Haurra osasuntsu hazi dadin, gutxienez hiru ordu eman behar ditu egunean aire zabalean jolasten. Hala dio Heike Freirek, aurten hamar urte bete dituen Berdean Hezi liburuan. Naturarekin interakzio zuzena duten haurrak erlaxatuago bizi direla eta adimen abstraktua, afektibitatea, gaitasun sozialak, autoestimua, sormena, enpatia… garatzeko lagungarri zaiela baieztatzen du.

Berdean hezi Liburua 2015. Urtean ekarri zuen euskarara Txatxilipurdi elkarteak Diego Martiartuk itzulita. Liburuan, heziketaz eta honek naturarekin duen harremanaz idazten du Freirek. Guk, liburuaren 10. urteurrena baliatuta, naturan gozatzeko 16 proposamen zehatz jaso ditugu, betikoak izan arren, ohiko izatea utzi diotelakoan.

Bestelako ideia eta proposamenak ere gustura jasoko genituzke. Seguru guraso, haur eta familia ezberdinen esperientzietatik ikas dezagula. Bidaliko diguzue zuen proposamena? Guk Igandetan naturan familian gozatzeko proposamen batzuk batuko ditugu.

10- Ipuinak kontatzea

Sutondoan bilduta eta ilunabarrez normalean, lasterka, saltoka eta denetariko ariketa fisikoak egiten ibili ondoren haurrak nekatuta daudela… horra hor une apropos askoa animalia, landare eta leku basatiei buruzko istorioak kontatzeko, izan ere, orduantxe pizten baitzaie haurrei hala abenturarako gogoa nola bizirik dagoen ororenganako enpatia. Esoporen fabuletatik hasi eta Andersenen ipuinetaraino, natura protagonista duten kontakizun ederrez gainezka dago gure kultura. Baina ingurunea, magia eta misterioz beterik dagoenez, inspirazio-iturri egokia izan daiteke haurrekin batera gure istorioak sortzeko.

11- Bizikletaz familian

Leku askotan txirrindularientzako ibilbideak egoten dira, bereziki egokituta eta seinaleztatuta, familia osoak lasai ibil daitezen. Ibilbide horietako gehienek paraje ederrak zeharkatzen dituzte eta bista paregabeak egoten dira, begietarako ezinago eder. Naturaren soinu, usain eta paisaiez zentzuzko abiaduran gozatzeko, ariketa fisikoa egiteko eta sasoi onean egoteko pentsatuta daude ibilbideok.

12- Hostoak bildumatzea

Udazkenean batez ere, ahalik eta hosto desberdin gehien biltzera joan zaitezkete: zuhaitzen eta zuhaixken hostoak, landare igokarienak, loreenak. Ondoren, hostoak identifikatzera jolas zaitezkete, edo bestela, benetako nahiz asmatutako kategorien arabera sailka ditzakezue, esate baterako: biribilenak, horienak, leunenak… Jarduera hau egiteko ez duzue zertan oso urruti joan, nahikoa da etxetik hurbil dagoen parke batera jotzea.


XIX. mendearen bigarren erdia eleberriaren urrezko garaia izan zen eta burgesiaren garaipen sozialari hertsiki lotuta egon zen. Europa osoko idazleek jarrera kritiko eta errealistaren bidez deskribatzen zuten gizarte berria, baina guztien artean bortitzena Frantzia izan zen. Lau nobelagile aparta eman zituen: Stendhal, Balzac, Flaubert eta Zola.

Eleberri errealistaren garaipena

Botereak eta diruak eragindako gizarte kapitalista deskribatzeko orduan, eleberria genero egokiena dela ikusten dugu. Haren ezaugarriek (21. gaia ikusi) giroak eta psikologiak deskribatzeko ikuspuntu zabala eta objektiboa ematen dute. Eleberri errealisten gai nagusia gizartea eta gizakiaren arteko harreman konplexu eta liskartia zen, eta azkenaren porrota nagusitzen da.

Bilduma eta foiletoak banatu ohi zituen prentsaren garapenari esker irakurle kopurua nabarmenkiro gehitu zen.

Erromantizismotik Errealismora

Stendhal ezizenaz ezagutzen dugun Henry Beyle (1783-1842) idazleak bizitza erromantikoa eraman zuen, garaiko gizarte zitalarekin etengabeko gatazkan. Bertatik ihes egiteko asmotan Italiara joan zen, harentzat bigarren aberria bihurtu zen. Margolaritza eta bidaiei buruzko liburuak idatzi zituen, baita biografiak ere eta bere bizitzako azken urteetan eleberriak.

El rojo y el negro (1830) eleberrian herritar batek erdietsiko ez duen gizarte maila igoera eta zoriona lortu nahi ditu, bere handinahia bide bakarra izanik. Istorio honen bidez idazleak frantses gizarte burges itxuratia deskribatzen du jarrera neutral eta estilo neurritsuaz.

La cartuja de Parma (1839) Italian girotutako obra honetan, familiak arbuiatutako aristokrata gazte baten gertaerak kontatzen ditu. Hau eliza eta politikaren arteko ikasketak egiten hasten da. Azpikeriak erabilita eta bere maitalea baztertuz arrakasta lortzen du.

Honore de Balzac (1799-1850) Neurrigabekeriak markatu zituen idazlearen bizitza eta obra. Gaztaro txiro eta buhame baten ondoren, arrakastak luxu eta zarrastelkeriaz jositako bizimodua eman zion (ondorioz, zorrak). Hainbat amodiozko istorio izan ondoren, azkenik ukraniar aristokrata batekin ezkondu zen.

Estreinako obrak doinu erromantikozko eleberri historiko eta fantastiko apartak izan ziren. 1830. urtearen inguruan La comedia humana proiektu literarioari eman zion hasiera. Bertan eleberri historikoak eta sinbolikoak daude, adibidez, La piel de zapa, baita poliziazkoak ere, Un asunto tenebroso.

Obran zehar garaiko gizartearen kritika egiten du batez ere. Azpimarragarriak dira Eugenia Grandet (1833), alabaren zoriona oztopatzen duen gizon zeken bati buruzkoa, eta guztiz kontrako istorio bat: El padre Goriot (1834), aita batek bere alaben amodio kontuak eta gutiziak betetzearren egiten dituen sakrifizioak kontatzen dituena.

Flaubert: artea eta errealitatea

Gustave Flaubert (1821-1880) frantses idazle errealisten artean modernoena izan zen, pertsonaien psikologia hausnarketa eta giroen deskribapenagatik. Besteak beste, ipuinak, eleberri historiko eta fantastikoak eta bi nobela itzel idatzi zituen:

Madame Bovary (1857), bere maisulana izan zen eta epaitegira eraman zuen, moraltasun eza egotzi baitzion. Obra, Don Quijoteren omenez idatzitakoa da eta Erromantizismoaren aurkako kritika da. Arruntasun herrikoi itogarrian girotutako kutsadura idealista baten kasua deskribatzen du modu gupidagabean. Emma, gure protagonista, herri bateko sendagile batekin aspertuta dago eta zenbait abentura erotiko izatera bultzatzen duten eleberri sentimentalak irakurtzen hasten da. Azkenean, ezin die erantzun dituen zorrei eta bere buruaz beste egiten du.

La educación sentimental (1869) eleberriak emakume ezkondu batekin nahasturik dabilen gazte burges baten istorioa kontatzen du. Amaiera tristea, denborak ilusioak hiltzen dituela ikusten dugu, ideia burgesen kritika sakona, hain zuzen ere.

Eugne Giraudek margotutako Gustave Flauberten erretratua. Idazle honen bizitzak ez du aipamen berezirik, gehiena bere lursail batean itxita igaro baitzuen. Haren helburua objektibotasunean eta inpertsonaltasunean oinarritutako hobezintasun literarioa lortzea izan zen.

Zolaren naturalismoa

Emile Zola (1840-1902) garaiko positibismoaren eraginez, errealismoari balio zientifiko handiagoa ematen saiatu zen, gizakiaren eta gizartearen jarrera aztertuz. Horretarako, jaraunspenaren legeak, ingurugiroaren eragina eta metodo esperimentalak erabili zituen.

Balzacen eredua jarraituz, 1871 eta 1893 urteen artean Rougon-Macquartak hogei eleberri saila idatzi zituen, sendi baten enbor genealogikoan oinarriturik. Bertan mende amaierako gizarte frantsesaren alde gordinenak azaltzen ditu (akatsak, alkoholismoa, gaixotasunak, miseria...). Zenbait obra, adibidez La taberna (1877), Nana (1880) eta Germinal (1885) deskribapenek duten indarragatik eta azaleratzen hasia zen langile maila protagonistatzat izateagatik dira aipagarriak.

Emile Zolaren erretratua, Manetek egina.

Bidali

Zuzendu

Eskubideak

Orria posta elektronikoz bidali

Izena*: Helbide elektronikoa*: Zure izena*: Zure helbide elektronikoa *: segurtasun kodea*: Egiaztapen textua*: Zure iruzkina*: <

* Bete beharreko alorrak

Berrikusi formularioko eremuak

Eskerrik Asko.

artikuluan arrakastaz bidalita da.

Lagun iezaguzu hobetzen! Zure iritzia garrantzitsua da, eta horregatik eskertuko genizuke zure iritziak eta iradokizunak info@hiru.eus helbidera bidaltzea.

Izena: Helbide elektronikoa: segurtasun kodea*: Egiaztapen textua*: Iradokizuna:

* Bete beharreko alorrak

Berrikusi formularioko eremuak

¿Qué son los iconos de "Compartir"?

Todos los iconos apuntan a servicios web externos y ajenos a HIRU.com que facilitan la gestión personal o comunitaria de la información. Estos servicios permiten al usuario, por ejemplo, clasificar , compartir, valorar, comentar o conservar los contenidos que encuentra en Internet.

¿Para qué sirve cada uno?

Facebook

Comparte con amigos y otros usuarios fotos, vídeos, noticias y comentarios personales, controlando la privacidad de los mismos.

Eskup

Conversa sobre los temas que te interesan y que proponen los expertos. Todo ello en 280 caracteres con fotos y vídeos. Lee, pregunta e infórmate.

Twitter

Contacta y comparte con amigos, familiares y compañeros de trabajo mensajes cortos (tweets) de no más de 140 caracteres.

Tuenti

Conéctate, comparte y comunícate con tus amigos, compañeros de trabajo y familia.

Google Buzz

Comparte tus novedades, fotos y vídeos con tus amigos e inicia conversaciones sobre los temas que te interesan.

Meneame

Sitio web que se sirve de la inteligencia colectiva para dar a conocer noticias. Los usuarios registrados envían historias que los demás usuarios del sitio pueden votar.

Derechos de reproducción de la obra

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailarenak dira hiru.eus webgunearen eta bertan agertzen diren elementu guztien jabetza intelektualaren eskubideak.

Halere, baimenduta dago hezkuntzaren esparruan hiru.eus-eko edukiak erabiltzea, betiere webguneari aipamena egiten bazaio eta Creative Commons CC-BY-NC-SA lizentziaren baldintzapean.

Informazio gehiagorako: pdf dokumentua jaitsi (943,2k).

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak bere buruari aitortzen dio, edozein unetan eta aurretiaz ohartarazi gabe, bere webguneko informazioa edota haren konfigurazioa edo itxura aldatzeko eta eguneratzeko ahalmena.

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak ez du bermatzen ez dela akatsik egongo webguneko sarbidean, ezta han jasotako edukietan ere. Era berean, ez du ziurtatzen eduki hori behar bezala eguneratuta egongo denik. Dena den, beharrezko ahalegin guztia egingo du akats horiek saihesteko, eta, hala behar izanez gero, ahalik eta azkarren konpontzeko edo eguneratzeko.

Webgunera sartzea eta bertan jasotako informazioaz egiten den erabilera soilik erabiltzailearen erantzukizuna dira. Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak ez du inolako erantzukizunik izango webgunera sartzeak edo hango informazioa erabiltzeak sor litzakeen ondorio edo kalteen aurrean, bere eskumenen erabilera zehatzetan jarraitu behar dituen legezko xedapenak ezartzearen ondorio diren egintza guztietan izan ezik.

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak ez du bere gain hartzen webgunean aipatzen diren kanpoko beste esteka batzuetara konektatzetik edo haietan jasotako edukietatik erator daitekeen inolako erantzukizunik.

Webgune honetan jasotako informazioa baimenik gabe edo oker erabiltzeak eta Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailaren jabego intelektual eta industrialaren eskubideetan sorturiko kalte eta galerek legez dagozkion egintzak erabiltzeko bidea emango diote aipatutako Administrazioari, eta, hala badagokio, erabilera horren ondorio diren erantzukizunak hartuko ditu.

Pribatutasuna

Interesatuak emandako datuak dagokion prozedura edo egintzan aurreikusitako helburuetarako baino ez dira erabiliko.

Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saileko Etengabeko Ikaskuntzako Zuzendaritza da datu horiek biltzen dituen fitxategiaren erantzulea, eta haren aurrean egikaritu ahal izango dira sartzeko, zuzentzeko, deuseztatzeko eta aurka egiteko eskubideak. Horretarako, eskura duzu info@hiru.eus helbide elektronikoa.


Bezeroa ez bazara, kutxako ordutegia hau izango da: astearte eta ostegunetan, hilaren 6tik 24ra 08:15etik 11:00era

(ABANCArekin adostuta jaulkitzaile publikoen tributuak ordaintzeko izan ezik, kasu horretan bezeroentzako daukan kutxa-ordutegi bera aplikatzen baitu).

Gogoratu zure ohiko eragiketak eguneko 24 orduetan egin ditzakezula zure app-ean, banka elektronikoan edo gure kutxazainetan.

Zer moduz hemendik?

response Konta iezaguzu

Partekatu:

Beste pertsona batzuentzat interesgarria izan daitekela uste baduzu, mesedez, parteka ezazu haiekin.https://www.abanca.com/eu/oficinas/oficina/5133


Internet bidez erosterakoan, merkataritza elektronikoaren inguruan ditugun eskubideak ezagutu behar ditugu, baina, era berean, oso garrantzitsua da zenbait neurri hartzea.

Kontuz ibili Instagramen eta beste sare sozialetan argitaratzen diren iragarki edo eskaintzekin. Kasu batzuetan, erosketa egiteko kontaktua Whatsapp bidez egiten da. Ondorioz, saltzaileari buruz dugun datu bakarra bere telefono-zenbakia da. Arazorik izanez gero, ez ditugu erreklamazio bat aurkezteko behar diren datu guztiak edukiko.

