AURKIBIDEA

XVIII. TOMEN AMETSA

XIX. EZ ZITZAIDAN BURURATU

XX. TOMEK ORDAINTZEN DU BECKYREN ZIGORRA

XXI. HITZ JARIOAK ETA MAISUAREN URREZKO BURU SOILUNEA

XXII. HUCK FINN IDAZTI SAINDUEN ZITATZAILE

XXIII. MUFF POTTER SALBATU NAHI

XXIV. EGUNAK ALAI, GAUAK TRISTE

XXVI. BENETAKO LAPURREK ZEUKATEN ALTXORRA

XXVII. ARRASTOEN ATZETIK

XVIII. TOMEN AMETSA

Hura izan Tomen sekretua: bere eta bere bi lagun piraten hiletatara herrira itzultzea. Missouri ibai ertzean eta enbor baten gainean joan ziren larunbat ilunabarrean; herritik zazpiren bat kilometrotara. Egunsentiak argitzen hasi zueneko jaiki eta herrirantz abiatu ziren, isil misilean, bide ezezagunetatik, ez baitzuten nahi inork ikusterik. Iritsi ziren elizaraino eta bertan izkutatu ziren, galeria ilunetan, aulki eta hauts artean.

Astelehen goizean izeba Polly eta Mary sekula baino maitagarriagoak zeuden. Tomen gogo guztiak konplitzeko prest. Luzaro ari izan ziren berriketan. Ezin bukatu. Halako batean zera zioen izeba Pollyk:

—Dena dela, dena dela, zuek egin duzuen hori ere... guztia ondo dagoenik ezin esan. Hemen herrian, gu guztiok penak hiltzen ari ginen bitartean, zuek jolas besterik ez zenuten egiten. Hori ez dago ondo... Zuek gozatzen eta gu... penaz lehertzen. Eta egia baldin bada (eta badakit hala dela), zuen hiletetara enbor baten gainean etorri ahal izan duzuela, ezin al zenezaken beste hainbeste eginaz etxera etorri eta neri bizirik zeundela esan edo adierazi? E...?

—Noski egin zezakeela —esaten du Maryk—, baina ez zitzaion bururatuko... Bestela egingo zuen bai.

—Egia al da hori? —esaten dio Izeba Pollyk begi bizi—, egia al da bururatu izan balitzaizu egingo zenuela hainbeste niregatik?

—Ba... ez dakit ba... Beharbada gure plan guztiak izorratuko ziren eta...

—Ai Tom, —izeba Pollyk—, beraz hor dago zuk neri didazun maitasunaren muga. Muga koskorra. Ez al zara konturatzen zenbat kontsolatuko nintzen ni...

—Bueno, izeba... —erantzuten du Pollyk— badakigu ondo zein den Tom. Beti korrika dabil, eta ez da ezertaz gogoratu ere egiten.

—Okerrago oraindik. Hori esanda ez duzu ezer konpondu. Sidek bai, egingo zuen. Bai hori. Ai, Tom, zuk ematen dizkidazun atsekabeak. Gogoratuko zara, bai, noizbait. Orduan alferrik izango da, ordea.

—Bueno, izeba, hainbestetarako ere ez da.

—Ez dakit ez den hala ba den. Nik ikusten dudana esaten dut. Gauzak demostratu egin behar baitira. Hori... demostratu.

—Arraio, ba... nahiago nuke zutaz oroitu izan banintz. Bueno, baina egia esateko, behin zurekin amets egin nuen. Zerbait da, ez da?

—Bueno, bueno, bai, zerbait da. Katu batek ere ia egin dezake hainbeste, Zer amets egin zenuen?—Ba... zera amets egin nuen: asteazken gauean zu hor eserita zeundela egin nuen amets, ohe ondoan. Sid kajoi ondoan eta Mary harekin batera.

—Ba... bai, halaxe geunden ba. Horrela esertzen gara beti. Benetan zure ametsa oraingoz ez da ikaragarri originala...

—Joe Harperren ama ere hemen zegoela amets egin nuen...

—Ba... bai, hementxe zegoen ba... Eta zer gehiago amets egin zenuen?

—Gauza gehiago ere bai... baina ez naiz behar bezala gogoratzen. Dena lainopean bezala oroitzen naiz.

—Ba... ahalegindu zaitez. Ia gogoratzen zaren!

—Ba... iruditzen zait haizeak zera... itzali zuela...

—Bai, Tom, bai, zerbait itzali zuen. Zer itzali zuen...?

—Orain, orain, gogoratzen naiz. Kandela piztua itzali zuen.

—Gora dezagun Jaungoikoa. Segi Tom, segi aurrera.—Eta uste dut zuk esan zenuela...: Baina... nola? atea irekita dago eta...!

—Egia da horixe berbera esan nuela.

Egia borobila… Ez al zara gogoratzen, Mary? Bai, bai. Segi, segi...

—Bai, bai, orduan, uste dut... uste dut... zuk zerbaitea bidali zenuela Sid...

—Noski, bidali nuela... Zertara bidali nuen —galdetzen dio izebak zeharo urduri—.

—Bai, atea itxitzera bidali zenuen. Hori da, atea itxitzera.

—Jaungoiko maitea... Ez dut sekula horrelakorik entzun. Ez iezadazue gehiago esan ametsak egiarik ez dutenik. Hauxe entzungo balu hauzoko Sereny Harperrek. Baina laster esango diot, hori bai. Beti esaten dit, gauza horiek superstizioak, aztikeriak, direla... Segi, Tom.

—Eta orduan zu negarrez hasi zinen.

—Bai, Tom, bai negarrez hasi nintzen. Baina aurretik ere egin nuen hamaika aldiz. Ez zen lehenengo aldia.

Eta orduan... orduan zer? Esan, Tom... orduan zer?

—Ba... orduan Harper etxekoandreak ere negarrari ekin zion. Eta pena haundia zuen, ze krema... jan zuelako jo baitzuen bere semea. Berez aski ez bazuen era hartan astindu zuen... Izan ere, berak bota baitzuen krema hura txarra zegoelako...

—Tom, Tom, ispiritu guztiak zurekin zeuden. O zeruko santu eta santa guztiak. Zer da hau? Segi ,Tom, aurrera.

—Gero, Sidek zera esan zuen... zera...

—Ez dut uste ezer esan nuenik — Sidek—.

—Noski, baietz, esan zenuela, —Maryk—.

—Zuek isildu eta hitz egin beza Tomek. Zer esan zuen, Tom?

—

Bai... nahiago zukeela orain nengoen lekuan ondo banengo. Baina zenbaitetan hobea izan banintz...

—Entzun al duzue hori —Pollyk—. Entzun al duzue hori? Hitz horiek berberak esan zituen.

—Eta zuk, haserretuta, isil erazi zenuen.

—Ez, ez, ez, ez da posible. Hemen aingeruren bat ibili da tartean.

—Gero Harper andreak, Joek zuri batez izutu zuela adierazi zuen. Zuk Peterren kasua esplikatu zenion eta Mirarizko gantzuaren kasua ere bai.

—Bai, Tom, esan duzun guztia egia da, ni bizi naizela egia den bezalaxe.

—Gero, gure berriak eman zenituzten: nola zebiltzan errekan gure bila, zaila izango zela aurkitzea. Berririk ez bazen, igandean egin beharko zirela elizkizunak. Honela negarrez, besarkatu eta agurtu zineten.

—Horrelaxe gertatu zen. Ikusi bazenu ere ez zenuen hobekiago adieraziko. Eta gero...? Segi, Tom, segi!

—Gero nitaz otoitzean egon zinen. Esaten zenituen hitz guztiak entzuten nituen. Eta oheratu egin zinen. Hainbesteko pena zenuen, ze nik orduan, zuhaitz baten azala hartu eta hauxe idatzi nuen: “Ez gaude hilda. Bizirik gaude. Itsaslapurren abentura egiten”.

Eta azal idatzi hura zure mesanotxean gainean utzi nuen, kandela itzaliaren ondoan. Gero makurtu eta musu bat eman nizun.

—Hori egin al zenuen? Hori egiteko gauza izan al zinen? Ai, Tom, guzti- guzti-guztia barkatzen dizut.

Eta besarkada eman zion. Baina Tomen barrua ez zuen besarkada hark lasaitu.

—O... ze polita izan den guztia —Sidek iseka— Oso oooooso amets polita izan da.

—Zaude isilik, Sid. Amets egiten duten berbera egiten dute pertsonek bizitzan ere. Tori, har ezazu sagar eder hau. Bizirik itzultzen bazina ere gordeta neukan. Eta orain, eskolara... Mila esker eman behar dizkiot Jaunari, bizirik zaitugulako. Hura oso errukitsua da. Nik ez dut hori merezi. Baina, merezi dutenei bakarrik emango balie, seguru zerua hutsik egongo litzatekela. Azken egunean apenas inork zerurako bidea hartuko lukeen...! Goazen, Sid, Mary, Tom... Alde, alde eskolara, oraingoz nahikoa dugu eta.

Neska mutilak eskolara abiatu ziren. Izeba Pollyk, ez zituen bost minutu etxean egin. Bai, bai, ba zihoan Harperren etxera, amets hura esplikatzera. Sinesgaitza zen baina... oraingoan sinestuko zuen. Garbiago...!

Sidek ordea, martxan zeraman buruko errota. Esplikazio guzti hark, ba- zuen hamaika gauza susmagarri. Hain amets luze bat eta akats edo hanka sartze bat ere egin gabe azaldua... Uuuum! Tok!

Tom eroi bat zen. Ez zen orain nolanahi korrika eta astoaren gisa ibiliko. Bai zera... orain inportantea zen... Han zebilen gorputza kulunka eskuin ezker, pirata bati zegokion moduan. Guztiak harrituta zeuzkan. Hura mutila, hura itsaslapur trebea. Egia hutsa baitzen. Tomek, ongi entzun eta ikusten zituen, bere inguruan ahoz aho somatzen zuten hizketaldi guztiak. Baina... berak, ezer entzungo ez balu bezala... Ume txiki guztiak, inguruan zituen orpoz orpo. Guztiak berari begira. Bera hantxe erdian, guztien artzain edo animali domatzaile balitz bezala. Pozik, Tomek bere inguruan onartzen zituelako.

Bere adineko mutilak, ezer pasa izan ez balitz bezala agertzen ziren. Baina, alferrik; izugarrizko enbidia sentitzen zuten barnean... Nork ez zuen guztia emango, halako azal beltz hura edukitzeagatik? Hamaika borroka eta enbata eta haize artean zaildu eta belztutakoa. Hura bezala eroi bat kontsideratua izateagatik? Tomek ongi zekien.

Mutilek beste konturik ez zuten eskolan. Azkenik bi eroiak, Tom eta Joe, gogaikarriak bihurtu ziren. Beti beren kontuak esaten. Bat egin bazuten, hamar aldiz haundiagoak. Eta hasi berriak ziren. Beraz irudimen bero hartatik atera zitekeen matrakaldia hark ez zuen bukaerarik. Bitartean, pausaz mugitzen ziren, eskuetan delako pipa bedeinkatuak zituztela, kekada borobildu eta garrantzitsuak botaz.

Tomek ia ez zuen Becky Thatcher neskatoaren beharrik. Nahikoa zuen bere famarekin. Fama hartarako bizi nahi zuen. Orain alferrik izango ziren bere zurikeriak. Ez zituen onartuko. Lehen bera portatu zen bezala portatzeko gauza zen. Eta hara ba... Becky azaldu zen. Tomek ordea ezikusia egin zion. Urrutiratuaz, beste neska mutil talde batekin hasi zen kontutan. Laster konturatu zen, nola zebilen Becky. Begi bizi, antxintxika eta brometan... nor harrapatuko eskuinetik, nor harrapatu- ko ezkerretik. Baina, norbait harrapatzen zuenean, beti bere inguruan egiten zuen.. Eta nahigabe begirapen bat botatzen zion. Hura aski izan zuen Tomek bere harrokeria gainditzeko. Orduan eta ezikusi nabariagoa egingo zion. Kuadrilla hartan amilduta balego bezala, neska ez balitz bezala. Geroxeago, neska geratu zen, nora ez zekiela, honantz eta harantz. Noizbehinka begirada galduak jaurtiaz. Triste. Konturatu ere egin zen, nola hitz egiten zuen Tomek Amyrekin. Besteekin baino gogotsuago. Kezkatu zen, zeloz beterik eta urrutiratu. Ez zekien zer egin. Inguruan zegoen neska inguratu zitzaion, interes itxuraz.

—Kaixo, Mary Austin. Alfer alaena! Nolaz ez zinen igandean Dotrinara joan?

—Nola ezetz? Hantxe nintzen eta...

—Non? Ez zintudan ba ikusi...

—Beti bezala neska, Peter andereñoarekin nengoen... Nik zu ikusi zintudan ba...

—Benetan? Harrigarria da. Aizu, ibilaldi batez hitz egin nahi nuen zurekin.

