko zuen hormetako kolore hura? Ze kolore zen hormetako hura? Izokina? Melokotoia?

Eguerdiko ordubietan Fidel egoitzako jantokira jaitsi zen. Guztira hamahiru lagun izango zirela esan zioten, baina jantokira sartzean lau besterik ez zituen topatu oraindik bertan. Solasean zeuden jantokiko bazter batean eta edari bana zeukaten jada eskuetan itxaronaldia girotzeko. Momentuz berdinduta zihoan markagailua: bik garagardoa hautatu zuten eta beste bik ardoa –beltza-. Sentsazio on gehiago Fidelentzat: zirudienagatik abstemioek ez zuten ordezkaritza handirik izango The Hillsen. Lauren agurrari erantzun zion Fidelek eta haiekin solasean hasi aurretik, “Erik” izena bularrean idatzita zeraman zerbitzari baten galderari erantzunez –maleta-garraiatzaileetako bat izan behar zuen, uniformea aldatu zuena-, garagardoaren faborean eraldatu zuen markagailua.

Jairo, Abel, Bruno eta Eloi ziren jantokira Fidel baino lehen heldutakoak. Erretiratuak laurak, Fidel bezala, baina jatorri eta eskarmentu ezberdinekoak.

Jairok, une hartan hitz egiten ari zenak, urte luzetan ile apaindegi bat eduki zuela azaldu zien. “Hau ustekabea, hau!”, pentsatu zuen Fidelek, ironia bere baitan gordez. Metro bat eta hirurogeita bost zentimetro neurtzen zituen Jairok, hogeita bost kilo zeuzkan –edo horren antza behintzat-, UVA izpiek kiskalitako azala, ile hori eskasa baina maisuki atondua –tintatua ziurrenik- eta Kardashian ahizpetako baten nobio raperoak jantziko lituzkeen arropekin jantzita zihoan. Laburbilduz, haren itxura festatik datorren edo festara doan jakin ezin daitekeen gaztetxo zaharkitu batena zen. Azken finean estereotipoak ez dira diskriminatzeko sortzen, energia aurrezteko baizik.

– Nik ia bost urte daramatzat erretiratua –azaldu zuen Fidelek, elkarrizketa neutro bat sustatzeko, inoren susmo edo aurreiritziak piztu gabe-, baina hori baino lehen ia berrogei urtez petrolio-findegi batean lan egin nuen.

– Ez dirudi gay batentzat ingurune oso egokia. Lesbianaz mozorrotu behar zinen, segurtasun botak eta flanela alkandorak jantzita? –Hori izan zen Jairoren erantzuna, ez zuzentasun politikoa, ez heziketa ona, ezta ezezagunekin hitz egiterakoan espero den zuhurtzia ere axola ez zaizkion norbaitena.-

– Antzeko zerbait, egia esan beharra badago –erantzun zuen Fidelek harrituta, lagun artean zegoela baieztatuta-, baina behintzat ez nuen ilea lisatu edo kardatu behar, eta berrogei urtez egunero berrogei minutu aurreztu nituen ile-lehorgailuarekin eta lo egiten eman nituen.

Fidelek eta Jairok topa egin zuten kopekin, bestearen hitzetan sozietate sekretu baten pasahitza ezagutu balute bezala. Fidelek Jairoren kopa berea baino askoz handiagoa zela ohartu zen eta garagardo gehiago zeukala.

Abel eta Bruno ardo beltzarenak ziren. Alkandora estanpatu bana zeramaten soinean, akatsik gabe lisatuak, ikusgarriak baina ez zalapartatsuak, alaba fashionista batek onartuko zituenak, baina baita ama zikiratzaile batek edo amaginarreba boikotatzaile batek ere. Abelek alkandoraren eskuturra botoiz lotua zeraman eta Brunok buelta emanda, baina biek praketatik kanpo zeramatzaten alkandorak eta hala ere tripontzia antzematen zitzaien –horrelakoak disimulatzeko ez zegoen zer egiterik-. Biek Fidelek baino ile gehiago zeukaten arren, labur-labur moztuta zeramaten, urrituz zihoala disimulatzeko. Biek ere, bukatzeko, betaurrekoak zeramatzaten, luxuzko marka deigarridunak, haien alkandorak bezala, diskretuak ez zirenak baina xelebreak ezta ere.

Beste estereotipo bat ziren haiek, argi zeukan Fidelek, oximoron bat zirudiena: eskuineko gayak, gay kontserbadoreak. Fidelek bere bizitzan kontraesan bizidun haietako askorekin topo egin zuen eta bazekien estereotipotik harago haien artean denetarik zegoela. Haietako batzuekin munduaren amaieraraino joango litzateke, eta beste batzuei, aldiz, piolet bat buruan sartuko lieke. Baina halako sentimendu kontrajarriak politika espektroko edozein koloreko lagunek eragiten zizkioten. Abelekin eta Brunorekin zehazki, susmoa zeukan ez zuela politikari buruz hitz egiteko arazorik edukiko. Bera baino zuhurrago eta heziketa hobeagokoak zirela apustu egingo luke. Halako pertsonak eta halako gayak ezagutu zituen bere bizitzan, ideia politiko, etiko edo erlijioso errotuak zeuzkaten pertsonak, baina batez ere izugarri adeitsuak zirenak; bere burua beti defendatuko zutenak, eta iraintzen bazituzten atzera egingo ez zutenak, baina aldi berean elkarbizitza lausotuko zuen gatazkarik sekula sortuko ez zutenak.

Bere pelikuletako bat eraikitzen ari zela jabetu zen Fidel.

Abel eta Bruno, biak, kazetari izandakoak ziren. Telebistan lan egin zuten, biek, euren karreren zatirik handienean. Ezkonduta zeuden –elkarrekin- eta bi seme zeuzkaten, bikiak. Semeei gurasoak –aitak, kasu honetan- zaintzeko zama arindu nahi zieten. Topiko homofoboan erortzea saihestu nahi zuten, hots, gayek seme-alabak izaten ahalegintzen direla, edonolako bitarteko “antinatural” eta lege “trikimailuak” asmatuz eta saiatuz, soilik zahartzaroan nork zaindu izateko. Ez, Abelek eta Brunok semeak izan zituzten -Indiako emakume baten umetokia alokatuz- pertsona bat, gizaseme bat, mundura ekarri, hazi eta hezi nahi zutelako, euren bizitzen zentzua -zentzuaren zati garrantzitsu bat bederen- horretan zetzala sinesten zutelako. Baina semeek -azkenenean bi iritsi baitziren, esan bezala- euren bizitzak askatasun osoz eraiki behar zituztela uste zuten ere, gurasoek –aitek- beraiena eraikitzen ahalegindu ziren bezala.

Une hartan seme biak atzerrian bizi ziren. Batek Erasmusean ezagutu zuen neska-laguna, eta harekin ezkondu berri zen Irlandara. Bestea Indiara bidaiatu zuen bere jatorria ezagutzeko eta bertan gelditu zen, Bangaloreko ospitale batean lanean. Horrela, egun batetik bestera, lauren etxea izandakoa handiegi geratu zen bientzako bakarrik, eta “habia hutsaren sindromeak” jota, etxe txikiago batera aldatu ordez, aukera hobea iruditu zitzaien Abel eta Brunori The Hillsen gela bat hartzea.

Bai, informazio hau guztia metrailatu zieten taldeko beste hiruei, txandaka baina etenik gabe, gainerako bizilagunak jantokira iristen zihoazen bitartean. Sakelako terminalak atera eta semeen argazki eta bideokin ere eraso egin zieten ihes egiterik ez zeukaten hiru presoei, hitz egiteari utzi gabe beti. Fidelek zurrutada batez edan zuen bere garagardoa. Horrelakoak izan behar zuten bere bizilagun guztiak? Bazkalordua baino lehen alde egin beharko zuen The Hillsetik?

– Ni ez –esatera ausartu zen Fidel, bikoteak bere binakako bakarrizketan arrakala bat utzi zuenean-. Ni ez naiz sekula ezkondu. Eta ez daukat seme-alabarik ezta. Nahikoa daukat nire ilobekin.

Eloi mediku –pediatra- erretiratua zen, ezkongabea eta seme-alabarik gabekoa -Fidelekin zerikusiren bat bazeukan-. Hitz gutxikoa izan zitekeen edo, agian, ezkondutako bikotearengandik jasotako informazio oldarraldiak kikilduta utzi zuen eta ez zen ezer esatera ausartzen.

Aurkezpen hauek gurutzatzen zituzten bitartean gainerako egoiliarrak iristen joan ziren. Batzuk elkarrizketara gehitu ziren eta beste batzuek euren taldetxoak egin zituzten. Hamahiru aurpegietatik guztiak ez ziren Fidelentzat arrotzak, ezta honen oroimen ahulduarentzat ere. Hiri txiki batean bizi ziren, edo ez ziren hiri handi batean bizi behintzat, eta hortaz, adin antzeko hamahiru gizon homosexualen artean, probabilitate handiak zeuden noizbait elkar ikusi edo elkar ezagutu izanaz. Elkarrekin noizbait txortan egindakoak izatearen probabilitate handia bazegoen ere. Eta ez hori bakarrik: noizbait, bizitzan zehar, bikote harreman bat mantendu izana ere probabilitateetan sartzen zen.

Hori zen Fidel igarri nahian zebilena, ezkonduen bikoteak bere planteamendu existentzialak eta kudeaketa domestikoak “laburbiltzen” zituen bitartean: hamabi lagun haietariko baten batekin oheratu ote zen noizbait? Eta bikote bat osatu zuen haietariko batekin? Edo batekin baino gehiagorekin? Eta, hala gertatu bazen, oroituko ote zen? Hainbesterako emango zion bere oroimen kaskartuak?

Alain eta Elene sartu ziren orduan jantokian. Estreinako eguna zenez, harrera bazkarian heldu berriekin egon nahi zuten, hauek ongi etorriak sentitzeko eta beraiek The Hills proiektuaren inguruko argibide gehiago emateko.

Behin mahaian eserita, otorduez mintzatzen hasi ziren:

– Eskarmentu eta sona handiko sukaldari bat kontratatu dugu –Alainek, sukaldeko kontuak Eleneri uzteak matxismo itxura emango zukeelako-, zuen guztion nahiak ahalik hoberen asetzen ahaleginduko dena. Orokorrean, janariak osasungarriak izango dira, “gure” adinean gomendagarria denez –egoiliarretako gazteenak Alainek baino hogeita hamar urte gehiago zeuzkala ikusita, amarru hau lekuz kanpo geratu zen-. Kolesterola, diabetesa, azido urikoa eta kezkatzen gaituzten arazo horiek guztiak zainduko dira menuan. Gaixotasunak ekidin beharko ditugu, guztiok elkarrekin denbora luzean egon nahi badugu, ezta?

Barre egin zioten txantxari, batzuek. Fidel ostera isilik egon zen, lehen egunean hanka sartu nahi ez zuelako, baina berak janariekin ez zeukala hainbesterako begiramenik esan nahi zuen. Lekak, zerbak eta antzeko jaki geza eta goibelak jatera behartuko zutenaren beldur zen, baina bere jarrera aditzera emateko abagune hobe bati itxarotea erabaki zuen.

Alainek The Hillsen egingo ziren janarien ustezko bertuteak goraipatzen jarraitu zuen. Gatz gutxirekin prestatuko zirela eta azukrerik gabe, barazkiak mahaiaren protagonistak izango zirela, esneki gaingabetuak erabiliko zituztela, okela gorriaren “bekatuan” noizbehinka soilik eroriko zirela, eta horrela.

Horiek guztiak entzutean, maletak azkarregi ez ote zituen desegin galdetzen hasi zion Fidelek bere buruari. Txuleta bat ardo botila batekin afaldu nahi bazuen, bere gelan ezkutuan ibili beharko zuen ala? Drogak hartzen ibiliko balitz bezala? Bere adinean?

Fidel gogoeta horietan beldurrez murgilduta zebilela, Jairok, ile apaintzaile ohiak, Alainen diskurtsoa moztu zuen:

– Primerakoak deritzet ideia horiei. Benetan ondo egiten duzuela osasuna zaintzen saiatzen zaretenok. Baina gainerakook, elikagaien osasungarritasunari hainbesterako garrantzia ematen ez diogunok, zaporeari baizik, jaki ez hain osasuntsuak eskuratzeko aukera izango al dugu? Nik behintzat ez diot arazo handirik jarriko sukaldariari, ia edozer gustatzen zait, koipe, gatz, azukre edota pikante asko baldin badauka.

Jarri zuten aurpegiagatik, Elenek eta Alainek ez zuten horrelakorik espero. Atakatik irteten saiatu zen Elene:

– Esan bezala, guztien nahiak betetzea da gure xedea. Baina ulertu beharko duzue zuetako bakoitzarentzat menu ezberdin bat prestatzea ezinezkoa dela. Orain guztiak elkarrekin batera bizi zarete, zuen independentzia mantenduz, jakina, baina jada ez zarete bakoitza bere kasa biziko. Taldearen bizimodura nolabait moldatu beharko zarete.

– Noski, horretan ez dago zalantzarik –Jairo ez zen hasierakoan isiltzen direnetarikoa, antza-, baina hori horrela izanda, taldeari galdetu beharko genioke, ezta?

Mahai inguruan eseritako hamahiruek baietz xuxurlatu zuten eta buruarekin azpimarratu.

– Zer uste duzue, niri bizilagunok? –jarraitu zuen Jairok- Arazorik edukiko al zenukete gure etxe berri honetako otorduak erabat osasuntsu ez balira?

Zurrunbilo bat zabaldu zen. Guztiek aldi berean erantzun nahi zuten eta ez zen adierazpen argirik entzuten, baina erantzuna –guztiena- nolabaiteko arrisku kardiobaskularraren aldekoa zela nabari zitekeen.

– Mora jauna, Arias andrea –Jairok, berean-, badirudi, The Hillsen biziko garenon ustean, elikaduren onuragarritasuna ez dela horren garrantzitsu. Adin bat badaukagu, gure gorputzak ez dira, eta jada ez dira sekula izango, modelo gazte batenak. Alferrik atsekabetu eta deprimituko ginateke loditzeak kezkatuko bagintu. Badakigu hil egingo garela, ziur gainera, eta ahoan sartzen dugun edozer hainbeste zaindu eta begiratzeak ez du hori aldatuko.

– Hori, hori! –Eloik ustekabean salto egin zuen.- Ongi dakigu hori egun. Egun gai honen inguruan ikerketak badaude eta badakigu elikadurak bizitza zenbatean luzatu edo laburtu dezakeen. Eta ez da hainbesterako: hilabete edo urte eskas batzuk besterik ez dira elikadurak eragin dezakeen diferentzia. Hilabete horien ordainean hainbesterako ardura eta sakrifizioak merezi ote duen, bakoitzaren erabaki subjektibo bat da. Egia da Japoniako eskualde batean, ehun urte baino gehiagoko atso eta agure ugari bizi direla, eta hauek arraina eta barazkiak besterik ez dituztela jaten, eta horiek ere kopuru murritzetan. Baina nik behintzat ez nuke nahi adin horretara heltzea horrela bizitzeko. Ez dut nahi bizitzak eskaintzen duen gozamen gutxienetako bati uko egitea, bizitza bera zalantzazko epe labur bat luzatzearren. Zertarako bizitza luzatu, bizitza bera ezin baduzu gozatu?

Txalo egin zioten mahai inguruko hamahiruek, ados zeudela adierazteko.

– Ba… -Alainek ez zekien zer esan, baina ezustea disimulatzen ahalegindu behar zuen- guztion iritzia hori baldin bada, eta esan dugunez, taldearen bizimodura egokitu behar badugu, instrukzio berriak helaraziko dizkiot sukaldariari, otorduak guztien gustukoak izan daitezen, ahal den neurrian.

Ez zegoen ziur esan berri zuenak inolako zentzurik zuenetz, baina isildu, irribarre egin eta ardoz beterik zeukan edalontziari zurrutada luzea eta sakona eman zion.

Mahai bakar haren inguruan zeuden guztiak bazkaltzen hasi ziren, albokoekin, ingurukoekin solasean zebiltzan bitartean. Aurrerantzean lauzpabost lagunentzako mahaietan antolatuko zen jantokia.

Fidelen susmoak aldatuz zihoazen: bai, bazirudien ideia ona izan zela The Hillsera aldatzea. Hasiera batean susmatu zuenak baino gehiagok lotzen zuen gainerako bizilagunekin. Antza.

Bazkaltzen zuten bitartean, Fidelek bere bizikide izango zirenetariko beste batzuk ezagutzeko parada izan zuen. Bere ezkerretara, harrera bazkarirako antolatutako mahai zabalean, ezagutu beharko lukeela susmatzen zuen aurpegi horietariko bat zeukan, baina bere burmuinak ez zion izenik edo historiarik egokitzen. Nor, noiz, non?

– Barkatu, baina oroimenaren hondatzea diagnostikatu didate eta, zure aurpegia ezaguna egiten zaidan arren, ezin dut gogoratu zertaz –horrela hasi zuen Fidelek solasa, badaezpada-. Litekeena da elkar ezagutzea eta zutaz ez gogoratzea, baina baita noizbait telebistan zure aurpegia ikusi izana eta orain ez identifikatzea.

– Kasu honetan gauza biak gerta daitezke –erantzun zion ezkerreko aurpegiak-. Joel naiz. Eta nire oroimena miragarria ez bada ere, orain dela urte pila elkar ezagutu genuela esango nuke, biok oso gazte ginenean, eta lagun komunen bitarteko gizarte harremana izan genuen. Denbora asko igaro da, jende asko eta aurpegi asko. Normala da ez oroitzea. Bestalde, aktore naiz, aktore izan naiz urte hauetan, Joel Soto izenarekin, eta litekeena da, baina probabilitate txikiarekin, telesailen batean edo antzerkian noizbait ni ikusi izana. Probabilitate txikiarena ez diot zure kultura edo ikus-entzunezko produkzioetarako zaletasuna zalantzan jartzeagatik, nire karrera ez delako izar batena edo lehen mailako pertsonaia batena izan baizik.

– Joel! Jakina gogoratzen naizena. Bai, benetan denbora igaro dela. Eta ez soilik denbora. Hainbeste gauza! Noski gogoratzen zaitudala. Zein ederra zinen! Tira, oraindik ere bazara, ulertuko didazu. Ederra dena, bizitza osorako bada. Baina orduan txundigarria zinen. Lelotuta nengoen zugatik. Hori bai gogoratzen dudala.

– Benetan? Ondo dago jakitea, sekula ez zenidan esan-eta.

– Ez. Mutil bat benetan gustuko dudanean, benetan gogoko, blokeatzen naiz. Oraindik ere gertatzen zait, baina ez orduko maila geldi-arazlean. Herabetasuna du izena.

– Nik, ostera, asko erakartzen ninduzula gogoratzen dut. Tipo adimentsu, kultu, interesgarri eta apur bat misteriotsu bat bezala ikusten zintudan. Zure gustukoa izatea nahi nuen, baina apur bat ikaratzen ninduzun. Umemoko bat bezala ikusten ninduzula uste nuen.

– Baina ni zu bezain umemoko banintzen orduan!

– Ni baino bi edo hiru urte gehiago zeneuzkan (dauzkazu), eta hori orduan asko zen.

– Ba ondo dago jakitea, tentel aurpegi hau jartzeko. Barkatu zakar baderitzozu galdetzera noana, baina zalantzak aldentze aldera, orduan proposatu banizu nirekin afera bat izateko prest egongo zinen?

– Zalantzarik gabe.

– Hau mozolo parea. Zenbat denbora galdua.

Barre egin zuten biek. Bien arteko hura bi adineko helduen arteko elkarrizketa heldu bat izan bazen, zergatik sentitzen zen Fidel orduan nerabe memelo bat bezala? Lehen platereko barazkiak plantxan aurrean zeuzkatela, hasi zuten solas hura egunean jartzeko sesio luze bat bilakatu zen, elkarrekin egon gabeko hogeita hamar urte baino gehiago barne hartu zituena. Elkarrekin harremana izan zuten garaiko lagun guztiak ekarri zituzten gogora. Haietako askorekin bai Fidelek edota Joelek harremana izan zuten gerora, beste batzuk ordea bien timelinetatik desagertu ziren, eta beste batzuk, azkenik, ez ziren jada haragi hilkorra, oroimen hutsa baizik.

Interpretazioaren munduan Joelek emandako hasierako urratsak larunbat goizetako haurrentzako telesaio batean izan zirela gogoratzen zuen Fidelek. Fidel txunditzen zuen bezala, bere edertasunak kamera ere txunditzen zuelako aukeratu zuten castingean. Horregatik eta, nahiz eta hogei urte baino gehiago izan, behar bezala karakterizatuta, hamalau urteko nerabe baten itxura eman zezakeelako. Zurrumurrua, hiri kondaira ere bazebilen, saioaren ekoizlearen zaletasun harrapariak eta honek talentu gazte, eder eta lagunkoiak aurkitzeko zeukan senak hautaketan zer esana izan zutela. Hautatuak izan ez ziren guztien bekaizkeriak puztuta zihoan esamesa eta, hortaz, Fidelek beti berrogeialdian gorde zuen. Baina telesaio haren aurkezle guztiak, bere sasoi ezberdinetan, beti mutil oso gazte, eder eta homosexualak izanak ez zuen tukua aldentzera laguntzen.

Fidelek Joel haurrentzako telebista kate hartan –zeinaren izena ezin den aipatu, milioidun demanda baten mehatxupean- gogoratzen zuen, baina ordutik honen karrera noraezean ibili zen, irismen murriztuko kateek ekoitzitako telesailetatik antzerkira, Joelek berak azaldu zionez bigarren plateraren aurrean –legatza lurrunera-. Zinema industriak, beste kultura aurreratuagoetan eta lekuko profesionalen ametsetan soilik existitzen den izaki mitologiko horrek, ez zuen sekula Joelen atea jo. Ez zen inoiz izar bat izan –azalpen hau sobera zegoen, zeren, hala izan balitz Fidel jakinaren gainean legoke-, baina bere ogibideaz bizitzea lortu zuen urte haietan guztietan.

– Harro nago horretaz, hain gaitzetsia baitago gure ogibide hau herri honetan.

Joelen hitzalditxoari kirats desatsegin bat usnatzen hasi zitzaion, baina Fidelek irribarretsu aditzen jarraitzen zuen.

– Nire maisua izandako Augusto Cappelloren tailerrean interpretazio irakasle izan naiz ere.

Alajaina! Hura zen ba kiratsaren iturria. Fidelek Cappelloren beste kreatura batzuk ezagutu zituen iraganean. Gazteak izan ohi ziren, neskak eta mutilak, itxura ederrekoak orokorrean, “ama, artista izan nahi dut” esan zutenetakoak, edo hori esan ez bazuten ere, ideia hori buruan zeukatenak, oin punta adin helduan sartu zutenean tenperatura probatzeko. Zine edo telebista pantailen bestaldean egon nahi zuten gazteak, eta ahalik hoberen prestatuta egon nahi zutenak “aurkituko” zituzten unerako. Asmo horrekin interpretazio akademietan edo arte dramatiko eskoletan matrikulatzen ziren, eta hautatu gutxi batzuek, normalean aurretiko prestakuntza bazeukatenak, Augusto Cappelloren aukerako tailerrean onartuak ziren. Fidelek ez zekien nolako teknika sektario eta proselitistak erabiltzen zituen “maisu” argentinarrak, baina ezagutu zituen ikasle-iniziatu guztiak eraldatuta irten ziren zorioneko tailerretik, batez ere aktore ogibidearen inguruko diskurtsoari zegokionez. Erne ez zegoen edonori jaurtitzen zioten hitzalditxoa, inork galdetzen ez bazien ere, beti aktorearen lana apaizgo bat balitz bezala deskribatuz, Txiroen Ahizpenak edo Hare Krishnarenak ziruditen esapideak erabiliz.

Hori, irteten zirenak, zeren sektara –tailerrera- betirako itsatsita geratzen zirenak ere bazeuden. Eta hori zirudien Joelen kasua eta honen irakasle bezalako gainsoldatarena.

– Eta erretiratuta zaude? –Galdetu zion Fidelek.- Aktoreak sekula ez direla erretiratzen entzuna neukan.

– Ez naiz erretiratu! –Berehala bota zuen Joelek.- Lanean jarraitzen dut. Are gehiago, egun inoiz baino lan gehiago aurkitzen ari naiz. Gure adineko protagonistarik ez dago, baina edozein ekoizpenetan adineko sekundarioren bat beharrezkoa da, protagonisten gatazkei ile-urdinak dakarren argitasuna eta lasaitasuna, edo denetarik bueltan egotearen kontrapuntu komikoa, ekartzeko. Ez naiz The Hillsera etorri erretiratua nagoelako eta egunero lanera joan behar ez dudalako. Bakarrik bizitzeari uztearen eta nire adineko gayekin batera bizitzearen ideiak erakarri ninduen.

Joel gizaseme eder eta maitagarri bat zen oraindik ere. Joandako denborarekin ere, Cappello eta enparauekin ere. Arretaz ibili beharko zuen Fidelek.

VI

Being hot never hurts!

Ederra izateak ez du inoiz kalterik egiten!

DEBBIE HARRY

Inauguraziorako etxea inguratzen zuen orubeak, urte luzetan zabortegi eta osasun publikoaren aurkako delituen agertoki izandakoak, bere jatorriko distira berreskuratu zuen. Alain eta Eleneren aginduz usain gozoko lorategi ingeles bat bilakatu zen, kolore aniztun arrosa eta bitxilorez margotua eta hormetan gora egiten zuten jasmin eta sasiamek lurrindua; eta dena errekluta baten ilea bezain zehatz moztutako soropilezko alfonbra itxi baten gainean.

Talentudun profesional bat izan behar zen multzo haren harmonia eta oreka sortu zituena eta hain arretatsu mantentzen zituena. Igor lorezainak egoitzako beste langile guztien itxura berbera zeukan, dinamikoa, adeitsua, txukuna, prestua. Puntuala zen, nahiz eta bere nagusiek soilik ezagutzen zuten bere ordutegia; zuhurra, inork ez baitzuen sekula kexarik adierazi haren zaratengatik; atsegina, berarekin tratua zeukatenekin; eta eraginkorra, lorategia beti dotore mantentzen zuelako, inork bere esku-hartzea faltan bota gabe.

Baina Igorrek gainera Paulen, egoiliarretako baten, laguntza desinteresatua zeukan, lorezaina izandakoa eta, erretiratua egon arren, deformazio profesionalagatik edo, bere etxebizitza zenaren lorategiaz arduratzeari ezin ziona utzi. Paulek ez zuen soropila mozteko edo ongarria botatzeko eskaintzarik egin, ez baitzuen bere burua esfortzu handirik behar zuten lanetarako gai ikusten –esfortzu handitzat makurtzea edo bizkarra tolestea ulertuz-, baina loreak eta landareak zaintzen laguntzen tematu zen. Landareak txukuntzen zituen bitartean haiekin hitz egiteak lasaitzen zuela zioen. Urte asko izan ziren gauza bera egunero egiten eta, horrenbestez, beste batzuek egunero gurutzegrama bat egin, loto jarreran meditatu edo jauna hartu behar duten bezala, Paulek landareekin bere solasalditxoa behar zuen.

Horretan zebilen Paul arratsalde batez Fidel hurbildu zitzaionean.

– Elkarri iskin egiten jarraituko dugu ala? Deseroso izateaz gain, ezinezkoa izango da, sabai beraren azpian bizi baikara.

– Ez naiz zu ekiditen ibili –erantzun zion Paulek-. Ez dut uste horretarako ziorik daukadanik. Hasieran, lehenengo egunean, jangelan elkar ikusi genuenean, ez ninduzula ezagutu pentsatu nuen. Gero, urrunetik agurtu baina hurbildu ez zinenean, nirekin hitz egin nahi ez zenuela suposatu nuen eta halaxe egin nuen.

– Arrazoi duzu, deserosoa zen egoera niretzat ere eta ez nekien nola jokatu. Orain ere, nire herabetasun madarikatu honen erruz esaldi nahiko zabar eta lekuz kanpoko bat atera zait solasean hasteko. Has gaitezen berriro: Zer moduz, Paul? Nola tratatu zaitu bizitzak? Benetan pozten naiz zu ikusteaz, hainbeste urteren ondoren.

– Ni ere pozten naiz zu ikusteaz, Fidel. Benetan ni ere.

Bere itxuragatik, etxearen jatorriko teilak jarri zirenean landatu behar izan zuten ezki baten gerizpe likatsuan eseri ziren. Biek ala biek bizkarra ezkiaren enborrean jarri nahi izan zuten eta, hortaz, ezin zioten elkarri begietara begira mintzatzen zuten bitartean. Printzipioz solas baterako arraroa ematen zuen jarrera hark bien arteko elkarrizketaren isuria erraztu zuen, horrela haietako batek ere ezin zuelako bestearen begiradaren hondoan gaitzespen edo erresumin izpirik antzeman.

– Zer gertatu zitzaigun azalduko ez dugula hitzeman behar diogu elkarri –esan zuen Fidelek-. Edo behintzat, bertsio bat inposatzen saiatuko ez garela.

– Ez, gaur ez –gaineratu zuen Paulek-. Ondoren gertatu zenaz hitz egin dezagun, ondorengo urte guztiotan. Zure bizitza nolakoa izan den konta iezadazu.

Paulen azken adierazpen honek dramatismo apur bat bazeukan, ez baitzen egia –eta hark ondo zekien- harremanik izan ez zutela, edo batak bestearen inguruko berririk izan ez zuela, bizitza osoan zehar.

Fidel eta Paulen arteko intimitate istorioak esklusibotasun eta perspektibadun une indartsu bat izan zuen urte asko lehenago, biak beste pertsona ezberdin batzuk zirenean, ez arrautzatik irten berriko arrainkume batzuk, baina bai eratze prozesuaren erdian zeuden kadete pare bat, zeintzuei bizitzak oraindik ez zien bere lezio gogorrenak irakatsi. Intentsitate une hark garai hartan bizitza erdia zena iraun zuen, baina The Hillseko egoiliar baten ikuspegitik anekdota bat baino besterik ez litzateke.

Noiz amaitu zen haien arteko intimitate une hura ezingo zuten zehaztu ez Fidelek ezta Paulek ere, ezta zein baldintzetan gertatu zen azaltzen ere ezingo ziren ados jarri. Amaieraren arrazoiak, denborak ilundu bazituen ere, nahiko lausoak izan ziren orduan jada, haien bien bertsioak elkarren artean antzekotasunen bat izateko. Fidelek ez zuen inoiz argi izan elkarrekin apurtu zuten edo ez, ezta zein arrazoirengatik ere, baina bai gogoratzen zuela bikote bat edukitzea ez zetorrela bat berak garai hartan egin, bizi, ezagutu, esperimentatu nahi zuenarekin. Hala ere, aldi berean, “nik ez dut ezer gehiagorik nahi” esaldia momenturen batean Paulek esan zuela gogoratzen zuen ere. Fidelen oroimena, dena dela, ez zen fidagarriegia eta ezin zitzaion eskatu lau hamarkada lehenagoko gertakizunak berreraikitzea.

Behin intentsitatea urtuta, perspektibak murriztuta eta esklusibotasuna lehertuta, Fidel eta Paulen arteko intimitateak ez zuen historiara igaro. Bien kontzientziaren zokoren batean ezkutatuta iraun zuen eta noizbehinka azaleratzen zen, haietako bakoitzak bere aldetik zeraman bizitzaren erdian. Horrexegatik Paulen galdera pixka bat histrionikoa zen, baina hori Fidelek bakarrik suma zezakeen.

– Ez zintudan hau bezalako leku batean irudikatzen –esan zion Fidelek Pauli-. Adin honetan senar bat izango zenuela suposatzen nuen, landa etxe batean biziko zineten, lorategia zaintzen zu eta senarra konponketak egiten edo sukaldean.

– Nork esan behar dit horrelako zerbait, eta zuk! –Erantzun zuen Paulek.- Nik ezagutu nuen otso bakartia, soziopata misantropo hura, orain bere borondatez bere arrazako beste hamabi lagunekin elkarbizitzen. Ez al da barregarria?

– Barregarria dena gu biok hain justu hemen eta orain elkarrekin topo egitea da –jarraitu zuen Fidelek-. Badirudi patua gu elkartzen ahalegintzen ari dela, nahiz eta gu elkarrengandik aldentzen saiatu.

– Ez zara ligatzen ariko, ezta?

– Ni? Ez zaitez zure trikimailuekin hasi. Ziur ez zarela zu niri segika hona iritsi dena? Ez dago beste azalpen sinesgarririk, leku honek ez baitauka zerikusirik zure nortasunarekin.

– Arazo larri bat daukazu zure egoarekin eta artatu beharko zenuke, baina hori ezta ere ez da ezer berririk.

– Bagaude eztabaidatzen? Hain laster?

– Esango nuke gure arazoa zera dela, orain dela berrogei urte itxi gabe utzi genuen elkarrizketa bat luzatzen ari garela beti, eta, nahiz eta pertsona helduak izan, orduan ginen gazte sasijakintsu eta gorrotagarriak bezala jokatzen dugula gure artean, gainerako jendearekin egiten ez duguna.

– Askotan esan dizut nik gauza bera. Beraz, zure partez hitz egin eta ez nazazu ni zaku berean sartu.

– Has gaitezen berriro. Garen pertsona helduak bezala hitz egin dezagun. Sendiari buruz galdetuko diogu elkarri?

– Ez dut zurekin protokolozko harremanik izango, adinekoen egoitza batean bizilagunak izan arren. Lotsagarria litzateke, gu bion arteko tratua eskaileran gurutzatzen diren bi auzokideena balitz bezala.

– Iraindua sentituko nintzen halakorik egingo bazenu.

Ohean bukatu zuten. Halabeharrez. Biek ala biek bazekiten hasiera batetik, inaugurazio egunean elkar ikusi zutenetik, hura izango zela gertakizunen bilakaera. Ezki azpitik jaiki eta Fidelen gelara joan ziren.

Lekukoren batek ate haren atzean –eta alfonbraren gainean, izaren artean, dutxaren azpian- gertatutakoa ikusi balu, ez zuen narraziorako beharrezko ez litzatekeen xehetasunik deskribatuko eta, hortaz, ez zuen aspalditik barne-barnetik elkar ezagutzen zuten azalen –azal zimelen- arteko talka aipatuko, nola azalek berriz elkarrekin topo egitearen poztasuna adierazten zuten, izerdia, erauzia, humore anitzen hezetasuna, gorputz baten alde ganbilen zabaltzea bestearen alde ahurren bila. Lekukoak, xehetasun horiek guztiak alde batera utzita, gorputzek lurralde aliatu batean dagoenaren segurtasun lasaigarriaz jokatu zutela esango luke, norberaren etxean dagoenaren sentsazioarekin.

Gorputzen neurrigabeko adierazgarritasunari ez zion espero zitekeen depresioak jarraitu, ezta erru sentimendu deseroso batek edo ihes egiteko eta gertatutakoa ahazteko gogoak ere; lasaitasun beatifiko batek, gailur bat lortu duenaren antzekoa, baizik.

Eta bien aldetik.

Aitortzak eta nostalgia etorri ziren ondoren, loak hartu zituen arte.

VII

The most nightmarish feeling in the world is suddenly to feel like throwing up in front of four thousand people.

Munduko sentsaziorik amesgaiztokoena lau mila pertsonaren aurrean bat-batean botaka hasteko gogoa izatea da.

JUDY GARLAND

Hiri hura herri bat zen. Ez zen hori Fidelek aurretik ez zekien gauzarik, baina The Hillsera iristean aurkitu zituen aurpegiak –ezagutu zituenak- baieztatu zioten: hiri ustez kosmopolita hura, hiriburu finantzario handia, izatez, bizilagun guztiek elkar ezagutzen zuten herrixka bat baino besterik ez zen. Eta hiriko gay komunitatea –horrelako zerbait benetan existitzen bazen-, bere burua anitz eta kosmopolitatzat baita bazeukana, ez zen parrokia abesbatza bat baino ugariagoa.

Aurpegi ezagunen batekin topo egingo zuela espero zuen, logikoa zen, baina ez hirutik batekin, hori baitzen kalkulatu zuen proportzioa. Ez zen garrantzi handiko arazo edo eragozpenik, baina nahiago izango zuen ezezagunen artean egotea, hutsetik hasteko parada eskainiko zion jendeaz inguratua, urtetan higatutako harremana zeukan jendeaz baino. Sentsazio honek Fidelen antsietate sozialaren adierazgarri bat zen, berak hain ondo ezagutzen zuena eta ekiditen saiatzen zena. Zeren, nork ziurta zezakeen balizko ezezagun haiek ez ote ziren ezagutzen zituen gayak baino jasangaitzagoak?

Fidelen benetako beldurra, The Hillsen sartzeko erabakia hartzeko zalantza ugari eragin zizkiona, gay mota jakin batekin topo egitea zen, zeinarekin sekula ez zuen harremanetan sartzeko gogo handirik izan eta are gutxiago bere adinean. The Hills gay munduari zehazki zuzendutako eskaintza berritzaile bat izanik hirian, “berrienaren”, “azkenekoaren” maitale ziren gayak erakarriko zituen halabeharrez, beti urakanaren begian egoteko premia sentitzen zuten gayak, nahiz eta urakana adinekoen egoitza bat baino besterik ez izan. Mota honetako gayekin topo egitearen beldur zen Fidel, kontsumoari, “esklusibotasunari”, arrandiari atxikita zeuden gayak, etengabe foku baten azpian egon nahi zutenak eta atentzioa eskatzen zutenak.

The Hills egoitza iragarri zen modua ikusita, talde horri zehazki zuzendutako proiektu bat zirudien; zeren, “ikusgarritasun” kontzeptua bera jaio zen unetik, hedabideek eta merkataritza markek talde –zorionez- murritz horrekin identifikatu baitzuten gay kolektibo guztia. Armand Bassi eta Moschino jantzi zituen gayak, Ibiza eta Mykonosen oporretan zihoan gayak, Gucci eta Louis Vuttonenak, tupearenak, abenduan orkatilak biluzik zeramatzanak, inork baino lehen Iphone bat erosi zuen gayak eta smart watch bat ere erostera iritsi zenak… guztiek, bat bera baitziren, The Hillsen gela bat erreserbatuko zuten. Beldurgarria.

Inaugurazioaren egunean Fidelen beldur hura konfirmatu zen. Bazkalorduan, jangelako mahaian, berak “gay mundutxo” izenarekin ezagutzen zuen kontzeptuaren bi ordezkarirekin topo egin zuen, bata bestearen alboan eserita –“gay mundutxo” esapidea aspaldi entzuna zion norbaiti eta hain lotsagarria iruditu zitzaion, ordutik aurrera berea egin zuela-. Borja eta Dylan ziren, gaztarotik, ia nerabezarotik Fidelen bizitzan hamaika alditan eta egoera oso ezberdinetan gurutzatu ziren tipo bi. Fidelek ez zekien haiekin lotzen zuen harremana definitzen. Ez ziren adiskideak, baina noizbait haien arteko harremana ez zen izan soilik klub batean edo taberna batean astebururo aurkitzen direnena. Hori bai, zalantzarik gabe ziurta zezakeena zera zen, haiekin batera egon zen bakoitzean, beti, gutxienez deseroso sentitu zela, haserre bukatu ez bazuen.

Eta orain pisukide izango ziren. Eta haiei iskin egitea zaila gertatuko zen. Nola egin ahal zaio ezikusiarena bere bizitza osoan ikusia izaten ahalegindu den norbaiti? Borja eta Dylanekin bizitzea Osborneren zezenarekin eta Michelin panpinarekin bizitzea bezalakoa izango zen, tamaina naturaleko iragarki deigarri pare batekin, alegia.

Burutazio hauek ezin zituen uxatu Fidelek eguerdi hartan. Larruzko sofa batean etzanda irakurtzera jaitsi zen areto nagusira, eta, kasualitatez, aretoan ez zegoen Borja eta Dylan baino beste egoiliarrik. Eta gainera bisita zeukaten. Irakurketan murgildu nahi zuen Fidelek, baina ezin zen kontzentratu.

Inaugurazio eguneko harrera bazkarirako antolatu zuten mahai erraldoia egun berean zatitu zuten eta, orain, areto nagusia bitan banatua zegoen: jangela bat, lau pertsonentzako lau mahai zeuzkana, eta egongela bat, sofa eta besaulki ugarirekin mahai baxuen inguruan. Fidel aretoan sartu zenean, Borja eta Dylan txoko horietako batean eserita ikusi zituen andere edo andereño batekin, bisitan joan zitzaien lagun bat zirudiena. Hirurak The Hillseko katuari losintxak egiten ari ziren –Alaini katuaren izena “Liza” zela entzuna zion Fidelek, bikote sustatzailearen beste “aurkikuntza” bat gay izenak jartzen-. Katuak ez zuen alde egiten, baina ez zirudien lar pozik egoerarekin ere, hala ere hirukoteari katuaren jarrera axolagabeak Groucho Marx bezain barregarria iruditzen omen zitzaien eta algaraka barre egiten ari ziren. Fideli bururatu zitzaion berak ere antzera barre egingo zuela Lizak begietan atzaparka egingo balie. Hirurei.

Fidelek urrundik agur egin zien, heziketa arauek eskatzen duten gutxieneko begirunearekin, eta sofan hondoratu zen. Hirurek –bisitak ere- agurrari erantzun zioten euren neurriz kanpoko barre algara eten gabe.

Zer egiten zuten haiek biek batera? Une oro. Bikotea ziren ala? Ez, ezin zitekeen. Fidelek zekienagatik –eta haietako bakoitzari buruz zerbait baino gehiago bazekien- lagunak ere ez ziren inoiz izan. Fidelek gogoratzen zuenagatik elkarren aurkariak izan ziren, eta behin baino gehiagotan batak bestea larrutzen entzun zituen. Eta orain bikiak ziruditen. Litekeena zen ez zutela euren gogoko beste inor aurkitu The Hillsen, edo, ziurrenik, The Hillsen beste inork haiek gogoko ez izatea –ongi begiratuta, gauza bera ziren aukera biak-. Fidel halako hausnarketetan zebilela konturatu zen, irakurtzen hasi gabe, eta alferrikako erresumin hura nondik zetorkion eta nola kontrola zezakeen aztertu beharko zuela erabaki zuen.

Zer esan Borjaren inguruan. Fidelen oroimenak itoginak zeuzkan, baina ez Borja ez gogoratzeko bezain bestekoak. Ez zuen Fidelek Borja gogoratzen momenturen batean adiskide izan zirelako, Borja mundu guztiak ezagutzen zuelako baizik, edo, hobe esanda, Borjak mundu guztia ezagutzen zuelako. Borjak asmatu zuen “gay mundu” edo “gay mundutxo” kontzeptua.

Inork ez zion aurkikuntza hori sekula leporatu ezta berak bere buruari egotzi ere, baina bere buruaz mintzatzen zenean –bere mintzagai faboritoetako bat, bere adiskide dirudunen gaiaren parean- erraza zen imajinatzea uneren batean edo bestean Borja tamaina horretako boutade bat jaurtitzeko gai zela, batez ere solasa alkoholez edo izarren hautsaz lagunduta bazegoen. Eta noizbait hiriko gay mundutxoaren eraikuntza bere lana zela esatera iristen bazen ere, inork gutxik gezurtatuko zion. Azken finean gay munduaren kontzeptua ez zen, aspalditik, eskubide zibilen aldeko borrokarekin harremana zeukan zerbait, eta, ostera, sexu joera homosexualeko eta kontsumo ahalmen altuko publikoari zuzendutako negozio multzo batekin identifikatzen zen aspaldidanik. Eta gay munduaren kontzeptu murritz eta murriztaile horren jaiotzaren unean bertan zegoela, ezin zion inork Borjari ukatu.

