BideGurutzean. Cenderos, lurraldetik haratago komunitatea eraikitzen duen erakunde mugakidea – Emaús tiene sentido

Emaús tiene sentido

Blog de Emaus

Navigation

Emaús: una nueva comunicación

BideGurutzean. Cenderos, lurraldetik haratago komunitatea eraikitzen duen erakunde mugakidea

17 abril, 2023 | Filed under: Sin categoría

Jone Urionaguena (SOS Arrazakeria Gipuzkoa) eta Sheila Padrones (Emaús Gizarte Fundazioa)

BideGurutzean-en aurrera goaz, gure bideak beste elkarteekin gurutzatuz, eta Darkum eta Gu Haziak Gara bezalako erakundeen lana ezagutu ondoren, ozeanoa birtualki zeharkatuko dugu Cenderos erakundeak egiten duen lanean sakontzeko. Elkarte hau 1999an jaio zen, Costa Rica eta Nikaragua arteko mugan, eta iragaitzazko pertsonak laguntzen ditu, migratzaileen giza eskubideak, eskubide ekonomikoak eta eskubide sozialak sustatzeko helburuarekin.

Horretarako, mugaz gaindiko lotura komunitarioak sendotzera bideratzen ditu bere ahaleginak; izan ere, gizarte-eraikuntza gisa, komunitatea ezin baitu estatu batek administratiboki mugatu. Hortaz, Cenderos-ek migratzailekin zein Costa Ricako biztanleriarekin lan egiten du, eta baita nazioarteko babesaren eskatzaileekin edota, migratu beharrik gabe, bere bizitza mugaren bi aldetan egiten dutenekin ere. Hori guztia honako premisa honen pean: pertsona guztiak dira beren ingurunean gertatzen denaren partaide, eta bat ere ez da estigmatizatu eta baztertu behar.

Komunitate osoarekin lan egite horretan, parte-hartzea funtsezkoa da. Izan ere, Cenderos-ek argi du elkarteko langileek ez dutela bitartekari izan behar, pertsonen sustatzaile eta laguntzaile baizik, beren bilaketa eta autonomia propioan. Horregatik, lidergo protagonikoak zein kolektiboak babesten dituzte Herri Hezkuntzaren ikuspegi metodologikotik, pentsamendu kritikoa eta gizarte-sarearen indartzea sustatuz.

Baina migratzeak sendatzen zailak diren zauriak uzten ditu, eta, horregatik, Cenderos-ek laguntza psikosoziala du lan-ildo, migrazioari berezko zentzua ematen dion berrikuste- eta sendatze-prozesuak bultzatuz, eta hau bizi-proiektuaren parte dela ulertuz; alderdi hau pertsonen ahalduntzerako funtsezkoa bait da. Horrela, pertsonak beren eskubideen eskaeran subjektu aktiboak izatea sustatzen dute, bai eta indarkeriarik eta diskriminazio mota guztietatik libre bizitzea ahalbidetuko duen egonkortasun sozioekonomikoko bizi-proiektu baten garapena ere.

Indarkeriarik gabeko bizitza bilaketa honetan Cenderos-ek hainbat estrategia garatu ditu: funtzionarioei lehen laguntza psikologikoetan trebatzeko tailerrak eskaintzea edo erakundeen erantzuna monitorizatzea, feminizidioa prebenitzeko edo komunitatean kontzientziatzeko berehalako laguntzarako baliabideak ahaztu gabe.

Eta, bakarra ez bada ere, hori da bere indargune handienetako bat, lan honekin ehunka emakumeren bizitzak eraldatzen dituztelako, indarkeria-zikloetatik atera eta bizitza osoagoa eta komunitate-eremu batean kokatuta dagoen bizitza lortuz. Alde horretatik, komunitate-sustatzaileek lidergo-rolak betetzen dituzte, kafe-arratsaldeak, sukaldaritza-tailerrak edota artisautza-topaketak antolatuz. Topaketa horietatik, hainbat emakume beraien bizi-prozesuetan laguntzen dituzte, elkarrizketa informalen bidez indarkeria-egoerak jasaten ari direnak identifikatzen eta Cenderos-ek kudeatutako programetan parte hartzera gonbidatzen; hauek bai psikologo profesionalen koordinakuntzapean. Zentzu horretan, egungo sustatzaile gehienak indarkeria jasan dutela eta askapen-prozesua beren gorputzetan bizi izan dutela nabarmendu behar da; beraz, inork baino hobeto dakite beste emakume batzuei nola lagundu.

Baina indarkeria guztiak prebenitzea eta desagerraraztea ez da Cenderos-en zeregin bakarra. Eskubideen eta herritartasun erabilera defendatzeko eta tokiko ekonomia alternatiboan oinarritutako eredu sozioekonomikoa sustatzeko ere lan egiten dute. Horrela, Darkum eta Gu Haziak Gara-rekin egin genuen bezala, hemen kontatzen duguna erakunde honek egiten duen lan handiaren zati bat baino ez da. Horregatik, hobeto ezagutzera gonbidatzen zaituztegu, sare sozialetan jarraituz eta, Costa Rica bisitatzeko aukera baduzu, beraien komunitateetan ere.

Bidegurutzean izeneko gurutzatze hau Emaus Gizarte Fundazioak eta Gipuzkoako SOS Arrazakeriak bultzatzen dute, CEP Alforjarekin (Costa Rica) lankidetza estuan eta Garapenerako Lankidetzaren Euskal Agentziaren laguntzarekin. Eta bertan Butroi Bizirik Trantsizioan, Cenderos, Darkum, Gu Haziak Gara, SOS Arrazakeriako Etxeko Langile Taldea, Adsis, Saretuz eta Cristina Enea Fundazioa bateratzen gara, amesten ditugun komunitate inklusiboetan elkarrekin egoteko.

Did you like this article? Share it with your friends!

Tweet

Written by emaus

Grupo Emaús Fundación Social: somos una organización de carácter social, laica, sin ánimo de lucro, que forma parte del movimiento EMMAÜS INTERNATIONAL. Tenemos como objetivo promover y acompañar procesos transformadores, individuales o colectivos, en los ámbitos: *social, *económico y *medioambiental. Para ello, desarrollamos: *programas para la inclusión social y laboral, *proyectos de sensibilización y educación para la sostenibilidad y de cooperación al desarrollo, *empresas de economía solidaria, priorizando la mejora de las condiciones de vida y el empoderamiento de las personas en situación o grave riesgo de exclusión


AEK-k antolatutako Berbalagun ekimenaren partetik, ekitalditxo bat egingo da gaur, urtailak 18, Igorreko Kultur Etxean 19:00etatik aurrera. Hasteko, II. Mikroipuin Lehiaketako irabazleek euren ipuinak irakurri eta sariak jasoko ditue. Gero, Kaitin Allende kazetari eta bakarrizketalariak barrezka ipiniko ditu entzuleak.

Asteazkenean Igorrera!Hotzari umorez aurre egiteko. #bakarrizketa #umorea #monologo #humor pic.twitter.com/j8fjt2vWL3

— Kaitin Allende (@kaitinallende) January 17, 2023

Euskara Igorre

Egin zaitez Begitu-lagun!

Begitu da Arratiako euskerazko aldizkari bakarra, eta zu bezalako irakurleen babesa behar dau aurrera egiteko. Zeuk be gugaz bat egin gura dozu?


Ez dago etorkizunik zientziarik gabe, ezta iraganik memoriarik gabe ere | Aranzadi — Zientzia elkartea

Zer da Aranzadi?

Gure proiektuak

Dibulgazioa

Ekintzak

Komunitatea

Albisteak

Liburutegia

Artxiboa eta bildumak

Munibe

Denda

Harremana

Euskara

Español Euskera

Bilatzailea

Zer aurkitu nahi duzu?

Zein sailetan? Saila guztiak Proiektuak Dibulgazioa Ekintzak Komunitatea Albisteak Munibe

Ez dago erakusteko emaitzik Emaitza 1 x emaitza

Harremana

Aranzadi Elkartea

Zorroagagaina, 11 ·

20014 Donostia - San Sebastián (Gipuzkoa · Spain)

Telefonoa: 943 46 61 42

Email direktorioa

Zerbitzuak

Orokorra

Liburutegia

Artxiboa

Komunikazioa

Sailak

Antropologia

Arkeologia

Etnografia

Botanika

Entomologia

Herpetologia

Mikologia

Ornitologia

Espeleologia

Geodesia

Geologia

Astronomia

Historiaurrea

Idazkaritza

aranzadi@aranzadi.eus

Hasiera

Albisteak

Ez dago etorkizunik zientziarik gabe, ezta iraganik memoriarik gabe ere

Ez dago etorkizunik zientziarik gabe, ezta iraganik memoriarik gabe ere

Aranzadi / 75. urteurrena

Asteazkena, 2022eko urriaren 19a — CEST

— Testua: Aranzadi

Irakurketa: 3 minutu

Aranzadik 75 urte bete ditu eta Lehendakariaren eta sailburuen bisita instituzionala jaso du bere egoitzara

Aranzadi Zientzia Elkarteak, Europako ikerketa zientifikoaren elitean dagoen elkarteak, urtero kudeatzen ditu 200.000 hegaztien eraztuntze lana bere eraztun-bulegoan. Milaka gorpu lurpetik ateratzeko ehunka hobi desobiratzen ditu estatu osoan, eta 150.000 urte baino gehiago dituen gure historiaren aztarnak berreskuratzen ditu, Altxerri eta Ekaingo kobazuloak kasu.

BISITA

Iñigo Urkullu lehendakaria 75 urte bete dituen Aranzadi Zientzia Elkartearen egoitzara joan zen atzo, Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako sailburu eta bozeramailearekin eta Arantxa Tapia eta Beatriz Artolazabal sailburuekin batera. Aranzadiko taldeak Aranzadiren egoitza zaharretik gidatu zituen agintariak. Bertan, 50 bat ikertzailek lan egiten dute natura- eta giza zientzietako hainbat arlotan.

