Facebook page opens in new windowTwitter page opens in new windowInstagram page opens in new windowYouTube page opens in new window

Search:

Eu

En

Behategia

Behategia

Aurkezpena

Argitalpenak

Albisteak

Online

Datutegia

Aurkezpena

Argitalpenak

Albisteak

Online

Datutegia

Etiketen Artxiboa: UPV/EHU

You are here:

Sarrera

UPV/EHU etiketa duten sarrerak

Euskarazko komunikazio-produktu feministak

Albisteakbehategiak idatzia 2022-03-08 2 Comments

Euskarazko komunikazio-produktu feministen datu-basea osatu du Behategiak «Emakumeen ikusgaitasuna hedabideetan» ikerketa taldeak Euskal Hedabideen Behategiaren 2021eko Urtekarian argitaratuko duen artikulua oinarri hartuta. Kazetaritza feminista Hego Euskal Herrian izenburupean, Arantza Gutierrez Paz eta Itxaso Fernandez Astobiza UPV/EHUko irakasle eta ikertzaileek euskarazko komunikazio-produktu feministak zerrendatu dituzte euskarri elebidun eta erdaldunekin batera. Artikulu osoa aurki argitaratuko da Euskal…

Hiru urteko ibilbidean aurrera Euskal Hedabideen Behategia

Albisteakbehategiak idatzia 2019-01-15 1 Comment

Euskal Hedabideen Behategiak hiru urteko ibilbidea egin berri du, hain zuzen, 2016ko urtarrilaren 14an sinatu zuten Behategia abiatzeko hitzarmena Hekimenek, UPV/EHUk, Mondragon unibertsitateak eta Deustuko unibertsitateak. Ordutik hona, Udako Euskal Unibertsitatea ere bildu da hitzarmenera, eta batzen jarraitzeaz gain, urratsez urrats ekimenez aurrera dihardu Behategiak. Hiru urteko ibilbidean sektorearen diagnostiko eraginkorrak egiteko zedarritutako orubea finkatu…

BERRIAren komunikazio eskola zabalik

Albisteakbehategiak idatzia 2018-06-08

«BERRIA komunikazio eskola» ikastaroa egingo da datorren ekainaren 15ean, ostirala, UPV/EHUren udako ikastaroen baitan. Egun osoko egitaraua prestatu dute, hiru xede argirekin: euskarazko kazetaritzaren beharraz kontzientziatzea, BERRIAren kazetaritza lan moldeak erakustea eta zabaltzea; eta, azkenik, BERRIA publiko zabalari irekitzea eta irakurleei kazetaritzaren gakoak eskaintzea. Izan ere, 2018an, BERRIA Komunikazio Taldeak XV. urteurrena ospatuko du. Hamabost…

Euskal Hedabideen Behategira batu da Udako Euskal Unibertsitatea (UEU)

Albisteakbehategiak idatzia 2017-12-07

Euskal Hedabideen Behategiak 2017ko Urtekaria aurkeztu du gaur, Durangoko Azokan, amaitzen ari den urtean komunikazioaren inguruan gertatutako aldaketen kronika eta begirada sakona. Aurkezpenaren aurretik, kide berri bat batu zaio Behategiari: Udako Euskal Unibertsitatea (UEU). UPV/EHUk, Deustuko Unibertsitateak eta Mondragon Unibertsitateak osatu dute, gaur arte, Behategia, Hekimen elkartearekin batera. Ekitaldian lau unibertsitateetako errektoreak eta arduradunak izan…

Euskal Hedabideen Behategia Durangoko Azokan

Albisteakbehategiak idatzia 2017-11-30

> Euskal Hedabideen Behategira batuko da Udako Euskal Unibertsitatea (UEU) > Euskal Hedabideen 2017ko Urtekaria aurkeztuko da Durangoko Azokan Euskal Hedabideen Behategiak 2017ko Urtekaria aurkeztuko du Durangoko Azokan, argitaratzen duen hirugarrena. Argitalpena urteak euskal komunikazioaren alorrean gertatukoari begirada sakona emateko sortu zen, eta amaitzen ari den urtean komunikazioaren inguruan gertatutako aldaketen kronika ez ezik, ikus…

Euskal Hedabideen Urtekaria 2016

Albisteakbehategiak idatzia 2016-12-01

Euskal Hedabideen Behategiak, iaz egin bezala, Urtekaria aurkeztuko du Durangoko Azokan: abenduaren 5ean, astelehena, eguerdiko 14:00etan, Areto Nagusian. Bertan, Behategiko kide diren ikertzaileen arteko mahai-inguru labur bat egingo dugu aurtengo uzta aurkezteko. 2016ko Urtekariaren ardatzak 2016ko Urtekari honetan etxe barrura begira jarri gara, baina, begirada aberaste aldera, lehen-lehenik beste ispilu bat arakatzeko hautua egin dugu.…


2012ko urriaren 11an Aldudeko ezker paretan publikoan grabatu den emanaldia, euskaraz. Aldudeko ibarreko hiru herrietako 90 bat biztanlek gogoeta sail batean parte hartu dute 2012ko udan. Ibarraren geroaz elgarrekin...


GABONETAKO 3X3 TXAPELKETA Pandemiaren aurretik ospatzen genuen 3x3a bueltan dago eta Urtarrilak 3an ospatuko dugu, arratsaldeko 15:00etan hasita. Saskibaloia sustatzearen helburuarekin, talde guztiek partidu kopuru berdina jolastuko dute. JAKIN BEHARREKOAK: - 2011 eta 2014 urteen arteko umentzako... Gehiago irakurri Gehiago irakurri Beste behin gabonetako kanpusa martxan jartzen dugu Urtarrillaren 2tik 5era 2007 eta 2014 tartean jaiotako guztiek parte hartu dezaten, animatu zaitezte! Noiz: Urtarrillaren 2tik 5era Ordutegia: 09:30 - 13:30 Izen ematea: 60,00 € Izen... GABONETAKO KANPUSA 2022

BERRIAK

GABONETAKO 3X3 TXAPELKETA

Pandemiaren aurretik ospatzen genuen 3x3a bueltan dago eta Urtarrilak 3an ospatuko dugu, arratsaldeko 15:00etan hasita.

Irakurri gehiago

GABONETAKO KANPUSA 2022

Beste behin gabonetako kanpusa martxan jartzen dugu Urtarrillaren 2tik 5era 2007 eta 2014 tartean jaiotako guztiek parte hartu dezaten, animatu zaitezte!

Irakurri gehiago

Gorka Núñez: «Saskibaloia bizi-eskola bat da».

Ekainaren amaieran, beroak estutzen duen edo estutu beharko lukeen orduetan, 3 krak ikusi ditugu Beasaingo “Anzizar Arena” basket pista birmoldatuan entrenatzen.


Nerabeentzako festarako jakiak aurkitzea, gozoak eta sorta handietan egiteko errazak, erronka izan daiteke. Nerabeek haurtzaroko elikagai ikonikoekin harremanetan jarraitzen dute, baina paleta helduagoaz ere gozatzen dute, beraz, mundu bien arteko mugan ibiltzen diren jakiak aurkitu nahi dituzu. Utzi zure nerabeei gustuak eta motaantolatzen ari zaren festainspiratu zuk aukeratutako jakiak.

Gazteentzako hamaiketakoa eta hatz janariak

Nerabeak ihesean jaten ari dira edo hamaiketakoa egiten dute erlaxatu bitartean, beraz, nerabeentzako hamaiketakoak erraz jan behar dira ziztada pare batean eta esku bakarrean egokitu. Bilatu platera nagusi klasikoak festarako hatz janari gisa erabilitako askari eramangarrien bertsio bihurtzeko moduak. Dieta murrizketak izan ditzaketen nerabeentzat, aztertu mokadu arruntak erepintxo veganaksagarrak karameluarekin, oreoak intxaur esnearekin edo soja esnearekin eta Lay-en jatorrizko patata patata frijituak.

Lotutako artikuluak

Nerabeen Festa Jarduerak

Udako Festako Janaria

Futbol Festa Janaria

Patata frijituak, pretzels eta festarako nahasketak

Nerabeentzako festa hamaiketakoa merkeena eta errazena patata frijituak, pretzelak etafesta nahasketakfestetako askari mota ugari biltzen dituztenak. Aurrez ontziratutako bertsioak edozein dendatan erosi edo etxean egin ditzakezu. Berritu Chex festa nahasketa klasikoa arrantxoekin, cheddarrekin edo pizza ongailuekin nerabeen jendeari erakartzeko. Sortu anoa banan-banan zure aukerak kremailerazko poltsetan edo paperezko krispetak poltsetan ontziratuta, nerabeek festan zehar mugitzen diren bitartean mokaduak egin ditzaten.

Dip gogoangarriak

Festarako hamaiketako klasikoekin ezer ez doa hobe trago dibertigarriak eta zaporetsuak baino. Eskaini plastikozko nacho erretiluak kiroldegiko estadio batean aurkituko zenituzten bezala, nerabeek eskuz egindako erretilu erraz batean sartzeko aukerak gordetzeko.

Zartatu bakarrapizza murgiltzeaeta zerbitzatu ogi makilekin edo pretzelekin Pizza Combo bat imitatzeko.

Aukera osasuntsu eta freskagarria lortzeko, moztu fruta eta zerbitzatumarshmallow fluff fruta dip.

Hornitu beroaespinakak eta alkatxofa vegantortilla patatekin dieta berezia duen edonor egokitzeko.

Proteinaz jositako pintxo eramangarriak

Hamaiketakoak eta hamaiketakoak bakarrik zerbitzatzen badituzu, ziurtatu proteinaz jositako aukera batzuk eskaintzen dituzula nerabeen gose aseezina saihesteko. Berritu bezalako klasikoakoilasko hatzakpintxoetan jarrita, nahaspila erraz jan ahal izateko eta murgiltzeko aukera paregabeak eskainiz. Zaporetsua ere egin dezakezubehi jerkymakilak eta zerrendak mokadu errazetarako.

Otorduak biribilki edo bilgarri batean

Burritoa inspirazio moduan erabiliz, bildu beste otordu osoko konbinazioak tratu goxoa eta eramangarria lortzeko.

Sinpleapizza bildumakpizza laukizuzen handi bat egiten bezala hasi, pizza osoa jaurti eta xerratan moztuko duzu bakarrik egosi aurretik. Pilatu pizza kiribil batzuk zurezko pintxo batean pizza piruleta bat lortzeko.

Abenturazaleen aukeraketa gustuko duten nerabeeksushi errezeta errazaketa aresushi vegana.

Quesadilla begetarianoakedo haragiz betetakoek bazkari oso bat eskaintzen dute eskuko esku txikian.

Jan ezazu txinatar janaria eskatutako osasuntsu eta eramangarrizko ziztadarekinletxuga vegan biltzekoak.

Nerabeentzako festa plater nagusiak

Nerabeentzako opor festa, quinceanara edo afari eserita edo afari buffet bat izan dezakeen beste ekitaldi bat antolatzen ari zarenean, nerabe gehienek maite dituzten plater aukera pare bat nahi dituzu. Pentsa ezazu janari lasterreko eskaintzari buruz eta bilatu elementu mota horiek zure gertaeraren formalitatera hobetzeko moduak.

Hanburgesak eta Ogitartekoak

Hanburgesek eta ogitartekoek hainbat osagai sar ditzakete, informalak edo formalak, eta normalean nerabeen jendetza mesedez.

Eginhanburgesa klasikoakedoetxeko hanburgesa barazkiakondoren, hanburgesak eraikitzeko buffet bat eskaini, opil eta topa mota desberdinekin.

Eskaini hegaldiaetxeko graduatzaileakhiru haragi mota eta topaketa konbo biltzen ditu.

Itzulbiratu aPhilly gazta txuletalatazko paperean eramangarri bihurtzeko edo haragia eta gazta pretzel banako poltsa batean gehitzeko 'gazta txuleta ibiltaria' lortzeko, pretzel biribilki batean bezala.

Theogitarteko klubaogitarteko aukera bikainenetakoa da, indioilarra, urdaiazpikoa eta hirugiharra bezalako haragi ugari dituelako.

Otordu Mexikarrak eta Italiarrak

Mexikoko eta Italiako inspiratutako otorduak bikainak dira nerabeentzat, parrandarako janari merkeak izaten direlako eta haien zaporeak jendearentzat erakargarriak direlako. Janari mota hauek ontziratu ditzakezu jendetza oso handientzat.

Eginsukalde motela carnitaszure tako taberna egiteko, ziurtatu osagaiak erabilgarri dituzulatako veganakere bai.

Hornitu gosaria afaltzeko goxo-goxoekingosari vegan burritosesku batekin jateko errazak direnak.

Crockpot albondigakplater nagusi bikaina dira, nerabeek nahi adina jan dezaketelako eta Italiako estilo klasikoa edo Asiako albondigak bezalako zerbait interesgarriagoa egin dezakezulako.

Bilatu hamaiketako gogokoena otordu batekinbufalo oilasko pasta labeanpikantea, gazta eta gosea asetzen duena.

Klasikoalasagnaerakargarritasun unibertsala du, baina freskoago egin dezakezu lasagna fideoak banakako betegarriekin bilduz.

Pastak eskaintzerakoan,fettucine alfredonerabeentzako aproposa da saltsa gazta eta haragia eta barazki konbinazioak gehi ditzakezu. Osatu pasta pita poltsikoan, ogia zure pasta saltsan sartzea modu bikainean hartzeko.

Jendetzako atseginak dituzten pizzak

Nerabeentzako jantokia definitzen duen janariren bat bada, pizza izango da seguruenik. Pizza batek itxura edo dastamenaren mugarik ez du, beraz, sortu sormena zure nerabeentzako festak harrapatzeko. Ikasipizza eginerrezeta sinpleekin, ziztadaren tamainako bagel pizzetara egokitu edo festa erraldoi pizzetara zabaldu daitezke.

Pizza mexikarratakoak eta pizza maitasuna plater goxo batean uztartzen ditu. Ordeztu lurrazal klasikoa tortilla txikiekin, pizza mexikar banako tostadak egiteko.

Egin oinarrizkoaetxeko pepperoni pizzaondoren, moztu tira txikietan erraz murgiltzeko.

TOpizza begetarianoanutrizio balio gehiago eskaintzen du eta dieta murrizketa bereziak dituztenei erantzuten die.

Nerabeentzako Alderdien Platerak

Pintxoak edo afari buffet bat egiten ari zarenean, plater nagusiak ia plater nagusia bezain garrantzitsuak dira. Patata frijituak nerabeentzako plater klasiko gogokoenak dira, beraz, bilatu patata aurkezteko modu paregabeak.

Jendetzako sukaldatzerakoanpatata labean egindako kazolaedo bestekazola soilak, esate baterako, tater tot kazola, aproposak dira.

Inspiratu afari edo janari lasterreko aldeetan eta zerbitzatu batzukpipermin gazta frijituaksardexka duen paperezko katilu batean.