Harreman Publikoetan lan egiten zuen Borjak, PPRR zen, horrela, hizki larritan, eta ikusgarritasun kontzeptuaren egunsentiaren garaitik izan zen; homosexualitatea norberaren intimitatean ezkutaturiko zerbait, adierazi eta partekatu ezin zitekeen zerbait izateari uzten hasi zion unetik; txoko ezkutatu, ilun eta erdi klandestinoetako zerbait izateari utzi eta kale eta etorbide nagusietara zabaltzen hasi zenean, aldarrikatu, gozatu eta partekatu beharreko zerbait bezala, azkenik modernitate eta dibertsioaren adierazgarri nagusi bilakatu arte. Bertan egon zen Borja, gay publikoari zuzenduta hirian zabalduz joan ziren modernitate eta glamour itxuradun lokal guztietan. Eta, batez ere, arrakasta izan zuten guztietan egon zen, errentagarriak izan ziren guztietan, leporaino betetzen zirenetan, euren sustatzaileei lokal berri, handiago eta masiboagok edo elitistagoak zabaltzeko aukera eskaini zietenetan. Eta baita, ostalaritza eta gau aisialdiaren mundutik haratago, haien ondoren, eta haien arrakastari jarraika, gay friendly etiketarekin nabarmendutako negozio mota berrietan, arropa dendetatik hasita eta hedabideetaraino, bidaia agentzietatik eta osasungintza pribatutik ere igarota.

Bertan egon zen Borja, hasiera batean mugimendu libertario eta bakezale bat zena merkatuko segmentu bat bihurtu arte gertatutako bilakaeraren mugarri guztietan, bere harreman publikoetarako trebetasuna oso errentagarria izan baitzen beti gay friendly negozioen enpresarientzat. Sare sozialak existitu baino askoz lehenago Borjak hiriko gay guztiak ezagutzen zituen, edo behintzat armairutik eta euren etxeetatik irteteko prest zeuden guztiak; haien izenak ezagutzen zituen –eta gogoratzen- eta haien telefono zenbakiak ere, eta edozein edukierako lokalak leporaino betetzeko gai zen. Ez hori bakarrik, hiriko celebrityak ere liluratuta zeuzkan -famatu edo famatutxo deitzen zitzaienean- eta Borjak gonbidatzen zituen ekitaldi guztietan agertzen ziren, eta horrela ekitaldi haien berri hedabide guztietan ateratzen zen. Eskatzen ziotena ematen zien Borjak enpresariei, modu ezin argiagoan planteatuta, Fidelek behin entzun zion esaldiarekin: “Zer nahi duzue, kantitate edo kalitatezko jendea?” Zeren, Borjaren eraginkortasun profesionalaren arrazoietako bat betidanik bereizketa horiek egiten jakitea izan baitzen; beste edonork klasismotzat edo bereizkeriatzat hartuko lukeena, lotsarik gabe erabiltzea eta aurreiritziak alde batera uztea, lanaz ari zenean.

Horrela, hiru mila lagunentzako edukiera zeukan lokal berri bat bete behar bazen, eta horretarako konpetentziari bezeroak kendu eta lokalak hustu behar bazitzaizkion, Borjak egin zezakeen. Artalde batean bezala iritsiko ziren hiru mila bezeroak lokal berrira, eta arkume haietako bakoitzak bere burua pribilegiatutzat izango zuen, modako lokalerako sarrera ordaintzeko aukera izateagatik soilik.

Aitzitik, arropa marka batek denda baten inaugurazioa antolatzen bazuen eta hedabide guztiak etortzea behar bazuen, Borjak edukiera murritz hura famatuz eta hiriko gay jet-set hasiberriaz osatua egotea lor zezakeen. Eta guztiei esklusibotasunak eragindako hotzikara sentiaraziko zien, poztasun eta erruduntasunaz erdibana osatutakoa, harrotasunez eta lotsaz. Gonbidatuetako bati ere ez zitzaion burutik pasatuko gonbidapenari uko egitea, etxean geratzeko edo –hau sekula ez!- beste ekitaldi batera joateko.

Borjak, ziurrenik, hiriko hogei urte baino gehiagoko eta laurogei baino gutxiagoko gizon homosexual guztien izenak jakin eta gogoratu zitzakeen, eta, behar izanez gero, mila gonbidatuko ospakizun batean, bera balitz antolatzailea, haien izena erabiliz gonbidatu guztiak aurkezteko gai izan zitekeen, nahiz eta haietako batzuekin bere bizitzan behin soilik hitz egin bazuen ere. Baina era berean, gonbidatu haietako askorekin kaletik gurutzatzean, haiek ez agurtzeko edo ez ikusteko kapaza zen ere. Ezinezkoa gertatzen zitzaion ezagutzen zuen mundu guztia agurtzea. Hainbeste jende ezagutzen zuen-eta.

Lotsarik gabe pertsonen artean bereizketak egiteko erraztasun hau deformazio profesionala ote zen edo, ostera, Borjaren beraren ezaugarri bat, ez zegoen jakiterik; baina, kasua zen, bere jardueran arrakastak ekarri zizkion ahalmen hura hain justu, Borjaren alderdi gogaikarri bat zela bere bizitza pertsonalean. Izan ere, Borjak ez zekien bata bestearengandik bereizten. Gizarte ekitaldi batean zegoen bakoitzean, nahiz eta lagun minekin izan, kuttunenekin ere, ezin zuen bere PPRR aldea guztiz ahaztu. Beti zegoen erne gizarte harremanetatik erator zitezkeen lan aukeren bila, harreman hori urtebetetze ospakizun pribatu bat edo gimnasioan ezagun batekin topo egitea baino besterik ez bazen ere. Eta beti erne zegoenez, inkontzienteki eta automatikoki, gizarte egoera horietan ere, inaugurazio baterako gonbidatuen zerrenda osatzerakoan erabiltzen zituen iragazki berak erabiltzen zituen.

The Hillsen, bere etxe berrian, portaera bera izan bide zuen. Normala orduan lagunik ez egitea.

The Hillsen porturatu ziren “gay mundutxo” kontzeptu arrotzaren bi ordezkari esanguratsuetatik Dylan zen bestea. Moda diseinatzailea izan zen Dylan. Beste topiko bat, noski, Fashion Channel telebista katea ikusten zuen haurra, hura oraindik existitzen ez zenean, Vogue aldizkaria erosten zuena igandeko sariarekin, eta zeinari bere eskailerako emakumezko bizilagun guztiek iritzia galdetzen zioten ongi jantzita joan beharreko konpromiso bat zeukatenean, hala nola, ezkontza bat, Gabon Zahar festa bat edo mamografia bat. Bada, ez, Dylan ez zen haur hori izan. Haur hori ez baita existitzen, telebistako gidoilari alferren irudimenean izan ezik. Dylanek ez zion sekula Olentzerori josteko makina bat eskatu eta gurasoak lotsatu, haiek atoidun kamioi bat eskatu izana nahiago izan zutelako. Ez. Eta ez zuen Christian Dioren Haute Couture jantzi bat josi zortzi urterekin.

Gaztetxoa zenean, Dylanen modarekiko zaletasuna kirolekiko zeukanaren parekoa zen, hots, bost axola zitzaizkion bata zein bestea. Gaztetxoa zenean Dylanen zaletasun nabariena haxixarekikoa zen. Eta ispiluarekikoa. Ispiluetan bere irudia begiratzea, behatzea, maite zuen. Eta jendeak hari begiratzea maite zuen ere. Dylan oso-oso ederra baitzen orduan, The Hillsen garaian ezagutu zuen edonorentzat hau nahiko sinesgaitza izan arren.

The Hillsen agertu zen Dylan haren latex mozorroren antzeko aurpegia, moketa sintetiko itxuradun ilea, Roca markadun hortzak eta gainerako delituak, izatez, Dylanek bere itxura fisikoarekin zeukan obsesioaren ondorio ziren; Munchausen Sindromedun ama baten ardurak bere seme-alaben osasunean dauzkan ondorioen antzeko zerbait. Bere aurpegiarekin eta bere ilearekin hain maiteminduta egon zen bere bizitza guztian zehar, hainbeste zaindu zituen eta hain sutsuki, ezen azkenean hondatu eta zerbait nazkagarri bihurtu zituela.

Baina Dylan gaztea aingerutxo bat zen, edertasun gozo, samur, erakargarri eta limurtzaileduna; eta gainera, Scarlett O´Harak Hamabi Haritzen jaian zeukan karisma eta gizarte abilezia berberak zeuzkana.

Aurkezpen txartel ezin hobea, jakina, gay giroko lokaletara joaten hasi zenean. Mundu guztiak bere laguna izan nahi zuen, bere telefonoa jakin, mutil nagusiagoek kopatara eta izarren hautsera gonbidatzen zuten, eta bera zoriontsu zen guztien atentzioaren helmuga izaten. Garai hartan, Dylan eskolako autobusetik jaisten zenean mutil eta gizon ezezagunen taldeak zain zeuzkan, haren edertasunaren inguruan zabaldutako zurrumurrua benetakoa ote zen euren begiekin baieztatu nahian bildutakoak. Hau guztia sare sozialak eta biralizazio kontzeptua oraindik existitzen ez ziren garai batean.

Eskolan bukatu zuenean, Dylan ez zen moda denda batean lanean hasi, eta ez zitzaizkion horrela bere bokazioa eta talentua piztu. Ez. Dylan unibertsitatean matrikulatu zen enpresen kudeaketa ikasteko eta, aldi berean, aitaren enpresan lanean hasi zen, postontziak fabrikatu eta saltzen zituena. Karrera amaitzea ez zuen lortzen eta ez zen lana bilatzeaz kezkatzen, jada lana baitzeukan, Max ezagutu zuenean, urte askotan bere bikotekidea izango zena eta bazkidea askoz gehiagotan.

Maxek bazekien josten. Arte Ederrak ikasi zituen eta diseinuan berezitu zen Florentzian. Horraino betetzen zuen Maxek diseinatzaile gaztearen estereotipoarekin, hortik aurrera, beste edozertan, bera bezalako beste bokaziodun couturierengandik nahiko ezberdina zen. “Diseinatzaile berri” guztiek normalean euren sorkuntzen erakusleiho ibiltari bat dirudite, baina ez Maxek. Mutil herabe bat zen Max, gauez irteten zenean ikastetxe pribatu batetik irten berria balitz bezala janzten zena. Gay lokaletan beti arreta zentroa ez izateko zoko bat bilatzen zuen, baina aldi berean ikuspegi orokor bat ematen ziona.

Agian horrek erakarri zuen Dylan. Max izan zen Dylanengana gerturatzeko maniobrarik sekula saiatu ez zuen lokaleko bakarra, haren atentzioa deitzen ahalegindu ez zen bakarra, telefonoa eskatu ez zion bakarra. Hortaz, Dylan izan zen Maxengana hurbildu behar izan zena.

Maxen ahotik entzun zituen lehenbiziko aldiz Dylanek ez soilik Vionnet edo Kawakuboren izenak, baizik eta Balenciaga eta Pradarenak ere. Eta Maxekin sortu zuen Dylanek aberats eta ospetsu bihurtuko zituen moda etxea: UpToDate. Maxen sormen-dohainak eta Dylanen gizarte harremanetarako abileziak koktel arrakastatsua osatu zuten hasiera hasieratik. Maxen sorkuntzek Palm Springs eta The Hamptonsen erreferentziak zeuzkaten, Saint Tropez edo Portofinorenak, Grace Kelly, Sandra Dee edo Brigitte Bardot bezalako ikonoenak, baina baita Margaret Printzesarena edo Sunny von Bülowrenak. Berritasun eta esklusibotasunez janzteko irrikan zeuden bezero potentzialek erreferentzia aberats guzti hauek ulertzeko gai ez baziren, Dylanek pertsonalki eta arretaz azalduko zizkien, bere limurtze ahalmen guztia erabiliz.

Barra-barra iritsi zitzaien dirua.

Euren lehen diru sarreren iturria hiriko burgesiako emakume gazteak izan ziren. Neska(tila) hauentzat ez zuen etxeko betiko jostunaren trebeziak balio -hori amentzat geratzen zen-, baina arropa gaztearen nazioarteko marka handien eskaintzak ez zituen asetzen ezta -nahiz eta azken hauek prezioak neurrigabe garestitu “popularregiak” ez izate aldera-. Zerbait berri eta ezberdin nahi zuten. Alexander MacQueen edo Tom Forden pareko norbait aurkitzearekin egiten zuten amets, jantzi esklusiboak diseinatuko zizkien norbait, bai euren amengandik eta bai beste gizarte mailetatik bereizteko jantziak, jantzi modernoak baina inguru kontserbadoreetan onargarriak. Baina batez ere diseinatzailea pertsonalki ezagutzearekin egiten zuten amets, hura euren adiskide zirkuluetan sartzearekin eta, zergatik ez, bere musa izatearekin.

Bada, UpToDate amets horien gauzatzea izan zen haientzat. Jantziak Maxek jartzen zituen, abilezia soziala, Dylanek. Bezeroek diseinatzailea ezagutzen zutela esaten zutenean, Dylan zen ezagutzen zutena. UpToDate Wham izan balitz, Dylan George Michael izango zen.

Prest zegoen beti Dylan koktel, afari, inaugurazio edo estreinaldietara joateko, bezeroak eta bezero izan behar zutenak losintxatzeko, haien arazoez arduratzeko –haiek arazotzat zeuzkatenez, mizkin eta gogaikarriak baziren ere-, edo senarrengandik arreta gehiegirik jasotzen ez zutenen laguntzaile izateko ere. Fidelek entzuna zuen noizbait UpToDateren bezero esanguratsuenetako batek, hedabide guztietan markarekin erlazionatzen zutena, ez zuela dirutza lotsagarri bat haien jantzietan xahutzen diseinuak gustuko zituelako, Dylanen besotik helduta gizarte ekitaldietara joateko pribilegioaren ordainean baizik.

Lekuko arrakasta hari nazioarteko jauzi izugarri batek jarraitu zion. Modaren Biblietako batean –newyorktarrean- argitaratutako iruzkin bat eta argazki batzuk izan ziren gertakari eraldatzailea. Aldizkariak erredaktore hasiberri bat agindu zuen hiriko modaren astearen berri emateko, modaren errebaletako lekukotza bitxiren bat baino besterik ekarriko ez zuelakoan. Baina bertan zeuden Maxek sortutako bilduma eta Dylanen limurkerietarako eta auto-marketinerako talentu zerutarra. UpToDatek Biblia newyorktarrean orrialde erdia lortu ondoren, gainerako moda aldizkarietan, bai haren parekoetan eta noski haren atzetik beti zebiltzanetan ere, aurkikuntzaren oihartzuna entzun zen. UpToDatek bazeukan bere izena.

Laster inbertsiogile baten eskaintza iritsi zitzaien, nazioarteko mailan ekoizpena eta distribuzioa bermatuko ziena, eta harekin batera etekinak, bidaiak, adiskide berriak, bizimodu berriak.

Dylanek betidanik, nerabezarotik, erdietsiko zuela bazekien bizitza erdietsi zuen, nahiz eta inoiz ez zuen pentsatu moda industriari esker lortuko zuenik. Urte haiek hedonista eta azalekoak izan zirela esango luke baten batek, edo, moralismoan haratago joanez, likitsak eta gehiegikeriaz beteak izan zirela, baina izatez lan urteak izan ziren eta oso dibertigarriak. Dylan kopetaraino murgildu zen bizimodu hartan, berarentzat krema hidratatzailean murgiltzea bezain atsegina baitzen. Eta bitartean, Max oraindik bere bikotekidea zela ahaztu bide zuen.

Honek bere sorkuntza lanean jarraitu zuen buru belarri, baina mundu berri hartan arima biki bat aurkitzeko aukera izan zuen. Zinemarako jantzien diseinatzaile bat zen. Harekin, esaterako, Irene Sharaff baten lanarengatik sentitzen zuen grina partekatu zezakeen, eta islatua sentitzen zen eta ez freaky bat balitz bezala epaitua. Dylani, antza, hausturak ez zion kalte handirik eragin –bikote harreman batean zegoela ahaztuta zeukala esan zuten zenbaitzuek-, bien arteko lan harremanak ordura arte bezala jarraitu baitzuen.

UpToDateren gainbehera eta desagerpena ez zituen bikote krisi batek eragin. Gizartearen eta moda industriaren bilakaerak, mende hasierako ekonomia krisiak, kontsumo gidalerroen aldaketak esklusibotasunetik emulaziora, informazioaren hazkunde ultra-esponentzialak, kazetaritza eta edizio tradizionalen iragazkirik gabe komunikatzeko bide berriek –sare sozialak, community managerak, hitzen erosketak-, Cristiano Ronaldo edo Kim Kardashian bezalako estilo eredu berriek –UpToDateren estilotik argi-urtetara zeudenak-… Azken finean, denboraren, zahartzearen, Historiaren ondorioz UpToDatek bere izenaren mailan egoteari uzten joan zion, eta salmentek behera egin zuten. Enpresa ixteko erabakia hartu behar izan zuten, galerak pilatzen ez jarraitzeko.

Bazkideek arrakastaren urteetan pilaturiko errentetatik bizitzen jarraitzeko gai izan ziren, eta, Maxi buruz besterik ez badakigu, Dylanek The Hillsen porturatzen bukatu zuen.

Txoriburu haiek, dena dela, nolabaiteko erakarpen indarren bat izan behar zuten, Fidelek ez baitzuen lortzen irakurketan kontzentratzea eta bere egongelako bizilagunen elkarrizketa aditzeari ezin zion utzi, inolako interesik ez bazion aurkitzen ere.

– Orduan, lokal honetan neskak ez dituztela onartzen diozue? –Bisitariak galdetu zuen, Liza besapeetatik heltzen zuen bitartean, Sinba balitz bezala.-

– Gelaren bat libre gelditu balitz ez dut uste eragozpenik jarriko zizutenik –erantzun zion Borjak-, baina di-da batean amaitu ziren antza, eta ez zuten negozioaren jatorriko ideiari salbuespenak egiteko beharrik izan.

– Jakina, betiko kontua –jarraitu zuen bisitak-, harri bati ostikada bat eman eta lau maritxu agertzen direla. Eskerrak ez zaretena ugaltzen!

– Aizu, bestea! –Dylanek.- Zuk amatasun senik izan bazenu bezala. Inbidiak jota zaudela da gertatzen zaizuna. Erne egon bazina, eta eskakizuna garaiz bidali bazenu, ziur ez zizutela eragozpenik jarriko gela bat lortzeko. Azken finean zu beti izan zara emakumezko gorputz batean harrapaturiko gay bat.

– Ez naiz inbidia ezkutatzen saiatu –erantzun zuen Lady Bisitak-, baina ez didazue ukatuko produktuaren diseinuaren akats bat denik, gelaren bat marizorri batentzat ez gordetzea. Ez dago behar bezalako maritxu talderik bere marizorria ez daukanik, eta sustatzaileek aintzat hartu beharko zuketen hori. Ez badiezue zuek esaten, nik esango diet.

– Egia esateko, hanka sartze lodi batzuk izan dituzte negozioari maritxu itxura ematen ahalegintzean –Borjak berriz-. Maritxukeriatan aditu-adituak direnik ezin da esan. Hasteko, lekuari “The Hills” izena jartzea. Zer da hori, txantxa bat? Edo katu honi, Liza.

– Kar-kar-kar! Marizaharrak! –Lady Bisitak barre egin zuen Liza ferekatzen zuen bitartean.- Ziur Dummientzako Maritxukerien Eskuliburuaren edizio oso zahar bat erosi zutela. Ez zien inork azaldu, Liza Minnelliren fan izandako azken gayak urte gehiegi daramatzala hilik, The Hillsera etortzeko gai izateko?

– Horretaz aparte, haien marketin plana nahiko ondo dagoela esango nuke –Dylanek-. Ez dute soilik produktu egoki bat diseinatu, atsegin zaizkigun zerbitzu mordo batekin, ez dugu ukatuko. Gainera istorio oso bat asmatu dute, produktua bildu eta apaintzeko, eta lotura sentimentalak eragiteko. Argi dago nahiko azkarrak direla bikotetxo hau.

– Katuaren inguruan ere istorio bat asmatu dute, zeinak, bide batez, aurpegia atzaparkatuko dizu azkenean –Borjak-, etxe honetan dagoen guztiak samurtasuna eta giro ona eragin ditzan. Kontatuko dizut: lehenengo egunean, Liza egongelan agertu zenean, Alainek esan zigun umezurtz gaixo bat zela, kaletik erreskatatu zutena.

– Ba orduan Annie deitu behar izan zuten!

– Zu bai zarela zaharra. Adi. Alainek esan zigun etxea erosi zutenean inguruko orubea zabortegi bat zela eta katu alderrai ugari bizi zirela bertan. Haren hitzetan, obrak hasi zituztenean, zabortegi-lorategiko zoko batean katakume jaioberri bat aurkitu zuten garrasika. Antza, amak zoko hartan erditu zuen eta makinen zaratak izututa ihes egin zuen eta kumeak eraman zituen. Bat izan ezik, gizajea. Noski, Alain eta Elenek, hunkituta, umezurtz gaixoa adoptatu zuten eta biberoiz elikatu zuten. Eta umezurtz hori orain gure Liza da. Eta zutaz kopetaraino dagoela esango nuke.

– Kar-kar-kar! Baina katu hau arrazakoa bada, urrunetik nabari daiteke hori! Katu honen kumeek, eugenesiaren merkatu ilun horretan, oinarrizko soldataren hirukoitza balio dute. Zertarako kontatzen dizkizuete horrelako gezurrak, ezinezkoa bada zuek halakorik sinestea?

– The Hillsen den-denak alde sentimental bat izan dezan, suposatzen dugu –Borjak-. Horrela The Hillsekin daukagun lotura gogorragoa eta sakonagoa bilakatzen da eta bertatik aldentzea zailagoa bihurtzen da.

– A ze gezurti parea! –Bisitak.-

– Gezurtiak, bai, baina azkarrak –Dylanek-.

“Edo azkarrak baina gezurtiak” pentsatu zuen Fidelek, ezin izan baitzuen bere aurreiritzietan ele-mele ganoragabe eta gogaikarri bat izan behar zuen hura aditzeari utzi.

VIII

I’m not young. What´s wrong with that?

Ez naiz gaztea. Zer arazo dago horrekin?

VIVIEN LEIGH

Alain eta Eleneren beste ideia handietako bat beheko solairuko geletako bat, etxea eraiki zenean patriarkaren bulego eta erretzeko gela izandakoa, joko areto bat bihurtzea izan zen.

Salmentan zegoen eraikina lehenbiziko aldiz bisitatu zutenean, eta gela hartan sartu zirenean, lord ingeles baten irudia etorri zitzaien burura, Pall Malleko bere klubean larruzko besaulki batean eserita, tweedezko jaka, txalekoa eta katedun erlojua jantzita –monokuloa klixe horren gehiegizko barrokismo bat zen-. Irudi hori oso gay zela pentsatu zuten, pertsonaiaren afektazioagatik agian, eta The Hillsen lekua izan behar zuela erabaki zuten. Sustatzaile bikoteari ezin ukatu zitzaiena haien irudimen oparoa zen. Izan ere, urratutako lau eserleku, pipiak jandako apal bat, alfonbra burusoil bat eta pilatutako dozenaka liburu zaharrekin baino besterik ez baitzuten topo egin, hori guztia hezetasunak zikindutako lau hormen artean, zoru erdi ustel baten gainean eta urtetan gizendutako hauts geruza batez estalita. Osasunaren aurkako akaroen fabrika hura noizbait “My Fair Lady” edo “The Age of Innocence” filmetatik ateratako saloi bat izan zela irudikatzeak, aditu mailako irudimena eta abstrakzio ahalmena behar zituen.

Aurkitu zutenaren eta euren buruan irudikatu zutenaren arteko aldea siderala bazen ere, Alainek eta Elenek ez zuten birgaitze aurrekontua handitu behar izan gela hura txukundu eta Pickwick Klubaren antzeko zerbait bihurtzeko: eserlekuak, apala eta alfonbra berritu zituzten, baina ez erabat, itxura vintage bat gorde zezaten, eta hormak berde ilun maskulino eta modaz pasatakoaz margotu zuten. Mahai baxu pare bat gaineratu zituzten, xake eta backgammon taula banarekin, eta billar mahai deigarri bat. Amerikarra. Erabat asmatu zuten, onartu beharra zegoen. Beste hainbat kasutan haien intuizioak huts egin bazien adineko gayen gustuak antzematen, billar mahaiarekin ituan jo zuten, oker aukeratu bazuten ere: Britaniar Inperioko zaldunen klub bateko irudian agertu beharreko billar mahaia frantsesa izan behar zuen, ezinbestez. Irudia kopiatzean huts egin zuten baina ituan jo zuten, egoiliarrek amerikar billarra soilik zutelako atsegin.

Fidel billar partida bat jokatzeko asmoarekin jaitsi zen joko aretora eta Wallacekin topo egin zuen, xakera jokatu nahi zuena. Backgammon partida bat jokatzea erabaki zuten, haiek biek bezalako adineko pertsona gay bien arteko hartu-emanak ulertzen ohituta ez zegoen edonorentzat, ulertezinak ziren arrazoiengatik. Elkarren trebetasun eta abilezien ebaluazio azkar bat izan zitekeen arrazoi nagusia.

Aurretik ez zuten inoiz elkarrizketa luzeegirik izan bien artean. Lehen eguneko aurkezpenetan bakarrik hitz egin zuten eta ordutik zekien Fidelek Wallace ingeniari erretiratua zela, dibortziatua –emakume batengandik- eta hiru seme-alaben aita.

– Nondik dator zure izena? –Galdetu zion Fidelek, duelu baterako armak hitzartu izanak ematen duen konfiantzarekin.- Uste dut ez dudala izen hori daukan gure belaunaldiko beste inor ezagutzen.

– Nire aitaren hautua izan zen. Ipar-amerikarra zen. Izatez, ni ere ipar-amerikarra naiz, haren partez. Ingeniari gazte bat zenean, Memphisen egoitza zeukan makineria astun enpresa batean lan egiten zuen eta Europako filialera agindu zuten, hots, hiri honetara. Lantoki berrian ama ezagutu zuen, bertan idazkari bezala lan egiten zuena. Elkarrekin maitemindu eta ezkondu ziren. Eta ni jaio nintzen. Eta Wallace jarri zidaten. Wallace Stevensen omenez izan zela esan zidaten beti, baina haren olerkiak irakurri nituenean ezin nuen sinetsi nire aitak haiek noizbait irakurri zituenik, ezta nolabaiteko eraginik izan zezaketela harengan. Aita gehiegi ez nuela ezagutu suposatzen dut.

Antza, maitasuna amaitu zitzaien eta, nire aitak Estatu Batuetatik zekarren ezkontzaren kontzeptuan, hura arrazoi nahikoa zen dibortziatzeko, bera maitasunagatik ezkondu zela aldarrikatzen baitzuen. Laburbilduz, dibortzioa legeztatu eta gutxira dibortziatu ziren nire gurasoak, oraindik ohitura arrunta ez zenean.

– Ni nire aititagatik naiz Fidel. Ez dago istorio berezirik atzean, nik dakidala.

– Aita Estatu Batuetara itzuli zen eta berriz ezkondu zen. Birritan, izatez. Hurrenez hurrengo ezkontza horietatik lau neba-arreba dauzkat Estatu Batuetan. Ama ez zen berriz ezkondu. Dibortziatu ondoren familiaren etxea izandakoa saldu zuen eta aitita-amamekin bizitzera joan ginen. Nire aita beti arduratu zen nire heziketaz, hain urrun egonda ere. Amerikar Ikastetxearen faktura elitistak ordaintzen zituen eta nire emaitza akademikoez galdetzen zuen. Izan ere, hitz egiten genuen bakoitzean, bazirudien besterik ez zitzaiola axola. Eta osasuna, osasuna ere, baina nire osasunagatik amari galdetzen zion.

Fidelek, fitxak mugitzen zituen bitartean, izenaz bakarrik galdetu zuela pentsatzen zuen. Pertsona baten izenaren istorioa azaltzea elkar ezagutzeko bide interesgarri bat izan daiteke, baina bide arriskutsu bat ere izan zitekeela ikasi zuen Fidelek arratsalde hartan.

– Edozein psikologorentzat –jarraitzen zuen Wallacek nekatu gabe-, esperientzia edo trebezia handirik gabeko batentzat ere, erraza izango litzateke azaltzea zer gertatzen zitzaidan. Aitaren espektatiben mailan egoteko ahalegintzen nintzen eskolan; emaitza akademiko bikain batzuk lortzea, aitarekin geratzen zitzaidan lotura bakarra sendotzeko bidea zen niretzat. Eta, aldi berean, ama nitaz harro egotea behar nuen, bere ezkontzaren porrotaren ondorio bat baino besterik ez izateko. Edo holako zerbait. Dena dela, nire portaera zeharo ezberdina izan balitz, ustezko psikologo merke horrek ziur nire gurasoei eta haien dibortzioari errua botatzeko modua aurkituko zuela ere. Aita urrundu baten atentzioa eskuratzeko nire eskolako eginbeharrak alde batera uzten nituela; edo, nire ama, bere porrota ahazteko, lanean buru-belarri sartu zenez eta ez zenez nitaz behar bezala arduratzen, eta aitita-amamak zaintzen nindutenez, nire notak kaskartu zirela.

Argi zegoen Wallacek buelta ugari eman zizkiola gai hauei bere buruan eta profesional bati baino gehiago azaldu zizkiola iraganean. Fidelek baietz zioen buruarekin eta fitxak mugitzen zituen.

– Argudio freudiarrekin edo ez, nire notak hoberenak izan ziren beti. Inor ez zen kexu izan inoiz, ez gurasoak ezta aitita-amamak ere. Ez nion holakorik nire buruari permitituko. Horregatik ere karrera ustez zail bat hautatu nuen, eta nota bikainekin atera nuen. Eta handik aurrera, gizarteak nigandik espero zuena ere nota bikainarekin gainditu nuen. Hobe esanda, nire portaerarekin eta nire bizimoduarekin inor kexu izan ez zedin egin behar nuena egiten ahalegindu nintzen. Ingeniaritza eskolan nire emaztegaia ezagutu nuen. Turismo ikaslea zen bera, baina ikasketak amaitutakoan ez zuen lanik egin. Soldadutza amaitu nuenean ezkondu ginen (bai, soldadutza egiten azkenetakoa izan nintzen), eta obra publiko enpresa batean hasi nintzen lanean. Elizatik ezkondu ginen, jakina. Hiru seme-alaba izan genituen, mutila, neska, mutila; eta orain ikusita, distantzia apur batekin, nahiko amorragarriak izan behar ginen, zeren hirurek Mid Westeko hazpegi nordikoak atera baitzituzten, nahiz eta genetikaren legeei jarraiki probabilitateak oso eskasak izan.

Partida hura ildo oso arrotzetatik desbideratzen zihoan. Fidelek Wallacen hitzaldia eten behar izan zuen.

– Zure burua justifikatzen ari zara nire aurrean, Wallace? Argudio logikoak erabiltzen ari zara emakume batekin zergatik ezkondu zinen eta orain adineko gayen egoitza batean zergatik bizi zaren azaltzeko? Ez dakit gainerako bizikideek horrelako galderekin bonbardatu ote zaituzten, baina, gehiegi ez baditut ezagutzen ere, ez dirudite horrelako jendea direnik. Edonola, nik ez dut inolako azalpenik behar zure iraganaren inguruan. Eta azalpenik eskatuko banizu, kaiku bat nintzateke eta pikutara bidaltzeko eskubide osoa izango zenuke. Inori ez diozu azalpenik zor, zure emazte ohi eta seme-alabei ez bada.

– Arrazoi duzu. Istorio bera hainbeste aldiz errepikatu dut, mundu guztiaren aurrean ondo geratzeko ahaleginean, ezen azkenean berez irteten zaidala. Barkatu, elkar hobeto ezagutzea nahi nuen, ez nuen arraroa izan nahi. Ezta astuna ere.

– Ez kezkatu. Dena dela, kontatu didazunaren inguruan eta bizikide izateak ematen didan konfiantzarekin, hainbeste denboran zure sexu joeraz kontziente ez zinela sinesgaitza iruditzen zaidala esan behar dizut. Ni neu, zure sexu joera bera daukan hau, hamahiru urterekin banekien gay nintzela, eta aurretik ere banintzela badakit, betidanik izan naizela, nahiz eta lehenago ez nekien hori zer zen. Sinesgaitz iruditzen zait berrogeita hamar urterekin azalera daitekeen zerbait izatea, ordura arte isilpean mantendu den zerbait, birus bat edo sumendi bat bezala.

– Badakit arrotz ematen duela, ez zara hori esaten didan lehenengoa, baina honaino iritsita gezurretan ez naizela ibiliko uler dezakezu. Gay erreprimitu baten bizitza izan banu, gizartearen presioagatik armairuan ezkutatuta bizi izan banintz eta armairuaren atea ostikada batez botatzea erabaki banu, antzezpen toxiko horrekin bukatzeko, ez nuke hori horrela izan zela kontatzeko arazorik.

Egia da, galdetzen didazunari erantzunez, betidanik (nerabezarotik uler dadila) mutilek, eskola lagunek, neskek baino gehiago erakarri nindutela, baina hori mundu guztiari gertatzen zitzaiola uste nuen, arrunta zela. Laguntasunagatik edo gertutasunagatik, txikitandik zure joko lagunak izan zirenekin gusturago egotea normalena zela pentsatzen nuen; neskekin harremanetan sartzea obligazio bat zela, eginbehar bat, helduaroan datozen beste hainbat bezala. Ez nuen sentimen hau sexuarekin lotu inoiz. Hazterakoan egin beharreko gauza zen ezkontzea eta seme-alabak edukitzea, lagunak mantentzen ziren bitartean. Eta obligazio hura inorentzat ez zela erraza uste nuen. Izan ere, aita behar bezala ahalegindu balitz, bere ezkontza ez zatekeen dibortzioan amaituko. Nik hobeto egin nezakeen. Berak baino hobeto egin nezakeela erakutsiko nion. Hau guztia ondoren egin ditudan hausnarketak dira, urteak joanda. Orduan, gizarteak, munduak, nigandik espero zuena ahalik hoberen egiten saiatzen nintzen, beste barik.

Mundu guztiak uste du gogorra izan behar zela, tortura bat, une oro norberaren benetako izaeraren aurka jokatu beharra, beti ezkutuan ibiltzea, etengabeko sentimendu eta desiren klaustrofobia batean bizitzea. Izatez erraza izan zen. Erosoa izan zen. Benetan zaila izan zena ildo horretatik irtetea izan zen. Zuk eta hemen bizi diren gainontzekoek hori ondo dakizuela suposatzen dut, esperientziagatik. Ziur zuen buruak asmatu behar izan zenituztela, arauetatik kanpoko bizimodu berri bat hutsetik sortu, eskulibururik gabe, ia eredu ezta erreferentziarik gabe. Nire bizitzan bai bazeudela eskuliburu eta arauak, benetan xeheak! Nik haiek guztiak zehatz-mehatz bete baino besterik ez nuen egiten. Nire aita-amaginarrebak nola maite ninduten ikusi beharko zenuke!

Baina bai, azkenean, fartsa bat antzezten ari nintzela jabetu nintzen unea iritsi zen. Maisuki, hori bai, baina mundu guztiari gezurretan ari nintzen, nire buruari ere bai. Eta nire buruari zoriontsu izateko aukera ukatzen ari nintzaiola ere jabetu nintzen. Baina hori bigarren mailako arazo bat zen, eta hura bakarrik ez zatekeen dibortziatzeko erabakia hartzeko arrazoi nahikorik.

– Nire nontzebarritasunari kilimak egin dizkiozu, dirudienez, zeren emazteari eta seme-alabei nola kontatu zenien galdetzeko gogoa piztu zait.

– Imajina dezakezu. Emaztearen kasuan, dibortzioa eskatzeko benetako arrazoiak jakiten tematu zen. Hasiera batean nik ez nion xehetasunik eman eta “urruntze” abstraktu batez mintzatu nintzen, baina egia zor niola esan zidan berak. Eta, haserre erantzutea espero banuen ere, ez nuen etorri zen hondamendia inondik-inora espero. Oraindik ere ez du nire bertsioa sinesten, gay nintzela nik ez nekiela, eta urte haietan guztietan gezurretan ibili nintzaiola errepikatzen du, “bizitza lapurtu” diodala. Oraindik ere, gezurra ez nuela heriotzara arte luzatu nahi eta jabetu nintzen unean moztu nuela esaten diodanean, ez nau sinesten. Ez daukagu harremanik.

Eta seme-alabak… Haiekin emaztearekin baino zailagoa izan zen. Ez nien egia ezkutatu nahi. Eta haiek, nahiz eta beste belaunaldikoak izan, ez dira munduko aurrerakoienak, are gutxiago hain gertuko arazo bati dagokionean. Esango nuke, eta honetan oker egotea nahiko nuke, gehien kezkatu zituena zera izan zela: aita gay bat izateak haien gizarte-irudia nola erasango zuen. Haien heziketaren uneren batean edo bestean huts egin bide nuen.

– Haiekin ezta harremanik ez daukazu?

– Bai, bai, jakina. Hasierako shockaren ostean, eta haien azaleko aberaskumeen erreakzioen ondoren, gure arteko harremana beste aita nagusi batzuk daukatenaren oso antzekoa da. Bilobekin ere. Bi dauzkat. Hala eta guztiz ere, noizbehinka, zoro bat bezala ikusten nautela antzematen diet.

– Bai, barkatu baina nire hitzontzi modua “on” jarri didazu. Dibortziatu ondoren galdutako denbora berreskuratzen hasi ote zinen jakin beharra daukat, bere sasoian egin ez zenituen parrandak egiten hasi ote zinen.

– Bai zera! Agian hori litzateke normalena, baina ez nintzen horretarako dibortziatu. Nire bizitza eraiki nahi nuen, besterik gabe, nire benetako izaerara egokitzen zen bat, eskulibururik gabeko bat, ez aurrez antolatutako bizitza bat. Hori zen egin nahi nuena, nahiz eta berandu hasi. Eta horretan nago. Eraikitzen ari naiz.

– Gu guztiok gaude. Eta ez dago batere txarto. Gogorra da batzuetan, baina dibertigarria ere. Baina zuk zati dibertigarriena galdu duzu.

– Zer egingo diogu, ba. Gerta zitekeenaz eta gertatu ez zenaz damutzeak ez luke zentzurik. Eta absurdoago litzateke galdutako denbora berreskuratzen burugabe saiatzea, irudi barregarri bat bihurtuta, gaztetxo baten portaerarekin gure adinean. Ez zen galdutako denborarik, orduan nahi nuena egin nuen nik. Hiru seme-alaba izan nituen, egun hiru gizon-emakume heldu, osasuntsu eta ondo heziak direnak, eta apur bat pureta ere, dena esan beharra badago. Zubiak, tunelak, trenbideak eraiki nituen, oraindik hor dirautenak eta urtetan iraungo dutenak, ziur egon zaitezke. Ezin dut baliogabe utzi urte haietan guztietan egin nuena. Urte onenetako sexua galdu nuela? Tira. Inork ez dauka guztia, eta nik asko izan nuen.

IX

Poor is the man whose pleasures depend on the permission of another.

Txiroa da bere plazerrak beste baten baimenaren esku dauzkan pertsona.

MADONNA

Astelehen arrunt batez, goizean goizik, Alain eta Elene The Hillsen azaldu ziren ikuskaritza lanetan. Sustatzaile bikoak ez zuen egun osoa egoitzan ematen, egoiliarren egunerokotasunean eragozpenik ez eragiteko. Lantzean behin soilik bisitatxo bat egiten zuten bezeroak ase zeuden berresteko eta haien eskaera, iradokizun eta kexak biltzeko. Aurretik inor ohartarazi gabe agertzen ziren, egoitzako langileak ezustean harrapatzeko asmoarekin eta hauen arduragabekeriaren batekin topatzeko arriskuarekin -komun zikinen bat, jangela edo sukaldea bildu gabe, egoiliar bat areto nagusiko alfonbra gainean amilduta, hilzorian eta artatu gabe-.

Goiz hartan, gosariaren orduan iritsi zirenez, jangelara jo zuten aurrenez, energiaz hornitzen ariko ziren egoiliarrekin solasean egiteko, zeren erretiratuek, nahiz eta lan obligaziorik ez eduki, aktibitatez gainezka omen zeukaten eguna.

Hutsik zegoen gela, erabat.

Jangelako lau mahaiak modu bikainean antolatua zeuden bakoitzean lau gosari zerbitzatzeko. Inork ez zuen kikara bat mugitu edo musuzapi bat zabaldu. Sukaldera jo zuten ondoren. Bertan “Erik” etiketarekin identifikatutako zerbitzaria aurkitu zuten –Channing Tatum eta Mila Kunisen balizko seme baten itxura zeukana eta, bere aparteko jatortasun eta eraginkortasunarekin, egoiliar guztiak maiteminduta zeuzkana, baina hori beste istorio bat da-. Gosarirako jakiak prestatzen ari zen –creppeak, gofreak, benedictine arrautzak- eta aldi berean, robot baten eraginkortasun eta abiadurarekin, sukaldeko tresna, gailu eta altzari guztiak distiratsu uzten. Ez zen mikrouhin-labe edo zukugailuren hotsik entzuten, soilik apar-bainu bat bezain atsegina zen musika bat antzeman zitekeen giroan, maila ia subkontzientean, baina Britneyren “Everytime” zela jakiteko nahikoan. Hori, Alainek eta Elenek Britneyren lana ezagutu balute.

Sukalde erdian mahai zabal bat zegoen, bai jateko eta bai janariak prestatzeko erabiltzen zena. Fidel zegoen bertan eserita. Bakarrik.

– Non dago jendea? –Agur modura irten zitzaion Alain nahasi bati.

– Euren geletan daude gehienak –erantzun zion Fidelek, nahiz eta Alainena ez zen galderarik izan, harridura adierazpen bat baizik-.

– Gaixorik?

Zertan inuzentekeria hura? Txantxetan zebilen ala? Goizeko zortzietan? Hori iruditu zitzaion Fideli, baina erdi lo zegoenez nahiago izan zuen erantzutea.

– Ez, nik dakidala. Gehienez ajea nozitzen egongo da baten bat. Bart fulbola egon omen zen eta bat baino gehiago bere taldeak irabazi zuela ospatzen ibili zen berandura arte. Gure gibelak ez dira aspaldikoak.

– Halaxe da, eta horregatik kontuz ibili beharko zinatekete. Alkohola pozoi arriskutsu bat izan daiteke.

Adierazpen hori izan zen Eleneren ekarpena solas gero eta surrealistago hari. Absurdoa iritzi zioten guztiek, esan zuenak eta entzun behar izan zutenek, esaldi hutsal hari, behin eta berriz errepikatzeaz zentzuz hustutako klixe hari.

– Ez pentsa alkohola denik etxe honetan gehien kezkatzen nauena. Alkohol zaletasunak ez nau nire bizikide batzuen fulbolzaletasuna bezain beste larritzen –Fidelek zentzudun norabide baterantz bideratu nahi zuen solasa-. Sekula ez nuen ezta amestuko ere, gay komunitate batean fulbolzaleen portzentajea hain handia izan zitekeenik! Gehiago esatera ausartuko nintzateke: gehiegizkoa deritzot hau bezalako egoitza batean fulbolzale bakar bat onartzeari. Dena dela, ez dago zer egiterik antza, bakoitzak bere zaletasunak baititu. Agian ni izango naiz berezitxoa.

– Alkohola murriztu beharko genukeela uste al duzu? Arauren bat ezarri beharko genuke horren inguruan? –Elenek, zirudienez, elkarrizketa hura eldarnio bat bihurtu nahi zuen.

– Alkohola murriztu? Zer dela eta? Hori balitz hemen hartzen dugun gauzarik kaltegarriena.

Azken hau ahapeka esan zuen Fidelek. Erdi lo egon arren, bazterrak apur bat nahasteko gogoa sumatzen zitzaion.