Harreran eta hitzaldietan zehar, Aranzadiko presidente Jokin Otamendik Lehendakari eta sailburuaren bisita eskertu zuen. Ondoren, Aranzadiko presidenteorde Lourdes Herrastik, lurpetik ateratzeko eta memoria historikoa berreskuratzeko egindako lanengatik nabarmenduta, adierazi zuen “egia zientifikoaren bilatzaile eta dibulgatzaile gara funtsean. Egia horrek, alde batetik, gure historiari buruzko ziurtasunak ematen dizkigu; eta, bestetik, gure lurraldeko biodibertsitatea, gure kultura eta ondarea zaintzeko baliabide zientifikoekin eta prestatuekin etorkizunari aurre egiten laguntzen digu. Horregatik, gure mezua azpimarratzen dugu: Ez dago etorkizunik zientziarik gabe, ezta iraganik memoriarik gabe ere”.

Aranzadik beste 75 urte bete nahi ditu bere zaintza eta dibulgazio lanean, baina horretarako laguntza gehiago behar du. Aranzadik parte hartzen duen tokiko, estatuko eta Europako zientzia-proiektu ugari ez dira nahikoa iraunkortasunerako. “Erakundeen eta ekimen pribatuen mezenasgoaren laguntza behar dugu oraindik ere”, adierazi zuen Herrastik.

Laguntza horiek funtsezkoak dira langileei egonkortasuna emateko, ikertzaile gazteen talentua atxikitzeko eta bereganatzeko, eta haien egoitza berritzeko ere. Zorroagako egoitza zaharra, Aranzadi baino zaharragoa den eraikin historikoa, 1910ekoa da, eta premiazko erreformak behar ditu ikerketa zientifikorako baldintza egokietan lan egiten jarraitu ahal izateko.

Lourdes Herrastik eraikin historiko hau berreskuratu eta birmoldatzeko Aranzadiren proiektuaz hitz egin zuen bere esku-hartzean zehar. Oraindik enbrioian dagoen proiektu honek museo- eta dibulgazio-formatua du, zehazki Zientzien Etxe bat irekitzea herritar guztientzat zuzenduta egongo dena, zientzilarien lana balioesteko eta Aranzadiko altxor arkeologiko, etnografiko eta mikologikoak partekatzeko, oinarrizko zientzien garrantzia zabalduz.

Oteiza bat Eusko Jaurlaritzarako

Ekitaldiaren amaieran, Iñigo Urkullu Jaurlaritzako agintari nagusiak balio sinboliko eta ondare handiko oroigarria jaso zuen Aranzadiko zuzendaritza batzarkideen eskutik. Zehazki: historian eskeintzen den lehen Aita Donostiaren Monumentuaren erreprodukzio paregabea. Aranzadik 1959an Jorge Oteiza eskultoreari enkargatu zion lana monumentala, euskal musikologo eta etnografaoa zen Aita Donostia pertsonaia handiaren omenez.

Oteizaren hilarri edo monumetu hau eta baita bertako gunea, Lesakako Agiñako lepoan kokatuta dago eta mugarri kultural eta askatasunaren sinbolo bihurtu ziren diktadura frankista ilunean. Horretaz gain, Aranzadiren izaera laburbiltzen du monumentuak, iraganari begiratzen baitio, orainean jarduten baitu eta etorkizunera proiektatzen baita.

Elkarteak ekitaldi gehiago aurreikusi ditu bere 75 urteko historia ospatzeko 2023ko udaberrira arte.

Argazkiak: Juantxo Egaña

Albiste

honekin

erlazionaturik

Bisita gidatua Zientzien etxera bisita Aranzadi egoitza 2023eko otsailaren 11a – 17:00 Ekimen guztiak


Abadiñon beste gairik ez dago egunotan, Larrano tabernaren inaugurazio jaia! : abadiñoko gaztetxea abadiñoko gaztetxea: Abadiñon beste gairik ez dago egunotan, Larrano tabernaren inaugurazio jaia!

skip to main | skip to sidebar

HASIERA

ERANTZUNAK (RSS)

(RSS)

ALTZOAN - Durangaldeko informazio boletina

AHT GELDITU ELKARLANA

GAZTE ASANBLADEN KOORDINADORA

EGIN JARRAITZAILE!

Gaztetxe ondoan dagoen udal mediateka XX. mendeko (1913. urtekoa) jauregia da, bere egunean Galindez sendiko jauntxoarena izanikoa. Gaztetxea ostera, Galindezen morroien etxea zen. Gerora, eraikin hauek Abadiñoko udalarenak izatera pasa, eta 1998an, hauei erabilpenik emoten ez eutsiela ikusirik, abadiñar gazteek (Abadiñoko gazte asanbladaren izenean) herrian bizitasun apur bat emoteko intentzinoz, Galindezen morroien etxea okupatu eta herriko gaztetxe bihurtu eben. Orduz geroztik, zailtasun bat baino gehiago ipini izan eutsien arren, gazteek berauen elkargunea izango zena goitik behera barriztu eben: teilatu barria jarri, zutabeak eta solairuak egin... Gaur egun, orduko aldamenetako lau hormek baino irauten ez dabela esan leiteke. Asko dira gazte asanbladak urtean zehar antolatzen dituen ekimenak: hasi herriko jaietatik, eta Abadiñoko herri eskola publikoko umeen txokolatadetaraino. Nabarmentzekoa da baina, gaztetxearen hastapenetatik, bere funtzionamendua autogestio bidezkoa izan dela, ezelako lotura instituzionalik bakoa. Amaitzeko, esan beharrik ez dagoen arren, jakin egizue zu lako deabruz beteriko gaztetxe honek herritar eta herritar ez diren pertsona guztientzat ateak zabalik dituela eta izango dituela.

Abadiñon beste gairik ez dago egunotan, Larrano tabernaren inaugurazio jaia!

2007/12/19

Gaztetxearekin batera jaialdiak eta gauza ezberdiñak antolatzen zituzten taberna txiki eta abarkatero itxi ziren pasa den urtean. Oraingoan, gaztetxeko kide izan diren lagun bik taberna inauguratuko dute bihar, eta hemen duzue propaganda pixka bat. Ea aurrerantzean, larrano tabernarekin batera gauza ezberdinak antolatzen ditugun! Hori bai, bihar asanblada dago 19:00etan eta hau bukatzerakoan joango gara inauguraziora e! Beraz asanbladan ikusiko gara!

- abadiñoko gaztetxea - 22:28

Albistearen data 07/12 2007ko ABENDUA

Enviar por correo electrónicoEscribe un blogCompartir con TwitterCompartir con FacebookCompartir en Pinterest


Joan den astean Warp Bortzen zintzilikatutako roboten eboluzioaren infografiaren harira @asiersar -ek Twitterren bidez azpimarratu zuen, arreazoi osoz, infografian erreplikanteak falta zirela. Jakina da Blade Runner memea izugarri kutsakorra dela eta ordutik gaia burutik kendu ezinik ibili naiz. Beno, ba memeak barreiatzeko ordua iritsi dela erabaki du eta filmaren unerik hunkigarrienetakoa zintzilikatzera behartu nau, Roy Battyren erreplikantearen heriotza alegia. Eta ni pozarren, haisuec.

"...Sinistuko ez zenituzketen gauzak ikusi ditut. Orion baino haratago sutan zeuden ontziak erasotzen. C-izpiak ikusi ditut Tannhäuser atari ondoan iluntasunean distira egiten. Une guzti horiek galdu egingo dira, negar tantak euritan bezala.


TKgune Fabrikazioa Berrikuntza eta Teknologia Transferentziazko Sarea osatzen duten Lanbide Heziketako Ikastetxeek, tartean IMHk, TKgune Gazteentzako Enpresa Industrialen Ideia Lehiaketaren bigarren edizioa antolatu dute (Asier Lizarralde elgoibartarrak irabazi zuen iaz estreinako edizioa). Proposamenak aurkezteko epea ekainaren 15ean amaituko da.

Gazteen artean izaera industriala duten enpresa proiektuen garapena sustatzeko helburuarekin jarri zuten abian iaz gazteentzako enpresa industrialen ideia lehiaketa. Bigarren edizioa aurkeztu dute gaur eta berrikuntzen berri ere eman dute. Batetik, izenean dago berrikuntzetako bat, Asmaola+ izena izatetik TKgunea izatera pasa baita. Izenarenarekin batera, baina, lehiaketara aurkeztutako proiektuak epaitzeko prozesuan dago berritasun aipagarriena. Antolatzaileek aurkeztutako egitasmoetatik hiru onenak aukeratuko dituzte eta bahetzea pasatzea lortzen dutenek epaimahaikideen aurrean aurkeztu eta defendatu beharko dute euren ideia.

• Ideiatik produktura

Iaz bost ideia aurkeztu ziren lehiaketara eta Asier Lizarraldek (Elgoibar, 1990) aurkeztutakoak jaso zuen lehen saria. Zuhaitzak inausteko makina automatiko aurreratua aurkeztu zuen Lizarraldek, sei metrotik gora dauden adarrak inausteko balio duena. Dagoeneko badauka prototipo bat egina, baina bere ideia merkaturatzeko prozesuan lanean jarraitzen du oraindik, IMHko arduradunen berbetan. Horixe da, hain justu ere, ideia lehiaketa honen azken helburua, ideiak errealitate bihurtzea. "Lehiaketa ez da saria ematearekin amaitzen, ideien lehiaketa irabazi duen proiektua, produktu bihurtuta, merkatura iristen denean baizik", nabarmendu du Alfredo Etxeberria Elgoibarko alkateak. Bere esanetan horrek emango dio "prestigioa" honelako lehiaketa bati. TKgune lehiaketaren arduraduna den Roberto Altzerrekak gaineratu duenez, iaz aurkeztutako bost ideietatik bik aurrera jarraitzen dute gauzatzeko prozesu horretan. Era berean, prozesua gustatuko litzaikeena baino geldoagoa dela aitortu du, besteak beste, proiektuetako arduradunek, lan kontuak tarteko, ezin dietelako nahi adina denbora eskaini ideiak garatzeari.

• Bi sari

Izaera industrialeko sari bi aurreikusi dira lehiaketan; Enpresa Industrial Onenaren sarituak 2.500 € jasoko ditu eskudirutan, 40 prestakuntza ordu sustatzailearen beharren arabera, 100 aholkularitza ordu enpresa proiektua garatzeko eta 300 ordu beharrezkoak diren baliabide industrialak erabiltzeko (makinak, ...). Beste saria, Euskadiko Lanbide Heziketako ikasle edo ikasle ohiak aurkeztutako enpresa industrial ideia onenari emango zaionak 2.000€ jasoko ditu eskudirutan, 40 prestakuntza ordu sustatzailearen beharren arabera, 50 aholkularitza ordu enpresa proiektua garatzeko eta 100 ordu beharrezkoak diren baliabide industrialak erabiltzeko. Sariak ez dira metagarriak izango eta ideia sarituen proiektuak abiatu eta 18 hilabeteren epean egin beharko dira. Sariak IMHko Fundazioaren XXV urteurreneko ekitaldian banatuko dira, urria inguruan. Proposamenak aurkezteko epea ekainaren 15ean amaituko da. Lehiaketaren oinarriak eta izena emateko inprimakiak www.imh.eus orrian daude eskuragarri.