Aurreztu denbora eta dirua kubeta izugarria eginezpatata purea kargatuta.

Erabili proteina pasta bat hobetzekopasta entsalada veganazapore grekoak, tradizionalak edo asiarrak biltzen ditu eta bazkaltzeko, pintxoak edo afaltzeko lanak egiten ditu.

Party Drinks Nerabeek Maite Dute

Ez dago otordurik osagarririk edaririk gabe eta nerabeek zaporez eta batzuetan kafeinez kargatutako edariak maite dituzte. Erabili helduentzako edalontzi betaurrekoak nerabeak helduagoak izan daitezen.

Eginkafe izoztu errazak, goxoamarrubizko esnea, dibertigarriaalkoholik gabeko edari izoztuak, edokalabaza vegan espezia irabiatuaktapa duten Mason poteetan eta freskoago batean gorde.

ZerbitzatuHarry Potter garagardo errezetakgaragardo txingarretan benetako sentimendua lortzeko.

Atera koktel betaurrekoak bezalako mokaduak zerbitzatzekoAlkoholik gabeko hawaiiar edariakedoalkoholik gabeko edari tropikalakkolore bizietan.

Postre Aukerak Nerabeentzako Alderdientzat

Nerabeek jaki zaporetsuak maite dituzten neurrian, gozokiak ere maite dituzte. Nerabeen gustuko apusturik onena postre buffet bat den arren, postre mota asko sar ditzakezu. Gozoki buffet ugari ere konfigura ditzakezugoxoki veganahala nola, Sour Patch Kids, Jolly Ranchers eta Smarties.

Bildu biltegi denda batean aurki ditzakezun katilu ilun guztiak eta bete itzazukatilu pastelakedomikrouhin ureztatutako browniak katilu bateannerabeek prest daudenean berotu eta jan dezakete.

Egin zure bertsio propioa, esaterakoetxeko Tumuluak tabernakzure dirua bang gehiago lortzeko.

Bihurtu gogokoenatxokolatezko gailetakbatean sartutxokolatezko gaileta tartatxikien urtebetetze tarta ordezka dezakeena.

Gehitu basamortua zure gosarian afariarekin gaiarekinerroskilak erortzeko errazabat agertzen daerroskilen esmaltea. Egin ere egin dezakezuerroskil veganakbehar izanez gero.

Ontzi handi bat harrotucannoli betegarria errezetaondoren, zerbitzatu cannoli oskol zati apurtuez murgiltzeko postre fresko bat prestatzeko.

Gorabrownien veganakrekinizozki errezeta veganakkatilu txikietan postre errauts soiletarako.

Mantendu Gose Nerabeak Pozik

Festa batean nerabe goseak pozik egoteko, eskaini beren dieta tipikoarekin hitz egiten duten hainbat janari. Gosariaren, pizza, patata frijituen eta patataren zaporeak ziur asko irabaziko duela edozein jendek. Egin plater bakoitza zure zerbitzatzeko aukera politekin eta ustekabeko zapore gehigarriekin.

Kaloria Kalkulagailua

Solairua:

Adina:

Hazkundea (Cm-N):

Pisua (Kg-N):

Jarduera Fisikoaren Maila: Gutxienezko Baxu Batezbesteko Garai Oso Altua

Kalkulatu

Bidali Mezu Elektroniko Bidez

Erakutsi Gunean

Garbiketa Aholkuak Linea Jokoak Gabonak Atentzioa Musika Mp3 Jokalariak Solairua Garbiketa Aholkuak

Kategoriak

Galdetu An Adituari!

Haurra Osasuna

Kanpoko Altzariak

Big And Tall Mens Clothing

Bidaia Aholkuak

Kanpina, Mendi-Ibiliak, Motxila-Ekipoa Eta Ekipamendua

Itsas Bidaiak Diaporapenak

Pintura

Lana Lotutako Estresa

Disney Gaia Parkeak Informazioa

Mezu Popular

Umeentzako Aste Santuko pelikula onenetariko 27

Ginger Snaps leun eta mastekatsuak

Luv Lap Sunshine Musical Baby Walker

Katuaren larruazaleko zauriak eta nola tratatu

Graduazioko aurkezpen-ideiak

Guri Buruz

Lortu Edertasuna, Ongizatea, Zaletasunak, Oporrak, Familiak, Harremanak, Maskotak Eta Beste Hainbat Gauza.


Osasun-zientzietako Ikertzaileen II. Topaketak UEUren 'Aditu duzu?' irratsaioaren bigarren saioan protagonista


Pasa den asteburuan askotariko ekintzak ospatu ziren Arrasateko instalakuntza ezberdinetan. LH 1. eta 2. mailako ikasleek JOLASHEZIKO topaketa burutu zuten Iturripeko kantxan. LH 3. eta 4. mailako ikasleak aldiz eskubaloiko topaketa izan zuten AEB eskubaloi elkartearekin batera musakolako kiroldegian eta LH 5. eta 6. mailako ikasleak errugbian trebatu ziren ART errugbi elkartearekin batera mojategiko errugbi zelaian. Ekintzetan parte hartu zuten guztiok goiz atsegina pasatu zuten eta oso pozik ibili ziren kirol ezberdinetan trebatuz. Hemen dituzue zapatuko argazki batzuk.

Aste honetan, ihauteriek direla eta, LEK-ek atsedena hartuko du eta ez dira asteburuko ekintzarik ospatuko. Datorren otsailaren 25ean emango diegu jarraipena ekintza hauei.

Dagoeneko zuetariko batzuk hasi zarete “12 ikastetxe 12 tontor” ekimenarekin. Hasi zaizkigu tontorretako argazki batzuk heltzen eta espero dugu hemendik aurrera ere argazki asko jasotzea.Hemen daukazue ekimenaren inguruko informazio guztia.

LEK-etik,ekimen honetan parte hartzera animatzen zituztegu.

Koordinatzaileok eramango dugu ikasle bakoitzaren zenbaketa eta gogoratu, ekimenaren argazkiak bidaltzeko epea maiatzaren 29ra artekoa dela. Hemen dituzue argazkiak.

Espero dugu zuen seme-alabak eskola kirolaz gozatzea eta hemendik aurrera ere horrela izatea. GOZATU!

Ondo pasa Ihauteriak!

KIROLAZ HEZI, KIROLAZ HAZI!

ETIKETA

ARRASATE

inauteriak

leintz Eskola kirola

Facebook

Twitter

WhatsApp

Print

Email

Mondraberri

ERANTZUN BAT UTZI Erantzuna bertan behera

Zure iruzkina utzi, mesedez!

Sartu zure izena hemen

Helbide elektroniko okerra idatzi duzu!

Sartu zure helbide elektronikoa hemen

Gorde nire izena, posta elektronikoa eta webgunean nabigatzaile honetan iruzkinak egiteko hurrengo aldian.

Δ

KATEGORIAK

HASIERA

Albisteak

Kultura

Kirolak

Auzoak

Iritziak

Eskelak

SARE SOZIALAK

Facebook

Instagram

Twitter

Youtube

MONDRA BERRI

www.mondraberri.eus

Tel: 943 797837

Arrasate Pasealekua 3-bajo

P.K. 101

20500 – ARRASATE

mondraberri@gmail.com

Newsleterra

Izena eman

© Mondraberri 2019 - MONDRABERRI Mondraberri@gmail.com - www.mondraberri.eus Tel: 943 797837 - Arrasate Pasealekua 3-bajo / P.K. 101 - 20.500 - ARRASATE


Adunako Udal Artxiboak 4683 espediente baino gehiago gorde eta zaintzen ditu bere baitan, 715 kutxa inguru osatzen dituztelarik, eta hazten jarraitzen du egunetik egunera. Hori dela eta, Artxiboa bizirik dagoela esan dezakegu, aldaketa asko jasan baititzake denbora pasa ahala. Batzuetan dokumentu berri gehiago sartzeko tokia egin beharrean aurkitzen gara eta arazo horri aurre egiteko irizpide jakin batzuk jarraituaz, zaharragoak direnak atera behar dira Artxibotik; beste alde batetik, egoera kaxkarrean dauden dokumentuak zaharberrituak izan daitezke profesionalen eskuz, eta horrek gure ardura den Artxiboaren egoera hobetu egiten du; gainera, udal teknikariek euren eguneroko lanean sortzen dituzten espediente berriak landu egin behar dira etorkizuna bermatuko duten baldintzak emateko, apaletara pasa aurretik. Beraz, Artxibo bat ez da hermetikoa, etengabe aldatzen doa. Modu honetan, esan bezala, milaka espediente dauzkagu Adunan, berriena 2018 urtekoa izanik eta zaharrena XVI. mende bukaerakoa.

Hemen gordetzen ditugun dokumentuen gehiengoa XX. eta XXI. mendeetakoak izango dira, XX. mendearen bigarren erdialdekoak batez ere. Garai horretatik atzera testigantza gutxi dugu, 345 espediente dauzkagu. Berri honetan, Adunan gordetzen ditugun dokumentu zaharrenak aurkeztu nahi ditugu. Zehazki esateko, bi dira eta biak 1591 urtean idatziak izan ziren. Hori bai, esan beharra dago bi dokumentu hauek ez direla testu originalak, baizik eta kopiak dira. Donostiako Elizbarrutiko Artxibo Historikoan Gipuzkoako herri desberdinetako dokumentu historikoak gordetzen ziren (batzuetakoak oraindik ere bai) eta dirudienez, Adunakoa horietako bat da. Hori dela eta, gure Artxiboko espediente historiko asko originalen fotokopiak dira, oraingoan dakarzkigun biak kasu.

Lehenengo dokumentua (sig. 699-03) 1591 urteko apirilaren 3an idatzi zen Donostian, Adunako kontzeju eta unibertsitatearen ordezkari zen Francisco de Yarzabal eta Pedro de Garagarza epailea aurrean zeudelarik. Ez dago bere osotasunean, hortaz, originala ezezaguna dugunez, bukaerako zatian ezin dugu jakin zer jartzen zuen. Sinadurak ere falta zaizkigu noski. Badakigu ordea, ordainketa gutun bat dela, eta Juan Lopez de Tapia izan zela eskribaua. Badirudi Amasako Pedro de Lasquibarren alargunari (izenik ez dakigu) 40 erreal dohaintzan emateko ordainketa gutun bat dela. Pedro de Lasquibarrek urtero diru hori ordaindu behar zuen eskritura baten bitartez finkatuta geratu zen bezala, eta ordainketa guztiak garaiz egin zituela dirudi. Francisco de Yarzabalek egiten duela dohaintza dirudi, eta gutun honen bidez dena ondo lotuta utzi nahi du, norbaitek etorkizunean zer esanik badu, frogagiri bezala erabili ahal izateko.

Bigarren dokumentuari dagokionez (sig. 699-02), oraingo hau 70 orriko sorta bat da. Kasu honetan, betidanik eta edonon egon den arazo bati buruz hitz egiten digu: udalerriko larreen ustiapenari buruz, esate baterako. Adunako eta Zubietako herritarrek arazoak zituzten beren abereak larretara eramateko eta liskarrekin hasi ziren herrialdeko kontzejuekin. Auzia Valladolideko Errege Kantzilerira iritsi zen eta tartean pertsonaia ospetsuak egon zirela jakin dezakegu “capitan Miguel de Oquendo cauallero del auito de sanctiago y dona Maria de Çandategui su muger” aipatzen dira beste batzuekin batera, Antonio de Oquendo famatuaren gurasoak izango dira hauek.

Sorta hau 1591 urtekoa da, orduan eman baitzen auziaren behin betiko sententzia, baina prozesua oso luzea izan zen eta barneko testuek beste dokumentu zaharrago batzuei egiten diete erreferentzia. Aipamen zaharrena 1584-08-30ekoa izango da eta bertan Francisco de Yarzabal Gipuzkoako prokuradorea aipatzen da, Adunako dokumentu zaharrenen protagonistetako bat bihurtuz.

Amaia Mendizabal

Aduna

Telefonoa: 943 39 28 71

Email: info@ereiten.eus

Helbidea:

Koldo Mitxelena plaza, 7 - solairuartekoa A

20100 Orereta

Lege Oharra

Cookien Politika

Diseinua eta Garapena: TaPuntu

Webgune honek cookie-ak erabiltzen ditu, zure nabigazioa errazteko eta analisi estatistikoak egiteko. Informazio gehiago nahi baduzu, kontsultatuAdos

Privacy & Cookies Policy

Close

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.

Necessary

Necessary

Always Enabled

Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.

Non-necessary

Non-necessary

Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.


Nafarroara egiten duzun bisitaldian ondo pasatzeko plan eta jardueren bila bazabiltza, egin begiratua proposamen horiei guztiei. Ongi pasa, ikasi, mugitu edo dastatu, zuk zeuk aukeratu.


Harri-Orri-Ar handmade jaialdiak 4.300 lagunen bisita izan du. Aurten handiagotu da bisitarien jatorri geografikoa. Nagusiki, Frantziatik etorri direnak %12 inguru izan dira.

Bestalde, azpimarratzekoa da Nafarroatik (%8) eta Bizkaiatik (%8) etorri direnak. Soriatik, Tarragonatik,… ere etorri izan dira. Gehienak etorri dira Harri-Orri-Ar jaialdiak izan dituen enbaxadoreen kartelak erakarrita. @itzidreams, @samigarra, @steffido e @ladyselva enbaxadoreek eman dituzte beraien masterclass arrakastatsuak.

Harri-Orri-Ar jaialdiaren hirugarren edizioa Ficoban egin da urriaren 11tik 13ra. 30 erakusketarik hartu dute parte eta 70 tailer baino gehiago proposatu dira.


Euskarazko liburuak, diskoak eta DVDak erosteko (testu liburuak, ikasteko liburuak eta liburu profesionalak salbuetsiz).

2. Mota

Beste hizkuntzetako liburuak, diskoak eta DVDak erosteko (testu liburuak, ikasteko liburuak eta liburu profesionalak salbuetsiz).

NOLA

ERABILI

Kultura bonuak erabil daitezke kultur produktuak erosteko. 2021ko abenduaren 3tik aurrera egongo dira salgai. 2022ko urtarrilaren 29a arte erabili ahal izango dira materialak erosteko bonuak.

Programa honekin bat egiten duten Gipuzkoako establezimenduetan erosi ahal izango dira bonuak, eta erosi diren establezimendu berean erabili ahal izango dira.

NON

ESKURATU

Abenduaren 3etik aurrera, establezimendu laguntzaileetan kanpainaren bereizgarria jarriko da, ikusteko moduan.


Haurreskola (0-2 urte)Gure txikiei lehen pausoak ematen laguntzen diegu eta haien beharrak eta aukerak kontuan izaten ditugu. 0-6 urte bitarteko epea oso garrantzitsua da pertsonaren garapenerako, urte ...

+

Haur Hezkuntza

Gure txikiei lehen pausoak ematen laguntzen diegu eta haien beharrak eta aukerak kontuan izaten ditugu. 3-6 urte bitarteko epea oso garrantzitsua da pertsonaren garapenerako, urte horietan baitu iragazkortasun ...