Horrez gain, ez dakigu enpresa edo pertsona partikular batekin ari garen. Saltzailea pertsona partikularra bada, ezin da aplikatu Kontsumoko araudia, bermeei edo atzera egiteko eskubideari dagokienez (itzultzeko eskubidea).

Horrelako erosketetan, normalean, ez digute erosketaren egiaztagiririk bidaltzen, eta transferentzia bidez ordaintzeko eskatzen dute. Kontuan hartu behar da ordainketa mota hauek ezin direla atzera bota.

Beraz, ez fidatu metodo horiek erabiltzen dituzten salmenta eskaintzez.

Online denda batean erosten dugunean, erosi aurretik garrantzitsua da salmenta eta itzulketa baldintzak kontsultatzea. Besteak beste, datu hauek ere egiaztatzea gomendatzen dute Kontsumo Bulegoan:

Enpresaren datuak (izena edo sozietatearen izena, IFZ, helbidea, helbide elektronikoa eta harekin harremanetan jartzeko aukera ematen duen beste edozein datu). Enpresak Espainian establezimenduren bat badu, Kontsumitzaileen Informaziorako Udal Bulegoan erreklama daiteke.

Europar Batasuneko beste herrialde batean badago, Kontsumitzailearen Europako Zentroaren bidez erreklama daiteke, baina EBtik kanpo badago, erreklamazioa ezinezkoa izan daiteke.

Ordaindu beharreko prezio osoa (zergak eta bidalketa-gastuak barne) eta ordaintzeko moduak.

Kontuan hartu Europako Erkidegokoak ez diren eta 22 eurotik gorako balioa duten produktuek aduanan muga-zergak ordaindu behar dituztela.

Online dendako web-aren segurtasun-maila zerbitzari seguruaren adierazleak (https://), giltzarrapo itxia edo web orri batzuetan agertzen den giltza erabiliz identifika ditzakegu.

Erosketa egin ondoren, enpresak dituen datu guztiak eskaera-berrespenean bidali behar ditu.

Entregatzeko epea 30 egunekoa da gehienez. Epe hori igarota, enpresak dirua itzuli behar digu, atzerapenik gabe.

Produktua jaso ondoren, gutxienez 14 eguneko epea dugu itzultzeko inolako arrazoirik eman gabe (itzultzeko eskubidea). Enpresak itzuli egin behar digu ordaindutako prezioaren kantitatea, bidalketa-gastuak barne, baina baliteke itzulketaren gastuak gure gain hartu behar izatea.

Enpresa saltzaileari buruz beste erabiltzaile batzuen informazio eta iritziak bilatzea komeni da, haren fidagarritasuna hobe ezagutzeko.


Haur Hezkuntzako gradua egin nuenean, esperientzi eta ikasketa asko jaso nituen. Hauek 0-3 urteko etaparen garrantziaz kontzientzia hartzen lagundu zidaten. Adin tarte honetan, bizitza osorako oinarriak ezartzen baitira.

Orduztik, akademikoki eta pertsonalki formatzen jarraitu dut, haurrengan enpatizatzeko eta beren beharrei osasuntsuago erantzun ahal izateko. Haurrenganako errespetuzko begirada amoretsua duten pedagogietan jarri dut arreta, esate baterako, Rudolf Steiner (Waldorf), Maria Montessori eta Emmi Pikler-en (Lockzy)-ren ekarpenetan.

Haurren barru indar naturalean sinesten dut. Gaitasun hau ateratzeko denbora eskeini behar diegu, konfidantza giro batean. Modu honetan bere bideaz ikasiko dute, eta guk ere, uste dut haiengandik asko dugula ikasteko. Gure ereduak berebiziko garrantzia du. Gure begirada, gure koherentzia eta beraiekiko errespetuak oinarri sendo hauek sortzen lagunduko du.

Pittin kabi etxean, haurra etxe giro batean eta konfidantzan sentitzea da helburu nagusia. Giro honek, haurra libreki adierazteko aukera emango duelako eta bere autonomia garatzeko aukera emango diolako. Horretarako baliabide ezberdinak, pertsonalak nahiz materialak, prest egongo dira bertan. Giro atsegina, bizia eta egokitua eskeiniz.

Klara Gorospe Paredes

Pedagoga eta Haur hezkuntzako teknikaria naiz. Pittin kabi etxea eta Armonian ( musika eta adierazpen tailerrak haur hezkuntzan) proiektuen sortzailea. Orain dela urtebetetik “Ur” en ama.


2021-2022 ikasturteko Kultura eskola egitasmoa dagoeneko martxan dago. Parte hartzen duten ikastetxeek, aurkeztutako programen onarpena jaso berri dute. DBH eta OLHko ikasleek eskolan artea eta kultura modu praktiko batean bizitzeko aukera izango dute.

681

Kultura Eskola programak artea eta kultura ikasgeletara hurbiltzeko aukera ematen die Gipuzkoako ikastetxeei, 12 eta 16 urte bitarteko ikasleei egokitutako hainbat proposamenen bidez. Egitasmo honen bitartez, jarduera artistiko eta kulturalen inguruko gazteen zaletasuna eta sensibilitatea sustatu nahi da.

Irakasleei tresna baliagarria eskaintzen zaie. Ohiko ikasgaien osagarri aberasgarria izango diren jardueren hautaketa zabala eta ugaria egin da, ikastetxe bakoitzak bere beharretara hobekien egokitzen direnak aukeratu ditzan. Kulturako profesionalei begira, beren artea lantzeko eta ezagutarazteko bide berria irekitzen da, era berean, aretoak betetzen dituzten publikoak gaztetzeko era berria da.

Dagoeneko abian den 2021-2022 ikasturtean 62 ikastetxek parte hartuko dute, denen artean 186 jarduera antolatuko dituzte. Pasa den iralean martxan jarri zen, eta izena emateko epea ireki zen. Une honetan, aurkeztutako jarduera programak onartutak izan ondoren, ikastetxeek sustatzaileekin batera zehaztu ahal izango dituzte jarduerak behar bezala garatzeko datak eta gainerako xehetasunak.


“Eleberri labur zeharo umotua da Lertxundik dakarkiguna, inguru tragiko batean gauzatzen den peripezia batzuetan lazgarria, beste batzuetan groteskoa, inoiz komikoa ere bai”.

Anjel Lertxundi (Orio, 1948) idazleak, Jorge Gimenez Bech Alberdania argitaletxeko editoreak lagunduta, Gilles de Rais eleberria aurkeztu du, gaur bideokonferentzia bidez. Argitalpen berri honekin Lertxundik fikzioaren bidea berreskuratu du hiru urteren ostean, izan ere, bere azken lana Itzuliz usu begiak (2019) saiakera izan zen.

Gilles de Rais pertsonaiaren bigarren bisita dugu eleberri hau Lertxundiren narraziogintzan; lehenengoa, duela hogeita bost urte argitaratu zuen Piztiaren izena narrazio-bilduman. Editoreak azaldu duenez, eleberri honen irakurleak ipuin hartako giroa ezagutuko du, “hirugarren karlistaldia, zehazki esanda, hala nola atrezzoko osagaiak eta hainbat pertsonaia ere”. Baina, Gimenezen arabera, horraino iristen dira eleberri honen eta ipuin haren arteko ahaidetasunak: “eleberri labur zeharo umotua da gaur Lertxundik dakarkiguna, inguru tragiko batean gauzatzen den peripezia batzuetan lazgarria, beste batzuetan groteskoa, inoiz komikoa ere bai”.

Vincent antzerkilari frantsesak, kontakizunaren pertsonaia nagusiak, militar karlista baten enkargua onartzen du, eta izenez ere ozta-ozta ezagutzen dituen Nafarroako lurraldeetan barrena ibiliko da, berariaz sortutako antzezlan baten bitartez soldaduak Karlos VII.aren kausaren alde adoretzen. Gilles de Rais mariskal pedofiloak, Arc-eko Juanaren lagun eta armakideak, bere tokia erreklamatuko du pixkanaka-pixkanaka antzerkitik gero eta gutxiago duen obran.

Lertxundiren arabera, “mito faustikoa dago eleberriko historiaren muinean”, Vincent antzerkigileak, nolabait, bere arima saltzen baitu, kasu honetan diruagatik, eta ez deabruari, baizik eta militar karlista batzuei: “Faustoren mitoa modu ugaritan landu da literaturan. Marloweren Faustok, adibidez, arima saltzen du jakituaren aldeko apustuan, baina Goethek giza sekretuak ezagutzeko grina asetzeko gogoa jartzen du Faustok deabruarekin egiten duen tratuaren sorburuan, eta, gure garaitik gertuago, arte gorena menderatzea darabil Thomas Mannek arima saltzeko arrazoitzat. Vincent, eleberriko protagonista, antzerkilaria da, Victor Hugo zalea eta artearen maitalea, eta diruaren truke saltzen ditu bere artea eta duintasuna”, azaldu du idazleak.

Horrelako tratu batek izan dezakeen gizartearen balorazio moralak nobelan hartzen duen tokiari buruz, “beti gertatu da nork bere arima diruagatik saltzearena”, dio idazleak, “baina gaizki ikusia zegoen. Modernitatean, ordea, nagusitu egin den jarrera da, ondo ikusia dago. Hori da aldea, baina Gilles de Rais ez da eleberri moral bat, zentzu betean; gehiago du norberaren hautuen inguruneari buruzko gogoetatik. Ez dezagun ahantzi gerra gogor baten muin-muinean kokatzen direla gertaerak, eta errealitate horren barruan eta perspektibarik gabe mugitzen dira narrazioko pertsonaiak, errealitateak irentsita eta beren patua menderatu ezinik”.

Lertxundik eleberri honetan propagandari eta literaturaren manipulazioari ere begiratzen diola dio Gimenezek, “botereak beti izan ohi du artegintzaren giltzarriak kontrolatzeko grina sendoa, eta artista aliatu eta konplize bihurtzeko joera, eta bide horretan barrena abiatzen da nire nobela hau ere”, azaldu du idazleak.

Aurkezpena amaitzeko, Gimenezek iragarri du bizi garen egoera zailean Alberdania argitaletxeak liburuaren eta irakurketaren aldeko apustu berezi bat egin nahi duela: “maiatzaren 27an, Gilles de Rais liburua formatu elektronikoan erdi-prezioan (4,22 eurotan) eskuratu ahal izango du hala nahi duenak, Alberdaniaren web-gunean”.


Arantzazu Gaur Fundazioak, Arantzazuko Frantziskotar Probintziak eta Arantzazuko Adiskideak elkarteak antolatuta

“Arantzazuko arte-lantegia" erakusketa kolektiboa

Erakusketa

2016-10-16T18:00:00+02:00 2016-10-16T18:00:00+02:00 2016-10-16T18:00:00+02:00

Noiz 2016-10-16T18:00:00+02:00 2016-10-16T18:00:00+02:00 - 2016-10-16T19:00:00+02:00 2016-10-16T19:00:00+02:00

Non Gandiaga topagunea (Arantzazu)

Erakusketa

Arantzazu Gaur Fundazioak, Arantzazuko Frantziskotar Probintziak eta Arantzazuko Adiskideak elkarteak antolatuta

Irailaren 2an, ostirala, 18.00etan, Arantzazuko Gandiaga Topagunea kultur zentroan leku izango duen Arantzazuko arte-lantegia erakusketa kolektiboaren inaugurazio-ekitaldia izango da.

Arantzazuko Basilika berria eraiki eta dekoratu zen garaian, Jorge Oteizaren itzalean, zenbait frantziskotar artistek beren lengoaia propioak landu zituzten espresio artistikoa garatzeko, Arantzazuko arte-lantegian. Lau fraideren lana nabarmendu zen batik bat: Xavier Álvarez de Eulate, Jose Luis Iriondo, Juan Arriola eta Xabier Egaña.

Álvarez de Eulate elizgizon klasikoak eta tradizionalak asmatu zuen, gure inguruan aurrenekoz, Jainkoaren esentzia abstrakzioaren ikuspegi modernoaz margotzen. Iriondo margolari finak eta abilak figurazio gozoz jantzi zituen Gipuzkoako eta Euskal Herriko hainbat eliza. Arriolak, frantziskotarren pobrezia-botoaren eraginez ziur aski, eskulturak eta konstrukzioak landu zituen art povera-ren lerrotik. Eta Egañak espresionismo koloristari eutsi zion, gizakiaren gorputzak ezinezko eskortzoetan hautsiz.

Arantzazuko erro sendoak oinarrian zituzten artista horien margolanak eta eskulturak ikusgai izango dira Arantzazuko Gandiaga Topagunea kultur zentroan irailaren 2tik urriaren 16ra. Larunbatetan, 11:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 19:00etara eta, igandeetan eta jaiegunetan, 11:00etatik 14:00etara.


Aranzadi Ikastolaren historia guraso, ikasle eta langile euskaltzaleek idatzia izan da. Unean uneko egoera sozialera egokituz, auzolanean eta elkartasunez eraiki dugu gure etxea. Familia handi baten bizipenak biltzen ari gara urtez urte, historia gaurkotua baita gurea.

Ariznoako Eusko-Ikastola 1933-1936

Aranzadi Ikastolak lehen pausoak eman baino lehen, Bergarak izan zuen horren aitzindari bat: Ariznoako Euzko-Ikastola. Lehenagotik baziren herrian beste ikastetxe batzuk, baina guztietan erdaraz irakasten zituzten ikasgaiak. Maria Oyanguren irakasleari eta Bergarako batzokiko zenbait laguni esker, lehen ikastola hark ateak zabaldu zizkion euskarazko irakaskuntzari.

Halere, Ariznoako Euzko-Ikastola jaio aurretik, euskara irakasten hasi ziren bergarar batzuk. Herrian jende asko euskalduna izan arren, gehienak alfabetatu gabeak ziren, eta Josu Oregi eta Txomin Amasorrain euskara klaseak ematen hasi ziren. Helduentzako klase bereziak ziren, eta gauetan ematen zituzten Eskola Elementalean. Euskal Kulturaren eta euskararen alde egiteko elkarte bat ere sortu zen, eta giro horretan kokatu behar dugu ikastolaren sorrera ere.