TKgune Fabrikazioa Berrikuntza eta Teknologia Transferentziarako Sarea (*) osatzen duten Lanbide Heziketako Ikastetxeek antolatu dute TKgune Gazteentzako Enpresa Industrialen bigarren Ideia Lehiaketaren, Elgoibarko Udala, Gipuzkoako Foru Aldundia eta Eusko Jaurlaritzaren laguntzarekin, eta Danobat Group Koop. E., Alcorta Forging Group S.A., Grupo Schaeffler, Grupo Unceta, eta Rural Kutxa eta erakundeen babesarekin.

(*)TKGUNE FABRIKAZIOA sarea osatzen duten ikastetxeak: IMH - Makina Erremintaren Institutua, Miguel Altuna Institutua, Bidasoa Lanbide Eskola, Somorrostro Lanbide Eskola, Usurbilgo Lanbide Eskola, Egibide, Elorrieta-Erreka Mari Institutua, Politeknika Ikastegia Txorierri, Armeria Eskola, Oteitza Lizeo Politeknikoa.

Informazio osoagoa: www.imh.eus

∞Lotura duten albisteak:

Asier Lizarralde elgoibartarrak irabazi du gazteentzako Asmaola+enpresa industrialen ideia lehiaketa (2014-11-07)

Abian da Gazteentzako Asmaola+ Enpresa Industrialen Ideia Lehiaketaren estreinako edizioa (2014-05-06)

Elgoibarko Udalak errekonozimendua egin die makina-erremintaren sektoreko eragileei (2014-04-30)

Datorren astean hasiko dira makina-erremintaren mendeurreneko ekitaldiak (2014-04-24)

Urte osoko egitaraua Elgoibarko makina-erremintaren mendeurrena ospatzeko (2014-04-15)

Makina-erremintaren fakturazioak % 5-10 egingo du behera 2014. urtean (2014-04-11)

Ateak herriari zabalik, makina erremintaren mendeurrena ospatzeko (2014-04-10)

Altzolatarren Dorretxeko jatorrizko atea ‘Burdinoletatik erreminta makinara’ erakusketan(2011-06-10)

Aurrekoa

Hurrengoa

Komunitatea

Zegama Aizkorri eta donutsak

Ainhoa Lendinez

Aspaldiko lagunok! Urteko lehen dortsalak jantzita, atseden hartu eta hausnartzeko ordua ere iritsi da. Eski denboraldia nahi baino laburragoa izan den arren aurten, egia esan, argazkiei begira hunkitu egiten naiz.

Euskal Inauterien festa ikastolako haur eta gazteen eskutik

Elgoibar Ikastola

Ikastolako ikasleek ostiral arratsaldez ospatu dugu urteroko Euskal Inauterien festa. HH, LH eta DBHko haur eta gazteek herria hartu dute txoko guztiak apaindu eta animatu dituen kalejira koloretsuan.

Energia tailerrak ikastolan

Elgoibar Ikastola

Agenda 30en aurtengo gaia ENERGIA, BIZITZAREN MOTORRA izanik, ikastolan energiari buruzko tailerrak ditugu egunotan EKO OIZen eskutik.

DBH 4. mailako gure ikasleak Laboratoriumen

Elgoibar Ikastola

Gure ikasleak Laboratoriumean izan ziren pasa den astean. Erreportajea prestatu dugu arlo batek bere jardunaren osagarri gisa kanpo eragile bat nola erabiltzen duen ikusteko.

Patagonia🏔

Ainhoa Lendinez

🏔Ni ez naiz Patagonian izan, oraindik. Baina ederra behar du, zinez. Gure zaletasunaren alderik gogorrena ikusten ari gara atzotik.

Elgoibar Ikastola Martinika uharteetan

Elgoibar Ikastola

Elgoibar Ikastolako ordezkaritza bat Martinika uharteetan izan da Erasmus + programaren baitan hiru herrialde desberdinetako beste hainbeste ikastetxerekin jazarpenari buruzko lanketa bateratua eta kulturanitza garatzen.

Zinebik haurrentzako emanaldiak antolatu ditu

Butaka Gorria

Zinebiren (Bilboko Dokumentalen eta film laburren jaialdiaren) 64. edizioak haurrentzat tarte berezia prestatu du: Zinebitxiki.

'El perdon' film iraniarra, Ongarriren hurrengo proposamena

Butaka Gorria

Azaroak 25, Emakumeen Aurkako Indarkeriaren Nazioarteko Egunarekin bat egingo du Ongarri zineklubak aste honetan.

Eguzki-plakak Ikastolako teilatuan

Elgoibar Ikastola

Garapen Jasangarriaren Helburuetan, zazpigarren puntuak energia irisgarria eta ez kutsagarriak aipatzen ditu.

Izarok 'Limoiari eztia' dokumentala estreinatu berri du Zinebin

Butaka Gorria

Izarok “Limoiari eztia” dokumentala estreinatu zuen atzo Zinebin, Bilboko Dokumental eta film laburren nazioarteko jaialdian.

Elgoibar Ikastola Erasmus + proiektuan

Elgoibar Ikastola

Elgoibar Ikastolak Erasmus+ izeneko Europa mailako proiektuan hartuko du parte.

Laburmetraia eta luzemetraia emanaldi berean

Butaka Gorria

Semincik, Valladolideko Nazioarteko Zinema Asteak, beste zinema-jaialdi batzuekin alderatuz badu berezitasun bat: emanaldi berean, lehenengo laburmetraia bat ikusten duzu eta ondoren, luzemetraia.

Abian da Seminciren 67. edizioa

Butaka Gorria

Paco Leon eta Leonor Watling protagonistatzat dituen “No mires a los ojos” filmak inauguratu du Seminci, Valladolideko Nazioarteko zinema astearen aurtengo edizioa.

Red Rocket filmak itxiko du Iñaki Agirre Zinemaldia

Butaka Gorria

Iaz Donostiako zinemaldiko Perlak atalean izan zen ikusgai filma.

Kepa Junkera, berpiztu

Butaka Gorria

Donostiako zinemaldian gaur aurkeztuko dute Kepa Junkera trikitilariari buruzko dokumentala.

Aurr Hurr

Elgoibarko Izarra

Gida komertziala

Bideoak

Barren astekaria

ePosta harpidetza

Barren.eus Facebooken

barren.eus Elgoibarko Izarra Euskaltzaleon Topaguneak sortutako ekimena da, Udalaren babesarekin, Eusko Jaurlaritza eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren laguntza ditu


Bidaiarien araubidean esportatzaileen aldeko itzulketak egin dituzten subjektu pasiboen itzulketen eskabidedun autolikidazioen aurkezpena apiril, uztail eta urriko egutegiko lehen hogeita bost egunen barruan egingo da. Azken likidazioaldikoak urtarrilaren 1etik 31ra bitartean aurkeztu behar dira

Hiruhileko bakoitzeko autolikidazioan delako hiruhileko horretan subjektu pasiboak era eragingarrian itzuli dituen kuotak itzultzeko baino ezin da eskatu.

Garraiobide berrien emate salbuetsiak egiten dituzten lantzean behingo subjektu pasiboentzako eta zerga zergaren araubide sinplifikatuan ordaintzen duten eta bidaiarien garraioa edo merkatugaien errepidezko garraioa jarduera egiten duten subjektu pasiboentzako itzulketaren aurkezpena, Balio Erantsiaren gaineko Zergari buruzko Arautegiaren 30 bis artikuluan ezarri denarekin bat, kasuan kasu egokia den garraiobidearen ematea edo eskuraketa gertatu den hilaren hurrengoaren gutegiko lehenengo hogeita bost egunen barruanegingo da, salbu eta uztailaren kasuan, hil horretan aukera egongodelako aurkezpena abuztu osoan eta irailaren lehen hogeita bostegunetan egiteko, eta abenduaren kasuan, azken horretan hurrengourteko urtarril osoan aurkez daitekeelako.

Erakunde publiko edo gizarteko erakunde pribatu diren subjektupasiboek hiru hilabeteko epealdia edukiko dute itzulketa eskaeradaukan autolikidazioa aurkezteko itzulketa eragiten duen ondasunematea gertatzen denetik.

Oharra: Ematen den ibilgailu bakoitzeko autolikidazio bat aurkeztubehar da. Ezin da likidatu aldi berean ibilgailu bat baino gehiago, ez etaeredu bakar batean likidatu ere ibilgailu berrien Batasunaren barrukoemateak, baliokidetasun-errekarguaren araubidean dauden subjektupasiboei bidaiarien araubidean egindako esportazioengatik egitenzaizkien itzulketak, eta erakunde publiko edo gizarteko erakunde pribatudiren subjektu pasiboei egiten zaizkienak ere (jasandako kuoetatikondasunak eskuratzean ezin kendu ezin dituzten kopuruak, ondasunokgero onartutako erakundeen esku jarri badituzte Batasunetik kanpora esportatzeko).

Informazio gehiago

Lotutako orrialdeak

Baliokidetasun errekarguaren araubide berezia, aurkezteko epea

308 eredua, itzultzearen eskaera

Oharra

Galdera/Erantzun honek ez du ondore loteslerik Bizkaiko Foru Ogasunarentzat; informazio hutsa besterik ez da.


Ana Díez zinemagileak bere azken lana, a quien cierra los ojos, aurre-estreinatuko du tabakaleran, Patricia Reyes Spíndola aktorearekin batera

Euskadiko Filmategia

Filmoteca Vasca

Kontaktua

ES

EU

Menu

Euskadiko Filmategia

Filmoteca Vasca

Filmategia

Aktualitatea

Zerbitzuak

Programazioa

Funtsak

ES

EU

Kontaktua

Bilatu

Aktualitatea

Albisteak

Ana Díez zinemagileak bere azken lana, a quien cierra los ojos, aurre-estreinatuko du tabakaleran, Patricia Reyes Spíndola aktorearekin batera

Ana Díez zinemagileak bere azken lana, a quien cierra los ojos, aurre-estreinatuko du tabakaleran, Patricia Reyes Spíndola aktorearekin batera

2022/06/27

Euskadiko Filmategiak Ana Díez (Tutera, 1957) A quien cierra los ojos zuzendariaren azken lana proiektatuko du uztailaren 9an Donostiako Tabakalera zentroan. Díez berriz ere jarri da kameraren atzean (Paisito, bere aurreko film luzea, 2008n estreinatu zuen), eta Donostian aurkeztuko du pelikula Patricia Reyes Spíndola aktore mexikarrarekin batera.