+

Lehen Hezkuntza

Lehen Hezkuntza (6-12 urte) 6 eta 12 urteko epean haurrek barne garapen nahikoa dute eta “kanpoaldera” hazten hasteko unea da: ulertzen, adierazten, barneratzen, parte hartzen hasten dira eta “jakitekozuna…) ...

+

DBH

Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza (12-16 urte) Orain arte ikasitako guztia praktikan jartzeko garaia iritsi da: orain arte landutako abileziei esker gure ikasleek aukera dute hainbat diziplinatan dituzten ...

+

Iñigo de Loiola 7, 20700 Zumarraga | 943 721 514

Pribatasun-politika | Política de privacidad

Cookieen baimena kudeatzea

Esperientzia onenak eskaintzeko, cookieak bezalako teknologiak erabiltzen ditugu gailuaren informazioa gordetzeko eta/edo sartzeko. Teknologia hauei baimena emateak, nabigazio-portaera edo gune honetako ID esklusiboak bezalako datuak prozesatzeko aukera emango digu. Adostasuna ez emateak edo baimena kentzeak ezaugarri eta funtzio batzuei kalte egin diezaieke.

Funtzionala Funtzionala Always active

Biltegiratze edo sarbide teknikoa behar-beharrezkoa da harpidedunak edo erabiltzaileak esplizituki eskatutako zerbitzu jakin bat erabiltzeko aukera emateko helburu legitimorako, edo komunikazio bat komunikazio elektronikoen sare baten gainean transmititzeko helburu bakarrerako.

Hobespenak Hobespenak

Biltegiratze edo sarbide teknikoa beharrezkoa da harpidedunak edo erabiltzaileak eskatzen ez dituen lehentasunak gordetzeko.

Estatistikak Estatistikak

Helburu estatistikoetarako soilik erabiltzen den biltegiratze edo sarbide teknikoa.

Helburu estatistiko anonimoak lortzeko soilik erabiltzen den biltegiratze edo sarbide teknikoa. Zitaziorik gabe, zure Internet Zerbitzuen Hornitzaileak bere borondatez edo hirugarren baten erregistro gehigarrien bidez emandako informazioa ezin da erabili zu identifikatzeko.

Marketina Marketina

Biltegiratze teknikoa edo sarbidea beharrezkoa da erabiltzaile-profilak sortzeko publizitatea bidaltzeko, edo erabiltzailearen jarraipena egiteko webgune batean edo hainbat webgunetan, antzeko marketin-helburuekin.


Haur hezkuntzaLehen HezkuntzaOrtuaUrmaela: Laborategi naturalaDokumentuakHelburu orokorrakOrientazio zerbitzuak

Zerbitzuak

JantokiaGoizeko zaintzaEskolaz kanpoko jarduerak

Berriak

Harremanak

ES

Haur hezkuntza

HHko etapak eskolaratze prozesuan lehenengo urratsak sendotzen laguntzen du. Kontuan hartzen dugu, alde batetik, haurrek adin tarte honetan modu globalean adierazten, erlazionatzen eta ikasten dutela eta bestetik, JOLASA haurren garapenarako tresna bikaina izaten da, euren beharrak, desioak eta premiak asetzeko ezinbesteko bitartekaria bilakatzen delako.

HAUR HEZKUNTZAN JOLASA DERITZOGU GARAPENERAKO TRESNA EGOKIENA ETA GURE METODOLOGIA MUGIMENDU AUTONOMOAN OINARRITZEN DA.

MUGIMENDU AUTONOMOA

Mugimendu Autonomoa garatzeko ikastetxeko ekosistema ezberdinak ingurune estimulatzaileak dira.

Bertan haurrak askatasunez mugitu daitezke, nahi dutena aukeratu eta modu naturalean garatu, beren interes eta motibazioen arabera. Aniztasuna errespetatzen duten espazioak dira, haur bakoitzaren erritmo indibiduala uneoro kontuan hartzen dutenak.

Irakaslea behatzaile aktiboa da. Jakina, koordinatu egiten du eta estimulua da haurrarentzat; baina haurrak dira benetako protagonistak materialekin elkarreraginean daudenean, espazioetan zirkulatzen dutenean eta jarduerak egiten dituztenean.

Lehen hezkuntza

Haur hezkuntzako metodologiaren planteamendua jarraituz eta ikaste prozesua kontuan hartuta, ikasle konpetenteak lortzea da gure helburua. Konpetentzia desberdinak lantzeko, hainbat proiektu jartzen ditugu martxan eta metodologia aktiboak eta kooperatiboak ditugu oinarri. Beste aldetik, ez dugu ahaztu behar Teknologia berriek gure eskolan duten garrantzia. Horixe izan zen gure apustua eta gaur egun informatikako baliabideak normalizatuta daude gure geletan.

LEHEN HEZKUNTZAN METODOLOGIA AKTIBOAK ETA KOOPERATIBOAK DITUGU OINARRI.

IKASKUNTZA KOOPERATIBOA

Ikaskuntza kooperatiboa talde txikiak erabiltzeko modu antolatu eta egituratua da, ikasleen ikaskuntza eta interdependentzia hobetzeko. Ikasleek eginkizun bat dute, eginkizun edo helburu bezala ezagutzen dena, eta elkarrekin lan egiten dute zeregin hori betetzeko. Norbanako bakoitzak erantzukizunak ditu eta zeregina burutzen laguntzeaz arduratzen da. Arrakasta talde-lanaren araberakoa izango da.

MATEMATIKA MANIPULATIBOA

Matematikak ez dira zenbakiak bakarrik, mundua ulertzen laguntzen digun zientzia bat da, zientzia abstraktu bat, hizkuntza propio bat duen zientzi bat da eta irakatsi behar dena.Matematikak eskatzen duen abstrakzio horretara hel-tzeko, hiru pauso jorratu behar dira.

KONKRETUTIK HASI, BERBALIZATU eta HIZKUNTZA MATEMATIKOAN IDATZI.

Konkretutik hasi esaten denean, material aproposekin ekintza konkretuak egitea da. Ekintza hoiek irakasleek diseinatu ditugu. Bigarren pausoa, bizi izan duten hori berbalizatu egin behar dute edo irudikatu. Irudikatzeko edo zure hitzekin azaltzeko gai bazara, horrek abstrakzioaren ateak zabaltzen dizkizu eta azkenik irakasleok berbalizazio hori hizkuntza matematikoan nola idazten den erakutsiko diegu.

3 pauso hauetako azkena da idaztea, hau da, fitxa egitea edo lana betetzea.

Metodologia hau martxan jarriko dugu 2022-2023 ikasturtean zehar, denok ikasiz, aurrera eramango dugu hau baita matematikak eskatzen duten abstrakzioa lortzeko bidea.

TUTORETZA PLANA

Bizikidetza arauak errespetatuz, arduraz eta jarrera kritikoz gelako bizitzan parte hartzea. Ondo pasatzeko, elkarrekin ikasteko, komunikatzeko eta elkarri laguntzeko inguruko pertsonekin harremanetan jartzea. Aniztasuna, justizia, berdintasuna, bake eta elkartasun balioekin bat etorriz bidegabekeria edo indarkeria egoerez jabetzea. Jarrera irekiarekin, ikasleak, bere eskola errendimendua, lan egiteko modua eta ahaleginari buruzko hausnarketa egitea. Auto estimu egokia garatuz, segurtasunez aurre egiteko egoera berriei, bere buruaren ezagutza aztertzea. Erabakiak autonomiaz eta errespetuz hartu ahal izateko, jarrera kritikoarekin, eguneroko bizitzako esperientzi, gatazka-egoerak eta aukerak baloratzea.

Ortua

Oruta jarduera pedagogikoaren beste baliabide bat bezala gauzatzen da; alde batetik, parte-hartzaileen arteko eta ingurune naturalarekiko errespetua sustatzen duten balioak, jarrerak eta gaitasunak garatzen dituen hezkuntza-espazio bat da, eta, bestetik, curriculuma ortu baten berezko zereginekin lotzen duten edukiak lantzen dira.Horretarako, honako jarduera hauek planteatzen dira:

· Ortuaren funtzionamendua eta landareen beharrak ezagutzen laguntzen diete haurrei.

· Denboraren eta espazioaren ikusmoldea erraztea, landareen, uraren eta urtaroen zikloa ulertuz.

· Hondakin organikoak konpostaje-prozesuaren bidez ongarri bihurtzeko prozesua behatzea.

· Ortuan erabiltzeko materialak berrerabiltzea eta birziklatzea.

· Elikadura-ohitura onak sustatzea.Hezkuntza-komunitate osoaren talde-lana sustatzea.

Proiektu hau egin ahal izateko, Zabalganako eskola-baratzeak ureztatze-sistema duten 6 bancal ditu (udan zehar instalatzen da), konpostaje-gune bat 5 edukiontzirekin, lanabes-etxe bat, mahai bat, iturri bat, baratze bertikalak eta lanerako eta esperimentaziorako mahaiak.Jarduerak guraso-talde boluntario baten bitartez garatzen dira, irakasleekin koordinatuta, etapa bakoitzean ikasleekin egingo diren jarduerak diseinatu eta antolatzeko eta baratzea mantentzeko lanetan laguntzeko.

Urmaela: laborategi naturala

Urmaela sortzea, dudarik gabe, ingurumenaren eta biodibertsitatearen aldeko pausu garrantzitsua ematea da. Biodibertsitatearen iturri dira, baina era berean, funtzio interesgarria bete dezakete dibulgazio eta hezkuntza mailan.

Izan ere, urmaelak hezkuntzan ekosistema baten modelo batean bilakatu daitezke eskola inguruko eremuan, funtzionamendu ekologikoaren inguruko kontaktu zuzena ahalbidetzen duten ikerketa eta behaketa jarduera ezberdinak egiteko.

Hau da, ikasleentzako laborategi natural erakargarriak izan daitezke, hainbat eduki eta konpetentzia lantzeko gune egokiak. Nahiz eta tamaina txikikoak izan, ekosistema baten egitura eta funtzio guztiak barne biltzen ditu: segida ekologikoak aztertu daitezke, espezieen arteko harremanak, biodibertsitatea eta honetarako kontserbazio estrategiak lantzea ahalbidetzen du era berean. Eskola eremuan dauden urmaelen inguruko fauna, flora, paisaia, biodibertsitatea eta hezkuntzako hainbat helburu lortzeko gune aproposak dira.

Eskoletako Urmaelen Sareko partaide gisa, gure eskola ere sare-lanean aritzen da ingurunearekiko iraunkortasuna aintzat duen hezkuntza jorratuz:

- Eskoletako ume eta hezitzaileok ikasturtean zehar landu beharreko eduki asko in situ behatu eta aztertzeko aukera izango dugu bertan.

- Zientzialariak informazio biltegi primerakoa izan daitekeen eremu berri bat sortzen du bertako datuak bildu eta Euskal Herriko datu basearen parte izango direnak.

- Herritarrak azken hamarkadetan desagerrarazi ditugun inguruneak (mikrohezeguneak) berreskuratzen ditugu.

- Bizidunak, batzuk derrigor putzuak behar izaten dituztelako ugaldu eta biziraupena bermatzeko (anfibio, burruntzi edota sorgin orratzak kasu), eta bizidun lehortarrak ura edan edota bazka lortzeko eremu aproposak dira.

Dokumentuak

Egutegia 2022-23

Eskolan dokumentu hauek daude eskuragarri nahi duenarentzat:

Memoria

Ikastetxeko Hezkuntza Proiektua (IHP)

Urteko Plana 21-22

Harrera Plana

AJA

Helburu orokorrak

Norberaren gorputza aurkitu, ezagutu eta kontrolatu, beren buruari eta identitate sexualari buruzko irudi positibo bat eraikiz, beren ekintza eta adierazpenerako gaitasun eta mugak baloratuz, eta oinarrizko osasun nahiz ongizate ohiturak hartuz.

Gero eta era autonomoago batean ihardun bere eguneroko ihardueretan, segurtasun afektibo nahiz emozionala lortu, eta ekimenerako gaitasun nahiz norberarekiko konfidantza garatu.

Gero eta eremu zabalago batean eraiki harreman sozialak, entzuteko jarrerak bereganatuz, eta beren interes, ikuspuntu eta ekarpenak besteekin lotzen ikasi.

Helduekin eta bere lagunekin harremanak izan, afektuzko adierazpenak elkarganatuz, aniztasuna errespetatuz, eta laguntza nahiz elkarlanezko jarrerak garatuz.

Inguru hurbila jakinminezko eta ardurazko jarreraz behatu eta aztertu, inguru hori osatzen duten elementuen ezaugarri eta propietate esanguratsuenak identifikatu eta haien artean sortzen diren erlazioetariko batzuk antzeman.

Ingurumen arloko arazo nagusiak identifikatu et ohitura sostengarrietan hezitu.

Beren inguruko zenbait kultur adierazpen ezagutu, eta haiekiko errespetu, interes eta parte hartzeko jarrerak garatu; inguru hurbiletako beste adierazpen kulturalekiko interes eta errespetua lantzen hasi.

Beren adierazpenezko ahalmenak aberastu eta zabaldu, eskura dituzten baliabideen bitartez; beren adinari dagozkion adierazpen artistiko desberdinak ezagutu eta haietaz jabetu.

Euskararekiko jarrera baikor eta maitekorra izan, euskaldun izaten hezituz.

Teknologia berriak erabiltzen ikasi.

Bizi, ezagutu edo irudikatu duten errealitatearen alderdi ezberdinak errepresentatu eta gogoratu, eta jolasak nahiz beste errepresentazio eta adierazpen forma batzuk eskaintzen dituzten aukera sinbolikoen bitartez adierazi.

Hitzezko lengoaia ohizko komunikazio egoeretara egokituz erabili, besteek diotena ulertzeko eta ulertua izateko, beren ideia, sentimendu, esperientzia eta desioak adierazteko, esanguren eraikuntzan aurrera egiteko, norberaren jokaera arautzeko eta besteengan eragina izateko.

Orientazio zerbitzuak

Aniztasunaren trataera egokia da gure helburua. Orientazio lan taldea bereziki zuzenduta dago gure ikasleen eta irakasleen beharrei behar bezala erantzuteko.

Aholkulariak, pedagogia terapeutiko irakasleak, logopedak, hezkuntzalaguntzeko espezialistek parte hartzen dute lantalde horretan haurren ongizatea lortzeko arlo guztietan: akademikoa, emozionala eta soziala.

GURE HELBURUA HAURREN ONGIZATEA LORTZEA DA ARLO GUZTIETAN: AKADEMIKOA, EMOZIONALA ETA SOZIALA

Zerbitzu honek familiei behar duten aholkularitza eta informazioa ematen die, inguruko agenteekin lotura egiten du eta aholkularitza pedagogikoa ematen du.