Alainek eta Elenek ezin zuten harridura disimulatu. Agian telebistaren aurrean jesarritako agure talde bat aurkitzea espero zuten, manta bat belaunetan, medikuaren baimenarekin drogatuta eta ordu hartako zunba, teledenda edo sukaldaritza saioei so. Edo gizon heldu baina geldiezinen talde batekin aurkitzea zen espero zutena; nahiz eta lan mundutik erretiratuta egon, oraindik goiz jaikitzen zirenak komunitateari euren eskarmentua eta bizitasuna eskaintzeko. Boluntariotza lanak egingo zituzten gizon haiek, museotara eta liburutegitara joango ziren, abesbatzetan abestuko, mendizale taldetan parte hartuko. Halako gizatalde batean sartzea espero zuten goiz hartan Alainek eta Elenek, unetxo batez soilik, dena ondo zebilela berresteko baina haien eginkizunak ez oztopatzeko. Baina, euren txundidura aurpegiek iradokitzen zutenagatik, The Hillseko goiz arrunt bat ez zen inondik inora Alainek eta Elenek espero zuten bezalakoa.

Fidelek, txundidura hura lasaitzen lagundu ez zuenak, bere gauzekin jarraitu zuen eta ideiak ordenan jartzen utzi zituen Alain eta Elene.

Sukalde erdiko mahai handiaren gainazala ukituzko pantaila erraldoi bat zen, atzamarrekin aktibatu eta maneiatu zitekeena. Fidelek leihotxo bat zeukan zabalik mahai gainean albisteak eta posta irakurtzeko. Leihotxoan agertzen ziren testu eta argazkiek ziotenagatik munduan ez zen ezer berririk gertatu azken orduetan. Ohiko gerra eta izurriteak eta tsunamiren bat edo beste, baina guztiak Mendebaldea deitzen dugun lurbirako zatitik at. Mendebaldean, betikoa, ustelkeria eta lotsagabekeria kasuak, eta ordezkari politikoren baten hanka-sartze izugarriren bat, jada inork sinesten ez zituen horietakoa. Fidelek, eta berak bezala ordu laurden bat baino gehiagoko eskarmentua zeukan edonork, bazekien ordurako politikarien pailazokeriak ke gortinak besterik ez zirela. Horrexegatik gertatzen ziren gero eta maizago, herriak –boto-emaileek- pailazokeriaz barre egiten zuen bitartean ez zelako ezartzen ari zitzaion errepresioaz jabetzen. Antzinako azpijoko zahar bat zen, baina albisteetan hainbeste leku hartzen bazuen, fruituak ematen zituelako zen.

Sare sozialetan ere ohikoa. Norbaitek bere bilobaren argazkiak eskegi zituen, baina Fidel ez zegoen oso ziur aitita berri hura nor zen, ezta ezagutzen bazuen ere. Beste norbaitek bere katuen argazkiak argitaratu zituen, iruzkinekin eta guzti. XXI. mendean goraino sartuta eta oraindik horrela. Aurrerapena iraganeko uneren batean gelditu bide zen.

Fidelek gainera bere arreba Juditen mail bat zeukan postontzi elektronikoan. Bere lana Fukushiman amaitzear zegoela zioen Juditek. Ingurumeneko erradiazio mailak arruntak ziren eta lurreko eta itsasoko fruituak giza-kontsumorako egokiak ziren berriz, japoniarren kontsumorako ere. Fukushima handik lasterrera jendez beteko zela beldur zen Judit. Hori gertatutakoan handik ihes egitera behartuta egongo zen, enegarren aldiz, beste babesleku lasaiago baten bila. Juditen mundu-ikuskera berezi eta bakana. Gosaltzen zuen bitartean erantzun bat idatzi zion Fidelek, lasaitzeko eskatuz, laster munduko beste zokoren batean beste ezbehar nuklear bat gertatu behar zelako. “Lasai, gure planeta honetan ez da inoiz faltako arrisku erradiaktibo edo biologikoagatik esklusio eremuren bat, bizilagunik eta koinaturik gabekoa.” Holako ezbeharren bat gertatu bitartean, Afrika erdialdean izurrite hilgarri bat hedatzen ari zela gogoratzen zion Fidelek, eta bizirautea lortzen zutenak eremu hartatik ihes egiten ari zirela. Hori izan zitekeen bere aterpe berria, Fukushima jendetsu eta arrunt bihurtzen bazen.

– Zer da usain hori? –Alainek galdetu zuen oihuka.- Ez dut identifikatzen. Gernua ote? Garbiketa produkturen bat? Botikaren bat?

– Popperra izango da –erantzun zion Fidelek, begirada mahai-pantailatik jaso gabe-. Jairori atzo pote osoa erori zitzaion eskailerako moketa gainean. Badakizue batzuetan apur bat axolagabea dela. Eta garbitzen saiatu diren arren, eta erruz saiatu ere, popperraren usaina oso gogorra da, batez ere oso kontzentratua dagoenean, kasu honetan bezala. Usaina guztiz desagertu araztea kostatuko zaigu. Baina Alexek lortuko du. Benetan trebea da Alex atzetik uzten goazen zikinkeriak garbitzen. Ez dakit zenbat ordainduko diozuen, baina azken zentimoa ere irabazten duela sinets iezadazue. Batzuetan apur bat txerrikume bagara.

– Popper? Mr. Popper? –Elene, Fidelen hitzei zentzuren bat bilatu nahian.

– Popper, amilo-nitritoa. Ez duzue inoiz entzun? Usnatzeko likido bat da. Batzuek sexurako erabiltzen dute. Sexu harremanak askoz ere dibertigarriagoak bihurtzen ditu, zalantzarik gabe, baina nik aspaldian ez dut probatu sekulako buruko mina eragiten didalako.

– Sexurako? –Asaldatu egin zen Alain, baina bere larritasuna disimulatzen ahalegindu behar zela bazekien, gaiari buruz bere seme nerabearekin hitz egiteko ordua iritsi zaion aita bat balitz bezala.- Orduan… kasu horretan… gai horretaz ari garenez gero, bainugelan preserbatiboz beteriko ontzi bat dago, bainugela bakoitzean. Norbaitek sexu harremanak izan nahi baditu, harreman seguruak izan ditzan.

Preserbatiboen horniduraz eta sexu seguruaz mintzatzeko parada itxaron zuen Alainek inaugurazioaren egunetik, baina argi zegoen ez zela gai haiekin eroso sentitzen. Nerabe baten guraso bat bezala. Eta Fidelek, elkarrizketa hartako nerabeak, ez zion ataka erraztuko.

– Preserbatiboak? Ikusi genituen, bai. Eta elkarren artean komentatu genuen ez genuelako ulertzen zertarako behar zen hainbeste kondoi gayentzako egoitza batean. Hasiera batean lubrifikatzaile monodosiak zirela uste izan genuen eta poztu ginen, horrelakoak eskura edukitzeak zerbitzu handia izango litzatekeelako. Baina preserbatiboak? Gizonok, gay izan arren, oso oso gay izanda ere, ezin dugula haurdun geratu badakizue, ezta?

Kar-kar-kar. Alainek eta Elenek elkarri begiratu eta barre egin zuten, nahiz eta Fidel txantxetan ote zebilen ziur ez bazekiten ere.

– Zu bai xelebrea! Preserbatiboak sexu bidez transmititzen diren gaixotasunak ekiditeko dira. Batez ere HIESa.

– HIESa? HIESa eta Julie Andrews. Argi dago, gero eta gehiago, “adineko gayentzako egoitza” kontzeptua landu zenutenean, “adineko” atala azpimarratu zenutela “gay” atala baino. HIESa prebenitzeko preserbatiboak banatzea, apur bat vintage da. Esposizio aurreko profilaxia aspaldian erabiltzen dela ez duzue entzun ala? Gainera badira urteak txerto terapeutikoa existitzen dela. GIBa daukanak urtean behin jartzen du txertoa eta bere birus karga hainbeste jaisten da ez dela kutsakorra ez odol bidez ez semen bidez. Informazio orokor bezala esaten dizuet.

Gainera GIBaren gaia gure artean komentatu dugu eta hamahiruok seropositiboak gara, aspaldidanik, txerto terapeutikoaren aurkikuntza baino lehendik, preserbatiboen eta antirretrobiralen garaitik. Ezkondutako bikotea ere. Urtean behin txertoa jartzen dugu eta kito. Birusa kontrolatuta mantentzen dugu horrela eta ez dugu egunero botika toxikoak hartu behar. Dena dela, ongi pentsatuta, preserbatiboena ez da ideia txarra. Ez daude soberan. Hemengo batzuek oraindik erabiltzen dituzte batzuetan. Garbitasun neurri bezala erabiltzen dutela diote, badakizue… ez zikintzeko. Sexuarekin azken finean janariarekin bezala gertatzen da, milika asko dagoela hortik. Eta hemen ere.

Sustatzaileen bikotetxoa asaldatzeko asmoarekin erabili zuen Fidelek edozertatik bueltan egotearen tonu hura, itxurakeria handiarekin. Haien bat-bateko txundidura aurpegiak ikusten gozatzen zuen, eta nola espresio hura berehala disimulatzen ahalegintzen ziren ere, agerikoa zena ezkutatu nahian: gay jendearen ohitura eta usadioen inguruan Alainek eta Elenek zekitena, hileta-errito filipinarrei buruz zekitena bezalakoa zela. Edo apur bat gutxiago.

-Gimnasiora noa, soinketa apur bat egitera –jarraitu zuen Fidelek Alain-Elene aldamenetik kentzeko-. Irensten ditugun gehiegizko kaloriak erre behar ditut. Eta The Hillseko instalazioak aprobetxatu behar dira ere, primerakoak dira-eta. Hori ere bikain egin duzue.

– Eskerrik asko –erantzun zuen Elenek-. Osasuna eta itxura fisikoa zaintzea gayen ardura nagusietako bat dela bagenekien, eta The Hillsen horretarako medio hoberenak jartzen ahalegindu ginen.

– Hala da –gaineratu zuen Alainek-, horregatik harritzen gaitu hainbeste Noelek esan diguna, inor ez dela bere eskoletara joaten. Ordutegia ez zizutela behar bezala komunikatu pentsatu genuen, nahiz eta edonork ikusteko bezala gimnasioaren atean eskegita egon.

– Noel? –Galdetu zuen Fidelek.- Nor da Noel? Barkatu, ez naiz oso ona izenak gogoratzen baina ez dut uste izen hori hemengo langileetako baten bularrean ikusi dudanik.

– Antolatu genituen aktibitate batzuen irakaslea da Noel –azaldu zion Elenek-, Kundalini yoga, bikram yoga, txi kung, biodantza eta zunba. Gimnasioko atean eskegitako koadrantean agertzen direnak. Profesional oso prestatua da. Indiara eta beste leku askotara bidaiatu da, iturrietatik zuzenean edateko, benetako maisuengandik ikasteko. Baina bere eskoletatik ez dela inor agertu esan digu. Gehienez baten batek burua sartu, agur esan eta alde egin duela. Komunikazio arazoren bat egon behar duela uste genuen eta hori konpontzera etorri gara.

– Gimnasioan bakar-bakarrik egon ohi den mutila izan behar da –Fidelek-, mailak jantzita, Lily Monsterrena bezalako mataza bat mototsean bilduta eta bizarrean kolorezko aleak daramatzana. Ez nekien haren izena. Garbiketa edo mantentze-lanen arduraduna zela pentsa genuen hasieran, baina gimnasiotik ez zenez ateratzen eta, nahiz eta inor berari begira ez izan, “Cirque du Soleil”-en antzeko jarrerak egiten tematuta zegoenez, soinketa irakaslea zela ondorioztatu genuen. Gertatzen dena zera da, gutariko inori ez zaizkiola haren eskolak interesatzen, batez ere ez garelako ordutegizaleak. Nahiago dugu pisuen aretotik bueltatxo bat ematea astia dugunean, ordu jakin batean eskolara joatea baino. Erretiratu ginenean ordutegiei objektatu genien.

– Eta zer egiten dugu Noelekin? Kaleratu beharko dugu ala? –Galdetu zuen Alainek, “hil beharko dugu?” edo “jan beharko dugu?” galdetzen ari balitz bezala.- Aktibitateen eskaintza berriz diseinatzeko eska diezaiokegu.

– Ideiarik ez. Zuek jakingo duzue. Ulertuko duzuenez, nik ezin dut guztion izenean hitz egin, baina gehienez zera iradokiko nioke: gimnasiotik baten bat agertzen denean entrenatzaile pertsonal bezala sesio bat egiteko proposamena egin diezaiola, ea baten batek onartzen dion. Inola ere, ez dezala inoiz itxaron ordu jakin batean giza talde bat irmo bere zain egotea. Ez etxe honetan. Nire partetik, atzoko paella erretzera noa.

X

I never hurt nobody but myself and that´s nobody´s business but my own.

Ez dut sekula inor mindu nire burua baino, eta hori ez da inoren arazoa neurea baino.

BILLIE HOLLIDAY

– Esan genizun hemen zerbaiti kiratsa zeriola.

– Berebiziko sunda nazkagarria.

Ilobak, Maia eta Tania, osaba Fideli bere istorioekin berriz ere. Haiekin biltzen zen bakoitzean argiago ikusten zuen Fidelek haien portaera arrotzaren nondik norakoak -Freudek ez zuen gauza handirik asmatu-: ama nerabe arduragabe eta ganoragabe bat bilakatu zitzaienez, haiek, amak bete beharko lukeen papera betetzen ahalegintzen ziren. Edo, zehatzak izateko, euren ustean ama batek bete beharko lukeen papera, adin ertaineko etxekoandre neurotiko, pasibo-agresibo baten papera hain zuzen ere. Ama batek zer errepikatu behar du beti? Nola adierazi behar du ama batek bere akasgabetasuna? Erromako Aita Santuaren akasgabetasuna baino akasgabeagoa den hori? Aldi berean zure konfiantza eta autoestima larriki zaurituz? Ba iloben ustean, hori guztia “zer esan nizun?” edo “ez al nizun nik esan?” etengabe jaurtiz lortzen zen. Bada, ataza horretan ari ziren orduan, osabari “esan genizun” behin eta berriz errepikatzen, Fidelen arrebaren papera izan behar zuena hartuta, paper hori betetzea tokatzen zitzaiela barneratuta baitzeukaten.

– Ea… Zer entzun duzue hortik? Etxe hau hilerri indiar baten gainean eraiki zela edo antzeko zerbait? –Fidelek ironia erabiltzen zuen, ilobei amen papera egokitzen ez zitzaiela iradokitzeko.-

– Osaba! Seriotan gabiltza! Ez da txantxatako gauza jakin duguna!

– Ez ba! Ez banu txantxatan hartu orain arte bota dizkidazuenak, beldurrez hilda nengoke, etxean gordeta eta kalera muturra atera gabe. Egun, mundu guztia ni lapurtu, bortxatu, hil eta berriro bortxatzeko nahian dabilela sinetsi beharko nuke, zuen aholkuak hitzez-hitz aintzat hartuko banitu! Zuek mundu honetan daramatzazuen urteak baino urte gehiago daramatzat nik munduan zehar nire kabuz, eta, gutxi gorabehera, badakit zerekin (eta norekin) topo egin dezakedan. Bizirik eta osorik heldu naiz honaino. Badakit nire kasa moldatzen, nire burua zaintzen. Lasai egon, hortaz. Zuen ardura eskertzen dizuet, benetan, baina lasaitu behar zarete.

Gainera, hobe zenukete gomendio horiek senarrei egingo bazenie. Hirurok badakigu, ondo jakin ere, Jonathanek eta Christianek ez dakitela haien buruak zaintzen, eta zuen etengabeko zaintzapean ez baleude kale gorrian, biluzik eta gosez hilda bukatuko zutela. Horregatik aukeratu zenituztela esatera ausartuko nintzateke ere, zuen laguntzarik gabe biziraungo ez zutela igarri zenietelako. Izan zaitezte zintzo zuen buruekin: nahitaezkoak izatea edo sentitzea gustatzen zaizue, ezta? Niretzat nahitaezkoak zarete, nahitaezkoak nire bizitzan, lasai horregatik, baina ez zuek ulertzen duzuen moduan. Ez duzue zertan egoera larriak edo premiazkoak asmatzen ibili behar. Gainera, zuen senarrez ari garela, ez zen haietako bat izango istorio beldurgarri berri hori kontatu dizuena? Falta zitzaiguna litzateke!

– Ez dira haiek izan –Maiak-. Goraintziak emateko esan digute, bide batez. Zuk ere haiek agurtzea agindu diguzula esango diegu, gezurra bada ere. Milesker haien partez.

Ilobek ere bazekiten ironikoak izaten, eta horrek Fidel poztu eta harrotzen zuen.

– Ez osaba, oraingoan benetako zerbait da –Taniak-.

– “Oraingoan” bai… bai zera!

– Osaba!

– Tira. Bota ba eta bakea izan dezagun.

Fidelek eskuan zeukan patxaran kopari zurrutada eman eta aditzera prestatu zen.

Igande arratsaldea zen, The Hillseko egoiliarrek bisita gehien jasotzen zuten asteko momentua. Egongelan zeuden hirurak, lorategira ematen zuen miradore baten alboan mahaitxo baten inguruan eserita. Maiak eta Taniak te bana zeukaten aurrean, baina edan gabe hoztuko zitzaien, ohi bezala, mintzatu eta edan ezin baita egin aldi berean. Eta igande arratsalde hartan hitz egiteko gogo bereziaz joan zitzaizkiola argi zegoen. Batek hitz egiten zuen bitartean besteak edan egin balu behintzat, teak edateko moldatuko ziren, baina ez, igande hartan biek batera eta etengabe hitz egin nahi zuten.

Fidel patxaran kopa bat hartzen ari zen. Arratsaldeko bigarrena. Lehena bazkalostean hartua zuen, igandeko indaben digestioa egiten laguntzeko.

– Olgak kontatu digu –Maia hasi zen istorioaren xehetasunekin-, badakizu, gure laguna, banatuta dagoena, senarrarengandik banatuta, senar ohia dena orain…

– Ulertzen dut, Maia: ez da bitan zatitu! Baina zer daki Olgak The Hillsi buruz? Senar ohiaren pentsioa hila betetzeko heltzen ez zaionez, ikertzaile pribatu lanak egiten dabil ala? Ez dut oso ondo ezagutzen Olga, baina zu biok baino nontzebarriagoa ez zela esango nuke. Ez dut uste zuek baino lehen edozer jakiteko kapazitatea daukanik. Haren kontuak hitzez hitz sinetsi baino lehen, hobe zenukete bere eredua jarraituko bazenute. Nola doakio senarrarengandik urrun? Primeran, ezta? Ba, ia hori kontatzen dizuenean ere sinesten badiozue, eta hobe joango zitzaizuen bizitzan zuei ere.

– Beterre itzela bihurtu zara gero! –Taniak.- Ez dago zurekin serioski mintzatzerik. Isildu apur batean eta entzun.

– Olgak kontatu digu berarekin yoga eskoletara goazelako –Maiak, kontuarekin jarraituz-. Zu non zeuden kontatu genion, adinekoentzako egoitza batean sartu zinela, egoitza non zegoen, eta nola, jabeek kontatu zutenez, etxe hau noizbait HIESak jotako gayen bizileku eta aterpea izandakoa zela. Eta azkeneko hau esan genionean aho zabalik geratu zen. Eta barre egin zuen.

– Pilulen efektua zela susmatu genuen hasieran –Taniak-, banatu zenetik depresioarekin, antsietatearekin, biekin edo batek daki zerekin baitabil, eta pilula mordo bat hartzen du. Eta holako umore aldaketa arraro eta bat-batekoak izaten ditu. Gaixoa. Egia esan, banatu aurretik ere hartzen zituela susmatzen dugu.

– Baina ez ziren pilulak. Oraingoan –Maiak kontakizuna berreskuratu zuen-. Olga txikitan auzo honetan bizi izan zen, auzoa eraldatzen hasi zen garaian. Gurasoak ere bera jaio aurretik urte askotan bizi izan ziren auzoan, inguru honetan etxebizitzak zeudenean, ez orain bezalako etxe-orratzak, eta, jakina, bizilagun guztien historia eta istorioak ezagutzen zituzten. Baita etxe honen jabearenak ere.

– Eta hemen, HIESaren gaixoentzako aterperik ez dela sekula egon esan zigun Olgak. Istorio hori guztia, zuri kontatu zizutena eta gero zuk guri kontatutakoa, gezur ustela dela ziurtatu zigun. Etxe honen jabea, azken jabea, ez zen gay kosmopolita, eszentriko eta pixka bat kaskarin hura izan, HIESak jota filantropo kontzientziadun bat bihurtu zena. Istorio hori guztia folletoi batetik atera behar izan dute Alain eta Elene ilun horiek. Auzokideek soberan zekiten etxe honetan benetan zer gertatzen zen eta baita zergatik izan zen zutik gelditu zen etxe bakarra. Olga bera auzokidea izan zenez, etxe honen eta bere azken jabearen benetako istorioa puntuz-puntu kontatu zigun

– Eta ez da batere hunkigarria, aurretik bihoa –iruzkindu zuen Maiak-.

– Ez, nahiko nazkagarria da ostera –Taniak-.

– Honelako zerbait kontatu digu Olgak. –Zirudienez, Maia izango omen zen esku artean zerabilten esamesa kontatuko zuena.- Etxe honetan, hirurogeita hamarreko hamarkadan eta laurogeikoaren hasieran, emakume ezkongabe bat bizi zen. Mari omen zuen izena, eta bizilagunek Mari Beltza edo Mari Sorgin ere deitzen zutela dio Olgak. Kontatuko dizuguna jakinik, ez da harritzekoa ezizena. Gurasoengandik etxea, etxe hau, jaso zuen, baina ez beste inolako ondasunik. Gurasoak hil ondoren, emakumeak ez zeukan karrerarik ez bizibiderik, baina bere ondasun bakarrari, etxeari, etekina ateratzeko modu bat asmatu zuen.

Bestalde, mojen ikastetxe batean oinarrizko heziketa, neskek jasotzen zutena, egindakoa zen, eta mojekin harreman onak gordetzen zituen. Olgak ez digu horrelakorik esan, baina guk uste dugu mojek espero zutena Mari umezurtz eta ezkongabea euren kongregazioarekin bat egitea zela, eta dote bezala etxearen salmentaren etekina ekartzea, orduan prezio onean saldu baitzitekeen. Baina Mariri beste zerbait bururatu zitzaion. Bere ondarea (etxea) eta bere gizarte harremanak (mojak) batuko zituen “negozio” bat asmatu zuen: etxe honetako gela huts guztiak neska gazte haurdun ezkongabeez bete zituen. Garai hartan ezkondu aurretik haurdun gelditzea ezkutatu beharreko lotsa itzela baitzen, nonbait.

– Nire garaiko, tira, nire garaia baino zerbait lehenagoko gizarte ohiturak ez dizkidazue zertan azaldu behar. Soberan eta zuek baino hobeto ezagutzen ditudala suposa dezakezue. –Fidelek txarto zeraman bere ilobek zazpi urteko ume bat balitz bezala hitz egiten ziotenean, burua guztiz galduta baleuka bezala.-

– Ez da hori gakoa –Maiak, berearekin jarraituz-. Bada, Mari Sorgin honek ostatua ematen zien neska haurdun ezkongabeei haurdunaldiak irauten zuen bitartean, haien familien inguruetatik aldenduta eta ezkutatuta egon zitezen. Eta, dagoeneko susmatuko zenuenez, mojek ekartzen zizkioten “bezero” gehienak. Hasieran behintzat, geroago Mari Beltzen zerbitzuen berri ahoz aho zabaldu baitzen, eta, mojen bitartekaritzarik gabe ere, gurasoek bere alaba gazte ezkongabe eta haurdunak zuzenean aurkezten hasi zitzaizkion, zantzu fisikoak eta esamesak desagertu arte ezkutuan gordetzeko. Olgak esamesa horiek “familien izen ona zikinduko” zuketela esan zigun, baina horrek zer esan nahi zuen ez genion ulertu.

– Gurasoek, haurdunaldiak irauten zuen bitartean, ingurukoei, familia eta lagunei, alaba hizkuntzak ikastera atzerrira joan zitzaiela esaten zieten –Taniak-. Normalean, orokorrean, “familia oneko” alabak zirenez, Mari Sorginen zerbitzuak ondo ordaindu behar baitziren, aitzakia sinesgarria omen zen.

– Hori balitz guztia, Mari Beltz horrek nolabaiteko gizarte zerbitzu bat betetzen zuela esan liteke –Maia osaba harritzeko edo txundituta uzteko gogoz zebilela zirudien, baina honek soberan ezagutzen zituen ilobak, nahikoa tranpan ez erortzeko-, baina ez, istorioaren alde nazkagarriena orain dator: neskak erditzen zirenean, jaioberria seme-alabarik izan ezin zuen bikote bati saltzen zioten, mojen bitartekaritza eta laguntza paregabearekin orain ere. Saltzen! Bai.

Auzoko bizilagun guztien ahotan zebilen, mojek diru gehien ordain zezaketen bikoteak aukeratzen bazekitela, eskaintza baino eskaera handiagoa baitzuten. Eta orduan ere Marik bere komisioa jasotzen zuen, ahoa itxita eta poltsikoa zabalik mantentzearren. Jakina, ez neskek ezta haien familiek ere, ez zuten prezioaren sosik ere eskuratzen. Agian, kasu askotan ez zekiten ordainsaririk zegoenik ere, eta mojek karitate lan bat egiten ari zirela usteko zuten ama gazteek eta haien sendiek, estropezu egin zuen neska gazte baten ohorea eta bertutea gordez eta, aldi berean, emankortasunaren dohaina ez zeukan bikote bati ondoregoak emanez. Gratis et amore hori guztia.

Baina aurrerago, mojen amarru eta trikimailuak vox populi izaten hasi zirenean, nahiz eta ama gazteen gurasoek ordainketak bazeudela bazekiten, ez zuten sekula zentimorik ere eskatu, lotsagarria izango zelako, sendiaren ohorearen orbain baten oroigarri. Ama gazteei, dirudienez, inork ez zien aukera gehiegirik ematen. Ez zieten galdetzen haurra eman nahi ote zutenetz ere, hortaz, are gutxiago ordainean dirurik nahi ote zuten.

Harro sentitzen zen Fidel ilobek ironia erabiltzen zutenean, egindako ikasketak antzematen zitzaizkiela berrestean.

– Gaztetan, orain baino gazteago zinetenean, kulebroiak ez zenituztela batere gustuko gogoratzen dut. Ostera, bestelako afizioa hartu diezue orain! –Fidelek ez zien egin nahi zuten lana erraztuko.- Zer esan nahi du melodrama horrek guztiak? Etxe hau enkantean saldutako umeen izpirituez sorgindua dagoela edo antzeko txorakeriaren bat?

– Ez, hori ez, baina bai etxe honetan benetan gertatutakoa ezkutatu dizuetela -Taniak-. Eta hori jakinda, zerbait gehiago ere ezkutatzen ari direla ziur gaude. The Hills hau eta Alain-Elene horiek ez daude garbi! Ez gaude lasai zuen etorkizunarekin, osaba.

– Dramatikoak zer zarete gero! Ez nioke horrenbesteko garrantzirik emango zuen aurkikuntzari. Alain eta Elene negozioak egiten ari dira The Hills proiektu honekin, besterik gabe. Negozio gizon-emakumeak diren heinean, badakite negozioaren zati bat ingurugiro egokiena sortzea dela. Hori lortzeko etxeari iragan bat asmatu badiote, zer? Etxea hutsik egon da urte luzetan, inoren arretarik gabe, beraz, etxearen historia apur bat eraldatu badute bere negozioari egokitzeko, ez diote inori kalterik egin. Gainera Mari Motots edo dena delako izen horrek asmatutakoa dirudi, eta horrek zalantzak eragiten dizkit kontatu didazuen ele-zahar beltz horren benetakotasunari buruz.

– Mari Beltz edo Mari Sorgin deitzen zioten, ez Mari Motots, baina ez dago hutsunerik Olgak kontatu digun istorioan –Maiak, aurrera-. Adi, ikusiko duzu. Bada, auzo honetako bizilagun guztiek euren etxe eta orubeak saltzen hasi zirenean eta auzoaren itxura eraldatzen hasi zenean, Marik bere negozioarekin jarraitu zuen. Auzokide guztiek bezala, berak ere eskaintza interesgarriak, eskuzabalak, izan zituen, baina ez zuen haietako bat ere onartu. Bere “negozioak” amaierarik ez zuela izango uste zuen. Horrela, apurka baina urte gutxiren epean, etxe hau orain den irlatxoa bihurtu zen. Etxe-orratzen itsasoaz inguratutako irlatxo bat.

Bitartean, paraleloan, gizartea eta legeak, edo legeak eta gizartea, aldatu ziren ere. Zeren, Olgak esan digunagatik eta guk Internet bidez berretsi dugunez, Mari eta mojen negozioaren “urrezko” urteetan abortatzea ez zen legezkoa, delitua zen. Baina, antza denez, laurogeiko hamarkadaren hasieran abortuaren legea deritzon zerbait onartu zen eta abortatzeak delitu izateari utzi zion. Eta jakina, hori zela eta Mariren negozioa behera egiten hasi zen. Garai berean antikontzeptiboak eskuratzeko erraztasunak zabaldu ziren ere, eta ikasgeletan sexu heziketa ematen hasi zitzaizkien nerabeei. Honek guztiak gizarte ohituren eraldaketan lagundu omen zuen, irakurri dugunaren arabera.

Poliki baina etengabe eman zen gizartearen aldaketa hau ere, auzoarena bezala, baina azkenean bezerorik gabe gelditu zen Mari. Urte gutxiren buruan ezkutatu beharreko haurdunaldirik ez zen geratzen, auzoan hau bezalako etxetxorik gelditzen ez zen bezala. Eta azkenean egungo egoerara heldu zen gizartea noizbait: haurdun zegoena, ikusgarriro haurdun, hala nahi zuelako zen. Sabel lodi bat emakume ezkongabe batengan ez zen inolako lotsarako arrazoi.

– Bai, mundua batzuetan, gutxi batzuetan, onerako aldatzen da –Fidel, ahots goran hausnartuz eta ironia apur batekin ere-.

– Dena dela, Mari Beltzak nahikoa diru aurreztu omen zuen bere negozioaren urte emankorretan, eta aurrezki haiekin urte askotarako zeukan, bezeroak desagertu ondoren -Taniak jarraitu zuenean, ilobek ipuina kontatzeko txandak hitzartuta zeuzkatela susmatzen hasi zen Fidel-. Mari Beltz edo Mari Sorgin bezalako ezizen bat daukan pertsona bati buruz eraiki dezakezun irudia guztiz benetakoa omen zen, eta hortaz, imajina dezakezunez, ez zen gastu handiko pertsona. Eguneko janaria eta gutxi gehiago ziren bere gastuak. Gutxitan erosten zuen arroparen bat, eta gehienetan mojek oparitutakoak janzten zituen. Bitxiak ere, amarengandik jarauntsitakoak besterik ez zeramatzan. Sekula ez zihoan ile apaindegira eta bere gizarte ekitaldi bakarra mezatara joatea zen. Ez zinerik, ez antzerkirik, ezta tabernarik ere. Halako norbaitek makinetan edo bingoan sosak xahutu beharko lituzkeela ematen du, baina ezta hori ere.

Eta ez zuen bizimoduz aldatu nahi, ezta bizilekuz ere. Bera jaiotako etxea zen hau, ez zuen beste bizilekurik ezagutzen, gustura zegoen hemen eta, ezkongabe egonik eta familiarik ez zuenez, ez zeukan aldatzeko premiarik. Baina etxeak bai, etxeak bazeukan gasturik, eta ez edonolakoak. Hau bezalako etxe bat mantentzea, ogibiderik gabeko adineko emakume batentzat, jasangaitza bihurtzen hasi zen. Eta aurrezkiak bukatzen joan zitzaizkion.

– Eta hori guztia Olgak ote daki? Ziur berak ez duela zatiren bat asmatu?

– Gurasoek kontatu zioten –Taniak mozterakoan Maiak hartzen zuen hitza, argi zegoen aurretik prestatuta zeukatela-. Olgaren gurasoek ez zioten estimu handiegirik Mariri, nonbait. Nahiz eta auzoz aldatu, Mariri gainbehera noiz iritsiko zitzaion adi egon ziren, eta heldu zitzaionean, jakina, poztu ziren.

– Hori bai dela sinesgarria. Gainerakoen, hurkoen gainbeherak giza arimari nolabaiteko poztasuna edo indarra eragiten dizkio. Beti eta edonon. Horrelakoak gara.

-Esatera nindoanez –Maiak berreskuratu zuen ildoa-, dirua bukatzear zeukanean, nagusiegia zen Mari lanean hasteko, nagusiegia inolako eskarmenturik ez zeukan emakumezko batentzat. Lanik egiteko gogo handirik ez zuela izango ere suposa daiteke, bera bezalako jatorri burgeseko andre batek, bizitza osoan lanik egin gabe bizirautera ohituak. Gainera, diru eskasiaren momentu hau higiezinen burbuilaren momentu gorenean etorri zitzaion. Ordurako ez zen etxetxorik geratzen inguruotan, etxe hau orain ezagutzen ditugun etxe-orratzez inguratuta zegoen jada. Mariren ondarea, orube hau, higiezinen enpresa guztien ikusmiran zegoen.

Eskaintza zoroak egin zizkioten Mariri, egun sinesgaitzak diruditenak, baina orduko garai ero haietan barra-barra zebiltzanak. Baina Marik berean segitu zuen. Nora joan behar zuen bere etxea salduta? Eskaintzen zioten diru mordoari ez zion zentzurik aurkitzen, bizitza berri bat leku ezezagun batean hasi behar bazuen. Kontuan izan, sekula bidaiatu ez zuen Mari bezalako norbaitentzat, hiriaren kanpoaldeko auzo batera aldatzea atzerrira joatearen neurrikoa zela. Azkenean, negozio gizon ugarirekin mila elkarrizketa txoro izan ondoren, banketxe batek egin zion eskaintza onartu zuen: alderantzizko hipoteka bat.

– Izen liluragarri bat, bai, baina zer demontre ote da hori?

– Bankuak bizi guztirako pentsio bat ordainduko zion Mariri etxearen bermearekin. Mariren heriotzaren ostean bankuak eskuratuko zuen etxea, ordura arte ordaindutako pentsioen ordainean. Eta guztiak pozik.

– Zer gertatu zen? –Taniaren txanda zen.- Bankukoek kalkulatu edo aurreikusi zutena baino gehiago bizi izan zela Mari. Edo, beste ikuspuntu batetik, ordura arte etengabe eta mugarik gabe gora egiten zuten higiezinen prezioak, bat-batean, amildu egin zirela. Edo gauza biak. Gauza da, Mari hil zenerako higiezinen burbuilak eztanda egin zuela, eta banketxea, ordaindutako pentsioak baino askoz gutxiago balio zuen higiezin batekin topatu zela. Ez hori soilik, inork erosi nahi ez zituen etxe eta orube bat ziren hauek orduan. Alde batetik, bertan bizitzeko ez zuen inork erosiko, auzo honetan aspaldi ez baitzen inor bizi eta ez zegoen etxebizitzen auzo batean egon ohi diren azpiegitura eta zerbitzurik. Nork, Mariz aparte, nahiko luke hori bezalako leku batean bizi eta bere seme-alabak hazi? Eta bestalde, etxea behera botatzeko eta orubean zerbait berri eraikitzeko inork ez zuen jada interesik. Burbuilaren eztandaren ostean, auzoan, hemen inguruan, ehunka bulego, lokal eta antzeko higiezin hutsik zegoen. Zertarako orduan dirua inbertitu, eskaera nahikorik ez zeukan eskaintza gizen bat gehiago loditzeko?

– Eta hortxe, hementxe, gelditu zen etxea, azken urteotan ezagutu dugun bezala, hutsik, abandonaturik. Banketxe baten ondare toxikoaren mami puska bat bezala.

– Beraz, laburbilduz, Mari Sorgin Beltz hori, noizbait existitu bazen, banku batekin egindako tratuan, bankuari galerak eragin dizkion gizabanako eskasetako bat izan zen! –Fidel, istorio guztiaren interpretazio pertsonala egiten.- Sorgin itzela izan behar zen, bada! Ez dut antzekorik sekula entzun! Pertsonaia interesgarria izan behar zuen. Ezagutu nahi nukeen.

– Laburbilduz, osaba, hemen kontatu dizueten istorio guztia zabor hutsa dela –Taniak, iloben interpretazioarekin-, eta arrazoi ilun batengatik ezkutatu dizuetela egia, Mariren istorioa. Ez dago zertan gezur bat hainbeste landu behar, zio ilun bat ez daukazunean.

– Egiak, benetako istorioak, ez zuela “saltzen”. Ez zuten beste arrazoirik behar.

Fidelek ez zion garrantzi handirik ematen Marko haren istorio osoa gezurra zela jakiteari, kontatu ziotenean ere ez baitzion jaramon handirik egin. Ederregia, hunkigarriegia iruditu zitzaion, eta horrek beti pizten zizkion susmoak. Zinikoegi ez ote zen bihurtu galdetzen zion horrelakoetan buruari.

– Eta bikote hau nortzuk dira? –Maiak.- Nondik atera dira? Zer interes daukate agure gayak zaintzen edo zerbitzatzen, beraiek ez badira ez adineko ezta gay ere?

– Hasteko, ni ez nauzue agure bat ezta. Negozio jendea dira haiek. Negozio bat non egon daitekeen antzeman dute eta, beste norbaitek negozio horretan atzaparrak sartu baino lehen, beraiek nahi dute izan publiko horretara iristen lehenengoak. Lehenengo jotzen duenak birritan jotzen du. Horrela da bizitzan eta negozioetan ere. Negozioetan bereziki.

– Ni ez nintzateke hain lasai egongo.

– Zu biok ez zaudete sekula lasai.

– Arretaz eta adi ibili, osaba, mesedez.

– Adooos.

– Joan beharra dugu orain. Edozer arraro sumatuz gero, deitu.

– Bestela datorren igandean etorriko gara berriz.

Musu bana eman zioten osabari.

– Goraintziak senarrei. Eta umeei. Non daude? Fulbolean? Tabernan, fulbola ikusten? Autoa garbitzen? Autoa garbitzen irratitik fulbola entzuten duten bitartean?

– Bakoitzak bere afizioak ditu. Haiek ez diete iseka egiten zureei.

– Eta umeak? Ajearekin? Hasi dira jada botiloiarekin?

– Osaba, nagusiak zortzi urte ditu!

– Zer dakit nik ba! Gero eta gazteago hasten direla pattarrarekin dio mundu guztiak!

Ilobek alde egin zutenean egongelan geratu zen Fidel, patxarana bukatzen, miradoreko leihoetatik lorategira begira.

– Fidel! Erdu! Lagun bat aurkeztuko diat.

Jairo zen, ile apaintzaile erretiratua.

– Dragan duk hau, nire lagun bat, bisitan etorri duk. Dragan, hau Fidel duk, nirearen alboko gelan bizi dena.

– Pozten nau ezagutzeak –esan zuen Draganek, Fidelek haren itxuragatik espero zuen azentuarekin, alegia, James Bonden pelikuletako ultragaiztoen eta banpiroen filmetan gaztelua zaintzen dutenen azentuarekin-.

Draganen begirada eta agurra berari zuzenduak zihoazela igartzerakoan Fidelek ez zuen hurbiltasuna edo epeltasuna sentitu, baizik eta hotzikara antzeko bat eta poliki eta isilean aldentzeko gogoa. Hori zen Draganek eragiten zuen erreakzioa, piztia batek bere balizko ehizakietan eragingo zuenaren antzekoa: prebentzioa, beldurra eta ihesa. Dena zen ikaragarria eta oldarkorra Dragani zegokionez, haren neurriak, gorpuzkera, begirada. Ia bi metro neurtzen zituen Draganek. Oinetatik bururaino. Baina besaburu batetik bestera ere antzeko neurri bat izan behar zuela esatera ausartuko zen Fidel. Aldean zeraman kamiseta XXXL neurrikoa izan behar zuen, eta hala ere besoetatik eta bularretik lehertze zorian zegoen. Arropek agerian uzten zioten azalean -besoetan, idunean, kokotean- itxura guztietako tatuajeak erakusten zituen. Ilea, horia, oso horia, eta bat neurrian moztuta. Begiak, urdin argiak, zuriak.

Fidelek arazoak zeuzkan holako norbaitekin gizarte harremanetan sartzeko. Ez zuen sinesten Dragan bezalako norbaitekin elkarrizketa eroso bat izan zezakeenik. Noski, deserosotasuna lekuren batetik azaleratu behar zitzaion, goiz edo berandu. Goiz azaleratu zen:

– Pozten naiz ni ere. Laguna diok, Jairo? Auzoko bizilagunak zarete ala? Edo ile apaindegiko bezero ohi bat duk? –Isilik ez gelditzearren galdetu zituen hauek, eta berehala damutu zen-.

– Jairok asko lagundu ninduen hona heldu nintzenean, Albaniatik. Ez nuen inor ezagutzen hemen, ezta hizkuntza ere, ez neukan lanik, ez etxerik. Kalean nengoen, kale gorrian, gosea nozitzen, Jairorekin topo egin nuenean. Eta gizon honek bere etxean hartu ninduan, gehien behar nuen momentuan. Hori dela eta, betirako zorpean egongo naiz Jairorekin. Inoiz ezingo diot behar bezala eskertu nigatik egin zuena.

– Tira, Dragan, hainbesterako ere ez zuan izan. Bakarrik bizi ninduan eta lekua nian etxean. Eta orain, hemen ere primeran nagoela ikusi duk. Badakik zertan etorri zaidan gaur? –Fideli galdetu zion hau Jairok.- Ba ea The Hills honetan behar bezala tratatzen nauten ikustera. Ez duk fio.

– Ez naik harritzen, nire ilobek ere kontu berbera ekarri ditek-eta.

– Norbaitek behatu behar du hori –Draganek Jairori, serio-. Zuk ez daukazu familiarik eta tratu kaskarra edo zabarra jasoko bazenu, nork erreklamatuko luke? Badaezpada datorren asteburuan itzuliko naiz.

– Eskertzen diat bisita –Jairok-, nahi duanean etor haiteke, baina ez nigatik larri hagoelako. Lasai egon.

– Iristerakoan baino lasaiago noa, baina ez erabat. Gogoratu esan dizudana: zerbait arraro edo deseroso gertatuz gero, deitu. Berehala! Hitz txarren bat, erantzun desegokiren bat… Zuk ere, Fidel, mesedez.

Baietz egin zuen Fidelek buruarekin, berriz ere Draganen begirada bere gainean sentitzeak ez baitzuen lasaitzen, kikiltzen baizik.

– Lasai, lasai. Joan hadi. Igande arratsaldea duk eta emaztea eta seme-alabak zain izango dituk, zinemara edo paseoan joateko. Goraintziak familiari –Jairok haur bati hitz egingo liokeen moduan egiten zion Dragani, mendi baten tamainako gizonkote hari-.

– Hire partez. Lehen esan dizudanari buruz –hau esateko nabarmen jaitsi zuen ahotsa Draganek, inguruko inork ez entzuteko moduan-, zerbitzuren bat nahi izanez gero, deitu ere. Zuretzat doan dira, badakizu. Fideli ere, nahiko balu, prezio berezia egin diezaioket, zure laguna izanik.

– Zer? –Fidel zerbait ulertu ez zuela konturatu zen.-

– Orain azalduko diat –Jairok Fideli-. Agur Dragan. Milesker bisitagatik.

Behin egongelan biak gelditu zirenean, Jairok eta Fidelek patxaran berri bana zerbitzatu zuten. Jairok aurreko elkarrizketak iradokitako hutsuneak betetzen hasi zitzaion Fideli.