—Benetan? Nork eratzen du ba?

—Nik inbitatzen zaituztet. Amak ez dit ezezkorik esango, noski.

—Oso ongi. Joango naizela uste dut.

—Noski baietz. Merienda nire izenean jarriko dut. Nik nahi ditudanak joango dira. Eta zu ere etortzea nahi nuke.

—Oso ondo, eta noiz izango da hori?

—Laster. Behar bada, oporretan.

—O...! zein ongi pasako dugun! Neska eta mutilak inbitatuko dituzu, noski, ezta?

—Bai, bai, nire lagun diren guztiak, eta izan nahi duten guztiak.

Zeharka begiratu zion Tomi. Baina honek bazuen zer esan ugari Amy Lawrenceri. Zer nolako ekaitza izan zen irlan. Tximistak jota enborren adarrak nola hautsi zituen.

—Ni inbitatuko al nauzu —Grazie Millerrek—.

—Bai.

—Eta ni? —Sally Rogerrek—.

—Baita.

—Eta ni —Susyk—. Eta Joe?

—Baita.

Denak nahi zuten meriendara joan eta baimena eskatu zioten. Bik ez ordea, Tom eta Amyk. Orduan, Tom hozki urrutiratu zen bere lagunarekin. Dar-dar egiten zioten Beckyri ezpainek, eta begi biak busti zitzaizkion; hizketan jarraitu zuen. Baina alferrik. Bizitasunak zeharo aldegin zion. Eta ahal izan zuen bezain azkar urrutiratu zen, negar egitera. Barrua hustutzera. Harri baten gainean eseri zen, kanpaiak jo zuen arte. Susto bat hartu balu bezala altxa zen. Bi mototsak atzera joan zitezen eragin zuen. Eta ideia berri bat bazuela nolabait adierazi zuen.

Jolas garaia iritsi zenean Tomek Amyrekin jarraitu zuen berriketan. Alde batetik bestera paseatuaz, non Becky aurkituko eta bere bistan aurrean pasako. Bazekien zer nolako mina egiten zion. Izurra zedila. Azkenean ikusi zuen eta bere umorea kolpean jaitsi zen. Eskola atzean zegoen aulki batean jarrita, Alfredo Temple ondoan zuelarik.

Liburu bat ikusten ari ziren. Bi buruak ondoan, inguruan beste ezer ez balego bezala. Maite zeloek zulatu zuten barruan odola berotzeraino. Hamaika damu sentitzen zuen Beckyrekin bakea egiteko gauza izan ez zelako.

Azkenean Amyren hizketaldia Tomi aspergarria iruditzen hasi zitzaion. Ezin eraman. Aitzaki-maitzaki hasi zen. Hau egin behar zuela, hura egin behar zuela.

Negargura ere etorri zitzaion. Baina, pirata batek hori nola egin? Tonto arraioa zen, besterik ez. Amyk lehen bezain alai jarraitu zuen. Ez, ordea, Tomek. Hizketarako ganora galdu zuen. Amyk zerbait esaten bazion, berak ez zuen entzuten. Hamaika aldiz erantzunen bat eman behar bazen, nolabaiteko “bai, bai” esan eta aurrera. Batzuetan ordea, ez zen erantzun egokia. Behin eta berriro itzuli zen eskola atzera, bere begiak odoltzen zitzaizkion bitartean. Ezin etsi. Okerrena zera zen: Becky, hala zirudien, ez zela ezertaz konturatzen. Ezta somatu ere han norbait zebilenik. Are eta gutxiago bera. Inor munduan biziko ez balitz bezala. Baina neskak bazekien non zebilen Tom. Eta ondo zekien, borroka irabazten ari zela, eta pozik zegoen sufritzen zegoelako. Neskaren malezia!

Amy, ordea, jo ta ke, ezin isildu: “Madarikatua! —zioen bere golkorako—. Ez ote dut neska hau isiltzea eta uxatzea lortuko?” Azkenean, noizbait, bat zela eta bestea zela, Tomek eskola barrura aldegin zuen. Neskak gero ere han egongo zela agindu zion. Oraindik ere...

—Alua —zioen Tomek—, nor da nire etsai eta tonto eskas hori. Inguruan den txulorik haundien hori nire etsai. Zer uste duk, hain polita eta elegantea haizela... Put... Gogoratzen al haiz, herrian behean eman nian egurra. Ba... hago, hago, emango diat beste bat ere, harrapatzen ba haut...

Borroka baten itxura guztiak egin zituen: ukabilkadak, ostikoak, bultzadak, iletatik tirakadak, denetik: “Aski al duk “gorringo”? Ba ikas ezak.

Bazkalondoan Tomek etxetik ihes egin zuen. Ezin zuen barruko mina eraman. Amy ergelaren poza eta Beckyrengatik sentitzen zuen zelo eztenkada. Hau, berriro Alfredorekin aulkian eseri zen, lan berdinean jarraitzeko. Pasa ziren minutuak, baina Tomen arrastorik ez zen ageri. Beraz ezin sufriarazi. Bere garaipena ilundu zen. Gero triste jarri zitzaigun eta azkenean aspertu ere bai. Hurrena itxura gabe tristetu zen. Pauso hotsa entzuten bazuen, begiratzen zuen. Ez alferrik. Ez zen Tom. Zoritxarrez sentitzen zen. Zergatik jokatu zuen honela? Alfredo ere, ez zen zeharo tontoa eta konturatu zen neska haren burua beste lekutan zegoela, eta zera esaten dio: Begira, Becky, begira, zer irudi polita, begiratu ongi. Baina Beckyk ezin eraman eta esaten dio:

—Ez nazazu gehiago izorra... Ze inporta zaizkit neri irudiak, eta zakurraren putza...! Negarrez altxatu eta aldegin zuen.

Altxa zen Alfredo ere kontsolatzeko asmotan. Baina berak:

—Ezin al nauzu bakarrik utzi ala? Gorrotatzen zaitut!

Zer egin zuen ba berak hori gertatzeko? Zer egin zion neskari? Ezer ez! Orduan, zergatik erreakzio arraro hura? Sartu zen eskolara, Alfredo, haserre. Neska hauek ulertuko dituen animarik ez dagoela esanaz. Baina, laster ulertu zuen guztia: “Bera ez zitzaion Beckyri interesatzen. Hari gustatzen zitzaiona Tom zen. Hari sufriarazteko erabili zuen”. Horra egia borobila. Pentsatu behar zuen zerbait mutil hura izorratzeko, baina konpromisotan sartu gabe. Bazekien Tomen berri. Haren irakurgai liburua ireki eta dena tintaz zikindu zuen.

Becky leihotik barrura begira zegoen eta ikusi ere bai Alfredoren jokabidea. Handik Tom aurkitzeko asmotan eta Alfredoren jokabidea salatzeko asmotan urrutiratu zen. Baina gero damutu egin zen. Merienda haren ideiarekin guztiak inbitatu zituenean, mespretxu egin zion. Ez zion esango ez, izorra zedila, gorrotoa, bai, gorrotoa, hori merezi zuen.

XIX. EZ ZITZAIDAN BURURATU

Ailegatu zen etxera gure Tom. Bai triste eta eroria. Izeba ere ez zegoen oso pozik:

—Tom, oraingo honetan larrutuko zaitut.

—Izeba, zer egin dut nik, bada?

—Harper andrearengana zure ametsa kontatzera joan naiz. Azkenean sinistuko zuelako esperantza neraman. Eta hark esan dit guztia. Gau hartan etxera ailegatu zinela isilean eta etxe barruan egon zinela guztia entzuten. Baina, Tom, nola izan zaitezke honelakoa? Ez al zara konturatzen nola bizitan uzten nauzun? Nola zara hain gaiztoa?

Tomek burua makurtu zuen. Goizean, bai, biziki txalotu zuen bere irudimena. Baina orain damua sentitzen zuen. Zer esan behar zion izebari?

—Izeba, barkatu, nahiago nuke egin ez banu, baina ez zitzaidan bururatu!

—Baina, mutil, zuri ez zaizu sekulan ezer ere bururatzen! Zeure buruaz besterik ez duzu pentsatzen. Irlatik hona gure penen gain burla eta iseka egitera etorri zinen. Gero, berriz, amets haren gezur hori botatzen duzu. Baina, zergatik zara horrelakoa? Ez al zara konturatzen era honetan laster lurrazpira bidaliko nauzula?

—Izeba, barkatu, baina ez dut intentzio txarrez egin. Benetan, sinistu iezadazu. Ez nintzen zuri burla egitera etorri honantza.

—Zertara etorri zinen ba...?

—Lasai egoteko esatera, ez geundela itota eta. Bizirik geundela esatera.

—Tom, nahiago nuke gezur hori egia balitz! Munduko pertsonarik zoriontsuena izango nintzateke. Zeini eta zuri horrelako burutapen bat! Baina, zuk badakizu berriz ere gezurra esaten duzula... eta nik ere bai.

—Ba, ez da gezurra, egia da. Bertan hil nadila gezurra baldin bada.

—Bueno, basta, oraindik ere gezurretan zin egiten...! Halakorik! Gauzak okerrago jarriko dituzu.

—Ba, ez da gezurra. Nik ez nuen nahi zuk sufritzerik eta horregatik etorri nintzen. Eta nahi ez baduzu, ez sinistu.

—Mundua emango nuke hori egia balitz. Ez nuke zure ihesiaren damu eta penarik ere izango. Baina, ez eta ez. Astakeria bat da. Honaino etorri eta, zergatik ez zenidan ezer esan?

—Zergatik? Ba, hiletaren berri jakin nuenean, gaiztakeria berri bat egiteko gogoa sortu zitzaidalako. Benetan, pozgarria iruditzen zitzaidan, gu guren hiletara etortzea. Beraz, idatzi nuen enbor azala berriro poltsikora sartu nuen.

—Zer enbor azala?

—Lehen esan dizut, ba, nola idatzi nuen enbor azalean ondo geundela

eta abar...? Ba, hura bera. Nahiago nuke musu eman nizunean esnatu izan bazina. Baina ez zinen esnatu.

Hori entzunda, izeba zaharren zimur sakonak arindu eta bigundu ziren, eta begitan poz berri bat sortu zitzaion:

—Eta musu eta guzti eman al zenidan?

—Bai, izeba, bai.

—Ziur al zaude?

—Horixe nagoela ziur. Badakit nik ongi zer egin nuen.

—Eta zergatik eman zenidan musu?

—Maite zaitudalako, eta ez nuelako zuk negar egiterik nahi.

Benetan ari ote zen, ba da, mutil hura? Izebaren ahotsa ere dardarizoz bete zen:

—Eman iezadazu beste musu bat —esan zion—. Eta zoaz eskolara. Ea azkenean ez didazun hainbeste sufriarazten.

Tomek aldegin zuen. Izeba Polly, berriz, armairuraino inguratu zen eta Tom itsaslapur izan zeneko zamarra zaharra atera zuen handik. Eskutan hartu zuen:

—Ez, ez, ez naiz ausartzen. Gaixo-gaixoa. Seguru orain ere gezurra esan duela. Baina zer alaitasuna eman didaten honelako gezurrek! Jainkoak barkatuko al dio gezur hori. Dudarik ez dago bere barru onak agindu diola hori esateko. Beste aldetik, ordea, ez nuke gezur hori aurkitu nahi. Ez, ez, ez dut jakin nahi ere.

Utzi zuen zamarra alde batera. Luzatu zuen besoa birritan hura hartzeko asmoz. Baina... ezin. Zerbaitek ez zion uzten. Azkenean ordea, animatu zen: “Zer demontre. Gezurra esan badu, ondo. Zer egingo dugu. Intentzio onez esan du behintzat eta”.

Aztarrikatu zituen zamarraren poltsikoak. Geroxeago enbor azala malko tartean irakurri ahal izan zuen:—Orain, bai, zein zoriontsu sentitzen naizen. Mila pekatu segidan egin izan balitu ere, guztiak barkatuko nizkioke.

XX. TOMEK ORDAINTZEN DU BECKYREN ZIGORRA

Izebak eman zion musu urtsu eta gozo hark, Tomen barrua zeharo poztu zuten. Abiatu zitzaigun mutila eskolara, alai. Eta ustekabean Beckyrekin topo egin zuen. Tomek hurbildu eta esan zion:

—Becky, badakit gaur zurekin oso gaizki jokatu dudala. Ez dut berriz horrelakorik egingo. Egin ditzagun bakeak; nahi al duzu?

Neskatoari, ordea, ez zitzaion barkatzeko unea iritsi oraindik:

—Tom, arren eskatzen dizut. Hemendik aurrera zure alkandora barruan kabi zaitez. Ez dizut berriz hitzik zuzenduko.