Ikastaro honi buruzko informazio gehiago lortzeko bete mesedez datu-orri hau eta ahal bezain azkarren erantzungo dizugu.


Azken hamar urteetan Sanlo kirol taldeko jokalari, entrenatzaile eta harrobiaren arduraduna izan den Gojko Vucinik (Montenegro, 1970) zendu da goizaldean, minbiziak jota.

Gojko Vucinic oso gazte hasi zen eskubaloian jokatzen, eta 15 bete zituenerako seniorretan jokatzen zuen. Bere herrialdea, Montenegro, Jugoslavia zen orduan, eta hango selekzioan ere jokatu zuen. Junior mailan munduko txapeldunak izan ziren, eta Liga txapelketa bat baino gehiago irabazi zituen han. Bere herrialdea laga ostean hainbat urtez jokatu zuen Espainiako Asobal ligan, atezain postuan. 2001. urtean ailegatu zen Euskal Herrira, Arraten jokatzeko. Eibarko taldeko atezaina izan zen taldea arazo ekonomikoen ondorioz desegin zen arte, 2011n, eta ordutik, Sanlon aritu da. Juanma Lopez Sanloko entrenatzailea jarri zen berarekin harremanetan, eta Sanloko harrobiarekin lan egiteko eskatu zion, bereziki, mutilekin. Nesken eskubaloia indartsu zegoen Sanlon, eta mutilena ere maila berean jartzea nahi zuten. Jarri zizkioten helburuak bikain bete dituela adierazi du Lopezek laguna hil berritan. "Sanloko 'alma materra' izan da Vuchy. Gorputz eta arima aritu da lanean urte hauetan eta emaitzak begi bistan daude; kategoria guztietan ditu taldeak Sanlok gaur egun, harrobiarekin egiten duen lanagatik ezagunak gara, eta emakumezkoen zein gizonen senior mailako taldeak ere goi mailan ari dira. Arrastoa laga du Vuchy-k eta igarriko dugu bere falta, bai horixe. Kostako da haren parekorik topatzen", esan du Lopezek.

Elgoibarrera iritsi zenean jokatzera ere animatu zuten Vucinik, eta Alkortan egin zituen jokalari moduan egin zituen azken urteak. Oroitzapen oso ona zuen, izan ere, Lehen Nazional Mailara igotzea lortu zuten 2012an, eta merezi zuen moduan ospatu zuten herriko kaleetan. Harmailetatik ikusteko zortea izan zutenek ere gogoan izango dituzte arropa deigarriak janztea gogoko zuen atezainaren geldiketa harrigarriak.

Alcortarekin mailaz igotzea lortu eta gero erabaki zuen jokatzeari utzi eta entrenatzaile lanetan hastea. Ordutik sanloko mutilen harrobia koordinatu du, eta gaztetxoen zenbait talde eta Alcorta Forging Group senior gizonezkoen taldea entrenatu izan ditu.

Irakurri hemen Gojko Vucinik-ek BARREN aldizkariari 2015ean eman zion elkarrizketa -PDF-

Aurrekoa

Hurrengoa

Elgoibarko Izarra

Gida komertziala

Bideoak

Barren astekaria

ePosta harpidetza

barren.eus Elgoibarko Izarra Euskaltzaleon Topaguneak sortutako ekimena da, Udalaren babesarekin, Eusko Jaurlaritza eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren laguntza ditu


Zuzendari gasteiztarraren lehenengo filma da eta Donostiako Zinemaldiaren Urrezko Maskorra lortu zuen..

Eduki-taula

1 Sinopsia

2 Aktoreak

3 Sariak

4 Erreferentziak

5 Kanpo estekak

SinopsiaAldatu

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.

Bikote xume batek mutiko bat izatearen ordez, neskato bat izan zuen. Bigarrenez mutiko izan baina zerbait izugarria gertatu zen, ama eta alabaren arteko harremana behin betiko hautsi zuena.

Ami sei urteko neskatxa da, sentsiblea eta barnekoia. Ama, Carmen, mutil bat izatearekin obsesionatuta dago, bestetik, bereziki Gabrielek, senarrak, neskak bakarrik sor ditzakeelako. Gabrielek ez du bat egiten emaztearen obsesio horrekin.

Carmen haurdun geratzen denean, Amiren balizko bekaizkeriaren beldurrak, gero eta erru-sentimendu handiagoak elikatuta, Carmeni bere haurdunaldiaren berri ematea eragozten dio, eta alabarekiko harremana egunetik egunera gaiztotzen hasten da. Une horretatik aurrera, gertakariak amesgaizto izugarri baterantz abiatuko dira ezinbestean. Amak bere desioa lortzen duenean eta nahi duen semea erditzen denean, alabak ez du jasaten eta jaioberriarekiko gorrotoa sentitzen hasiko da. Amik haurra hiltzen du azkenean, kuxin batekin bere sehaskan itota. Hamahiru urte geroago, Ami ia ezkutuan bizi da bere gelan, kanpoko mundutik, familiatik eta bere sexutik kanpo.

Orduan, Ami ihes-plan bat egiten hasten da, dirua geratzeko janaria lapurtuz. Baina aitaren lagun batek bortxatu eta haurdun utzi du gaztea, eta, Ami salbatzera doanean, elbarri uzten du. Egoera gehiago jasaten ez duenez, Ami etxetik alde egitea erabaki du. Baina, azken unean, amaren portaeran izandako erreakzio arraro batek gerarazi egiten du, eta hori bientzako bizitza berri baten hasiera da.


WGC-Mexiko Championship txapelketan lehiatuko da Jon bihartik aurrera Golf Chapultepec Klubean, Europar Zirkuituko kidea izanda. Euskalduna, 2017. urteko denboraldi osoan zehar izango da European Tourreko kidea.

Farmers Insurance Open txapelketan lortutako garaipenari esker, Jon munduko T50ean dago (38.a). Hemendik aurrera Rolexeko Race to Dubai lehiaketarako puntuak lortuko ditu, Mexikoko Munduko Txapelketarekin hasiz. Gainera, Ryder Cup 2018 (Paris) lehiaketarako sailkapena hasten denean puntu gehiago lor ditzake Jonek.

Munduko T50ean dagoen bitartean, Rahmek Rolex Serieko lehen bost txapelketetan parte har dezake. 2016ko azaroan, Jon, Espainiaren ordezkaria izan zen Rafa Cabrera-Belloren bikotea izanda ISPS Handa Munduko Kopan. Lehiaketa hau, Australian jokatu zen eta zortzigarren lekuan geratu egin ziren.

Rahm 1994. urteko azaroak 11an jaio zen Barrikan (Bizkaian) eta Arizona State Unibertsitatean Komunikazioa ikasi egin zuen. Hemen egonda, Ben Hogan Award-a lortu zuen 2015 eta 2016 urteetan. Sari hau, Estatu Batuetako amateur jokalaririk hoberenari ematen diote eta Jon, ondoz ondoko bi urtetan irabazi duen jokalari bakarra da. 2016. urtean, Jack Nicklaus award-a irabazi egin zuen.

Jonek PGA Tourrean izandako garapena liluragarria da: 2015 eta 2017 urteen artean lehiaturiko 19 txapelketetan bitan bakarrik ez du kortea pasatu, garaipen bat lortu egin du, bigarren eta hirugarren lekuan bukatu egin da eta sei alditan T10an eta 12 alditan T25ean amaitu egin du. Aurtengo urtarrilak 29an San Diegoko Farmers Insurance Open txapelketan lortutako lehenengo postuarekin historia egin du Jonek, bere garaipen zerrendari profesional gisa 22 urterekin hasiera emanez.

Jon Rahm: “Betidanik nahi izan dut European Tourreko kidea izatea eta Ryder Cup txapelketa jolastea, baina ez nuen ezta pentsatu ere egin hain goiz lortuko nuenik. Oso garrantzitsua da niretzako. Zirraraz beteta eta lehiatzeko prest nago. Egia esanda, torneo hau European Tourreko nire lehenengo txapelketa izatea asko gustatzen zait eta ondo egitea espero dut.”

“Argi dago Europar Zirkuituan izandako profesional ibilbidearen hasiera, Estatu Batuetan ikasi duten beste jokalari askorekin konparatuz ezberdina izan dela. Aukera bikaina bati probetxua atera ahal izan diot eta hain goiz lortzeak harrituta nauka. Ezin dut sinetsi European Tourreko kidea izatea”

“Zirkuituko oroimen asko daukat buruan… Justin Rosek Volvo Master txapelketa irabaztean egindako hole in one-a Valderramako 3. zuloan, ikusi nuen lehenengo zuloa izan zen. Urte horretan, Europako jokalararik onena bilakatu zen.”

“ Espainiar jokalarien hainbat garaipen dauzkat buruan; Sergio (García) eta Pabloren (Larrazabal) arteko play-off ikaragarria Alemanian, Miguel Ángel (Jiménez) eta Pablo Frantziako Open-a irabazten, Sergioren garaipen guztiak… Momentu ugari eta bikainak izan dira, batez ere nik Valderraman bizi izandakoak. European Tourreko hainbat torneo jokatzeko irrikan nago.”

“Chapultepec-eko zelaia oso polita da, asko gustatzen zait, etxeko zelaiak burura dakarkit, Europar zelaien antzekoa baita. Estua da, zuhaitz askorekin beteriko zelaia, Drivearekin ezin da beti hasi baina, nire asmoa zuhaitzen gainetik jokatzea da! Tee-tik kontserbadorea izanda jolastu daiteke, baina Europako zelai askotan gertatzen den bezala, bigarren kolpea ondo ezartzea ezinbestekoa da. Eupoean Tourreko kidea naizen lehenengo txapelketa izanda, ondo jokatzea espero dut”

2023. Jon Rahm. Eskubide guztiak erreserbatuta. Lege-oharra.

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies.


Gaur hasi da telekomunikazioen nazioarteko feria, formatu txikiagoan bada ere, izurria dela eta. Iaz bertan behera utzi behar izan zuten. Ostegunera arte egongo da.


Webgune honek berezko eta beste bitarteko batzuen Cookie-ak erabiltzen ditu informazioa jaso eta gure zerbitzuak hobetzeko. Nabigatzen jarraitzeak horien instalazioa onartzea dakar. Erabiltzaileak bere nabigatzailea konfiguratzeko aukera dauka, eta nahi izanez gero, bere disko gogorrean instalatzea ekidin dezake, horrek webgunean nabigatzeko arazoak sor ditzakeela aintzat hartu behar duen arren.

Onartu Nola konfiguratu

#RoadtoTokyo2020

#GuztionAmetsa. Bihotz bera indartzen. Gogo bera biltzen. Bide bera osatzen. Helburu bera amesten.

asier-amador-dominak

lotutako albisteak

25

iraila

2018 Piraguismoa

Elkarrizketa Ander Elosegiri Rioko Munduko txapelketan lehiatu baino lehen

Ander Elosegi palistaren adierazpenak Rio de Janeiroko Munduko txapelketan parte hartu aurretik. Urte erraza izan ez duen arren, Irungo piraguista ilusioz itzuli da Deodoroko kanalera. Bertan irabazi zuen diploma azken Olinpiar Jokoetan. Bere iritziz, finalean sartzea da eman beharreko lehen urratsa, hortik aurrera aurreikuspenik egitera ez da ausartzen.

06

maiatza

2015 Besteak

Ekaitz Saies: “Mundu mailako top 15ean utziko dut piraguismoa”

Piraguista donostiarrak erretiroa hartuko duela iragarri du gaur 18 urtez elitean aritu ondoren 2015eko maiatzaren 6a.- Azken bi hamarkadatan euskal piraguismoaren erreferente bilakatu den Ekaitz Saies piraguistak goi mailako lehiaketa utziko duela iragarri du gaur Donostian egindako prentsa agerraldian. “ Aurreko urtean 15. amaitu nuen Munduko txapelketan, eta nire emaitzik txarrena izan arren postu polita […]


FORMAZIO ETA HAUSNARKETA SAIOA EGIN DUGU ALDAHITZ PROIEKTUKO METODOLOGIA BERRIEN INGURUAN - Soziolinguistika Klusterra

Nagusia

Nor gara

Aurkezpena

Hausnarketa estrategikoa

Bazkideak

Zuzendaritza Batzordea

Bulego teknikoa

Ikerlarien sarea

Aliantzak

Aktualitatea

Agenda

Albisteak

Zabalpena

Soziolinguistika Albistaria

Euskal Soziolinguistika Jardunaldiak

Txillardegi-Hausnartu sariak

Ikastaroak, mintegiak eta tailerrak

Argitalpenak

Hezkuntza Soziolinguistikoa

Bat Soziolinguistika Aldizkaria

Proiektuak

Egoeraren azterketa

Arrue proiektua

Gazteak euskararen eszenatokian: Erabileraren auzia

Hitzargiak

Hizkuntza Aniztasunaren Mapak

Hizkuntzen erabileraren kale neurketa. Euskal Herria, 2021

Hizkuntzen erabileraren kale neurketa. Udalerriak, 2021

Hizkuntzen Erabileraren Kale Neurketa. UEMAko udalerriak eta Tolosaldea

Hizkuntzen Erabileraren Neurketak Euskal Herriko Unibertsitatean

Hizkuntzen Erabileraren Neurketak ikastetxeetan eta kirol taldeetan

UEH ikerketa: Udalerri Euskaldunetako Haurrak eta euskara

Esku hartzea

Aldahitz ikerketa

Berba-lapiko proiektua

Berbekin

Eralan 5

Euskara Kirolkide

Eusle Hezkuntzan

Gipuzkoa Berdinago

Hizkuntza Ohiturak Eremu Afektiboan

Hizkuntza ohiturak Osakidetzan

Jendaurrean Erabili

Tokian tokiko hizkuntza aktibazioa

Ikusi gehiago

eu

es

en

fr

Aktualitatea

Albisteak

Agenda

FORMAZIO ETA HAUSNARKETA SAIOA EGIN DUGU ALDAHITZ PROIEKTUKO METODOLOGIA BERRIEN INGURUAN

2017-03-24

Aldahitz Ikerketa proiektuaren baitan, hizkuntza-ohituren aldaketa prozesuak aztertzen ditugu. Modu zehatzagoan esateko, finkatutako harremanetan, eguneroko edo ohiko hizkuntzan gaztelaniatik euskarara gertatzen diren aldaketa prozesuak ditu aztergai nagusi ikerketa lerro honek. 2010. urteaz geroztik, lan-munduaren eremuan garatu da proiektua gehienbat, eta Eusle metodologia da orain arte sortutako tresna nagusia.

Eusle metodologia aplikatzeko baldintzak betetzen ez diren egoeretan ere hizkuntza-ohiturak gaztelaniatik euskarara aldatzea errazteko asmoz, bi metodologia berri sortu genituen iaz: ulerrizketa metodologia eta uler-saioak metodologia. 2016. urtean zehar zenbait esperientzia pilotu garatu ditugu Aldahitz proiektuan parte hartzen duten erakundeekin lankidetzan, metodologia hauen egingarritasuna, eramangarritasuna eta eraginkortasuna ebaluatu nahian.