– Plaza Nagusian ezagutu nian Dragan. Orain dela hamar urte gutxi gorabehera. Gazteagoa zuan, baina gaurko itxura bera zian.

– Zezen bat ukabilkada batez akabatzeko gai denaren itxura esan nahi duk.

– Horixe bera! –Barre egin zuen Jairok.- Etxera gonbidatu nian eta harreman ona izan genian hasieratik. Etxean gelditzeko esan nioan.

– Lehenengo egunean? Ezertaz aurretik ezagutu gabe? Zoratuta hengoen ala! Halako egoera batean, nire gorpuzkiak hiriko lau puntetan aurkituko zituztenaren beldur izango ninduan nik. Gainera… Plaza Nagusian? Barkatu txarto ulertu badiat, baina ez al duk hori txaperoak biltzen diren tokia?

– Hori esan nahi nian. Txapero baten bila joan ninduan Dragan ezagutu nian egun hartan ere.

– Eta etxean egon zuan bitartean, zerbitzuengatik ordaintzen hion?

– Jakina. Bestela, etorkin baten egoera larria ustiatzen egongo nintzela sentituko nian. Baina prezio berezia egiten zidaan aterpe eta janariaren ordainean. Garai hartan hizkuntza ikasi zian, oso laster gainera, eta lanbide berriak bilatu zitian. Txapak utzi eta diskoteka batean atezain bezala lan egiten hasi zian, eta handik gutxira bere enpresa propioa sortu zian. Sustatzaile bat duk Dragan, jaiotzaz. Esku hutsik iritsi zuan eta orain negozio gizon boteretsu bat duk.

– Gaizki ulertu ez badiat, ezkonduta zagok? Emakume batekin? Ez zuan ba, gay?

– Dragan? Bai zera! Dragan hetero hutsa duk. Elkar ezagutu genuenean bazegoan ezkonduta, baina emaztea eta seme nagusia Albanian zeuzkaan. Guztientzako etorkizun hobe baten bila etorri zuan hona. Haiek ekartzeko diru nahikoa bildu zuenean, etxetik alde egin zian. Baina ez diagu sekula harremana galdu, ikusi duanez.

Fidelek, adinagatik, eskarmentuagatik, gauza hauen bueltan egon behar zuela uste zuen, eta ez zuen harridura imintzio handirik egin.

– Zeintzuk dituk ba Draganen negozio horiek? Jakiterik bazagok.

– Nola ez. Gardenak dituk, erabat. Ez pentsa. Esan diadanez, atezain bezala lan egiten hasi zian kalea utzi zuenean, eta handik lasterrera, bere nortasun ekintzaileak bultzatuta, atezainen enpresa bat sortu zian, beste albaniar herrikideak kontratatuz. Draganek atezain bezala izen ona lortua zian gaueko enpresarien artean, eta hortaz, berak aurkeztutako atezainek kalitate bereko zerbitzuak eskainiko zituztela uste zitean enpresariek. Eta hala gertatu zuan, handik lasterrera hiriko diskoteka eta gaueko lokal guztietan atezain albaniar bat jartzea lortu zian. Atezain albaniarrek beste edozeinek baino hobeto egiten zutelako bere lana lortu zian maila eta abiadura horretako arrakasta. Haiek zaindutako ateetan ez zagok sekula gatazkarik, borrokarik; eta ez duk sartu behar ez den inor sartzen, bazakiat, droga saltzaileak eta horrelakoak.

– Ez, egia esan ez nekian, baina hik badiok…

– Ondo azpimarratu nahi diat, esamesa ugari baitabil hortik, konpetentziako enpresari bekaiztiek zabaldutakoak. Draganek eta bere lankideek kontratuak lortzeko presioa eta mehatxuak erabiltzen dituztela dio jendeak, diskoteken jabeak beldurtuta dauzkatela. Kontratatzen ez badituzte, ateetan eta diskoteketan beraiek eragingo dituztela gatazkak iradoki edo zuzenean esaten dietela. Ez hori soilik, baita Draganen atezainek zaintzen dituzten ateetatik, haiek nahi dituzten droga saltzaileak besterik ez direla sartzen, haiei eskupekoak ordaintzen dizkietenak, alegia.

– Orain dioala, zerbait entzun edo irakurri diat.

– Gezur ustela guztia. Draganen atezainek euren lana ondo egiten ditek, besterik ez.

– Eta zertarako behar duk hik atezain zerbitzu bat? Eta zertarako beharko niake nik? Zerbitzu bat eskaini diala entzun diat. Eta niri prezio berezia egiteko prest egongo zitzaidala.

– Hori bere beste negozioa duk. Bere txapero garaietatik, sektoreko langile ugarirekin harremanak zeuzkaan, eta txapero lanak utzi zituenean, pisu bat antolatu zian eta baita teletxapero zerbitzu bat. Inor gutxiri gustatzen zaiok kalean lan egitea, eta txapero gehienek nahiago ditek pisu baten aterpea eta babesa, edo atez-ateko zerbitzuak egitea. Berak, Draganek, pisuaren alokairua eta mantentzea ordaintzen ditik, eta komunikabideetako publizitatea, web-orria eta bitartekaritza lanak ere. Draganek, honetan ere, ezagutzen zituenen arteko langile hoberenak, eraginkorrenak, kontratatu zitian hasiera batean, eta plantilla berritzen eta zabaltzen joan duk denborarekin. Eta nik, betidanik erabili ditudanez txaperoen zerbitzuak, Dragani eskatzen nizkioan hasieratik, gastua egitearren, baina beti oparitu zizkidak. Izatez, berak ordaintzen ziek txaperoei nire izenean, etxean egon zeneko garaia eskertzeko edo. Eta hik, ba hori, nahi izanez gero prezio merkea lortuko hukeela. Zerbitzu paregabe batengatik. Hori bai nik bermatu dezakedala.

– Ez diat ohiturarik, baina batek zakik. Kontuan izango diat.

XI

Sometimes I´m so sweet even I can´t stand it.

Batzutan hain goxoa naiz ezen nik neuk ezta ezin dudala jasan.

JULIE ANDREWS

– Egun on, Fidel. ASTEARTEA da gaur, apirilaren hogeita laua. Goizeko ZORTZIAK dira. Hamazazpi gradu daude kalean. Hogei graduko tenperatura espero da gaurko, gehienez. Ez dirudi bidaiarik aurreikusita daukazunik gaurko.

Sakelako telefonoaren sistema operatiboak Fidel esnatu zela igarri zuen, haren eskumuturrekoak bidaltzen zion informazioari esker, eta Fidelek egunero behar zuen informazioa ematen zion, ordu horretarako egokia zen ahots tonu abegitsu eta samurrarekin.

– Zure intereseko hedabideetako LERROBURUEK indarkeria gertaerak dakartzatela ohartzen dizut, zuk erabakitzeko ENTZUN edo kafe osterako ATZERATU nahi dituzun.

Fideli ez zitzaion atsegin labankada, tiro, leherketa eta antzekoak zekartzaten albiste gogorrekin esnatzea. Soberan zekien hau Chrisek, eskarmentuagatik, eta aukera ematen zion lerroburuon irakurketa atzeratzeko, esnatzea ez ziezaion mingostu. Chris izenarekin bataiatu zuen Fidelek bere mugikorraren sistema operatiboa, zeren, nahiz eta gorputzik gabeko ahots bat besterik ez izan, Ramiro Oliverosenaren antzeko ahots maskulino eta aldi berean belusezko hura, Fidelen irudimenean, Platonen haitzuloan itzalak egitera jolasteko moduko fisikodun mutilkote batena izan behar zuen. Hortik Chris izena: ahots hura Chris izendun aktore guztien sinbiosi batena zirudielako –Chris Hemsworth, Chris Evans, Chris Pine eta Chris Pratt-.

– Berdin dio, aurrera –agindu zion Fidelek-.

– Marrazoek hildako pertsona bat aurkitu dute egunsentian Zoo-Aquariumean. Ikerketako iturrien arabera, Greta Badiola, telebistako aurkezle ezaguna, izan daiteke biktima.

– Zabaldu! –Fidelen interesekoa omen zen albistea.-

– Senideek ezin izan dute biktima identifikatu, jasandako lesioen larritasunagatik guztiz desitxuratua agertu baita gorpua, eta DNA frogaren emaitzaren zain daude euren susmo txarrenak berresteko. Dena dela, ustezko hildakoaren amak, Elisa Badiola telebistako aurkezle ezagunak, marrazoen ontzitik ateratako objektu batzuk bere alabarenak bezala identifikatu ditu, hala nola, ileorde bat, bisuteria oneko eraztun bat zeraman atzamar bat eta Greta Badiolaren NANa barruan zeukan zorro bat.

Telebista aurkezle ezaguna hiriko gau aisialdirako lokal baten inaugurazioan egon zen bart. Lekuko anitzen arabera, gaueko hirurak aldera utzi zuen lokala, bakarrik eta bere autoa gidatzen. Ordutik aurrera ez dago haren nondik norakoen inguruko lekukotzarik. Desagertuaren autoa eta bere sakelako telefonoa, bizi zen eraikinean aurkitu dira, bere jabetzako aparkalekuan.

Zoo-Aquariumaren garbiketa eta mantentze langileek aurkitu dituzte gorpuzkiak goizeko lehen orduan, instalazioak publikoari zabaldu aurretik.

Iturri forentseek diotenagatik, biktimak labankada ugari jaso behar izan zituen ontzira jaurtia izan baino lehen. Horrek marrazoen ankerkeria azalduko luke, odolak erakarri eta kitzikatuta. Baztertuta dago, arrazoi honengatik, suizidioaren hipotesia.

– Nahikoa! Gertatu beharrekoa.

– Barkatu? –Chrisek ez omen zuen ulertu bigarren esaldia Fidelen hausnarketa bat zela, ahots ozenez, eta ez berarentzako agindu bat, lehenengoa bezala.-

– Barkatu, ez nazazu gaizki ulertu. –Tramankulu baten aurrean bere burua justifikatzen ari zela konturatu zen Fidel, baina auskalo gailu haiek entzundakoa nola prozesatzen zuten eta nora iristen zen informazioa.- Ez dut iradoki nahi Badiolak jaso zaiona merezi zuela, ezta antzekorik ere. Tragedia bat da, amaiera lazgarri bat bizitza batentzat, zalantzarik gabe. Baina, hiltzailearen arrandia eta handikeria alde batera utzita, albisteak inor gutxi harrituko duela esan nahi nuen. Besterik ez. Urte askotan neska honen lana, bere karrera osoa, beste pertsonei buruz gaizki hitz egitea izan da, haien lepotik barre egitea, haiek umiliatzea, eta gorroto asko biltzen da horrela. Azkenean aurpegian eztanda egin behar zion.

Amata zedila agindu zion Fidelek Chrisi, tresna elektroniko Made in Taiwan bati hainbeste azalpen eman izanagatik lotsatuta. Zer nolako informazio zeihar, faltsu eta oker emango zion zorioneko gailutxoak Big Datari, Fidelen emakumeen gaineko indarkeriari buruzko aburuez? “Nork esango zion Orwelli, Anaia Handia jakaren poltsikoan eramango genuela, eta gure borondatez.”

Garbiketak egin zituen, jantzi zen eta gosaltzera jaitsi zen.

Sukaldean Manu aurkitu zuen, besoak mahai-pantaila gainean gurutzatuta albisteak irakurtzen –sukaldeko mahaian pantaila ugari zabaldu zitezkeen gosaltzen zen bitartean Interneten murgildu ahal izateko-. Irribarretsu zegoen, irribarre zintzo eta kontent batekin, apustu bat irabazi duenarena bezalakoa. Egun on opa zion Fidelek. Manuk Fidelen agurrari erantzuteko soilik altxa zuen burua eta irakurtzen jarraitu zuen. Eta irribarre egiten.

– Badiola gaztearena entzun duzu?

Manuren galderak, azken orduko albiste baten jabe bakarra dela uste duenaren tonu grinatsu eta harroputzarekin egina, Fidelen susmoa berretsi zuen: Manuren irribarrea ez zen bere fulbol taldeak edo alderdi politikoak irabazi zutelako, Zoo-Aquariumeko sarraskiagatik baizik.

– Esnatzerakoan entzun dut. Basakeria bat. Zoraturik gaude.

Manu izanik, hari arrazoia ezin ematea eta haren poztasuna ezin partekatzea apur bat sentitu zuen Fidelek. Gustukoa zuen Manu, eta hori ez zen gainontzeko egoiliar guztiei buruz esan zezakeen zerbait. Aste gutxi batzuk besterik ez bazeramatzaten elkarbizitzen, baina jada horrelako ezberdintasunak egiteko nahikoak ziren.

Egoiliar batzuekin parrandan, oporretan edo munduaren amaierara ere joango litzateke. Talde honetakoak ziren Jairo –itxuraz anabasa batean bizi arren, agian bizitza hoberen gidatzen zuena izan zitekeen-, Wallace –eta haren mundu arrotz eta liluragarria, Ray Bradburyren kroniketatik ateratakoa bezala-, Paul –nahiz eta berriz elkarri huts egingo ziotela bazekien Fidelek-, eta Manu ere bazela sumatzen zuen Fidelek; tipo zintzo, burutsu bat, bizitza oso bizia izandakoa, baina bere buruari garrantzirik ematen ez ziona. Eta erakargarria. Bai, egia esan behar bazuen Fidelek, onartu beharra zeukan: Manuri hainbeste bertute egozten bazizkion, fisikoki erakartzen zuelako zen.

Ardatzaren beste erpinean, beste hillstar batzuekin kontakturik ere ez zuen nahi Fidelek, haien hortzen aurka su-itzalgailu bat apurtzeko gogoa eragiten ziotelako. Borja eta Dylan zeuden hauen artean, jakina. Fidelek bere bizitzan zehar, urteen joanean, pertsona berekoi eta nartzisistak hobeto jasaten ikasi zuen, kasu askotan haien portaera biziraute estrategia bat besterik ez zela ulertu zuelako. Afektibitate-gabezia gogorrak sufritu zituen jendea izan ohi ziren halako pertsonak, nork zaindu ez zeukatenak bere burua ez bazen. Baina Borja eta Dylanen kasuan, eta The Hillseko ingurumenari zegokionez, haien etengabe atentzioa eskatzen aritzeko jarrerak goragalea eragiten zion. Bizilagun guztiak maletak eskuan atetik sartu ziren egunetik, Borja eta Dylanen solas eta imintzio guztiak histrionikoak izan ziren, gehiegizkoak, soberakoak, sirena baten edo turuta baten soinua bezalakoak, edo buru gainean foku bat piztea bezalakoak. Zergatik jokatzen zuten horrela? Zertarako? Hura bezalako ingurumen itxi batean, bizilagun guztiak adineko gizon homosexualak baziren eta, hortaz, nahiko antzekoak, elkarren artean ondo ulertzeko arazorik ez zutela izango suposa zitekeen. Zergatik orduan The Hillsen ere une oro protagonista izateko grina hura?

Deformazio profesional mota bat izan behar zuela pentsatzen zuen Fidelek, urte luzetan lanean garatutako ohiturak, behin erretiratu ondoren utzi ezin direnak, militar eta itsasontzi kapitain erretiratuek euren senideei aginduak ematen dizkietenean bezala. Azalpen horrek Borja eta Dylanen portaera ulertzeko balio zion Fideli, baina, ulertuta ere, jasangaitza zeritzon.

Gainontzeko hillstarrak muturreko talde batean edo bestean sartzeko gai ez zen Fidel oraindik, nahiz eta haien gaineko kexarik ez izan, alderantziz. Ordura arte jende atsegina suertatu ziren guztiak, dibertigarriak –batzuk beste batzuk baino gehiago-, heziketa onekoak eta maitagarriak ere. Anaien artean bizi balitz bezala sentitzen zen Fidel, baina bizilagun guztiak anaiatzat hartu baino lehen, aldi batez zaintzapeko askatasunean mantendu nahi zituen.

– Nire lankide heteroen artean arrakasta handia zeukan, hots, nire lankide guztien artean –Greta Badiolari buruz ari zen Manu-. “Interlude” aldizkarian atera zeneko posterra eskegita zeukaten lantegian.

– Nire erabateko gaytasunetik hitz eginik, zure lankide heteroek Greta Badiolaren biluztasunean zer ikus zezaketen ulertzeko ezgai bihurtzen nauena, erreportaje hori bere urte onenetan ez zela egin esatera ausartuko nintzateke. Sekula ez duela urte on bakar bat izan esatera ere ausartuko nintzateke, baina ulertzen nauzu. Gainera ez zuen ezer erakusten. Ezer kritikorik. Bide batez, non egiten zenuen lan? Tailer mekaniko batean?

Galdera egiten ari zen unean tonu gutxiesgarria zeukala ohartu zen Fidel, eta lotsatu zen, erantzuna baiezkoa izan zitekeelako. Hitz egin aurretik pentsatzera ohitu behar zen.

– Antzeko lekuren batean –erantzun zuen Manuk, iraindua sentitzearen izpirik gabe-, pneumatiko fabrika batean. Txandaka. Berrogei urtez. Horrela dauzkat loaren zikloak, txiki-txiki eginda.

– Tira, Greta Badiola gomaz inguratuta alde guztietatik. Fetitxista bihurri baten ametsa.

Sexu erreferentzia bat egin zuen inolako beharrik gabe? Argi zegoen bere inkontzienteak sexua mahai-pantaila gainean jarri nahi zuela, Manuren aurrean bakarka zegoela aprobetxatuz. Patetikoa.

– Gixajoa –jarraitu zuen Fidelek, Manuk sexu iradokizunik sumatu ez zezan-, goian bego. Propio landutako autoparodia bat bezala ikusi nuen beti. Hori zen bere alde dibertigarria. Bakarra. Kritikatzen zutenek aurpegiratzen zioten guztia, konpondu ordez, gehiago nabarmentzen zuen: bere talentu eta profesionaltasun falta, bere modarako gustu ikaragarria, bularrak beti lehertzear baleude bezala erakustea, paella egiteko untxi gizenduaren itxura…

– Egia esateko, kritikatzen zioten hori guztia, bere jarraitzaileei gehien gustatzen zitzaiena zen, bere benetako marka. Eskarmentuz esan dezaket: gure pneumatikoak bezain estu ez balihoa beti, nire lankideek ez zuketen bere posterra lantegian eskegiko.

Manuk Greta Badiola bezalako gaien inguruan irizpideak eta aburuak zeuzkan! Ingurumen hetero batean murgilduta igarotako berrogei urtek ez zuten lortu gay baten jaiotzatiko sena, joera genetikoa, menderatu. Fidelek berak ere bazekien hori horrela zela, ez baitzuen alferrik berrogei urtez petrolio-findegi batean lan egin.

– Egia da –onartu zuen Fidelek-, eta bere markaren irudiari leiala izateak are jarraitzaile gehiago erakarri zizkion, ahalik baldar eta irrigarrien izateko bere esfortzuan noraino iristeko gai zen jakiteko zain zeudenak. Dena dela, Gretaren jokaera hori, ez dut uste kritikatzen zutenei oldartzeko asmoarekin hartutako jarrera koherente eta irmo bat zenik. Kritikez ez zela ohartzen esango nuke, edo bekaizkeriari egozten zizkiola. Hain zen buruarina eta harroputza, ezinezkoa gertatzen zitzaiola arrazoia ematen ez zion inor entzutea. Bere xarmaren zati bat zen hori.

– Nik hari buruzko komiki bat marraztu nuen. –Manu sorpresa kutxa bat zen.-Komiki kaiku-erotiko bat zen. Lankide bati oparitu nion bere urtebetetzean, posterra eskegi zuenari hain zuzen.

– Komikiak marrazten dituzu? Erakutsiko dizkidazu? Benetan diot.

Azken adierazpen hauek Fidelek barnean zeraman quinceañera argitara atera zuten.

– Marraztu eta idazten ditut. Bizitza osoan egin dut, baina zaletasun bat bezala. Noizbait profesional bihurtzen saiatu nintzen, baina noizbehinkako enkarguak baino besterik ez nituen lortu. Ezingo nukeen egunero jateko nahikoa diru lortu eta, gainera, ez zen nik benetan egin nahi nuena. Nire komikiak argitaratzea zen nik nahi nuena, ez beste batenak marraztea. Pneumatikoen fabrikan hasi nintzen behin-behinean, nire obra handitzen nuen bitartean, eta erretiroa heldu zitzaidan. Berandu, agian, baina orain egun osoa daukat idatzi eta marrazteko, gosez hil gabe. Ziur zuri ere antzeko zerbait gertatu zitzaizula petrolioarekin.

– Ez, inola ere –erantzun zion Fidelek-, nik peritu izan nahi nuen eta hori izan da nire lanbidea bizitza osoan. Egia da, ustezko liburuzale eta zinemazale amorratu askok baino liburu gehiago irakurri eta film gehiago ikusi ditudala, baina aisialdirako aukera bat bezala egin dut beti, ez xede profesional batekin. Ezkonduta ez egoteak eta seme-alabarik ez izateak asko irakurtzeko eta film asko ikusteko aukera erraztu didala esango nuke, hori bai. Txikitan bai nintzela komikizalea, tebeo deitzen ziren garaian. Eskuetara iristen zitzaizkidan guztiak irakurtzen nituen, Bruguerarenak, badakizu, “Zipi y Zape” eta “Mortadelo”, baita “Jabato” eta “Capitán Trueno”-renak, eta superheroienak ere. Gero, helduaroan, Nobela Grafiko izena hartu zutenean, jaramon handirik ez diedala egin aitortu behar dut, beharbada nire jaramona garrasika eskatzen ari zirelako. Zeren ingurukoak izan ohi dira zure komikiak?

– Arrazoi duzu. Nobela grafiko izena hantuste dela uste dut nik ere. Gainera klasismo antzeko bat ezartzen du komikien artean, haietako batzuk literatura balira bezala eta beste batzuk ez. Non dago muga? Nork ezartzen du? Nire hasierako komikiek, guztiz osatutakoek, zirriborro hutsak ez ziren lehenengoek, asko zeukaten nobela grafikoz. Edo hori uste nuen nik marrazten ari nintzenean. Conraden “The Shadow Line”-en edo Jamesen “The Turn of The Screw”-ren bertsioak marraztu nituen, adibidez. Azken hau ez zitzaion inori gustatu. Horren arrazoia mamuak ez zirela marraztuta inondik agertzen pentsatu nuen orduan, baina agian ez zen nik uste bezain borobila.

Kafkaren “Zigor-kolonia” izan zen nire azken adaptazioa. Denbora luzez lan egin nuen Kafkak sortutako mundua iruditara itzultzera saiatzen, baina azkenean amore eman nuen. Edozein marrazki zehatzek Kafkaren iradokizun amaiezinen murrizketa bat litzatekeela ondorioztatu nuen. Bereziki Kafka zein marrazkigile ona zen aintzat hartuta. Bere istorioak komiki moduan kontatu nahi izan balitu, egingo zukeen. Kafkari buruz ikasi nuena gainerako narratzaileentzat ere baliagarria zela pentsatu nuen eta adaptazioak marrazteari utzi nion.

Nire istorio propioak asmatzen ditut ordutik, aspalditik. Umorezko istorioak izaten dira azken aldian, munduaren inuzentekeria orokorra kasu xehetan islatzen saiatzen direnak. Momentu honetan bokaziodun coach baten istorioan lan egiten ari naiz. Pentsamendu positiboaren sinestun amorratu bat da protagonista, zinez nahi duzun edozer lor dezakezula sinesten duen norbait, aldi berean nahiko tipo ezjakina dena, bere analfabetismoa agerian uzten duena etengabe. Bere bizitza erabateko hondamendi bat da, bai sentimenduen aldetik eta bai alde profesional eta finantzarioan ere, baina bitartean berak etengabe aholkuak eta gomendioak ematen dizkio jendeari, haien xedeak lortzeko moduari buruz, eta, jakina, jendea arazotan sartzen du etengabe ere.

– Itxura oso ona dauka. Irakurri nahiko nuke.

– Ez da beharrezkoa. Badirudi horretarako txandrio egin dizudala.

– Ez, ez, benetan diot.

– Ados. Amaituta dagoenean erakutsiko dizut. Bide batez, gaur goizean hemendik bi etxaditara dagoen komiki denda batera joateko asmoa neukan. Hiriko onena da eta ia astero joaten naiz, hona bizitzera etorri aurretik ere. Egia da jada ez dutela saltzen Interneten aurkitu ezin den ezer, baina sarean sartzen zarenean, ni behintzat, zerbait zehatzen bila sartzen zara beti. Dendetan, ordea, existitzen zela ere ez zenekien zerbait aurki dezakezu. Ea etorri nahi duzun galdetzeko kontatzen dizut hau guztia. Zure gustuko zerbait aurki zenezake, agian.

– Tira, bai –erantzun zuen Fidelek, harrituta, totelka-, ideia ona deritzot. Ez neukan gaur goizerako bestelako planik, egia esan.

Egoera goitik behera aldatu berri ote zen? Manu ote zen oraingoan berari amua luzatzen ari zitzaiona? Edo adiskidetasun baten hasiera besterik ez zen hura? Adiskideek elkarrekin egin ohi dituzte horrelakoak. Manuren proposamenean ez zegoen bestelako iradokizun ezkuturik. Ez zegoen? Fidelek denbora luzeegia eman zuen sexu eta sentimenduen merkatuan, balizko bikotekideen gerturatze eta aldentzeak balioesten, eta pertzepzioa eraldatuegia zeukan zentzu horretan. Baina, Manuk ez zuen edukiko ere, ala?

Auskalo.

XII

Everything I learned, I learned from the movies.

Ikasi dudan guztia, pelikuletatik ikasi dut.

AUDREY HEPBURN

Ez bideo-jokorik ez fulbolik, Fidelek ez zituen inoiz hillstarren artean hedatuen zeuden bi zaletasunak partekatu. Pokerrak erakartzen zuen, horrek bai, baina aldi berean beldur itzela eragiten zion. Amildegi horretara hurbilduz gero, pentsio plana xahutu eta ondasun guztiak galduko zituela beldur zen. Gainera bazekien bere burmuinak ez zeukala jada pokerrak eskatzen zuen bizkortasuna. Hortaz, The Hillsen egunero antolatzen ziren partidetatik aldenduta mantentzen zen. Hori bai, bere bizikide guztiekin partekatzen zuen zaletasuna ikus-entzunezko produktuen kontsumo konpultsiboa zen, binge-watching deitutako hori.

Hillstar bakoitzak bere gelan pantaila bat eduki arren, ados jartzen ziren egoitzako zinema gelan denak batera maratoiak egiteko. Alain eta Elenek noizbait etxeko liburutegia izandako gela zinema areto txiki baten moduan antolatu zuten, lerrokatutako eserleku bigunekin eta pixel kopuru erraldoi bat zeukan proiektagailu batekin, hillstarren ikusmen kaltetuek behar bezala preziatu ezin zutena.

Txandaka erabiltzen zuten aretoa, bideo-jokoetara jolasteko eta binge-watching sesioetarako. Antolatzen zituzten maratoiak telesail berrienak izan zitezkeen, baina baita telesail klasikoenak, hala nola, Alf, Knight Rider edo Dinastyrenak. Film-maratoiren bat ere antolatu zuten, John Watersena esaterako, zeinean “Female Trouble” historiako filmerik onena zela berretsi zuten. Edo arratsalde hartan ikusten ari zirena, beste jeinu batena: John Hughesena.

Fidel eta Iago bakarrik zeuden aretoan. Zirudienez, The Hillsen ez ziren asko Fidelen pasioarekin bat zetozenak. Nerabeen komediak ziren pasio ia aitorrezin hura, errituz beterikoak, arketipoz, botere borrokez, hormonez eta “angst”-ez. Iago, antza, bazetorren bat, edo, hobe esanda, Fidelen obsesiotik haratago zihoan. Film haiek neurri handi batean dokumentalak zirela zioen Iagok.

Irakasle izandakoa zen Iago, baina lehen mailako heziketan, ez institutuan, eta hala ere nerabezaroaren inguruko ezagutza zabalak omen zeuzkan; zeren, edozein nerabek nerabe izateagatik soilik sentitzen duen klaustrofobia, Hughesek beste inork baino hobeto islatu zuela mantentzen zuen.

– Edozein nerabe –zioen Iagok-, bai sonatuena eta bai baztertuena ere, egokituena eta outsiderena, edozein kulturan jaio edo hazitakoa, zanpatuta sentitzen da, aldatzen ari zaion eta arrotz gertatzen zaion gorputz baten barruan, mundu estu batean, berak aukeratu ez dituen arau eta ordutegi batzuen menpean. Sentimendu unibertsal bat da, nahiz eta norbanakoaren, garaiaren eta gizarte eta kultura ingurumenaren arabera, modu ezberdinetan adierazten den. Eta John Hughes izan da sentimendu hori zineman hoberen islatu duena. Gehiegikeriarik gabe, tragediarik gabe, baina aldi berean garrantzirik kendu gabe. Haren filmetan, itxuraz gatazka ñimiño bat dena, pertsonaientzat mundu oso bat da. Dela soineko arrosa bat jostea graduazio dantzaldira joateko, dela piperra egin eta zuzendariari iskin egitea, dela larunbat goiz batez zigortua izatea. Guztioi gertatu zaizkigu horrelakoak! Baina batzuei ahaztu zaiela ematen du.

“Pretty In Pink”, “Sixteen Candles” eta “Ferris Bueller´s Day Off” ikusi berri zituzten segidan, eta indarrak berritzen zeuden, koroako bitxitzat hautatu zutena ikusi aurretik: “The Breakfast Club”.

– Zuk zure lanean honelako istorioak egunero ikusiko zenituen –esan zion Fidelek-.

– Lehen mailako heziketako irakasle izan nintzen ni, ez bigarren mailakoa. Umeekin lan egin dut bizitza osoan, ez nerabeekin. Adin horretan bestelakoak izaten dira arazoak. Lehen mailako haurrek arazorik ez daukatenik ez dut esan nahi, ezta eragiten ez dituztenik ere, baina nire bizitza profesionalean arazoak eragin dizkidatenak eta bizitza mingostu didatenak gurasoak izan dira beti.

– Imajinatzen dut. Ez didazu inbidiarik ematen.

– Lehen mailako heziketan gurasoak ez dira ohartzen euren seme-alabak gizaki autonomoak direla. Euren eranskin bat balira bezala tratatzen dituzte. Adin horretako umeen kasuan, gurasoek ezin dute onartu euren semea edo alaba zerbait ulertzeko, matematika problema bat ebazteko edo perpaus bat zuzen idazteko gai ez izatea. Beraiek, gurasoak, gai badira, semea edo alaba ere gai izan behar duela sinesten dute; eta semeak edo alabak ezin badu edo txarto egiten badu, irakaslearen errua da.

Umeak zoruko lauzak zenbatzen edo hegodun zakilak marrazten botatzen baditu eskolak, adimentsuegia delako da, apartekoa, eta irakasten dioguna ez delako bere interesekoa. Hezkuntza sistema ez omen dago holako jeinuentzat prestatuta. Zer esanik ez, nola ulertarazi guraso bati bere hamar urteko semetxo edo alabatxoak maltzurkeriarako gaitasuna badaukala, eta ahulei iseka egiten diela. Zerbait pertsonal bezala hartzen dute. Niri, kasuren batean, umeari inbidia niola iradoki zidaten. Hamar urteko umemoko bati! Aitari inbidia niola zen iradoki nahi zidatena, jakina. Pentsa ezazu, BMW SUV batean etortzen zen ganorabako bat, giharrak erakusteko jaka estu bat zeramana lehertzear. Ez dakit zertan lan egiten zuen, baina Txinara asko bidaiatzen zuen, behin eta berriz errepikatzen zidan-eta.

– Arrazoi askorengatik ez dut seme-alabarik izan, baina haien artean nagusietako bat beste ikasleen gurasoekin harremanik ez izateko izan zen. Infernuko seigarren eraztuna jabeen komunitate baten batzarra izan behar da, eta zazpigarrena, ziur, ikasleen gurasoen elkarte baten batzarra.

– Ez nau harritzen zure erabakiak –erantzun zion Iagok-. Nik ostera seme bat izan nuen. Egia esan ez zen seme bat izan. Saharako ume bat izan nuen harreran aldi batean, eta hasieratik argi izan nuen harrera zer zen eta nola bukatu behar zuen. Mundu guztiak ez zuelako berdin ulertu diot hau. Ume bat zure etxean hazteak, babesteak, zaintzeak, maitatzeak, ez zaitu ezeren hartzekodun bihurtzen, ez dizu umearen gaineko eskubiderik ematen.

Udetan etortzen hasi zen, Sahararekiko anaitasunerako elkarte batek antolatutako talde batean. Hirugarren urtean, elkarteko batzuek, harreran ekarri genituen umeak ikasturtea hemen ikas zezaten, baina udan Tindufera euren sendiekin itzultzeko baldintzarekin.

– Miresgarria deritzot zure eskuzabaltasun horri.

– Eskuzabaltasuna –Iagok-, ume bati zuzenduta doanean behintzat, desinteresatua izan behar da, eta taldeko guztiek ez zuten berdin ulertu. Lau besterik ez ginen “hartzaileak”, eta beste hirurek euren ustezko “semeak”, mutilak baitziren guztiak, udan bueltan ez bidaltzea erabaki zuten. Umeek jada lan egiteko adina bazeukatela zioten, eta, agian, gurasoek hurrengo ikasturterako ez zituztela bidaliko eta ikasketak ez zituztela amaituko. Umeak eurekin hobeto zeudela aurrez suposatzen zuten, herrialde aurreratu batean, bere guraso eta sendiekin baino, errefuxiatuen kanpamentu batean, etorkizunik gabe.

Jarrera berekoi eta kolonialista bat zela haiena uste nuen eta hala jakinarazi nien. Adin-txikiko bat bere sendiari ebatsiko bazioten, ni haien taldean ez sartzeko esan nien. Ume batek hemen etorkizun hobeago bat izango zuela uste bazuten, Saharan baino, munduaren ikuspegi estu eta makur bat zeukatela ere esan nien. Eta azkenik, zer nolako etorkizuna zeukan herri hark galdetu nien, seme-alabak bahitzen bazizkioten. Horrela lagundu nahi zioten saharar herriari?

– Dramatikoa ez balitz barre egingo nuke. Ziur hiru horiek Mendebaldearen gehiegikeriez, paternalismoaz, beti kexu diren horietakoak zirela. Eta azkenean Mendebaldearen pribilegioak eskubide bezala aldarrikatzen amaitu zuten.

– Horixe! Elkartetik bota ninduten, noski, edo elkartetik geratzen zenetik, eta umea bere senideekin itzuli zen. Ez zen bueltatu, espero zitekeen bezala, gurasoek ez baitzuten nahi besteak bezala bahi zezatela.

– Bahiketa anaitasun ekimen bezala. Hamaika ikusteko jaioak gara. Dena dela, zuk egin behar zenuena egin zenuen. Harro egon zaitezke.

– Egin nuen guztia nire borondate onenarekin egin nuen, bai. Baina beste batzuk, ekintza gaitzesgarri bat burutzeko, nire borondate onaz baliatu zirela pentsatzeari ezin diot utzi. Nire hasierako laguntzarik gabe agian ez ziren hain urrun iritsiko.

– Zure jokabidea koherentea eta miresgarria izan zen. Ez eman bueltarik. Maratoiaren azkeneko traka falta zaigu eta.

XIII

I like simple things, elastic waists so I can eat.

Gauza sinpleak atsegin ditut, gerri elastikoak jan ahal izateko.

BARBRA STREISAND

Egoitza barruko eguneroko elkarbizitza nola zihoan behatzeko, beste bisitatxo bat egin zuten Alainelenek. Den-dena beraiek euren egitasmoan aurreikusi bezala ote zihoan berretsi nahi zuten, edo bestela, desbideratzeren bat antzemanez gero -egoiliarren desadostasunen bat, elkarbizitza arazoren bat-, ahalik lasterren zuzendu. Hori zen behintzat emango zuten azalpena, norbaitek ea zer egiten zuten bertan, eta ordu haietan, galdetuko balie. Zeren, salbuespen bezala eta goizeko bisitak izan zuen arrakasta eskasa ikusita, arrastian joan ziren oraingoan, jende gehiago aurkitzeko asmoarekin.

Afalordua zen eta, egoiliar guztiak areto nagusian zeuden arren, haietako bat ere ez zegoen jantokiko mahaietan eserita. Hiru taldetan sakabanatuta zeuden.

Mahai borobil baten inguruan, Dylan, Jairo –eguzki-betaurreko batzuen atzean ezkutatuta eta tucker txapel bat buruan-, Borja eta Eloi poker partida baten itxura guztia zeukan zerbait jokatzen ari ziren: kartak eskuetan, fitxak eta billeteak mahai erdian, whiskiak edalontzi zabaletan.

Paul, Manu, Abel, Bruno eta Wallace, besaulkietan zirkuluan eserita, online bideo-joko batera jolasten ari ziren. Guztiek partida bera jokatzen ari ziren, baina bakoitzak bere kontsola eramangarrian. Gauza bera egin zezaketen bakoitza kontinente ezberdin batean balego, hortaz, zirkuluan elkarrekin eserita egoteak erritu moduko bat izan behar zuen, Alainelenek ulertzen ez zutena. Agian hori zen haientzat elkarrekin afaltzeko geratzea. Alainek eta Elenek ez zuten jokoa identifikatu, baina, gamerek euren kontsolekin egiten zituzten imintzioak ikusita, abiadura eta indar handiak eskatzen zituen bat izan behar zuen.

Gainerako egoiliarrak, Fidel, Joel, Iago eta Teo –abokatu erretiratu bat-, aretoaren atzealdean zeuden sofa batean eserita, pantaila erraldoi gisa erabiltzen zuten hormari begira, “Melrose Place” zirudien telesail bat ikusten.

Erik eta Alex talde batetik bestera mugitzen ari ziren, paperezko musuzapiak eta pizza zatiak banatzen, hillstarrek euren jarduerei utzi gabe irensten zituztenak.

Inor ez zen harritu heldu berriak ikustean, ez poztu, ez larritu, ezta haserretu ere.

– Pizza gaua da gaur –Teok eman zien informazioa, Heather Locklearen nondik norakoei begia kendu gabe-. Nahi al duzue?

Sukaldariaren lana gau hartan, zirudienez, Domino´s-era deitzea izan zen eta drone batek ekarri zizkion kutxetako edukia hiruki itxurako ataletan zatitzea. Alainek eta Elenek zati bat hartu eta Los Angeleseko komunitate hartako biztanle aberaskume eta gazteen ibilerak komentatzera eseri ziren.

Egoiliarrek eskuekin jaten zuten pizza, sardexka ezta aiztorik gabe, eta latetatik zuzenean edaten zuten garagardoa. Gameretako batek –Paulek ziurrenik- goranzko bat bota zuen ere; hori bai, gainerakoek ez zioten grazia ospatu. Edo ez gehiegirik. Amerikar frat-movie batekoa zirudien giroa. “Toga, toga!” oihukatzea besterik ez zitzaien falta. Hori eta azpil batean sartuta eskaileretatik behera burua botatzea.

Alainelenek beste zerbait espero zuten, egia esan. Zilarrezko ganderailuz apaindutako mahai bat ez zuten espero ere, asteazken batez afaltzeko, baina horren eta topatu zutenaren artean erdiko punturen bat egon behar zuen. Zer espero zuten? Ba lisatutako alkandoraren bat, praken barrutik sartutako alkandoraren bat… gutxieneko bat, hasiera puntu bat. Baina hillstarren arropak “senitarteko” afari baterako baino, beste gizarte egoera anitzetarako egokiagoak ziruditen, hala nola, hip-hop kontzertu bat emateko –sweat-pant izeneko praka grisak, oversize elastikoak-, mila metroko horma bertikalak eskalatzeko –maila termikoak eta katu oinak- edo baita sutan dagoen bidoi baten inguruan eskuak berotzeko –zulatutako flanela eta pana-. Borjak eta Dylanek ere! Tu quoque? Borjak, jantziegi joateko edo marka garestiegi bateko janzkiren bat eramateko paradarik galtzen ez zuenak, Karl Lagerfeldez mozorrotzen zena medikuarengana joateko, Borja horrek, gau hartan, tiroketa baten biktimarena izan behar zuen elastiko bat zeraman aldean. Eta jeans urratuak. Zarpail haiengatik dirutza lotsagarri bat ordaindu izana espero zuten behintzat Alainelenek. Dylanek bere aldetik, hamarkadetan nazioarteko dotoreziaren epaile izan zen Dylanek, txankletak zeramatzan gau hartan. Eta alkandora pseudo-hawaiar bat.

– Zuen gomendioa jarraitu genuen eta ohar batzuk eman genituen sukaldean. –Teoren ustean, ekintzaileen harridura aurpegiak azalpenen bat eskatzen ari ziren.- Lehenengo egunean esan genizuenez, otorduei bizitasun pixka bat gaineratu nahi genien eta gurari bat edo beste sartu menuetan. Asteroko menua zurrunegia bazen, azkenean, errutinak zanpatuko gintuen. Horrela, asteazkenetan, aste erdian, pizza gaua daukagu. Igandetan paella egiten dugu. Tira, sukaldariak egiten du. Eta sangria. Norbaitek ijito-besoa ere proposatu zuen!

Barre egin zuen Teok. Alainek eta Elenek irribarre batez erantzun zuten, baina argi zegoen grazia non zegoen ez zutela ulertu.

– Paella eta ijito-besoa… Fresitak bezala!

Irribarre izoztua ez zuten aldatzen.

– Fresita, Gran Hermano 5 irabazi zuena, Saloun igandeetan beti paella eta ijito-besoa zeukatela esaten zuena. Eta negar egiten zuena. Ez?

…

– Berdin dio. Kasua da igandeak paella egunak direla, eta sangriarenak eta pastelarenak, dela ijito-besoa dela beste bat.

– Eta hilabetero larunbat batean barbakoa egiten dugu afarirako –Iago sartu zen-. Hanburgesak, txerri saiheskiak eta hot-dogak.

– Hortik aparte askatasun osoa ematen diogu sukaldariari. Primerako sukaldaria da –gaineratu zuen Teok-.

– Zuen arteko elkarbizitza nola zihoan behatzera etorri gara gu –Alainek, zentzuren bat zeukan gai baterantz birbideratu nahi zuen solasa, inork ezer galdetu ez bazion ere-. Zuetako bakoitza bere gelan gordeta egongo ote zinen beldur ginen. Antzeko interesak dauzkaten pertsonez inguratuta bizitzeak eskaintzen dituen aukerak behar bezala aprobetxatzen dituzuen baieztatu nahi genuen.

– The Hillsen elkarbizitza dinamizatzeko ideiak emateko asmoarekin etorri gara –gaineratu zuen Elenek-, baina badirudi ez zaizkizuela falta. Alde horretatik ondo moldatzen zaretela esango nuke.

– Baietz esango nuke –erantzun zuen Teok, pantailara begiratzeari utzi gabe-. Nahiko ondo pasatzen dugu. Urdanga! –Iraina ez zen Elenerentzat, Amandarentzat baizik, Heather Locklearrek egiten zuen pertsonaiarentzat.-

– Aktibitateren batean laguntzarik behar al duzue? –Alainek temati.-

– Ez kezkatu –erantzun zion Teok, Amandari erdiko atzamarra ateratzen zion bitartean-. Hemen bakoitzak bere etxetik kanpoko aktibitateak dauzka. Bakoitzak bizitza bilatzen du horrelakoetan. Pentsa ezazu ez garela hiritik aldatu, hiri honetan bizi ginen The Hillsera etorri aurretik, eta, horrenbestez, hona etorri baino lehen egiten genituen aktibitate berberak egiten jarrai dezakegu. Batzuek boluntario lanak egiten dituzte, beste batzuek mendiak igotzen dituzte taldean… denetarik. Etxe barruan, momentuz, ez da gatazkarik egon aktibitate ezberdinen ordutegiak bateraezinak zirelako edo antzeko arazo batengatik. Ezta politikagatik ere. Eta alde horretatik hemen denetarik dago, kolore guztietakoak gaude. Etxe handi bat da hau eta horrek aktibitate eta ideologia ezberdinak bateratzea errazten du. Apartamentu batean liskarretan ibiliko ginen une oro. Fulbola dagoen egunetan, adibidez, friki fulbolzaleek partida taldean ikus dezakete eta euren haitzuloetako errituak egin, jende normalari enbarazurik eragin gabe eta beste ingurumen itxiagoetan pairatzen dituzten isekak nozitu gabe.