1933ko urtarrilaren 8an zabaldu zituen ateak, San Pedro kalean. Lehen ikasturtean 5 eta 14 urte bitarteko 55 gaztetxo hartu zituen, eta hurrengo urteetan 62 ikasle izatera iritsi zen. Tamalez, hiru urte besterik ez zuen iraun, faxistak Bergaran sartu ziren arte. Ikastola hartu eta material guztiak (liburuak, ikasleek euskaraz idatzitako testuak, etab.) erre zituzten. Maria Oyanguren irakasleak erbestera alde egin behar izan zuen, eta gerra ostean herrira itzuli zenean, alkate berriak bi hilabetetan etxetik ez irteteko zigorra jarri zion. Baina irakasleak ez zuen zigorra bete, eta bi urtez Bergaratik kanpo egotera behartu zuten.

Beste garai batzuk ziren eta, ordurako, ezinezkoa zen euskarazko klaseak emango zituen eskola bat. Hala ere, Mariak eta bera bezalako beste euskaltzale batzuek ereinda utzi zuten urte batzuk beranduago Bergaran eta Euskal Herri osoan sortuko ziren ikastolen hazia.

Aranzadi Ikastola sortu aurretik, frankismoaren urte beltzenetan, euskarazko klaseak eskaintzen zituzten bi akademia zeuden Bergaran: Koldo Eleizalde akademia (Komenio kalean) eta San Martin de Agirre (Bidekurutzetan). Esan daiteke bi horiek izan zirela Aranzadiren aitzindariak, hain zuzen ere, Mizpildin zegoen Santa Infancia ikastetxe elebidunarekin bat egitean sortu baitzen Aranzadi Ikastola1971ko ekainean. Ikasleen guraso talde batek indarrak batzeko beharra ikusi zuen, eta bategiterako lehen pausoak ematen hasi ziren Ikastolen Federazioaren aholkuei jarraituz.

Dominikoen laguntza

Dominikoek erabateko garrantzia izan zuten ikastolaren sorrreran. 1959tik martxan zegoen Colegio Técnico San José Obrero delakoa ixtear zegoen 1970ean, Poligonoan ikasketa ertainetako Batxilergo Institutua zabaldu ondoren. Aranzadi Ikastola martxan jarri nahi zuten gurasoak berehala konturatu ziren gela horiek aprobetxatzeko aukera ezin hobeaz, eta dominikoengana jo zuten laguntza eske.

Dominikoek, Apezpikutzaren baimenarekin, lehen momentutik jarrera ona erakutsi zuten gurasoen ekimenaren aurrean. Beraz, ikastolako lokalak Seminarioan kokatzeko eskakizuna luzatu zioten Hezkuntza Zuzendaritzari. Dominikoek, lokalaren truke, hainbat eskaera egin zieten gurasoei: ikastolako zuzendaria Seminarioko erretorea (Fernando Etxeberria) izatea, hilero 2.000 pezetako errenta ordaintzea eta erlijio klaseak dominiko batek ematea. Halere, ikastetxearen onarpen juridikoa lortzeak lan dezente eman zuen, garai hartan ez baitzen erraza baimen ofizialak lortzea.

Legalizazioa 1975ean

Azkenean, dominikoek eta erakunde ofizialetan ondo ikusia zegoen maisu batek egindako bitartekari lanari esker, behin-betiko legalizazioa lortu genuen 1975eko uztailaren 10ean. Ordutik, ikastolak Telesforo Aranzadi antropologo bergararraren izena darama ofizialki. Hasiera hartan, Haurreskola eta OHOko lehendabiziko sei kurtsoak jarri genituen martxan, orotara 24 gela. 328 ikasle ziren Ikastolan, eta garrantzi handia izan zuen andereño hasiberrien grinak. Honakoak ziren eskolaurrekoak: Maria Asun Lete, Maria Pilar Mujika, Lupe Olabarria, Amaia Azkargorta, Izaskun Jimeno eta Edurne Arzelus. OHOko lehen sei kurtsoetan, aldiz, hauek aritu ziren: Mari Karmen Amasorrain, Maria Flora Fernandez de Retana, Pili Fernandez, Kontxita Maiztegi, Lide Mujika, Maria Victoria Arizmendi eta Jose Amilibia.

Estatutuen aldaketa

1981eko maiatzean Batzar Orokorra egin genuen Ikastolaren Estatutuen aldaketa aztertzeko. Bozketa bidez erabaki genuen Ikastolari zegokion figura juridiko egokiena kooperatiba zela, eta egitura horrekin jarraitzen dugu gaur egun arte.

1991/92 ikasturtean, baimen ofiziala oraindik jaso gabe, Batxilergoko lehen taldea jarri genuen martxan, eta 1993an inflexio-puntu garrantzitsua bizi izan genuen: sare publikoan integratzeko edo itundutako ikastetxe gisa jarraitzeko erabakia hartu behar izan genuen. Gurasoen gehiengo nabarmena azken aukeraren alde azaldu zen, eta gure hezkuntza-proiektua administrazioaren esku utzi ordez, proiektu propioa garatzen jarraitu dugu gaur egun arte, Euskal Eskola Komunitarioa helburu.

Kilometroak jaiak

Orduz geroztik, haziz joan da Aranzadi Ikastola. Euskal curriculuma indartu eta proiektu pedagogikoa berritu dugu etengabe, eta behar horiei erantzuteko, irakasleak formatu eta instalazioak egokitu ditugu. Bai talde-kohesioa lantzeko eta baita finantzazio ekonomikoa lortzeko ere, mugarri garrantzitsuak izan dira gurean ospatu ditugun Kilometroak jaiak. 1991n lehena, Igo tipi-tapa euskararen aldapa; 2007an bigarrena, Argi daukagu; 2016an azkena, Demasa.

Orain, berriz, ate-joka dugu Aranzadiren 50. urteurrena. Mende erdia beteko dugu 2021ean. 50 urteren ondoren, iturri beretik edaten jarraitzen dugu!


Bizkaiko Foru Aldundiak hasi ditu Igorreko Hiri Hondakinen Transferentziagunea eraikitzeko lanak. Inguruko hondakinak bilduko dira instalazio horietan, gero prentsatzeko eta azken xedera eramateko. Garbiker sozietate publikoak garatuko du proiektua, eta guztira ia 2 milioi euroko inbertsioa egin beharko da, 1.940.000 euro (+ BEZa). Bestalde, lanak bost hilabetetan amaituko dira.

Transferentziaguneak Igorreko (Urkizu auzoa) Hiri Hondakinen zabortegia ordezkatuko du, eta azken honetara ez da gehiago hondakinik eramango 2013ko abenduan. Itxita egongo den zabortegiaren ondoan egingo da azpiegitura berria; horrela, han dauden baliabideak optimizatu egingo dira, baskula eta kontrol-eraikina erabiltzen jarraitu ahal izango direlako.

Proiektuak ekarriko dituen onura garrantzitsuenen artean honakoak azpimarratu behar dira: zabortegia itxi egingo da, Arratiako Mankomunitateko udalerriei zerbitzu hobea emango zaie (gutxi gorabehera 5.000 tona hondakin sortzen dituzte urtean) eta garraioaren kostua murriztuko da. Hots, Arratiako hiri hondakinak Igorren trinkotuko dira eta gero azken xedera eramango dira; beraz, onura ekonomikoa izateaz gainera kamioen joan-etorrien kopurua murriztu egingo da.

Tamaina handiko hondakinak ere eramango dira hara, inausketakoak eta lorezaintzakoak eta 5. edukiontzikoak

Igorreko transferentziagunean deskarga-tobera bat izango da, trinkotzeko makina eta guzti, eta 40 m3-ko 5 kutxa ere izango dira trinkotutako hondakinak bertan pilatzeko. Halaber, 30 m3-ko 4 edukiontzi izango ditu tamaina handiko hondakinak biltzeko eta beste 2tan inausketako eta lorezaintzako hondakinak pilatuko dira, baita hondakinak gaika biltzeko 5. edukiontziko hondakinak ere.

Lurzatiak guztira 7475 m2 edukiko ditu; transferentziaguneak, zabalguneak, bideek eta barruko berdeguneek guztira 3500 m2 hartuko dituzte.

Nabarmentzekoa da, Gernikako transferentziagunean bezala, transferentziagune honetan honakoak hartuko direla: tamaina handiko hondakinak (altzariak, koltxoiak), inausketako eta lorezaintzako hondakinak, eta 5. edukiontziko hondakinak. Garbiker-ek kudeatzen dituen gainerako zentroetan (Durango, Berriatua eta Zalla) soilik hartzen dira hiriko “masa-” hondakinak (gaika biltzen ez diren etxeko hondakinak).

Bizkaian sei transferentziagune daude

Beste bost transferentziagune daude: horietako lau Garbiker-ek kudeatzen ditu, Gernikan, Durangon, Zallan eta Berriatuan; bosgarrena Getxon dago eta bertako udalak kudeatzen du.


Eguna lainoturik zegoen eta itsasoa bare-bare. Fionek arraunari ekin zion ahalik eta azkarren. Aititea itsasora irteten ez zen asteko momentu bakarra aprobetxatu beharra zeukan. Igande goizean gaixo plantak egin zizkion amamari, mezetara joan beharrean etxean gelditzen utz ziezaion.

Bakarrik gelditzean presaz ibili zen, jakin baitzekien hiru ordu eskas baino ez zituela izango. Haraino heltzeko ordu erdirekin nahikoa izango zuela pentsatuz askatu zuen txalupa portuan lotzen zuen soka. Eta arraunari ekin zion. Uisceri ez zion ezer kontatu. Dena beti elkarrekin egiten zuten arren; edo horregatik akaso. Behingoz zerbait bakarrik egiteko gogoak zituen, eta hobe zen harik eta jende gutxienak jakitea aititeren txaluparekin abiatua zela.

“Altxorraren uhartea” irakurri zuenetik horrelako abentura bat asmatzeko gogoak sortu zitzaizkion. Altxor bat ezkutatuko zuen. Alabaina, ezkutatu beharrekoa aukeratzeko hamaika buruhauste izan zituen. Hasiera batean, amamak oparitutako itsulapikoa eramatea otu zitzaion. Baina bertan gordeta zituen hamar txanponek, ez zuen uste inorentzako balio handiko altxorra suposatuko zutenik. Gainera, dirua amu berriak erosteko behar zuen. Hortaz, ezkutatzea benetan pena mereziko zuenaz pentsatzen ibili ostean, amamaren gau mahaian aurkitu zuen bilatzen zebilena: amamaren perlak ezkutatuko zituen. Amamaren lepoko eta belarritakoak.

Uste izan zuenaren bikoitza tardatu zuen Fionek Izaroraino heltzen. Ordubete luzez arraunean ibili ostean, txalupa uharteko arroken artetik igo, eta uhartearen magaleko berdegunean gora igo zen, bi eskutxoekin perlak gordetzen zituen kutxa sostengatzen zuela.

Lehendabiziko betebeharra, uhartean ezkutaleku on bat bilatzea izango zen.

Fion, iparraldera ematen zuen aurpegira urreratuz zihoan, ahotsak entzun zituenean!

Fion ez zegoen uhartean bakarrik eta kezkatu egin zen erabat: inork ezin zuen bera ikusi, bestela altxorra ezkutatzera etorria zela jakingo baitzuten.

Arroken artean ezkutaturik, arrastaka uhartearen iparraldeko bazterrean gertatzen ari zena ikustera hurbildu zen, kontu handienaz.

Ez zuen Fionek inoiz ikusi hango harribitxiek sortzen zuten distiraren modukorik. Hiru gizon zeuden ulertzen ez zuen hizkuntza batean eztabaidan, eta haien pare-pare, eguzki errainuen adinako distira botatzen zituen harribitxidun zakua. Itsasertzean, bi ontzi zeuden paraturik, eta haietako batean, laugarren gizon bat.

“Piratak!” pentsatu zuen umeak. Baina begira jarraitu zuen kikildu gabe.

“Bomb!”. Bat-batean, danbateko bat entzun zen eta Fionek, ontzitik ke zerrenda fin bat igotzen ikusi zuen. Hurrena, hiru gizonetako bat lurrera jauzten zela, bigarren batek bere alboan zegoenari bizkarretik heldu eta labana lepoan jarri zion, ontzikoari oihu egiten zion bitartean.

“Bomb! Bomb!”, beste bi danbatekok itzali zituzten haien oihuak. Bi gizonak lurrera erori ziren, haien alkandorak odolaz gorriz tindatzen hasiak zirenean. Ontziko gizonak hil egin zituen... Orduan, gizon berberak, ontzitik arroka batera salto egin zuen. Ezustean baina, txirrista egin, eta Fionek gizona atzerantz nola jausten zen ikusi zuen, buruarekin arrokaren kontra ematen zuela.

Momentu hartan, uhartea mutu geratu zen. Olatu txikiek area miazkatzean sortutako hotsa eta ontzien egurrek mugitzean sortutako kirrika baino ez ziren entzuten.

Fion esperoan gelditu zen. Baina minutuak aurrera zihoazela, han ez zen inor mugitzen.

Harribitxizko zakua, hondarraren erdian zetzan. Eta joan etorriko olatuek ukitzea lortzen zuten, baina goibeldurik egiten zuten berriz ere atzera, altxorra eraman ezinik

.

Arrokaren gainean zegoen gizonak aldiz, eroritako leku berean jarraitzen zuen. Keinurik egin gabe.

Fion zutitu eta gutxika hondartzara hurbiltzen joan zen. Erortzen lehenengoa izan zen gizonarengana urreratu zen. Gizonak begiak zabalik zituen, odol eta arez zikindutako aurpegian bi zulo zuri ziruditela. Gazteak zaku hartan zeuden harribitxiak ikusi zituenean, ez zen ausartu begiak kliskatzera ere. Eskumako eskua zorro hartan murgildu. eta eskukada bat hartuta handik ateratzen ikusi zituen esmeralda, errubi, urrezko txanpon eta haien izena zein zen ere ez zekien milaka koloretako harribitxi.

Zakutik hiru bat metrotara, zulo handi bat zegoen arean. Antza zenez, hantxe sartu behar zuten zakutzarra.

Fionek ontzi alboko arrokara begiratu zuen. Baina han... ez zegoen inor. Lehentxeago etzanda zegoen gizona, baita ere hilik zela uste zuena jadanik ez zegoen han. Fion alde guztietara begiratzen hasi zen urduritasunez. Non ote zegoen pirata? Non ote zen? Fionek alde batera eta bestera zuzendu zuen begirada, hiltzaile hura inguruan izan zezakeela pentsatze hutsagatik aurpegia zurbiltzen hasia zuenean. Jiraka hasi zen, bat-batean estropezu egin zuen arte.