Istorioa Mexiko Hiriko Villaseñor ikastetxe pribatuan girotuta dago, eta bertan bizi diren helduek eta nerabeek bidaia bati ekingo diote, non amaituko duten ez dakitelarik. Ikastetxeko zuzendariak, Reyes Spindolak hezurmamituak, eskola hartu zuen oinordetzan, baina bokaziorik gabe, zentroari bizitza berri bat eman eta biziberritu nahi du. Hala ere, gertakari bortitz batek erakutsiko du norberaren izaera.

Egilearentzat lan hau “gozamena” izan da, baina baita “erronka” ere. “Erronka bat izan da, pelikula korala delako, gurutzatutako bizitzak daude eta pertsonaia asko. Istorioa eraikitzeko garaian protagonisten sentimendu sakonenak eta intimitatea erakustea oso konplexua suertatu zait”, esan dio egileak Euskadiko Filmategiari. Baina Diezek ez ditu bakarrik Mexikoko eskola pribatu honetan bizi diren pertsonaiak deskribatu, krisian dagoen hezkuntza eta gizarte sistema bati buruz ere hitz egin nahi izan du. “Film honek amaiera ematen dio nire ibilbideari. Mexikon hasi nintzen Elvira Luz Cruzekin (1985) eta, oraingoz, Mexikon, A quien cierra los ojos filmarekin ixten dut; niri betidanik interesatu zaidan gai batekin: hezkuntza-sistema eta nola prestatzen diren belaunaldi berriak etorkizunerako. Uste dut galderak egin ditudala; hori da niri gustatzen zaidan zinema”, gehitu du zinemagile nafarrak.

A quien cierra los ojos Educadoresek, Reflektok, Antitesisek eta Indie Zinema Ikasketen Zentroak ekoitzi dute.

Datorren uztailaren 9rako sarrerak www.tabakalera.eus-en eros daitezke.

ANA DÍEZ

Ana Díez, euskal zinemaren aitzindari nagusietako bat, Medikuntzan eta Zinema Zuzendaritzan lizentziaduna da Mexiko Hiriko Gaikuntza Zinematografikoko Zentroan. 1989an, lehen filma egin zuen, Ander eta Yul, eta Opera Prima Onenaren Goya saria jaso zuen. Fikziozko proiektuak eta dokumentalak idatzi eta zuzendu ditu, hala nola, Todo está oscuro (1996), La mafia en La Habana (2000), Algunas chicas doblan las piernas cuando hablan (2001), Galíndez (2002) eta Paisito (2008). Halaber, Madrilgo Universidad Conplutensen, Carlos IIIn eta Autonoman irakasle izan da, baita ECAMen ere. 2012an, Euskadiko Filmategiak atzerabegirako bat eta argitalpen monografiko bat eskaini zizkion, bere ibilbide osoa ardatz hartuta.

PATRICIA REYES SPÍNDOLA

Patricia Reyes Spíndola (Oaxaca, 1953) aktore, ekoizle eta zuzendari mexikarra da, bere herrialdean eta Londresen interpretazioa ikasi zuen. 1974an Jaime Humberto Hermosilloren El señor de Osanto filmarekin hasi zen zineman eta urte berean Fru Fru konpainiarekin hasi zen antzerkian. 70 film baino gehiagotan lan egin du, Nancy Cárdenas eta Arturo Ripstein bezalako errealizadoreekin. Gainera, 40 antzezlan baino gehiagotan eta 40 telesail baino gehiagotan ere aritu da. Bi aldiz irabazi du emakumezko aktore onenaren Ariel saria (Mexikoko Arte eta Zientzia Zinematografikoen Akademiak ematen duena), Los motivos de la Luz (Felipe Cazals, 1986) eta La reina de la noche (Arturo Ripstein, 1994) lanengatik.

Aurrekoa

Hurrengoa

Euskadiko Filmategia

Filmoteca Vasca

Harpidetu

Helbide elektronikoa

Eman izena gure buletinean nobedade guztiak ezagutzeko

Kontaktua

+34 943 468 484

filmoteka@filmoteka.eus

Non gaude

Tabakalera

Andre Zigarrogileen plaza, 1 (2. solairua)

20012 Donostia

Google Maps

Gardentasun ataria

Informazio korporatiboa

Informazio ekonomikoa

Informazio publikoa

Hautaketa-prozesuak

Euskadiko Filmategia Fundazioa ondorengo erakundeak finantzatzen du

Euskadiko Filmategia Fundazioaren Patronatua ondorengo erakundeek osatzen dute

Pribatutasuna

Lege-ohartarazpena

Cookie politika

© 2023 Euskadiko Filmategia Fundazioa

Diseinua: tga.eus / Programazioa: overalia.com

Webgune honetako cookiak edukia eta iragarkiak pertsonalizatzeko, sare sozialetan funtzioak eskaintzeko eta trafikoa aztertzeko erabiltzen dira.


Luzaroan ikusi dugun bezala, gure herriko dantza taldeen jarduna ez da dantzara bakarrik mugatzen. Beren lanetako bat, eta ez garrantzia txikikoa, herrietako kultura dinamizatzea da, tradizioak mantentzea, suspertzea eta berreraikitzea. Oraingo honetan, galduta baina herritarren oroimenean zegoen ohitura baten berri emango dizuet: Enkarterrietako "Marzas" edo Martxokoak.

Mendi-Harana taldeak forma eta sendotasuna eman dio XX. mendearen bukaera arte (etenekin) ospatu den errituari; Erika Garcia taldeko zuzendariaren adorearekin, Carlos Glaria filologoaren aholkuekin eta Sabino Diaz etnografoaren kolaborazioarekin. Karrantzan urtez urte ospatu izan dira Lanestosan, Kantabriako Soba bailaran eta inguruetako beste herri batzuetan egin duten bezala.

"Marzas" esaten zaien hauek, tradizioz, abestia izan ohi dute (martxoari erreferentzia egiten zaio eta eskean egiteko koplekin laguntzen da). Ikasle talde txikiak bailarako herri eta auzoetan ibiltzen ziren; zintzarriak edo arranak joaz gorostiarekin eta koloretako zintekin apaindutako zarramaskeroak gidatuta. Hainbat oztopo topatzen zituzten ibilbidean: lokatza, zakurrak, eguraldi txarra...

Ekitaldiari itxura berria emateko asmoz, eta hurrengo urteetan hala jarraitzeko ideiarekin, eguneratzen saiatu dira; kantatu beharreko kopla murriztuz, berriak euskaraz sartuz eta abestiaren doinuan oinarritzen den koreografia sinple bat sortuz.

Espero dugu martxoaren 5ean erakutsitako gogo eta esfortzuak 2023rako pizgarri izango direla, eta ea ausartzen diren galduak, baina ahaztuak ez dituzten Pazkoekin.

Marzas, Karrantza, 2022-03-05. Irudiak: Emilio Xabier Dueñas.

Etiketak

tokian-tokikoa

puska-biltzea

kantua

karrantza

tradizionala

eske-erronda

koplak

2022

marzas

kantuan-dantzan

bizkaia

Jarri bideo hau zure webgunean

Deskargatu

Deskargatu

Dokumentuaren akzioak

Bidali hitzordua

Erantzun

Erantzuna emateko identifikatu egin behar zara, gure webgunean erabiltzaile bat sortuz.

Sartu

Kategoriak

Balleta

Europa

Bestelakoak

Garaikidea

Hip-hop

Inauteriak

Klasikoa

Neoklasikoa

Tradizionala

Araba

Bizkaia

Gipuzkoa

Lapurdi

Nafarroa

Nafarroa Beherea

Zuberoa

XX. Mendea

Karrantza: Marzas 2022

Erlazionatutako bideoak

Zein da Madonnak Eurovisionen eskaini zuen euskal kanta?

Karrantza: Marzas 2022

dantzan.eus webgunea, dantza sustatu eta hedatzeko elkartearen produktu bat da.

Lizentzia: CC-BY-SA. Ikusi argibideak

Dantzan - 513 posta kutxatila - 20600 Eibar - tfn. 943 53 04 40 - Kontaktua

Teknikoki CodeSyntaxen produktu bat da Zope, eta Plone softwarea erabiliz egina.

Babesleak:

Hezkuntza, Hizluntza Politika eta Kultura Sailak (Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak) diruz lagundua


Lan erreforma proletariotzaren bizi baldintzen aurkako ofentsibaren markoan: azterketa kritikoa | Arteka | Gedar

EU

ES

AZKEN IRUZKINAK

HASI SAIOA

HARPIDETU

EU

ES

HARPIDETU

HASI SAIOA

DOHAINTZA

AZKEN IRUZKINAK

AKTUALITATEA

EDITORIALA

KOIUNTURA POLITIKOA

IKUSPUNTUA

LANGILE ZIENTZIA

KOLABORAZIOAK

AGENDA

GEDAR TB

ARTEKA

GEDAR ENTZUN

GEDAR LANGILE KAZETA

Twitter

Instagram

TikTok

Facebook

Youtube

ARTEKA

Twitter

Instagram

Facebook

AZKEN IRUZKINAK

Mb

Martxista bat

2023/05/05

Zaballara martxa bat antolatu dute iganderako hainbat kolektibok

K

Koba

2023/03/22

Infernuarekiko jarreren sailkapenerako proposamen xume bat

KT

Koldo Tellitu

2023/02/28

AUTORITARISMOA

Estatuaren bilakaera autoritarioa eta eskubide politikoen aldeko borroka

K

Koba

2023/02/12

EZKER ABERTZALEA

Ezker Abertzalearen porrot historikoaren ondorioak

M

Maiakowski

2023/01/21

ARTE EKOIZPENA

Arte sozialistaren artikulazio garaikiderako abiapuntu batzuk

M

Mielotxin

2022/10/12

Gora doa tentsioa Ukrainako gerran

kolaborazioa / LAN ERREFORMAK

Lan erreforma proletariotzaren bizi baldintzen aurkako ofentsibaren markoan: azterketa kritikoa

Lan erreformak koiunturaren araberako araudiaren egokitzapen gisa ulertu beharko lirateke eta, zehazkiago, Kapitalaren premien arabera.