– Poker partida hori ez dela legezkoa esango nuke –nabarmendu zuen Elainek, aretoko beste puntarantz kokotsarekin seinalatuz-.

– Soilik dirua apustu egiten bada –erantzun zuen automatikoki Teok-.

– Eta mahai erdian dagoen billete piloa? Faltsuak ote?

– Ez, ez dira faltsuak. Partida bat legez kanpokoa izateko dirua apustu egin behar dela azpimarratu baino besterik ez dut egin. Hortaz, hau bai, legez kanpokoa da.

XIV

I think that the longer I look good, the better gay men feel.

Uste dut zenbat eta denbora luzeagoz itxura ona daukadan, hainbat eta hobeto sentitzen direla gay gizonezkoak.

CHER

– Osaba, albiste berriak!

– Hori errepikapen bat da.

Telefonoz deitu zioten oraingoan ilobek, sakelako terminalera. Bien ahotsak entzun zitezkeen aldi berean. Eskurik gabeko moduan jarria zeukaten eta horrek Fidelen erreakzio eta erantzunerako aukerak murriztu nahi zituztela iradokitzen zuen. Txandrio bat usnatzen zuen Fidelek.

Ez zion erabilera gehiegirik ateratzen sakelakoari Fidelek. Telefonoz hitz egitea ez zitzaion inoiz gehiegi gustatu, sakelakoak eta tarifa lauak asmatu aurretik ezta ere. Sare sozialetan ibiltzera ezta ere ez zen zaletu. Ez feisbuk, ez tuiter, ez guatsap, guztiei aurkitzen zien akats bera: egoa hanpatuegia zeukatenentzat erakusleiho bat besterik ez ziren. Esateko ezer gutxi eduki, baina euren aburuak eta hausnarketak sakonak eta esanguratsuak zirela uste zuen jendearentzat pentsatuta zeuden amaraun sozial haiek.

Bideo-jokoetara jolasteko ez zuen mugikorra erabiltzen ezta. Ez mugikorra ezta beste inolako gailurik ere; zeren, adikzioaren mekanismoaren adierazpen anitzetarako joera eduki arren –alkohola, kafea, estupefaziente natural eta sintetikoak, janari pikantea, pop musika-, jokorako adikzioan ez zen sekula erori, ez zorizko jokoetara ezta bideo-jokoetara ere.

Albisteak irakurtzeko bai erabiltzen zuela sakelakoa, eta aldizkako argitalpen digital batzuk irakurtzeko, baina oraindik -eta batez ere- paperezko egunkari eta aldizkarien zale eskasetakoa izaten jarraitzen zuen.

Hortaz, sakelako terminalari Fidelek ematen zion erabilpen nagusia osasuna ikuskatzea zen: tentsioa, sukarra, bihotzaren abiadura eta erritmoa neurtzen zizkion terminalak, etengabe, eta gorabehera adierazgarriren bat antzematen bazuen, aseguruarekin komunikatzen zen, medikuaren eta Fidelen agendak erkatzen zituen eta hitzordu bat antolatzen zuen.

Sexu bikoteak bilatzeko ere erabiltzen zuen Fidelek sakelako terminala. Noizbehinka. Bueno, noizbehinka baino maizago. Dohainezko bikoteak bilatzeko, Fidel ez baitzen sexuagatik ordaintzea gustatzen zitzaienetakoa. Ez zekenkeriagatik, bere gozamenaren zati handi bat gozamena eragitetik zetorrelako baizik, eta ordainezko partenaire batek adieraz zezakeen gozamena –halakoren bat adierazten bazuen- ez zitzaion sinesgarria iruditzen. Gainera, azken aldian, ordainezko bikoteren bat bilatzeko erabakia hartuz gero, Draganek, Jairoren lagunak, egindako eskaintza erabiliko zuen eta ez zuen mugikorra erabili beharko.

Mezuak, idatzizko berehalako mezuak, bai gustatzen zitzaizkiola, batez ere mezuak hizkiz-hizki tekleatzeari utzi zitzaionetik eta telefonoari diktatzen zitzaizkionetik. Abantaila pila aurkitzen zizkion komunikatzeko bide honi: mezua bidaltzean ez zenuen hartzailea galarazten, honek abagunea aurkitzen zuenean mezua irakurri eta, behar eta nahi izanez gero, erantzuten zuen. Baina noizbehinka beste aldean ahotsen bat entzutea ere gustatzen zitzaion Fideli. Bai, XXI. mendearen garai haietan oraindik ere, terminal mugikorra hitz egiteko erabiltzen zuten gutxienetako bat zen Fidel.

Baina, esan bezala, sarritan nahiago zuen mezu bat bidali baliote telefonoz deitu baino. Zehazki, oraingoan bezala, ilobek deitzen ziotenean.

– Ez egin broma errazik eta entzun: Elene eta Alain horiek ez dira arropa zuzenak –Taniak-.

– Aurreko lanpostuetatik bota zituztela jakin dugu –Maiak-, enpresaren diruarekin gelditzegatik.

– Nork esan dizue hori? Jakiterik badago. Yoga eskoletako beste etxekoandreren batek? Arrandegian? Ile-apaindegian?

– Ez izan matxista osaba, ez da zure estiloa.

– Senarrak esan dit, Christianek –Maiak-, bere enpresan lan egiten zuten-eta.

– Akabo! Zure senarrak esandako guztiei jaramon egin banie dagoeneko kale gorrian nengoke. Oroitzen zara hark egindako gomendioez? Denetarik daki, autoez, aseguruez, finantzez… Eta horrelakoak non ikasi dituen galdetzen diozunean, “bizitzako unibertsitatean” ikasia dela erantzuten dizu, langile heziketako modulu bat besterik ez baitauka.

– Matxista eta orain klasista. Zer dela eta hainbeste hobekuntza? Egoitzako lagun berrien eragina ala? –Taniak.-

– Hori bai, gauza bat aitortu behar diot, bakoitzari bere merituak aitortu behar zaizkiolako: jokoz kanpo bat zer den ondo dakiela badirudi, mila bider saiatu baita niri azaltzen. Erdi Aroko Inkisizioak tortura askoz arin eta jasangarriagoak erabiltzen zituen.

– Horrela jartzen zarenean ez dago zurekin hitz egiterik. Zu bai jartzen zarela jasangaitz –Taniak-.

– Sinets iezaguzu –Maiak-. Senarraren enpresan lan egiten zuten eta haien kaleratzea asko komentatu zen. Antza denez, enpresaren izena baliatzen zuten enpresaren bezeroekin harremanetan jartzeko, eta ondoren enpresaren bizkarretara egiten zituzten tratuak eta kobratzen. Laster harrapatu zituztela dirudi, baina inork ez daki oso ziur zenbaterainoko iruzurra egin zioten enpresari. Berehala bota zituzten kalera, baina ez zieten epaiketarik jarri bezeroen aurrean enpresaren izena eta sona ez kaltetzeko.

– Barka iezadazue baina sinestea kostatzen zait, esamesaren iturria nor den jakinda. Epaiketarik egon ez dela jakiteak hiri-elezahar baten aurrean gaudela susmatzera bultzatzen nau. Zuen senarren hain gustuko diren hiri-elezahar horietako bat. Zureak, Maia, Ricky Martin, txakurtxo bat eta marmelada pote bat lotzen dituen istorio hori, telebistatik zuzenean ikusi zuela zin egin zidan behin. Eta zureak, Tania, Alejandro Sanz larrialditan ospitaleratu zutenean, anbulantzia berak gidatzen zuela apustu egin zidan. Egia da holako adierazpenak Pasionariak bezain sutsuki defendatzen dituztenean mela-mela eginda egoten direla, eta esango nuke ez dutela inork seriotan hartzea espero. Taberna barrako usadioak dira eta ez zaie garrantzi gehiegirik eman behar. Bide batez, orain jabetu naiz, hara ze kasualitatea, zuen senarren gustuko elezaharrak beti direla gay famaturen baten ingurukoak. Homofobia usain apur bat ez al dario horri?

– Ez dira homofoboak! Badakizu zenbat estimatzen zaituzten biek eta nolako errespetua dizuten –Taniak-.

– Eta lagun gay asko dauzkate gainera! –Maiak.- Tira, barkatu, nahigabe irten zait. Hobe dut isiltzea.

– Bai, hobe –Taniak, berriz-.

– Dena dela, hori guztia egia balitz ere, zer nolako eragina izango luke nigan? The Hills egoitza hemen dago, ez da gezur bat, bertan bizi bainaiz ni. Aterpea eta ohea ez dira balizkoak, egunero zerbitzatzen digute janaria eta egunero garbitzen dituzte gelak eta gainerako instalazioak. Ez dago hortaz inolako iruzurrik. Hemengo langileei ez diet inolako kexarik entzun ordaintzen ez dietelako-edo. Beraz, zer? Hutsetik hasten, berriro hasten ari den bikote bat izan daiteke. Hanka sartu zuten eta orain beste bizimodu berri bat hasten ari dira. Hain susmagarri deritzozue?

– Inozoa zer zara gero! –Taniak.- Dirua bide motzetatik irabaztera ohituta dagoen jendea dira hauek. Eta egoitza hori ere, dirua irabazteko, dirutza handia eta bide motzetik irabazteko antolatu bide dute. Ziur. Zerbait ezkutatzen dute.

– Adi egon eta zuhur ibili, mesedez! –Maiak.- Zerbait arraro edo susmo txarrekoa usnatuz gero, jakinarazi iezaguzu. Ados?

– Baleee… Noski. Ados. Ez kezkatu –Fidelen tonua ironikoa zen-. Musu handi bat zuei eta milesker zure senarrari, Maia, nire ongizatea horrenbeste gogoan izateagatik.

– Osaba!

– Bide batez, zer moduz ama? –Fidelek mintzagaia aldatzeko gogoa zeukan, iloben ardurak txorakeria hutsa iruditzen baitzitzaizkion.- Ezer berririk heldu zaizue harengandik? Sare sozialetan arrain mutanteen argazkiak igo dituela ikusi dut. Haietako batek, begi bakardun batek, hotzikara eta barregura eragin dizkit. Ezkatadun Tartalo bat bezalakoa zen! Baina amak harrotasunez zintzilikatzen ditu argazkiok sarean, iruzkin serioekin lagunduta, eduki politikodun salaketaren bat edo antzeko zerbait egiten ari balitz bezala. Ekologismoaren abangoardiatzat dauka bere burua, nonbait. Geroz eta zoroago zer dago!

– Badakizu: ama. Bere zaletasun nagusia atentzioa ematea izan da beti, eta Fukushiman baino abagune hobeagorik ez du inon aurkituko. Utziozu, ez dio inori kalterik egiten.

Bere iloben presio paternalista eta hiperbabesletik askatzea lortu zuenean, The Hillseko sparen instalazioak probatzea erabaki zuen Fidelek, gogo handirik gabe eta bertan zer egin zezakeen oso argi izan gabe. Izan ere, spaek ez zuten gehiegi erakartzen, edo hobe esanda, larritasun edo nazkaren antzeko zerbait eragiten zioten. Hainbeste jendeak erabilitako urak ezin zuela ezer onik ekarri pentsatu zuen beti. Lurbiran Bizitza antzeko ingurugiro heze eta bero batean hasi zela gogoratzen zuen eta, jacuzzi batean sartzen bazen, berari ere gorputz gainean Bizitza sortuko zitzaiola pentsatzen zuen, biologia eskolen garaitik ahaztuta zeuzkan erreinuetako mikroorganismoak eta baita oraindik aurkitzeke zegoen erreinuren batekoak ere.

The Hillseko sparen kasuan Fidelek bere estreinako bisita hainbeste atzeratu zuen, alde batetik spa horrek beste guztien eragozpen berberak izan behar zituelako, baina bestetik, gainera, bestelako spa batzuek eskaintzen zituzten abantailak ez zituelako eskaintzen, alegia, gorputz gazte, sendo, gihartsu eta erdi biluziak behatzeko aukera. The Hillseko span ez zegoen denbora-pasa hori praktikatzeko aukerarik, bertako erabiltzaileak egoitzako biztanleak baitziren, eta jakina, haien azal zimurtuak zintzilik ikusteko gogo handirik ez zitzaion pizten Fideli. Nahikoa zeukan bere gainbehera behatzen ispiluan begiratzen zuen bakoitzean.

Arrazoi horiengatik aste luzeak egin zituen etxeko sotoan instalatutako spa eta gymera jaitsi gabe. Baina erretiratu baten bizitzan aisialdi ordu luzeak daude eta hauek betetzeko eskaintza gutxi; eta hori zela eta, astegun goiz hartan, eguraldi euritsua ari zuenez eta telebista aurrean goizetik eseri nahi ez zuenez, sotoko spara jaistea erabaki zuen.

Hara heldu zenean ez zegoen bakarrik, baina lekua bilatzeko ahalegin handirik ez zuen egin behar izan ezta ere. Abel eta Bruno, ezkondutako bikotea, gymean zeuden, bakarrik, Fidel jaitsi zenerako. Beti ziren goizen oheratzen zirenak eta goizen jaikitzen zirenak ere. Ur epela limoi zukuarekin gosaltzen zuten egunero gymera joan aurretik. -Hura nazka Fideli eman ziona hau kontatu ziotenean! Ez al zen edabe hori berazkoa zuten haurrei indarrez ematen zitzaiena?- Eta euren eguneroko ariketak egin ondoren, ur hotzarekin dutxatu eta benetako gosaria hartzen zuten: zortzi zekalezko ogia, soja esnea eta pomelo zukua. -Zortzi zekaleren izena asmatzeko ere! Ba al zegoen zortzi zekale mota ezberdin?- Egunero. Bikote hark bekatu aitorrezinen bat egin bide zuen noizbait, eta euren buruei zigorra ezartzen ari ziren. Ez zegoen bestelako azalpenik hainbesterako doako pairamenentzat. Semeek ere -gaizki pentsatu nahi gabe- ziur etxetik alde egin zietela, bizitza arrunt bat baketan eduki ahal izateko, inora ez daramaten sufrikariorik gabe.

Han zeuden ba, esan bezala, biak bakarrik gymean, izerdi patsetan eta gorri-gorri eginda. Bihotzekoak noiz emango zien zain.

Gymak eskatzen zituen esfortzuak eta izerdiak beste egun baterako ustea erabaki zuen Fidelek eta spara jo zuen zuzenean. Saunan sartu zen eta bertan Jairo aurkitu zuen, baina ez bakarrik, Dragan bere lagunarekin baizik -The Hillseko bizilagunek gonbidatu bat eraman zezaketen spa eta gymera, baina Fidelek zekienagatik inor ez zen handik agertzen erretiratu bati izerdi egiten laguntzeko-.

Jairorena, bikote ezkonduaren guztiz kontrako kasua zen: sarritan, guztiak oheratzen zirenean -eta The Hillsen inor ez zen goizegi oheratzen, Abel eta Brunoz aparte-, Jairo ez zen oraindik egoitzara itzuli. Garagardoa zen bere gustuko gosaria, gosaltzera jaikitzen zenean. Eta beste askotan, bazkalordurako ere ez zen jaikitzen. Nerabe arduragabe baten ordutegi eta ohiturak zeuzkan. Edari energetikoak, pizza eta hanburgesak gustatzen zitzaizkion, eta telebista ikusten zegoen bitartean, naturan agertzen ez diren koloredun snackak jaten zituen. Inork ez zuen ulertzen nola ez zion oraindik bihotzekoak edo iktus batek eman, ezta berak ere, azken berrogei urtetan ez baitzuen analisi edo txekeorik egin.

Erre ere egiten zuen Jairok. Ez soilik tabakoa. Horrek osasuntsu mantentzen laguntzen ziola argudiatzen zuen: tabakoa oso droga kaltegarria zela eta osasuna hondatzen zuela esaten zuen eta, hortaz, tabakoa marihuanagatik aldatzeak osasunerako onuragarria zela defendatzen zuen. “Baina tabakoa ez baduzu utzi!” esango zion baten batek, eta Jairok zera erantzun: “Ez, baina lehen baino gutxiago erretzen dut, eta hori ona da”.

Jairoren bihotzaren taupaden erritmoek -erritmo bi edo hiru baino gehiago baitzeuzkan haren bihotzak, egunaren orduaren arabera- drum´n´bass saio bat ziruditen, eta erritmo bitxi haien oinarrian Viagrak eta speedak zerikusi handia zeukaten.

Laburbilduz, goiz hartan span aurkitu zuenean, Fidelek ez zekien oso ziur Jairo goiz jaiki bazen, auskalo zergatik –sute bat, zonbi apokalipsi bat-, edo oraindik ez bazen oheratu.

– Egun on –esatera ausartu zen, egun argia baitzen ordurako-.

– Baita hiri ere –Jairok-. Dragan gogoratzen duk? Bisita egiten etorri zaidak.

– Noski. Kaixo, Dragan.

Draganek ere agur motaren bat izan behar zuena bota zuen, baina haren tonu eta begiradarengatik –plantigrado baten antzekoak biak- Fideli zalantza gelditzen zitzaion agur egin bazion edo mehatxuren bat bota bazion.

Biluzik, Jairok esperimentu genetiko baten bigarren mailako hondakinen bat ematen zuen, gerrian zapi bat zeramana. Dragan bestalde beldurra eragiteko asmoarekin diseinatutako zerbait zirudien, pitbull bat edo krokodiloz beteriko aintzira bat bezala. Gerritik gora ikusten zitzaizkion ile bakarrak betileak eta bekainak ziren. Gainerako azal guztia arrasean moztua zeraman, baina hala ere ez zitzaion larruazal gehiegirik ikusten gorputz ia osoa tatuajez estalita zeukalako. Draganen azalean sauna barruko minutu luze aspergarriak entretenitzeko nahi adina testu zegoen, baina Fidelek ezagutzen ez zituen hizkuntza eta alfabetotan idatzita. Testuez gainera irudi ugari zegoen Draganen azalean barreiatuta, honi Erdi Aroko kodex baten antza ematen zizkiotenak: animaliak -benetakoak eta mitologikoak-, sinboloak, irudi erlijiosoak… Beltzez idatzita eta marraztuta zeuden gehienak, baina han-hemenka kolore gorria ere ikusten zen, batez ere odola edo gorputzeko organoren bat -bihotz bat, birika pare bat- irudikatzen zirenean.

Eta azal historiatu horren azpian, lehertzear zeuden gihar elefantiasiko batzuk antzematen ziren, larruak ozta-ozta eusten zituenak.

Fidel Draganen eskumako deltoidean idatzita zegoen testua deszifratzen ahalegintzen ari zen, liluratuta edo beroagatik erdi zorabiatuta, Jairo hitz egiten ari zitzaiola ohartu zenean.

– Fidel, Dragani kontatzen ari natzaiok lasai egon dadila, bere kezka eta zalantza guztiek ez baitute funtsik. Hemengo jendea senitartekoak balira bezala arduratzen dituk gutaz. Ez al duk hik ere uste?

– Bai, bai… -Fidel erdi lelotuta zera nabaritzerakoan, Draganek besoa luzatu edo tolesten bazuen, haren bizepseko tatuajeak irudi ezberdinak erakusten zituela.-

– Aste honetan bertan, adibidez, inola ere espero ez nian laguntza bat eskaini zidatek –Jairori Draganen gorputz biluziak eta haren giharrek ez zioten arreta desbideratzen, buruz ezagutzen baitzituen-. Senitartekorik ez daukadanez, Administrazioarekin edo halako tokitan egin beharreko gestio guztiak nire izenean egin ditzaketela esan zidatek Elenek eta Alainek. Badakik, ogasunarekin, gizarte segurantzarekin eta halakoetan. Eta horretarako ez diat etxetik mugitu behar izan ere. Notario bat ekarri zidatek egoitzara ahalorde batzuk sinatzeko. Hiri ere antzeko zerbait ez diate eskaini?

– Ez, niri ez –Fidelek Jairori begiratu gabe erantzuten zuen, hipnotizatuta baitzegoen Draganen bizkarrari so-.

– Jakina, hiri ez diate eskaini ilobak dituala badakitelako. Ba niri bestelako detailea iruditu zaidak, sekula ez baitiot arreta handirik jarri paperen gai horri, beti aspertu nauen zerbait izan baita, ile-apaindegia neukanean ere. Ikusten, Dragan? Hemen ez zagok zergatik susmo txarretan ibili behar. Egoitza honetan familia handi bat sortu nahi ditek, besterik ez, eta gu guztiok familia berri baten partaide senti gaitezela.

– Ez diat argi ikusten –esan bide zuen Draganek, bere azentu harekin, Drakularen zalgurdia gidatzen zuenak izan behar zuen azentu berdinarekin-. Adi ibiliko nauk, bikote hori bezalako ustezko ongileak askotan ezagutu baititut iraganean. Bati baino gehiago esan behar izan zioat eskuak geldirik izateko. Jaramonik egin ez didan bat edo beste ere egon duk. Ustekabeko ezbehar batekin bukatzen dituk beti holakoen azpijokoak.

Gorputza estaltzen zion izerdia bat-batean izoztu zitzaion Fideli, eta hotzikara batek zeharkatu zion bizkarrezurra.

– Kar-kar-kar! –Barre egin zuen Jairok.- Nolakoa haizen Dragan, txantxetan hasten haizenean!

XV

I find it so funny that people find me so interesting.

Hain barregarria iruditzen zait jendeak ni hain interesgarri aurkitzea.

BRITNEY SPEARS

The Hills egoitzako gela bakoitzeko atearen azpitik gutun-azal txiki bat agertu zen. Gutun-azaltxo barruan, ohar batek egoiliarrak “batzar” batera deitzen zituen. Alainek eta Elenek sinatzen zuten oharra.

Antzinako erara dei egin zuten batzarrera, formalitaterik gabe, egoiliarrei tukurik ez eragiteko. Denbora luzea igaro behar izan zuen haietako baten batek batzar baterako deia idatzizko ohartxo batean jaso zuen azken alditik. Baziren urteak edozein bilera antolatzeko modua deitutako guztien sakelako telefonora online deialdi bat bidaltzea zela. Deialdiak haietako bakoitzaren agendak arakatzen zituen hutsune amankomun bat aurkitu arte eta, aurkitutakoan, denbora hori erreserbatzen zuen eta bileraren leku, eduki eta egitarauaz informatzen zuen. Alaineleneren ustean, hillstarrek, holako deialdi bat jaso balute bere mugikorretan, ikaratu egingo ziren, kuotak igoko zizkietela edo elkarbizitza arauak zorroztuko zituztela susmatuko zuten. Horrenbestez, ohartxo bat bidaltzea aproposagoa iruditu zitzaien, ospakizun baterako gonbidapen bat balitz bezala.

Oharrak zioenagatik, batzarra egoitzako areto nagusian ospatuko zen, asteazken bateko eguerdian –deitzaileek ordurako bazekiten alferrikakoa zela bilera goizago deitzea, egoiliar gehienak ez baitziren eguerdia baino lehen jaikitzen-. Egun hartan eta zehaztutako orduan, deialdiari gizon bakarra balira bezala erantzunez, egoiliar guztiak prestu eta puntuan agertu ziren aretoan, eta erdiko mahai nagusiaren inguruan eseri ziren, inaugurazioaren egunetik berriz muntatu ez zena.

Alainek eta Elenek hillstar guztiak banan-banan eta bakoitzaren izenagatik agurtu zituzten, irribarre agorrezin batekin. Egoiliarrek hoztasunez erantzun zieten, susmo txarrez, diru gehiago eskatuko zietela susmatzen baitzuten eta protestatzeko prest zetozen. Zerbitzariek, ohi bezala adeitsu, bakoitzari zer hartu nahi zuen galdetzen zioten eta, ordu hain zehaztugabea izanik, batzuek kafea aukeratu zuten, gosaltzen baleude bezala, eta beste batzuek ardoa, aperitiboarekin hasteko. Behin denak eserita eta zerbitzatuta, Alain hizketan hasi zen.

– Egun on, edo arratsalde on, guztioi. Ezer baino lehen, zuek guztiak hemen egotea eskertu nahi dizuet, The Hillsek ateak zabaldu zituen egunetik zuokin guztiokin batera egoteko parada ez baitugu izan. Zaila da, hain ordutegi ezberdinak dauzkazue-eta. Tira, deialdi honen zioa jakingo nahi duzue, ezta?

– Dirua eskatzeko zioarekin egin duzuela uste dugu –moztu zuen Jairok, gakora ahalik lasterren iristeko asmoarekin-, edo ordutegi eta arau zorrotzagoak ezartzeko.

Alainek eta Elenek barre egin zuten, baina haien barrearen naturaltasun eskasak ez zuen tukua aldentzen lagundu.

– Lasai –jarraitu zuen Alainek-, ez dauka gai horiekin inolako zerikusirik. Bestelako proposamen bat egin nahi dizuegu, The Hillseko eguneroko bizitza zuen gustuetara hobeto egokitze aldera.

– Gu –Eleneren txanda zen- ez gara negozio baten sustatzaileak baino. Eraikina birgaitu dugu, langileak kontratatu ditugu eta egoitzako oinarrizko zerbitzuak antolatu ditugu, baina ezer gutxi gehiago egin dezakegu zerbitzu hauek zuen gustu edo beharrizanetara egokitzeko. Zuek zarete zentzu honetan ekimenak adostu behar dituzuenak. Gu ez gara gay. Ni gizona ezta ere ez naiz. Hortaz, ez dakigu gehiegirik zuen ohituren inguruan, haiek ikertzen ahalegindu bagara ere.

– Elenek eta biok proposatu nahi dizueguna zera da, zuek instituzionalizatu dezazuela batzar bat, bertan The Hillsi pertsonalitate berezi eta bereizi bat emango dioten ekimenak proposatu eta erabakitzeko.

– Ez dugu nahi The Hills adinekoen egoitza arrunt bat izatea –Elene berriz-. Zerbait berritzaile, berezi eta ezberdin sortu nahi genuen eta hori da oraindik gure xedea, baina zuek bakarrik zarete lor dezakezuenak.

– Horretarako deitu zaituztegu gaur hona, The Hillseko lehen batzarra edo Batzar Sortzailea izan dadin honako hau –Alain-.

Argi zegoen Alainek eta Elenek, bere ohiturari jarraituz, diskurtsoa nola zatikatu adostuta eta saiatuta zeukatela.

– Gehiagorik ez gure aldetik –Alainek-. Alde egingo dugu guk orain eta bakarrik utziko zaituztegu, benetako The Hills bat eraikiko duten ideiak aletzen eta lantzen.

– Barkatu baina nik ez dut gauza handirik ulertu –Fidelek-. Agian erdi lo nagoelako izan daiteke, edo azkarregia ez naizelako. Beharbada nire bizilagunek argiago edukiko dute, baina nik bat ere ez. Zer nolako ekimenak suposatzen da proposatu beharko genituzkeela?

– Ez genuke nahi xehetasunetan sartu –Elainek-. The Hillseko egunerokotasuna zuen gustu, interes edo gurarietara egokituko dituzten ekimenez ari gara. Adibidez, bereizkeria pairatu duen gizarte talde bateko partaideak izanik, zuen eskubideen alde borrokatzera ohituak zaudete, jarrera politiko aktibo bat izatera. Zuen pertsonalitatearen ezaugarri baliotsu bat da hori, orain alde batera ez zenuketena utzi beharko, alderantziz, orain inoiz baino gehiago aldarrikatu eta landu behar duzue, belaunaldi berrien eredu izan dadin. Zuen eskarmentua eta zuen indarra ahaztu ez dadila zuen eskuetan dago.

…

– Beste adibide bat. Birziklatze proiektu bat antola dezakezue. The Hillsen erabiltzen diren paper, beira eta ontzien zati gero eta handiago bat birzikla dadin prozedurak asmatu eta abian jarri ditzakezue.

…

– Edo The Hillseko menuak prestatzeko erabiltzen diren produktuak lekukoak izan daitezen ekimen bat bultzatu.

…

– Zuek baino hobeto ez du inork jakingo zeintzuk diren benetan interesatzen zaizkizuen gaiak. Uzten zaituztegu. Pentsatu, hausnartu, eztabaidatu. Ez da beharrezkoa gaur dena erabaki dezazuela. Hau prozedura luze eta segitu baten lehen urratsa baino besterik ez da.

– Zorte on eta ikusi arte. Erabakitzen duzuena, mesedez, jakinarazi iezaguzue.

…

Enpresariek bilera utzi zuten. Poema bat ziren egoiliarren aurpegiak. Bertso librean. Zer ote zen hura, txantxa bat? Birziklatzea? Lekuko produktuak! Haietako bakoitzak bere albokoarekin hitz egiten zuen, behar bezalako batzar baten itxura gutxirekin.

– Ea ordena apur batekin hitz egiteko gai garen, ez dadila esan –Eloik, mediku ohiak, besteen gainetik altxatu zuen ahotsa, nahaste-borraste hura bideratze aldera-. Uste dut hemengo guztiok argi daukagula bikote honek ideiarik ere ez daukala norekin ari den, eta hobe zukeela haurtzaindegi New Age bat zabaldu balu. Baina, bestalde, kanpaiak entzun dituztela ere badirudi, baina ez dakite non. Zera esan nahi dut, gutxienez pertsona engaiatu eta solidarioak garela suposatzen dutela, gugan fedea daukatela. Izan gaitezen zintzo, horretan behintzat arrazoi daukate. Gure gizarte konpromisoak, gure solidaritateak, gutako bakoitzarenak, ez dauka zalantzarik. Ez da eztabaidagai ere. Gu geuk asmatu genuen eta! Gure bizitza osoan, gure borondatez edo halabeharrez, gure eskubideen alde borrokan murgilduta ibili gara. Soberan dakigu, halaxe bizi behar izan dugulako, gizarte mailako edozein aurrerakuntza ez dela opari bat, konkista bat baizik, kontzientziazio eta ikusgarritasun lan luze baten ondorioa. Kalean jipoituak ez izatearen oinarrizko eskubidetik hasita eta sexu bereko pertsonen arteko ezkontzaraino, homosexualitatea gaixotasun mentalen zerrendetatik ezabatzea lortzea edo HIESaren aurka borrokatzeko ikerketa bultzatzea ahaztu gabe.

– Eloi, astiro, galtzen zarela. Zer gosaldu duzu? –Paulek, erretiratutako lorezainak, diskurtsoa hartzen zihoan tonua epeldu nahi zuen, nahiz eta berak ere Eloiren hitzekin harro sentitzen zela ezin zuen disimulatu.-

– Lasai, Paul, ondo nago. Azukre gorakada bat baino ez da hau –Eloik bazekien arrandia ez zela hillstarren ezaugarri bat-. Amaitzen dut. Zera nioen, agintzen eta legeak egiten dituen gehiengoari indarrez atzeman behar izan dizkiegula beti eskubideak. Baina, aldi berean, kausa baten aldarrikapena, edozein kausarena, ezin daiteke izan inposatutako zerbait. Pertsona batek, norbanako batek, kausa bat aldarrikatu eta haren alde borroka dezake, horretan bere denbora, dirua eta osasuna ere utziz, soilik hura gizartearen aurrerapenerako ezinbestekoa dela sinesten badu.

– Kausa bat aldarrikatu edo defendatzeagatik hobeagoa zarela sinestea erdipurdiko pertsonei gertatzen zaie –Iagok, irakasleak, epaile baten moduan ohi bezala-.

– Soberan dakigu guk hori –Manu komikigileak, bilera jendetsuetan ahoa zabaltzen ez zuenak-.

– Horretan guztiok ados gaudela esango nuke. –Abelek, ezkonduetako batek, hitza hartu zuen.- Mila bider ikusi dugu nola jendeak kausa baten bandera hartzen duen bere imajina hobetzeko; nola jendeak kausa bat aldarrikatzen duen, bizitza horretan balihoa bezala, publizitate estrategia baten barruan soilik. Jende horrek ez du gizarteak konpondu edo artatu beharreko arazo bat daukanik salatu nahi, beste pertsonak baino hobeagoak direla aditzera eman baizik.

Zenbat aldiz ikusi dizkiegu horrelako amarruak artistei, aktoreei, abeslariei; arrakasta handidunei gainera gehienetan. Euren lanagatik publikoarengandik, jendearengandik, jasotzen duten maitasuna eta miresmena ere ez zaizkie nahikoa iruditzen, antza. Ez dut uste izenik ematea beharrezkoa denik, guztiok baitaukagu buruan hainbat lagun, neurriz kanpoko bihoztun pertsonak zirela munduari frogatu behar omen ziotenak, gizateriaren arazoek atsekabetuta zeuzkatenak eta euren dirutza lizunen zati (ez oso esanguratsu) bat kausa bati edo besteri emateko eskuzabaltasuna erakusteko beharra zeukatenak. Haien talentu erraldoia, haien bertute anitz eta ia jainkotiarretako bat besterik ez zela jakin behar zuen Munduak, jendeak.

– Badakigula? –Deiadar egin zuen Borjak, PPRRak.- Jende hori ezagutzen dugula? Ez ditugu ezagutuko ba, kanpaina horiek nik diseinatzen nizkien-eta! Urteak egon dira zeinetan nire diru sarrera guztiak horrelako enkarguak izan direla. Kaskarin burugabe hutsak filantropoak balira bezala aurkeztu behar nituen hedabideetan.

Borjak buruko nahasmenduren bat zeukan, une oro edozein elkarrizketako protagonista izatera bultzatzen zuena –nik asmatu nuen, nik aurkitu nuen-, baina oraingoan posiblea zen bat ere esajeratzen ez egotea.

– Egia da, oso ondo ezagutzen dugu amarru mesianiko hori –Paulek berriz-, eta, hemen gauden gutaz dakidanagatik, ez dut uste gutako inor horretan eroriko zenik.

– Nik ezta ere ez dut uste. –Brunok, ezkondutako bikotearen beste erdiak, Abelen diskurtsoarekin jarraitu zuen, biek kasu berberak buruan zeuzkatelako.- Euren amarruen biktima izan zirenak famatutxo pseudoengaiatu horiek izan ziren, aldarrikatzeko kausa bat aukeratzerakoan. Haien zoritxarrerako, errealitatea da egun ez dagoela aho-bateko babesa duen kausarik. Egun, kausa baten alde zaudela adieraztean, kolektibo bat babestean, aldi berean, beste kolektibo baten aurka zaudela adierazten ari zara. Eta oldarkorra edo bortitza ez gertatze aldera adierazpenok ñabartuz gero, litekeena da bi kolektiboak, bi aldeak, irainduak sentitzea. Eta jakina, mundu osoan zehar ospetsu diren artistek ezin dute bere publikoaren zati bat, euren ikus-entzunezko produktuengatik ordaintzen duen jendearen zati bat, euren aurka jarri. Eta, tristeena dena, ezin dute onartu maitatzen ez dituen jendea egon daitekeenik. Ezin dute horrelakorik jasan.

Bere imajina filantropiaz jantzi nahi duen famatu batek ezin du Etxe Zurirako hautagai errepublikanoa babestu, honek balore tradizionalak defendatzen dituelako-edo, hautagai demokrataren jarraitzaileen partetik neofaxista etiketa jaso gabe. Horren xinple eta tristea da gauza. David Bisbal batek, Alejandro Sanz batek edo Penelope Cruz batek ezin dute, esaterako, palestinar herriaren egoera salatu, Israelen aldeko milaka jarraitzaileen partetik islamista erradikalak, hiltzaile eta terrorista deituak izan gabe. Eta ez gara kausa politikoez ari soilik. Famatu horiek ezin dituzte korporazio handien interesen aurka doazen kausak babestu ere, korporazio hauen eta haiek izarrak bihurtu dituzten espektakulu industriaren korporazioen artean lotura gehiegi egon daitekeelako.

– Laburbilduz, Poloak besterik ez direla geratzen –Abelek jarraitu zuen-, urtzen ari direnak. Poloen egoera arriskutsua salatzea ezin daiteke izan inor atsekabetuko duen kausa bat. Inor ez da iraindua sentituko horregatik. Inork ez du bere lurraldetasuna mehatxatuta sentituko, Poloetan ez baita inor bizi. Poloak urtzearen erantzukizuna hain da zehaztugabea, iluna, inor ezin daitekeela arduradun sentitu. Eta jakina, bai famatuek eta baita bere prentsa talde txit boteretsuek arreta handia izango dute beti norbait arduraduntzat ez seinalatzeaz. Poloak urtzen ari direla salatuko dute, ez erregai fosilak kontsumitzearekin guztiok daukagun obsesioa. Maila inkontzientean ere kausa hori asmatu daitekeen hoberena da, zuritasunaren, araztasunaren galtzea da salatzen ari direna. Diskurtso mesianikoa eta moralista. Epic win.

– Berriz diot –esan zuen berriz Paulek-, soberan ezagutzen dugu amarrua. Gu ez gaituzte holako inauteri batean harrapatuko.

– Arrazoi osoa daukazue –Eloi, berak eragindako eztabaidan sartu zen berriro-, eta uste dut hemengo inork ez duela nahi The Hillsen Alejandro Sanzen edo Leonardo Dicaprioren bizitzen parodia bat antolatu. Baina itzul gaitezen abiapuntura. Horretan ados bagaude, guk munduan dauden benetako bidegabekeriak ondo ezagutzen ditugulako da. Badakigu nork merezi duen gure babesa, gure denbora, dirua eta esfortzua. Ez gaitezen orain gogor edo ziniko plantak egiten hasi, edo ez behar baino gehiago behintzat. Ez al diot egia?

Gure artean hitz egin dugunagatik badakit gutako askok, edo guztiok, mugimendu politiko, sozial edo sindikaletan sartuta egon garela. Zuetako baten batek esan dit eskola partikularrak doan ematen zituela, haurtzaro erdia ospitaletan sartuta ematen zutelako, ikastetxera gehiegi falta ziren umeei. Beste batek, langileen ordezkari bezala, bere enpresa auzitegietan salatu zuen amiantorekin lan egitera behartuta zeuden langileen heriotzagatik. Badakit ere zuetako beste batek erakunde publiko eta finantzarioekin borrokatu zela epaitegietan, errekurtsorik gabeko jendearen etxebizitza arazoak konpontze aldera. Abel eta Bruno, elkarrekin ezkontzea eta bi seme edukitzea, ez al zen erreibindikazio politiko bat izan bere garaian?

– Nik Dalai Lamarentzat dirua eman dut. –Borja Eloiren zerrendatik baztertua sentitzen zen edo denen artean zinikoena izan nahi zuen. Harekin ezin zitekeen guztiz ziur egon inoiz.-

– Eta ez iezadazue esan ingurumena ez zaizuela axola –jarraitu zuen Eloik, entzungor-, guztiok baitakigu hori gezurra dela. Gertatzen dena da hain barneratuta dauzkagula arazo horiek guztiak, irrigarri ikusten dugula norbaitek haiek gogorarazten etortzea. Gure gela txukundu edo komuneko tapa jaitsi behar dugula esango baligute bezain irrigarri.

– Beste zerbait ere gertatzen zaigu, gure engaiamendu eta solidaritate bizitzan zehar jendeak huts egin digula –moztu zuen Iago irakasleak- eta horrek ziniko eta sinesgabe bihurtzen zaitu. Ez dut guztion izenean hitz egiten, baina ez dut uste nire kasua bakarrik denik.

– Iago –Fidelek erantzun zion-, zu ez zara sinesgabea. Behin baino gehiagotan huts egin bide dizute, baina irakasle boluntarioa zara erretiratua egon arren, hortaz, ez egin mutil gogorraren plantak.

– Agian esatera noanak azukre gehiegi daramala usteko duzue eta pixka bat nazkatuko zaituzte –Eloik, pertsona nagusien arteko mahai-inguru bat gidatzen-, baina pentsatzen ari garenarekin bat etor daitekeela uste dut: jendeak maiz huts egin digu, guztioi edo gehienoi, baina pertsonengan sinesten darraigu. Jendea gorroto dugu, baina pertsonak atsegin ditugu.

Iagok berrespen imintzio bat egin zuen, ideia onar zezakeela aditzera emanez.

– Bikote zoro horren erokeriek pena eta nazkaren arteko zerbait eragiten badigute, uste dut badakidala zergatik den. Engaiatuak izanik edo ez, gutako inori ez litzaioke burutik pasako bere ideiak edo idealak beste norbaiti inposatzea. –Fidelek hitz egin zuen azkenean.- Gutako inork ez du pentsatzen gu guztiok, gay eta andropausikoak izateagatik, edozertan ados egon behar dugula eta ideia berdinak izan. Sekula ez litzaidake burutik pasako, errespetu guztiarekin, Abelek edo Brunok eta nik alderdi berari emango geniokeela boza.

– Guri ezta, lasai –erantzun zion Abelek, barreka-.

– Halaxe da –Eloi berriz gidari lanean-, pisukide talde honetatik mugimendu bakezale bat, sindikatu anarko-libertario bat, sekta sataniko edo logia masoniko bat atera daitekeenaren ideia txorakeria bat da. Halako zerbait bururatu bazaio norbaiti, gutaz dakien guztia telebistako goizeko magazin batetik ikasi duelako da. Baina bestalde Alain eta Eleneren proposamena ez da ideia txar bat. The Hills gure etxea da eta, hala den heinean, gure ohitura eta bizimoduetara egokitu beharra daukagu. Inola ere ez alderantziz: hainbeste urtetan moldatu dugun gure bizimodua, ateak ireki berri dituen etxe bateko arauetara egokitu.

– Nik ez dut bizimodurik aldatu hona etorri nintzenetik –Fidelek-. Zintzoak izanik, onartu beharra daukagu askatasun osoz mugitzen garela eta inork ez digula araurik inposatzen.

– Egia. Nik ezta –erantzun zion Eloik-, baina ez duzue uste badagoela landu genezakeen gairen bat edo beste? Hasteko, The Hills izena bera. Alain eta Elene bikote honek gure gustukoa izango zela suposatu zuten, ilusio egingo zigula ere. Ustezko “gay kultura” bati egindako keinu bezala hautatu zuten izena. Nondik aterako ote zuten “gay kultura” hori? Apustu egingo nuke gutako batek ere ez zuela asmatuko izenaren jatorria azaldu ez baligute, ezta mozkor-mozkor eginda ere. Ez da hala?

Aho-batez baieztatu zioten.

– Ez dugu planeta salbatu behar, ezta lekuko nekazarien ekonomia sustatu behar, orain arte arreta berezirik ez badiegu jarri. Baina gure bizileku hau gure benetako etxea dela erakutsi behar dugu.

– Zertaz ari zara? Nola egin dezakegu horrelakorik? –Paulek.-

– Bada, horixe da hausnartu eta eztabaidatu behar duguna. Hasiera puntu bezala bururatzen zait, eta agian inuzentekeria bat da, erakunde erlijiosoek ustiatutako egoitzetan haien jainko eta sainduen irudiak eskegitzen dituztela leku ikusgarri eta esanguratsuetan. Badakizue zertaz ari naizen, Kristo bat, Ama Birjina bat, Buda bat, Madreteresa bat, horrelako gauzak. Guk ere antzeko zerbait egin genezake. Zeintzuk dira gure santuak, gure jainkoak?

– Britney.

– Kylie.

– Madonna.

– Cher.