–“Aaaaaaaaa!” - Fionek ozen egin zuen oihu: aurpegitik hamar zentimetrotara laugarren gizonaren begiak begira-begira zituen. Arineketan zutitu eta metro bat egin zuen atzerantz, baina... piratak lurrean etzanda jarraitzen zuen. Hilik zegoela antzeman zuen... olaturen batek arrokatik bota eta gorpua arera bultzatu zuen.

Momentu hartan, Fion orduaz akordatu zen... aitite-amamak itzuliak izango ziren jadanik akaso, eta kezkatzen hasiak baita ere. Arineketan, piratek egindako zulora hurbildu, amamaren perlen kutxatxoa bertan laga eta zuloa estaltzeari ekin zion.

Sustoen erdian, pozteko arrazoiren bat behintzat bazuen: piratek zuloa egiteko lana aurreztu zioten.

Bukatu zuenean, uhartearen beste alderantz abiatu, txalupara igo eta ahal bezain azkar ekin zion arraunari.

Etxera itzuli zenean ia bazkalordua zen eta kezka handiz igo zituen etxeko eskailerak... amamak oihukatuko zizkionak buruan...


Kutxa Fundazioak erabiltzailearen intimitatea errespetatzeko konpromisoa hartu du. Horregatik, Kutxa Fundazioak legez eska daitezkeen datu pertsonalen babes-mailak hartu ditu, datu pertsonalei ematen zaien tratamenduari dagokionez pertsona fisikoak babesteari eta datu horien zirkulazio libreari buruzko Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2016ko apirilaren 27ko EB 2016/679 Erregelamenduan oinarrituta. Era berean, eskuragarri dituen babes-baliabide tekniko gehigarri guztiak erabiltzen ahalegintzen da.

www.kutxakultur.eus webguneak “cookieak” erabil ditzake erabiltzaileek webgunearen orriak bisitatzean, euren nabigatzailea, nabigatzeko aukeratutako hizkuntza eta konfigura ditzaketen bestelako elementuak identifikatzeko. Erabiltzaileak bere nabigatzailea konfigura dezake “cookieak” jaso dituelako abisua jasotzeko, eta, hala badagokio, disko gogorrean ezar daitezen saihesteko. Mesedez, kontsultatu zure nabigatzailearen jarraibide eta eskuliburuak informazio hori zabaltzeko.

Arau orokor gisa, Kutxa Fundazioarekin harremanetan jartzeko, datu pertsonalak eskatuko dira inprimaki baten bitartez. Horri dagokionez, datu pertsonalei ematen zaien tratamenduaren helburuen eta baliabideen berri emango da, interesdunaren baimena eskatuko da datuak tratatzeko eta zerbitzua edo edukia pribatutasun-politikarekin bat datorrela bermatuko da. Politika horrek honako hauek zehaztuko ditu:

Pribatutasun-deklarazioa

Pribatutasun-deklarazio horren arabera, Kutxa Fundazioak aditzera ematen du zuk eman duzun informazioa erabiltzeari dagokionez abian jarriko duen politika:

“Tratamenduaren arduraduna”

Kutxa Taldea: Kutxa Fundazioa, Kutxagestion Zerbitzuak SLU eta Fundación Bancaria Kutxa – Kutxa Banku Fundazioa.

Kutxa taldea osatzen duten enpresak zuk enpresa horietako bakoitzari eman dizkiozun datuen Tratamenduaren Arduradunak dira. Datuen Babesari buruzko galderak egiteko edo kexak adierazteko, honako hau da taldearekin harremanetan jartzeko helbide elektronikoa: kutxa@kutxa.eus

“Helburua”

Interesdunek ematen diguten informazioa helburu espezifiko bat kudeatzeko tratatzen dugu Kutxa Fundazioan. Izaera pertsonaleko datuak tratatzearen xede diren helburu espezifikoen barnean gauzatzen diren jardueren artean honako hauek daude: gure erabiltzaileek eskatzen diguten informazioaren bidalketa kudeatzea, hainbat ekitaldi egin daitezen kudeatzea, interesdunentzat interesgarriak diren produktuen eta zerbitzuen eskaintzak ematea, eta abar

Webgunea curriculumak bidaltzeko ezarritako inprimakia erabiliz zure curriculuma bidaltzeko erabili baduzu, eman dizkiguzun datuak Kutxa Fundazioan dauden lanpostu hutsak betetzeko hautaketa-prozesuetarako zure hautagaitza kudeatzeko tratatuko ditugu.

Ez da erabaki automatizaturik hartuko emandako izaera pertsonaleko datuetan oinarrituta.

Lortutako datuak ez dira gordeko tratamenduaren helburua bete ahal izateko eta kasu berezi bakoitzean aplikatzen den indarreko legezko araudia bete ahal izateko behar den denbora baino gehiago.

Lortutako datuak ez dira erabiliko hasieran adierazitako tratamenduak ez diren ondorengo tratamenduetarako interesdunaren baimena aurretik lortu gabe.

Kutxa Fundazioan honako datu pertsonalen kategoria hauek tratatzen dira:

Identifikatzeko datuak

Akademikoak eta profesionalak

Merkataritza-informazioa duten datuak

Arau orokor gisa, ez da kategoria bereziko daturik tratatzen. Egin behar den tratamendua dela medio, datu mota hori ezinbestekoa bada, interesdunari baimena eskatuko zaio lehenago, eta horretarako aurreikusitako segurtasun-neurri espezifikoak hartuko dira.

“Legitimazioa”

Zure datuak tratatzeko legezko oinarria bi alderdien arteko onespena da. Egin behar den tratamenduak horrelakorik eskatzen badu, zerbitzu-kontratu bat sortuko da eta kontratu hori egikaritzea legezko oinarria izango da aldez aurretik aurkeztutako eskaintzan azaltzen diren datuen tratamendurako, betiere eskaintza horretan jasota dauden hitzen eta baldintzen arabera.

“Hartzaileak”

Ez da aurreikusten hirugarrenei datuak jakinaraziko zaizkienik, legezko betebeharren bat badago izan ezik. Aukera hori aurreikusten bada, Kutxa Fundazioak zure baimena eskatuko du.

Datuak Kutxa taldeko beste enpresa batzuei jakinarazi ahal izango zaizkie administrazio-arloko barne-helburuetarako. Kutxa Fundazioak EB 2016/679 Erregelamenduarekin bat datozen Arau Korporatibo Lotesleak ditu izaera pertsonaleko datuak tratatzeko eta arau horiek Kutxa taldeko enpresa guztietan aplikatzen dituzte.

“Eskubideak”

Edozein pertsonak berrespena lortzeko eskubidea du Kutxa Fundazioan pertsona horiei dagozkien datu pertsonalak tratatzen ari garen ala ez jakiteko.

Interesdunek beren datu pertsonalak eskuratzeko eskubidea dute, baita datu okerrak zuzen ditzaten eskatzeko ere, edo, hala badagokio, datuak ken ditzaten eskatzeko, beste hainbat arrazoiren artean, datu horiek biltzeko izan ziren helburuetarako behar ez direnean.

Zirkunstantzia batzuetan, interesdunek eskatu ahal izango dute beren datuen tratamendua mugatzea; kasu horretan, erreklamazioak egiteko edo defendatzeko soilik gordeko ditugu.

Zirkunstantzia batzuetan eta datuen erabilera bereziarekin lotutako arrazoiengatik, interesdunak beren datuak tratatzearen aurka egon daitezke. Kutxa Fundazioak datuak tratatzeari utziko dio, salbu eta ezinbesteko legezko arrazoiak badaude edo egon litezkeen erreklamazioei erantzun behar bazaie edo erreklamazio horiek defendatu behar badira.

Interesdunek eskubidea dute Kutxa Fundazioan dauden datuen eramangarritasuna eskatzeko, datu horiek tratamenduaren beste arduradun batengana eramateko. Kutxa Fundazioak eramangarritasun hori egingo du datuen formatu eramangarriak erabiliz, betiere teknikoki egin badaiteke edo neurriz kanpoko ahalegin bat egin behar ez bada.

Eskubide horietaz baliatzeko, edozein pertsonak email bat bidal dezake kutxa@kutxa.eus helbidera. Eskaera jaso ondoren, interesdunari jakinaraziko zaio zer dokumentazio bete behar duen eskubide horietaz baliatzeko; horretarako, kasu bakoitzean beharrezkoak diren inprimakiak eta ereduak emango zaizkio.

Helburu espezifikoren bat betetzeko baimena eman bada, interesdunek eskubidea dute baimen hori edozein unetan kentzeko, eta horrek ez du eraginik izango zilegitasuna kendu aurreko baimenean oinarritutako tratamenduaren zilegitasunean.

Interesdunek erreklamazio bat jar dezakete Datuak Babestearen alorreko Kontrol Agintaritza eskudunean, bereziki beren eskubideak baliatzeari dagokionez pozik geratu ez badira.

“Segurtasuna”

Kutxa Fundazioak tratamendu bakoitzaren arabera eskatzen diren segurtasun-neurri guztiak hartu ditu datu pertsonalak babesteari dagokionez, eta eskura dituen bestelako baliabide eta neurri teknikoak eta antolamenduzkoak ere ezarri ditu, Kutxa Fundazioari emandako datu pertsonalak galdu, behar ez bezala erabili, aldatu, baimenik gabe eskuratu eta lapurtzea saihesteko.

Kutxa Fundazioaren Interneteko guneen familiak hirugarren lekuetarako loturak eskaintzen ditu. Lotura horiek kontrolatzen ez direnez, hobe duzu pribatutasun-arloko praktikak arretaz irakurtzea.


Gaur egun nabarmendu den moda dela badirudi ere, antzinatik datorren korrontea da begetarianismoa. Antzinako kultura gehienetan eraman ohi zen elikatzeko modu hau. Europan, antzinako Greziako erlijioaren jarraitzaileak izan ziren lehenengoak, K.a. VI.mendean, eta gerora, historian zehar oso ezagunak izan diren pertsonaia ugarik jarraitu dute landareetan oinarritutako elikadura: Pitagoras, Leonardo Da Vinci, Voltaire eta Rousseau-k, besteak beste.

Hala, batzuen identitate eta bizi filosofia den arren, beste askorentzat arrotza izaten jarraitzen du kontzeptu honek. The Vegan Society-ren arabera, honela definitzen da beganismoa: bizimodu eta filosofia bat, zeinak animalienganako esplotazio eta krudelkeria oro baztertzen dituen. Definizio hau elikaduraren arloan aplikatuz gero, hots, begetarianismoari dagokionez, esan daiteke animaliengandik eratorritako elikagai zein produktu orori uko egitean oinarritzen dela, izan haragia, arraina, arrautzak, eztia, esnea zein esnekiak.

Baina orduan, zer jaten dute begetarianoek? Pentsaezina badirudi ere, horien elikadura oso aberatsa da, fruta, barazkiak, lekaleak, zerealak, fruitu lehorrak eta haziak egunerokotasunean kontsumitzen baitituzte.

Beganismora hurbiltzeko arrazoien artean, moral edo etikoak, ingurumenezkoak, erlijiozkoak, kulturalak eta osasunari lotuak aipatu daitezke. Azken argudio horrek zeresana eman du gizartean, eta begetarianismoak osasunean izan ditzakeen onurak interesa piztu du zientzialarien artean.

Zer dio zientziak? Ebidentzia zientifikoaren arabera, elikadura begetarianoa daramaten pertsonek bizi ohitura osasuntsuagoak daramatzate, eta beraz, osasunari lotutako aurreikuspen positiboagoa izango dute. Hala ere, berariaz elikadurari lotuta, ez da erraza ondorio garbiak ateratzea, ikerketa bakoitzean modu desberdin batera definitzen baita elikadura begetarianoa, eta emaitza askoren atzean, elikaduraz gain, bizi ohiturek izan dezaketen eragina ere azaltzen baita.

Dena den, orain arte aztertu denaren arabera, pertsona begetarianoek gaixotasun kronikoak garatzeko arrisku faktore gutxiago izan ditzaketela ikusi da ez-begetarianoekin alderatuta:

Obesitateari dagokionez, ikusi den joera honako hau da: geroz eta animalia produktu gutxiago, orduan eta arrisku gutxiago obesitatea garatzeko. Diabetesaren kasuan, badirudi elikadura begetarianoa 2 motako diabetesaren prebentzioan zein tratamenduan onuragarria izan daitekeela, gaixotasun horrekin lotutako parametro askotan hobekuntzak ikusi baitira. Gainera, badirudi populazio begetarianoak gaixotasun kardiobaskularrak garatzeko arrisku faktore gutxiago dituela, eta bereziki, gaixotasun zerebrobaskular eta koronarioak pairatzeko arrisku gutxiago dutela ikusi da. Azkenik, minbiziaren kasuan, pertsona horietan intzidentzia baxuagoa ikusi da, batez ere digestio sistemako minbizietan (kolon, adibidez) eta baita bereziki emakumeetan agertzen direnetan ere (bularrekoa).

Emaitza horiek ondo antolatutako elikadura begetarianoan ikusi dira; landare jatorriko produktuetan, antioxidatzaile eta zuntzetan aberatsa, eta aldiz, koipe saturatu eta kolesterolean baxuagoa dena. Gainera, B12 bitamina gehigarri gisa hartzearen garrantzia aipatzekoa da elikadura mota horretan.

Hau guzti hau kontuan hartuta, esan daiteke osasuntsu egoteko egoki antolatutako elikadura izateaz gain, bizi ohitura mesedegarriak ere ezinbestekoak direla, izan elikadura omniboroa zein begetarianoan.

Iritzia Orio

KARKARAk zu bezalako irakurleen babesa behar du aurrera egiteko. Orain arte bezala, kalitatezko eduki libreak eskaini nahi dizkizugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, eta zure eskubidea. Izan zaitez KARKARAko laguntzaile, urtean 40 euro besterik ez dira!