ARGAZKIA / Zoe Martikorena

Adam Radomski

@a_radomski

2023/05/03

Oharra: 2022ko otsailaren 10ean GEDAR.EUS webgunean argitaratutako testuaren bigarren edizioa [2022ko apirila, Arteka] . Hainbat akats zuzendu dira eta albisteen hiperestekak kendu dira irakurketa errazteko.

«Berrogeita hamar solairuko eraikin batetik erortzen ari den gizon baten istorioa da. Airean doala, honako hau esaten dio bere buruari, lasaitzeko: orain arte dena ongi doa» — La Haine

Lan erreforma bat ez da berriketarako kontua. Azken finean, hurrengo urteetan indarrean egongo den lan-arloko lege-markoa aldatzeaz ari gara. Egia da erreforma hori zehaztuz joango dela, eta aldaketak jasan ditzakeela, adibidez, Auzitegi Gorenaren epaien bidez, baina horrek ez du aldatzen oso gertaera garrantzitsua dugula aurrean.

Hala eta guztiz ere, lan erreformak koiunturaren araberako araudiaren egokitzapen gisa ulertu beharko lirateke eta, zehazkiago, Kapitalaren premien arabera. Beraz, ezin da erreforma hau mugimendu independente gisa hartu, ezin baitira bere inplikazioak soilik BOEa irakurriz atzeman, baizik eta, frogatzen saiatuko naizenez, langile-klasearen bizi-baldintzen aurkako erasoaldi burgesaren erabateko logikaren zati bat da, hazkunde-tasa geldiei bultzada berri bat emateko asmoz; beraz, sakonera falta duela salatzea gainazalean geratzea da. Eraso horren barruan sartzen dira beste pieza batzuk, hala nola pentsioen erreforma edo erreforma fiskala (artikulu honetan ez dugu hori jorratuko). Azken batean, ez da nahikoa erreforma aztertzea; aitzitik, koiunturaren koadro orokorrarekin loturak ezarri behar dira, haren benetako inplikazioak, motibazioak eta funtzionaltasunak ulertu ahal izateko, askotan ezkutuan egoten baitira. Horra hor artikulu honen zergatia.

Lehenik, politika profesionalaren azpijokoak errepasatuko ditugu, erabaki batzuen zergatia ulertzeko. Ondoren, edukia interpretatzeko abiapuntu den koiuntura zein den azalduko dugu, eta, zehazki, erreformak Europako funtsekin eta Europako Batzordearen gomendioekin duen harremana. Azkenik, puntu garrantzitsuenetako batzuen azterketa teknikoagoa egingo dugu, zenbaterainoko garrantzia duten ikusi, eta erreforma honen ezaugarri politiko orokorrekin amaitzeko. Testuaren azken lerroetan, ondorio politiko batzuk emango dira.

POLITIKA PARLAMENTARIOAREN DANTZA

Denetarik esan da gure azken erreformaren harira: Yolanda Diazek, garaipen doinuarekin, «lan duinaren aldeko eskubideak berreskuratzen dituen lan-arloko legeria berri» gisa ezaugarritzen zuen (bere hitz zehatzak: «nueva legislación laboral que recupera derechos en favor del trabajo decente»). Bere epigono neo-laboristen laudorioak ere ez ziren falta izan; Daniel Bernabek zioenez, «2021eko lan-legeria berria joera aldaketa bat da, eta ez soilik 2012koarekin alderatuz, erreforma hitza kapitala-lana gatazka lehenengoaren alde desorekatzeko eufemismo bat besterik ez zen hamarkaden aldean ere bai».

Era berean, azken horrek erreformak sorrarazi duen eszeptizismoaren aurka egiten zuen, honako hau esanez: «Lan erreforma hau ez da ezeren amaiera, kontratu sozial berri bat bilatzeko hasiera baizik». Eta noski, kontratu sozialaren gaia hobeto ulertzen da Yolandak beste elkarrizketa batean esandakoarekin, non erreforma win-win gisa interpretatzen zuen patronalarentzat eta langileentzat (posible al da horrelako zerbait?). Laburbilduz, badirudi Bigarren Mundu Gerra osteko urteetako ispiluan begiratu nahi dutela, pandemia berria gerra zaharra bailitzan, Gobernuaren planak Europa berreskuratzeko planekin parekatuz. Alabaina, Europako funtsak ez dira Marshall Plana, Mario del Rosalek zioen bezala[1], eta egungo baldintza ekonomikoak ez dira itun sozial horretara itzultzeko modukoak; erretorika hutsa da.

Hain zuzen, patronal handia (CEOE) ados zegoen itun sozial bat bilatzeak ekarri dionarekin. Horregatik zioen CEOEko presidenteordeak «PPren 2012ko lan erreforma % 95ean mantentzen dela», eta Garamendi presidenteak «aurreko erreformaren funtsa ez dela ukitzen». Dena den, badirudi patronala ere ez dela guztiz homogeneoa; izan ere, Enpresa Txiki eta Ertainen Espainiako Konfederazioko (CEPYME) presidentea ez dago ados, azpikontratazioan egindako aldaketek «enpresa txiki eta ertainak desagertzea» ekarriko luketelako.

Merezi du, halaber, inbestidura-blokean dauden tirabirak aipatzea, «historiako gobernu aurrerakoienak» zer jokabide izaten dituen ikusteko. Nahiz eta, badirudien bazkideek askotan barkatu dituztela jokabide horiek, komeni izan zaienaren arabera. Lehenik, 2019 amaieran, PSOEk eta Podemosek gobernu akordioa lortu zuten. Dokumentu horretako 3. orrialdean honako hau irakur daiteke: «Lan erreforma indargabetuko dugu. 2012ko lan erreformak kendutako lan-eskubideak berreskuratuko ditugu». 2020ko maiatzaren 20an, PSOEk, EH Bilduk eta Podemosek Alarma Egoera luzatzeko akordioa iragarri zuten. Horretan, EH Bilduk operazio hori ez oztopatzeko konpromisoa hartu zuen. Halaber, 2012ko lan erreforma «osorik» eta «ezohiko neurriak amaitu baino lehen» indargabetzeko konpromisoa jasotzen zuen klausula bat ere jaso zen. Hala ere, sinatu eta ordu batzuetara, egun horretan bertan, PSOE atzera egin zuen; jada ez zuen lan erreforma «osorik» indargabetuko. Gogora dezagun Bernabe eta Diazek aipatzen zuten itun sozialaren gaia, azken batean patronala gehiegi ez molestatzea baitakar. Baina deklarazioen dantza eroak are perla gehiago utzi zituen; 2021eko urrian, Yolanda Diazek CCOOren kongresuan adierazi zuen «lan erreforma indargabetu» egingo zuela «erresistentzia guztiak gorabehera», eta egun batzuk geroago azaldu zuen teknikoki ezinezkoa zela hori egitea.

Eta, azkenean, iritsi gara garrantzitsuenera. 2021eko abenduaren 28an Lan erreforma Lege Dekretu gisa aldarrikatu zen[2]. PP, VOX, C's, EAJ, ERC eta EH Bilduk kontra bozkatu zuten Diputatuen Kongresuan. ERC eta EH Bildu, gobernuaren bazkideak, (eta PP oposiziotik) haserre agertu ziren mugimendu horrekin, eta lege-proiektu gisa tramitatzea eskatu zuten, zuzenketak sartu ahal izateko. Gertaera horren ostean, Espainiako Gobernuaren inbestidura-blokeak arrakala-zantzuak erakutsi zituen; baina hori bai, alarma-estatua luzatu ondotik, Estatuaren aurrekontuak aurrera atera ondoren, argi eta garbi nahikoa ez den gizarte-ezkutu bat luzatzearen truke, eta bidean Europako funtsak ere babestuz eta sustatuz[3]. Ez dezagun ahaztu ezezkoaren aurretik baiezko asko izan zirela.

Espainiako Gobernuaren inbestidura-blokeak arrakala-zantzuak erakutsi zituen; baina hori bai, alarma-estatua luzatu ondotik, Estatuaren aurrekontuak aurrera atera ondoren, eta bidean, Europako funtsak ere babestuz eta sustatuz

Bien bitartean, 2021eko abenduaren 31n, erreformaren edukia argitaratu zen Estatuko Aldizkari Ofizialean (BOE), eta martxoaren 30era arteko epea eman zen enpresak horretara egokitzeko. Estatuko Aldizkari Ofizialaren argitalpenetik, Gobernuak 30 egun baliodun zituen parlamentuko taldeekin negoziatzeko. Talde horiek Kongresuko osoko bilkuran baliozkotzea bozkatuko zuten (edo ez), lege-dekretua indargabetu ez zedin.

Une horretan areagotu egin zen negoziazioen dantza, aldeko boto kopuru nahikoa lortzeko. Negoziazioak berotu egin ziren, eta irtenbide kontrajarriak espero ziren: alde batetik, aurrera jarraitzea Ciudadanosen babesarekin, zeinak ados baitzeuden lege-dekretuarekin, zegoen bezala (PSOErekin egindako gobernu-itunaren izpiritua jarraitzen baitzuen, baina azkenean ez zen izan), eta, bestetik, gobernu-bazkideei kontzesioak egin behar izatea. 2022ko urtarrilaren 27an, ERCk, EH Bilduk, CUPek eta BNGk adierazpen bat sinatu zuten elkarrekin, «erreformaren eskubideak berreskuratzeko». Adierazpen horretan, euren eskaerak azaldu zituzten, pilota PSOEren teilatuan utzita. Gobernuko alderdia, ordea, ez zegoen amore emateko prest, kontuan hartuta, gainera, CEOEk «koma bakar bat ere ez aldatzeko» esaten jarraitzen zuela. Yolanda Diaz bera ere ordenara deitu behar izan zuen Sanchezek, eskaini zitekeena baino gehiago ez hitzemateko. Denbora estutzen ari zen, ERC bandan ixten ari zen eta EAJri kontzesio bat egin zitzaion Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarreraren transferentziarekin, aspalditik eskatzen ari zena. Ez zuen balio izan. Azkenik, otsailaren 3an, ostegunean, bozkatu zen Kongresuan. Eguna emozio askokoa izan zen, izan ere, onarpena boto margen oso estu baten mende zegoen. Erokeria hartan sustoak, alderdi diziplinaren hausturak eta «akatsak» izan ziren, eta aldeko 175 botorekin eta kontrako 174rekin amaitu zen.