Guztiek aldi berean egin zuten salto, adrenalina edo kortisol ziztada batek bultzatuta bezala. Erdi lo zeudela ziruditenek ere. Gorputzeko biloak tentetu zitzaizkien. Begi niniak zabaldu. Norbaitek neurriak hartu balitu, ilea eta atzazalak ere hazi zitzaizkiela berretsiko zukeen. Borrokarako prest zeuden. Ehizakiaren gainera jauzi egiteko eta lepoan haginka egiteko prest.

– Madonna handiena izan da. –Paul, zutik, esku biak mahai gainean, pulpitu batean balego bezala, eta predikari bat bezala deiadarka.- Egia zalantzagabea da, eztabaidaezina. Pop hitza entzutean haren izena da burura datorkizuna, eta Poparen Erregina aipatzean inork ez du beste norbaitengan pentsatzen. Garai bakoitzeko gustuetara egokitzeko nola bilakatu jakin du, hamarkadak dirauen karrera batean zehar. Haren alboan bigarren mailakoak dira beste guztiak.

– Karrerarik luzeena eta oparoena Cherena izan da. –Borja, bere eserlekuan etzanda, lasaitasun itxurarekin baina begiak zuri, krisi baten ertzean balego bezala.- Cherek ezarri zuen kanona, urre patroia. Gainontzekoek, hark asmatutakoa kopiatzen saiatu baino besterik ez dute egin. Cher hau bezalako eztabaida ganorabakoen gainetik dago. Cherez ari garenean, maila ezberdin batez ari gara.

– Adineko andre bi horiek nolabaiteko arrakasta izan zuten maritxuen artean, bestelakorik ez zegoen garai batean agertu zirelako, konpetentziarik ezta erreferentziarik gabeko garai batean. –Manu, beragan ezezaguna zen tonu zakar batean.- Julie Andrews edo Judy Garland aipatzen dizkizuetelako barre egiten duzue eta, aldi berean, Madonna edo Cher miresten dituzuela esatera ausartzen zarete? Zer ezberdintasun dago Julie Andrews eta Madonnaren artean? Julie Andrewsek abesten bazekien, bederen! Gizon gayen etika eta estetika popean benetan sartu zituena Kylie izan zen. Ez zait burutik pasatzen gay batek Kylieren izena entzun eta amen ez erantzutea. Eta uste dut ez nukeela gogorarazi beharko, bai Cherek eta bai Madonnak Kylieren aurkikuntza eta ekarpenak kopiatu zituztela, berandu, txarto eta emaitza lotsagarriekin. Ez dakit zergatik ari garen denbora galtzen halako zerbait eztabaidatzen.

– Erregina gehiegi ikusten dut nik hemendik –Fidel, saltsa bila-. Cher, Madonna, Kylie… profeta hutsak. Hutsak zentzu guztietan. Jon Bataiatzaileak, ahotsak basamortuan deiadarka, “Bere” etorrera iragartzen, “Etorrera”. Erregin-ama ugari, eta amamaren bat ere, baina printzesa bakarra. Bakana. Betirako. Britney, Poparen Printzesa. Britney abeslari bat, artista bat edo pop izar bat baino askoz gehiago izan da. Britney Errenazimentuko printzesen irudiaren eguneratze bat da, Margot de Valois, Lukrezia Borgia edo Gaztelako Juana bezalakoena. Haiek guztiak bezala, Britney neskatila inozo eta zaurgarri bat izan da, bere gurasoek gupidagabe ustiatu dutena, haren edertasun, talentu, gaztetasun eta botereaz aprobetxatzeko. Zorigaiztoko printzesatxo bat, maitatu, maitatua izan eta zoriontsu izan baino besterik nahi ez zuena.

Eta ez dezagun ahaztu Britney ere, beste pertsonaia oso famatu bat bezala, “gurutzean hil eta hobiratua” izan zela (haren argazkiak, ilea moztuta argazkilari bati eraso egiten, gogoratzen dituzue, badakit baietz), baina “hirugarren egunean berpiztu zen” (Blackout) eta “zerura igo” (Circus) eta “aintzaz itzuli zen” (Seven). Britneyren istorioa jainko eta mito askorenarekin bat datorrela ez dut nabarmenduko. Hemengo eztabaida hau jainko, jainkosez eta sainduez bada, Britney da eztabaidagai bakarra. Gainontzekoak erdipurdiko mari-zoro batzuk baino besterik ez dira.

Bonbak eztanda egin zuen. The Hillseko areto nagusia –Hego- Koreako parlamentua bihurtu zen. Hamahiru jaun heldu, ikasi, garbi eta itxura onekoen arteko eztabaida bat zena, arrain-saltzaileen arteko liskar bat bilakatu zen bat-batean. Elkarri bota zizkioten irain eta madarikazioak akelarre sataniko batean ere debekatuta egongo lirateke. Hamahiru aho itxuragabetu haietatik apo eta sugeak irten ziren.

– Madonna? Madonna?! Zoraturik gaude ala! Atso horrek ez du deus ere asmatu, kopiatu baizik. Berandu eta gaizki kopiatu.

– Egin otoitz, hil behar zaitut-eta!

– Britneyk ba al daki abesten?

– Begiak hustuko dizkizut!

– Kylie? Bere ahizpa Danii esango bazenida, agian, baina Kylie…

– Tripak ahotik aterako dizkizut!

– Nor izan zen Cher?

Bilera aspergarri bat izateko itxura zeukanak greziar mitologiaren omenezko jai bat bihurtu zen. The Hillseko lau bizilagunak Medusan itxuraldatu ziren. Haien ileak sugeak ziren, eta haien begietara begiratzen zuena harrizkoa bihurtzen zen. Pandoraren kutxa parez-pare zabaldu zen eta, hamahiru jaun haien arimen zoko ilunen batetik, zazpi giltzez gorde beharreko haserrea, gorrotoa, krudelkeria, amorrua eta bortxa irten ziren. Haien biraoek Kraken munstroa esnarazi zuten eta honek hondamena hedatu zuen. Hiru Furiek hamahiru adineko gayen gorputz, ahots eta begiradez jabetu ziren.

– Kylie hori nano bat da.

– Britneyren talentu ezagun bakarra loditzea da.

– Madonnak abesten ikasi beharko luke aintzat har dezagula nahi badu.

– Cher nor izan zen?

Egoiliarren hitzek pertsona heldu bat hiltzeko edo larri zauritzeko gai ziren, baina ez zuten eraginik haien gorputz eta osasunean. Immunizatuta omen zeuden. Haietako bakoitzak bere jainkosa edo sainduari zuzendutako irainak labankada bat gibelean bezala jasotzen zituen, baina berehala konpontzen zen eta beste irain-labankada batekin erantzuten zuen. Ez zen indarkeria fisikorik egon. Ez zuten behar. Ez zen odolik isuri. Ez behintzat gorri eta likidoa.

Gorputz batek gorde dezakeen behazun guztia jaurti zutenean, liskarra baretzen joan zen.

Nola? Zerk gidatu zuen Kraken bere urpeko haitzulora? Zergatik lasaitu ziren hiru –hamahiru- Furiak? Jarrera kontrajarri eta bateraezinak babestu arren, egia nagusiago batek lotzen zituela ohartu zirenean aldatu zen tonua. Guztiek idolo bakar bat ez zutela sekula gurtuko, baina beste buztinezko idoloekiko gorrotoak batzen zituela ondorioztatu zuten.

Hitzezko sarraskiaren gailurrean, egoiliarretako batek ideia doilor eta gupidagabe bat izan zuen: Mariah Carey eta Christina Aguilerarekin alderatu zituen bere aurkarien idoloak, antitalentu eta antikarismaren irudiekin. Hillstarren letaginak leundu ziren eta irribarre egin zuten guztiek. Gauza bera haietako batek Gloria Estefan aipatu zuenean.

Bermutaren ordua zela jabetu ziren eta erronda bat eskatu zuten.

Bermutak, bere oliba eta muskuiluekin, entente cordiale batera iristeko balio izan zuen: lau jainkosen erretratuak zintzilikatuko zituzten areto nagusiko lau hormetan. Beste hiru gogaikarrien erretratuak ere eskegiko zituzten, baina komunetan eta buruz behera.

Horrela hasi ziren The Hillsen benetako pertsonalitatea adierazteko lehen urratsak ematen. Hura zen ildoa.

XVI

I´ve been through cancer, divorce, loss and bereavement, but they are things most humans go through.

Minbizia, dibortzioa, galera eta dolua pasatu ditut, baina pertsona gehienei gertatzen zaizkion gauzak dira horiek.

OLIVIA NEWTON JOHN

Alainek eta Elenek euren ideia proposatu zutenean, hots, The Hills solidaritate, ekologismo, jasangarritasun eta ongizate orokorraren ikur antzeko bat bihurtzea, hillstarren begietara inuzentekeria hutsa zena, Teok, abokatu erretiratuak, bere bizikideek planteamendua irrigarri jartzeko argudioak ematen hasi baino lehen ere, bere eserlekutik jaiki eta aretoa utzi zuen, zaratarik gabe, aitzakiarik jarri ezta azalpenik eman gabe.

Lehenengo batzarra, eratzailea, amaitu ondoren, eta hillstar batzuek euren saindu jagoleen erretratuak bilatzen zituzten bitartean, Fidelek Teo bilatu zuen. Gimnasioan aurkitu zuen, bizikleta estatikoan pedalei eragiten esprint baterako abiadurarekin. Sekula ez zuen gimnasioan ikusi aurretik.

– Bikotetxoaren ekimen txoroa indargabetu dugula esatera natorkizu. Jakin nahiko zenukeela suposatu dut, agerikoa izan baita erasan dizula.

Teok erritmoa baretu zuen eta, bizikletatik jaitsi gabe, aurpegiko izerdia sikatu zuen lepo gainean zeraman toallaz.

– Pozten naiz. Barka iezadazu zakarkeria, baina geratu banintz esango nituzkeenak bestelakoak izango zirela aurreikusten nuen eta nitaz ideia oker bat egingo zenuten. Azken finean ez da hainbeste denbora elkar ezagutzen dugula.

Haren ahotsaren tonua, erdi haserretua erdi nekatua, esfortzu aerobikoaren ondorioa izan zitekeen edo barne-mamuren batena, Alainelenek deitutako mamuren batena, Teok pedalei eraginez uxatu nahi zuena.

– Iraganean antzeko egoeratan murgilduta aurkitu naiz eta badakit txandrio bat bilakatzen direla. Mundu guztiak itxuraz aurrerakoien dirudien jarreraren alde egiten du, zentzugabea eta gezurtia bada ere; eta zu, arrazionaltasun pixka bat ekartzeko asmoa duzun hori, kasurik onenean ezjakintasun hutsa eta txarrenean iruzur bat dena agerian jarri nahi duzun hori, atzerakoitzat jotzen zaituzte, faxistatzat, eta txarrena dena, pribilegiatutzat.

Teok pedalei eragiteari utzi zion. Bizikleta estatikoak, inertziak bultzatuta, biraka jarraitu zuen aldi batez.

– Dirudienez –erantzun zion Fidelek-, gu ez gara mundu guztia bezalakoak. Antza guztioi, gutxi gorabehera, zentzugabekeria bat iruditu zaigu ideiatxoa. Alainek eta Elenek aspertu ez gaitezela nahi omen dute, besterik gabe, eta bingora jolasten diren horietakoak ez garela ikusi bide dute. Dummientzako geriatria eskulibururen batean irakurriko zuten. Kasua da etxe honen barruan inork ez daukala besteei bere ideiak inposatzeko asmorik, ezta besteenak inposa diezazkiotela ere.

– Barkamena eskatu beharko nuke?

– Ezta pentsatu ere! Inor ez da iraindua sentitu, lasai. Ziur nago guztiek primeran ulertu dutela zure portaera. Ideia barregarri hura leherrarazi dugula esatera etorri natzaizu, ez azalpen eske. Lasai egon zaitezela nahi nuen. Bileran hitz egin dugunagatik badirudi ados gaudela etxe hau gu guztiona dela, eta falta zitzaiguna litzateke gure etxean eta gure adinean norbaitek ideiak eta portaerak inposatzen saiatzea, gizalegezkoak, solidarioak eta batek daki zer izanik ere.

– Egia esan, lasaiago geratzen naiz horrela. Bileran horrelako zerbait esango lukeen bakarra izateaz beldur nintzen.

– Ikusten? Gutaz fida zaitezke, apur bat bederen. Ez gatoz leku hain ezberdinetatik. Eta aldi berean badakigu alderdi askotan elkarren artean inolako zerikusirik ez daukagula. Nork ziurta dezake gu hamahiruren artean atzerakoirik ez egotea, ez faxistarik, ezta, txarrena dena, pribilegiaturik?

– Halaxe da. Edo ekologista etiketadun atzeraturen bat, berotze globalaren aurka borrokatzen dutela dioten horietakoa, baina aldi berean ikatzaren lekuko ustiakuntza defendatzen dutenetarikoa, meatzarien alde egiteko.

– Bai. Horrelakoren bat edo beste balego ere, bere etxean leudeke guztiak. Eta bere etxean daudenez gero, baketan utziko ditugu. Etxetik kanpo borrokatu edo lotsaraziko ditugu.

– Orduan, badirudi ez nintzela oker ibili hona etortzeko erabakia hartu nuenean –onartu zuen Teok-.

– Aurkikuntza horrek garagardo bat merezi du. Horrela beroaldia joango zaizu.

– Berandu goaz jada.

The Hillsek ateak zabaldu zituenean, gimnasioko edarien makina ur mineralez, zukuez, edari isotoniko eta energetikoez gainezka zain zegoen, egoiliar berriek behar bezala hidratatuta eta mineralizatuta egin zezaten soinketa. Hillstarrek egoitzako kudeatzaileei egin zizkieten lehenengo eskakizunetako bat, makina hark garagardoa saldu zezala izan zen –“gutxienez botoien erdiek”, zioten eskakizunean-.

Fidelek bere smart-watcha makinara hurbildu zuen eta txekiar marka baten logoa zeukan botoia sakatu zuen birritan.

Jatorriz etxeko kotxe-tokia izandakoan eraiki zuten The Hillseko gimnasioa. Beste aldaketa ugariren artean, horma oso bat beirate erraldoi batez aldatu zuten, pedalei eragiten eta eskailerak igotzen zituztenek, lekutik mugitu gabe, lorategia begiratzeko aukera izateko. Beiratearen beste aldean solarium bat antolatu zuten, irokozko zoruarekin, etzaulki eta besaulkiekin. Fidel eta Teo udazkeneko eguzki motelera eseri ziren eta garagardoekin topa egin zuten.

– Mesedez, ez pentsatu psikoanalista ikastaro merke baten praktikak egiten ari naizenik –esan zuen Fidelek, lehen zurrutadaren ondoren, luzeena eta zapore onenarena-, baina zuri gizakiok ohi baino gehiago huts egin dizugula ematen dit.

– Ba zintzoa izanik, horrela esanda, low-cost terapia batean gaudela badirudi –erantzun zuen Teok-.

– Barkatu, bai, ikaragarria izan da galdera. Esan nahi nizuna, beste barik, gertatu zaizun edozer konta dezakezula da. Badakizu hemen inork ez zaituela epaituko. Alderantziz, ziur arrotza ez zaigula gertatzen.

– “Boterearen morroitzat”, “gaizkidetzat” eta “kastaren zuritzailetzat” ere jo naute noizbait. Pentsa ezazu.

– Bistan zegoen zurekin jendea grinatu egin dela iraganean.

– Uste dut badakizula abokatua izan nintzela. Bezeroren batek zuzenbide zibileko, merkataritza-zuzenbideko edo penaleko kasuren bat bazeukan ez nion ezetzik esaten, baina nire espezialitatea Lan Zuzenbidea zen. Alor horretan lortu nituen nire karrerako arrakasta nagusienak. Hala da eta nik esatea ez da harrokeriarik. Berez nire lana langileen alboan egotea zen, horiexek baitziren nire bezeroak, eta enplegatzaileen aurka. Behin (ez, behin baino gehiagotan) kaleratze kolektibo bat epaitegietan baliogabetzea lortu nuen eta enpresak langile guztiak berriz onartu behar izan zituen. Enpresa hari, publikoa zena bide batez, merkeagoa irtengo zitzaiokeen ni erostea, langileak akordio batera heltzera konbentzitzeko. Ni mota horretako zaborra izan banintz. Baina inork ez ninduen sekula erosi. Gero entzun behar izan nituenak entzuteko. Nire burua zuritzen ari naizela ematen dit, ez da hori nire estiloa.

– Ez, lasai. Bizitza elkarri kontatzen ari gara. Nire aurrean ez duzu bururik zuritu behar, ez zenuke ezer irabaziko.

– Ez nuke arranditsu eman nahi, baina beti justiziaren zentzu oso barneratu bat izan dudala esango nuke. Betidanik haserretu naute pribilegioek, bidegabekeriek, bazterkeriak. Eta hori bertute bat denetz, ez daukat oso argi. Gazte nintzenean Zuzenbide ikasketak gaizki ulerturen batengatik aukeratu nituen, beharbada, abokatu lana justiziaren bilaketarekin lotzen nuelako-edo. Ez naiz gogoratzen. Baina nire lanetik at ere, sarritan, bizitzan aurkitu ditudan bidegabekeriak leuntzen edo konpontzen nahastu naiz. Zinikoagoa izan beharko nukeen agian. Agian deitu ez ninduten lekuetan ez nuen sudurra sartu behar izan. Ez didazu esan behar, mila bider errepikatu didate-eta.

– Nik momentuz ez dut ezer esan.

– Higiezinen burbuilak eztanda egin zuenean, ehunka sendiak euren etxebizitzetatik kaleratzen hasi zituztenean, suminduta sentitu nintzen, egun hitz hori guztiz baliogabetua egon arren. Ez nuen ulertzen zergatik hartu behar zen hain neurri gizagabe bat euren zorrak ordaindu ezinik zeuden pertsonekin. Ez nuen ulertzen zergatik ezin ziren akordioak itxi eta egoera egonkortu arte itxaron, jendeak berriz bere eginbeharrak betetzeko gai izan arte. Gehiegikeria anker bat neritzon, inoren onerako ez zena gainera. Ez ninduen sumintzen banketxe batek bere zorra kobratzen ahalegintzeak, baina ordaindu ezin zuenarengandik kobratzen saiatzea burugabekeria iruditzen zitzaidan. Sendiak kalean geratzea zen sumintzen ninduena. Horrenbestez, kaleratzeak gelditzeko borrokatzen ziren elkarteekin lankidetzan hasi nintzen.

– Eta euren zorrak ez ordaintze aldera elkarte hauen babesa bilatzen zuen jendea topatu zenuenean, ziria sartu zizutela sentitu zenuen. Etsituta sentitu zinen, euren onurarako jendearen zoritxarraz eta solidaritateaz baliatzen ziren pertsonak zeudela jakitean.

– Tira, hori ere bai, baina horrelakoak laster atzematen nituen. Egia da hasiera batean ezin nuela sinetsi horrelako aurpegi gogordun jendea existitu zitekeenik, baina laster ikasi nuen hauek alde batera uzten eta benetan merezi zuenari laguntzen. Korapiloa geroago iritsi zen.

Elkartean bankuekin akordiotara heltzen saiatzen ginen, euren zorra ordaindu ezinean zeuden familien egoera errespetatzeko, kalean ez jartzeko. Eta akordiorik lortzen ez bagenuen, kaleratzearen egunean, babes pikete bat antolatzen genuen etxebizitzan, poliziak indarrez hustu ez zezan. Oso zalapartatsua izan zen haietako bat, hedabide guztietan irten zen. Bankuak ez zuen akordiorik itxi nahi bizilagunak ez zirelako bankuaren bezeroak, etxebizitza hutsik zegoela aprobetxatuz euren etxea bihurtu zuten familia bat baizik, bankuak “okupak” deitzen zituenetarikoak. Familia honek lau seme-alaba zeuzkan, urte batekoa txikiena. Elkartean lau ume kalean jartzea ez zela gizalegezkoa erabaki genuen, nahiz eta haien gurasoek bankuarekin kontraturik ez izan, eta alokairu akordio batera iritsi behar zela. Hortaz, etxebizitzan sartu ginen guztiok, ea polizia guztiok indarrez ateratzera ausartzen ote zen.

Kaleratze egunaren aurreko gaua etxean sartuta pasa genuen, ez genekielako polizia ze ordutan etorriko zen. Elkarteko kideetako bat politikari ezagun bat zen, iraganean esanguratsua izan zena baina orduan jada kargurik ez zeukana. Hark ere, bere emazte eta alabarekin, etxean igaro zuen gaua eta hedabide asko deitu zituen gertatzear zegoen bidegabekeriaz informatzeko. Egunsentian polizia agertu zen eta indarrez atera gintuzten guztiok. Kazetariek poliziaren indarkeria grabatu zuten. Poliziaren irudiak, ama bat bere lau seme-alabekin euren etxetik ateratzen, eguneko albistegi guztietan argitaratu ziren. Eta politikariaren irudi bat ere, poliziak arrastaka kalera zeramala. Gure borroka, gure kausa, iritzi publikoaren ahotan zegoen.

Handik aste gutxitara antzeko kasu bat iritsi zitzaigun. Adingabeko seme-alabak zeuzkan sendi bat kaleratu behar zuten. Gure aholkularitza emateko joan gintzaizkionean, hara, aurreko ama berbera zen, lau seme-alaba berberekin, tartean urte batekoa.

– Gixajoak. Hori bai zorte txarra.

– Usain txarra zerion egoera guztiari, baina ez nekien ziur zergatik. Ia egunero zeuden kaleratzeak hirian eta, ehunka sendi haietatik, batek berak gure laguntza birritan behar izana, eta hain epe laburrean, arrotz suertatzen zitzaidan. Baina ez nekien zergatik. Berriz ere etxean sartu ginen familiarekin eta orduan poliziak ez zuen kaleratzea burutu. Gure elkartearen arrakasta bat izan zen, gure kausarena. Eta hedabideetan argitaratu ziren irudien arabera, politikari ohi ezagunaren arrakasta bat ere.

– Uste dut hau nola amaituko den usnatzen dudala.

– Segidan, hipoteka exekuzio baten ondorioz bere etxea galdu zuen langabe baten kasua iritsi zitzaigun, zeinari bankuak enkantearen ostean geratzen zen zorraren hondarra kobratu nahi ziona. Konpañero honek (horrela deitzen genion elkarri) bankuaren aurrean kanpatu zuen hamar hilabetez, zorraren barkamen osoa lortu arte. Beste arrakasta bat. Harekin batera egoten ginen aldiro, kanpaldia jasangarriagoa eta aldarrikapena ikusgarriagoa egiteko. Zorraren kitapenaren agiria jaso zuen egunean elkarteko konpañeroak laguntzera joan gintzaizkion eta prentsa ere agertu zen lorpenaren lekukotza jasotzeko. Besarkatu eta zoriondu nuen. “Azkenik lortu duzu, zoriontsu egon behar duzu”, esan nion. Badakizu zer erantzun zidan? “Gutxi gorabehera”, esan zidan, “Jada ez daukat zorrik, baina nire hileroko ordainsaria galdu dut”. Ez nuen deus ulertu. Eta, bat-batean, den-dena ulertu nuen.

Elkarteko baten batek zein etxebizitzetan kaleratzeak egongo ziren jakin bide zuen. Auzitegietan kontakturen bat edukitzea nahikoa zen horrelako informazioa eskuratzeko, ez maila nagusikoa gainera. Baten bat horrek berak, haien seme-alabak tentsio eta bortxakeria egoera batean jartzeko nahikoa lotsarik ez zeukan sendi bat aurkitu zuen; eta kaleratzear zegoen etxebizitza hartan sar zitezen ordaindu egiten zien.

– Ziur zaude ama hark bere seme-alabekin etxe haietan bizitzeagatik kobratu zuela? Horrelakoak egiteko kapaza den jendea badagoela uste duzu?

– Telebistako talentu konkurtsoetan agertzen diren sendi berak dira, oso behartsu direla baina euren seme edo alaba oso talentuduna dela esaten dutenak. Izan ere, ume haietako bat gero telebistan abesten ikusi nuela zin egingo nuke. Baina azkeneko hau nire begirada itsutuaren gauza izan daiteke. Sendiak kobratzen zuela bai baieztatu nuela. Kanpatzen zuen konpañeroak, bankuaren aurrean geldirik egoteagatik, kobratzen zuen bezala.

Hau balitz guztia ez legoke zertan asaldatzerik, alderantziz, filantropo baten aurrean egongo ginateke. Etxerik gabe zegoen sendiari eta langabeari dirua ordaintzen ziena ongile anonimo bat besterik ez litzateke; galtzen irteteko aukera handiak zeuzkan kausa baten aldeko borrokari, bere esku zegoen laguntza eman nahi ziona. Baina gehiagorik egon zen, jada igarriko zenuena, eta kasua beste modu oso ezberdinean ikustera eraman ninduena.

– Politikari ohi ospetsua zuen lepotik bere burua sustatzen ari zen.

– Halaxe. Hilabete gutxi geroago elkarteko gure konpañeroa, politikari ohi sonatua, politikaren oholtza alde batera utzi zuena, bere hitzetan jendearengandik eta haien arazoetatik hurbilago egoteko, hiriko alkatetzarako hauteskundeetara aurkeztu zen. Alderdi sortu berri baten buru bezala aurkeztu zen, emaztea eta alaba, elkarteko konpañeroak hauek ere, zerrendan zeramatzala.

– Zure etsipena ulertzen dut, baina elkartearen kausa bidezkoa zen edonola ere. Zuk egin behar zenuena egin zenuen.

– Ez, inola ere. Elkarte hura, bidezko kausa baten banderadun zela uste nuena, bidegabekeria anker bat salatu eta agerian jarriko zuela sinesten nuena, azkenean gezur bat izan zen, lotsagabe batek sortutako amarru bat, ni bezalako inozoengandik probetxua ateratzeko eta kargu publiko bat harramazkatzeko. Eta nire engaiamenduak eta ardurak zeozertarako balio izan bazuten, haien seme-alaben irudiarekin trafikatu eta hauek polizia-bortxakeria egoeretan jartzen zituzten guraso batzuei laguntzeko izan zen.

– Ez dut uste Alainelenek antzeko asmo ezkuturik izan dezaketenik.

– Edonola ere, antzeko egoera betetik igarotzeko inolako asmorik ez daukadana ni naiz.

– Bileratik hasieran alde egin duzulako, bestela jabetuko zinen The Hillsen inork ez daukala mundua salbatzeko aitzakia duten iruzur horietako bat antolatzeko asmorik.

– Beste garagardo bat?

XVII

Money? How did I lose it? I never did lose it. I just never knew where it went.

Dirua? Nola galdu nuen? Inoiz ez nuen galdu. Nora zihoan sekula ez nekien, beste barik.

EDITH PIAF

Nora zihoazen Alain eta Elene The Hillsetik irteten zirenean? Nondik zetozen egoitzara heltzen zirenean? Zein zen haien bizitza? Nortzuk ziren? Beti zeramaten bizkarra hain tente? Irribarre etengabe haiek ez zieten sekula ihes egiten aurpegietatik?

Behatzaile batek haien gainean jarri beharko luke begirada eta galdera hauen guztien erantzuna bilatu. Haien ibilgailu elektrikoa jarraitu beharko luke The Hills inguratzen zuten hormetatik aldentzen zenean, haren kutsadurarik gabeko aztarna isilaren atzetik joan hiriko kaleetan zehar, kanpoaldeko auzo berri bateraino. Etorbide zabaldun auzo horietako bateraino.

Klase ertain burgesaren logela izateko pentsatua izan zen auzo horietako bat. Etxebizitza aniztun eraikinez beteriko auzo bat, bere garaian azken belaunaldikotzat zeuzkaten kalitatez eraikitakoak. Ustez, familiez bete beharreko etxebizitzak eta eraikinak. Diru sarrera bikoitz eta egonkorrak zeuzkaten familiez. Hori zen ideia. Familien atzetik, hauek behar zituzten zerbitzuak iritsiko ziren auzora, dendak, ikastetxeak, kiroldegiak, anbulatorioak. Noizbait hirigunea izan zena, bat, bakarra, lehertu eta gune anitzetan biderkatuko zen. Haurrek auzo horietako parkeetan jolastuko ziren, ez zuten autobusa hartu beharko eskolara joateko. Norbait gaixotuko balitz auzoan bertan edukiko zuen osasun zentroa ere, eskura, -antzinako- hirigunera joan beharrik gabe. Hirigintza diseinu berri hori, utopia berri baten gauzatzea izango zen. Auzoak, hiri inguruko auzoak, sendi gazteez populatuko ziren, haur osasuntsu eta eskolatuez.

Baina utopiarako bidean, mekanismoaren engranajeren batek huts egin zuen. Noizbait. Nonbait.

Eraikuntzaren zorioneko burbuila hark eztanda egin zuen XXI. mendeko lehen hamarkadaren azken aldera. Hura bezalako auzoak, mamu-auzo bihurtu ziren. Utopia mamutan itxuraldatua. Familiak ez ziren sekula iritsi. Eraikin ugari ez zen bukatu, eta bukatu zirenak hutsik geratu ziren, eskeleto bat bezala; erraiez, giharrez eta azalez bete ez den eskeleto bat bezala. Eraikinen inguruan ez zen belardi edo parkerik sortu. Kiroldegi edo osasun zentrorik ez zen zabaldu. Eta jakina, nork zabaldu behar zuen denda bat bertan? Nori saltzeko?

Zinema eta telebistak –“Brady Brunch”, “Modern Family”- behin eta berriz deskribatutako fikziozko utopia hark, bestelako filmetan –“Mad Max”…- deskribatutako distopiari utzi zion lekua. Ez argirik, ez urik, ez inolako hornidurarik gabeko eraikin -bukatu eta bukatugabe- haiek “bando” eta “vando” izenekoez bete ziren. Mad Max eta antzeko filmetako fikzioa eguneroko bizitzako kostunbrismoa bilakatu zen. Krisiak jotako jende ugarik, hipoteka edo alokairu bat ordaintzeko diru sarrerarik ez zeukanak, eraikin hauetako etxebizitza baten atea behera bota eta bertan bilatzen zuten aterpea. Sarritan ez zegoen atea behera bota beharrik ere, aterik ez baitzegoen. Bestalde, hipoteka edo alokairurik ordaindu nahi ez zuten antikapitalistek, energia hornitzaileei eta ogasunari iskin egin nahi zieten anarkoek, euren utopiarako abagunea eta lekua aurkitu zituzten.

Inork -ez eraikitzailerik, ez bankurik, ez udalik- ez zuen jende hura, bando eta vando talde haiek, etxebizitza eta auzo horietatik botatzeko ardura hartu. Ez zegoen orduan horretarako dirurik ezta indarrik ere. Baina arrazoi nagusia betikoa zen: kaleratzeek ez zioten inori etekinik ekarriko orduan. Kapitalismoa ez zen hil. Lotan zegoen.

Ekosistema hura ere garatu, bilakatu egin zen urte batzuen buruan. Atea behera bota zutenen artean, hasiera batetik, hura aldi baterako eta ezinbesteko konponbide bat izan zen. Ez ziren gustura sentitzen egoera hartan. Lunpen ziren, gizarte mailen artean urriena, baina gizarte kapitalistaren zati bat azken finean; eta hortaz, ez ziren bere egoeraz harro sentitzen. Izan ere, klase ertainetik zetozen, eta etengabeko aurrerapen eta erosotasunari buruzko mezu estupefaziente batzuek lokartuta bizi izan ziren, ispilatze hori haien begien aurrean eta haien buruen gainean eraitsi zen arte. Euren baitan, benetan, nahiz eta duintasun edo harrotasunagatik publikoki ez aitortu, euren egoerak lotsatzen zituen. Alde batetik, seme-alabak zeuzkatenak beldur ziren gizarte zerbitzuek noizbait kenduko ez ote zizkieten, urik eta berokuntzarik gabeko etxe batean bizitzeagatik. Eta beste alde batetik, edonon helbidea eman behar zutenean -lan berri batean, gizarte segurantzan-, lotsa apur bat sentitzen zuten, lurralde komantxe hartan bizitzeagatik.

Horrela, egoerak apur bat hobera egin zienean, etxebizitza haien alokairua ordaintzeko prest zeudela adierazten hasi ziren, oinarrizko hornidurak lortzeko eta apurka auzo “arrunt” bat garatzeko. Krisiak frustratutako jomuga burgesek bizirik zirauten “okupa” haien barnean. Haien benetako jomuga “pisutxoa” zen oraindik.

Baina haien eskaintzek ez zuten erantzunik lortzen. Pisuak alokatu edo salduko zituen jaberik ez zegoen. Krisiarekin desagertu ziren. Ondorioz, hiriko beste auzoetan ere etxebizitzen prezioek eta alokairuek nabarmen egin zutenez behera, okupak alde egiten hasi ziren, pixkanaka.

Anarkoek, bestalde, ez zuten balizko jabe batzuekin tratutara heldu nahi. Auzo haiek antolakuntza burges-kapitalistatik kanpoko Arkadia bat izaten jarraitzea nahi zuten. Sistema kapitalistatik at antolatutako lurralde baten, “hiri” baten, albisteek mundu guztiko antikapitalistak erakarriko zituztela uste zuten. Baina ez zitzaien inor agertu. Auzoko etxebizitzak berriz husten hasi zirenean, lurraldea handiegia bihurtzen hasi zen hain idealista gutxirentzat. Eta haiek ere alde egiten bukatu zuten, Christianiara batzuek, Kubara beste batzuek… eta hirigunera ere beste batzuek, isilik eta ezkutuan, gurasoek eskainitako lanpostuetara.

Horrela auzo haiek hutsik gelditu ziren bigarren aldiz, justu krisi ekonomikoa gainditutzat hartzen hasi zenean diskurtso ofizialetan, edo, era ez ofizialean esanda, aurreko garaietan krisi egoera lazgarri bezala deskribatuko zena, gizarte eta ekonomiaren egoera normaltzat hartzen hasi zenean. Orduan bai, bankuek eta putre funts izeneko beste jabe berri batzuek auzo haietako pisuak saltzen hasi ziren.

Bada, holako auzo batean bizi ziren Alain eta Elene. Enpresariak. Sustatzaileak. Zergatik? Nola iritsi ziren horraino? Zerk edo nork bultzatuta?

Egoitza bisitatzetik etxera bueltan zetozen arratsalde hartan ere. Baziren sei hilabete The Hills zabaldu zenetik eta, haien neke aurpegiek iradokitzen zutenagatik, lan itzela eman behar zien zorioneko egoitzak. Atea ipurdi kolpe batez itxi eta zapatak kendu zituzten.

– Ezin dut gehiago! –Elenek, logelako ohe gainean eserita eta trajeko botoiak askatzen zituen bitartean.-

– Lasai maitea –Alainek, zutik-. Bagenekien gure proiektuak denbora beharko zuela, ez zuela emaitzarik berehala lortuko. Hasieratik ados egon ginen pazientzia beharko genuela.

– Bai, bagenekien –trajearen jaka erantzi eta ohe gainean etzan zen Elene, sabaira begira-, baina inork ez zigun esan gay zaharren talde bat zeinen nekaezina den!

– Ez genuen targeta behar bezala ikertu. Arrazoi duzu horretan. Baina aurretik uste genuena baino denbora apur bat gehiago baino besterik ez dugu beharko.

Apartamentuaren barrualdeak, auzo osoak bezala, ez zeukan pertsonalitate edo berotasun izpirik ere. Pareta haien artean behin-behinekotasuna, iragankortasuna, arnasten zen. Ez zen benetako etxe bat hura, ez zen sustraiak errotzeko leku bat, etorkizun bat eraikitzekoa, aldi baterako aterpe bat baizik, presaka eta etsipenez aukeratutakoa. Ez zen bizileku bat, kanpamentu bat baizik, inoren lurra.

– Ezagutu duzu inoiz horrenbeste edaten duen inor, adin horretan bizirik dirauena? Eta edatea baino besterik ez balitz! Drogak ere hartzen dituzte! Eta viagra!

– Viagrarena aurreikusi genuen, txostenean dago, eta gure asmoetarako lagungarria izan zitekeela uste genuen.

– Zuk diozu: “uste” genuen! Eta kale egin genuen, bistan dago. Viagra gehiegi hartzeak ez omen zituen bihotzekoak eragiten ala? Ba ez, gure bezeroei ez. Viagra gehiegi hartzen duten adinekoak bihotzekoak jota hil egiten dira, baina heteroak baldin badira soilik. Viagrak ez dauka zer eginik adineko gay baten bihotzarekin, dirudienez. Prospektuak zehaztu beharko luke. Eta amilo-nitrito hori? Zer da hori? Interneten irakurri genuenagatik, odola garunetara bultzatzen du eta iktus baten arriskua areagotzen du. Ja! Pertsona arruntengan izan behar du hori, gure bezeroek intsentsua balitz bezala usnatzen dute-eta.

Biluzik zeuden paretak. Ez zen margorik ikusten, ezta argazki pertsonalik ere. Egongelako arasa eskeletikoan ez zen libururik ikusten ezta. Apartamentuko zoko ezberdinetan barreiatuta bai ikus zitezkeenak hustu gabeko mudantzaren kutxak ziren.

– Harrituta nago ni ere. Hasiera batean, ohitura horiek guztiak ezagutu genizkienean, haietako baten bat ez ote zitzaigun goizegi hilko beldur nintzen. Eta begira, sei hilabete joan dira eta bat ere ez da gaixorik jarri.

– Ez dira gaixotu aurretik bazeudelako gaixorik! –Elene erotuta zirudien ordurako.- Haiekin mintzatuz gero, guztiek daukatela GIBa esaten dizute, eta haietako baten batek berrogei urte daramatzala birusarekin. Normaltasun eta lasaitasun osoz kontatzen dizkizute horrelakoak! Ni ulerkorra izateko prestatuta nengoen. Bazterkeria, diskriminazio eta estigmaren aurkako diskurtsoak ikasiak neuzkan. Gay friendly, positive friendly eta guzti horiek nintzelako plantak egiten ikasia nintzen. Baina hauei bazterkeria bost zaie! Eta estigma musika talde bat dela sinesten zuten! Michel Creturena… hori esan zidan batek. Sifilisaz ere gripe arrunt batez ari balira bezala hitz egiten entzun nien behin! Zuk nahi duzuna esan dezakezu, baina hau ez da normala. Zenbat itxaron beharko dugu? Ez al gara gu lehenago hilko?

– Pazientzia Elene, pazientzia. Kontuz, arretaz ibili beharko dugu. Holakoak ezin zaizkigu jendaurrean entzun. Gogora ezazu jendaurrean negozio gizon-emakumeak garela, gizarte zerbitzurako bokazioarekin. Gogoan izan: gay jendearen arazoak eta beharrizanak ezagutzen eta ulertzen ditugu, eta haiei zerbitzu eta berotasuna ematearekin engaiatuak gaude.

– Kaka zaharra! Gure dirua, gure azkeneko sosak sartu ditugu hemen eta hau ezin zaigu gaizki atera! Hau ez!

– Ongi diozu: gure azkeneko aukera da hau. Eta ez zaigu gaizki aterako. Ziur egon zaitezke. Ongi aztertu ondoren gure aurrezki guztiak sartu genituen proiektuan, ongi aterako zela ziur geundelako. Baina, berriz diotsut, dena behar bezala irteteko kontuz ibili behar dugu, tentuz, urrats faltsurik eman gabe. Hasiera batean uste genuena baino denbora pixka bat luzeagoa itxaron beharko dugula? Tira, pazientzia izan beharko dugu. Baina ez akatsik egin, ez hankarik sartu.

– Hobe duzu arrazoi izatea, bestela zureak egin du.

– Ez Elene, ez: gureak egin du.

XVIII

I would not kill my enemies, but I will make them get down on their knees. I will, I can, I must.

Ez nituzke nire etsaiak hilko, baina belauniko jarriko ditut. Egingo dut, egin dezaket, egin behar dut.

MARIA CALLAS

Batzar Sortzailearen arrakasta ikusita, gehiago nahi zuten hillstarrek eta aldiro batzartzea adostu zuten –Alain eta Elenen iradokizunari men eginez, bide batez-. Zeren, bai, egoiliarren burmuin egitura aldrebesetan, heziketa, portaera eta elkarbizitzaren gutxieneko arau guztiak alde batera utzi ziren liskar lotsagarri hura, arrakasta bat izan zen. Urdeak txerritokian bezala, euren saltsan plisti-plasta gozatu zuten.

Guztiek gustuko zuten kirol bakarra iskanbila zela aurkitu zuten eta ez zuten handik aurrera elkarrekin jolasteko paradarik galduko. Lehenengo batzar hartako egitura bigarrenean eta hurrengoetan ere errepikatu zuten, horretarako expreski akordiorik hitzartu gabe, eta inor ez zen harritu adostasun tazitu horrekin. Guztien arteko eztabaida –zalapartatsua- piztuko zuen gai bat proposatzen zuten batzar bakoitzerako; ondoren, sei burudun hidra bat edo Margaret Thatcher bera ere kikilduko lukeen hitzezko indarkeria psikologiko sesio bat zabaltzen zuten; eta, forentse baten txostenean ere zentsuratuko lituzketen biraoak eta irainak gurutzatu eta gero, guztiek ahobatez babestutako akordio batera iristen ziren.

Izan ere, lehenengo batzarrean gertatu zen bezala, gainerakoetan ere zera berretsi zuten hillstarrek: nahiz eta jarrera bateraezinak izan, gorrotatzen zituzten pertsona eta gauzetan beti zetozela bat. Nor mirestean edo zeren zale izatean ez ziren sekula ados jarriko, baina ezinikusi eta gorrotoez mintzatzean, ama bakar batek erdi balitu bezala joka zezaketen.

Batzar bakoitzaren amaieran, nahitaezko borroka dialektikoaren ostean, partekatzen zuten gorroto baten inguruko adierazpen bat egiten zuten eta akta batean laburbildu. Akta haietan jasotako erabaki eta ondorioak –“Christina Aguilerak armak utzi beharko lituzke, eragindako kaltea onartu eta biktimei barkamena eskatu”, “Celine Dion Hagako Auzitegiaren aurrera eramatea proposatzen dugu”, eta antzeko ganorabakokeriak- The Hillsen izenean sare sozialetan zabaldutako kontuetan argitaratzen zituzten. Hura zen hillstarren interes eta ardurak jakinarazteko modua, gizarteak haien kontzientziazio eta engaiamendu maila ezagutzekoa.

Zer esanik ez, batzar –anker- haietan eztabaidatutako gaiek ez zeukaten inolako zerikusirik Alainek eta Elenek, euren utopiazko gayland bati buruzko ametsetan, asmatutakoekin. Egoiliarrek ez zuten azukrearen murrizketari buruzko akordiorik adostu batzarretan. Ozono geruza mitiko hura konpontze aldera ere, ez zituzten esprai moduko desodoranteak edo laka ezta debekatu. Ekainaren 26rako ez zuten adierazpen ofizialik egin ezta ekintza berezirik antolatu. Abenduaren lehenengorako ezta ez zuten egoitzaren jarrera publikorik aurreikusten –bakoitzak jakingo zuen data horretan zer egin-. Jakina, ez zuten sekula Nagorno Karabaj, Trebiñu, edo antzeko lurralde gatazkatsuen aldeko adierazpenik kaleratu. Nork entzungo zien? Nork adituko?

Jarrera zinikoegia zela hura esango luke norbaitek, baina hillstarren iritzian –adierazteko beharrik sentitzen ez zuten iritzian- aurkako jarrera litzateke benetan zinikoa. Eta koldarra. Hillstarretako bakoitzak bere iritzi etiko propioak zeuzkan, bere ideia politikoak eta sinesmen metafisikoak, bere bizitza osoan zehar landu eta eraikitakoak. Nahikoa zeukaten horiekin. Ez zuten euren bizilagunen iritzien babesik edo bultzadarik behar, ezta eurena besteei inposatu nahi.