Gipuzkoa Bertsozale Elkartearekin hitzarmena sinatu zenetik 2008ko irailaren 29an Floreaga Salestar Ikastetxeko LHko 6. mailan eta Azkoitia BHIko DBHko 1. mailan Gu ere bertsotan proiektua martxan da. Herriko gaztetxo guztiek bertsolaritzaren oinarrizko ezagutza izateaz gain, bada helburua ahozko komunikazioa, sormena, jendaurrean egoteko eta hitz egiteko gaitasuna lantzea ere bai. Proiektua 9-12 urte bitarteko haurrentzat prestatutakoa da eta hamabostean behin ordubetez bertsolari gaztea joaten da euskarazko klase orduan eskoletara bertsogintza lantzera. Hortaz, egitasmo horrek aukera aparta eskaintzen du eskola ordutan modu ludikoan eta informalean euskara lantzeko. Kurtso bukaerako jaialdian ikastetxe bietako ikasleek Baztartxo antzokiaren oholtzan batera aritzen dira gurasoen aurrean ikasitako maisutasunez erakusten. Jaialdi hori bideoz grabatzen da eta ikusgai izaten da udaleko webgunean eta ikastetxeetakoan ere bai. Gipuzkoa Bertsozale Elkarteari ere kopia ematen zaio Xenpelar dokumentazio zentrorako.

Bertsozaletasunaren harra pizten zaion gaztetxoak, badu bertsolaritzan sakontzea Azkoitiko bertso eskolara joanez, eskola orduz kanpo.

Albisteak

Udalak "Esaizu euskaraz!" hiztegitxoa aurkeztu du helduen eskolan, etorkinak euskarara gerturatzeko 2023-03-21 12:19:23

Elbira Zipitriari buruzko dokumentala botako dute bihar Elkargunean 2023-03-07 09:07:52

Maite López Las Herasek "herripozez" jaso du 41. Bizenta Mogel Ipuin Lehiaketako lehen saria 2023-02-11 08:31:53


Marrazki bizidunen estiloko clipart-irudiak eskubiderik gabekoak, merkataritzakoak ez diren proiektuetan erabiltzeko. maitatu argazkiak. Gure irudiak dohainik deskargatu daitezke eta edozein Office programa estandarretan alda daitezke.

maitatu argazkiak. Doako clip art ilustrazioak deskargatzeko eta inprimatzeko. maitatu argazkiak. Doako irudiak eskola, haurtzaindegia, ikasketak edo etxean fitxak diseinatzeko - eskulan orduak. maitatu argazkiak. Gure doako irudiekin, adibidez, gonbidapenak, zorion-txartelak edo lan-orriak diseinatu ditzakezu.

maitatu argazkiak. Lehenespenez, clipart-irudi hau PNG edo JPG fitxategi gisa deskargatu daiteke. Apurka-apurka gure irudi-irudi guztiak libreki eskala daitezkeen formatu bektorialetan prestatzen eta argitaratzen ari gara inprimatze-kalitate hobea lortzeko. Irudi bakoitzaren azpian dagoen "Deskargatu bektore gisa" ikonoaren bidez adieraz dezakezu grafiko bat bektore gisa erabilgarri dagoen ala ez.

Beschreibung

Baliteke hori ere interesatzea

Gabonetako clipart Eguzkiaren irudia puxika Clipart doan Kotxearen irudia Bihotz clipart Haurrentzako irudiak Loreen clipart Bonbilla Clipart Clipart urtebetetzea Txakurren irudia


1. Kalitate oneko aluminio-plastikozko hodia ere oso ondo egina dago xehetasun txikiei dagokienez.Azaleko spray kodea oso simetrikoa eta zorrotza da, eta ez da akats nabaririk egongo, eta plastikozko geruzaren eta aluminiozko geruzaren arteko loturak nahiko hurbil daude.

2. Barruan dagoen aluminiozko geruzaren materiala dela eta, aluminio-plastikozko hodiak talka erresistentzia ona du.Merkatariak onartzen dituen zirkunstantzietan Esperimentatu ahal izateko!

3. Begiratu aluminio-plastikozko hodiaren itxura, markaren logotipoa eta bestelako informazioa argi inprimatuta dauden ala ez, hodiaren informazioa markatuta dagoen ala ez, fabrikatzaile fidagarriak informazio guztia inprimatuko dute!

Bidali mezu elektronikoa

Produktuaren xehetasuna

Produktuen etiketak

Aluminio-plastikozko hodi geruza bat plastikozko hodiaren gainazalean gehitzea, batez ere aluminio-aleazio materialaren plastikotasun onaren araberakoa dena.Aluminiozko geruza gehiago mantentzeko, PE geruza bat gehitzen zaio gainazaleko geruzari, eta PE geruzaren eta aluminiozko geruzaren artean lotura-geruza bat ere badago, hau da, normalean erabiltzen den bost geruzako egitura aluminio-plastikoko hodia. merkatua, baina gizarte-aldaketak direla-eta Aluminio-plastikozko hodia ere berritu da, eta barruko gainazala PPR materiala berritu da, karbono gutxikoa, ingurumena errespetatzen duena, zahartzearen aurkakoa eta bizitza luzea duena. baina, gainera, berehala urtu daiteke, denbora eta esfortzua aurreztuz eta bien abantailak osoki konbinatuz!Egoera normaletan, ur beroko hodiak ur hotzeko eremuetan erabil daitezke;Ur hotzeko aluminio-plastikozko hodiak ezin dira erabili tenperatura altuko ur beroko eremuetan.Hegoaldeko eskualdeko berogailu merkatuan, maisu askok ez dute ulertzen.Kasu askotan, tenperatura oso baxuko berogailu-hodiak erabiltzen dira tenperatura altuko erradiadoreetan.Egoera honek larriki eragiten dio hodien bizitzari, eta hori oso arriskutsua da.Aluminio-plastikozko hodiak aukeratzea ere ez da lan tekniko erraza.Arretaz behatu eta produktua nahikoa ulertu behar duzu.

1. Kalitate oneko aluminio-plastikozko hodia ere oso ondo egina dago xehetasun txikiei dagokienez.Azaleko spray kodea oso simetrikoa eta zorrotza da, eta ez da akats nabaririk egongo, eta plastikozko geruzaren eta aluminiozko geruzaren arteko loturak nahiko hurbil daude.

2. Barruan dagoen aluminiozko geruzaren materiala dela eta, aluminio-plastikozko hodiak talka erresistentzia ona du.Merkatariak onartzen dituen zirkunstantzietan Esperimentatu ahal izateko!

3. Begiratu aluminio-plastikozko hodiaren itxura, markaren logotipoa eta bestelako informazioa argi inprimatuta dauden ala ez, hodiaren informazioa markatuta dagoen ala ez, fabrikatzaile fidagarriak informazio guztia inprimatuko dute!


Aitor Villafranca Velasco Daza de Valdes Optika Institutuko ikertzailea da (CSIC), eta Prisma elkartearen zuzendaritzako kidea. Elkarte horrek dibertsitate sexu-afektiboaren alde dihardu, zientziaren, teknologiaren eta berrikuntzaren munduan.

Villafrancak azaldu duenez, Telekomunikazio Ingeniaritza ikasi zuen, Zaragozan, lau urte zaharragoa den anaiak ere horixe ikasi zuelako. "Ikusten nuenean irakasten ziotela nola bihurtu mundua seinale, nola eraldatu seinaleak eta nola jolastu haiekin, asko erakartzen ninduen. Eta ikasketak egiten asko gozatu nuen. Optika zen gehien gustatzen zitzaidan alderdia, eta horretara jotzea erabaki nuen".

Unibertsitateko ikasketak bukatutakoan, urtebetez patenteekin lanean aritu zen. "Oso interesgarria zen, baina nik beste jende baten asmakuntzak babesten nituen. Eta asmatzailea neu izateko gogoa piztu zitzaidan: neuk sortu nahi nituen teknologia eta asmakuntza berriak, eta haiek patentatu".

Hala, doktoretza egitea erabaki zuen, Madrilgo Complutense Unibertsitatean. Aitortu duenez, ikerketatik gehien gustatzen zaion alderdia da ideia berriak sortzea, eta ideia horiek jakintza bilakatzea edo, agian, baita gizarteari erabilgarria izango zaion zerbait ere. Hain zuzen, optika integratuan lan egiten du, eta duela urte batzuk spin-off bat sortu zuen, Alcyon Photonics, diseinuak aplikazioetara eramateko.

Alde horretatik egindako bideak asko asebetetzen badu ere, aitortu du bizipen gogorrak izan dituela queer izateagatik, hain ingurune maskulinizatuan. "Gehiengoa gizon zuriak, cis eta heteroak dira, eta izaera hegemoniko horretatik oso urruti nagoenez, esperientzia txarrak izan ditut: hori nire lekua ez dela sentitzetik hasi, nire izaera eta esperientziak ez datozelako bat inguruan ikusten ditudanekin eta zientzian arrakasta dutenenarekin, eta zuzenean esperientzia txarrak izatera, hala nola baztertzea edo nirekin lankidetzan aritu nahi ez izatea, homosexuala naizelako".

Hala ere, azpimarratu du esperientzia onak txarrak baino askoz ere gehiago izan direla, eta jende zoragarriarekin egin duela lana eta CSICen lanpostua lortu duela: "Beraz, nire ibilbidea arrakastaren adibidea da, baina jende askok ez du zorte bera izan, eta pertsona queerrok besteek baino joera handiagoa dugu ibilbide akademikoa uzteko, babes-faltagatik eta aukera-faltagatik. Edo, bestela, ez dira armairutik ateratzen. Espainian ez dago azterketarik, baina beste leku batzuetako datuek erakusten dute gizon gay asko daudela armairuan, are gehiago emakume lesbianak, eta haiek baino are gehiago bisexualak; bisexualen % 14 baino ez daude armairutik kanpo".

Azaldu duenez, armairu barruan egoteak dakar etengabe kezkatuta egotea nabaritu ez dadin, eta beldur izatea zer gertatuko den jakiten bada. Horrek eragina dauka bai buruko osasunean, bai ekoizpen zientifikoan, eta azken hori ezinbestekoa da karreran aurrera egiteko.

Norbanakotik kolektibora

Kolektiboraren edo taldearen garrantzia nabarmendu du Villafrancak, eta gogoratu du duela urte asko hasi zela militatzen COGAMen. Tailerrak ematen zituen bigarren hezkuntzan, eta eremu zientifiko-teknologikora eramateko gogoa sortu zitzaion. Asmo bera zuten beste hainbat pertsona ezagutu zituen, eta denen artean Prisma sortu zuten: "Esperientzia zoragarria da, jende oso desberdinarekin, arlo oso desberdinetakoak, eta aukera ematen diguna giro zientifiko batean egoteko, kide garenon artean. Gainera, oso harro nago egiten ari garen gauza guztiengatik: erakundeekin elkarlanean ari gara, jardunaldiak eta tailerrak ematen ditugu, biltzarrak egiten ditugu..."

Nazioarteko talde edo erakunde batzuekin ere badute harremana, nahiz eta ez den oso egituratua oraindik. Hori bai: interes handia dagoela ikusi dute, eta gogoetetatik ekintzetara pasatzeko gogoa dagoela baieztatu. "Jende askok eskatu digu ekintzak proposatzen laguntzeko, gauzak aldatzeko. Eta horretan ari gara; momentuz, Espainian, batez ere".

Izan ere, guztiek aukera-berdintasuna bermatu nahi dute. "Mugimendu feministek eta antifarrazistek erakutsi diguten bezala, zure abiapuntuko ezaugarriengatik, aukera batzuk edo besteak izango dituzu eskuragarri, eta zailtasun desberdinei egin beharko diezu aurre. Jende guztiak aukera berdinak izatea nahi dugu. Gainera, uste dugu zientzia dibertsoa zientzia hobea dela. Zenbat eta ahots eta begirada gehiago izan arazo bati aurre egiteko, orduan eta irtenbide gehiago eta hobeak lortuko ditugu. Zientzia objektiboa izanik ere, zuk erabaki behar duzu zer arazo gainditu nahi duzun eta nola egingo duzun. Zenbat eta jende desberdin gehiago egon erabakiak hartzen, orduan eta onura handiagoa zientziarentzat eta gizartearentzat".

Zentro zientifikoak horretaz jabetzea nahi dute, eta diskriminazioaren aurka neurriak hartzea eta bestelako erreferenteak nabarmentzea. Halaber, iruditzen zaio beharrezkoa dela erabaki-ahalmena duten pertsonek dibertsitateari buruzko heziketa jasotzea. Eta, hala ere, esperientzia okerrak gertatuko balira, protokoloak ezarri beharko lirateke, erantzun egokia emateko, eta ingurune seguruak eta bidezkoak lortzeko.

Aitor Villafranca Velasco

Aitor Villafranca Velasco Valtierran jaioa da, 1985ean. Telekomunikazio Ingeniaritza ikasi zuen, Zaragozan, eta gero fisikako doktoretza egin zuen, Madrilgo Complutense Unibertsitatean. Alcyon Photonics spin-offa sortu zuen, eta Velasco Daza de Valdes Optika Institutuko ikertzailea da (CSIC). A.V.Velasco izenez sinatzen ditu bere ikerlanak, eta Prisma elkartearen sortzaileetako bat eta zuzendaritzako kidea da.


Gaur egungo sorginkeria drogaren munduan zentra daiteke. Orain ez da lehen bezala bidaiatzen, gorputzak edabe bereziekin bat eginda, baizik eta LSDaren edo antzeko drogen bidez. Satanasen maitaleak gu bezalako jendea izan daitezke, drogen bidez magia beltzaren mundu ilunetara mentalki bidaiak egiten dituztenak. Baletak bidai hori adierazten du, sorginkeriaren sinbolo tradizionalak ageri dira baletean. Gorputzek drogaren bidez ekiten diote bidaiari, eta, hala, mundu fantastiko batean sartzen dira, non naturarekin harremana duen oro desagertu egiten den. Airean ibiltzen dira, animalia fantastikoetan zamalkatzen dira, bata bestearekin igurzten dira beren energia transmititzeko, eta, pixkanaka-pixkanaka, “ahuntz arra” ordezkatuko duena aukeratzeko une gorenera hurbiltzen dira. Horrela, fantasiak beraienetako bat Satanen sinbolo gisa ikusarazten die; tunika handi bat jartzen diote, eta, ondoren, metamorfosiaren ekintzaren bitartez deabru bihurtzen da. Esan daiteke une horretan akelarrerako aukeratutako tokira iristen dela.