ERREFORMA ETA EUROPAR FUNTSEN BALDINTZAPEKOTASUNA: MALGUTASUN GEHIAGO ETA BEHIN-BEHINEKOTASUN GUTXIAGO?, MODERNIZAZIOAREN ERRELATOA

Gauzak horrela, zarata mediatikoa gorabehera, eta agenteen borondatea –edo borondaterik eza–, marra gorri batzuk daude, eta marra horiek zer den posible zehazten dute; lan erreformari lotutako Bruselaren gomendioez eta Europako funtsen baldintzapekotasunaz ari gara. Hau da, funtsen eskuragarritasuna bermatzeko beharrezkoa da[4] erreformaren edukia Bruselan baliozkotu ziren ildo nagusiekin bat etortzea, eta lan erreformarako ezarritako epeak betetzea. Gerora aldaketa garrantzitsuak egiten badira edo epeak betetzen ez badira, diru-transferentziak ezeztatu ahal izango dira. Bestela esanda, Europako Batzordeak ahalmena du erreformak atzera botatzeko, nahiz eta aurretik oniritzia eman zaien. Horregatik, erreformaren eduki eskasa, batzuek dioten bezala, ezin da galdutako aukera huts gisa azaldu, hobetzeko tartea uzten zuen indar-korrelazioen ikuspegi batetik; aitzitik, ezbairik gabe, kontua Espainiako politikako agenteen interesetatik haratago doa.

Hain zuzen ere, hori da lan erreformaren garrantzia ulertzeko beste gakoetako bat; izan ere, krisitik irteteak eta espainiar Kapitalaren posizionamenduak proiektatzen duten modernizazioaren[5] kontakizunak, funtsen «txutea» dute ardatz; ondo dakite erabakitzen dena Espainiak nazioarteko lan-banaketan duen lekua dela. Horrela, «anfetamina» horiekin, Espainiar Estatuan Kapitalaren inbertsioa sustatu beharko litzateke, funtsean, Gobernuaren mugimenduek adierazten dute inbertsioa eta garapen kapitalistaren eredua bidera ditzaketela eta ekonomia suspertzeko irabaziak (kapitalistak) suspertu behar direla uste dutela, Brais Fernandezek[6] azaldu duen bezala. Hori koherentea da Garamendiren (CEOE) adierazpenarekin: erreformarekin «irudi bikaina lortzen dute Europako erakundeen aurrean, baita atzerriko inbertsoreen aurrean ere». Irudi hori ezinbestekoa da, beraz, funtsak jasotzeko, eta horien bidez, atzerriko inbertsioak erakartzeko, horretarako lan-merkatu erakargarri bat aurkeztuz. Izan ere, horrela funtzionatzen du Kapital-inbertsioak; irabazi-tasa erakargarriak dauden lekuetan inbertitzen da, eta inbertsioak behar bezain errentagarriak ez diren lekuetatik kentzen dira.

Hala ere, behin «anfetaminen» eragina igarota, plana betetzea lortu ez bada, arazo larriak etorriko dira; zor handiagoa eta honi lotutako «zerga-finkapen» aringarria, hau da, austeritatea (eta dirudienez, multinazional batzuk atzera egiten ari dira beren inbertsio potentzialekin). Beste gauza bat da ordurako Gobernuak bere ziklo politikoa agortu izana eta orduan egindakoak besteren batek kudeatu behar izatea. Denborak esango du

Orduan, zein dira gomendioak? Europako Batzordeak eta OCDEk lan-merkatuko malgutasunaren eta segurtasunaren arteko oreka gomendatzen dute. Gainera, behin eta berriz esaten da Espainiak zerbait egin behar zuela bere behin-behinekotasun tasa kronikoekin; Eurostaten konparazioan, 2020ko laugarren hiruhilekoko datuekin, Espainian soldatapekoen % 24,7 aldi baterakoa zen, europar komunitateko batez bestekoa (% 13,5) baino hamar puntu handiagoa. Baina kontuz, erronka horri aurre egiteko hainbat modu daude: jardunbide honekin ez da behin-behinekotasuna errealki deuseztatzen, baizik eta estatistikoki ezkutatzeko urratsak egin dira. Eta hori, zehazki, malgutasunaren funtzioetako bat da. Hau da, Espainiako Estatuaren kasuan, lan erreforma honen bidez, malgutasuna handitzen da behin-behinekotasuna ezkutatzeko. Geroago, zati teknikoagoan saiatuko naiz hori azaltzen.

Behin «anfetaminen» eragina igarota, plana betetzea lortu ez bada, arazo larriak etorriko dira; zor handiagoa eta honi lotutako «zerga-finkapen» aringarria, hau da, austeritatea

Ildo horretatik, zain egon beharko dugu Gobernuaren, Motxila Austriarraren[7] ezarpenerako aukeraren aurrean, Ongizate Estatua desegiteko estrategiaren baitan. Arlo laboralean, ekimen honek kaleratzearen merkatzean sakondu lezake, berez dituen muga gutxi horiek ere deuseztatuz, behin-behinekoak finkoekin gero eta gehiago parekatuz; behin-behinekotasuna ezkutatzeko malgutasun handiagoa irabaziz, esan bezala. Eta horrek, gainera, merkatu-hobi bat emango die funts hori kudeatzen duten bankuei. Azkenik, nabarmentzekoa da Gizarte Segurantzaren logika hausten duela, prestazioak indibidualizatzen baititu.

Baina uler dezagun zer den malgutasuna. Employment Flexibility Index-en (2020) ezartzen da Espainia dela kontrataziorako zurruntasun handienetakoa duen herrialdeetako bat, aldi baterako kontratuei, haien iraupenari eta loturari buruzko legediaren ondorioz, faktore batzuk izendatzearren. Hala eta guztiz ere, adierazten da «araudiaren zurruntasun» hori ez dela eraginkorra izan behin-behinekotasuna deuseztatzerako orduan. Nolanahi ere, txostenean ondorioztatzen da malgutasuna beharrezkoa dela merkatuen aldaketen aurrean. Aldi berean, beste txosten batek, «Doing Business» (2020) izenekoak, malgutasunaren ustezko onurei buruzko mantra batzuen berri ematen du: produktibitate handiagoa eta enplegu-tasa handiagoak. Orain hobeto uler dezakegu zergatik duen Bruselak obsesioa honekin! Nahiz eta, ikusten genuen bezala, EBk batzuetan bere gomendioak diskurtso publikoetan zehazten ditu, eta ez du beti «soilik» malgutasunaz hitz egiten, baizik eta «orekaz», ondo legoke ikerlan horietan nola definitzen den ikustea.

Orduan, nola lortzen da, Employment Flexibility Index delakoaren arabera, lortu beharko genukeen malgutasun hori? Har ditzagun adibide gisa indize horretan puntuaziorik onena lortu duten herrialdeak: legeak ez du zehazten iraupen mugatuko lan-kontratu baten gehienezko iraupena, ez dago gutxieneko soldatarik, ez da gaueko lanik, ordu estrarik eta egun librerik murrizten, ez da araudi zorrotzik, kosturik edo murrizketarik ezartzen kaleratzeen inguruan (sic!). Ez dago bitartekoei jakinarazteko betebeharrik langile bat edo langile-talde bat kaleratuko denean, eta kaleratzeak egiteko ez da beharrezkoa hauen oniritzia izatea (hemen sindikatuez ari gara). Legeak ez du enpresaburua behartzen langilea kaleratzearen aurretik berriz prestatzera, eta ez dago lehentasunezko legerik kaleratze-kasuetan. Egia da ezin ditugula azterketa horiek EBren bertsio ofizialtzat hartu, baina, agian, Think Tanks azterketa horien bidez nora goazen uler dezakegu.

LAN ERREFORMAREN EDUKIA

Lehenik eta behin, jakinarazi behar dut artikulua idazten ari nintzela, 2021eko urtarrilean, aldaketa batzuk izan direla BOEn argitaratutakoarekiko, alderdi politikoen arteko negoziazioak alde batera utzita. Antza denez, ez dira funtsezkoak, akatsak baitira, eta, beraz, ez dira kontuan hartu. Era berean, ditudan gaitasun mugatuak direla eta, abenduaren 28an BOEn argitaratu zenari erreparatu behar izan diot, eta tarte txikiagoa izan dut onartutako azken dokumentuko aldaketetan sartzeko.

Banan-banan komentatu beharrean, hainbat bloketan multzokatu ditugu aldaketak. Espazio eta irakurlearen erosotasun kontuengatik, alderdi txikienak alde batera utzi ditut, nire ustez erreformaren edukiaren interpretazio triunfalistak eta azaleko kritikak baieztatu edo gezurtatzeko pisurik handiena duten alderdietan zentratuz.

Behin-behinekotasuna

Hona hemen puntu nagusietako bat. Lan erreformaren defendatzaileen arabera, erreformak behin-behinekotasunari dagokionez galga lanak egingo lituzke. Horren inguruan zergatik hitz egiten den ulertzeko, egokiena datuei erreparatzea da: Espainia da EBko behin-behinekotasunaren buru. Eurostaten egiten den konparazioan, 2021eko hirugarren hiruhilekoko datuen arabera, Espainiako Estatuko soldatapekoen % 26,1 behin-behinekoa zen, erkidegoko batez bestekoa (% 14,3) baino dezente handiagoa. Baina, abokatu laboralisten arabera, kontratu horien % 90 inguru lege-iruzurrean daude! Ez da alde batera utz daitekeen kontu bat.

Hala ere, hori egoera sistemikoa denaren adierazle da. Adibide gisa, egia da Espainiako Estatuak mendekotasun handia duela urte-sasoiko jarduerekiko (turismoa[8], ostalaritza[9]...), baina horrek ez du justifikatzen kontratuen behin-behinekotasuna; izan ere, behin-behinekotasun hori tamaina ezberdinetako enpresa guztietan gertatzen da, eta, nola ez, askotan, lege-iruzurrean oinarrituta. Bestela esanda, pikarokeria eta pirateria eguneroko ogia dira. Hala ere, gogorarazi behar da gauza bat legedia dela eta beste bat balioaren legea, hau da, gizarte honetan benetan agintzen duen legea; enpresaburuen pirateria ez da kontu kontingentea; hau da, ez dago lotuta enpresaburuak hipotetikoki zurrunak eta diziplinatu europarrak izatea aipatu berri den pirateria horrekin, baizik eta lehia kapitalistaren gerran aurrera egiteko modua da, batez ere enpresa txiki eta ertainetan. Oroz gain, legezko nahiz legez kanpoko praktikak bete beharreko bi bide dira balioa balorizatzeko inperatiboarekin.