Bazekiten, horretarako adina bazeukatelako, euren ideologia eta engaiamendua non adierazi behar zituzten –horrelako hitzik ez zuten erabiltzen, baina hori zen pentsatzen zutena- benetan eraginkor eta erabakigarriak izan zitezen. Eta jakina, The Hillseko batzarra ez zen horrelako xedetarako lekurik aproposena, Alainen eta Elenen ameskeria burugabeetan izan ezik.

Hortaz, gustukoen zituzten kiroletara jolasteko antolatzen zituzten batzarrak, hots, iskanbila eta gorroto adierazpenetarako. Ildo horri jarraiki, hurrengo batzarrerako gai bereziki korapilatsu bat eztabaidatzea proposatu zuten –bat bakarra nahikoa zen-: nor izan zen Gran Hermano saioko hogeita bost edizioetako lehiakiderik onena. Irabazlea emakumezko bat izan behar zela aurretik bazekiten hamahiruek.

Beti bezala areto nagusian, baina mahai inguruen formalitaterik gabe, zirkuluan jarritako sofa eta besaulkietan etzanda baizik –zurezko zorua altzarien etengabeko herrestatzeak nozitzen hasia zen-, eztabaida hasi zuten.

– Aida Nizar. Dudarik gabe –Borjak, normalean batzarretako eztabaiden gainetik zegoela aditzera ematen zuenak, oraingoan gogor hasi zuen-. Aidak behin betirako ezarri zuen zein izan behar zuen GHeko lehiakide baten kanona: gezurtia, egolatra, psikopata, inolako enpatiarik ezta heziketarik gabekoa. Bere buruaz hirugarren pertsonan hitz egiten zuen eta Jainkoarekin berarekin ere hitz egiten zuen, ozenki. Gainditu ezina –benetan gozatzen ari zen Borja-.

– Ez nago ados –Paul, irmo, errotutako sinesmenek ematen duten irmotasunarekin-. Hura baino lehen, GH4n, telebistaren historian inork lortu ez zuena lortu zuen Sonia Arenasek: Maria Teresa Campos zuzentzera, atzera egitera behartu zuen. Ez al duzue gogoratzen? Arenasek Bertin Osbornekin oheratu zela kontatu zuenean, Mariterek, Bertin eta antzeko pertsonaia nazkanteen hain laguna denak, haserre bizian, bere saioan sekula ez zuela berriro GHri buruz hitz egingo zin egin zuen. Zinak biharamunera arte iraun zuen. “Goizetako Erreginak”, ministroen aurrean ezta kikiltzen ez zenak, kuleroak kendu behar izan zituen. Sonia Arenasek lortu zuen. Eta ez hori soilik, etxe barruan txandrioa antolatu zion euskal boxeolari hura tren batek zapalduta hil zen. Uste dut hau guztia nahikoa dela Sonia Arenasek superbotere bat daukala frogatzeko, hain zuzen ere bere arerioen energia txarraz baliatzen dakiela haiek menderatzeko.

Egoiliarren zurrumurru eta espresioengatik, hautagai biek babes eta nazka sentimendu kontrajarriak pizten zituztela antzeman zitekeen.

– Guztien artean lehenengoa, sortzailea, Ania Iglesias izan zen –Abelek, telebistako profesional ohiak eta, beraz, gaiaz zerbait jakin behar zuenak, bere hautagaia Asisko Klara balitz bezala hasi zuen haren defentsa-. Aniak definitu zuen lehenengo edizioan, eta gaur egunera arte, zeintzuk izan behar ziren reality bateko lehiakide baten jarrera, izpiritua eta estrategia. Ikusleen gehiengoak, masak, beti izango du begiko Ismael Beiro bezalako huskeria geza bat, baina benetako reality zaleek beti izango ditugu nahiago Ania bezalako irudiak. Gainera, hau guztia nahikoa ez balitz, etxetik kanpo Aniak anorexia izan zuen, Eva Sannumekin batera desfilatu zuen eta Sonia Madocen managera izan zen. Laburbilduz, Ania extreme-pop edo trash-pop estetika eta etikaren ikur nagusietako bat da.

Txaloak entzun ziren, eta ez soilik Brunoren partetik, itxarotekoa zena, Iagoren eta Eloiren beraren aldetik ere. Nork esango zukeen Eloik eztabaidagai txoro haren inguruan aburu landu bat izan zezakeenik?

Wallace, bere aldetik, bere bizikideak nortaz ari ziren ez zekiela baina liskarrarekin gozatzen ari zela argi zegoen, postumore saio baten aurrean edo absurdoaren antzerkiaren emanaldi batean balego bezala.

– Punk performer bezala lehiakide batek ere ez du Noemí Ungríaren maila berdindu –Manuk faborito bat izan behar zuen-. Andre honek, bikotekidez aldatu gabe, homosexuala eta heterosexuala izatea lortu zuela gogoratu behar dizuet, Jud(ith) bere neska-laguna David izatera igaro zenean.

– Deialdia gaizki ulertu ez banuen, batzar honetan GHko zein lehiakide izan zen hoberena argitu behar genuen –Dylanek bere hautagaia zeukala zirudien, eta kasu honetan ez zen Borjarena izango-, horrenbestez, haietako bakoitzak konkurtsoan erakutsitako jardueraren maila aintzat hartu beharko genuke soilik, ez handik kanpo egin dutena. Zentzu honetan ez dugu ahaztu behar munduko errekorra Nagore Roblesek daukala. Saioaren edizio guztietan, munduan egin diren bertsio guztietan, inor ez dute kaleratu entzuleen botoen portzentaje hain handiarekin. Inork ez du sekula hainbeste gorrotorik eragin GHko etxetik irten gabe.

– Ados nago baina ez erabat –Fidelek ez zuen ordura arte hitz egin, baina ez bazuen orduan egiten lehertuko zen-. Egia da aurretik aipatutakoen lorpen eta ekarpenak, txalogarriak izanda ere, etxetik kanpo izan zirela batik bat. Baina, etxe barruan erakutsitako talentua soilik aintzat hartuta, inork ez du Tatiana gainditzen. Gabonzahar sonatu hura ahaztu zaizue ala? Arturorekin txortan zuzenean egin ondoren, harekin aitorlekura joan eta “nire lagun Indirahrentzat agurtxo bat” bota zuenean? Inork ez du une hori hobetu.

Berriz ere ez zirudien erraza akordio batera heltzea. Baina, eztabaida aurrera zihoan heinean, euren miresmena lehiakide ezberdinentzat izan arren, euren gorroto sakonenak pertsona berberentzat zirela berretsi zuten. Berriz ere, honetan ere.

Eztabaida iskanbilatsuaren erdian zeraz jabetu ziren: lehiakide gogoangarri haietako batek ere ez zuela bere edizioa irabazi.

Hau gogoratzeak zera baieztatu zien: konkurtsoari, telebistari eta popari ere ekarpen esanguratsuak egin zizkieten lehiakide guztiak emakumezkoak izan arren, edizio ia guztietako irabazleak gizonezkoak ziren, gizonezko aspergarri, txepel eta ganoragabeak, bizitzari eta munduari ezer gehitzen ez dioten jende horietakoak. Zer egin zuten garaipena lortzeko Ismael Beirok, Pepe Herrerok, Iván Madrazok edo Pepe Floresek? Lotsa eman eta gutxi gehiago.

Aho-batez adostu zuten: lau lagun horien aurkako gaitzespen adierazpen bat idatziko zuten eta Zeppelin ekoiztetxeari bidaliko zioten –oraindik existitzen bazen-. Idazkian, akats historiko hura zuzentzea exijituko zioten ekoiztetxeari, erdipurdiko lau irabazle haien garaipenak baliogabetuz eta konkurtsoaren ibilbidean erabakigarriak izan ziren lehiakideen oroimenean adierazpen bat eginez.

Hamahiruek sinatu zuten.

Batzarrak aisialdia betetzeko modu bezala erabiltzea erabaki zuten. Mundua konpontzeko bazegoen beste biderik, erabili nahi zituenarentzat. Gustura zeuden hamahiruak, halako gaiei buruz eztabaidatzeko nahikoa jakintza eta irizpide zeuzkaten beste pertsonekin batera elkarbizitzen. Eztabaidatuko zuten, elkar irainduko zuten, anfetaminaz lepo egindako kobra zaku batek baino pozoi gehiago botako zioten elkarri, baina bertan beraientzat garrantzitsu ziren gai haiei buruz eztabaidatzeko aukera izango zuten, bederen. Handik kanpo, The Hillsetik kanpo, ez zuten halako paradarik maiz aurkitzen, jende askok, jende gehienak, ez baitzion halako gaiei –pop dibak, GH- garrantzi handiegirik ematen.

Batzar bakoitzarekin argiago zegoen: The Hills hillstarren etxea zen.

XIX

If I died tomorrow I would be a happy girl.

Bihar hilko banintz neska zoriontsu bat izango nintzateke.

AMY WINEHOUSE

Larrialdi batengatik, anbulantzia bat eskatu behar izan zuten The Hillsetik. Birritan aste bateko epean.

Ez zen inor harritzeko moduko zerbait. Adinekoen egoitza batean, anbulantziak maiztasun handiz deitu beharra estatistika kontu bat besterik ez zen, negozio kontzeptuaren beraren zati bat. The Hillseko egoiliarrak euren maila fisiko onenean ez zeuden pertsonak izanik, osasun arazoak zeuzkatenak gehienak, gaitasun motorrak murriztuta batzuek, kognitiboak beste batzuek, larrialdiak egoitzan ugariak izan zitezkeela aurreikus zitekeen, bai gaixotasunengatik bai ezbeharrengatik. Halaxe espero zen.

Gertakizun horiek aurreikusita, araudiak alde batetik eta zuhurtziak bestetik eskatzen zituzten segurtasun neurri guztiak ezarri ziren The Hillsen. Desfibriladore bat zegoen egoitzan, bihotzeko baten nahigabeko kasurako; kontratatutako langileak tituludun eta eskarmentudun erizain laguntzaileak ziren; eta, noski, etxerako mediku artatze zerbitzu bat kontratatu zuten ere, egoiliarretako bakoitzak bere aldetik izan zezakeenaz gain.

Baina ordura arte ez zuten garrantzizko ezbeharrik izan.

Dylan bere logelako leihotik behera erori zen arte –egoitzako lehen pisutik, berez bigarren solairu bat zena-. Zorionez –ez gehiegizkoaz- Igor, lorezaina, soropila mozten ari zen eta Dylan hark pilatutako meta baten gainean erori zen, kolpea bigundu ziona. Bizirik eta muineko lesio sendaezinik gabe atera zen. Zentimetro gutxi batzuengatik ez zen burdinazko eskuare baten gainean edo inausteko guraize batzuen gainean erori. Horrek ezbeharrari gaineratuko zion odol isurketan hobeto ez pentsatzea.

Handik bost egunetara soilik, Noelek, gimnasioko monitoreak, Jairo saunako zoruan botata aurkitu zuen, konorterik gabe eta ia deshidratatuta. Zorabiatu bide zen –tentsioa amildu zitzaion? Fisikoki akituta zegoen? Lasaigarriren bat hartu omen zuen?- eta Noelek garaiz aurkitu ez balu, harenak egin zuen; lurrunean poliki-poliki kozinatuta hilko zen, hark hainbeste gorrotatzen zituen elikagai osasuntsuak bezala.

Ospitalean zegoen Dylan, politraumatismo eta kontusio anitzekin. Igeltsuz eta hesgailuz estalita, ubelduta. Txiki-txiki eginda baina arriskuz kanpo.

Jairo ere ospitale berean zegoen baina, hidratatu ondoren, arinago sendatuko zen eta laster The Hillsera itzultzeko prest egongo zen, medikuek analitiketan aurkitu zizkioten hainbat desoreka aintzat ez bazituzten hartzen.

Fidel eta Paul haiei biei bisitatzera joan zitzaizkien. Izan ere, Jairo bisitatzea zen euren asmoa, hura baitzen euren adiskidea, eta lagunduta senti zedila nahi zuten, aldi batez behintzat, ospitale bat bezain desatsegina zen ingurune batean. Baina Dylan ospitale berean egonik, heziketa gutxiko eta gustu txarrekoa iruditu zitzaien agurtzera behintzat ez pasatzea haren gelatik. Dylan ez zen oso maitagarria baina ez zen tipo txarra, eta euren bizikidea zen azken finean.

Bestalde –eta hau ez zuten sekula aitortuko, ezta elkarri ere-, heziketak ezartzen dituen eginbeharrak betetzeaz gain, Fidelek eta Paulek gertatutakoaren bertsioa entzun nahi zuten kaltetutakoen ahoetatik. The Hillseko langileek, berez, drama eta esajeraziorako joera zeukaten, eta zer esanik ez egoiliarrek. Honen ondorioz, Igor lorezainaren eta Noelen hasierako bertsioek, berez nahiko handizkatuak eta eldarniozkoak ematen zutenak, bertsio ezberdinen kate bat eragin zuten gainerako langile eta egoiliarren eskutik, bakoitza aurrekoa baino burugabeagoa eta zoroagoa.

Dylanen istripuaren kausa, aukeratutako bertsioaren arabera, zoritxarreko ezbehar bat izan zitekeen edo buruaz beste egiteko saio trakets eta frustratu bat. Jairoren zorabioa, bere aldetik, tentsio jaitsiera baten ondorio izan zitekeen, edo “idatzi-hemen-nahiago-duzun-droga”-ren dosiaren kalkulu oker baten ondorio. Eta guzti hau The Hillseko lau hormetatik irten gabe.

Paul eta Fidel, horrenbestez, lehenengo Dylanen gelatik igarotzea erabaki zuten, agurtzeko eta konplitzeko –eta behar bezala itauntzeko ere, jakina-. Iraganean sare publikokoa izandako ospitale bat zenez hura, gelak bikoitzak ziren. Dylanen gela laguna, Fidel eta Paulek jakingo zutenez, hogeita hamabost urteko nerabe bat zen, gurpil gabeko monopatin baten prototipoa probatzen istripu bat izan zuena. Gaixoa –nolabait deitzearren- eraikin publiko bateko granitozko eskaileretatik bueltaka erori zen, maila bakoitzeko ertz zorrotzaren aurka joz eta azkenekoan hortzekin gelditu arte. Gelakide honekin ezin zuen solasean gehiegirik egin Dylanek, matraila igeltsatuta baitzeukan, baina horretarako bere lagun marizorria ere bazegoen gelan –Fidelek haren izena ez zekiela jabetu zen-.

– Zer moduz, Dylan? –Paulen agurra.- Espero nuena baino hobeto ikusten zaitut.

– Penagarri dago –erantzun zuen lagunak-, ez iezaiozu gezurrik esan. Badauka adinik egia jakiteko.

– Ez zaitez puta izan –esan zion Dylanek-. Gaixo gizajo bat naizela suposatzen da eta zu ni zaintzera eta kontsolatzera etorri zarela, ez lurperatzera.

– Erizainaren deskuidu batean, ematen dizkizuten analgesikoetako bat eskuratzeko etorri naiz ni –lagunak ez zion erraz jarriko-. Proba behar dituzue –Fidel eta Pauli-, on onak dira. Ez duzue erraz ezer antzekorik aurkituko. Nik diotsuet, eta gaiari buruz zerbait badakit.

– Hobetuz zoazela baieztatu nahi genuen –Fidel, ikasita zekarren papera antzezten-, egoitzan zure falta igartzen delako, eta zerbait behar duzun galdetzera ere. –Gehiegizkoa ote zen hura? Galdera erretorikoa zela ulertuko zuen ala zerbait eskatuko zien?-

– Eskertzen dizuet –Dylanek-. Aldi batez hemendik mugitzeko aukerarik ez dudala izango badakit. Lagunduko nindukeen gauza bakarra sugegorri hau aldamenetik kentzea eta nonbait giltzaperatzea litzateke.

– Zer egingo zenuke zuk ni gabe.

Ospitalean gordeta zegoen gaixo bat laguntzen egon arren, Dylanen laguna frantziar enbaxadako koktel batera joateko bezala jantzita, orraztuta eta makillatuta zihoan. Egia esan, Fidelek ikusi zuen aldi guztietan itxura txukun eta dotore hura zeukan.

– Dylan, benetan zer gertatu zen galde diezazukegu? –Pauli ez zitzaizkion itzulinguruak eta antzezpenak gustatzen.- Gogorra edo mingarria gertatzen bazaizu, barka. Ulertuko genuke hartaz mintzatu nahi ez bazenu.

– Mingarria? Mingarria kolpea izan zen! –Dylanen berehalako erantzuna.- Gertatu zena kontatuko dizuet, baina ohartzen zaituztet hitz lauz jarrita ez dela drama handirik. Bazkalostean gelara igo nintzen siesta botatzen. Leihoa zabalik utzia nuen gela aireztatzeko eta, ixtera hurbildu nintzenean, lorezaina praka laburretan eta elastikorik gabe soropila mozten zebilela ikusi nuen. Ikuskizunaren xehetasunik ez galtzeko burua atera nuen eta zorabio edo bertigo antzeko bat eman zidan. Eta badakizue, kokolo bat bezala leihotik behera erori nintzen.

– Hondakin bat eginda ez bazeunde, merezi duzula esango nizuke, agure gordin hori! –Lagun errukitsuak.- Eta mozkortia gainera. Hura mozkorra zurea, Massiel bezala leihotik behera erortzeko!

– Mozkor zeunden? –Fidelek jada ez zuen bere jakin-mina disimulatzen.-

– Normala –erantzun zuen Dylanek, hura bezalako galdera batentzako erantzun onargarria zela pentsatuz-. Alain eta Elenekin bazkaldu nuen. Egoitzatik bisitan igaro ziren eta The Hillseko zerbitzuaz zer iritzi neukan eta zer nolako hobekuntzak iradokitzen nizkien galdetu zidaten. Ardo botila bat baino gehiago hartu genuela esango nuke, eta likoreren bat digestiorako, egoitzan ohikoa denez.

– Laburbilduz, zorri bat bezala zihoala. Ohikoa denez –lagunak, gupida gabe-.

Jairo ez zegoen bakarrik ezta. Fidel eta Paul haren gelan sartu zirenean, gela hartan jende sobera zegoela antzeman zuten, eta soberako jendea beraiek zirela. Mingaina haginekin moztuko zuketen Marx anaien zorioneko kamarotea aipatu baino lehen, baina hura izan zen burura etorri zitzaien irudia.

Jairoren ezinbesteko gelakidea agure bat zen, atso-agureak errespetatu eta gaixoak taldeka -trumilka- bisitatzea ezaugarritzat zeukan kultura bateko agure bat hain zuzen ere. Jendetza izugarria zegoen bilduta agurearen ohearen inguruan, atetik hurbilen zegoena, eta horrek klaustrofobia sentsazioa eragiten zuen gelan sartzean. Jairo gelaren atzealdeko ohean zegoen, jendetzatik gortina batez banandua eta leihotik gertu, itolarri sentsazioa baretzen laguntzen zuena.

Jairoren ohearen parean Dragan zegoen, Draganen gorpuzkera izugarria, minerala. Honek heldu berriei zuzendu zien agurra adiskidetsua izan behar bazuen ere, Fideli hotzikara batek zeharkatu zion bizkarrezurra. Ezin zuen ekidin, Draganek eragiten zion erantzun erreptilianoa zen.

– Zer egiten duzue hemen? –Jairoren agur modukoa.- Ez didazue esango zer egin hobeagorik ez zeneukatela, nola sendatzen naizen ikustera etortzea baino.

– Ondo hengoela berretsi nahi genian –Fidel, diplomatiko, beti bezala, baina zintzo oraingoan-, eta zerbait behar ote huen galdetzera, aldagarriren bat, garbiketarako zerbait, auskalo zer.

– Lasai, oso ondo tratatzen naitek –Jairo, baikor beti-. Antzinako osasungintza publikoaz esaten duten guztia gaizki hezitako aberaskumeen gezurrak dituk. Nirekin behintzat hartu beharko lituzketen neurriak baino askoz gehiago hartzen ari dituk. Nire ustean Gatorade apur bat hartuta etxerako bidean jarri beharko ninditean, baina ez, aztertzen, arakatzen tematu dituk, akats txikienak ere konpontzen, nahiz eta inork ez dien eskatu.

– Auto zahar bat tailerrera olioa aldatzera daramazunean bezala, suposatzen diat –esan zuen Paulek-, beti aurkitzen diotela konpontzeko zerbait.

– Ez dakit zertan tematzen diren -jarraitu zuen Jairok-. Behin adin batera helduta, beti egongo duk hondatu den piezaren bat, ibiltzeari utzi dion atalen bat. Begira hemengo alboko jauna. Mila urte inguru izan behar ditik. Ez zagok gaixorik. Denboraz zagok gaixo. Eta berak badakiela duk txarrena. Noizbait komentatu zidak, bakarrik eta baketan uzten duten aldi eskasetan. Baina mundu guztia, bere sendi izugarria eta sistema orokorrean, konponbiderik ez daukan zerbait konpontzen tematzen dituk. Denbora.

– Ados, Jairo –Fidelek berera-, baina hiri gertatu zitzaiana ez zen saihetsezina, denboraren joana bezala. Ardura pixka bat gehiago baheuka izualdi hauek aurreztuko gintizkek, guztiok.

– Zure ilobak bezala mintzatu haiz –Jairok, erraldoi-.

Lotsatuta gorritu zen Fidel eta Paul barreka lehertu zen.

– Ondo egiten duk errieta egiten –Draganek estreinako aldiz hitz egin zuen-. Arduraz ibili behar duela errepikatzen zioat nik eta ez zidak jaramonik egiten.

– Barkatu, ez nian errieta egin nahi, eta halaxe eman dik. Egoitzan inork ez zakik oso ondo zer gertatu zitzaian, eta funtsik gabeko ondorioak ateratzen ditiagu agian.

– Loak hartu ninduela. Hori da gertatu zena. Arduragabea izan nintzela saunan bakarrik eta lorik egin gabe sartzerakoan? Beharbada bai, baina aurretik ez zitzaidaan antzekorik inoiz gertatu. Egunsentian iritsi ninduan The Hillsera, hainbeste alditan bezala, ongi dakik; sukaldean gosaldu nian Alain eta Elenekin; ikusketan ari zituan eta ideiak eta iradokizunak eskatu zizkidatean; eta gosaldu ostean, ohi bezala, saunara sartu nindian erlaxatuta oheratzeko. Eta loak hartu bide nindian. Arduragabekeria bat. Ez zitzaidaan inoiz gertatu.

– Kontakizun horri xehetasunak falta zaizkiok –Draganek, ama baten papera egiten, haren itxura titaniko eta beldurgarriarekin bat ez zetorren papera-: Zer hartu huen gau hartan? Zenbat ordu ziren lorik egin ez huela? Arduragabe bat haiz eta atsekabe izugarria emango diguk egunen batean.

Fidel eta Paulek ospitalea utzi zutenean ezinegon sentsazio arrotz bat zeramaten aldean. Ez zuten elkarrekin komentatu, baina biek zerabilten buruan bueltaka. Dylanen eta Jairoren kontakizunetan zerbait aztoragarri zegoen. Agure gordin erdi mozkor bat eta hirurogeita hamar urteko nerabe parrandazale bat. Arrunta zirudien. Zerk eragiten zien ezinegona?

XX

So, where´s the Cannes Festival being hold this year?

Hortaz, non ospatuko da aurten Cannesko Festibala?

CHRISTINA AGUILERA

The Hills egoitzaren inguruko etxe-orratzek, eguzkia estaltzen ziotenek, funtzio bat izan behar zuten istorioan. Halabeharrez.

Etxe-orratz haien inguruko espaloietatik zebilen norbaitek gora begiratuko balu, haietako batean, solairu altuenetako leiho batetik gorputz bat buruz behera zintzilik ikusiko luke. Eta, jakin-minak kinatuta, gehiago hurbilduko balitz edo prismatiko batzuekin behatuko balu, buruz behera zintzilik zegoen sanpedro hura Alain zela baieztatuko luke, The Hillsen jabea. Baina inork ez zuen gora begiratzen, ez espaloitik zebiltzan oinezkoek, ezta auto barruan zihoazen gidariek ere. Inor ez zen jabetzen bere buruaren gainetik, hamabost pisuko altueran, gorputz bat zintzilik zegoela, balantza arriskutsuak egiten.

Oihuka ari zen Alain, garrasika; beldurrezko deiadarrak botatzen zituen erruki eske. Baina hauek entzun ahal izateko hurbildu beharra zegoen, bestela ez ziren inoren belarrietara iritsiko. Urrundik, kaletik, hamabost pisuko distantziara, inork ez zituen adituko Alainen erreguak, trafikoak eta hiriaren eguneroko hots zuria osatzen zuten gainerako zaratek itotzen zituztelako.

Burura igo zitzaion odola Alaini -edo hobe esanda, jaitsi zitzaion, buruz behera baitzegoen-, zorabiatu egin zen eta oka egin zuen. Haizeak nahiko zabaldu zuen gonbitoa, oinezkoen buruetara eta autoen sabaietara iristerako inork arreta gehiegirik ez jartzeko moduan.

Behatzaile bat hamabosgarren solairu hartaraino igoko balitz –edo hiriko airea zeharkatzen zuten drone ugarietako batek kamera piztuko balu- eta Alain zintzilik zegoen leihora hurbilduko balitz, Europa ekialdeko jatorrikoak ziruditen bi lagunek Alain belaunetatik helduta zeukatela ikusiko luke. Leihoan zehar eraikinean sartzekotan, Alainen torturatzaileak gela biluzi batean zeudela aurkituko luke balizko behatzaileak –edo droneak-, altzaririk gabekoa; abandonatutako gela bat edo inork sekula funtzio bat eman ez diona.

Gelaren biluztasuna apurtzen zuen altzari bakarra zurezko aulki arrunt bat zen, gelaren erdian. Aulkian eserita Elene zegoen, eskuak eta oinak sokez lotuta eta ahoa zinta itsasgarriz estalita, oihuka egiteko gogoaz baina indarrez mutu; begiak aurpegitik irtetear, leihorantz begira, Alainen oin eta orkatilak soilik ikus zitzakeela, beldurrezko filma bateko scream queen baten espresioarekin.

Gelan gure beste ezagun bat ere bazegoen: Dragan.

– Argi gelditu zaizue? Agure gaixo babesgabe batzuez aprobetxatuko zinetela uste zenuten ala? Zuek bezalako erdipurdiko gaizkileak dozenaka afaltzen ditut nik egunero. Erraza izango zela uste zenuten, ezta? Egia esan, ez zen plan makala zuena. Senitartekorik ez zeukan agure talde bat bilatu behar zenuten, diru nahikoa daukatenak, jakina, ez edonolako agureak. Eta zein giza taldek betetzen ditu ezaugarri bi horiek gizonezko gayek baino hobeto? Gero, hauen konfiantza landu eta irabazi, zuek baino hobeto inork ez dituela zainduko konbentzitu… Eta apurka, testamentua ere zuen alde egitera bultzatu; gerta litekeenagatik, jakina. Eta behin hau lortu eta gero, aguretxoak hil arte itxarotea besterik ez zenuten. Dena garbi, garden, orbangabe.

Planaren akats bakarra heriotzak zuek espero bezain azkar ez iristea litzateke. Eta halaxe gertatu zitzaizuen. Aguretxoak hiltzeko hain gogorrak izatea ez zenuten espero. Baina horretarako ere ziur planen bat bazeneukatela. Ziur gertaerak azkartzeko, azkarrarazteko, planen bat bazeneukatela. Suposa dezaket, ni ez nintzen atzo jaio ezta. Nork susmatuko luke adineko gizon baten bat-bateko heriotzaz. Adineko pertsonen egoitzetan egunero gertatzen dira horrelakoak. Munduan susmo gutxien piztu dezakeen gauza da hori. Batez ere zendutako adinekoak erre, edan eta bestelako botika eta sustantziak hartzen bazituen, popperetik hasita eta Viagraraino, anfetaminetatik igarota; eta are gutxiago lekuko ugarik zendutakoaren kontsumo joera hauei buruzko testigantza eman balezakete.

Draganek Karpatoetako azentua oraindik gordetzen bazuen ere, tokiko hizkuntza jatorrizko lizentziatu askok baino hobeto erabiltzen ikasi zuela aitortu behar zitzaion. Denbora luzea emana zuen abokatu eta epaileekin hizketan eta hauen lexikoa eta esapideak ikasi zituen. Igartzen zitzaion.

– Adinagatik edo kimikagatik ahalmenak murriztuta dauzkan agure batek ezbehar bat izango balu, adibidez, botiken dosiarekin edo konbinazioarekin errakuntza bat, estropezu egin, eskaileratan behera erori eta lepoa apurtu, edo gelako leihotik begira zorabiatu, erori eta lurraren kontra jo, nork susmatuko luke norbaitek lagundu egin ziola, bultzadatxo bat eman ziotela?

Plana diseinatzean izan duzuen adimena aitortu behar zaizue. Ez duzue osasuna zaintzeaz bat ere arduratzen ez den biktima talde bat aukeratu soilik, haratago joan zarete eta osasun arazo larriak bazekarren talde bat bildu duzue. Azkarrak zer zarete gero! The Hillseko bizilagun gehienak, guztiak ez badira, GIBarekin bizi dira eta hamarkadak dira harekin bizi direla. Osasungintzako edozein profesionalak azal lezake birus honek eta urte luzetan hartutako botikek gorputzeko organoak moteldu dizkietela. Hortaz, bizilagun guztiak bata bestearen atzean hiltzen hasiko balira, inork ez luke ezer susmatuko, ez legoke ikerketarik. Are gehiago, zendutakoak ezagutzen zituzten medikuek, heriotzen kausak zeintzuk ziren aurretik suposatuko lituzkete, eta denbora galdu barik eta ikerketarik gabe txostenak beteko lituzkete.

Horrela, zuen bankuko kontuak gizenduz joango lirateke, diabetesa duen haur jaioberri bat bezala. Aparteko plana! Primerakoa! Jende azkarra zer zarete zuek biok! Zoriondu behar zaituztet. Baina akats bat izan duzue, biktima aukeratzerakoan huts egin duzue. Sentitzen dut. Jairok ez dauka seme-alabarik, baina badauka bestelako senitartekorik. Sentitzen dut.

Esan dizuedan bezala, zuek bezalako erdipurdiko iruzurgileak milaka topatu ditut nire bizitzan. Guztiengandik ikasi dut zerbait, baina gutxiek biziraun dute nirekin topo egin ondoren. Baina lasai, zuei aukera emango dizuet. Zuenak bezalako ekimenak eta ideiak dauzkan jendeak nire errespetua merezi baitu.

Etenalditxo dramatiko bat eta guzti gaineratu zion Draganek hitzalditxoari, Alain eta Eleni negoziaezineko tratua eskaini aurretik.

– Hemendik bizirik ateratzeko aukera emango dizuet, baldin eta zuen aurpegia bizitza osoan berriz ikusten ez badut. Gaur bertan (gaur, ez bihar goizean) hiri honetatik alde egiten baduzue, inori agur esan gabe eta inolako azalpenik eman gabe. Ados?

“Baaiii!!!”. Alainen ahotsa urrundik, kaleko zaratekin nahastuta entzuten zen.

Elenek buruarekin baietz zioen.

XXI

There´s a light at the end of the tunnel… hopefully it´s not a freight train.

Argi bat dago tunelaren amaieran… merkantzia tren bat ez izatea espero dezagun.

MARIAH CAREY

Alain eta Eleneren falta ez zuen inork igarri, egoitzako langileen soldatak ordaintzeko eguna iritsi zen arte.

Ordura arte The Hillsen eguneroko bizitzak bere ohiko erritmoarekin jarraitu zuen. Egoitza garbi zegoen, garbi zeuden logelak, gimnasioa eta spaa. Otorduak prest zeuden eta egoiliar bakoitzaren gustura egokituak. Bizilagunak sartu eta irten egiten ziren, bakoitzaren bizimoduari jarraiki. Telebista saioak ikusten ziren, taldeka egongelan edo bakoitzak bakarka bere logelan. Musika entzuten zen, bideo-jokoetara jolasten zen. Alkohola, tabakoa eta osasunarentzat haiek bezain kaltegarri baina legearen begietara askoz susmagarriago ziren beste sustantziak ere hartzen ziren. Noizbehinka sendagile batek etorri behar zuen, baina ustekabe larriegirik ez zen gertatu inoiz.

Esan bezala, ordainsariak kobratzeko eguna heldu zen arte.

– Nomina ordaindu al dizuete?

The Hillseko langileek, euren jarduera eramangarriagoa bihurtzeko, une oro, etengabe, aritzen ziren solasean, harreman afektibo eta sexu harremanei buruz, modaz, kontsumoz, politikaz; eta solas horietako baten erdian bota zuen galdera Erikek.

– Hasieratik, hilaren azken-aurreko egunean sartu didate beti, baina oraingoan hilak hiru ditu dagoeneko eta joan den hilekoa ez zait heldu –jarraitu zuen Erikek-.

– Ezta niri ere –gaineratu zuen Noelek, gimnasioko monitoreak, egoitzako langileen artean lan gutxien egiten zuenak, urrundik-. Alain datorrenean esan beharko diogu, hemen ez gaude doan lan egiteko-eta.

– Ez da susmo txarrik piztearren, baina normalean ordu honetarako hemen egon ohi dira bai Alain eta bai Elene ere. Ez ote dira ibiliko arazoren bat ezkutatzen?

– Orain diozula, atzo ez nituen egun osoan hemendik ikusi. Eta, ondo pentsatuta, ezta herenegun ere.

…

Kafe edo beste edariren baten bila sartzen ziren langileak sukaldean eta, sukaldetik alde egin baino lehen, abian zegoen solasari euren ekarpena egiten zioten. Horrela, ordurako lau ordu zeramatzan sukalde hartan etengabeko solasaldiak, baina une hartan bat-batean isilik geratu ziren guztiak. Lehen aldiz lau ordutan.

– Atzo edota herenegun norbaitek ikusi al zituen hemendik? –Galdetu zuen Alexek.-

– Noiz izan zen Alain edo Elene hemendik ikusi zenituzten azkeneko aldia? –Gaineratu zuen Lukasek.-

…

Beste isilaldi bat. Haietako batek ere ekarpenik egin ezin zion gai bat aurkitu zuten azkenean; burmuina zuritan uzteko haiku baten antzeko zerbait.

Azken bi asteetan inork ez zituela ikusi ohartu ziren beharginak. Telefonoz deitu ere ez zuten egin. Non ote zeuden?

Sakelakoetara deitu zieten. Erantzunik ez. Etxeko atera ere deitu zieten. Inork ez zuen zabaldu. Eraikineko atezainak, hetero ikusnahi izatearen edo izandakoaren itxura zeukan adineko gizon batek –hots, emakume batekin ezkondutako ezkutuko gay bat, noizbehinka saio homosexualak dauzkana-, hain itxura oneko mutil gazteekin solasean aritzeaz poz-pozik zegoenak, maletak eskuan hartuta presaka alde egiten ikusi zituela esan zien. Ez zioten gehiegi galdetu behar izan, gizonak bikote ekintzaileari buruz hitz egiteko gogoa soberan baitzeukan –deformazio profesionalak eta gazte haien laguntza luzatzeko nahiak eskatzen ziotena baino gehiago-. Motu proprio kontatu zien Alaineleneri ez ziela ezer galdetu, ez nora zihoazen ezta noiz itzuliko ziren ere, azalpenak ematen zuen jendea ez zirelako. Eta iritzirik eskatu ez bazioten ere, egia esateko, haiek biak nahiago zituela urrun, inguruan baino, esan zien.

Agian Alainek eta Elenek ezkutuko aurpegi bat zeukaten, The Hillsen erakusten zuten ekintzaile-filantropoarenatik edo liberal-solidarioarenatik oso ezberdina. Edo agian, besterik gabe, ez zioten atezainari saririk ematen zaborra jaisteagatik.

The Hillseko langileen taldeak salaketa jarri zuen komisarian. Berehala. Txantxarik ez, alokairua, kreditu txartela eta bizitza eramangarriagoa egiteko guraritxoren bat ordaindu behar zirenean.

Langileen nominak ordaintzen eta egoiliarren hileroko kuotak kobratzen zituen bankuak, poliziak bidali zion informazio eskaerari argi erantzun zion: The Hills egoitza ustiatzen zuen sozietatearen kontuak hutsik zeuden.

Poliziaren ikerketak ez zuen askoz gehiago argitu. Inork ez zekien ezer, ez bikotearen bizilagunek, ez bikote ekintzailearen ibilbideaz seguru egon eta egoitzaren proiektua aurkeztu zuten kargu publikoek, ezta, jakina, langileek ere ez. Alain eta Eleneren aztarnarik ez zegoen.

– Hara lotsagabe parea! –Alex, sutsuki haserre.- Banioen nik haien kaiku aurpegia ezin zela benetakoa izan. Hobe dute haiekin topo egiten ez badut, kristoren jipoia jasoko lukete-eta.

– Kaiku aurpegia, gurea –gaineratu zuen Erikek, gertatutakoaz sinesgaitz oraindik-. Sartu diguten ziria!

– Argi dago hemen ezin gaitezkeela geratu –esan zuen Noelek-. Ez dakit zuek, baina nik ezin dut hona egunero denbora galtzen etorri, kobratuko ez dudala jakinik. Beste lan bat bilatzen hasi behar dut, ordaintzen duten bat.

– Egoera berdinean gaude guztiok –Lukasek-, baina ezer baino lehen egoiliarrei kontatu behar diegu gertatutakoa. Ez litzateke onargarria guk alde egitea eta haiek ezertaz ez jabetzea, hozkailua eta despentsa hutsik daudela ikusi arte, zikinkeria belaunetaraino iristen zaienean. Beraiei ere ziria sartu dietela jakin behar dute, eta euren etxeetara itzuli behar dutela edo beste bizilekuren bat bilatu.

Egongelan bildu zituzten egoiliarrak, sendabidean zeudenak ere, eta zuhurtziaz baina itzulingururik gabe gertatu zena kontatu zieten: Alain eta Elene aztarnarik utzi gabe desagertu egin ziren, haiekin diru guztia eramanez –The Hillseko kontuetan egon zitekeen guztia-. Ez zegoen egoitzarekin aurrera jarraitzeko aukerarik. Iruzur baten biktimak izan ziren guztiak, bai bezeroak, bai langileak ere. Langileek alde egin beharko zuten, beste bizibide baten bila, eta, ondorioz, bezeroek ere beste bizilekuren bat bilatu beharko zuten.

Haien erreakzioak ez zuen langileenarekin inolako zerikusirik izan.

– Ohartu ere ez naiz egin diozuenaz –esan zuen Borjak-. Baina, ongi pentsatuz, badirela asteak hemendik ez ditugula ikusten, esango nuke.

– Ez da harritzekoa haien faltarik ez sentitzea –Iagok-, hemendik agertzen ziren bakoitzean txotxolokeriak besterik ez baitzituzten esaten. Normala zen jaramonik ere ez egitea.

Egoiliarrak, bezeroak, harritu egin ziren hasiera batean, haiek ere ez zirelako Alain eta Eleneren desagerpenaz jabetu, baina langileek espero zutena baino askoz gutxiago larritu ziren.

– Ez jarri horrelako aurpegirik –esan zien Eloik langile harrituei-, arrainontziko kolorezko arrainak hil zaizkizuela ematen du-eta. Hau bada bizitzan gertatu zaizuen gauzarik txarrena, ikusiko duzue geratzen zaizuen soldaduskan.

– Eloi, ez itzazu gehiago nahastu, nahiko atsekabetuta daude jada-eta –Manuk-. Zuk eta biok soldaduska egin ez bagenuen, gixajo hauek ez dute zertaz ari zaren ulertuko ezta.

– Nik egin nuen –Wallacek-.

– Mundua ez dela amaitu esan nahi nuen –jarraitu zuen Eloik-. Zer gertatu da? Nomina ez duzuela kobratu? Horren inguruan zerbait egin genezake. Azken ordainagiriak itzul ditzakegu guk, ea horrekin nominak ordaindu ahal dizkizuegun.

– Eta ea horrela hemen atxikitzen bazaituztegu, orain arte bezain ondo gu zaintzen jarrai dezazuen –gehitu zuen Dylanek bere modu limurtzaile automatikoan-.

– Orain dela gutxira arte, kapitalismoa orain bezain zabaldua egon arren oraindik zalantzak behintzat eragiten zituen garaian –Teo azalpen pixka bat didaktiko eta paternalistekin hasi zitzaien langile gazteei-, honen antzeko kasuetarako, enpresari kaudimengabe eta lotsagabeen kasuetarako, nominak ordainduko lituzkeen funts bat zegoen. Baina bukatu zen hura. Funtsak hondoa jo zuen. Oihanaren legea da egungoa.

– Teo, lasai, nahasten zara eta nahasten dituzu –Iagok hobeto ezagutzen zuen belaunaldi hura eskola garaitik, eta haien ulermen maila noraino iris zitekeen bazekien-. Esan nahi dizueguna –bere ikasle ohiei- zuei ordaintzen jarraitzeko moldatu gaitezkeela gu. Baina lasaitasun handiagoa emango dizuen beste lanen bat bilatu nahi baduzue, ulertuko dugu.

– Baina argi gera dadila ez dugula inor joatea nahi! –Argi zegoen Dylanek langileetako bat gustuko zuela, edo guztiak, edo agian ezin zuen jasan inoren arbuioa, zerbitzari batena ere ez-.

– Gainera, beste bizilekuren bat bilatu beharko dugula iragartzen diguzuenean –Fidelek-, eskertzekoa da oharra, baina nik behintzat ez dut ongi ulertzen. Etxearen jabeak Alain eta Elene baziren, eta hauek desagertu badira, nork botako gaitu kalera? Zertan hainbesterako presa?

– Gugatik lasai egon zaitezkete. Badakigu burua zaintzen –Paulek-. Nik behintzat ez daukat inora joateko asmorik. The Hillsen oso gustura nago.

Berrespen zurrumurru bat entzun zen.

– Beste mudantza bat, beste egoitza bat, bizilagun berriak? Iktus batek jotzea nahi duzue ala? Ni ez naiz hemendik mugitzen –Manuk-.

– The Hillsera etorri ginenean, geratzen zitzaigun bizitza guztirako gure bizilekua izan zitekeela uste genuen –Eloik oso ondo laburbiltzen zituen iritzi orokorrak-. Sakonki hausnartutako erabaki garrantzitsu bat izan zen. Eta uste dut bakarrik ez nagoela hura mantentze aldera borrokatzeko prest nagoela diodanean, nahiz eta bidean zailtasunen bat aurkitu. Gainera oraingo hau ez da konponbiderik ez daukan ezer.

– Ez zaitez izugarrikerietan hasi, hori ez baita zure estiloa eta gainera ez da beharrezkoa –Borjak Eloiri-. Uste dut gutako batek ere ez duela hemendik alde egiteko asmorik. Non egongo ginateke hemen baino hobeto? Non aurkituko genuke hemen lortu dugun bizikidetzaren pareko bat? Zintzoak izanik, hemengo gutako bakoitzak ez dauka zerikusirik albokoarekin eta, kasu askotan, The Hillsetik kanpo ez genuke elkar jasango. Agurrik ere ez genuke gurutzatuko. Baina hemen inor ez da saiatu bere gustuak, bere iritziak, bere ohiturak edo morala inposatzen, eta inork ez du albokoen zentsura edo epaien beldurrik sentitu. Eta hori gaur egun ez da aurkitzen erraza. Ondo dakigu.

– Nor diozu hasi dela izugarrikerietan? –Eloik, arrazoi guztiz.-

– Barkatu, mea culpa –erantzun zuen Borjak-. Hizkuntza bera mintzatzen duten pertsona talde bat bildu garela hemen esan nahi nuen, bizilagunak dioena ulertzen duguna, nahiz eta erabat desados egon. Asko da hori. Noiz gertatu zitzaizuen azkeneko aldiz, Tatiana Moleshkina solas batean aipatu eta mundu guztiak nortaz ari zinen bazekiela?