Besterik esan gabe eta pausorik galdu gabe, aurrera segi zuen. Tomek ez zuen asmatu zer esan. Zeharo mutu utzi zuen hain ustekabeko erantzun zakar hark. Gero, ordea, lehenengo sustoa menderatu zuenean, barruko amorrazioak irakin zion odoletan. Ai, mutila balitz, txikitu, xehatu, porrokatuko zuen. Baina neska izaki. Eta neskak, ez dira jo behar... Alu zerria. Bakoitza bere bidetik abiatu zen. Eskola ingurura. Han berriro begiztatu ziren eta Tomek alukeriaren bat bota zion. Baina neska ez zen mingain motz; beste hainbestekoa erantzun zion. Beraz, hausketa osoa zen hura.

Becky urduri zegoen. Klasera sartzeko irriki bizian. Bazekien ondo jakin ere, maisuak, liburu zikin hura ikustean, Tomen bizkarra berotuko zuela. Erruduna Alfredo izan arren, ez zuen berak salatuko. Izorra zedila.

Baina inor ez dago estropezu batetik libre. Herriko maisuaren izena Dobbins zen. Bere betiko ametsa sendagilea izatea zen. Baina, alferrik, gauza batengatik edo bestearengatik, maisu izaten jarraitu zuen. Bazituen bere urteak eta onenak emanak zituen. Klasean, ordea, egunero-egunero, liburu berezi bat irakurtzen egon ohi zen. Liburu lodi-lodi bat. Han begi belarri. Ikasle guztiak, liburu hura zertaz izan ote zitekeen asma ezinik ibiltzen ziren. Bakoitzak bazuen bere iritzia. Beraz, guztiak liburu hura ikustea desiratzen zuten. Maisuak, ordea, giltzapean gordetzen zuen, inork uki ez zezan. Ez zuen, ustekabean ere giltza hura kajoian uzten.

Becky gora behera zebilela, konturatu zen maisuak, ustekabean noski, giltza kajoian utzi zuela. Kasualitatea, baina han zegoen. Nola mendera zezakeen kajoi hura irekitzeko irrika? Ez zuen berriro halako posibilitaterik izango. Begiratu zuen inguruan. Inor ez. Berehala eskutan zeukan liburu famatua. Liburuaren izena: Anatomia. Egilea X, X. Berehala orriak pasa ahala lamina bat topatu zuen. Zenbait gizon

eta emakume larru bizitan ikus zitezkeen han. Ate ondoan zegoen. Halako batetan, handik Tom Sawyer pasa zen, eta lamina ikusi ere bai.

Beckyk itxi zuen lamina. Baina ustekabean lamina urratu egin zuen ia goitik beheraino. Utzi liburua, giltzatu kajoia eta negarrari ekin zion.

—Tom, —esaten dio—, izan daitekeen pertsonarik nazkagarriena zara. Zergatik egon behar duzu besteak zer egiten duten begira? Nazkagarria, gorrotatzen zaitut!

—Nik ez dakit nor den nazkagarri: zu ala ni... Baina nik ez nenkien zer ikusten ari zinen.

—Badakit salatuko nauzula, badakit bai. Eta zigortuko nautela, maisuak joko nauela. Eta orain arte ez nau sekula ukitu ere.

Eta geroxeago:

—Alua zara, gorrotagarria zara. Gorrotagarria zara.

Eta negar zotinka irten zen handik. Tom, berriz, harrituta. Eta halaxe dio bere golkorako:

—Benetan, nik ez ditut neska hauek ulertzen. Beren erreakzioak, negar egin beharrak... Zigortuko dutela. Eta zer? Ni kexatuko banintz. Ia egunero hartzen ditut bizkarrekoak. Baina, bai zera, azala fina baitute, bihotz biguna. Baina nik ez dut salatuko. Beste era batera bengatuko naiz. Baina badakit zer egingo duen maisuak: banan-banan galdetzen hasiko da. Eta neska ergel hauek, disimulatzen ez dakitenez gero, aurpegian ikusiko du nor den errudun. Eta egurtuko du Becky. Eta gero zera esaten du:

—Ba, ba, izorra dadila. Berak ere pozik ikusiko ninduke ni zigortuta.

Jolasak bukatu eta maisua etorri zenean, klasea hasi zen. Ez zuen ikasteko gogorik. Ez zen kasualitatea. Ez zuen behin ere gogorik izaten. Neska tartera begiratzen bazuen, kezkaz betetzen zen. Barru barruan, ez zuen Becky zigortuta ikusi nahi. Laster aurkitu zuen irakurgai liburua tintaz zikindua irakasleak. Tomen irakurgaia, alegia. Gero zetorren zaparrada. Ikustekoa izaten zen maisuaren jarrera horrelako gauzetan. Becky ere konturatu zen klase guztia bezala. Maisuak, zikinkeria haren berri galdetu zion.

Ukatzea, alferrik zen, ordea. Gauza okertu besterik ez baitzuen egiten. Une larriena iritsi zen. Neskak Alfredo, erruduna salatzeko gogoa ere sentitu zuen. Baina, isilik gelditu zen:

—Berak ere esango du nirea, ziur dakit, eta ni ez naiz orain bere alde jarriko.

Tomek hartu zuen zigorraldia. Ez hainbestekoa. Bere iritzian behintzat. Gogortua zegoen. Gainera, akaso berak bota zuen tinta konturatu gabe. Ba zitekeen. Ukatu, bai, beti ukatzen zuen eta orduan ere bai.

Ordubete geroago, irakaslea, buruarekin dunbalaka ari zein, erdi lotan.

Ikasleak berriz, erleak bezala, erdi ikasten, erdi berriketan. Hain zuzen, gela beteko zurrumurru aspergarrian. Geroxeago, Dobbins jaunak aharrausika egin eta kajoia ireki zuen. Lehenengo, erdizka, azalez begiztatu zuen liburua. Gero, ordea, behar bezala jarri zen eta taxuz ireki zuen. Tomek Beckyri begiratu zion. Haren egoera izua. Zerbait egin nahi zuen bere alde. Bere alde? Bai ba! Azkar gainera. Ba patean, ikaragarrizko ideia bat eduki zuen. Hauxe: altxatuko zen, joango zen korrika irakaslearengana, hartu kolpean liburua eta kalera irtengo zen korrika... Bai, bada. Baina... berandu. Irakaslea, liburua ireki eta irakurtzen hasia zegoen eta... Berandu. Alferrik. Berandu. Beraz ez zegoen Beckyrentzat salbabiderik. Unetxo bat geroago, irakaslea aurpegiz aurpegi zegoen ikasleekin. Denak jaitsi zituzten bere begiak, beldurrez. Zintzoenak ere beldurtu ziren maisuaren jarrera basati harekin. Isilune luzea, hamar zenbatu arte. Irakaslea gorri-gorri sutan. Eta...

—Nork urratu du liburu hau?

Aspaldian ez zen egon han halako isiltasunik. Euli baten ibilera ere entzun zitekeen. Eta irakaslea errudun bila.

—Benjamin Rogers, zu izan al zara?

—Ez jauna.

Isilunea.

—Jose Harper, zu?

—Ez jauna.

Beste isilunea. Tomen urduritasuna handitzen zihoan une batetik bestera. Maisuak mutilen ilarara begiratu zuen. Eta gero neskengana:

—Gracie Miller?

—Ez, jauna.

—Susan Harper, zu izan al zara?

—Ez.

Hurrengo neska Becky zen. Tom dardarez zegoen.

—Rebeka Thatcher, zuk urratu al duzu? (Tomek begiratu zion, argizaria baino zuriagoa zegoen). Zu izan al zara?

Ideia berri bat bururatu zitzaion Tomi. Altxa eta esaten du:

—Ni izan naiz.

Guztiak txundituta gelditu ziren. Horrelako aitorpen bat, erokeria izugarria baitzen. Tom berriz, zutik, geldi-geldi. Maisuak aurreratzeko agindu zion. Hartu zuen jipoia ikaragarria izan zen. Oraindik ezagutu ez zen hainbatekoa. Tomek ordea, bazekien Beckyren begiak hari begira zeudela. Mila esker emanaz. Hura aski zuen. Horretaz gainera, ondoko bi orduetan ere eskolan egon beharko zuen, zigortuta. Ez zitzaion gehiegi iruditu. Bazekien bukaeran norbait... norbait zain edukiko zuela.

Gau hartan Tomen buruan mendeku bat egosten ari zen. Alfredo Templeren kontra. Beckyk egia esan baitzion. Gero, ordea, poztu ere egin zen. Nola ez poztu Beckyren azken hitz haiekin:

—Tom, nola egin duzu horrelakorik niregatik?

XXI. HITZ JARIOAK ETA MAISUAREN URREZKO BURU SOILUNEA

Oporraldiak aurki ziren. Maisua lotsaren beldur zen, ze esamina egunetan erakusketa bat egiten zuten ikasleek. Ez zuen hanka sartzerik inondik ere nahi. Beraz, bere makila sasoi berriz hornitu zitzaion. Bazuen zer egin esker eskuinean. Hemezortzi hogeiren bat urteko gazteek erraz asko ihes egiten zioten, ez ordea besteek. Gainera, indarrez jotzen zuen. Buru soila izanik peluka potxolo bat zeraman buruan eta urte pila disimulatzen zioten. Indarrak, berriz, oraindik bete betean. Beraz, berak emandako egurrak dardara egiten zuen edonorren larruan. Egun hura inguratzen eta gure maisua berotzen eta gehiago amorratzen. Ezin zen ezer gaizki egin azterketa egunean. Erne! Txiki guztiak ikara batetan pasatzen zituzten egunaren orduak. Baina ez zeuden lotan haien buruak. Eta irakaslea nola izorratu pentsa eta pentsa egoten ziren. Batzuetan egin ere bai. Baina, maisua azeri zaharra zen, eta gerora ematen zuen erantzuna oraindik ere gogorragoa izan ohi zen. Hark beti irabazten zuen. Azkenean, ideia bikain bat izan zuten. Nahita ez, aurrera eraman behar zena. Pintorearen semearekin harremanetan jarri ziren. Eta guztiek batera, zin egin zuten hura lortzeko. Mutil honek maisua bihotz bihotzez gorrotatzen zuen. Gainera maisua aitaren etxean zegoen ostatuz. Gainera, gauzak hobetu egin ziren; maisuaren emaztea ere kanpora joana zen. Beraz aurrera. Maisuarentzat egun haiek bereziak izan ohi ziren. Beraz, antolaketak ere ez ziren nolabaitekoak izaten. Beste gauzen artean mozkorraldi dezente bat ere harrapatzen zuen. Beraz, pintorearen semeak ondo ezagutzen zituen maisuaren gorabeherak, eta oraingoan lotsa bizitan jarriko zuen. Baietz!

Eta hara ba, egun hura ere ailegatu zen. Eskola guztiz hornitua ikus zitekeen: Mahaiburua, ezker eskuinetan, hiru aulki ilara. Aurrean, beste sei aulki ilara, guztiak, guraso, herriko agintari eta abarrez beteta. Inguruan, mutilak geldi egon ezinik, neskak guztiz hornituak, bere beso larrutuak bistan zituztela. Apain apainduak, keinu bakoitzean politkeriak egiten, beren amonen-amonen bitxiak zintzilika zituztela. Atzean, eta gela bete arte, beste neska mutilak, azterketan parte hartzen ez zutenak. Beraz, gauza bitxia...

Hasi ziren ariketak. Txikito bat zuten presentatzaile. Eta nola gero? Bere keinu guztiak antolatuegiak, naturaltasun guztia kentzen ziotelarik, zera hasi zen:

—“Behar bada, ez zenuten pentsatuko ni nire adin gutxirekin, halako lanetan sartzea...”. Eta abar.

Hark ere eman zion azkena. Txalo zaparrada batek itxi zuen bere hitzaldia.

Haren atzetik neska lotsati bat, honelako poesia errezitatuaz: “Bazuen Mariak arkumetxo bat...”. Bukaeran hark ere txalo beroak.

Aurreratu zen bada, Tom Sawyer ere. Ausarki hasi zen: “Eman iezadazue askatasuna edo heriotza”. Baina, besa keinu haundienean zegoenean, dena ahaztu zitzaion, eta ez zuen asmatu aurrera jarraitzen. Larritu zen, hortzetatik hanketaraino. Alferrik. Ikaragarria zen jendearen isiltasuna. Hura bai ikaragarria. Maisuak bekainak zimurtu zituen eta Tomek ikusi ere bai. Alferrik. Lotsa-lotsa bazterrera jo zuen. Norbait hasi ere egin zen txalo egiten, baina ez besterik. Eta abar eta abar azaldu behar haundienean. Haren hurrena ortografiazko ariketak zetozen. Aurrena latinez. Segidan neska besa soilen poesia xarmantak. Bakoitzak bere arinkeriak eginda gero, askatzen zuen orriak zeraman zinta arrosa eta hasten zen. Ondo ahoskatuaz, goitik behetik. Gaiak betikoak ziren. Haien aitonen-aitonen aitonak, eta amonen-amonen amonak erabilitako berberak. Azkenengo mila urtetan aldatu gabe. Zertarako adierazi gai guztiak. Aspertu egingo ginateke.