AGURKIZUNA (Zeremonia)

Lekua aukeratu ondoren, meza beltza prestatzen da. Palio baten azpian eta adar bat deabruaren ikur gisa hartuta, ospatzailearen ordenazioarekin hasten da ospakizuna; hautaketa sorgin zaharrak egiten du. Zeremonia gure mundutik kanpoko sexualizazio gisa irudikatzen da baletean, non ospatzailea hautatu ostean tiara gorri bat ezartzen zaion sinbolo sataniko gisa.

Berak sorgin berriak erritu tradizionalarekin iniziatzen ditu: ezkerreko titian, ezkerreko eskuan, ezkerreko oinean eta uzkiko musua eman behar diote. Zeremoniaren zati hori bukatuta, segizio satanikoak akelarrea ospatuko den eremua zeharkatzen du, prozesio gaizto batean, non imajina daitezkeen animalia zoragarrienetan bihurtzen diren. Partaideek edabe arraroak edan behar dituzte, sexualki eszitatzeko.

Aldarea zelaiaren erdian kokatzen da eta sorgin iniziatu berriak bere gorputza eskaintzen du, meza beltza bere gainean egin dadin. Jakina da meza hori meza katolikoaren irudikapen groteskoa dela. Horregatik, baletean, aldarearen barruko edertasuna eta garbitasuna zuriz jantzitako bikote batekin irudikatzen da; goialdean, berriz, aldare satanikoaren gorputz sinbolikoa dago, ospatzailea ondoan duela.

Behin meza bukatuta, ospatzailea sorgin iniziatu berriarekin harremanetan jartzen dada, ezpurutasunaren sinbolo gisa, eta bertaratutako guztiak antzeko ekitaldiak egitera gonbidatzen ditu .

Erritua akelarreetako dantza tradizionalarekin amaitzen da. Bizkarra emanez eta eskuak elkarri emanda, dantza frenetiko bat hasten dute, eszitatzesn dieten garrasi eta ejuekin, akelarreko eromenera pasatzeko.


Abendua heldu gabe hasia da urte berrirako egutegien baltsa, batak ala besteak berea saltzeko menturan, bakoitzak etxeko gela kopurua bezainbatekoa baizik ez erostekotan.

Ikastolako egutegiek, urte oroz trumilka saltzen baitira, ez dute deus partikularrik. Uste dut kasik betidanik ikusi ditudala eta beti berdintsuak, eta baliteke banalitatea izan dezaten berezitasun. Lau euroren truke, Euskal Herriko bulego eta sukalde zokoetan lekua atzemanen dute. Hor izanen dira, hor dute lekua eta erosten segituko da luzaz oraino. Azkenean, hozkailuaren ondoan, marrazki eta argazki apaingarrien artean ikusiko ez bagenitu, zerbait faltan sentituko baikenuke.

Haur denboran, ikusten genuen etxe guzietan gisa horretako egutegi bat, Euskaldun Gazteria elkartearen urtekaria. Argazki eder batez apaindu kartoizko azala zen, erdialdean egunez egun hostokatzen zen orrixka bloke bat zuena. Urte osoan zehar, egun oroz, egunari zegokion hosto txikia kenduz biluzten zen eta momentu bat iragaten, zela zerbait ikasteko, zela denbora pasatzeko. Papertxo horretan zer zen xuxen idatzirik? Efemeridea (eguna, mareak, ilargia...) eta gero 'zerbait', izan zitekeena bertso bat, gertakari historiko baten oroitarazpena, irri istorio bat, baratzezaintza edo laborantzako aholku bat, errezeta bat: zerbait labur, ahal bazen praktikoa eta, erran dezagun, adin eta profil jakin batzuetako jendeei zuzendu edukiak, gazteagoek jostetan xahutzekoak.

Barnealdean etxez etxe edo eliza ateetan saltzen dira eta etxe guzietan izaten da bederen ale bat, nonbait dilingo, ardura sukalde txoko batean, supazterretako kez horitu hormetan marka uzten du maiz, kartoiaren itzal negatibo gisako bat gisuz tindatu paretetan. Batzuetan, sinesmenen arabera, zotal egunak markaturik daramatzate hilabetez hilabete, ez-usteen eta ez-beharren uxatzeko, natura menderatu beharrez.

— Hantxetan bada egun bat inguraturik. Zein da?

— Ondoko asteartea. Txikienaren urtebetetzea.

Hor ez balira, zoritxarrez behin nehor ez balitz agertuko hauen saltzeko, zerbait faltan egonen litzateke urte osoan, eta hor genituzke urteko egun oroz kisu itzal argia eta zintzilikari hutsa bistarako traba.


2024ko urtarrilaren 10ean, Eduardo Chillida, XX. mendeko Espainiako artista unibertsal eta eragin handiena utzi zuena, jaio zeneko 100. urteurrena izango da. Sustraiak Euskadin ondo errotuta, bere eskuek mundu osoko zerumugak besarkatu eta gizartearekin bat egiteko toki paregabe bihurtu zituen.

2023an hasiko ditugu mendeurrena ospatzeko ekitaldiak. Urteurreneko ospakizuna Eduardo Chillida - Pilar Belzunce Fundazioak bultzatu du eta bere lanaz gain, arte garaikidearen historiari egindako ekarpenak eta bere balioak eta sentsibilitatea ere hedatzeko aukera bikaina izango da.

Eduardo Chillida 100 urte egitasmoak erakusketak, musika, hezkuntza, pentsamendua eta ospakizuna oinarri izango dituen egitarau oparoa bultzatuko du. Hala, nazioarteko ospakizun hori Chillidaren sormen-lana mundu osoko kultura, belaunaldi eta jatorri ugaritara gerturatzeko aukera bikaina izango da.

Ekimenak Kultura eta Kirol Ministerioaren eta Eusko Jaurlaritzaren babesa jaso du.

“Zuhaitz baten modukoa naiz: sustraiak bere herrialdean izanagatik, adarrak mundura zabalduta dauzkana”.


Azaroaren 8an, HUHEZIn Iban Arantzabalen hitzaldia eduki genuen. Gainera, orokorrean berak esandakoa interesgarria iruditu zitzaidan.

Iban Arantzabal Elgetakoa da. Irakasle ikasketak egin zituen HUHEZIn eta ondoren EHUn euskal filologian lizentziatu zen. Goienkaria eta sustaturen sorreran parte hartu zuen editore lanetan. Goienan telematikako burua izan zen hiru edo lau urtez, eta gaur egun, ikus-entzunezkoak eramaten ditu.

Hasteko, editore lana zein den azaldu zigun. Ondoren, Interneteko abantailei buruz ere aritu zitzaigun hizketan. Internet oso sare zabala dela esan zigun, eta guk gure blogetan idatzitakoak edozeinek edozein tokitatik irakur dezakeela zioen, eta hala da.

Gaur egun, blogak daukaten garrantziaz ere hitzegin zigun. Blogetan hainbat informazio elkartrukatu eta iritzi desberdinak eman baititzakegu. Bestalde, euskaraz idatziaz gure hizkuntza ere sustatzen dugu. Horregatik, unibertsitatean daukagun blogaz aparte, guk geure beste blog bat sortzera bultzatu zigun.

Internet Explorer erabili beharrean, Firefox erabiltzeko esan zigun. Software librea delako.

Bukatzeko, esan beharra daukat, oso gustura egon nitzela hitzaldian, ez nekizkien gauza batzuetaz mintzatu zelako.

Eta amaitzeko, “egunero zerbait ikasten da” esaldiarekin geldituko naiz, hitzaldian gauza berri asko ikasi nituelako.

Datsegit

arantzabal iban

Iruzkinak

Iban Arantzabal 2006-11-16 18:43 #1

Pozten naiz zerbaitetarako balio izatea hitzaldiak. GAuza denak ez ziren ondo eginak egon, seguruenik baina zerbait ikasteko balio izan badu ba pozik geratzen naiz. Eskerrik asko feedback aukera hau emateagatik ere. Blogak balio du horretarako, ez?

Joxe Aranzabal 2006-12-28 17:16 #2

Feedbackak alde bietara egiten du lan. Kasu honetan Ibanek jaso du zure iritzia, baina berak ere utzi du bere alea zure mezuan, eskerrak emateko besterik ez bada ere.


Alternatibak konpainia handien monopolioaren aurrean. Konpainia horiek, izan ere, erabiltzen dugun softwarearen zati handi bat kontrolatzen dute sistema eragileen eta web aplikazioen bidez.

Internet asko aldatu da. 2010. urtera arte, ez zen dena zentralizatzen hasi googlen, facebooken…, plataforma libreenen eta gutxien kontrolatutakoen kaltetan. 2013an, Elizabeth Snowdenek erakutsi zigun zergatik den garrantzitsua bestela funtzionatzea. Azken buruan, ez ziren aplikazio hain doakoak, baizik eta datuak eskala handian baliatzera bideratuak, hots, formatu digitalean adierazitako GGEEz ari gara.

Softwarea bakoitzaren askatasunetik, zaintzatik, publizitatetik eta kontsumotik aztertu beharra dago. Hor agerian dago plataforma libreen garrantzia. “Mundu anitza nahi badugu, hori ez da sortuko, software zerbitzuak publizitatearen bidez ordainduz; hau da, etxaldean dauden behiak bezalakoak gara: uste dugu askeak garela eta doan jaten dugula, baina, egia esan, jezten gaituzte, eta baserritarrak egiten du negozioa”.

Autonomia digitala teknologiaren eta gizakiaren arteko oreka da, erabateko monopolioaren aurrean: gizartea eratzen duen teknologia bat. Esparru horretan, beste aukera batzuek ez dute ia posibilitaterik. Automobilen zibilizazioan bizi bagara, oso zaila da bizikletaz mugitzea, distantziak autoarendako pentsatuak daudelako, kaleak autoarentzako eraikitzen direlako…. ahalegin guztiak bideratzen baitira erritmo horren arabera dabilen munduaren beharrak asetzera. Gauzak bestela egiteko proposamena mahai gainean jartzeak esan nahi du desabantaila eta arriskuak onartu behar ditugula”. Internet desgoogelizatzea garrantzitsua da, zeren software tresna bat diseinatzen baita helburu batzuk lortzeko eta, argi eta garbi esna behar da helburu horiek beti ez direla begi bistakoak.

Snowdenek argitaratutako ebidentzien ondoren, Framasoft 2013-14an sortu zen. Ez dago gaitasunik konpainia handiak ezabatzeko, zaila da zerbitzu berberak ematea, baina poliki-poliki eraikitzen ari dira. 2016an, Framasoft tresna gisa agertu zen, milioika erabiltzailerekin agertu ere, baina helburua ez zen haztea hazte hutsagatik, ez artisau tamaina galtzea, ez datuak erabiltzeko zentro berri bat bilakatzea; horrenbestez, software-tresna libreen artxipelago gisa funtzionatzen duten aukera berriak babestea erabaki zen. Gaur egun, badira aukera libreak ia denetarako; agian, ez doakoak, baina bai libreak. Googlek ez ditu ikustarazten kontrolatzen ez dituen tresnak. Berehalakoa da publizitatearen merkatua mugitzen duena, baina berehalakotasun hori garesti ordaintzen da.

“Pangean zerbitzari partekatu bat muntatu genuen eta, orain, 600 bazkidek software-tresnak partekatzen ditugu… Eskatzen diren zerbitzuak eskaintzen ditugu: hau da, web estatikoak ostatatzea, dinamikoak, php, wordpress, neurrira, bere posta-zerbitzua kudeatzea (DENA EZ BAITA GMAIL). Lehen, prestakuntza gehiago ematen genuen eta, orain, berriz, euskarri indibidualizatu gehiago. Kuoten bidez, egitura operatiboak ordaintzen ditugu, ahalik eta egiturarik tokikoen eta ekologikoenak. “

Garrantzitsua da administrazio publikoak kontzientziatzea beren hautu teknologikoek erabiltzaileak baldintzatzen dituztela: onartezina da, administrazioarekin harremana izateko, office izatera behartzea. Gaur egun, Lehen Hezkuntzatik hasita, Googleren tresnak sartzen dira. Katalunian, adibidez, dokumentuak sortu dira erakundeek ahalduntze digitalerako neurriak ezagut ditzaten, zenbait erabakik biztanleentzat duten garrantzian arreta jarrita.


Dagoeneko Batxilergoko aurrematrikula egiteko datak argitaratu dira. Martxoaren 27tik apirilaren 21era izango da. Informazio gehiago hemen.

ORIARTEn ikasi nahi baduzu, martxoaren 22an ATE IREKIAK egingo ditugu, arratsaldeko 17:30etan, Larrekoetxeko eraikinean (Buenos Aires aldapa, 1). Gure hezkuntza eskaintza ezagutu nahi baduzu, klikatu hemen.

Zatoz gu ezagutzera!

ORIARTEKO BERTSOLARIAK

Gipuzkoako Eskolarteko Bertsolari txapelketa martxoaren 10ean hasi zen eta Oriarteko ikasleak ilusio handiz parte hartzen ari dira bertan. Bertso eskolara doazen gure bederatzi ikaslek parte hartuko dute bertso-paper lehiaketan eta kantuan. Hauek dira: Kimetz De la Cruz, Luken Garmendia, Maddi Lasa, Araitz Ramos, Urko Ormazabal, Nikola Iraola, Xuban Urdalleta, Oihan Navarro eta Harri Agirresarobe.

Zorionak parte-hartzaile guztiei eta aupa zuek!

'Gorputzetik ikasten' proiektua

ORIARTE BHI Institutuko 4° mailako ikasleek hilabete batez 'Gorputzetik ikasten' proiektuaren barnean Biodantza bidezko jarduera batean parte hartu al izan dute Eider Zuriarrain Eta Itziar Perezen eskutik, (GORPUTZA DA BIDEA).

Jarduera hau oso interesgarria izan da gorputz mugimenduaren bidez nerabeak norberaren barne mugimenduez jabetzeko, besteekin eta taldearekin nola harremantzen diren jabetzeko eta norberak bere buruarekin, bestearekin eta taldearekin duen konfiantza lantzeko.

Hein batean, autoezagutzarako.

Batxilergo 2. mailako ikasle talde bat noka ikastaroan parte hartzen ari da

Batxilergoko bigarren mailako ikasle talde bat ikastetxean antolatu den noka ikastaroan parte hartzen ari da. Noka, emakumeen arteko hika, galtzear dagoen hizkera da eta emakumeen ahalduntzerako tresna da.

AEK-ko irakasle bat etorriko da ikastaro hau ematera eta orotara bi orduko hiru saio izango dira. Pasa den martxoaren 9an hasi ziren eta martxoaren 23an amaiera emango diote.