Hain zuzen ere, 2016an garatutako esperientzia pilotu horietatik ateratako ondorio nagusiak partekatu genituen asteazkenean proiektuko Garapen Taldea osatzen duten 6 erakundeetako lankideekin: AEK-Ahize, Artez Euskara Zerbitzua, Elhuyar Aholkularitza, Emun koop. E., Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza eta Gipuzkoako Foru Aldundiko Hizkuntza Berdintasuneko Zuzendaritza. Pello Jauregi EHUko irakaslea izan genuen lan-saioko gidari (bera da Aldahitz ikerketaren zuzendaria).

Ulerrizketa eta uler-saio esperientzien kasuan, proba pilotuen lehen emaitzak izanik, proiektuko kideen artean soilik partekatu dira emaitzak. Eusle metodologiaren kasuan, ordea, amaitzen ari gara 2015 eta 2016an eginiko esperientzien datuen analisia, eta beraz, datozen asteetan 2013-2016 urte bitarteko esperientziekin lortutako emaitzen txostena guztion eskuragarri jarriko dugu.


Gure ikastetxeak dituen baliabideak eskainiz, tailer batzuk ditugu antolatuak DBH eta batxilergoko ikasleentzat. Printzipioz, ikastetxeetan irakasten diren teknologia, marrazketa, fisika, STEAM… eta antzeko ikasgaietako ikasle eta irakasleei zuzenduta daude.

Tailer hauen helburua, ikasleak lanbide heziketara eta lan mundura gerturatzeaz gain, gure tailer, makina, erraminta, teknologia eta baliabideak partekatzea eta elkarlana sustatzea litzateke.

Momentu honetan beheran zerrendatutako tailerrak eskaintzen ditugu, baina otsailetik aurrera tailer berriak izatea aurrikusten dugu, teknologia digitala duen etekin handiko espazio adimentsu bat sortzeko obretan ari bait gara.

Tailerrak:

(Informazio gehiago nahi izanez gero, klikatu irudiaren gainean)

Hala ere, beste behar edo egokitzapenei erantzuteko prest izango ginateke.

Zerbitzuak

Moodle

Intraneta

Egutegia

Posta elektronikoa

Mantenua

© 2023 - Hernani Lanbide Heziketa - 943 551 958 - idazkaritza@hernanilanh.eus

Cookies Lege informazioa

We are using cookies to give you the best experience on our website.

You can find out more about which cookies we are using or switch them off in settings.

Accept

ALDATU COOKIE AUKERAK

Close GDPR Cookie Settings

Pribatutasun Laburpena

Derrigorrezko cookie-ak

Cookie gehigarriak

Egilea GDPR Cookie Compliance

Pribatutasun Laburpena

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu ahalik eta erabiltzaile-esperientzia onena eskaintzeko. Cookiei buruzko informazioa zure nabigatzailean gordetzen da, eta zenbait funtzio betetzen ditu, hala nola gure webgunera itzultzen zarenean egin duzun hizkuntza hautua gogoraraztea.

Derrigorrezko cookie-ak

Derrigorrezko cookie-ek beti gaituta egon behar dute, cookie-n inguruko lehentasunak berak gorde ahal izateko.

Enable or Disable Cookies

If you disable this cookie, we will not be able to save your preferences. This means that every time you visit this website you will need to enable or disable cookies again.


Grande Armée (ɡʀɑ̃d aʀme ahoskatua; eusk: «Armada Handia») edo Frantziar Armada Inperiala Napoleondar Gerretan Napoleon Bonapartek zuen armada izan zen. Izena Napoleon berak jarri zuen Boulogne-sur-Merren Ingalaterra inbaditzeko bildu zituen gudarosteak izendatzeko, baina Trafalgarko guduan jazotako porrota eta gero ezin izan zuen kanala zeharkatu eta Rhin aldera mugitu zuen austro-errusiar armada gelditzeko.

Grande Armée

Mota

lur armada

Sorrera

1804

Deuseztatzea

1815

Herrialdea

Frantziako Lehen Inperioa

Gerrak eta guduak

Hirugarren Koalizioko Gerra, Laugarren Koalizioko Gerra, Errusiako frantziar inbasioa, Seigarren Koalizioaren gerra eta Iberiar Penintsulako Gerra

Hasieran, mariskal batek zuzendutako sei gorputz zituen baina epeka epeka hasi eta 1812an, Errusiako frantziar inbasioaren hasieran, 680.000 lagun zituen[1] (300.000 frantziar, belgikar eta nederlandar, 95.000 poloniar, 35.000 austriar, 30.000 italiar, 24.000 bavariar, 20.000 saxoniar, 20.000 prusiar, 17.000 westfaliar, 15.000 suitzar, 9.800 daniar eta norvegiar, 4.000 portugaldar eta 3.500 kroaziar). Errusiatik 120.000 lagun besterik ez ziren itzuli.

ErreferentziakAldatu

↑ Riehn, Richard K.. (1991). 1812: Napoleon's Russian Campaign. New York: Wiley ISBN 978-0471543022..


Posted in Bestak eta ospakizunak, Festak, Tradizioak, tagged Baztandarren Biltzarra, Baztango kontuak, Begoña Durruty, Mariano Izeta, tuku-tuku on uztaila 19, 2009| 2 Comments »

Baztandarren Biltzarra 1964. urteaz gero (1997an, 2020an eta 2021an ezik) urte Elizondon Baztango 15 herrien arteko senidetasun jaialdi da. Baztango bailarako festarik bereizgarriena da. Goizeko orgen desfilearekin baztandarrek bailararen iragan eta egungo egoerak islatzen dituzte, karroza ikusgarriek Baztango hamabortz herrietako eguneroko bizitza tradizionaleko eszenak irudikatzen dituzte.

Jai honi, Zugarramurdiko lagun batek, baztandarren arrotasun eguna” (dia del orgullo baztanes) deitzen dio eta jakiña da Malerrekan, baten batek “tukutukuen biltzarra” ere, deitzen diola.

2009ko Baztandar Biltzarra jaiako kartela. Egilea Begoña Durruti

Tuku tuku edo ttuku ttuku, aspalditik baztandarrei adirazteko erabiltzen den hitza edo goitizina da (gehien bat Malaerrekan) eta hala dio Euskalzaindiako hiztegia hitz horren 3. adierazpenan;

Baztango biztanleen ezizen gisa. Baztandarrak tukutuku, L.” Baztandarrei aplikatzen dieten ezizena, erreserbatuak eta mesfidatiak direla adierazteko “.

Eta Hiztegiko lehenego adierazpena, peto peto ematen du gure izaerarekin;

Onomatopeia, “isilik ibiltzea edo ihes egitea adierazteko, zaratarik egin gabe, arreta erakarri gabe; eta gauzak oharkabean egitea.”

Ulertzen dudana “Baztandar tuku-tuku”ertean hiztegiko 2. adierazpenagatik dela da eta Ibarretik kanpo erdeinuzko moduan erabiltzen bada ere, egia errabn baztandarrei ez zaie enbarazu egiten eta goitizenaren erranahia honela ulertzen da: isilpekoak, zuhurrak, nobleak; serioak eta erreserbatuak… eta Tuku-Tuku izaera horrek harrotasunez betetzen ditu.

Nahiz eta erranairu batzutan “Baztandarra tuku-tuku, gasna erre yale, sura jan ta batre gabe” bezalakoan, ergel, tentel, lelo, txepel, inozo, tonto intxura gelditu zeren dion bezala gasna zotz baten muturrean jarri ta su gaiñean erretzen ari denean, aunitzetan sutara erori, ta baztandarra gabe gelditzen da!.

Bertze kasuetan, batek bertze batengana, nondik ziria sartu dabillenaz erte da “Baztandar tuku-tuku. Koikuan milia marra-kuku”

Ta mila marra-kuku (Baztango talo mota)koikuan izanez, Baztango herri guztiendako bere iseka kanta ezin falta!

ERRANAIRUAK eta ISEKA KANTAK

Herriz herriz basaburutik hasita baztangoizaraino herri guztiak badauka bere iseka kanta

–Almandoz galtza motz – Almanandoz kiz koz, berroetarrak galtza motz, aniztarrak buru motz, zigarrak muturre zorrotz.

–Berroeta han badire hainbertze iratze meta.

–Aniz, hameka etxe,hameka labe ta hogeitabi zetabe, bat bertze behartu gabe – Aniz inbusteri haundiz.

–Irurita jo zazu txiribita , edo erdaratuta “toka la txiribita“- Irurita neska polita.

–Oronoz galtza motz, Arraioz leku oz, Lekaroz hor ere otz, Oieregi zerri begi , Narbarte hemendik aparte…

–Gartzain hor badago hainbertzearzain – Gartzain zapela bete gaztain.

–Elizondo xinguli mango, arto gitti jango, ogiaren papurra, Elizondo zangamakurra – Elizondo zangili mango, arto gutti yan do.

–Elbete kukute apo bat yan dute – Elbete kukute zerri bat hil dute katilu bai ezin izanez xerri aspilean yan dute

–Arizkun Dominus obiskun (jauna zuekin erran nahi du) – Haundienak dira arizkundarrak, hori segitu nahiak erratzutarrak, xito salto salto Ziga burutarrak, galtzapurdi lazo arraioztarrak.

–Bozate deabru guztiak hor zate – Bozate kukute zerri bat hil dute katilu txar bat ezin izanez zerri aspilean (zerriak bazkatzeko tokia) yan dute

–Erratzu mile petatzu- Erratzu hamar mile petatzu.

–Azpilkueta, jo eta bota.

–Amaiur haurrek xatar ezin bihur – Maia Baztango zerritaia.

Baita ere badago Baztango neskei buruz abestitxoak

–Neska ederrak dira aniztarrak, dantzari ederrak arraioztarrak, beltxaran graziosoak zigatarrak, makilkari haundiak gartzaindarrak, arrikari haundiak iruritarrak eta gona luze denbil, elizondarrak

eta akitzeko kanpotarrentzat ere badago

–Española yan ta hotza, frantsa yan ta bero nahiz ta deus ez den gero.

Sarrera hau egiteko erabili den materiala;

Baztango kontuak. Mariano Izeta Elizalde. ( Bilbao Bizkaia Kutxa. 1999).

www.euskaltzaindia.eus

Nafarroako Esaera Zaharrak. mediateka.eus

Read Full Post »

Ikastola(k).

Posted in Bestak eta ospakizunak, Emakumeak, Errepublika, Gerra zibila, tagged 1935, 1936, Agustín Ariztia, Antonio Astiz, Bautista Iribarren, baztan ikastola, Baztango kontuak, Beitonea, Bittori Etxeberria, cuartel de Pelayos, Emakume Abertzale Batza, Esteban Etxeberria, Euskerazaintza, falange, Felizita Ariztia, Fernando Iribarren, Gerra Zibila eta gerraostea Baztanen 1936-1946, Ignazio Iturria, Iker Frias, Irene López Goñi, Izeta, Joaquín Zubikoa, Kepa Dendarieta, Lander Santamaria, Las Ikastolas en Navarra ( sigloXX): Búsqueda de un modelo de escuela propio, Manuel Aramburu, Marcos Irigoyen, Mari Karmen Goñi, Mariano, Mauricio Iribarren, Mª Jose Bertiz, Mª Lourdes Apeztegia, Pablo Eraso, Pilare Alba Loiarte, Rafael Garmendia, Sokorro, Universidad Pública de Navarra on ekaina 7, 2009| 1 Comment »

Urtero bezala, Ekainaren hasmentan Baztan ikastolak bere besta ospatzen du ( aurten ekainak 7an). Festa hau Ikastola sortu zenetik egin da eta famili giroan, ospatzen da.

Baztan Ikastola 1970 urtean jaio edo sortu zuten (1970-71)- Garai haientan, Baztandar gehienentzat ama hizkuntza eskuara izan arren, egoera larrian zegoen. Hola zela, zenbait guraso, Baztanen, ikastola baten beharra sentitu zuten eta segidan lanian patu ziren; Paperak eskatzen, Hernaniko Ikastola ikusten, haurrak eskolara joateko zeukaten gurasoekin hitz egiten… eta azkenean 1970eko martxoaren 24an; Mariano Izeta , Fernando Iribarren, Pablo Eraso, Antonio Astiz, Joaquín Zubikoa eta Marcos Irigoyen gurasoek Vianako Printzea Erakundean “Elizondoko leku honetan euskarazko eskola bat irekitzeko, non haurrek gure hizkuntza maitea ikasiko duten” eskaera siñatu zuten, eta dena lortuta Irailan ikastola martxan jarri zen. Marcos Irigoyen Guraso Elkarteko lehen lehendakaria izan zen.

Lehenego ikasturte horrek 27 haurrekin Miserikordiako (zahar etxean) libre zegoen eta gustora utzitako gela batean hasi zen eta lehenego ikasle hoien andereñoa Lekarozko neska gazte bat izan zen; Mari Karmen Goñi andereñoa.

20 hamarkadako ikastolako ikasleak. Argazkia nie50urte

Urte haietan, gela antolatzeko modua arras desberdiña zen: mahiarik gabe, lurrean exerita (honek zer erranak sortzen zituen herrian), liburu gabe, euskara abestiz eta txontxongiloz lantzen zen eta Larunbatetan, ibilaldiak egiten ziren…Baita ere urte hasieran, irakaslearen fitxa egitera eta haurren kopuruatz galdetzera garai haietako “sekretak” pasatzen ziren.

Hurrengo urtean bertze andereño bat etorriko da, Sokorro andereñoa. Bi talde izanez eta urtez urte ikasle kopurua haunditzen joan zenez, irakale gehiagoren beharra zegoenez Mª Jose Bertiz, Mª Lourdes Apeztegia (Marilu) eta Mª Paz Goñi sartu ziren. Beranduxago 1978an lehenengo maixua agertuko da,

Kepa Dendarieta.

Ikastola haunditzearekin arazoak etorri ziren, lekua txikia zen eta gainera guraso batzuk “libro de escolarida” lortzen ez zelakoz seme-alabak atera zuten. Lekuarena, parkeko ikastetxearekin irtenbidea bat lortu zen. Eraikina eskola nazionalaren egoitza zena eta libre gelditu zenez “parkeko ikastolan” bihurtu zen. Geroxago etorriko zen Elbeteko eskola eta borroka luze baten ondoren (herria ia ia bi zatitan banatu zen ta guzi) Pilarreko egoitza lortuko zen. Ordutik hona aldaketak aunitz izan dira, oztopoak gaindituz normalizazio bat arte aurrera segitu du Ikastolak.

Hasierako 27 hoietako haur, haunditu ziren, gurasoak bihurtu ziren eta bere seme alabak ikastolan matrikulatu zuten eta ia urte dexente ondoren badirea kasu berezi batzuk, ikastolatik famili berbereko bi belaunaldi (guraso-seme/alabak) pasatu direnak.