Gainera, behin-behinekotasuna ez da betidanik egon, baizik eta denborarekin normalizatu dugun zerbait da; langabezia eta prekarietatea onartu diren bezala. Horrela, 80ko hamarkadan tasak EBko beste herrialde batzuen antzekoak ziren, baina 1984ko erreformaren ondorioz izugarri igo ziren. Ez ziren jaitsi 2008ko krisira arte, hori bai, enpleguaren suntsipenaren ondorioz. Sozialdemokrazia europarra, 90eko hamarkadan, 35 orduko lanaldiari, soldata sozialei, Enplegu Oso eta abarri buruzko pirueta-diskurtsiboetatik haien abandonura eta gainpopulazio erlatiboa onartzera igaro zen (hau da, ekoizpen-aparatuaren soberakina). Baina behin-behinekotasuna ez da kostuak aurreztea bakarrik, baizik eta erreserbako armada industrialaren dinamika bat ere bada, funtzionala zaiona soldatak beherantz behartzeko, Rosa Luxemburg-ek[10] azaltzen zuen bezala. Horregatik, soldata-dumpingaz gain, lan-indar guztia diziplinatzeko funtzioa ere badago.

Behin-behinekotasuna ez da kostuak aurreztea bakarrik, baizik eta erreserbako armada industrialaren dinamika bat ere bada, funtzionala zaiona soldatak beherantz behartzeko. Horregatik, soldata-dumpingaz gain, lan-indar guztia diziplinatzeko funtzioa ere badago

Baina pasa gaitezen lan erreforman jartzen duenera –eta jartzen ez duenera– (aurreratu dezakegu, egiten duena ez baita nahikoa behin-behinekotasuna mugatzeko). Ohar metodologiko gisa, ezin dugu ahaztu legeek elkarri eragiten diotela, eta, beraz, beti begiratu behar zaio koadro orokorrari; Gobernuak egiten duena, puntuak nabarmenduta bereizita, propaganda hutsa da, ondoren errealitatean betetzen ez dena. Gauza bat BOEa da, eta beste gauza bat lantokietan gertatzen dena.

Egia da handitu egiten direla lege-iruzurreko behin-behineko kontratuen gaineko zigorrak (10.000€-raino), baina horrek ez du esan nahi zigor maximoa automatikoki aplikatuko denik. Era berean, lan-ikuskatzaileen kolektiboak denbora darama ohartarazten ez duela lege-iruzurrari modu eraginkorrean aurre egiteko baliabide nahikorik, nahiz eta algoritmo bat izan horrelako kasuak detektatzeko. Hala ere, zaila egiten da lege hau betearaztea.

Bestalde, lan egindako urteko 33 eguneko kalte-ordain lotsagarriak (gehienez 24 hileko soldatarekin) bere horretan jarraitzen du, PPren 2012ko erreformaren «lorpen» handienetako batekin (2012a baino lehen, PSOEren 2010eko erreformarekin, 45 egun/urteko ziren 42 hilabetera arte). PSOE eta PP urteek aurrera egin ahala jaisten joan diren zifrak dira. Emaitza? : urte horien aurretik kontratatutakoak kaleratzea garestia da oraindik, baina 2010eko eta 2012ko erreformen ondoren sartu dena kaleratzea merkea da. Horri bidegabeko kaleratzearen auzia gehitu behar zaio; enpresa batek kaleratzea «gaizki» egin dezake eta zehapen hori bere gain har dezake kalte-ordain gisa, baina kasu askotan horixe da bilatzen duena, operazioaren kostu-onurari dagokionez mesedegarri zaiolako. Are argiago uzteko; finkoen eta behin-behinekoen arteko aldea ez da hain handia de facto, bi kasuetan kaleratzea merkea baita. Arau honen edo beste baten idazketa baino gehiago, hura ez betetzeko disuasio eraginkorraren falta da.

Horri gehitu behar zaio tramitazio-soldatak ere ez direla berrezarri. Hori nahiko oharkabean igaro zen 2012ko erreforman (PP), nahiz eta 2002an greba orokorra eragin. Laburbilduz, enpresak osorik ordaindu behar zituen kaleratutako langileak jaso ez zituen soldatak, iraungitzea gauzatu zenetik eta kaleratzea epai judizial bidez bidegabe edo baliogabetzat jotzen zen arte. Horrela, 2012ko erreformarekin, enpresen arriskuak izugarri murrizten ziren; izan ere, kasu gehienetan, kaleratzeengatiko kalte-ordainak ordaintzera behartuko zituen epai bat jaso zezaketen, bazekitena langileari zegokiola! ; aldiz, deuseztasuna lortzea, zailagoa zen. Gaur egun, tramitazio-soldatak salbuespenezko kasu batzuetarako baino ez dira erreserbatzen: bidegabeko kaleratze batean dauden langileen ordezkari baten kasuan, kaleratze baliogabe baten kasuan edo berriz ere laneratzekotan.

Hain zuzen, egiazta dezakegu behin-behinekotasuna ez dagoela kontratuaren mende bakarrik, kaleratzearen erraztasunaren mende baizik. Beraz, lan-indar prekarizatuaren kasuan, txandakakotasun handiarekin, benetako «lan-nomadak», lau txanponengatik hizketan ari gara. Gauza bera langile migratzaileekin, Atzerritarren Legeak eragiten baitie eta B mailan lan egiten baitute; kaleratzea ia doakoa zaie. Horri gehitu behar zaio bide judiziala luza daitekeela, eta prozesuek irauten duten bitartean ez dela diru-sarrerarik jasotzen; horregatik, askotan, langileek beherapen lotsagarriak onartu behar izaten dituzte enpresek berez zor dizkieten kalte-ordainetan, aurrera egin ahal izateko. Era berean, irakurle batek baino gehiagok FOGASA entzuna izango du noizbait; enpresak kaudimengabetzat jotzen duenean bere burua (askotan gertatzen da hori, Espainiako Estatuaren enpresa-kaudimengabeziaren tasa handiak dira eta), Estatuak kalte-ordainak ordainduko ditu.

Azken batean, zarata asko baina aldaketa gutxi. Aldatu den apurra (zigorrak), eta, batez ere, berrezarri ez dena (kalte-ordain handiagoak, tramitazio-soldatak) mahai gainean jarri ondoren, ondoriozta dezakegu lan erreformak behin-behinekotasunaren arloan planteatzen duena ez dela inola ere nahikoa bertan disuasio-eragina izateko, lege-iruzurrari estuki lotuta baitago. Behin-behinekotasun horrek, gainera, erreserbako armada industrialaren soldata-dumping gisa jarduten du lanean daudenekiko.

Kontratu modalitateen sinplifikazioa

Gainera, kontratu-modalitateei dagokienez, Gobernuaren propagandak garaipen handiaren adibidetzat jartzen du kontratu guztiak mugagabeak aurresuposatzen direla orain (LE 15. artikulua). Zinismoaren alardea da hori, legean jasota baitzegoen, 1980tik gutxienez, Langileen Estatutuan (LE). Beste kontu bat da hori ez zela betetzen, zeren, azken finean, lan-legeria sarri paper erre izaten baita; antolatutako langileok gainean ez bagaude, legeak ez dira betetzen.

Lan erreformak aldizkako kontratazio finkoa azpimarratzen du (LE 16. artikulua, aldi baterako kontratazioen txandakatze handia duten enpresentzat modalitate egoki gisa. Batez ere, kontratu mota horri dagokion kasuistika zabaldu da. Hala ere, kontratazio-eredu horrekin lan egin duenak (ni neu, esaterako) badaki horrek langabeziara ziklikoki joatea dakarrela. Adi egon beharko dugu nola lotzen diren aldizkako kontratazio finkoak ETTekin (oximoron bat). Ondorioz, kontratatu gabeko aldietan, gure diru-sarrerak SEPEren mende daude, langabezimalgu horri esker. Itxurei eta erreserbako armada industrialari buruzko auzia berreskuratzen badugu, kontratazio mota honek ziklikoki kaleratutako langileak estatistikoki ezkutatzen laguntzen du, enplegatutzat hartzen baitira. Beraz, langabezia-tasak estatistikek jasotzen dutena baino handiagoak dira. Zergatik? Izan ere, langabezia-tasa altuek kapital-inbertsioak uxatzen baitituzte, eta horiek dira Gobernuaren berreskuratze-planaren funtsezko pieza; horregatik zaie garrantzitsua aldizkako kontratu finkoa.

Langabezia-tasa altuek kapital-inbertsioak uxatzen baitituzte, eta horiek dira Gobernuaren berreskuratze-planaren funtsezko pieza; horregatik zaie garrantzitsua aldizkako kontratu finkoa

Aldi baterako kontratuak bi kasutan mantentzen dira: ekoizpenaren inguruabarrak eta bitartekotasuna. Zehaztearren, bajak eta eszedentziak, edo lanaldi murriztuak, eta oporrak betetzeko nahiz eta Auzitegi Gorenaren 2012/06/12ko epaiak, besteak beste, oporrak aldi baterako kontrataziora jotzeko salbuespenezko zirkunstantzia ez zirela zehaztu.

Hala, erreformak produkzioaren zirkunstantziek eragindako kontratuak (iruzurrezkoak ere bai maiz) gehienez 6 hilabeteko iraupena izatea, ustekabeko zirkunstantziei erantzuten badiete eta, orain, egoerak aurreikusi daitezkeen kasuetan, 90 egun arte, modu ez jarraituan erabiltzea ezartzen du. Hau behin-behinekotasuna mugatzearen antitesia da! Are gehiago, kontratuen iraupena laburragoa izaten da, batez beste 80 egunekoa. Beraz, muga hori alferrikakoa da. Ikusiko da nola erabiltzen den denbora-muga hori; izan ere, baliteke egunak banatzea, adibidez, 180 lanaldi-erditan, urtebetean zehar. Hau hipotesi bat besterik ez da, baina enpresen pikarokeriarentzat zulo bat ireki liteke. Azkenik, aldaera hori oporrak betetzeko erabili ahal izango da hemendik aurrera, eta hori ere oharkabean igaro da.