Ikasleak oso gustura ari dira ikastaro honetan parte hartzen.

Norbait hika praktikatzeko gogoz badago, Appa hi! izeneko aplikazioa eskura dezake. Hor duzue erronka!

MARTXOAK 8 EGUNERO GURE JARDUNEAN! !

Oriarteko DBH3ko Maitane Monge ikasleak irabazi dute Martxoak 8-ko Lasarte-Oriako Emakumearen zentroak urtero antolatzen duen kartel leihaketa, eta bere lana datorren urteko ospakizuneko kartela izango da.

Finalistak gelditu dira Katixa Ruiz eta Ashlye Gestoso, Oriarteko ikasleak ere. Sari banaketa Martxoaren 8an izan zen eta Agustin Valdivia alkateak, saria ematerakoan, lanen "kalitate teknikoa zein artistikoa" nabarmendu zuen bertan. Zorionak guztiei! !


Hemen ikusgai dauden gainerako formatuen edukia PDF dokumentu elektroniko ofizial eta jatorrizkoa eraldatuz lortu da

IRAGARKIAK

Beste iragarki ofizial batzuk

LEHENDAKARITZA

342

IRAGARKIA, 1073/2021 administrazioarekiko auzi-errekurtso arruntean interesa duten hirugarrenak epatzeko dena.

Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salan Bizkaiko Ostalaritza Elkarteak, Gipuzkoako Ostalaritzako Enpresaburuen Elkarteak, eta SEA Arabako Enpresak Elkarteak administrazioarekiko auzi-errekurtsoa jarri dute, 1073/2021 prozedura arruntaren izapideen bidez bideratzen ari dena, Lehendakariaren abenduaren 28ko 51/2021 Dekretuak eranskinean 1., 2., 4., eta 6. zenbakietan jasotako neurrien aurka. Dekretu horren bidez, izan ere, prebentzio-neurri espezifikoak zehazten dira egoera epidemiologikoaren bilakaeraren ondoriozko eta eta SARS-CoV-2k eragindako infekzioen hedapena geldiarazteko osasun-larrialdiko egoeraren deklarazioaren esparruan.

Administrazioarekiko Auzien Jurisdikzioa arautzen duen uztailaren 13ko 29/1998 Legeak 49. artikuluan xedatutakoa betez, interesa izan dezaketen hirugarrenak epaten dira eta aipatutako prozedura judizialean agertu eta pertsonatu daitezkeela jakinarazten zaie. Bederatzi egun izango dituzte horretarako, iragarki hau Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera.

Aipatutako prozeduran interesdun izan daitezkeen pertsonak ezezagunak direnez, iragarki hau argitaratzen da, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legeak 44. artikuluan xedatutakoa betetzeko.

Jakinarazpen honek Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera izango ditu ondorioak.


Atsegin nuen bidaia-liburuetako pasarteak zuretzat irakurtzea, hori eta beste gauza batzuk. Orduan banekien gogoko nuela, liburuena, eta orain ere akordatzen naiz gure protokolo xume hartaz. Batzuetan, zulo bat sumatzen dut, hemen, sabelaldean, baina ez dut uste bakardadea denik, ez behintzat bakarrik egotearen bakardadea; horrelakoa uxatzen trebea bainaiz, nahi dudan guztietan hankaperatzen dut eta leihotik behera botatzen, oroitzapenek eta bidaia-liburuetan irakurritakoak lagun egin diezadaten. Horrela izaten da beti, beste bakardade bat etorri eta espazio honetara itzularazten nauen arte, bakarrizketa ero batera kondenatuz ahots-kordak eta aho-barrunbe guztia. Ezpainak behintzat nireak ditut oraindik, «egunen batean ezpainik gabe utziko zaitut, eta orduan, hortzik gabeko ahoa duzula pentsatuko du jendeak, aittona xahar batek bezalaxe», esaten zenidan aho ertzean muxu eman eta ezpainak xurgatzen zenizkidalako keinua egiten zenuen bakoitzean.

Zuri amodioa egitea ere atsegin nuen, bidaia-liburuetako pasarteak zuretzat irakurtzea adina, kasik. Horrelaxe gogoratu nahiko zintuzket beti, adats bezatu gabea gerriraino, belaun parera iristen zitzaizun kamisoia, oinutsik eta ipurmasail ederrak niri begira... hatzpuntekin ferekatzen nituen, kuleroak jantzita zeneuzkanentz asmatu nahian, goizero, erantzi ote zenituen jakin nahian, maita zintzakedala ziurtatuko zidan seinalearen bila, eskuak kamisoiaren azpitik labaindu baino lehen.

Arropa zarpaildu hauekin ikusi baninduzu, han, Florida hotelean, ez zenukeen nirekin, nire bidaiekin amets egingo, eta ez zenituzkeen hirien izenak erakusten zituzten pegatina haiek maleta handian itsatsiko, gero, geltokiko aulki hartan, nire ondoan esertzeko, maletarekin. Paris, Belgrad, Viena, Erroma, Buenos Aires... maleta zein koloretakoa zen antzematea zaila zen benetan horrenbeste hiriren artean; baina horregatik izan ez balitz, ziur nago ohartu ere ez nintzatekeela egingo nire alboan eserita zeundenik, ez nizukeen hitzik egingo, zuk ere bazenekien. Gehienbat letra gorri handiz idatzirik zegoen Buenos Aires hark eraman ninduen lehenengoz zurekin hitz egitera, sekula ez bainuen bertan izandako inor ezagutu.

Hirien maletarengatik izan ez balitz, lehen ere esan dizut, ohartu ere ez nintzatekeen egingo nire alboan eserita zeundenik, hotelean lan egiten zenuela ohartu ez nintzen bezalaxe. Bazenekien Buenos Airesengatik egingo nuela, nire hiri kuttuna zelako, eta zuk bazenekien, udako arrats luzeetan entzun baitzenidan hotelean, turistekin hizketan, bidaia-liburuek ziotena baieztatu nahian, beti. Buenos Airesi buruz nahiago zenuela ez hitz egin esan zenidan orduan, hantxe, nire ondoan eserita, maletarekin, oroitzapen txarrak zenituela han igarotako egunez, baina nahi izanez gero, hitz egingo zenidala Paris, Berlin, Bratislava, Bangkok, Budapest, Helsinki, Habana, Younde edo Manilari buruz, eta agian, bihar edo etzi Buenos Aireseko kontuak esango zenizkidala nire etxean ostatu ematen banizun.

Oraindik ez dakit zergatik utzi nizun hemen geratzen, nire ondoan, berehala antzeman bainizun ez zenuela Buenos Airesen berri. Agian gosaltzeko egiten zenituen opilengatik, izango zen, edo etxean lo egin zenuen lehenengo gauean bertan nire ohean sartu zinelako. Agian, amets egiteko behar ninduzulako, zuk ez baitzenekien letra bat hurrengoarekin lotzen, edo besterik gabe, nire beharra zuen norbait behar nuelako.

Liburu urdina inoiz ez zen apaletik mugitu, sekula ez zenidan eskatu irakurtzeko, gainontzeko liburuen artetik ateratzean zulo nabarmenegia uzten zuelako akaso Buenos Airesek.

Horrenbeste denbora eta gero zure ahotsa berriro entzuteak ez nau epel edo axolagabe utzi. Gogoratzen nola behin noria handi hartan ibili ginen, eta nola hura mugitzen hasi eta berehala traste hura geratzeko oihukatzen hasi zinen ezin zenuelako goitik beherako hura jasan... bada, horrelaxe sentitu naiz zure ahotsa entzun dudanean, bertigoa sentitu dut. Azkenean berriak Buenos Airestik, eta Buenos Aireseko berri zure ahotik. Plaza de Mayo, La Boca, San Telmo, Recoleta, Palermo, Ti- gre, San Isidro... zure deskribapenak bat datoz nire buru barruko koadroekin, eta horien koloreekin.

Grazia egin dit zure hitzak doinu berezi horrekin apainduta entzuteak... gero ohartu naiz, denbora asko dela hara joan zinela, sei urte ia. Hasieran eskutitza idatzi badizut ere, nire hitzak zinta batean grabatzea pentsatu dut gero, zuk egin duzun bezalaxe; zera pentsatu dut, eskutitza bidaliz gero argentinarrari emango diozula irakur diezazun, eta ez dut nahi zuk hori egiterik, zuri hitz egin nahi dizut.

Zure ahotsaren azpitik tango doinuak entzuten dira. Zure gorpuzkerari ongi doakio tangoa, eta baita zure ile luze beltzaranari ere. Argentinarraren arnasa zure lepoan

pausatuz dantzan irudikatu zaitut, zure gerria bere besoen preso. Inoiz ez diot galdetu Matilderi zer izen zuen Argentinarrak, eta berak ere ez dit esan. 47. gelan egon zela baino ez dakit, eta hotelean pasa zuen lehenengo gauean bertan galdetu ziola Matilderi nor zinen.

Etorri zinen bezala alde egin zenuen, bat-batean eta maleta handiarekin; hurrengo goizean iruditu zitzaidan inoiz ez zinela bertan izan, eta nire oheak inoiz ez zuela emakumerik ezagutu. Hirien maleta nire etxeko atetik sartu aurreko egunerokotasunera bueltatu nintzen, inolako zailtasunik gabe, beti horrela izango zelakoan. Baina hamalaugarren egunean ezin izan nuen ohetik jaiki, nahiz eta osasuntsu egon. Eta harrez geroztik horrelako egunak izan ditut aldian-aldian. Sekula ez dut inor maitatu, eta ez dut uste zu salbuespena izan zinenik. Baina ez nago ziur. Oheak preso hartzen zaituen egunetan arimak laguntza ukatzen dio gorputzari. Agian, maite izan zintudala ohartarazteko modua izango da.


Fermin Etxegoien kazetari eta idazleak (Oñati, 1966) Totelak izeneko eleberri hibridoa kaleratu du Erein argitaletxearen eskutik. Saiakera, kazetaritza eta fikzioa uztartzen dituen lana da, “euskal literaturan ohikoa den auto-pertzepzio ariketaren generoa (nor-gara-gu-zer-gara-gu) ezohiko eremuetara eramateko”.

Eleberria Maserati gorri batean. St. Moritz aldean bidaiatzen ari den bikote batekin abiatzen da, emakumeak bularreko minbizia itxuraz gainditu duela ospatu nahi dute. Thomas Mann-ek Mendi Magikoa eleberrian ezagutzera eman zuen ospitalea ere bisitatu nahi du bikoteak. Burutazio bikaina etorriko zaie bidaian, euskalgintzari onura ekonomiko handia ekar liezaiokeena.

Idazlea, bestetik, Santanderren kalean jotzen ari den musikari frustratu bati buruz hitz egiten du liburuan. “Ezustean, harreman estua izan beharko du Ruper Ordorika musikariarekin eta bizitza aldatuko zaio”.

Eleberriaren gatazka gune nagusia da “euskal kultura garaikidean ageri diren errealitate mugatzaileak eta fikziozko pertsonaien jarrera kontrajarriak haien aurrean”, adierazi du egileak.

Etxegoienek azaldu duenez, “euskalduna da… bere aukera linguistikoen gainetik bizitzen saiatzen dena. Gure inkontziente kolektibo linguistikoa oso erdalduna da eta erdaraz edozein erregistro onartzen dugu, euskaraz ez bezala, non ia edozerk kanporatzen gaituen narraziotik”.

Egileak kutuntzat dituen hainbat gai aztertu ditu liburuan larritasuneraino: Euskara, espainiartasun kulturala, Ruper Ordorika, mikro-geografiak.

Totelak ezohiko bidaia liburua da. Espazioan ez ezik, denboran ere bestelako bideak hartu baititu autoreak. “Euskaldunontzat mugatzaile diren zenbait errealitateren gainean, fikziozko tour de force original, sakon, gordin eta zirikatzaile bat”.

Zabaldu:

Tags: Erein argitaletxea, Euskal Literatura, Fermin Etxegoien, Totelak

Bidalketetan zehar nabigatu

Alex Gurrutxaga, Txani Rodriguez, Javier de Isusi, eta Mikel Reparaz dira Euskadi Literatura Sarietako gainontzeko lau sarituak


Luis Iriondo Etxaniz musikari, aktore eta ekoizleak 60ko hamarkadan gidaturiko taldea izan zen Kontrapuntoak. Pilar Forcada, Jesus Mari Larrañaga, Gonzalo Zubizarreta eta Miguel Mari Aspiazuk osatu zuten boskotea, eta disko bilduma oparoa kaleratu zuten, euskaraz, gaztelaniaz, frantsesez zein italieraz. Estilo anitz landu zituzten: komedia musikala, foklorea, kantagintza modernoa, ahots musika...

1960an sortu zen Kontrapuntoak taldea, Luis Iriondo Etxanizek (Azkoitia, 1931) Londresera egindako bidaia baten ondoren. My Fair Lady antzezlan musikala ikusi zuen hiriburu hartan, eta euskaraz taularatzeko asmo sendoarekin itzuli zen. Abesturiko zatiak euskara eta gaztelaniara itzuli zituen, baina egitasmoak ez zuen aurrera egin. Hala ere, talde bat sortzea erabaki zuen, eta Azkoitiko lau abesbatzetako zuzendariak hartu zituen: Pilar Forcada, Jesus Mari Larrañaga, Gonzalo Zubizarreta eta Miguel Mari Azpiazu. Lehen urtean Juan Inazio Irureta fraide eta organista izan zen taldeko zuzendari artistikoa. Hura Venezuelara joan zenean Miguel Mari Azpiazuk hartu zuen taldearen lemazaintza. Lehen emanaldia 1960an egin zuen taldeak, artean izenik ez zuela, La Voz de España egunkariak antolatu zuen jaialdi batean. Donostiako Viktoria Eugenia antzokian abestu zuten estreinako aldian hartu zuten Kontrapuntoak izena.

My Fair Lady izan zen taldeak kaleratu zuen lehen diskoa, komedia musikalaren zatiez osatua. Belter diskoetxe katalanak kaleratu zuen, 1961ean. Urte hartan, Los Xey taldeari agur esateko jaialdi bereziak antolatu ziren, Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan lehenengo, eta hainbat herritan ondoren (Eibar, Azpeitia, Aretxabaleta...). Donostiako Concurso de Artistas Noveles lehiaketan garaile izandako artistekin osatu zuten emanaldiotako egitaraua, eta horietako batean Los Xeyrekin aritzea egokitu zitzaion Kontrapuntoak-i. Hain zuzen, Los Xeyko taldekide Guillermo Lazkano eta Juan Urteagaren hainbat kantu grabatu zituzten azkoitiarrek 60ko hamarkadan.