Baztan kastola eta gaur egungo ikastolen aurrekaria, 30eko hamarkadan sortutako euskal eskolak (Nafarroan ikastola izena eman zizaien) izan ziren. Lehena, 1931n, Iruñeko Karlos III etorbidean jarri zen abian. Hiriburuaren ereduari jarraituz, 1933an Lizarran patronatu bat sortu zen ikastola bultzatu eta zuzentzeko. Azkenik, 1935ean, euskal eskola sortu zen Elizondon.

Guztiak ekimen pribatutik sortzen dira (Gerra Zibilaren ondoren sortzen diren ikastoletan ere izango da hori). Bultztzaileak Nafarroako euskal nazionalismoarekin zuzenean lotutako pertsonak edo taldeak dira. Denetan modu batera edo bertzera Nafarroako Emakume Abertzale Batza atzean zegoen; Hiru ikastoletan kontratautako andereñloak erakunde hoorretakoak ziren. Baztanen erakundearen lehendakaria Bittori Etxeberria zen eta berak, bere anai Esteban eta Elizondo’ko Eusko Etxea’n biltzen ziran bertze euskaltzaleek eraginda; Manuel Aramburu, Agustín Ariztia, Rafael Garmendia, Bautista Iribarren, Felizita Ariztia, Timoteo Plaza, Ignazio Iturria …posible izan zen.

Ikastola 1935ko Irailan ireki zen eta Beitonea etxean kokatua zegoen. Pilare Alba Loiarte goizuetarr hartu zuten andereño. Ikastolak onek Ignacio Iturriaren laguntza jaso zun eta honek gastu guztiak hartu zituen, andereñoren soldata, liburuak, mahiak. Bertze batek tokia utzi zien.

1935ko ikastolako gela, Beitonea etxean. Argazkia nie50urte

Baina Mariano Izetak kontatzen zun bezala gure herri hontan beti izan dira euskararen etsai batzuk eta hauek maltzurkerietan, ikastolak ez zuela baimenik, legez kanpo zegola , bota behar zela…hasi ziren eta lan zikin hori bere fruituak eman zuen. Hasi bezain laster, aste batetara gobernua ikastola itxi zun eta haurrak eskola nazionalera bueltatu ziren (erdaraz ikastera)

Ikastola lau hilabetez egon zen itxita baina 1936ko Otsailan hauteskundeak izan ziren Espainian eta Frente Popular talde ezkertiarrak hauteskundeak irabazi zitun eta gauzak aldatu ziren. Baimena eskatu zen Gobernu berriari eta honek baietza emanez ikastola berriro, ireki zen. Bizpa-hiru

hilabetez segitu irekia egon zen eta ikasturte anormaltasunean aktie zen, baina zorritxarrez faszistak armetan altxatu ziren (Espainiako gerra zibila lehertuz) eta uztailak 25ean Iruñetik Mauricio Iribarren falangista iritsi zen. Udaletxeko Errepublikaren bandera balkoitik behera bota ondoren, falanjistak (eta haien inguruan bilutako elizondar aunitz) Ikastolako atea bortxatuz sartu ziren eta han aurkitu zuten liburu guztiak erre zuten, mahiak eta aulkiak eskola nazionaletan banatu zuten eta ikastola ustu ondoren, ate buruan horiz “cuartel de Pelayos” idatzi zuten.

P.D Sarrere 2009ko ekaina engin zen baina, urta hauetan moldatu eta informazioni berria gehitu zaio.

Sarrera hau egiteko erabili den materiala:

Mariano Izetaren ” Baztango kontuak” ( Bilbao Bizkaia Kutxa. 1999) liburua.Las Ikastolas en Navarra ( sigloXX): Búsqueda de un modelo de escuela propio. Irene López Goñi. Universidad Pública de Navarra. 2005

Euskerazaintza. LVIII Zenbakia. 2006.

Gerra Zibila eta gerraostea Baztanen 1936-1946. Iker Frias Iturria. Kondaira.com 2004.

Los primeros alumnos de Baztan Ikastola vuelven a clase. Lander Santamaría. Diario de Noticias. 2015

Read Full Post »

Sugaar eta zaparrada.

Posted in Ipuin ta kondairak, Mitologia, tagged Atarrabi, Auñamendi Eusko Enziklopedia, auza, Baztango kontuak, blogarte, Erensuge, José Miguel Barandiaran, Lola Sarratea, Mariano Izeta, Mikelats, Sugaar, sugezahar, Sugoi on maiatza 13, 2009| Leave a Comment »

Zaparrada euri jasa bortitza da, denbora labur batean gertatzen dena, eta bortitza denean uholdeak eragin ditzakeena. Hala izan zen! bapatean euri zaparrada segidan menditik uharrak atera eta ibaia billatuz, errepideak zeharkatu eta ti-tau batean dena estali zun urak. Jendea arkupe eta gorapetan babestera korrika egin zuten, autoak mantxo joan arren zipriztindu egin ziguten, zerua grixe eta iluna eta begi bista bat urrunera botatzerakoan… Auza beltz eta pertz! (Erratzuko herrie eta arana badaki zer den Auzatik uharkak jaustea

Zaparrada. Argazkia Pello San Millan.

Zienzia aldetik zaparrada prezipitazio mota gogor bat da, gutxi irauten duena eta konbekzio hodeietatik oso zuzen erortzen dena. Tantak izaten dira, eta kazkabarra edo harria ere. Zaparradaren ezaugarria bat-batean hastea eta bat-batean bukatzea da, eta zeruak ilunak agertzea ere.

Mitolojia aldetik, kontu zaharrak eta kondairak diotenez, gure arbasoentzat zaparradak Sugar sortzen zituen! bo, Sugar eta Marik Auzako kaskoan binatzen zirenean.

Jakina da Sugaar (Sugar, suge, Erensuge, Sugoi…) Auzako kobazuloa batean bizi dela (J.M Barandiaran) eta Mariren bikotea edo “senarra” dela. Tradizioa dio Marik Anboto utzi eta Auzara abiatzen dela (suzko bola baten itxurarekin) Sugaarrekin egoteko, eta biek sexu plazerretan ematerakoan, txinpartak tximistetan bihurtzen dira, intzirak ortotsetan, Auzako kaskoa goibeltzen da eta azkenik, kriston zaparrada edo erauntsia erortzen da.

Sugaar Marirekin bi seme ditu; Mikelats eta Atarabi, gaizkiaren eta ongiaren irudikapenak direnak. Suzko igitaia formakin zerua zeharkatzen du eta doike! ekaitz eta trumoiak sortzen ditu. Batzutan gizaki forma hartzen badu ere, normalki suge itxura du.

Behin Lola Sarrateak, Arraiozko artistak, Sugaar buruzko ipuin bat bidali zidan. Lola Sarrateak Almandoz jaiotako nafar artista eta idazlea da. Arraiozko Kanakonean dauka bere etxe-tailerra eta sarean, blogarte blog ederra eta interesgarria kudeatzen du. Blog hontan bere arte lanak, margoak, eskulturak… ikusteaz eta gozazeaz gain, Baztango eta bertze lekuko historioak kontatzen ditu ere.

SUGAR ETA HAURRA

Behi mutikoa oihanera sartu zen, lelo larilelo kantari, eta oihan ilun hartan ba zegoen sugaar bat, muruuuuuhhh ahotik sua zeriola agertu zitzaion mutikoari bidera., sua fu fu jarautiz eta jan eginen zaitut erranez, aspaldian ez dut eta zurea lako txitxia xamurrik haginkatu, ja ja ja, txtxia xamurra ja ja ja, haurra ikaratu nahian, baino umea ez zen beldurtu.

Desesperantza apur batekin

-kendu hortik !erantzun zion haurrak dragoiari, eta ez bota gehiago ke gogaikarri hori mamorro horrek, lotsatu beharko zenuke hain handia izanda horrela irtenda ni bezalako haur ttikia beldurtzen.

-Aida! Aida! Joan zaitez paleontologia museora, zimpi zampa eginen zaitut bestela!

Eta dragoia erori zen zipli kanka tunk identitate krisi sakonera, eta arras deprimiturik, gan izan behar zuen laster dingili dangala psikoanalistarengana…

J. S. ren ipui batetik hartua.

P.D. Sarrera hau 2009ko Maitzako 13an idatzi zen, egun hartako atsaldean zerua goibeldu eta kriston zaparrada bota zuen. Gure ette ontdoko errepidea tita batean urea estali zen, ur kanal bat zirudien, Tarte matez kotxeak ezin ziren ibiltzen ahal!-

Sarrera hau egiteko erabilli den materiala:

Baztango kontuak . Mariano Izeta Elizalde. Bilbao Bizkaia Kutxa. 1999

Auza. Auñamendi Eusko Enziklopedia.

Diccionario de Mitología Vasca. José Miguel Barandiaran. Txertoa. 1984

Read Full Post »

Laxoko kontuak: Pilota-soroak, plazak eta desafioak.

Posted in Laxoaren kontuak, tagged Baztango kontuak, bertsoak, laxoa, Laxoa. La pelota en la plaza, Mariano Izeta, Tiburzio Arraztoa on apirila 9, 2009| Leave a Comment »

Laxoa, gaur egun praktikatzen den Pilota modalitate zaharra dugu, eta bertze batzuen aitzindari da. Gora behera handiak izan baditu ere, gaur egun gure eskualdean osansuntsu dagoela erran dezakegu eta osasun hori Laxoa elkarteari zor diogu. Laxoa elkartea 1980an sortu zen eta berarekin txapelketa eta behin betiko laxoa eskualdean (Baztan -Bidasoa) berreskuratu izan da.

Garai batean, antzinako artzainek Laxoa partidak jokatzen zituztela edozein pilota-soro eso soropiletan (belarra ebaki ondoreneko lursail laua). Gero, herrira jaitsi zirenean, joko hau zabaldu eta ikaragarrizko arrakasta izan zuen; Euskal Herriko kirol nagusia izan zen XIX. mendeko bigarren erdi arte. Ipar Euskal Herrian, Nafarroan, nahiz Gipuzkoa, nahiz Bizkaian eta bertze zenbait tokitan ere arrakasta izan zuen Laxoak. XIX. mendearen erdialdean izan zuen bere garairik dizdiratsuena.

Herri-tradizioak eta zenbait lekutako izenek argi uzten dute laxoan aritzen zirela artzainek bere aisialdietan, Toki edo lur eremu horiek pilota-soro ( edo soropil) izena zeukaten. Baztanen, Arraiozen (ia ia Bertizko mugan) Urrizketako pilotasoroa dago, Beartzunen Kuartel zaharreko lur saila pilotasoroa zen ere eta Orabidean Karokotze-soroa dago.

Urrizquetako pillota-soroak 70 metro luze eta 40 bat metro zabal zuen eta Arraiozko Indakobordako Juan Ugartek (1914/08/21), gogoratzen zen Urrizquetako pilotu-soroan laxoa jokatu zuela gaztetatik berrogeita hamarreko lehen urteak arte (bere aitak lehenago ere aritu zen).

Juan Ugarte Urrizquetako pilota-soroan. Arraioz (Baztán). (Argazkia C.U. 05.98). http://www.gipuzkoa.eus .

Pilotasorotan joko-arauak erreboterik ez egoteari egokitzen zitzaizkion, eta pilotak gaur egungoak baino handiagoak eta astunagoak ziren. Gaur egun garai bateko pilotasoroak gogora ekartzen digun plazak Arraiozkoa eta Arizkungoak izan daiteke. Plazetan Oinarrizko elementu bat errebotea da. Hau hasieran ttipiak ziren eta elizitik hurbil eraiki ziren plazetan (Arraioz), haien pareta zen errebotea.

Arizkungo Bozate auzoan dagoen Lamierritako plaza, Goienetxetarren Etxeberria “jauregiarekin” batera ereiki omen zen Lamiarrita izeaneko eremuan. 1913. urteko uholdeak plazan izugarriko kalteak eragin zituen. Erreboteko pareta garai batean altuagoa zen, baina gibeletik pasatzen den errepideak ikusmen handiagoa izateko, murriztu egin zen. Erreboteko paretaren alboan zulo txiki bat bada; han partidan erabiltzen ziren pilotak eta freskagarriak gordetzeko zen. Hamarkada aunitzetan zehar Lamiarritako plazan sekulako desafioak jokatu izan dira, batez ere Baztan, Malerreka eta Aldudes aldeko pelotari artean.

Tiburzio Arraztoak “Laxoa. La pelota en la plaza” liburuan, 1853ko. urtean Lamiarritan, baztandarren eta aldudarren artean jokatutako partida bateko bertso eder batzuk aipatzen digu.

Zer dut bada aditzeen

Baztango aldetik?

Mendiek inharrosten

Iduriz errotik

Bada oihu, bada kantu

Bada irhintzina:

Aire guzia dugu

Bertze bat egina!

19 estrofa osatzen dituzten bertso hauek (lehenbiziko estrofa), batzuk M. Etchegaray Aldudeko apezak idatzi zituela diote bertze batzuk Johannes izeneko ikustalek idatzi omen zituen.

Bertsoaz gain, haietako desafio edo xelebrekeri batzuk Mariano Izetaren eskuz ere iritsi zaigu. Baztango kontuak liburuan baten bat biltzen ditu. Adibidez, Alduideko plazan Alduidetarren eta Erratzutarren artian eman zena.

Baztandar pelotari bi talde. Argazkia Diario de Noticias (Ana Mari marin utzitakoa)

Desafio hortan jende pile bildu omen zen, mugaz bi aldeko pilotazalez bete zen plaza eta diru aunitz jokatzen zen. Zaleen artean Erratzuko “Mapitzi” pelotazale eta apostuzale amorratua zegoen. Partida hasi aintzin bi taldeko pilotariak, jokatzen zen diru guztia Mapitziri eman zioten, honek boltseroa bai zen. Mapitzik hainbertze sos ikusirik, gordetzeko eman zioten diru guztia… Baztandarren alde apostu egin zuen.+

Partida hasi eta segidan Alduindarrek aintzinaldia hartu zuten eta errex ateratzen ari zuten partida, Maipitzik berriz hori ikusita izaldura hezurretaraiño sartu eta deldurraz dardarka, handik ihes egin omen zun muga aldera. Bidean zigoala entzuten zun Aldiudesko plazatik heldu ziren txaloak eta esku-zartak, ikaratuta eta jakinez Erratzura iristen baldin batzen ere bere bizia arriskuan izango zela, han, to geldi-geldirik gelditu zen. Handik ordu terdi batera gizon bat pastu omen zen eta Maipitzek ea nola zijoan partidua galdetu zion, gizonak erran zion, hasieran Alduindarrek abantaila artu izan arren baztandarrak berdindu, aurreratu eta azkenian nausitu zirela. Hori entzutian, pozez, zorriz piztu herriranz abiatu zen. Pilotarien Sosa pilotarei eman ondoren, apustutako irabaziekin bere poltsikoa beteta Erratzura poz-pozik joan zitzaigun gure Maipitzek.