Bazuten guztiek halako berezitasun faltsu bat: malenkoniaz betetako idazkiak zirela. Perpausa eginak, estandarizatuak, baina belarriarentzat atseginak. Esanahia aparte. Eta bukaeretan halakoxe hitz milizkatze hartan, bukaezinezko bokale eta erre luzatu beharrak. Guztia faltsukeria zen, galanta gainera. Baina hala ere bere horretan jarraitzen zuten. Oraindik ere bai. Oraindik ere andereño hauek eta bere antzekoak sermoi luze hauekin jarraitzen dute, eliztar sutsuenak balira bezala. Behar bada, hotzenak, nahiz eta hitz sutsuena erabili.

Baina utz dezagun guzti hau. Eta itzul gaitezen harira. Irakurgai bat bota zuten. Jarriko al dut. Zati bat bai, ea irakurlea haserretzen den:

“Bizitzaren hari monotono luzean, a ze poza eta alaitasun emozionatuz itxaron duen buru argi eta gazteak festaren hurbiltzea. Irudimen apartsuak, arrosa kolorezko oroipen miresgarriak ekartzen ditu burura. Fantasia ikaragarri horren barruan. Modaren tonu eta irudi guztiak, inguruko begi guztiak haren gain ipintzen direla ikusten du. Bere irudi alai eta arinak ziru zaru dantza arin, dantza arin egiten du gasezko jantzi arinekin batera. Bere begiak guztien artean argienak eta ederrenak; dira, bere hankak guztien artean finenak, borobil duenak eta arinenak.”

Eta horrelako matrakaldia. Hizketaldi haren barruan, noiz behinka miragarrizko euli soinu hura entzun zitekeen. Berak zioena munduko gauzarik garrantzitsuena eta originalena balitz bezala: “Hori bai ederra”. “Hori bai egia”. “Munduko hitzik ederrenak, sekulan esan gabeak”. Eta abar.

Hura bukatu zenean esku zarta bikainak berriz ere. Txalo jo behintzat. Aristokratikoki, Arraio. Konpostura galdu gabe. Gero neska bat altxa zen, zurbila zurbilen artean, argizarizko aurpegi hildakoarekin. Behar bada pildora eta urdaileko min gehiegizkoak sortua. Eta irakurri zuen zerazko poema. Horra zati bat:

“NESKA BATEK ALABAMARI EGITEN DION AGURRA

Alabama, Alabama! Herri maitatua!

laster utziko zaitut abandonatua!

nire gogoaren aurka urrutiratua!

Zure oroipenek naukate kiskaldua,

bihotz begi malkotan urtua.

Zure basoetan sarri dut aztarrikatu,

zure lore eta krabelin ederrenak usaindu

ibai ertzean zure mezua irakurtzen nintzen saiatu,

eta uhin haserretuak zer zioten sumatu.

Egunsentiaren izpi gozoak gozatu.

Negarrak ez bainau ni lotsatzen,

zerak baitira zure magalean itsasoratzen,

zu bihotzetik ez zaitut nik lagatzen,

pozik nengoke aberri berriak banau onartzen.

Zu bakarrik zara nire maite,

zuk zure maitasunez nire barrua duzu bete,

zuregandik ezin urrutiratu nire tete,

nahiz esan beharra izan zuri: Gero arte.

Han inork ez zekien zer esan nahi zuen “tete” hitzak. Baina bost axola zion; polita zen belarriarentzat. Nahita ez, hitz inportantea izango zen poema merke guzti hura bezala.

Haren atzetik neska beltzaran baten roiloa. Zera irakurri zuen berak ere sinisten ez zuen doinu “garrantzitsuan”:

BISIOA

Iluna eta ekaiztsua zen gau hura. Zeru goian, enbor ahal guzti dunaren ondoan, izarrek ere ez zuten keinurik egiten. Baina iragan berria zen trumoiak, ba zirudien ikaragarrizko poza sentitzen zuela, atzetik beste pilaka eta pilaka tximista gurutzatu sortuaz. Orgia gaitza. Nork menderatu zeru bizian ari ziren indar eta zarata ikaragarri haiek? Haize guztiak ere han inguratu ziren, burrundara hari oraindik ere basakeria eta ankerkeria gehiago ipintzeko. Neurri guztien gainetik.

Une larri hartan, nire animak, kaleko, herriko, gizadiko maitasuna oihukatzen zidan eta...

Nere lagunik onena, nire lagunik maiteena, nire gidaria, inguratzen zi- tzaidan niregana.

Zeru zoragarri batean bezala mogitzen zen hura, alderik alde, guztien erregina bezala, guztien edertasunaz jantziko balitz bezala. Hain arina zen bere pausoa, ze ez zuen lurra ukitzen zuenik ere ematen. Bere ukitze gogoa, hain gozoa zen, ze inor ez zen beharbada konturatzen zegoenik. Eta hain ederra. Hainbat eta hainbat edertasun, ulertzen eta ikusten ez diren edertasun horiek bezalakoa..."

Matrakaldi hark hamar orrialde zituen luzeran. Hainbesteko hitz jario, alferrikako horni garri eta abar... hari eman zioten lehenengo saria.

Herriko alkateak neskari oparia eskaintzean, honela esan zuen: “Ez omen zuen behin ere halako hitz eder eta esanguratsurik entzun. Idazle, poeta famatuen neurrikoak zirela”.

Egun hartan gehien erabili ziren hitzak zerak ziren: ederrena, onena, haundiena, politena, ikaragarria, neurrik gabekoa... Gehiegi erabili ziren inork hitz haietan sinisteko.

Maisua pozik zegoen. Aspaldiko irribarrik arinena eta politena zabaldu zuen alderik alde. Gero Geografiako azterketak zeuden. Eta haiek ondo egiteko, maisuak jendeari bizkarra eman zion. Ameriketako mapa marraztera zihoan arbelean. Baina ez zuen oso egokia egitea lortu. Irribarre etenak entzun zituen behean. Marrazkiarengatik zela pentsatu zuen berak. Urratu eta berriro hasi zen. Baina hura ere ez zitzaion hain ongi atera. Algara gehiago oraindik ere. Zer arranopola! Urratu berriro eta egin berriz. Bazekien guztiak hari begira zeudela. Ziur. Algarak ordea, ez ziren isiltzen Ugaritu baizik. Han gainean ganbara bat zegoen, ate bat zuelarik. Handik behera katu bat zetorren soka batetik zintzilika. Muturra ere lotua zeraman, miauka hasi ez zedin. Goitik behera makur-makur eginda zetorren pilota bat bezala, eskuin ezkerrera harramazkadak jaurtiaz.

Algarak ugaritu ziren. Katua maisuaren buru gainean zegoen, metro erdira. Jaitsi zuten piska bat gehiago, heldu zion katuak maisuaren pelukari eta ekin zioten gora. Han sortu zen farre algara, lehertzeraino. Maisuaren buru borobila tapakirik gabe gelditu zen. Huraxe burusoil ederra. Eta zer errainu bizia jaurtitzen zuen. Urrezko errainua. Pintorearen semeak aurretik, dena urrez margotu baitzuen barrutik.

Jaialdia han bukatu zen. Ez zegoen jarraitzerik. Baina mendeku bikaina izan zen. Izorra hadi maisu. Eta oporrak hasi ziren.

XXII. HUCK FINN IDAZTI SAINDUEN ZITATZAILE

Inguru hartan bazen Anaidi berezi bat. Zera zen: “Zuhurtasunaren Zaldunak”. Jantzi bereziak zituzten eta medaila ugari eta liluragarriak. Tomek bi aldiz pentsatu gabe, bertan sarrera eskatu zuen. Baina, bai laster. Ze Anaidi hark gauza asko eskatzen baitzituen: ez edatea, juramenturik ez egitea. Beraz, handik aurrera jantzi eta medaila haiek ez ziren beretzat. Are eta gutxiago gerrian jarri ohi zuten faja gorria. Aurretik, ordea, zain eta zain egon zen. Jantzi haiek ez baitzituen sekulan kalean erabili. Okasio berezietan bakarrik erabiltzen ziren. Hain zuzen, Frazer Juez jauna hil zorian zegoen. Hura hiltzen bazen, orduan erabiliko zituen. Baina, bestela ez. Eta juez jauna ez zen hil. Sendatu egin zen denek gutxien uste zutenean. Orduan bai, Tomek, pikotara bota zituen Anaidiaren jantzi eta legeak. Hantxe bukatu ziren. Baina, gerora, Juez jauna berriro gaixotu zen, eta hil egin zen.

Zer esanik ez, nolako hiletak egin zizkioten. Haren lagun izandakoek, izugarrizko desfile bikaina egin zuten. Tomen enbidiak! Baina libre sentitzen zen orain, eta pozik. Orain edan zezakeen, juramentuak bota ere bai. Lehen debekatzen zitzaizkion gauza guzti hauek egiteko libre zen. Baina, orduan ikusi zuen libertate honek, gauzak egiteko gogoa kentzen ziola. Zerbait egin nahi denean, gauza hori debekatua egotea bezalakorik ez baitago.

Oporrak ziren, baina Tomentzat aspergarriak. Eguneroko bat egiten hasi zen. Baina, zer jarri? Ez zitzaion ezer bururatzen. Beraz, orri tintatuak zakarretara bota zituen.

Halako batean, herri hartara zirko ibiltari horietako bat iritsi zen. Hark hautsi zuen zerbait bizimoduaren monotonia. Lagunak, noizbehinka eskurtsio bat egingo zuten. Baina hain gutxi, egin ere. Benetan bizimodu aspergarria.

Becky Thatcher bere neska Konstantinoplara joana zen gurasoekin batera.

Egunero, sekretu hura gorde beharrak, gero eta kontzientzia min gehiago ematen zion.

Gero txarranpina ere harrapatu zuen. Beraz, bapo mutila!

Hamabost egun luze pasa zituen ohe zorroan sartuta. Nolabait sendatu eta kaleratu zen. Baina, gauza harrigarria gertatu zen herri hartan. Herri guztia, halako erlijio min batean sartua zegoen. Guztiak sentitzen zuten gogorki Jaungoikoaren deia. Mistika bide batean zebiltzan. Bolada izango zen, nahi duguna. Baina guztia era hartan zegoen. Tom ez beste guztiak. Herrira jaitsi zenean, ikusi zituen neska mutilak. Ordu libretan, denak edo errezatzen, edo Biblia irakurtzen egon ohi ziren. Gauza bitxia benetan. Batetik bestera ibili zen Tom, bere antzeko norbaiten bila. Eta Joe Harperrengana jo zuen. Baina, tok gizona, hura ere Biblia ikasten ari zen. Huraxe ikuskizun miragarria. Gero Ben Rogersengana jo zuen. Hau berriz, behartsuak bisitatzera joana zen otartxo bat zintzilika zuela. Gero Jim Hollis. Honek, pasa berria zuen txarranpina Jaungoikoaren dei berezia zela adierazi zion. Eta azkenik Huckleberri Finn. Hura behintzat ez zen gauza arraro haietan sartuta egongo. Baina, bai zera. Harengana joan zenean, Bibliako parrafada latz bat bota zion aurpegira. Bihotza urratuta, gaixorik sentitu zen eta ohera sartu zen berriro. Beraz, herri hartan bera izango zen infernuan kondenatua zegoen bakarra.

Gau hartan benetako ekaitz bat sortu zen herrian. Tximista eta trumoiak, berebizikoak. Tom ohean biribildurik. Dar-dar batean zegoen. Haren barru mina. Bai, bai bazekien zergatik sortu zuen zeruak halako ekaitza. Dudarik ez. Herri hartako bekatari haundiena bera zen, oraindik ere Jaungoikoaren bidetara itzuli gabea. Eta zeruak bengantza eskatzen zuen; bere bizia kolpetik moztu nahi zuen. Ekaitz haren eginkizun nagusia bera ezabatzea eta hauts bihurtzea zen. Nola ez, nork egingo zuen duda? Jarri zen, bada, ohean heriotzaren zai. Halako batetan, inguratzen ari ziren tximista haietako bat ohera eroriko zen eta bera han geldituko zen gorputz. Hilda. Gero infernura. Damu zituen pekatuak. Damu, baina alferrik. Berandu. Zeruak kontatuak zituen bere azken orduak.

Baina ekaitza lasaitu zen. Eta Tom oraindik ere bizirik. Zer gauza harrigarria. Ez ote zuten bada tximistek bera aurkitu? Hark sentitzen zuen poza! “Oraindik bizi naiz: Biba!” Badaezpada ere, geldirik egon zen puska batean, ze tximistak berriro itzul zitezkeen, helburua konplitu ez zutelako. Baina ez zen halakorik gertatu.