1969ra bitartean hainbat disko kaleratu zituzten, 30 inguru. Horietako asko Belter diskoetxearen enkarguz egin zituzten. Denetariko estiloak jorratu zituzten: euskal folklorea (Jesus Guridi), gabon kantak, atzerriko egile garaikideen moldaketak (Charles Aznavour, Charles Trenet, Irving Berlin, Leo Ferre, Cole Porter, Gershwin...), ganbera musika klasikoa, ahots musika erlijiosoa (Luis Iruarrizaga)... Iriondoren hitzetan, "gure berritasuna izan zen polifonia modernoa ekartzea euskal musikara, eta baita ere mundu guztiko kantak abestea, euskaraz edo erdaraz, ingelesez, frantsesez, italieraz eta abar. Beldurrik gabe. Errepertorio aldetik oso pretentsio handia zuen gure taldeak, eta baita aberastasuna eta musika jakinduria ere" (1). Taldeak abesturiko polifonia asko Tomas Garbizu, Jose Olaizola eta Xipri Larrañagak moldatutakoak ziren.

Diskoak Bartzelonan grabatzen zituzten, eta maiz Espainiako musikari eta ekoizleekin lan egin zuten. Horrela, "Mutilzarrak" 1967an grabaturiko kantuaren moldaketak Augusto Alguerok egin zituen. Hala ere, "La, la, la" 1968an Eurovision jaialdia irabazi zuen kantuaren euskarazko bertsioarekin lortu zuen arrakasta handiena Kontrapuntoak taldeak -jatorrizko bertsioa Massiel espainiar kantariak abestu zuen-. Kantu hura zela eta, Espainiako TVE telebista publikoan agertu zen taldea, larunbat gaueko saio nagusian. "Beti deitzen ziguten larunbat gauerako programa handietarako... Sei kantu abesteko dirua pagatzen ziguten eta bakarra kantatzen genuen, euskaraz zelako. Euskarazko kantu bat abestea bonba txiki bat botatzea bezala zen", esana du Luis Iriondok (2).

"La, la, la"-ren euskarazko kantuaren arrakasta ikusita, Salomeren "Vivo cantando" abestiarekin gauza bera egitea proposatu zion Iriondok Belter diskoetxeari 1969an. Kantu horrek urte hartako Eurovision irabazi zuen, ex-aequo Frantzia, Erresuma Batua eta Herbehereetako kantuekin. Kantua Salomek berak abestea proposatu zuen Iriondok, eta kantari espainiarrak onartu egin zuen. "Kantari bizi naiz" eta "Zu lagun, ni lagun" ("Todos amigos") single batean agertu ziren.

Taldea desegin eta gero, ekoizpenaren arloan aritu zen Luis Iriondo, hainbat artistarekin: Lourdes Iriondo, Xabier Madina (Akelarre), Patxi Andion -Jose Maria Iparragirreren kantuekin osaturiko diskoa kaleratu zuen 1973an-, Mocedades (Kantaldia), Enrique Zelaia... Halaber, Iparragirre. Zure oroiz (Xoxoa, 1981) zuzendu zuen, Iparragirreren omenez askoren artean egindako bilduma. Horrez gain, aktore lanak egin zituen zenbait filmetan: Companys, procés a Catalunya (Jose Maria Forne, 1979), Oraingoz izen gabe (Jose Julian Bakedano, 1986), Gran Sol (Ferran Llagostera, 1988)...


Uztailaren lehenean, Ben Lepesant, Hansjorg Auer eta Eneko eta Iker Pou anaiek osatutako taldeak bide berria bukatu zuen. Perfection Valley-ko Belly Dorrean eginiko lanaren ondoren, 630 metroko eta 8b zailtasuneko proposamen gogorra aurkeztu dute. Marraren gakoa Ikerrek eta Auerrek kateatu zuten.

Andoni ARABAOLAZA

Orain dela hilabete batzuk aipatu genizuen Venezuelako tepuyak edo paretak modan egon zirela; hots, eskalatzaile askoren agerraldia jaso zuten. Uda honetan, berriz, ezohiko mugimendua izan dutenak Kanadako uharte handienean, Baffinen, altxatzen diren hormatzarrak izan dira. Batzuk aurretik zabaldutako bideren bat edo beste era askean igotzera hurbildu ziren; beste batzuk, aldiz, hango paretak erakarrita, proposamen berriak egitera joan ziren.

Azken horietako talde bat Hansjorg Auer austriarrak zuzendu zuen. Espezialista horren asmoari Ben Lepesant luxenburgotarra eta Eneko eta Iker Pou anaia gasteiztarrak batu zitzaizkion. Auerrek ukitu gabeko haran batean dauden hormatzarrak izan zituen helburu: «Iazko udan Baffin inguruan bidaiatu nuen. Google Earth-ek pareta eder baten irudia eskaini zidan, eta hura aurkitzera abiatu nintzen. Irudiaren argazki-oinak `Perfection Valley' aipatzen zuen. Baffineko pareta handiek beti erakarri naute; azken urteotako ametsa izan dira; izan ere, munduan hormatzar gehien biltzen duen eremua da Baffin».

Perfection Valley ezezaguna da erabat. Inguru hartatik soilik zientzialariren bat edo beste izan da, baina eskalatzailerik edo alpinistarik ez. Bailara isolatu eta basatia da, eta uhartearen ekialdean dago: «Ingurumari hartan eskalada librea ez da ohikoa. Eta hori argitzeko hainbat azalpen emango ditut. Batzuetan arrokaren kalitatea ez da ona eta pareta asko ezin dira era askean igo. Kanpaleku nagusia antolatzea arazoa da. Tenperaturari dagokionez, ekaina eta uztaila hilabete onak dira, baina dendak izotzean altxatzea eragozten dizu. Hori dela eta, han bi hilabete pasa behar dituzu. Eta, azkenik, hormatzar asko eta asko erabat bustita daude».

Osagai horiek guztiak bizkar-zorroan sartuta, Lepesant, Auer eta Pou anaiak Baffin aldera abiatu ziren. 50 eguneko espedizioan oso emaitza borobila erdietsi zuten. Guztira, lau bide berri zabaldu zituzten. Horietako bat, «The Door» izarra bihurtu da. Laukoteak 630 metro berri zabaldu zituen, eta, oro har, lasai asko baiezta daiteke proposamen gogorra atera zaiela. Bai, zailtasunari begiratzen badiogu batez ere zortzi luze gogor eskalatu dituzte; gainera, bata bestearen atzetik. Zazpi luze zazpigarren gradukoak (7b eta 7c artekoak) eta beste bat 8b-koa. Hots, «The Door» bidearen gakoa.

Beste hiru marrak, berriz, askoz ere apalagoak izan dira: «Hotel Gina» (320 m, 6b+, White Hall), «Hotel Monica» (320 m, 6b+, White Hall) eta «Levi is comming» (420 m, 6b, Mt. Cook).

«The Door», izarra

Aipatu bezala, espediziokideek zabaldutako lau bideen artean «The Door» proposamen gogorrena izan da. Hasieratik eskalatzaileon helburua zen, eta dena alde ez bazuten ere, azkenean 16 luze berri egitea lortu zuten. Belly Dorrearen eki aurpegian ikusi zuten marrari ekin baino lehen, laukotea eguraldi gaiztoaren menpean egon zen. Guztira, 22 egun jarraian geldirik egon ziren; katu-oinak jartzeko ere aukerarik ez zuten izan. Eguraldi baldintzak baretu zirenean, martxan jarri ziren eta ekainaren bukaera eta uztailaren lehenaren artean 630 metroko bidea zabaldu zuten: «Eguraldiak eskalatzeko aukera eman zigunean, lau eguneko jardunaren ondoren, hamalau luze zabaldu genituen. Horietako bat `The Door', bidearen giltza izango zena. Uztailaren lehen egunarekin marra berria bukatu genuen. Uste dugu kalitate handiko luzeak eta zailtasunean oso iraunkorra den bide ona atera zaigula. Marra bukatu eta sei egunera, 7an, Ikerrek bidearen giltza askatzea erdietsi zuen hirugarren saioan. Egun batzuetara, berriz, Hansjorg-ek ere luze hori librean igotzea erdietsi zuen. Haientzat 8b gradua du».

Luze hori bidearen giltza izan zen, baina, berriro diogu beste zazpi luze zazpigarren gradukoak eskalatu zituztela; sei 8b horren aurretik eta beste bat giltzaren goitik zegoena. Zailtasunean, beraz, iraunkorra.

Protagonistek aurreratu duten bezala, «The Door» proposamen berria zabaltzen ari ziren bitartean eguraldi gaiztoa eta ona tartekatu ziren: «Lehenbiziko egunak gogorrak izan ziren oso. Hotza eta ekaitzak. Baldintza horietan eskalatzea ez zen batere erraza izan, baina oso motibatuta geunden. Adibidez, lehen bi luzeak igotzeko gorriak ikusi genituen. Haizeteen eta hotzaren eraginez, egoera gogorra zen oso. Eskalatzen ari ginela, atzamarrak ez genituen sentitzen. Alabaina, eguraldi eguzkitsuaz gozatzeko aukera izan genuen. Paretaren baldintzei dagokienez, bestalde, aipatu behar dugu tarte asko bustiak eta hezeak zeudela».

Zailtasun tekniko handienak gainditu ostean, espediziokideek beste 200 metro erraz igo behar izan zituzten. 16 luze eta tarte hori eginda, laukotea uztailaren lehenean, eguerdiko ordu batean, Belly Dorrearen gailurrean zen.

«The Door» bidearen lan nagusia, hots, bidea zabaltzea lortu zuten. 630 metro berri aurrean zuten, eta ibilbide guztian 3 beak, 5 iltze eta 27 parabolt geratu ziren. Baina oraindik erronka ez zegoen erabat borobilduta. Izan ere, bidearen gakoa, zortzigarren luzea, askatu gabe zegoen. Bai, marra berriak zabaltzea abiatu ziren Baffinera, baina asmo horrekin batera, jakina, hormatzar horietan ahal zen gehiena era librean eskalatzea.

Jakin bazekiten, giltza hori zaila izango zela. Luze oso teknikoa, eta aurreratu dugun bezala, taldeko bi eskalatzaile gogorrenek, Ikerrek eta Auerrek, askatzea lortu zuten. Aurrena gasteiztarra izan zen eta ondoren bere kide austriarra. Bientzat ala bientzat 8b da: «Luze hori gaindituta, uste dugu «The Door» dela Baffin uhartean dagoen biderik gogorrena eskalada askean».

bide berria

Ben Lepesant, Hansjorg Auer eta Eneko eta Iker Pou anaiek «The Door» bidea zabaldu dute Baffineko Perfection Valleyn.

gogorra

630 metro luze da, 16 luze ditu eta marraren giltzari 8b gradua eman diote. Ikerrek eta Auerrek askatzea erdietsi zuten.


Kamakura Aroa (1192-1333), herrialdean gobernu militarra izan zen lehen garaia izateagatik bereizi zen Japoniako historiako garai bat da.

Kamakura shogunerria Minamoto no Yoritomok ezarri zuen 1185ean, familia gerlari etsaia zen Tairatarren aurka porrota jasan ondoren, bere gune operatiboa Kamakuran zegoelarik. Bere autoritateari eusteko, Yoritomok jitōak (ordezkariak) eman zizkien estatu guztiei (shoen) lurraldean, zergak biltzeko eta shugo edo babesleak, probintzia bat edo gehiagorako izendatuak, gerra garaian laguntzeko.

Sistema, Hojo klanak hobetu zuen, zeinek shogunerriaren kontrola hartu zuen Yoritomo hil ondoren. Kamakura shogunerriaren sorrerak, Japoniaren Erdi Aroko edo garai feudalaren hasiera adierazten du, obligazio, leialtasun eta estoizismoko etika gerlari bategatik bereizten zena.

Mendebaldekoek, Japoniako kulturarekin lotzen dituzten elementu asko, seppukua, samuraiak, Zen budismoa edo tearen zeremonia adibidez, garai honetakoak dira.

Jodo Shinshu eta Nichiren sekta budistek, salbazioa, fede autonomoaren bidez lor daitekeela adierazten dutenek, jende masari kontsolamendua eman zioten, gesta ipuinek, entretenimendua eman zuten bitartean.


Interesdunak ematen dituen datuak dagokion prozedura edo egintzan aurreikusitako helburuetarako bakar-bakarrik erabiliko dira.

Datu horiek, ZART, KOOP.ELK.TXIKIA–ren ardurapean dagoen fitxategi egokira gehituko dira, eta ez dira izango, inolaz ere, tratamendu edo hirugarren bati lagatzeko xede, dagokionaren zalantzarik gabeko baimenarekin edo indarrean dagoen legeak baimentzen dituen egoeretan.

ZART, KOOP.ELK.TXIKIA-an biltzen diren datu pertsonalen tratamenduan konfidentzialtasuna bermatzen du, baita horien segurtasuna bermatuko duten neurri teknikoen eta antolaketa neurrien ezarpena ere.

Tratamendu jardueren erregistroa

ZART, KOOP.ELK.TXIKIA-ren ardurapean dauden tratamenduen helburuak Datuen tratamendu jardueren erregistroan jasotzen dira.

Erabiltzaileak web orriaren ataletako batean bere borondatez emandako datu pertsonalen tratamendu automatizatua baimentzen du. Era berean, emandako datuak egiazkoak izatearen ardura izango du, eta erakunde honek beretzat gordetzen du datu faltsuak eman dituen pertsona oro erregistratutako zerbitzuetatik baztertzeko eskubidea, zuzenbidean bidezkoak diren gainerako ekintzen kalterako izan gabe

Interesdunen eskubideak

Indarrean dagoen araudia betez, interesdunak ZART, KOOP.ELK.TXIKIA-ren datu babeserako ordezkariarekin harremanetan jarri daitezke bere datu pertsonalen tratamenduaren inguruan eskaerak bideratzeko eta bere eskubideak erabiltzeko.

Horretarako, datuen babeserako ordezkariari idatzizko eskaera bat bidali diezaiokete posta elektronikoaren bitartez: management@zart.eus