Erten da erratzutarren eta alduidendarren artekoak ez ziren partidak soilik baizik gudukaldiak. Bertze batian aldudeskoak joan ziren Gorostapolora jokatzera, (han bai zegoen Erratzuko errebote plaza) eta normala zenez jende aunitz etorri zen. Alduidarrak frontoia ezagutzeko jokaldi batzuk in zuten beraien artean. Erratzuko pilotariak ikustean zein ongi jokatzen zuten… eta jakinez sekulan ez zutela partida irabatziko desafioa gibelara bota zuten. Kriston kalapite sortu zen eta azkenik desafioa ez zen egin. Alduindarrak aserre bizirik joan ziren Iparraldera baño bidean ikusi zuten iretze meta guztiek (metaziri ta guztiz) autxiz eta errakara botaz erre zuten egun hartako espantukeri guziak.

Laxoaz, deafioz, Aldudes, Baztan eta antzekorik aipatzean ezin da historian izan den laxo pelotari ospetsuana izendatu gabe gelditu. Pelotari hori Juan Martin Inda Perkain da, bizitza xelebre izan zuena, baina hori… bertze istorio bat da

P.D. Baztan-Errekako XXX. Laxoa txapelketaren edizioa aurkeztu zenean idatzi zen. Laxoa elkartea antolatutako txapelketa Maiatzan hasi eta finala Abuztuaren 2an jokatu zen. Arraioz, Irurita, Doneztebe, Oiz eta Hondarrabia herrsko 10 talde aritu ziren.

Post hau egiteko erabil den materiala:

Los pilotasoro. Gipuzkoa.eus weba.

Laxoa. La pelota en la plaza. Tiburzio Arraztoaa Urrutia. Cénlit Ediciones- Luis Enrique Hualde Alfaro / 978-84-96634-60-2.

Laxoa.com webgunea. Tiburcio Arraztoak eskeinitako informazioa.

Baztango kontuak. Mariano Izeta Elizalde. ( Bilbao Bizkaia Kutxa. 1999).

Read Full Post »

Aintzineko izokiñak.

Posted in Sailkatu gabea, tagged Baztan Bidasoa ibaia, Baztango kontuak, Izokiñak, Lander Santamaria, Las cuatro estaciones del valle de Baztan, Mariano Izeta on apirila 3, 2009| Leave a Comment »

Apirile biribile zerria urdaindegian hile.. edo erran beharko genun Apirile biribile hilabete hontan izokiña hile-

Apirile 1an hasi omen da izokiña arrantzatzeko demboraldia (bigarren urte izanne da Baztan-Bidasoan amuarrainak ez direla arrantzatzen ahalko). Endarlatza eta Donoztebeko tartea hortan eta soilik 60 izokin arrantzatzen ahalko den denboraldia. Debnak prest “lehendabizikoa” esperoan! Arrantzatzen bada! zeren ibai hau ez da lehenago bezalakoa, amuarrainez eta izokiñez beteta zegona.

Mariano Izetak bere “baztango kontuek” komentatzen zun bezala, bazen garai bat (ez ain hurrunekoa) izokiñak Elizondo pastu eta Amaiurreraino igotzen omen zirela . Orain berriz igoera zallesten dieten presaz eta urjauziz beteta dago, nahiz eta toki batzutan , adibidez Elizondon, negu hotan konpondu duten Txokotoko presa, albo batean dagoen arrainak goiko aldera pasatzeko urbidea ezarri duten.

Endarlaza (www.riosconvida.es web horritik artuta dago)

Gaur egun, Izokiñaren presentzia bai kopuruan, batai tamainan ere eskasian dago. Azken urtean arrapatzen diren izokin kantitatea gutti gora behera 20 tik 40ra dira. Tamainuaren aldetik gehienbat 65zm ingurukoak dira eta 3,5 kilo pisukoak. Arras ttipiak omen dira konparatzen baldin badugu, adibidez 1906an dokumentatua dagoen arrantzatutako 19 kiloko izokiñarekin edo, goitiko argazki zaharrean agertzen den arrantzatutako izokiñarekin, behipin hiru negu itxatsoan pastu duen izokiña dela eta ez gaur egungoak bezelakoak, gehienak negu bat itxasoan bakarrik igarotzen dutenak

Kopuruaren eskasia 1982urtean nabaritu zela erten dute. Urte hortan ez omen zen izokin batere arrantzatu nahiz eta bitxikeri gise aipatu urte hortako ezkontza mediatiko batean konbiteko menuan Bidasoako izokiña nabarmentzen zela. Istorio hau Lander Santamaria Elizondar gazetariak (“Las cuatro estaciones del valle de Baztan” liburuko “el salmon ya no es el rey del rio” artikuluan kontatzen du. Ezkongaiak La Pantoja eta Pakirrin ziren eta menuan Bidasoako izokiña agertu arren, fijo bertze iba batekoa zen, zeren aipatu dugun bezala urte horretan ez zen batere arrantzatu.

Aspaldiko istorio bat dion bezela, bazen garai bat izokiña auserki bazela, Trenbidearen lanetan ari zirela, komentatzen da uholde baten ondorioz, ura bere ubidera bueltatu zenian ibarretako bazterrak izokinez beteta gelditu zirela eta egun hartatik aintzin Elizondo-Donosti trenaren trenbideko langileak…. egunero jatekoi izokiña izan zuten! Ez da erran behar langile gixajoak kokotaraino akitu zutela izokinez.

Baztan ibaiak ez da Baztanen baden (izan den), izokinak gora joan den ibai edo erreka bakarra , Urrizaten Izokin izeneko erreka dago eta bere izena erten dun bezalaxe (izena duna existitzen du) aspaldi aspaldi izokinak uneraño erruntzera igotzen ziren. Izokin erreka Urrizaten sortzen da eta Urbakuran (mugan) Aritzakungo errekakin batu eta Bidarraiera joaten da (Baztan erreka deitzen diote) eta hortik Errobi ibaiera eta doike Baionatik itxasora.

Bazen garai bat, izokiñak Euskal Herri osoko ibaietatik; Bidasoa, Errobi, Urumea.. erruntzera igotzen zirela, baina gaur egun, bakarriki Baztan-Bidasoa ibaia dugu, izokin ibaia dena, beno… Bidasoa ibaiako Endarlatzako eremua!

Hontan dakitenek diote, izokiñaren eskaxia ez dela soilik uharken presenziagatik, bizik baita ere ibarretako zuhaitzen mozketetan, uraren kalitatean (hobetzen ari dena) kulpa ere dute. Horrekin batera arrantza kontrolatu bat beharrezkoa da Bidasoan izokiña Errobi ibaian gertatu zen bezel ez desagertzeko-

Ondo izan eta ondo jan eta garizuman, arrain. Izokiña? bai seguraski Norbegiakoa izanen dela.

P.D. Post hau egin zenetik urte batzuk ondoren, ainbertze presa (uharka) bota zituzten.

2016ko daten arabera (posta egin zenetik 7 urtetara) Bidasoan izokina berreskuratzeko joera positiboa zen. Azken zazpi urteotan, 400 izokin gora mantendu dela dirudi. 90eko hamarkadatik hona 250zen. Beraz, badirudi aurreko hamarkadetakoa baino ale gehiago daudela urtean, azken urtean igo diren izokinen kopurua jaitsi den arren..

Post hau egiteko erabili den materiala:

Las cuatro estaciones del valle de Baztan. (Diario de noticias, Baztango Herri Unibersitatea. 2006) Lander Santamaria.

Baztango kontuak. Mariano Izeta Elizalde. ( Bilbao Bizkaia Kutxa. 1999)

P.D

Read Full Post »

Auza, han baduk gauza.

Posted in Ipuin ta kondairak, Mitologia, tagged Auñamendi Eusko Enziklopedia, auza, Baztango kontuak, Diccionario de Mitología Vasca, José Miguel Barandiaran, Mari, Mariano Izeta, sugar on martxoa 25, 2009| 1 Comment »

Udaberriko egun eguzkitsu batean, Auza kaskoa beitu eta odei, laino beltz bat inguratzen badio ” Auzako kaskoan bertza, bihar egun beltza” errten da, eta hala izanen da, biharamunean eurie, hotza eta ekaitza egonen da.

Auza inguruan dagoen bertze erranairu bat , “kasu! Auzan baduk gauza, baina nehork ezin har” da. Baztango mendi honek bere 1.305 metrokin Saioaren atzetik. bailarako bigarren mendi altuena da, eta Baztango mendirik misteriosuna eta magikoena da. Baztango herri eta leku aunitzetik ikusten edo nabaria da. Sendotasunez altxatzen da, eta nabaria ere da, bere albo batean aspalditako graziar batek utzitako arrastroa. Jana deitzen diote zoko hori.

Argazkia Pello San Millan

Auza majikoaaren inguruan harrespilak, eta bertze eraikun megalitikoak aurkitzen ahal dira, baita ere mendiaren inguruan, hainbertze kontu eta kondairak sortu eta kontatu dira.

Mariano Izetak “Baztango kontuak” liburuan kontatzen du, agian XIX. mende bukaeran (data bat jartzeagatik) edo bederen 100 urte lehenago , sekukako idorte baten ondoren Auzak su artu zuela. Ez omen zen sute normal bat, baizik sugarrik gabeko sute bat! bakarrik kea eta kea ikusten zen. Ke hori, egun aunitz igaro omen zun (sumendi bat zirudien) eta Baztango jendia komentatu zun, egun hoietan sorgiñak, deabruak, Mari eta bertze ispirutuak batzartu eta bere parrandetan zebiltzatela Auzako kaskoan. Gaur egun badakigu halako suteak badirela, lurpeko suteak dira, lurreko azaleko belarrak, goroldioak…, bero haundi eta luze batengatik idortzen dira eta erretzen dira. Soilik kea harrietatik eta lurretik atratzen nabari da sugarrik ikusi gabe (sugar txikiak dira). Orain dela bizca urte Gorramendi halako sute bat izan zen eta begun batik mendia “erretzen” egon zen zeren sute hauek arras zailak dira itzaltzeko.

Auzako kaskoan paraje ikusgarria du, Pirineoak eta itxasoa ikusten dira, bere kaskoan ere Arrigorria haizak daude, ikusteko politak! Baita kaskoan ziloak fikus daiteke eta doike! zilo hauek badute bere istorioa.

Erraten dute. Erratzuko baserri bateko jaunak in zitula. Gizon honek egunero igozen zen bere aizur, pala, piko ta guzti kaskora, egunero mendia zilotzen zuen urrea aurkitu nahiez eta hau ez zen agertzen, egunero ta egunero berdin. Baserritarrak ongi baizekien Auzako kaskoan urrea omen zela.

Ez da istorio bakarra urrea aipatzen duela Auzako kaskoan, bada kondaira Zahar bat ere mendia errez bette dagoela kontatzen diguna.

Kondaira dio;

Auzan leitze bat ba omen da eta leitze hortan urre auniz omen da, Aker beltz bat eta sugetzar batek zaintzen dute sarrera. Erraten dutenez Alduidesko apaiz batek (Marttiene etxekoa) igo zela urre hori hartzera. Apaizak, urrea eliza konpontzeko eta bertze gauz batzuetarako behar omen zuen. Han iritsi zen eta leize pare parean gelditu zen apaizak. Akerrak apaiza ikusi bezain pronto, sugetzarrari deitu zion, honek agertu zen sarrera guztia okupatuz. Apaiza leizean ezin sartuz, errezatzen asi zen eta otoiz bakoitzarekin sugiak mehatzen eta argaltzen omen zen, baina sartzeko intenzioarekin harengana hurbildu bezai pronto, berriz loditu egiten zen sugezaharrak!, halako batean sugezaharrak zizare bate tmainua zuenean, apaiz konfiatu eta ia hanka bat kobazuloan zuelarik….suge zaharrak haunditu zen eta apaiza atakatu zion! Eskerrak bularran ostia saindua bat eramaten zula, hori babestu bai zion sugetzarraren bazkaria izateaz. Dirudi aipazak bueltatu zela eta “Kasu auzan! han baduk gauza, baina nehork ezin har” zabaldu zuela.

Sugetzar hori ez zen edozein sugetzar, Sugaar baizik! Mariren maitalea edo senarra (euskal mitologian Mariren parekoa baino

gizontasuna adierazten duena) eta Sugoi, Maju izenakin ezagutzen dena. Erten dute batzutan Marik su bola itxujarekin bisitatzen diola Auzan eta bere amodiotasuna bizi, gozatu eta sentitzen dutenean bere sexu txinpartak..tximist, ortosetan, ekaitzan.. bihurtzen dira. Ez da arraroa Auza gainean goibel beltza eta pertza ikustea eta kriston ekaitzak han goian sortzea

Kontuta mitolojiako siñeturak, dirudi, bi jeinu hauek bere sexu plazerretan murgildu zirela 1913k0 ekainaren 2an. Egun hartan Auzako kaskoan goibel ikaragarri bat lehertu zen eta kriston ur hori erdia Banka aldera joan zen eta bertze erdia Baztanen ixuri zen, kalte haundiak sortuz. Uholdeak, bete betean harrapatu zun Erratzu, zenbait etxe eta zubi botaz eta sekulako kalteak bazter guztitan. Gero uberroak Elizondo eta Elbete ere harrapatu zitun eta bi herri hauek desegin zitun, bi pertson ito ziren eta etxe, zubi , komertzioak desegin, Jaime Urrutia karrikan ura 4 metrotara igo zen, hondakinez eta zaborrez bete zuen herri guzia…jainkoen plazerrak suntsitu zituzten bazterrak!

Auzaren buruz zerbait gehigo jakiteko Mariano Izetaren “Baztango kontuak” liburuan aurkitzen ahal da.

Sarrera hau egiteko erabilli den materiala:

Baztango kontuak . Mariano Izeta Elizalde. Bilbao Bizkaia Kutxa. 1999

Auza. Auñamendi Eusko Enziklopedia.

Diccionario de Mitología Vasca. José Miguel Barandiaran. Txertoa. 1984

Read Full Post »

Azken otsoa.

Posted in Gertakizun historikoak, Ipuin ta kondairak, Laxoaren kontuak, tagged Azkorrobieta, Baztango kontuak, Berrueta, Erratzuko kontuak bloga, Juan Tomas Iturralde, Mariano Izeta, Martin Francisco Ariztia, otsoak on otsaila 13, 2009| 2 Comments »

Otsail hitza, dirudienez, “otso” eta “hil” hitzen batuketatik dator; beraz, otsoen hilabetea erran nahi omen du. Otsoa antzina-antzinatik ehizatu izan du gizakiak, guztiz galtzeraino ere. Abeltzaintza hain jarduera garrantzitsua zenez, gizakiak animalia arriskutsutzat ikusi izan du otsoa, bere azienda hiltzen ziolako (ipuin eta kontakizun zaharretan gizakiei ere eraso egiten dien animalia gaizto eta zital gise agertzen da).