Hurrengo egunean sendagileak Tomengana joan ziren berriro. Dudarik ez zegoen, berriro ere txarranpina indartu zitzaion. Beraz, berriro ere ohean egon behar. Hiru aste pasa zituen ohean. Azkenean jaiki ahal izan zuen. Eta kalera joan ere bai. Baina ilusiorik gabe, ze lagun guztiak mistika bide haietan galduak baitzituen. Bakarrik sentitzen zen. Jim Hollis topatu zuen, juez lanak egiten. Katu bat juzkatzen ari zen, txori bat hil zuelako. Gero Joe Harper eta Huck Finn, meloi bat eskutan zutela, hura jaten. Baina, guztiek ahaztuak zituzten berriro ere Bibliak. Lehengo bidera itzuli, itxuraz.

XXIII. MUFF POTTER SALBATU NAHI

Egunak pasa eta egunak etorri egun monotono haiek, berri erne garri batek hautsi zituen. Hain zuzen, kanposantuko hilketaren epaia laster egingo zen. Tomen barruko arra! Lasai egon nahi eta ezin. Jendeak murmurio asko zerabilen mingain tartean. Tomek bere kontra ari zirela eta, uste izaten zuen. Ezin lasai egon. Nork jakin zezakeen berak hartaz zerbait bazekiela? Inork ez, baina... denak bere kontra ari zirela iruditzen berari. Ikara izoztuak jotzen zuten azpitik gora. Lasaitu nahi eta Huck lagunarengana jo zuen. Harekin hizketan ari zela, beharbada lasaitu zuen barrua. Beste aldetik, Huckek gorde ote zuen behar bezala sekretu hura? Badaezpada ere, jakin nahi zuen. Eta...

—Huck, beste hura... esan al diozu inori?

—Zer beste hura?

—Badakizu, kanposantuko...

—Aaa! Nola ba? Ezta hitz erdirik ere.

—Hitz erdirik ere ez?

—Noski ezetz. Zergatik galdetzen didazu ba...?

—Ez dakit ba... beldurra nuen eta...

—Begira Tom, hori norbaitek baleki, ez ginateke bi egunetan ere biziko. Ondo dakizu zuk hori.

Lasaitu zen Tom.

—Huck, orain arte esan ez baduzu, aurrerantzean gauza al zara sekretu hori behar bezala mantentzeko?

—Horixe dakidala. Zer nahi duzu, erdi beltz horren hatzaparretan deseginda hiltzea, ala zer? Gainera ez dago beste erremediorik.

—Ongi dago. Ez dut uste ezer gertatuko zaigunik, hitzik esaten ez badugu behintzat. Baina berriro ere zin egin dezagun. Horrela hobea da.

—Bale, egina dago.

Berriro ere zin egin zuten biek serio-serio jarrita.

—Zer dio jendeak, Huck? Nik mila gauza entzun ditut.

—Zer esango du ba jendeak. Hiltzailea Muff Potter dela, zer esatea nahi duzu? Hori bai dela gezurra, ez zait barrua lasaitzen.

—Ezta neri ere. Neri ikaragarriko pena ematen dit. Nahiago lurrazpian ezkutatuta banengo.

—Hori bai gizagajoa. Sekula inori gaitzik egin gabekoa! Zer egiten zuen, bada, berak. Arrantza piska bat egin, txanpon batzuk irabazteko. Gero txanponak ardotan gastatu. Hori zuen bere pekatua. Alferrarena egin, baina besteok ere hori berbera egiten baitugu. Baita apaizek ere. Eta zer barru ona zuen. Behin arrain bat erregalatu zidan eta ez zeukan beretzako haina ere. Eta askotan egon zait ondoan kontsolatzen. Jatorra benetan.

—Eta neri, Huck, zenbat aldiz ez ote zizkidan kometak konpondu, hariak korapilatuz. Eta garrangak txukundu arrantzarako. Hauxe pena. Nahiago nuke libratuko bagenu...

—Nola ordea? Ezin dezakegu. Eta gainera zertarako. Berriro harrapatuko luteke. Eta orduan okerrago.

—Neri ere ideia berdinak bururatzen zaizkit. Asko gaizki esaka ari dira orain bere kontra. Gaiztoa dela eta abar. Baina hori ez da egia.

—Bai, mari-zintzarri asko dago gure herrian. Entzun ere egin dut, libratuko balute, jendeak xehatuko lukeela. Ez nik behintzat.

—Horixe egingo luketela. Horrelakoa da gure herriko jende tunantea.

Asko hitz egin zuten. Baina, triste. Gau aldean, han zeuden biak espetxe inguruan, atzera eta aurrera, zerbaite esperantzan edo... Baina, han ez zen aingeru guardakorik ageri.

Biek, sarritan egin zuten gauza berbera egin zuten: espetxe burdinetara, inguratu ziren, eta tabakoa eta sua eman zioten. Beheko gela batean zegoen Muff, zaintzailerik gabe.

Muffek bihotzez estimatzen zizkien horrelako opariak. Egun hartan, mutilek, oraindik ere barru min gehiago sentitzen zuten. Oilo koldar batzuk besterik ez ziren...

—Oso ongi portatu zarete nerekin, mutilak. Ez uste gero ahaztuko nai- zenik. Askotan gogoratzen naiz, bai: Diantre, nik konpontzen nituen eta, mutil hauen kometak. Eta abar... Baina orain zuek ez beste guztiek ahaztu eta baztertu naute. Zuek ez, a zer poza!. Bai mutilak, ikaragarria egin nuen. Mozkorra nengoen hori da nire aitzakia bakarra. Baina egin nuenak, zigorra merezi du, ez dago dudarik. Bueno... barkatu, ez nuke zuek goibeltzerik nahi. Nire lagunik onenak zarete. Baina, arren, ez zaitezte behin ere mozkortu, neri bezala gerta ez dakizuen. Jar zaitezte alde batera. Horrela, horrela. Gauza ederra da, bat larri dagoenean lagunen aurpegiak ikustea. Eta hemen zuenak beste ez ditut ikusten. Igo zaitezte orain bata bestearen gainera. Hori da. Utz iezadazue bostekoa luzatzen. Zuen besoak burdin tartetik pasatzen dira. Ez nireak. Zuek besoak oraindik gazteak dira, baina asko lagundu diete Muffen beso zaharrei.

Tom desesperatuta itzuli zen etxera. Gau guztian buruko min latzak izan zituen. Ez zegoen eskubiderik. Hurrengo egun guztietan, Hauzitegi inguruan ibili zen. Sartu... ez sartu. Huck ere berdin. Nahita saiatzen ziren elkar ez ikusten. Baina, gero, zergatik jakin gabe, atzera itzultzen ziren. Handik irteten ziren guztiek, berri txarrak haizeratzen zituzten. Potterrek ez zuen salbabiderik. Joek, deklarazioak eginak zituen berriro. Lehen bezalakoak .Beraz, gauzak gero eta okerrago jarri ziren.

Tom berandu itzuli zen etxera. Ateak itxita zeudenez, leihotik sartu zen. Baina amorru bizian. Gero berriz, ezin lokartu. Egun betea izaki hura. Hurrengo goizean mundu guztia hauzitegira joan zen, ze hura baitzen juizio eguna. Neska mutil, andre, gizon, guztiak... Epaimahaikoak ere azaldu ziren, eta bere aulkietan eseri. Geroxeago, han azaldu zen Potter, zurbila, desesperatua, triste, eta guztiek ikus zezaketen leku batean ipini zuten. Inguruan, Joe zegoen, bestea bezain bistan jarrita. Isilune baten ondoren, Juez jauna eta herriko Sheriff ospetsuak, juizioari hasiera emateko agindu zuten. Marmarra inguruan eta Legegizonek paper trukatze eta abar, zaratatxoa sortu zen. Baina barruko giroak ikaragarria eta beldurgarria zirudien.

Lehenengo testiguak hitz egin zuen. Nola goiz goizez ikusi zuen Potter errekan garbitzen. Hura nabaritzean ihesari eman zitzaiola eta abar... Galdera bat edo besteren atzetik, Juezak zera esan zuen:

—Defendatzaileak zerbait galdetu nahi balu, orain du garaia.

—Ez dut ezer galdetzeko.

Hurrengo testiguak, labana nola aurkitu zuten eta abar adierazi zuen. Hildakoaren ondoan, alegia.

Eta Juezak:

—Defendatzaileak galde beza, nahi badu.

—Eskerrik asko, ez dut zer galdeturik.

Eta azaldu zen hirugarren testigua. Laban hura Potterrena zela, alegia, dudarik gabe, ze askotan ikusi ziola eta.

—Defendatzaileak galde dezake.

Eta berriro ere defendatzaileak, ezetz. Baina zer zen hura. Zertarako zegoen, bada, han legegizon hura. Ez al zuen defendatuaren alde ezer egin behar ala?

Beste lekuko batzuk ere igo ziren hara hitz egitera. Guzti haiek ziotena zera zen: Potter hilerrira joan zenean, hark ez zuela bere burua zuritu. Jaitsi ziren eta haientzat ere ez zen galderarik egon.

Eta guztia esatea luze litzatekelako uzten dugu. Baina beste batzuk ere igo ziren eta hilerrian hildakoa lurrean zegoela gertatu ziren gorabehera guztiak aipatu zituzten. Jendea ez zegoen batere pozik. Zertarako hautatu zuten bada defendatzaile hura. Alua. Alfer lana berea. Murmurio dezentea zabaldu zen bazterretan. Mahaiburuak isiltzeko agindu ere bai. Ze demontre gero. Bazter haiek isilik egoteko lekuak ziren.

Fiskalak berriro:

—Defendatzaileak galde dezake.

—Bai, jauna, mila esker, ez dut zer galdeturik.

Eta fiskalak:

—Herritar zintzo batzuen testigutza entzun dugu. Guztiok dakigu hemen etorri direnak, guztiak konfiantzazkoak direla. Guztiok dakigu egia esan dutela. Guk hala nahi ez izan arren, ez dugu beste biderik aurkitzen. Hemen errudun aulkian dagoen hau dela argi eta garbi gelditzen da oraingoz behintzat. Beraz, galdeketa guztiak bukatutzat ematen ditugu.

Potterrek ez zuen fitsik esan. Altxa bezala jaitsi zituen bere bi begi tristeak. Zer egin behar zuen gizagajoak? Sala barruko emakumeak triste zeuden, begiak malkoz josita. Gizagajo hura gauza izan ote zen bada. Ondo pentsatuta, ez baitzen gaiztoa. Baina testiguak testigu. Orduan altxa zen legegizona eta mintzatzen hasi zen:

—Jauna: egia esan juizio hau hasi denean, ni neu oso goibel etorri naiz honantz; esperantza gutxi nuen. Guztiok, eta nik ere bai, uste genuen Potter gizagajoak egin zuela hilketa ikaragarri hura. Eta dudarik gabe, alkoholak eraginda. Une honetan ordea, nire iritzia zeharo aldatzen hasia da.

Eta orduan jendeari aurpegia emanda agintzen du:

—Pasa dadila, arren Tom Sawyer!

Aurpegi guztiak harritu ziren, sala hartan zerbait arraroa gertatu izan balitz bezala. Begi guztiak harengana zuzendu ziren harrituta. Hau trinko altxa zen eta testiguak egoten diren aulkian eseri zen. Larri zegoen, itxuraz. Noski, beldurra zuen. Eta protokoloak agintzen duen eran, “zin” egin zuen.

—Tom Sawyer, arren, non zeunden zu ekainaren hamazazpiko gauerdian?

Tomek, nahi gabe ere Joeri begiratu zion. Bere aurpegia zurbil eta kopeta izerditan. Inguruko jendeak bere arnas hotsa ere entzun zezakeen. Gero, ordea, lasaitu zen eta zera bota zuen:

—Kanposantuan.

Baina ez baitzuen jendeak entzun:

—Ia, mesedez, altuago, mesedez. Non zeundela esan duzu?

—Kanposantuan.

Jendearen harridura! Eta Joeren irribarre maltzurra.

—Eta zein tokitan zeunden. Beharbada Horse Williams jaunaren hilobi ondoan, ala?

—Bai, jauna.

—Arren, hitz egin ezazu sendoago. Altuago. Zenbat metrotara gutxi gora behera?

—Hemen zu eta ni gauden tartera.

—Eta izkutatua al zeunden?

—Bai, jauna.

—Non?

—Zumarren atzean. Hilobiaren bukaeran daude.

Joe indiarra urduri mugitu zen.

Bakarrik al zeunden ala beste norbaitekin?

—Beste batekin, zerarekin...

—Arren, itxaron pixka bat. Une bat. Ez esan oraindik zure lagun horren izena. Geroago ere izango dugu astia. Zer zeneraman zurekin? Erantzun mesedez.

Tom zalantzan jarri zen.

—Ale, Tom, arren erantzun, ez izan beldurrik. Egia esaten baduzu ez duzu inoren beldurrik izan behar. Zer zeneraman zurekin?

—Hutsa, zera... hildako katu bat...

Jendea alaitu edo... egin zen salan. Baina epai mahaikoak isiltzeko...

—Gero jaunak, katu horren hezurrak azalduko ditugu. Orain, seme, ez beldurrik izan eta esan guztia. Zure modura baina ezertxo ere ahaztu gabe.