– Argi dago ados gaudela den-denok –Paulek-. Ez dut nire burua erregai fosilen kontsumoa aurrezteko metodoak eztabaidatzen diren egoitza batean ikusten.

– Gogora datorkidan guztia esan eta egin dezakedan etxe batean bizitzen jarraitu nahi dut –Manuk-, inoren hipersentsibilitatea zauritzeko beldurrik gabe edo antzina gainditutako gatazkarik berpiztu gabe. Kylie eta Madonna alderatzea tabu bakartzat daukan etxe batean bizi nahi dut.

– Eta gainera horretarako eragozpenik ez dago –Teok-, inork ez gaituelako kaleratuko.

– Guk ordaintzen jarraitu dugu, ezta? Inork ez dio ordaintzeari utzi eta ordaintzen jarraitzeko gai gara –Jairo, bere mundu paraleloan bizi arren, praktikoa zen, pragmatikoa-. Langileei zuzenean ordaintzea da konponbidea, bankuari ordaindu ordez.

– Erraza da –Eloiren ekarpena-. Gu guztion izenean kontu bat zabalduko dugu bankuan eta hartatik egingo ditugu ordainketak zuzenean. The Hillsetik botatzen ez gaituzten bitartean, eta ez dirudi horrelakorik gertatuko denik, egoitzaren jabe bezala joka dezakegu. Zintzotasunez, guztiok ikusten genuen Alainek eta Elenek ez zutela gauza handirik egiten, behin egoitza antolatuta eta abian jarrita.

– Horixe! Kooperatiba bat sor dezagun –bota zuen Abelek, paradaren zain egon balitz bezala-. Brunok eta biok aukera hori geneukan buruan gure erretiroa planifikatzen ibili ginenean, baina ez genuen nahikoa jenderik aurkitu, edo, hobe esanda, ez genuen jende egokia aurkitu. Orain badaukagu aukera.

– Kooperatiba bat? –Jairok berriro, beldur eta nazka espresioarekin.- Zer da hori? Hitz hippy bat ematen du. Ez zarete intsentsua erretzen hasiko, ezta?

– Lasai, Jairo –Teo, bakegile eta suspertzaile-. Ideia handia da Abelena. Zuk proposatu duzunari egitura bat ematea baino besterik ez da. Hain gustuko dugun gure bizimodu hau mantentzen jarraituko dugu, baina bikotetxoaren bitartekaritzarik gabe. Langileek euren kontratua izango dute eta Gizarte Segurantzari kotizatuko diote. Eta ogasunak ere baketan utziko gaitu. Ez kezkatu, ni arduratuko nahiz paperez. Ez da adituarena egiteagatik, baina aditua naiz. Apur bat. Tira, apur bat baino gehiago. Sozietate kooperatiboen ehunka eskriturak idatzi ditut.

– Ez dut nekazaritza organikoko ortu batean lan egin beharko edo antzeko zerbait? –Jairo, susmo txarrez.-

– Jairo, mesedez, ez izan potrozorri –Fidelek-. Primeran ulertu duzula badakigu, ez adarrik jo. Ongi dakizu hemengo edonork eskuak haginkadaka moztuko zituela boleadorekin jolastu baino lehen. Zuetaz dakidanagatik, uste dut ados gaudela The Hills mantentzeko aukera honetan. Zergatik ez dugu bozkatzen gure batzarretako batean bezala? X-Factoretik irtendako artista hoberena nor den ez genuen adostu, baina hau uste dut lortu dezakegula.

Aho-batez The Hills kooperatiba bat bihurtu zen, ezertan aldatu gabe.

XXII

If that´s all there is, my friends, then let´s keep dancing.

Hori bada dagoen guztia, lagunok, segi gaitezen dantzan.

PEGGY LEE

Horretan, laster The Hills egoitzaren lehen urteurrena heldu zen. Iritsi, maletak desegin, elkar apur bat ezagutu, jabe gogaikarriez libratu eta etxeko agintea hartu zutenerako, urte oso bat joan zitzaien hillstarrei. Ez zien inork denboraren erlatibitatea azaldu behar; nola, zahartzen zoazen neurrian, urteek gutxiago irauten duten, bizitzaren zati gero eta txikiagoa direlako. Larrutan nozitzen ari ziren erlatibitate hori.

Denboraren bizkortzea, existentziaren ortzi-mugaren gerturatzea, norberaren hutsalkeriaren kontzientziaren handitzea, malenkonia, depresioa. Bai zera! Lehen urteurrena. Urtebetetzea. Festa! Aitzakia ezin hobea jabe berriek, egoiliarrek, egundoko ospakizuna prestatzeko.

Ez zuten batzarrik antolatu behar izan, ezta ezer bozkatu ere. Nahikoa izan zen haietako batek The Hillsen sartu zirela urte bat betetzear zegoela aipatzea, eta beste batek “ospatu beharko dugu” erantzutea, berehala etxeko hormek beraiek “jaia, jakina” eta “denborarik galdu gabe” erantzuteko.

Euren gustuko jai bat antolatuko zuten, aspaldian zapaltzen ez zuten horietako bat, baina oroimenean argi gordetzen zituztenetarikoa. Eta erraz zeukaten, euren bizimodu eta gustuen inguruko iritzi erratu bat zeukan kudeatzailerik ez baitzegoen jada egoitzan. Alainek eta Elenek -non egongo ote ziren haiek biak!- antolatu balute jaia, adineko gay baten gustuetara egokitzen saiatuko ziratekeen, edo, hobe esanda, adineko gay baten gustuei buruz haiek biek zeukaten ideia xelebreari.

Bikotetxo bitxi hark okasiorako antolatuko zukeena irudikatzean, lotsa, irria eta hozkamina sentitzen zuten hillstarrek aldi berean. Ferrero Rocher txokolateen iragarkietan agertzen den jaien antzeko bat zetorkien burura, urreizun, konplexu eta pinguinoz mozorrotutako zerbitzariez beteriko jai bat. Festaren aurreko egunetan, Alainek eta Elenek antolatutako balizko jaia nolakoa zatekeen asmatzea, modako denbora-pasa bihurtu zen The Hillsen.

– Nor uste duzu kontratatuko zutela Alainelenek gonbidatutako artista bezala? –Fidelek Joeli galdetzen zion, gimnasioan pedalei eragiten zioten bitartean.-

– Antzinako diva zaharkituren bat. Edo hobe, antzina jada zaharkitua zegoen baten bat –Joelek-. Ainhoa Arteta ekarriko zuketen, ziur!

– Hori beldurra… eta asperkeria. Dena dela, ondo pentsatuta, Ainhoa Artetak aspaldian, Ferrero Rocher jai horietako batean, beste diva zaharkitu batekin izan zuen iskanbila errepikatzen bazuen, aukera ezin hobea izango zela onartu beharra dago.

– Bera bezalako beste diva ilehori penagarri batekin elkarri metxetatik tiraka egin ziotenean? Hala balitz, bai, hauturik onena izango zen, bai jaiari giroa emateko, bai gure gustuetara latexezko eskularru bat bezala egokituko litzatekeelako.

Baina jada ez zuten Alain eta Eleneren aurreiritziez lausotutako gainbegiradaz arduratu behar. Bai dekorazioa, bai cateringa, bai musika eta baita gonbidatuak ere, haiek nahi zituztenak eta euren gustukoak izango ziren esklusiboki. Ardurak erraz banatu zituzten ere, haietako bakoitzak, iraganeko bizitzan izandako lanbideengatik, funtzio horietako batean edo bestean eskarmentua baitzeukan, eta hornitzaile egokienekin harremanak mantentzen zituzten oraindik.

Antolakuntzako alderdi zail edo delikatuenetariko bat izan zitekeena, gonbidatutako artistena, ezkonduen eskuetan utzi zuten. Eta emaitza ikaragarriak lortu zituzten Abelek eta Brunok. Euren adinen inguruko edozein gizon gayren gozamen edota inbidia izango litzatekeen baieztapen zerrenda bat lortu zuten. “Gonbidatua”, hitz egiteko era bat zen, artista bakoitzak bere cachea kobratuko baitzuen, baina haietako baten batek kobratuko zuena ikusita, gonbidapen edo opari hitzak ez zeuden errealitatetik oso urrun.

Baieztapen zerrenda da hura, telebista saio askok beraientzat nahiko luketena –eta ez soilik oroiminez elikatzen diren horiek- eta baita makrokontzertu eta festibal batzuek ere, ez zen lan zaila izan Abel eta Brunorentzat. Urte luzetan telebista ekoiztetxetan lan egindakoak ziren eta hillstarren gustuko ziren artista ugarirekin harremanak izandakoak ziren. Profesional petoak izanik, haien telefono zenbakiak eta posta kontuak gordetzen zituzten, ez haien ordezkarienak bakarrik, pertsonalak ere.

The Hillseko hormen artean ikonotzat zeuzkaten artista asko, Abelek edo Brunok ekoitzitako saioetan eman ziren ezagutzera. Haien jaiotza artistikoaren momentutik ezagutzen zituzten senarrek eta, are gehiago, haietako baten baino gehiagoren kasuan, arrakastarako bulkada erabakigarria Bruno edo Abelen eskutik etorri zen. Artista haiek bazekiten hori. Eta ez zuten ahaztu. Guztiak ez ziren esker txarrekoak.

Hori, bere garaian “aurkitutako” talentuak izandako artistei zegokienez. Baina Abel eta Bruno bestelako telesaioetan ere lan egin zuten: iraganeko izar dekadenteentzat azken erakusleihoa zirenak, publikoak ahaztutako eta cache barregarridun artisten azken edo azken-aurreko aukera. Iraganeko une urrun eta lainotsu batean arrakastadun izarrak izandako artista haiek, haien etxetik edo egoitzatik ateratzen zituzten Brunok edota Abelek, txukundu eta telebistara zeramatzaten, batzuetan bost hamarkadetako antzinatasuna zeukaten zuri-beltzezko irudiak aurkezteko baino besterik ez, zeinetan gazte, distiratsu eta talentuz lepo agertzen ziren. Artista hauek, oraindik bizirauten zutenak, esker onekoak ziren ere, eta senar bikotearen gonbidapenari baiezkoa eman zioten.

Nor arduratuko zen dekorazioaz? Estatistika hutsagatik, hamahiru gizon gayren talde batean, barne dekorazioan lan egiten duen bat baino gehiago egon behar da, eta, hortaz, gay erretiratuen talde batean, ogibide –edo arte- honetan lan egindako bat baino gehiago egon beharra dago. The Hills salbuespena izan behar zen, hillstarren artean ez baitzegoen zehazki dekoratzaile izandakorik. Hala ere, Borjari denbora falta izan zitzaion ospakizunerako eraikina apaintzeko ardura bere gain hartzeko. Bera, hiriko azken hamarkadetako ekitaldi esanguratsu guztiak antolatu zituena, nor bestela? Baina Dylanek, bere aldetik, ardura bera nahi zuen, eta ez zion erraz jarri. “Ni moda diseinatzaile naiz, ez barnealdetakoa, baina, hasteko, zu ezta ere ez zara, eta, bukatzeko, nire desfileetako dekorazioa diseinu eskoletan oraindik ikasi eta iruzkintzen da.”

Lan taldea osatu zuten. Irrikan zeuden biak.

Euren lan ibilbideetan erabili zituzten estiloak eta egin zituzten lanak ezagututa, bien artean eztabaidak eta gatazkak sortzeko posibilitate handiak aurreikus zitezkeen, baina primeran konpondu ziren eta dekorazioaren gaia eta inspirazioan bat etorri ziren hasiera-hasieratik: Las Vegaseko kasino kitschenak izango zituzten buruan. Kolore anitzetako argiak eta ispilu bolak, urre koloreko apaingarri distiratsuak. Eta loreak, kolore guztietako loreak! Animalia biziren bat, piztiaren bat ere han eta hemen ibiltzea pentsatu zuten, baina legeek hau baimentzen zutenetz ez zeukaten oso argi. Zalantza zeukatenez, baietz erabaki zuten, tigre bat sarreran eta pitoi bat gela nagusian ibiliko zirela. Ongi zekiten dekorazio hura beldurgarria zela eta gonbidaturen batek baino gehiagok epilepsia atake bat nozitu zezakeela, baina euren ospakizuna zen, eta ospakizun bat zela antzeman behar zen. Urrundik.

Jakina, guztia behin-behinekoa izan behar zuen, jaiaren biharamunean desegiteko, apaingarri haietaz guztietaz inguratuta bizitzeak ikusmenarentzat kaltegarria izan behar baitzuen; eta burmuinaren osasunarentzat ere onuragarria ezin zitekeen izan.

Etxetik kanpo, lorategian, etengabe bira egiten zuten lau foku jarri zituzten, hiriaren gaueko zerurantz lau argi zutabe bidaltzen zituztenak; urrundik, esan bezala, bertan zerbait gertatzen ari zela jakin zedin. Bai urrundik eta baita hiriko zerua zeharkatzen zuten hegazkinetatik ere.

Sarrerako eskaileratan alfonbra gorri bat jarri zuten -nola ez!- eta harreran photocall bat, jaira heldutako kazetariek gonbidatuei argazkiak eta ganora gutxiko galderak tartak balira bezala jaurtitzeko.

Borjak, Harreman Publiko eta prentsan aditua zen neurrian, lan deigarria egin zuen. Izan ere egoiliarrek aukeratutako pertsonei gonbidapenak bidali baino besterik ez zuen egin, baina, guztien harridurarako -inoren bisitarik jasotzera ohituak ez baitzeuden-, baieztapenen zerrenda inork espero zuena baino nahiko luzeagoa izan zen. Hobeto. Jende gehiago, jai gehiago.

Komunikabideei dei egitea txantxa bezala bururatu zitzaien, ametsetan ere ez zutelako uste adineko jende gayren egoitza bateko jai bat inoren interesekoa izan zitekeenik. Baina festaren inspirazioa Las Vegaseko ospakizun handiak baziren, VMA sarietan edo boxeo munduko titulurako borroka batean bezain beste mikrofono eta kamera biltzen saiatu behar ziren The Hillseko sarreran. Bai Borjak eta baita Abel, Bruno eta Dylanek euren agendetan gordetzen zituzten kontaktuak errepasatu eta The Hillsen interesekoak ziren hedabideei bakarrik dei egin zieten. Aldizkariei egin zieten dei, digitalei eta baita paperaren garaitik bizirauten zutenei, bihotzekoei eta estilokoei, zaharkituei eta iraingarriei; telebista saioei eta Interneteko bideo kanalei; baita Gotzainen Konferentziarenak edo Opusarenak ziren komunikabideei. Bada, deia luzatu ez zieten hedabide askotik, ekitaldiaren berri izan zutenean –batek daki nola-, akreditazioak eskatu zizkieten. Akreditazioak! The Hillseko festarako!

Cateringak ezta ezin zuen hutsik egin, eta ez zuen egingo. Bai, jatekorik egongo zen, jateko nahikoa gainera, bertokoa eta exotikoa, tradizionala eta abangoardiakoa, gazia eta gozoa; baina edonola ere falta ezin zitekeena egun hartan, gau hartan, edaria zen. Asmo horri jarraiki, egoitzan zehar barreiatutako barrak eta ganbarak goraino hornituak zeuden.

Jairok bi ardura -bi ziren edo bakarra?- hartu zituen bere gain: segurtasuna eta bestelako hornidurak.

Azkenik, larrialditarako anbulantzia bat ere kontratatu zuten, ospakizunaren eguneko arratsaldeko lehen ordutik The Hills aurrean aparkatuta zegoena. Bazekiten-eta egun hartan emozio handiak, bihotzarentzat arriskutsuak, pil-pilean ibiliko zirela, eta baita ohi baino gehiago kontsumituko zutela, normalean kontsumitzen ez zutenek ere. Artistekin, dekorazio dendekin, lore hornitzaileekin, catering enpresekin, Draganekin, dealerekin… guztiekin hitz egin bazuten ospakizunean pitzadurarik egon ez zedin, zergatik ez sendagileekin ere? Noski, sendagileak drogak ez hartzeko eta alkohola neurriz hartzeko gomendatu zien, guztiei banan-banan. Izan ere, agintzen saiatu zen, baina haiei agindurik ezin zitzaiela eman aspaldian onartua zuen. Arriskutsua zela azaldu zien, euren adinean bihotzak eta arteriek ez zutela gaztetxo batenak bezala eusten, eta ezbehar bat gerta zitekeela. Hori guztia ondo ere ondo bazekitela erantzun zioten. Baina egun hartan, aspaldiko partez beraietako askorentzat, arriskua hartuko zutela, eta aurretik ohartu nahi zutela. Oharra hartuta eta hainbesterako zintzotasunaren aurrean, sendagileak bizi-euskarridun anbulantzia bat prest edukitzea gomendatu zien.

Urteurrenaren egunean, iluntzean, dena prest zegoen eta gonbidatuak heltzen hasi ziren. Hillstarren senitarteko eta adiskideek sarrerako burdin hesiaren aurrean autotik jaitsi, lorategia zeharkatu, alfonbra gorria zikintzeagatik lotsatu eta sarrerako photocallean lotsa gehiago eta handiagoa pasatzen zuten.

Gizarte Arazoetarako Zinegotzia eta Kontseilaria ere heldu ziren, inaugurazioaren egunean The Hills proiektuari euren laguntza –morala- ematen egon zirenak. Ez zeuden gonbidatuta, baina handik agertu ziren dena dela, ospakizunak oihartzun zabala izan baitzuen komunikabideetan, esan bezala, harreman publiko eta prentsa arduradunek primerako lana egina baitzuten.

Zinegotzi eta Kontseilari jaun-andreei, ospakizunaren berri heldu zitzaienean, propaganda egiteko aukera ezin hobea zela iruditu zitzaien, urte bat lehenagoko itxurakeriaren antzekoa. The Hillsera heldu ziren, kazetariak agurtu eta photocallean adierazpen hutsal eta demagogiko batzuk egiteko asmoarekin, ia egunero egin ohi zuten bezala. Aurretik, eta ohi bezala ere, euren kazetari “ofizialei” deia egin zieten bertan egon zitezen eta galdera egokiak egin zitzaten. Ez zuten nahi bertara heldu, iluntzeko ordu haietan, eta kazetari edota argazkilaririk gabe aurkitzea, edo are txarrago litekeena, kazetari “ez ofizialen” baten galderengatik une deseroso bat igaro behar izatea. Elkarrekin heldu ziren, bikote balira bezala, gala baterako jantzita, esmokina zinegotzi jaunak eta soineko beltz luzea kontseilari andreak, nahiz eta gonbidapenetan horrelako dress coderik ez eskatu. Itsu zihoazen ez zitzaielako gonbidapenik iritsi. Inork ez zien bidali.

Autotik –ofizialetik- atera ondoren, besotik helduta ibili ziren alfonbra gorrian zehar. Kazetari ofizialek argazkiak atera zizkieten bekokietatik jaurtitako flashez lagunduta. Pozik eta irribarretsu igo zuten sarrerako eskailera, jai batera doanaren jarrera alai eta baikorrarekin, baina eskaileraren goiko aldera iristerakoan, bidea oztopatzen zien soka batekin topo egin zuten. Alfonbraren kolore berdineko belusean bildutako soka bat. Sokaren alboan idi baten antza zuen atezain bat zegoen, Draganen mutiletako bat. Atezainak soka alde batera kendu, gabon esan eta sartzera gonbidatuko zituela uste zuten, baina hark ez zituen eskuak elkarrengandik askatu. Zirkinik ere ez zuen egin. Ahoa zabaldu zuen eta Karpato mendietakoa izan behar zuen azentuaz hitz egin zuen.

– Gonbidapenak mesedez.

Zur eta lur geratu ziren zinegotzia eta kontseilaria.

– Zer gonbidapen? Gure zain daude barruan. Deitu zure nagusiari.

– Gonbidapenetan argi idatzita agertzen zen, nominalak zirela eta baieztapena beharrezkoa zela. Zuen izenak mesedez, gonbidatuen zerrendan begiratzeko.

Izenak eman zizkioten, gogo handirik gabe eta ahapeka, eskaileraren behealdean zeuden kazetariek elkarrizketa haren edukiaz jabetu ez zitezen.

– Ez zaudete zerrendan, ez bata ez bestea. Sentitzen dut baina ezin dizuet sartzen utzi. Mesedez, sarreratik baztertu zaitezte, gonbidatuei bidea uzteko.

…

– Baina hau lotsagarria da! Egizu mesedea zure nagusiarekin hitz egiteko eta eragozpen hauek ahaztuko ditugu.

Atezainak belarritik aho bazterrera zihoakion mikrofonotik hitz egin zuen, eslaviar familiako hizkuntzaren batean, eta erantzuna aditu zuen.

– Sentitzen dut jaun-andreok, baina gonbidatuen artean ez zaudetela berretsi didate. Mesedez, ez oztopatu gainerako gonbidatuen sarrera. Gabon.

– Hau irain bat da! Zuk ez dakizu norekin ari zaren! Hau ez da honela geldituko. Poliziari deituko diot oraintxe bertan eta ea sartzen garen edo ez ikusiko dugu. Zu bezalako atezaintxoen agintekeriek ez dute nirekin balio.

– Jauna, hau ez da leku publiko bat, publikoarentzat zabalik dagoen lokal bat, etxe pribatu bat baizik. Poliziak ezin du etxe baten jabea norbait bere etxean onartzera behartu.

Bai zinegotzia bai kontseilaria irrigarri geratzen ari zirela ohartu ziren eta ez zuten erantzun. Bitartean kazetarien flashek ez zuten atsedenik hartu momentu batean ere. Biharamunean -edo ordu gutxi batzuetan- kronika umiliagarri bat baino gehiago kaleratuko zela espero zitekeen. Isilean buelta eman eta, irribarre eta alaitasun aurpegia jartzen ahaleginduz, eskailerak jaitsi zituzten; alfonbra gorri gainean bueltako bidea egin, autoan –ofizialean- sartu eta alde egin zuten.

Barnean bitartean jaia pil-pilean zegoen jada. Gonbidatu gehienak heldu ziren, haien artean Maia eta Tania, osabaren ospakizunera senarrak ekarri zituztenak. Fidelek, gonbidapena bidali zienean, zera idatzi zuen eskuz: “Baldin eta “esan genizun”, “ohartu zintugun” edo antzekorik ez botatzea hitzematen baduzue”. Ilobek, iristean, berehala lasaitu zuten osaba.

– Ez dizugu ezer aurpegiratuko –Taniak-. Alderantziz, pozik gaude ezer gertatu ez izanaz. Zuek bakarrik, zuen kabuz zuen buruak zaintzeko kapazak zaretela frogatu diguzue. Zorionak!

– Ez hori soilik –Maiak-, harro gaude hemen egin duzuenarekin. Egun inor ez da albokoarekin ados jartzen ezertarako, ezta senarrarekin ere, eta zuek guztiok ados jarri zarete hau antolatzeko eta aurrera ateratzeko. Esan beharra dago guk ez genukeela horren ondo egingo, ezta erdia ere!

– Ez izan horren zuri! –Fidelek.- Ez iezadazue hitz egin musuzapia tolesten edo semaforoa zeharkatzen ikasi duen eskolaurreko bati bezala. Beti izan duzue osabaren adimen eta kapazitateen kontzeptu eskasa. Hemen bizi garenok adinekoak gara, baina ez inozoak. Xelebreak izan gaitezke, baina ez ergelak. Pentsa ezazue gure kabuz honaino heldu bagara, bizitzan moldatzen badakigulako izan dela. Ea noiz sartzen zaizuen buruan.

– Osaba, orain zu zara “esan nizuen” antzeko zerbait botatzen ari dena.

– Touché. Eta zuek biok? –Iloben senarrei.- Zer dela eta ez daukazue oraindik kopa bat eskuan? Jai bat da hau, ez konpromiso bat. Era guztietako gin-tonicak prestatzen dituen barra berezi bat antolatu dugu. Ziur gustukoa duzuena. Gela nagusitik kanpo dago, gin-tonic zaleen azalpen eta hitz jarioak ez ditugulako oso ondo jasaten, baina ez dago urrun. Zoazte laster kardamomoa edo dena delakoa agortu baino lehen.

Dj-ak bere lana hasia zuen. Djak gaueko musika erabakiko zuen, baina hillstarren batzarrak bozkatutako iradokizunei jarraituz. Hori izan zen guztiek batera erabaki zuten gauza bakarra: musikaren zentzua.

Argi zeukaten guztiek, musikaren kontua ezin zitekeela edonoren eskuetan delegatu, eta arriskutsuegia zela ere beraietako baten edo biren ardura besterik ez izatea. The Hills egoitzaren jaia zela argi geratu behar zen eta egoiliar guztiek dantza egin beharko zuten, anbulantziari zereginen bat eman arte. Hortaz, musika, jai hartako musika, guztien gustukoa izan behar zuen, eta gonbidatuei gustatzen ez bazitzaien edo ulertzen ez bazuten, alde egin zezatela.

Batzar bat antolatu eta gutxieneko arau batzuk adostu zituzten.

Jaia girotzeko Alainek eta Elenek nolako musika aukeratuko zuketen komentatu zuten batzarrean. Antolatzaile bezala bikotetxoaren balizko burutapenak txantxa etengabea izan ziren egoitzan, baina zehazki haiek biek jarriko zuketen musika irudikatzeak hotzikarak eta barregura eragiten zizkien aldi berean.

– Argi dago Julie Andrews, Judy Garland, Liza Minnelli eta holakoak entzungo zirela –komentatu zuen Paulek-, adineko gay talde baten jai batentzat egokiak zirela nonbait irakurri zutelako.

– Ziur! Eta modernitate apur bat gaineratzerakoan Barbra Streisand eta Celine Dion izango ziren gogorrena –Teoren ahotsak posibilitate hura bere amesgaiztorik txarrena zela iradokitzen zuen-.

– Agian, haien alde sadikoena azaleratuz, gay talde honi gure bekatuak ordainarazteko penitentzia bezala, Gloria Estefan eta Mariah Carey entzunaraziko ziguten –Manuk sarkastikoa izan nahi zuen, baina, ahotik irteten zitzaion bitartean, txantxak inolako graziarik ez zeukala ohartu zen-.

– Haiek gurekin egingo zuketen esperimentuaren ankerkeriak Colonia Dignidad lotsaraziko luke –bihotzez esan zuen Fidelek, ez besteak baino ahoberoagoa izatearren-.

Bikotetxoaren interferentziarik jada ez zeukatenez eta euren erabakien jabe bakarrak zirenez, hamahiruen gustukoa izan behar zuen musika hori zein zen argitzen hasi ziren. Hasteko, argi utzi behar zitzaion djari zer ezin zuen jarri, ezta modu ironikoan ere. Eztabaida apur bat egon zen honen inguruan, baina laster idatzi zuten betoa izango zuten musika estilo eta artisten zerrenda. Urteurren jaian debekatuta egongo zen musika latinoa, horrela, orokorrean, esaera honek biltzen duen guztia barne hartuta, alegia, ez merenge, ez saltsa, ez batxata, ez reggaeton ezta electro latino edo antzeko amesgaiztorik ere. Hau aho batez adostu zuten, ez zuten ezta bozkatu behar izan ere. Indie espainiarrak ere galarazita izango zuen sarrera ospakizunera, baina egoiliarren batek edo bestek salbuespenak jarri nahi izan zizkion arau honi, salbuespen ezberdinak. Eztabaidatu behar izan zuten eta bozkatu. Azkenean salbuespen bakarra izan zuen indie espainiarraren betoak, “La casa azul” taldea, hau indie bezala sailkatzea ere bidezkoa ez zela erabaki baitzuten.

Errazena konpondu ondoren –hillstarrek ez zeukaten desadostasunik gorroto eta amorruen inguruan-, djari egin beharko zizkioten iradokizunen eztabaida etorri zen, eta hor bai elkarrizketa luzea izan zela, baina inolaz ere sutsua edo oldarkorra, alderantziz baizik. Bakoitzak bere gustuak eta hura bezalako jai batean entzutea eta dantzatzea gustatuko zitzaiona adierazi zuen, eta partekatzen zutena zenbatekoa zen berresteak harritu eta poztu zituen. Aspaldiko garaietako anekdoten oroitzapenak ere atera zituzten eta “lan” bilera izan behar zuenak tonu malenkoniatsu eta hunkigarria ere hartuz joan zen.

Azkenik, barre pilo egin ondoren eta malkotxoren bat ere bota ostean, hura, dantza egiteko eguna –gaua- izango zela erabaki zuten, eta djak hillstarrek noizbait, bizitzako une ezberdinetan eta droga ezberdinen eraginpean, dantzatutako musika jarri beharko zuela. Urteak igarota, hamarkadak, atzera begiratuz, musika haietako batzuk kalitate lotsagarrikoak zirela ondo bazekiten -orduan ere bazekiten kalitatearena-, baina joandako garai haietako esperientzia berriz bizitzen saiatu nahi zuten, minutu batzuez. Zerk bultzatu zituen beste garai haietan abesti haiek dantzatzera? Gazteago, inozoago, xaloago, ezjakinago izateak? Begirada garbiago eta irekiagoa izateak? Sozializatu beharrak? Esan bezala, garai hartan hartzen zituzten drogekin musika ondo uztartzen zela? Hori guztia batera izango zen, eta berriz bizi nahi zuten.

Eztabaidaren amaieran, lau multzotan laburbildu zuten djari enkargatuko zioten musika. Multzo bakoitzarekin djak abesti bloke bat antolatu beharko zuen eta bloke bakoitza, edo djaren sesioaren zati bakoitza, zuzeneko emanaldi batekin burutuko zen -hau Abel eta Brunoren lana izango zen-.

Bazegoen bada dja lehenbiziko blokearekin, italodisco musikaz osatua zegoena. Gonbidatu gazteenek ez zekiten zer zen hura, Spectrum bat eta Casiotone batekin egindako musika zirudiena; ingelesez abestua, baina inolaz ere anglosaxoia ez zen azentu batekin. Egoiliarrek, euren aldetik, ez soilik dantza, abestu ere egiten zuten.

Dja bere lekuan kokatu eta musika jartzen hasi zenean, sarrera bezala My Mine taldearen “Hypnotic Tango” jarri zuen, jendea berotzen hasteko. Gutxi batzuek oroitzen zuten abestia eta dantza egiten hasteko ez zen egokiena, baina Pavloven zorioneko txakurrari gertatzen zitzaion bezala, abestia kontzienteki ez bazuten gogoratzen ere, laurogeiko hamarkadan dantza egin zuten guztiei listu guruinak aktibatu zitzaizkien, edo listu guruinak ez baziren, inkontzientean edo oroimenaren txoko ilun eta sakon batean gordeta zeukaten zerbaitek oinak, aldakak eta gorputz osoa mugitzen hastera bultzatu zituen.

Ondoren etorri zenak mugimenduak biderkatu besterik ez zituen egin eta atsedenerako abagunerik ez zien utzi, egoiliarrei bederen: Modern Talking-en “You´re My Heart, You´re My Soul”, Gary Low-ren “You Are A Danger”, Spagna-ren “Easy Lady”, Gazebo-ren “I Like Chopin”…

Egoiliarrak eta euren adinekoak zoratu egin zirela susmatzen hasi ziren gainerako gonbidatuak, edo droga ezezagunen bat hartu zutela, guztiek batera eta ezkutuan. Batez ere jarraitu zuten abestiek eragin zuten zoramenagatik: Baltimoraren “Tarzan Boy” -guztiak batera oihukatzen, ouooooooooh!-, Sandy Marton-en “People From Ibiza”, Francesco Napoli-ren “Balla Balla”, Danuta eta bere “Touch My Heart” eta Sabrinaren “Boys” -azken bi hauek bular handidun bi artista zirela azaldu zien Fidelek ilobei, eta hauek beti bezala ez zuten ulertu gayen obsesioa emakumeen bularrekiko-. Hurrengoa entzuten hasi zenean, Fidel djarengana hurbildu zen eta zorionak emateko keinua egin zion: “Bolero” zen, Fancy artistaren arrakasta -bai, arrakasta-, Fideli sentimendu kontrajarriko oroimenak zekarzkiona.

Eta hura bukatzean, dja isildu egin zen eta areto nagusian antolatutako agertokiaren argiak piztu ziren. Adineko gizon bat igo zen, Fidel baino nahiko zaharragoa, eskailerak igotzen lagundu behar izan zioten, baina bertan zegoen. Haren aurpegia inork ez zuen ezagutzen, beharbada urte ugari igaro zirelako sonatua izan zen garaitik, baina baita italodisco estiloko artistak sekula ez zituelako inork euren aurpegiengatik ezagutu, ezta kasu askotan izenagatik ere. Abestiak ezagutzen zituen jendeak, ez artistak, gehienak arrakasta -edo arrakasta antzeko zerbait- bat bakarra izaten zutelako, eta horrek ez zuen laguntzen haien izenak eta hazpegiak gogoan gordetzera. Baina play-backaren hasierako notak entzun zirenean, aho-bateko algara oihua entzun zen eta txaloak bero jo zituzten entzuleek: Silver Pozzoli zen -izan behar zuen-, “Around My Dream” abestia zekarkiena.

– See, see, see my dream around… txurutxutxutxutxu, see my dream around… -Hillstarrek, emanaldia jarraitzen, mojen ikastetxe bateko ikasleak ziruditen Aita Santuaren bisitan.-

Bukatu zuenean txaloa beroa eta hunkigarria izan zen. Agertokitik jaisten lagundu behar izan zuten Silver Pozzoli -izatez Silvio deitzen omen zena, orduan esan zienez-, baina ez zuen ihes egin, bere adineko norbaitengandik ordu hartan espero zitekeen bezala. Ostera, gela nagusitik kanpoko eserleku batean eseri eta kopa bat eskatu zuen. Eta bertan geratu zen, hurbiltzen zitzaizkion fanekin solasean, gaueko ordu txikietara arte.

Bolero jakez eta anglosaxoitutako izen italiarrez beteriko sesio haren ondoren, djak bere hurrengo zatiarekin hasi zuenean, ez zuten oso urrun bidaiatu behar entzuleek, ez espazioan, ez denboran ezta estetikan ere. Bigarren zati harentzat hillstarrek djari egindako agindua zera izan zen, Stock, Aitken eta Waterman ekoizleen lanean oinarrituriko musika sorta bat. Agindua, esan bezala, iradokizun hutsaletan ez baitziren gelditu. Eta djak horri ekin zion. Egia esateko, hillstarren benetako gogoa Kylieren hasierako arrakastak entzutea zen, eta egia zen baita Kyliek ekoizle hirukote harekin egin zuen lanarekin nahikoa material izango zuela djak sesio bat betetzeko. Baina ikuspegi zabalago bat eman nahi izan zioten ospakizunari eta Kylieren monografikoak beste momentu baterako utzi -zintzoak izanik, hillstarren bizitzen beste egun guztiak eta bakoitza ere, Kylieri omendutako monografiko bat ziren-.

Hortaz, djak, musika bilduma, denda eta artxiboetan murgildu ondoren, bere lana antolatu eta hau eskaini zien dantzariei -dantzatzeko baitzeuden bertan, ez entzuteko soilik, ez dezagun ahaztu-: Dead or Alive taldearen “You Spin me Round” mitikoarekin ekin zion sesioari, dantza musikaren arrakasta mitiko harekin, New Wave mugimenduarekin edo postpunkarekin gehiago lotzen zutena gehienek, eta gutxik Stock, Aitken eta Watermanekin, baina izatez ekoizle hirukotearen lehenbiziko number one izan zen Britainia Handian. Ondoren, guztiek espero zuten urakana, Bananaramaren “Venus”, Mel and Kim-en “Respectable” -hau ez zuten espero, baina gogoan izan zuten-, Rick Astleyren “Never Gonna Give you Up” -nola ez!-, Jason Donovan australiarraren “Too Many Broken Hearts”… Eta horrela.

Abesti haietako bati baino gehiagori egokitzen zitzaizkion koreografiak eta guzti bazekizkiten hillstarrek eta euren adineko gonbidatuek. Dantza egin zuten -eta abestu ere, abesti guztien leloa bederen bazekitelako- geldiunerik gabe. Eta ez zen anbulantzia martxan jarri behar izan.

Djak gora egin behar du dantzariek gora datozenean, eta, hori zela eta, ekoizle taldearen arrakasta gorena gorde zuen zatia bukatzeko. Kylieren -Kylieren!- “Better the Devil You Know” abestiaren hasierako notak entzun zirenean baten baino gehiagoren burmuina geiser bat bezala lehertuko zela zirudien.

Haren ondoren, berriz, dja isildu zen eta agertokiko argiak piztu ziren. Nor igo behar zen oraingoan? Ez, Kylie ez zen etorri. Hobe. Anbulantziak ez zukeen leku nahikoa izango bihotzekoak emanda eroriko ziren guztientzat-eta. Baina antzeko, hurbileko, zerbait –norbait- igo zen oholtzara. Adineko emakume bat zen, inork ezagutu ez zuena, hillstarrek izan ezik. Txaloak, txistuak, garrasiak entzun ziren. “Nothing´s Gonna Stop Me Now” entzuten hasi zen. Bai, Samantha Fox zen, Sammy lagunentzat. Bertan zegoen, The Hillsen.

MDMA hartu gabe ere odola eta burmuina irakiten zeukaten hillstarrek.

– Lan bikaina Abel eta Brunorena!

Jonathanek, Taniaren senarrak, artista hura ezagutzen ez zuela, baina haren alaba izan behar zuena nonbait ikusia zuela esan zuen.

– Ze alaba eta ze demontre! –Azaldu behar izan zion Fidelek, gertatzen ari zena bat-batean ulertu baitzuen.- Ez da alaba ikusi duzuna, Samantha Fox bera da, orain dela berrogeita hamar urte egin zioten argazkiren batean, oraindik auto tailerren batean zintzilik egongo dena.

Sammyk agertokia utzi zuenean, fan guztiak hurbildu zitzaizkion arrapaladan, agurtzera edo zoriontzera edo… bularrean autografo bat sinatzeko eskatzera. Sammyk umore hoberenarekin hartu zuen hainbesteko berotasuna, eta ez soilik bularrean, ipurdi masailetan ere sinatu zuen autografo bat baino gehiago.

Djak bere hirugarren zatiari ekin zion.

Hillstarrak zalantzan egon ziren zati hau hasieran jarri ote behar zuten, dantza egiteko aukera gutxiago eskainiko baitzien, aurreko biekin alderatuta. Baina hasieran jarriz gero gonbidatuek gehiegi ikaratu eta hura eroetxe bat zela sinetsiz alde ez ote zuten egingo pentsatu zuten, eta gerorako ustea erabaki zuten. Izan ere, atal hura arriskutsuena zen jaiaren arrakasta edo gainbehera erabakitzeko, eta hillstarrek beraiek ezarritako tabuekin harreman puntu bat baino gehiago gordetzen zuen -erritmo pseudolatinoak…-. Aurrekoak ere guilty pleasure direlakoak baziren, oraingokoak guilty ziren gehiago eta pleasure bai bazeukaten, baina zalantza zegoen pleasureak guiltya konpentsatuko ote zuen.

Azkenean, titare bat ur besterik ez zeukan igerileku hartara jauzi egiteko arriskua hartzea erabaki zuten, eta “espainiar talent-showetan” oinarritutako sesio bat antolatu behar zuela agindu zioten djari. Hori bai, jendea bero-bero eginda zegoenean eta dantza egiteari utzi eta arnasa hartzeko momentua heldutakoan.

Djak, esaneko, erronka onartu eta lana aurkeztu zuen, track-list barnean tranparen bat sartuta. Oraingoan, guztiak gaztelaniazko abestiak zirenez, jakina, egoiliarrek buruz zekizkiten oso osorik. “Te quiero y quiero más”, OT1eko lehenbiziko erauziekin egindako “Fórmula Abierta” taldearen txorakeria hilezkorra; “Es urgente”, Bustamante toxikoari barkatu ahal zitzaion atentatu bakarra; Mai Menesesen “Vuelve”, Bethen “Dime”, Lunaeren “Hipnotizada”, Edurneren “Amores Dormidos”, Sorayaren “Por mi te puedes ir al cuerno” -izenburu ederra-… eta tranpatxoa ere, “A dos centímetros de tu boca”, Jesús Vázquez aurkezleak abeslari bezala saiatu zenean grabatutako “hura”.

Arriskutsua zen, musikarekin zerikusi gutxi zeukalako han entzundakoak, baina behin saltsan sartuta, jendea dibertitu egin zen, eta berriz ere adinekoei garai eta momentu bereziak ekarri zizkien gogora.

Eta berriz ere -azkeneko aldia izango zen- agertokiko argiak piztu ziren eta hirugarren artista bat igo zen. Ainhoa -Cantalapiedra-. Abel eta Brunoren gonbidapena onartu zuen, eta ez hori bakarrik, haien eskakizun berezia ere: abesti bakar bat abestu behar zuen, eta ez bere karreran zehar lortutako arrakasta anitzetako bat, edo denboran hurbilenetakoa zen baten bat ere, baizik eta, mesedez, “Mi razón de vivir” abestu zezala erregutu zioten. Eta Ainhoak baietz esan zuen.

Hura entzundakoan hillstar guztiak hunkitu egin ziren. Gonbidatuetako askok ez zuten ulertzen zer zen entzuten ari ziren hura, ezta egoiliarren erreakzioa ere, tartean Fidelen ilobek eta hauen senarrek. Zergatik hunkitzen zituen -negarra eragiteraino- beraiek sekula entzun ez zuten abesti hark?

Ainhoak bere ekitaldia bukatutakoan, txalo eta txistuen algara kanpoko fokuak baino urrunago iritsi zen.

– Ainhoaren garaipena OT2-n, 2003. urtean, Justiziak Historian izan dituen materializazio eskasetako bat izan zen –ilobei erreakzioaren zergatia azaltzen saiatu zen Fidel-. Eta, irabazi ondoren, urte hartako Eurovisiongo festibalera Beth joan zen, hirugarren geratu zen eta abesten ez zekien iruzurgile bat.

Iloben aurpegiak ikusita, azalpen gehiago eman behar zituela sentitzen zuen Fidelek.

– Gu, hemen gauden guztiok, zuek ere, bidegabekerietara ohituegiak gaude, lanean, ogasunarekin, kiroletan, herri eta herrialdeen arteko harremanetan… Injustizia da araua. Eta noizean behin, Justizia, hizki larriz, agertzen zaigunean, bizitza osorako grabatuta gelditzen zaigu momentua. Hori zen Ainhoaren garaipenarekin gertatu zena. Eta festibalera zorrizto hura joan zenean, berriro errealitatera, eguneroko injustizietara itzularazteko modua izan zen. Abesti hau, Ainhoak festibalera eramango zuena, ahaztuta, baztertuta gelditu zen betirako. Bakarrik gu eta gu bezalako gutxi batzuen oroimenean gorde zen, bizitzak une eder, gozo, oroigarri gutxi eskaintzen dizkigula eta beti beste une mingots eta itsusiren batekin konpentsatzen digula gogoratzeko.

– Osaba, zer hartu duzu?

– MDMA. Apur bat. Jairok eskaini dit. Aspaldiko partez. Lasai, mediku eta erizain bat dauzkagu hemen, jaian, eta anbulantzia bat atarian, badaezpada.

Ainhoa agurtzera hurbildu zen Fidel.

Argiak itzali ziren. Dja bere sesio luzeena –azkena- hastera zihoan. Orain hura zen artista bakarra. Hari eta haren musikari dantza egingo zioten guztiek. Guztiek batera zerbait berri eta errepika ezin bat eraikiko zuten gau hartan, Djak musika jartzen eta gainerakoek dantza egiten. Eskakizun, iradokizun bakarra egin zioten hillstarrek azkeneko zati harentzat djari: dantza-musikaren historia osoari errepaso bat eman ziezaiola, baina 90ko hamarkadako house musikari zati nabarmen bat erreserbatuz.

Eta horrela hasi zen. Horrela hasi ZIREN -musika eta dantza bat bakarra eginez-: Go boy, run boy!