Zinzelatutako otsoa Iratxeko monastegian

Notiziak diotenez Nafarroan ehiztatu izan zen azken otsoa 1914an Andia mendiloerroan izan zen ( aizakia, abeltzainei kalte haundiak egiten ari baizen). Baina dirudi 1925-1930 bitarte Urbasa, Andian eta Aralarreko mendietan, baten bat ikusten jarraitu omen zuten.

Baztanen data zehatz bat ez dugu, baina bai dakigu 1813an Martin Francisco Ariztiak iruritarrak, zazpi otso-kume Azkorrobietan (Baztan-Bertiz-Etxalar tartean) harpatu zituela (1). Hori aparte, Mariano Izetak Baztanen ehizatutako azken otsoaren kronika edo istorioa, “Baztango kontuak” liburuaren “otsoak Baztanen” izena daukan atalan kontatzen digu. Mariano Izetak komentatzen du aspaldiko kontu bat dela, Berroetan gertatua zela baino ez dakitela noiz, baina… ehun urte seurik bai! dio Marianok (liburua 1999 argitartua zen , ehun urte gibelat?)

Berroetarra Juan Tomas Iturralde Inda artzai zen, eta bere artaldea, Uzterketako Lepoan zeukan. Denbora hortan bai omen ziren otsoak eta Uzterketako lepoa otsoen pasabidea omen zen. Otsoek sarraski izigarriak egiten omen zuten eta ardi aunitz galtzen ziren.

Juan Tomas artzaia izanez gain, pilotaria ere zen eta Ibañetan dagoen Pilota soro zelaian, laxoan jokatzen zuen bertze artzaiekin. Egun batez Urri aldera, bazen desafiozko partide bat Berroetan, lau berrotar bertze lau baztandar kontra (bertze herrietatik oberenak bilduz). Juan Tomas larunbatean etorri zen etxera biharaminean partide jokatzeko. etorri baino lehen Uzterketan otso-artea (tranpa) patu zuen. Larunbata arratsean otso bat erori zen hartan eta igande goizean artzai lagun batek otsoa ikusita artean arrapatuta, bizkor jeitxi zen Berruetara Juan Tomaseri kontatzera. Partide jokatzen ari zen eta akitu bezain pronto, otsoarena kontatu zion. Lagun batzuk bildu ondoren eta sataiak eskuan harturik abiatu ziren Uzterketa aldera eta han aurkitu zuten otsoa hanka batekin harrapatuta eta atxikike hasia zen bernalzaña moztu nahian. Gizonak hori ikusita, satai ukaldika, indar guztiaz eta zanpaka aritu ziren, otsoa hil zuten arte.

Otso hura izanen zen, hain segur, Baztanen harrapatutatako azken otsoa edo behinpin ezaguzen duguna , Juan Tomas pilotari famatua bai zen bere garaian eta Baztan osoan kontatu zen xelbrekeri eta “trebetasun” hori. Famatua zenez. erran behar bere izenian bazirela bertsoak eta denbora hartako bertso batek horrela dio:

Berroetako Iturralde

galtza-purdi lazo

Balkarlosen sakiak

botatzen ditu paso.

P.D. Sarrera hau 2009an egin zen baina 2017an eta 2019an gauze batzuk gehitu eta berrituak izan dira.

(1) Erratzuko kontuak blogatik atraia.

Sarrera hau egiteko erabili den materiala:

“Baztango kontuak”. Mariano Izeta. Nafarroako Gobernua/Labairu ikastetxea. 1999.

Erratzuko kontuak bloga.

Read Full Post »

Haizegoa

Pello San Millan naiz, Elizondarra eta Arizkunaldean bizi den baztandar bat. Baztanen sortu, hazi ta bizi baña baztanez eta baztandarrez ja nekiena (ta segitzen dut jakin gabe). Hortaz, amatxi Marikruzen istorioak berreskuratu eta gure historia txikia, folklorea, kondairak, ipuñak eta bitxikeria zautzea proposatu nintzen, eta ia horretan patu nintzela, haizegoaren bidez lau haizetara zabaldu nahi izan ditut.

pellosanmillan@yahoo.es

pellosanmillan ARGAZKIAK

ARGAZKI BLOGA

Baztango kronika argazki bidez

Follow baztango haizegoa on WordPress.com

Translate

Fazebuka

Flickr

Instagram

Youtubeko kanala.

Blogako bertze orriak.

Argazki albunak.

Bideoak.

Efemerideak.

Haizegoa hör barna

Personaiak

Posta bisitatuenak

Sugaar eta zaparrada.

Zaharretxea.

Email Suskripcioa

Idatzi zure e-posta helbidea Blog hau harpidetzeko eta posta elektronikoaren bidez mezu berririk jakinarazpenak jaso.

Posta elektroniko helbidea:

Zapatu!

Join 35 other subscribers

Blog Stats

88.991 hits

kategoriak

Agurrak

Amaiur

Amerikako konkistak

Amerikanoak

Arkitektura

Artistak

Baztango herriak

Baztango jendea

Baztango txokoak ta leku kuttunak

Bertsoilaritza

Bestak eta ospakizunak

Bitxikeriak

Elizgizonak

Emakumeak

Errepublika

Familiak

Festak

Franko garaian

Frantzestea

Gastronomia

Gaurkoak

Gerra zibila

Gertakizun historikoak

Historiaurrea

Idazleak

Ipuin ta kondairak

Karlistaldiak

Kirolariak

Konbenzio gerra

Konkista garaiak

Laxoaren kontuak

Lekarozko kolegioa

Literatura

Margolariak

Mitologia

Muga

Napar erreinua

Nekazaritza eta abeltzaintza

Ogibideak

Sorginak eta aztiak

Tradizioak

Txistulariak

Uncategorized

Urteurrenak

XVIII Nafar ordua-La hora Navarra

Etiketak

1936 Agustin Otondo Alicia del Castillo Almandoz Amaiur Amaiurko gaztelua Amaiurko monolitoa Amerikanoak aniz Aritzakun Arizkun Arizkunenea Arraioz auza Auñamendi Eusko Enziklopedia Azpilkueta bazan baztan baztandarrak Baztango kontuak baztan ikastola Belate bertiz bertsoak Bittori Etxeberria Bozate Dantzak EAJ Elbete Elizondo Erratzu Errazu Errepublika espoz y Mina falange Gabriel Imbuluzqueta Gartzain gaztelua Gerra zibila Goienetxe Goyeneche Gran Enciclopedia de Navarra Huakiko kondea Iker Frias Indakoetxea indianoak Iriarte irurita Jose Manuel Goienetxe Juan Goienetxe Agerrebere karlistak Karlistaldiak kirola konkista Lander Santamaria larremear laxoa lekaroz Lekarozko kolegioa Leon Iriarte margolari Mariano Izeta Martin Urrutia mexiko Miserikordia musika Nabarralde oroigarria Pedro Mari Esarte Ultzama urdazubi Ursua zarretxea ziga Zugarramurdi


Utilizamos cookies propias y de terceros para analizar nuestros servicios y mostrarte publicidad relacionada con tus preferencias, en base a un perfil elaborado a partir de tus hábitos de navegación, para fines analíticos o estadísticos sobre su utilización…Y otro tipo de fines. POLÍTICA DE COOKIES.

Si continúas navegando consideramos que aceptas su uso. Pulse ACEPTAR

ZER DA BAKETIK

ZER ESKAINTZEN DU

IKASTAROEN ESKAINTZA

HEZKUNTZA ARLOA

ANTZERKI FORUMA

BAKEA ETA BIZIKIDETZA

ERAKUNDEAK ETA ENPRESAK

BITARTEKARITZA

IZEBA PROIEKTUA

EGIN BAZKIDE

ARGITALPENAK

ZINE ZERBITZUA

BLOGA

HARREMANAK

EUS

/

CAST

Facebook

Tweets by baketik

BLOGA

Bizitza, elkarbizitza eta orokorrean gu geu eta bizitza bera nolakoak diren hausnartzeko istorio eta iritziak zabaltzeko gunea da hau.

Post laburrak eta estilo xumez idatzitakoak dira. Baketikek ez zaitu aspertu nahi. Hausnarketak eta galderak eragin nahi dizkizu. Zure iruzkinak ere ongi etorriak izango dira.

Memoriaren Eguna 2020 - Gaurkotasunez beteriko memoria

2020-11-10

Maider Maraña – Baketik Fundazioa

Gaur Memoriaren Eguna ospatzen da. Urtero bezala, instantzia publikoetatik eta esparru politikoetatik, bai eta gizarte honetako pertsonen borondatea ordezkatzen duten dozenaka erakundeetatik ere, memoriaren garrantzia azpimarratzen saiatzen gara. Egun hau aprobetxatu nahi dugu gogorarazteko beharrezkoa dela bermatzea bizi izandakoaren, iraganean markatu gintuzten eta oraindik gure errealitatean dauden gertaeren ezagutza ez galtzea.

Ordea, askotan, memoria gauza ia “boluntario” gisa bizi ohi da, konpromiso pertsonal bezala, eta unean uneko agintarien borondatearen edo norberaren etikaren eta erabakiaren mende dago.

Egiaz, memoria, batez ere giza eskubideen urraketa larriei lotutako prozesuetan, trantsizio-justizia izenekoaren bosgarren zutabea da: egia, justizia, erreparazioa eta gertatutakoa ez errepikatzeko bermeekin batera, memoria ezinbestekoa da indarkeriak zeharkatutako egoera eta prozesuetatik irteteko.

Hala, memoria ez da hautazkoa: erakundeentzako betebeharra da. Horixe gogorarazi digute behin baino gehiagotan Nazio Batuetatik. Eta aspaldikoa edo jada ezaguna den zerbait izan ordez, gaurkotasun osoa izaten jarraitzen du: duela 4 hilabete baino ez, Nazio Batuen Batzar Nagusiak Fabián Salvioli Errelatore Eereziak aurkeztutako txostena aztertu zuen, Estatuek eta beste agente batzuek memorializazio-prozesuen arloan dituzten betebeharrak ulertzeko beharrari buruzkoa.

Hala, 2020ko uztailaren 9an, Nazio Batuetan aurkeztu zen txosten honetan, beste behin ere azpimarratzen da memoria “ezinbesteko tresna dela gizarteak gorrotoaren eta gatazkaren logikatik atera ahal izateko”. Oroimena, gertatutakoa ezagutzea eta errealitate kultural eta pedagogikoetara eramatea, ezinbestekoa da norgehiagokaz besteko printzipioetan oinarritutako gizartea eraikitzeko, bai eta iraganaren ulermenari eta gure egunerokotasunari buruzko eztabaidak gaitzeko ere.

Baina, oroimenak gizarte-konpromiso demokratikoak hartzen dituzten gizarteen eraikuntza indartu dezan, manikeismo eta irakurketa sinplifikatuetatik ihes egin beharko du: aurrez aurre dauden logika dikotomikoak ez ezartzea, baizik eta gizarte ororen ezaugarri diren ikuspegi multifokalak ikusaraztea. Azken finean, memoria ezin da “borroka-eremu” berria izan.

Hau guztia jada gainditu dela baieztatzen duten begiraden aurrean, Nazio Batuen Errelatore Bereziak joan den uztailean gogorarazi zigun memoria “komunitate baten berreraikitze demokratikoaren” prozesuen baitan dagoela eta bide hori “hainbat hamarkadatan neur daitekeela, baita belaunalditan ere”.


Gaur otsailak 25 urte bete egin dute Ondarroako pentsionistek protestaldian. Astelehenero batu dira Alamedan eguerdiko 12:00etan pentsio duinagoak eskatuz. Urteurrena ospatzeko pankarta berritzeaz gain, herriko tabernek emandako pintxoak bantu dituzte “indarrak hartu eta aurrera egiteko”. Astelehenero bezala Ondarroako Udaleko ordezkaritza bertan izan da, gure jubilatuentzat bizi baldintza duinak aldarrikatzeko.


Maiatzaren 17an Orobiogoitiako IRAES taldeak Euskadiko Confintean hartu zuen parte. Egun horretan Arabako, Gipuzkoako eta Bizkaiko hainbat ikasle Madariaga dorretxean batu ziren mundu jasangarriago baten alde lan egiteko.

Gazteak izan ziren egun horretako protagonista nagusiak; izan ere, tailerrak eta dinamikak eurek gidatu zituzten. Gainera, Naima El Ban Altuna punta-puntako zinetzialari gaztearekin hitz egiteko aukera izan zuten.


Gernikako erdialdean aurkitzen gara, oinezkoentzako kale batean. Gure helbidea Barrenkale, 5 da. Bertara heltzeko, zuen autoaz gain, hainbat garraiobide daude:

EUSKO TREN

Geltoki plaza

Linea: Bilbao-Gernika-Bermeo

Tf. 902.543210

www.euskotren.eus

BIZKAIBUS

Loizaga kalea

Tf. 94 454 05 44

Lineak: Bilbao-Amorebieta-Gernika

Bilbao-Amorebieta-Gernika-Bermeo

Gernika-Mungia-Bermeo

Gernika-Lekeitio

www.bizkaia.eus

TAXI

Geltoki plaza.

Tf.94 625 10 02

Gure kokapena ezin hobea da edozein tokitik hurbil egon nahi badozue eta zeuen kotxea alde batera izteko. Gernika erdi erdiko oinezkoentzako kalean gaudenez, edozein zerbitzu 100 metro bueltan aurki daiteke, bankuak, farmaziak, osakidetza, supermerkatuak, astelehenetako merkatua, souvenir-ak, turismo bulegoa, edozein motatako zerbitzuak eta komertzioak.

Gainera oinez joanez 5 minututara daukaguz museoak, monumentoak, eskulturak eta abar erakargarri turistiko.

Urdaibaiko bisita osotzeko, 50 metrotara dauzkazue tren eta autobus geltokiak. Bertotik probintziako edozein tokirako garraioa ziurtatuta dago, trena edo autobusa dago 15 minutuero Bilbo-rantz. Ordu erdi ero konexioa dago Mundaka eta Bermeo alderantz. Era berean autobus zerbitzua dago, hondartza aldera eta bertoko herrietara, hau da Laida, Laga, Santimamiñeko kobetara, Omako basora, Basondo parkera, Elantxobe, Lekeitio….


Miñan (Susa argitaletxea, 2019) liburuaren nondik norakoak aski ezagunak dira. Oraingo honetan, Amets Arzallusek, idazle eta bertsolariak, bere esperientziak abiapuntu hartu eta liburuan ageri ez diren gogoetak partekatuko ditu.

Hitzaldi hau INDÉSIRABLES. Bonbardaketatik esparrura. Erbesteratzearen ibilbideak erakusketari lotua dago.

Oharra

Hitzaldia streaming bidez emitituko da.

Elementu hau zure gogokoenei gehitzeko edo kentzeko bazkide izan behar duzu. Webgunean erregistratuta egon behar duzu eta saioa hasita.