Tom beldurrez akabatzen. Hasieran ez zituen bi hitz bata bestearen atzetik bota. Gero ordea, lasaitu zen. Eta arian-arian, hitzak gero eta errazago irteten zitzaizkion. Jendeak ez zuen arnasarik ere hartzen. Guztiak hark zer esango arretaz entzuten. Ez zitzaion axola zenbat denbora pasa zen. Gela barruko tentsioa gero eta gogorragoa zen. Eta azkenean ba zirudien guztiak lehertuko zirela. Hauxe esan baitzuen Tomek:

—Mediku jaunak haga eskutan dantzatzen zuen unean eta Muff Potter lurrera erortzen zen unean, Joe indiarrak hartu zuen bere eskutan labana eta...

Une honetan Joe indiarrak, entzuna entzundakoan, atzera pauso batzuk egin eta tximista baino azkarrago, leihotik kanpora salto egin eta ihes egin zuen.

XXIV. EGUNAK ALAI, GAUAK TRISTE

Berriro ere Tom izan zen herriko eroi bakarra. Guztiek goraipatzen zuten ekintza. Guztiek esaten zuten mutil hura ez zela gero ere edonor izango. Beharbada Lehendakari edo horrelako zerbait.

Jendeak maxiaketa besterik ez zion Potterri egiten. Lehen askotan esan zuten eraile zela eta abar, baina orain, une batetik bestera zeharo aldatu ziren. Jendearen aldakortasuna ez baita nola nahikoa izaten.

Tom, egunez jauntxo bezala ibiltzen zen. Baina gauez ezin barrua lasaitu. Laster azalduko zen Joe indiarra eta bere hatzaparretan triskatuko zuen. Hucki ere gauza berbera pasatzen zitzaion. Joek aldegin zuenez gero, bere testigutza beharrik ez zen izan. Beraz, jendeak ez zuen jakin nor zen Tomen laguntzailea. Bai ordea legegizonak. Ze juizio bezperan, Tomek ezin izan zuen jasan eta guztia esan zion Legegizonari. Huckek ez zuen espero Tomek esango zuenik. Zertarako izan ziren, bada, juramentu guzti haiek? Gero hitz egiteko, ala?

Muff Potter ere pozik zegoen, nola ez. Mila aldiz inguratzen zitzaion Tomi eskerrak ematera. Eta Tom pozten zen, baina gauez beldurrak erasotzen zuen eta ezin lo egin.

Ez ote zuten, bada, indiar madarikatu hura harrapatu eta lotuko? Harrapatzen ez bazuten, beregana etorriko zen eta desegingo zuen.

Sariak ere eskaini zituzten Joe gaizkilea harrapatzen zuenarentzat. Erresuma hura alderik alde begiratu zuen hamaika jendek. Alferrik ordea.

Detektibeak ere ibili ziren, bere begiak luzatuaz, alde batetik bestera. Horiek normalki lortzen dute bere helburua. Baina oraingoan ez. Batek aurkitu omen zuen “pista bat”. Baina besterik ez. “Pista” bat ezin baita juzkatu. Beraz, alfer lan asko egin zen bazter haietan Joeren atzetik.

XXV. LURPEKO ALTXOR BILA

Mutil guztiek izaten omen dute bizitzan lurrazpiko altxorrak aurkitzeko desira haundia. Tomi ere gogo hau sortu zitzaion. Kolpean gainera. Beraz, Joe Harperrengana joan zen bere gogoa azaltzera. Alferrik. Ez zuen nahi. Hurrena Ben Rogersengana. Baina hau arrantzara joana zen. Azkenik Huck Finnengana, Besagorriarengana. Bere gogo gordea azaldu zion. Huck ados zegoen. Beti egoten zen ados; berari ez zitzaion axola lan bat edo beste. Berdin-berdin. Berak edozer gauzatarako zuen denbora. Dirurik ez baina...

—Ederki eta non barrendu behar dugu?

—Non? Leku askotan.

—Leku guztietan al dago bada altxorra izkutatua?

—Leku guztietan nola egongo da, bada? Leku berezietan bakarrik, Huck. Batzuetan isla abandonatuetan. Bestetan kutxa erdi usteletan zuhaitz zahar baten azpian. Baina gehienetan, duendeak bizi diren etxapetan egoten dira.

—Eta nork izkutatzen ditu altxorrak?

—Lapurrek, nork bada bestela? Ez da altxorrak ezkutatzera etorriko igandeko dotrina ematen duen apaiza.

—Ez dakit. Nik altxor bat banu ez nuke lurrazpian gordeko. Nik guztia gastatu egingo nuke eta bitartean ondo pasa.

—Baita nik ere. Baina lapurrek ez dute horrela jokatzen. Izkutatu eta han uzten dute.

—Eta zergatik ez dira gero bila etortzen?

—Bueno, asmoak bai, izaten dituzte, baina gero ahaztu egiten zaie edo ezin dute eta azkenik hil egiten dira. Dena dela han gelditzen dira altxorrak pipiak jotzen. Gero, norbaitek pergamino zaharren bat aurkitzen du altxorra bilatzeko oharrekin. Normalki pergamino hauek zer dioten asmatzea ez da egun bateko lana izaten. Guztia mapa, ikur eta hieroglifikoz betea egoten da eta.

—Hiero... zer esan duzu?

—Hieroglifikoak. Irudiak eta sinboloak, mutil. Azaletik badirudi ez duela ezer esan nahi, baina han egoten da altxorraren sekretua.

—Eta zuk ba al duzu horrelako pergaminorik?

—Nik? Ez.

—Orduan zer ari zara proposatzen? Nola jakin zenezake lekua?

—Nik ez dut horren beharrik. Duendeak bizi diren etxapetan lurperatzen dituzte. Edo bestela adar luze eta eze bat duten enbor ustelen azpian. Lehen ere itsaslapur izan ginenean frogatu genuen. Zergatik berriro ez saiatu? Badakizu Sittl-House errekastoa igaro ondoren duendeak bizi diren etxe zahar bat dagoela. Bada han adar luze eta eze bat duten zuhaitz ustel asko dago.

—Eta zuhaitz guztien azpian al daude altxorrak?

—Zer txorakeria esaten dituzun? Nola egongo da, bada, zuhaitz guztien azpian.

—Eta zuk nola jakingo duzu altxorra duen zuhaitza zein den?

—Guztiak aztarrikatuko ditugu.

—Baina Tom, uda guztiko lana izan daiteke hori?

—Eta zer? Jarri ezazu kardenilloz betetako ehun dolare aurkitzen ditula. E... zer? Zer iruditzen zaizu?

Bazirudien Huck animatzen zela.

—Ikaragarria izango litzateke. Aski nuke horrekin. Ehun dolarekin aski nuke. Eta diamanteak eta harri bitxiak zuretzat.

—Ondo, ados ni ere. Nik behintzat diamanteak ez ditut bazterrean utziko. Zenbaitzuk hogei dolare ere balio dute eta... Gutxiena balio duenak ere ia dolare bat balio du...

—Benetan?—Noski baietz. Bestela galde ezazu. Ez al duzu horrelako harririk sekula ikusi ala?

—Nik dakidala ez behintzat.

—Erregek zakuka omen dauzkate.

—Nik, ordea, ez dut Erregerik ezagutzen eta...

—Ezta nik ere. Baina Europara joango bazina, hango Erregek pilaka omen dauzkate. Haien gainean saltoka beharbada...

—Saltoka...

—Arraio... Huck, saltoka ez dira noski ibiliko. Baina beharbada, esan nahi nukeena da, alde guztietatik ikusiko zenituzkeela.

—Bueno, Tom, ederki. Ikusten dut diamanteen kontu asko dakizula. Baina ea non hasten garen lanean. Non hasten gara hondoratzen?

—Oraindik ez dakit. Hasiko al gara aldapan dagoen zuhaitz usteletik. Errekastoa pasata segituan dago...

—Bueno, ederki. Goazen harantz.

Hartu zituzten pikatxoi zahar eta pala zaharrago bat. Eta han abiatu ziren. Hiru kilometro ziren gutxienez haraino. Izerditan ailegatu ziren. Eta zumar baten pean etzan ziren zigarro bat erretzen.

—Hau bai atsegina, —dio Tomek—.

—Hala da bai.

-Aizu Huck, altxorren bat aurkituko bagenu hemen, zer egingo zenuke zuk zure partearekin?

—Nik, bada, egunero pastel bat eta gaseosa botila bat erosiko nituzke. Eta herrira etortzen diren zirko guztietara joango nintzateke. Ondo pasako dut bai, altxorren bat aurkitzen dugunean.

—Eta ez al duzu ezer ere aurreratuko?

—Aurreratu? Zertarako?

—Gero ere nolabait bizitzeko.

—Alferrik izango litzateke. Nere aitak jakingo luke eta guztia kenduko lidake. Onena segituan gastatzea izango litzateke niretzat. Eta zuk, Tom? Zer?

—Ba... nik danbor berri bat erosiko nuke, eta ezpata bat ere bai. Gero txakur bat, eta ezkonduko egingo nintzateke.

—Ezkondu?

—Bai, ezkondu!

—Tom... zu ez zaude ondo kaskotik...!

—Ikusiko duzu...

—Bada, astakeria haundi bat egingo zenuke nire iritzian. Ikusi bestela nire aita eta ama. Beti borrokan dabiltza, beti haserre, tximetatik tiraka.

—Ez zaio axola. Ni ezkonduko naizen neska ez da nerekin borrokan ibiliko.

—Bai ote...? Ba, nik esango nuke guztiak berdinak direla. Gizonen bizimodua izorratzea nahi izaten dute denek eta. Bueno, ederki, eta nola du, ba, izena zure “kakakume” horrek?

—Ez da kaka kumea, Huck. Neskato bat da.

—Bueno, uste dut antzeko gauzak direla. Batzuek kaka kume esaten dute, besteek neskatoa, besteek... Berdin da. Bueno, nola du izena, esan ezazu.

—Esango dizut beste egun batean. Orain ez.—Nahi duzun bezala. Hori bai, ezkontzen bazara, ni sekula baino bakarrago sentituko naiz.

—Egon lasai, Huck. Zu gurekin bizitzera etorriko zara. Bueno, utz dezagun hizketaldi hau alde batera eta hasi gaitezen lanean.

Ordu erdi bat ari izan ziren. Alferrik. Beste ordu erdi bat. Ezer ez. Eta Huckek dio:

—Hain behean lurperatzen dituzte beti, ala?

—Batzuetan bai, baina beti ez. Baina lekuz hutsegin dugula uste dut.

Beste leku bat aukeratu zuten. Makal samar baina, beti aurrera. Isil isilik. Azkenik Huckek besa muturrarekin izerdia lehortuaz, zera dio:

—Non hondoratuko dugu gero, hau uztean?

—Mendiska horren atzean badago beste zuhaitz bat ere. Alargunaren etxe atzean.

—Beharbada, ez da leku txarra izango. Baina ez al digu alargunak altxorra kenduko? Lurra berea baita.

—Baita zera ere. Hobe luke... Lur azpiko altxorrak direnean, aurkitzen dituenarentzat izaten dira. Lurraren jabea zein den begiratu gabe.

Lanean jarraitu zuten. Eta geroxeago Huckek:

—Madarikatu alaena. Berriro ere hutsegin dugu! Ez al zaizu hala iruditzen ?

—Gauza harrigarria da, Huck. Batzuetan nik ez dut ezer ulertzen. Badirudi sorginen indarrak eragiten dutela.

—Zaude isilik, sorginen indarrak egunez ez dute balio eta.

—Aiba... egia da, ez naiz konturatu. Ai... badakit. Zein tontoak garen! Lehenengo ikusi behar duguna zera da: aztertu ongi nora iristen den gauerdian zuhaitzaren adar itzala. Eta gero han aitzurtu.

—Arraioa! Beraz, orain arte egin dugun guztia alfer alferrik izan da. Eta ostera gauez itzuli beharko gara. Bidea luzea da gero... Aterako al zara zu?

—Uste dut baietz. Gainera gau honetan egin behar dugu. Ze, bihar norbaitek zulo hauek ikusten baditu, jakingo du zertan gabiltzan eta bera ere lan berdinean has daiteke.

—Gauez etorriko naiz eta... “miau” egingo dizut.

—Ederki. Orain, gorde ditzagun gure tresna hauek sasi tartean.

Gauean, esan bezala, han zeuden bi mutilak. Eseri ziren itzalpean zain. Bakardade osoan aurkitzen ziren. Une horretan hasten dira aspaldiko kontu zaharrak indar hartzen. Ba zirudien inguruak bereziak zirela fantasmak gordetzeko. Urrutitik zakur baten ulu galdua iritsi zen. Ontza batek erantzun zion. Mutilak kezkati zeuden, ia hitzik ere esan gabe. Gero, hamabiak zirela kalkulatu zuten gutxi gora behera. Seinalatu zuten itzalaren muturra eta hasi ziren aitzurtzen. Berriro ere itxaropentsu. Gero eta gogotsuago.

Noizbehinka pikatxoiak zerbait gogorra jo eta... begiratzen zuten. Baina beti harri bat besterik ez zen. Edo zainen bat.

—Alferrik da, Huck, berriro ere nahastu egin gara —dio Tomek—.

—Baina nola? Nahastu berriro ere? Itzalaren muturrean seinalea ondo egin dugu eta...

—Bada, seguru asko, ez dugula ordua ondo kalkulatu. Itzala markatu dugunean, edota gauerdi aurrea edota gauerdia pasata izango zen.

Hucki hatzaparretatik pala erori zitzaion.

—Arranopola! Hori izango da. Goazen hemendik. Horrela ezin dugu jarraitu. Ez daukagu erlojurik, eta gainera hemengo itzal guztiak sorginak direla iruditzen zait. Une batetik bestera fantasmaren bat bizkarreratzen zaidala iruditzen zait. Itzultzea ere ez ona baina... ze beste asko etorriko dira altxor bila. Eta haiek aurkitzen badute...

—Neri ere gauza berbera gertatzen zait. Altxor bat lurperatzen dutenean, normalki gizon hil bat ere lurperatzen dute, zain dezan.

—Arraioa, hori ez nekien!

—Hala irakurri dut behintzat.

—Tom, hildakoak dauden inguruan ibiltzea ez zait batere atsegin. Azkenean, alde batetik edo bestetik, saltsatan sartzen zaituzte.

—Neri ere ez zait gustatzen. Hildakoak bakean utzi behar dira. Hemen lurperatuta dagoenak kaska hezurra aterako balu... zer?

—Zaude isilik, Tom, ikaragarria izango litzateke.

—Noski baietz, Huck. Ni ere ez nago batere lasai.

—Tom, goazen hemendik, eta frogatu dezagun beste edozein lekutan.

—Hobe izango dugu, noski.

—Non iruditzen zaizu?

Tom laster:

—Duendeen etxean, nahi al duzu?

—Joolin. Duendeen etxean...? Ba horiek ere ez zaizkit asko gustatzen. Hildakoak baino okerragoak dira eta...

Hildakoek hitz egin, akaso egin dezakete, baina ez zaizkizu maindirepean eta atzetik inguratzen. Horrelakoren bat ikusiko banu, sustoz hilko nintzateke.

—Egia da, Huck. Baina fantasmak gauez bakarrik ibiltzen dira. Egunez ez dute indarrik.

—Bai, baina zuk badakizu, inor ez dela duendeen etxera inguratzen ez egunez ez gauez.

—Baina ez zaio axola. Jendeari ez zaio norbait hil den lekura joatea gustatzen. Han ez da egunez inoiz ezer ikusi. Gauez bai. Bakar bakarrik argi urdin batzuk leiho inguruan zirristaka. Baina ez fantasma, fantasma, ulertzen den bezala...

—Ba, Tom, argi urdina azaltzen bada, pentsa dezakegu fantasma ere ez dela urruti ibiliko. Ez dago gehiago pentsatu beharrik. Argi horiek fantasmek bakarrik erabiltzen dituzte.

—Bai, bai eta bai, baina egunez ez badira azaltzen, zergatik izan behar gara haien beldur?

—Bueno, bueno, ez zaitez horrela jarri. Joango gara duendeen etxera eta hondoratuko dugu han. Baina, gogoan izan esaten dizudana: oso arriskutsua iruditzen zait.

Bitartean mendian behera abiatuak ziren. Hantxe, aurrean, zelai baten erdian aurkitzen zen duendeen etxea, bakar bakarrik. Inguruko hesia puskatua, guzti guztia larrez eta zikinez josia. Hormak eta tximinia erdi eroriak. Teilatu azpian zulo bat zegoen. Egon ziren han mutilak zain eta zain, noiz argi urdinen bat azalduko. Ez zen azaldu. Inguratu zuten urrutitik. Ezer ere ez. Gero etxera itzuli ziren.

XXVI. BENETAKO LAPURREK ZEUKATEN ALTXORRA

Hurrengo egunaren eguerdian, iritsi ziren bi mutilak zuhaitz ondora. Erramintak han zeuzkaten gordeak. Tom, urduri duendeen etxera joateko. Huck ere bai, baina ez hainbeste.

—Tom —galdetzen dio Huckek berehala—, zer egun da gaur?

Tomek egutegi osoa buruz pasa zuen. Gero begiak altxa eta harriturik erantzuten dio:

—Jaungoiko maitea, ez zitzaidan bururatu ere.

—Ezta neri ere. Baina, bat batean ostirala dela konturatu naiz.

—Arrazoia duzu. Ez da egunik egokiena ostiral bat duendeen etxera joateko. Saltsa ederrean sartuko ginateke.

—Sartuko ginateke, ez, sartuko gara. Zeren, beste egunak bale, baina ostiral bat... Ostiralean suerte txarra izaten da.

—Bai, badakit hala diotela. Tontoenak ere badaki hori. Ez pentsa zuk bakarrik dakizunik.

—Ez dut hori esan nahi. Baina bai, ostirala oso egun txarra dela. Izan daitekeen txarrena. Bart amets egin nuen. Amets txarra. Arratoiekin egin nuen amets.

—Txarra da hori. Adur txarraren seinalea. Eta borrokan al zebiltzan?

—Ez.

—Hobe horrela. Borrokan ari izatean, laster gorabeherak datozkigula esan nahi du. Bueno, gaurkoz utz dezagun altxorraren nahasketa hau eta jolas egin dezagun. Ba al dakizu nor den Robin Hood?

—Ez, nor da ba?

—Ingalaterran izan den gizonik haundienetako bat. Lapurra zen.

—Oso ondo. Nahiago nuke hura banintz. Baina esan ezazu, nori lapurtzen zion?

—Jende haundiei bakarrik: Sheriff, Gotzai, aberats eta horrelakoei. Baina behartsuei behin ere ez. Gero haien artean zabaltzen zuen dirua.

—Arraio, a zein tipo interesantea.

—Horixe bai, Huck. Munduko gizonik jatorrena zen. Orain ez dago horrelakorik. Hori nik badakit. Esku bat lotuta egon arren, bestea aski zuen edozeini jipoi ederra emateko. Punteria ere izugarri ona omen zuen. Arkuaz...

—Eta nolako arkua erabiltzen zuen?

—Hori ez dakit. Baina izugarria omen zen. Bueno, egin dezagun Robin Hood ginela.

—Ados.

Noiz behinka duendeen etxera begiratzen zuten, zerbaiten aztarrenik edo aurkitzen ote zuten. Hurrengo egunean han gauza onik egin al zitekeen edo... Ilunabarra iritsi zenean, itzuli ziren etxerantz. Mendiska tartean galdu ziren.

Baina, hara bada, hurrengo egunean, eguerdi aldera, han zeuden bi mutilak zuhaitz hilaren ondoan. Hitz egin eta erre zuten. Han aritu ziren. Ez noski itxaropen haundiarekin, baina bada ez bada ere. Baina egun hartakoa ere alfer alferrik izan zen. Gaur behintzat, kondizio guztiak konplitu zituzten. Eta ez zuten arrastorik ere aurkitu. Zerbait gertatzen zen.

Erabaki zuten duendeen etxe barnera sartzea. Ez zen giro hango isiltasun harekin. Errespetua sortzen zuen etxe hark. Hain zegoen utzita eta dena laharrez josia. Non egoten ote ziren duendeak konkretuan? Sartuko ote ziren...? Bai, aurrera. Inguratu ziren aterantz, begiradatxo bat. Gela bat ikustatu zuten, dena hondatua, pipiak jotako habeak, sapaia igeltsurik gabe, leiho eta ate, dena hondatua. Gero, hanka puntetan sartu ziren, zaratarik egin gabe, kontuz, ze gero, irten beharra gertatuta ere, bidea irekita zutela...

Gero ordea, ezer ez zela gertatzen ikusi zutenean, animatu ziren eta bazterrak hobeto ikusten hasi ziren. Harrituta bait zeuden zein ausartak ziren. Bizitetxe guztiari begiradatxo osoa eman behar zitzaion. Eta ez ziren noski, erramintekin igoko. Bazterrean utzi eta igo ziren. Hura ere guztia hondatua, triskatua, ezkotasunez josia. Txoko batetan pergamino edo antzeko bat. Aiba... animo bada, baina ez zen ezer. Ez zegoen ezertxo ere. Eta, gero, ia lasai-lasai, berriro jaisten hasi ziren. Baina orduantxe...

—Zaude isilik —dio Tomek—.

—Zer, zer, zer? —Huckek, zurbil-zurbil gorputz osoan oilo ipurdia zuela—.

—Ssss... Han. Ez duzu entzuten, ala?

—Bai, bai, arren ez mugitu. Aterantz datoz zuzenean!

Mutikoak lurrean etzan ziren, geldi geldirik, eta hantxe gelditu ziren beldurrez jota.

—Gelditu egin dira... Ez, ez... badatoz... Hemen daude. Ez hitz erdirik ere esan, Huck. Ai, ai, nahiago nuke hemendik urruti banengo!

Bi gizon sartu ziren. Biek beren golkorako komentario berbera egin zuten: “Hau zera duk: duela gutxi bizpahirutan gure herrian izan den mexikar erdi sor hori”. Bestea ez dut behin ere ikusi.

—Ez, ez. Ondo pentsatu dut eta ez zait gustatzen. Arriskutsuegia da.

—Arriskutsuegia? —erantzuten dio mexikar erdi sorrak—. Beldurti bat zara. Oiloa.

Beste “hori”, zarpa zahar bat zen. Aurpegi itsuskikoa. Mexikarra estalki baten azpian zegoen. Kapelu zabala eta masail bizar zuri eta ugariak. Isil samar hitz egiten zuten. Inork entzuterik nahi ez balute bezala. Ate ondoan eseri ziren. Orduan gauzak hobeto ulertzen ziren. Eta hala zioen: Bi mutilak harri eta zur gelditu ziren. Ahots hura ezaguna baitzuten. Joeren ahotsa zen. Isilune bat. Eta gero Joek dio:

—Hori baino zailagoa zen lehen egin dugun lana. Eta ez da ezertxo ere gertatu.

—Hura desberdina zen ordea. Hura urruti dago eta ez du etxerik inguruan. Bukatu arte ere ez du inork haren berri jakingo.

—Eta honantz egunez etortzea, ez al da hori arriskutsua? Norbaitek ikusiko bagintu, ez al luke gaizki pentsatuko?

—Bai, noski. Baino eginkizun hura eginda gero, hau baino leku erosoagorik ere ez genuen aurkitzen. Etxe zahar hau uzteko desiratzen nago. Atzo irten nahi nuen, baina mukizu haiek atean zeuden eta nola irten hemendik arazorik gabe.

“Mutil mukizu” haiek han zeuden. Eta guztia entzuten. Pentsa dezakezu zer beldur zirrara nabaritu zuten bihotzetan. Gaitzerdi ez zirela atzo sartu. Bestela... Hobeki oraindik behin ere etorri izan ez balira. Hori bai.

Bi gizonek, zerbait jateko atera zuten. Isilune luze bat izan zen. Gero Joek zera dio:

—Aizu adiskide: zoaz errekari jarraituaz zeure herrira. Egon han nik abisatu arte. Ez dakit herri madarikatu honetan ikusiko nauten. Baina... Eginkizun hau gauzak garbi ikusi arte ez dut egingo. Ezin ditut alferrikako arriskuak hartu. Gero, ba... Texasera. Elkarrekin joango gara.

Hori besterik zen, dudarik gabe. Laster bi gizonak aharrausika hasi ziren eta Joek esaten du:

—Logalez lehertzen nago. Gaur zuri tokatzen zaizu zain egotea.

Etzan zen lurrean eta berehala hartu zuen lo. Gero, zaintzailea ere ezinean hasi zen. Eta hark ere lo hartu zuen.

Entzutekoa zen bi haien zurrunka armoniaz betea.

—Goazen, oraintxe —dio Tomek—.

—Ezin dut, hilko nintzateke esnatuko balira —besteak—.

Batek baietz eta besteak ezetz. Azkenean Tom bakarrik animatu zen. Altxa eta jarri zuen hanka lurrean. Baina etxe zahar hartako ohol usteldu guztiak izugarrizko zarata atera zuten: grrrrrrring! Hura beldurra. Etzan zen lurrean, gerran baino itsatsiago. Ez zuen beste saiorik egin.

Orduak joan eta orduak etorri, han egon ziren. Zein ordu luzeak. Bukaezinak, eternitate bat baino luzeagoak. Azkenean eguzkiak gaueko iluntasun beltzak urratu zituen.

Zurrunkak ere jaitsi ziren. Halako batean Joe jaiki, eta bere lagunari astinaldi bat emanaz, zera dio:

—A zer nolako zaindaria daukagun hemen. Gaur zuri tokatzen zitzaizun, baina nik baino lo gehiago egin duzu.—Arranopola, beraz nik ere lo egin dut. Demonio alaena!

—Ez, beharbada ez zeunden lo. Itxura besterik ez. Bueno, bueno, ez da ezer gertatu eta aurrera. Abia gaitezen. Baina zer egingo dugu gordeta daukagun beste gauzatxo horrekin?

—Ez dakit, bada. Ez da hemen uztea hobe izango? Bestetan ere hala egin dugu, ez da? Hego aldera joan arte eramatea alferrik da. Seiehun eta berrogeita hamar dolare zilar, ez dira putza bezain arinak.

—Ados zurekin. Bestela ere etorriko gara honantz.

—Ederki, baina nik nahiago nuke lehen bezala gauez etortzea.

—Bai, bai, baina, beharbada ez gara luzaroan itzuliko. Eta ez dut uste diru hori zeharo ongi dagoenik. Beste aziotxoa egin arte beharbada, ez gara itzuliko. Zergatik ez dugu lurpean gordetzen? Lurpean eta ondo?

—Oso ideia ona iruditzen zait.

Gurutzatu zuen gela guztia, eta tximinia azpian zegoen har losa zabal bat jaso zuen. Handik zakuto bat atera zuen. Txin-txin-txin, diruaren hotsa, kantuak bezala egin zuen hark. Hartu zituzten hogeita hamar dolare bakoitzak. Gero Joek, basa labanaz lurrean zulo bat egin zuen.

Eta hantxe izkutatuta Tom eta Huck. Haien poza. Batak besteari ukalondoka emanaz. Han ari ziren bi gizonak altxor bat lurperatzen. Seiehun eta... dolare. Hamar mutiko aberasteko sobra eta gehiegi. Han ez zegoen lan asko egin beharrik. Bazekiten non zegoen dirua. Biba...!

Joeren labanak zerbait gogorrarekin topo egin zuen.

—Aizu, aizu, oihukatzen du.

—Zer, zer gertatzen da?

—Ez dakit, ez dakit egur ustel bat den ala kaja bat den. Egon, egon, kaja bat dela uste dut. Eman iezadazu eskua, hobeto azter dezadan. Egon, egon, zulatu dut eta. Sartu zuen eskua eta atera ere bai... Arranopola! dirua da eta. Bi gizonek diru hura aztertu zuten. Urrezko diruak ziren. Eta bi mutilak, egon ezinik.

—Egon, hau segituan aterako dugu hemendik eta. Hor bazterrean badago pikatxoi zahar bat. Har dezadan eta ikus dezagun.

Laster atera zuten kaja hura. Ez zen haundia baina bai sendoa. Garai batean. Ze orain herdoilduta eta erdi puskatuta bait zegoen. Une batetan bi gizonek miragarrizko begiak irekita egon ziren. Hura zen haien adur ona!

—Adiskide, hemen milaka eta milaka dolare daude.

—Noizbait entzuna dut Murrel eta bere lagunak hemen inguruan ibiliak zirela.

—Bai nik ere —erantzuten du Joek—. Eta hala dirudi.

—Orain, ez duzu ekintza hura egin beharrik.

Joe zalantzan egon zen:

—Zuk ez dakizu ondo nire berri. Ez da bakarrik ekintza hori egitea. Nik mendeku baten beharra dut. Hori gabe ez nintzateke lasai egongo.

Eta begiak bixi-bixi jarri zitzaizkion. Gero jarraituaz:

—Egiten dudanean, ospa, Texasera. Zu zaude lasai, zoaz zure haurrengana eta egon nire berrien zain.

—Nahi duzun bezala. Eta zer egingo dugu honekin. Berriro lurperatu?

—Noski, bada —Mutilen poza hura entzutean—. Baina, egon, egon... (Mutilen kezka...!). Zer egiten zuen pikatxoi honek hemen. Lur bustia baitzeukan. Zer egiten dute hemen pikatxoi eta pala hauek? Nork ekarri ditu? Entzun al duzu zerbait? Ikusi al duzu norbait? Lurpean sartu, eta gero eramaten badigute, zer...? Ezta pentsatu ere. Ezta pentsatu ere. Nere gordelekura eramango dut.

—Zein gordelekura, lehenengora, ala bigarrenera?

—Ez, bigarren gordelekura, bigarren zenbakikora. Lehenengoa oso bistan gelditzen da.

—Ederki, zuk agintzen duzu, ilundu du eta abia gaitezen.

Gero Joe indiarrak leiho batzuk ireki zituen. Begiratu zuen arretaz. Eta gero esaten du:

—Nork ekarri ote ditu pikatxoi eta pala hau? Goian ote daude?

Guk badakigu bi mutilak goian zeudela. Eta arnasa galdu zuten hori entzutean. Joe indiarrak hartu zuen eskutan basa labana eta gora begiratu zuen. Zalantzatxo baten ondoren, abiatu zen gora. Mutilak ganbarara joatea ere pentsatu zuten. Baina ez ziren ausartu. Eta pausoak inguratzen ari ziren. Eskilara guztiek, “kris-kras” egiten zuten, puskatu nahi baluteke bezala. Ez zegoen beste biderik, ganbarara alde egin beharra zegoen. Baina halako batetan, kraskateko haundi bat entzun zen eta Joek mailatik hanka sartu zuen. Pipiak jandako egurra hautsi zitzaion hankapean.

Altxa zen biraoka eta esaten dio lagunak:

—Eta zer axola zaizu. Goian norbait baldin badago, bego. Eta jaitsi nahi badu, jaitsi dadila. Laster zeharo ilunduko du eta orduan gure atzetik etorri nahi duenak, egin dezake. Pikatxoi eta pala ekarri dutenek, behar bada ikusi gaituzte. Baina fantasmak ginelakoan alde egingo zuen, noski. Hala uste dut. Zertarako horretaz kezkatu?

Indiarrak bestearen iritzia onartu zuen. Laster gaua izango zen eta orduan ezin zitekeen lasai ibili. Argitan egin beharra zegoen lana. Eta geroxeago erreka ingurutik abiatu ziren.

Altxa ziren bi mutilak eta tristeki ikusi zituzten bi lapurrak urrutiratzen. Jarraituko ote zieten? Bai, ez? ez, ez. Ezta pentsatu ere. Oraindik bizirik zeuden. Eta hori ez zen gutxi. Herriko bidea hartu zuten. Pikatxoi eta pala madarikatu haiengatik izan ez balitz, gaur aberatsak izango ziren. Baina, alu haiek antzeman. Ia-ia lortzeko egon ziren bada. Baina erraminta eskas haiengatik guztia galdu zuten. Zein suerte txarra. Hura ikusi izan ez balute, Joe ez zen bere “mendekua” aurrera eraman arte itzuliko.

Mexikar hura, itzuliko zen behar bada berriro ere herrira. Dudarik ez zegoen. Hura zelatatzea izan zitekeen bide ona diru hura aurkitzeko. Joek bere mendekua aurrera eraman behar zuen.

—Bere mendekua? bere mendekua? —esaten du Tomek—. Zer mendeku ote darabil buruan. Aizu, Huck, eta gure kontra baldin bada mendeku hori, zer?

—Anda, arrazoia duzu? Gure kontra ote du...? Ez, ez. Ez ezazu horrelakorik esan.

Herrira iritsi arteko hizketaldia izan zuten. Beharbada besteren bat izan zitekeen. Edo agian Tom bakarrik. Ze Huck hilerrian izan zenik ez baitzekien inork ere.

Tomen larritasunek ez zuten lasaitasunik izan. Bere kontra ari ote zen...? Agian bai!

XXVII. ARRASTOEN ATZETIK

Ezin hitz bitan esan Tomek barnean sentitzen zuen pena. Dirutza hura ia eskuetan eduki eta era hartan galtzea, ez zen broma izan. Hura zoritxarra. Gau hartan ez zuen hain erraz lo hartu. Hurrengo goizean, esnatu zenean, aspaldiko ipuina iruditzen zitzaion gertakizun hura. Duela urteak eta urteak gertatutako zerbait. Baina, ondo pentsatzen hasita, egiazko errealitatea izan ote zen, ala amets egin zuen? Egia esateko, berak sarritan egin zuen diru pila batekin amets. Baina, zer zen, bada, beretzat diru pila? Hogei dolare, hogeita hamar dolare. Hortik aurrera ipuin politak ziren. Pentsatu ere ez zuen egiten, hainbeste diru esku bakar batean egon zitekeenik.

Pentsatu eta pentsatu. Egia ote zen. Ametsa ote zen. Azkenerako ordea, egia zela ere konbentzitu zen. Berak ikusi baitzuen, esna bait zegoen. Dena dela presaka-presaka gosaldu eta Huckengana joango zen.

Ez zegoen Huck etxean. Erreka bazterrean txalupatxo batean aurkitu zuen. Hanka bat eskuitik eta bestea ezkerrik, ur zipriztinak ateratzen. Biziki triste. Hitz egin zezala lehenengo Huckek. Hitz egiten ez bazuen, seinale, guztia ametsa zela.

—Kaixo Huck.

—Kaixo.

Isilune luze bat.

—Tom, gure erraminta herdoildu eta madarikatu haiek zuhaizpean utzi izan bagenitu, orain diru pila batekin egongo ginateke. Izugarria da horregatik guztia galdu dugula pentsatzea!

—Bai, bai. Nik ez dakit zer pentsa. Ametsa ote zen ere zalantzan nengoen. Baina ez zen izan ametsa.

—Zer ez zen izan ametsa?

—Atzokoa, mutil. Amets huts ote zen dudan bait nengoen.

—Ametsa! Arranopola. Eskilara hura hautsi ez balitz, orain linboan egongo ginen. Gau guztian ez dut lorik egin. Mexikar zatar hura atzetik nuela iruditzen zitzaidan. Ustelduko al da alu hori!

—Ez, ez. Ez dadila ustel. Aurkitu egin behar dugu. Eta bere atzetik dirua non dagoen topatu.

—Ez dugu sekulan topatuko. Horrelako gauzak behin bakarrik gertatzen dira... Posibilitatea galdua dago. Eta gainera ikusi hutsarekin izutu egingo nintzateke.

—Baita ni ere. Baina hala ere ikusi nahi nuke. Haren zantzuaren atzetik joango nintzateke mundu guztian barna.

—Bigarren zenbakia esaten zuten, bigarren zenbakia. Pentsatu dut baina zer esan nahi zuten horrekin?

—Nik ez dakit zer esan nahi zuten. Ez dut ulertzen. Etxeren baten zenbakia ote zen, bada...?

—Ez zait iruditzen, Tom. Ez dut uste. Gainera herri honetan behintzat ez dago numerorik.

—Halaxe da. Baina egon piska bat. Bale: gela baten zenbakia da hori, dudarik gabe. Taberna batean, hori da, taberna batean!

—Pista hori da, zantzua hori da. Herri honetan bi taberna besterik ez dago.

—Zaude hemen, Huck, ni itzuli arte.

Berehala joan zen Tom. Ez zuen herrian Huckekin ibili nahi. Ez zitzaion interesatzen. Ordu erdi bat igaro zuen. Taberna hura txikia zen. Eta bazuen zenbakia bi zeraman gela bat. Misteriotsu samarra. Bertako semeak zioenez, ez zen egunaz gela hura irekitzen. Gauez bakarrik. Gogoa ere izan zuen zen hori zergatik jakiteko. Baina, fantasmak ote zeuden beldurrez, ez zuen egiten. Gainera, behin, argia ere azaldu omen zen eta...

—Hori da aztarrena, hori, Huck. Hori da dudarik gabe guk aurkitu behar genuen bi zenbakia.

—Nik ere hala uste dut. Eta orain, zer egiten dugu?

—Zaude lasai. Pentsa dezagun.

Han egon ziren isilik bi mutilak. Gero Tomek:

—Begira Huck. Gela horrek badu atzetik ate bat. Irtenbiderik ez duen kalera ematen du. Zu saia zaitez al dituzun giltza gehienak biltzen. Nik gauza berbera egingo dut. Gau ilunen batean joango gara hara, ea irekitzen dugun nolabait. Zuk Joe ikusten baduzu, jarraitu iezaiozu. Badakizu hura etorriko dela. Zenbaki horretara joaten ez bada, horrek galduta gabiltzala esan nahi du.

—Arraio... a ze nolako lana jartzen didazun.

—Baina, gauez egitekoa da. Eta gauez ez zaitu ikusiko. Ikusten bazaitu ere ez du susmatu ere egingo.

—Bueno, bueno, ilun-iluna baldin badago, jarraituko diot. Bestela...

—Horixe bada, ilun-iluna baldin badago. Behar beharrezkoa da haren zantzuari jarraitzea ahal izanez gero.

—Bale, bale, jarraituko diot. Ez naiz beldurtuko.

—Horrela, Huck, horrela. Zu beldurtzen ez bazara, ezta ni ere.