Obra-amaierako kontratua kendu egin da (salbuespen batzuekin eraikuntzaren sektorean), eta hori ere berrikuntza garrantzitsua da; izan ere, lege-iruzurraren foku garrantzitsua zen. Esaterako, 2019an sinatutako kontratuen % 85 izan ziren, zeina kopuru hori % 40ra jaitsi zen 2021ean, pandemiaren ondorioz. Era berean, kontratu-mota horren bidez azpikontratatzeko aukera mugatzen da, eta hori beste puntu positibo bat da. Baina kontuz, jada epaitegietan aitortutakoa BOEn jartzea besterik ez da izan hau. Alegia, 2020ko abenduaren 29an, Auzitegi Gorenaren epai bat izan zen (1137/2020 doktrina bateratzeko Auzitegi Gorenaren epaia), zeinetan adierazi zen obra- eta zerbitzu-kontratuak ezin zirela kontrata bati lotu besterik gabe, zerbitzuak edo obrak azpikontratatzea enpresaren jarduera normalaren parte baita, horrela, lanpostu horiek egiturazkoak eta, beraz, mugagabeak izanik.

Azpikontratazioa

Enpresa nagusiaren (matriz-enpresaren) funtzio berdinak egiteko azpikontratazioa debekatzea planteatu zen, baina asmoa ezerezean geratu da. Aldaketa batzuk positiboak izan daitezke kasu horietan aplikatzen diren hitzarmenei dagokienez; izan ere, erreforma honekin, erreferentzia sektoreko hitzarmena izango da. Hala ere, azpikontratatutako enpresek hitzarmen propioa badute (LE 42. artikulua, 6. puntua), enpresakoak[11] lehentasuna du salbuespen batzuei dagokienez, Langileen Estatutuaren 84. artikuluak ezartzen duen bezala: lanaldiak, ordutegiak, oporrak, kontziliazioa, ordu estrak, etab.

Alabaina hori da gaiaren muina; soldata handiago bat (sektorekoa, aldiz) gainerako baldintzen bidez indargabetu daiteke (ordu estrak, txandakatzeak, gauekotasuna eta abar jaitsiz). Alde batetik ematen digutena bestetik kentzen digute.

Negoziazio kolektiboa

Negoziazio kolektiboaren puntua da eztabaida gehien piztu duenetariko bat, eta ez da gutxiagorako; izan ere, autonomia-erkidegoan ordezkaritza duten baina Estatuko negoziazioetatik kanpo geratzen diren sindikatuen ekintzarako tartea handitzea zen jokoan zegoena, ordezkaritza-sistemaren ondorioz. Hori dela eta, «negoziazio kolektiboaren desestatalizazioaren» gaia ERC, EH Bildu, EAJ edo BNG bezalako indar politikoen borroka bide bihurtu zen, «estatuaren izaera plurinazionala» oinarri hartuta, Estatuan dauden «gehiengo sindikalen» berri emanez, Otegik zioen bezala. Dirudienez, hitzarmen autonomikoek estatukoen aldean zuten lehentasuna erreformaren zirriborroetan jaso zen, baina azkenean ezabatu egin zen patronalaren aurrez aurreko oposizioaren ondorioz.

Negoziazio kolektiboaren puntua da eztabaida gehien piztu duenetariko bat, eta ez da gutxiagorako; izan ere, autonomia-erkidegoan ordezkaritza duten baina Estatuko negoziazioetatik kanpo geratzen diren sindikatuen ekintzarako tartea handitzea zen jokoan zegoena

Hala ere, gaiaren egoera erretorikoki aurkezten zena baino konplexuagoa da, bai alde batetik, bai bestetik. Orduan, egia al da estatuko hitzarmenak nagusitzen direla autonomikoen gainetik? Gerta daiteke. Lehenik eta behin, estatuko hitzarmenek aplikatzeko lehentasun desberdinak ezar ditzakete; batzuetan autonomikoa gailentzen da eta beste batzuetan ez. Espainiako Estatuan, hitzarmen autonomiko gehienak eta estatukoak oso ezberdinak dira, eta Euskadin behintzat, sektore nagusiek ez dute hitzarmen autonomiko propiorik. Hala ere, horrek ez du esan nahi Euskal Herria, Galizia edo Kataluniarentzat etorkizunean lan-hipotesi bat ez denik izango; eremu batzuk irabazteko aukera izango lukete, eta, jakina, beren eragina zabaltzearen aldeko apustua litzateke. Oraingoz, probintzia- eta enpresa-hitzarmenetan irabazten dute, baina ez beti (adibidez, Arabako metaleko hitzarmenik okerrena).

Sektoreko hitzarmenek enpresakoen aldean duten lehentasunari dagokionez, erreformak lehenengoak aplikatzeko lehentasuna ezartzen du soldata-zenbatekoei dagokienez, baina ez gainerako baldintzetan (lanaldia, ordutegiak, ordu estren konpentsazioak eta beste baldintza batzuk). Praktikan, azpikontratekin bezala gertatzen da; soldata-hobekuntzak baldintzen bidez ezezta daitezke. Hori ikusteko, Espainiako Estatua batez ere ETEen eta mikroETEen herrialdea da, eta horrek esan nahi du enpresa horien antolaketa kolektiboa txikiagoa izaten dela. Ondorioz, elkarrizketa enpresaren eremura mugatzen denean, negoziazio-jarrerak ahulagoak izaten dira.

Azkenik, ultraaktibitatea; puntu hori positiboa da, nahiz eta 2012ko erreformarekiko «deskafeinatua» izan. Ultraaktibitatea berreskuratzeak esan nahi du hitzarmen kolektiboa iraungi zenetik urtebete igaro ondoren hitzarmenak indarrean jarraitzen duela. Dena dela, nahiz eta erreformako berririk onenetakoa izan, Auzitegi Gorenak kasu askotan hitzarmenean aurreikusitako baldintzak indargabetu egiten direla ulertu du, eta, horrela, beraz, langileek hitzarmena indarrean dagoeneko baldintzei soilik eusten diete. Gainera, 2016. eta 2021. urteen artean, sinatutako hitzarmenen % 63,7 aurrez adostutako ultraaktibitatearekin sinatu ziren.

ERE-ak eta ERTE-ak

EREetatik[12] hasita (LE 51. artikulua), kaleratze kolektiboak egiteko asko erabiltzen zirenak (duela gutxi, bankuen sektorean), lehen hainbat fasetan izapidetzen ziren: kontsulten fasea (negoziazioak), administrazio-baimenaren fasea (lan zuzendaritzak[13] izapideak zaintzen ditu eta prozedura baimentzen du, Lan Ikuskaritzaren nahitaezko txostena izanik) eta ebazpen-fasea (legezko baldintzak betetzen badira). 2012ko lan-erreformaren ondoren (PP), «barra librea» ireki zen, lan zuzendaritzaren bitarteko iragazkia kenduz, eta, beraz, haren aplikazioa erraztuz. Une horretatik aurrera, EREek pasatu behar zuten iragazki bakarra epaileena zen, kaleratzeak objektiboak ziren ala ez erabakitzeko, eta soilik norbaitek inpugnatzen bazituen, hau da, prozesuaren amaieran eta ez prozesuan zehar. Lan erreforma honetan, momenturen batean elementu horren berrikusketa mahai gaineratu bazen ere, zegoen bezala utzi da, CEOEren eta Europako Batzordearen bermearekin (markatu ezazue zeuen azalean: malgutasuna!). EH Bildu, ERC eta konpainiaren inbestidura azpiblokeek negoziazioaren 2. fasean berriz sartzeko eskatu zuten dagokion lan zuzendaritzaren ikuskaritzapean. Agian, horrela, bereziki neurrigabekoak diren ERE batzuk geldiarazi daitezke, eta hori positiboa litzateke, noski, baina lan zuzendaritza beti gure alde egongo dela onartzea ilusioak egitea da.

Arazoa EREak aplikatzeko erraztasunean datza (galerak argudiatuz edo etorkizunean hala izango direla aurreikusten dela argudiatuz), eta horri aurre egiteko zailtasunean ere bai, hilabeteak edo urteak atzeratzen diren epaiekin, enpresa desegin daitekeen bitartean, eta, epaiak hala erabakiz gero, lanera itzultzea eragotziz. Ez dezagun ahaztu, gainera, ez dutela aurkakorik esan, baizik eta mota guztietako sindikatuak praktika horien konplize izan direla, eta negoziazio-fasean sinadura eman dutela, agian afiliatuentzat baldintza hobeak lortzearen truke, kaleratze-kopuru txikiagoa hitzartzearen truke edo ondorioak leuntzeko beste neurri batzuen truke. Behin baino gehiagotan esan den bezala, sindikatuen zeregina, gero eta gehiago, miseriaren kudeatzaile izatearena da.

Bestalde, aldi baterako enplegu-etendura (ERTE) handitu egiten da RED mekanismoarekin (LE 47. bis artikulua). Hori da, nire ustez, punturik garrantzitsuenetako bat, eta, misterioz, oharkabean pasatzen dela dirudi, bai lan erreformaren aurkakoentzat[14], bai aldekoentzat. Testuinguruan jartzeko, ERTEak bolbora bezala hedatu ziren pandemiaren unerik txarrenetan, eta adostasun kritikoa sortu zuten. Egia da egoera konkretuetan aplikatzeko moduetan «eragozpen» batzuk jartzen direla, baina ez dira zalantzan jartzen termino absolutuetan, agian pandemiaren aurkako neurri positibotzat hartzen direlako, epe ertain-luzera benetan dakartenera sartu gabe. Kasu honetan, Lan-Agintaritzaren zeregina «enpresak alegatutako ezinbesteko kasuak» egiaztatzera mugatzen da (LE 47. artikulua, 5. puntua), hau da, EREak tramitatzea baino errazagoa da. RED mekanismoak ERTEen irismen-gaitasuna zabaltzen du eta Ministroen Kontseilutik aktibatzen da (beraz, aktibazio politikoa da). Horrela, erreforma honekin aukera ematen da ERTEak salbuespenezko zerbait izatetik zerbait arrunta izatera pasatzeko, RED mekanismoaren bidez, ezinbestekotzat dauzkagun egoera zabalduz, adibidez «Osasun publikoa» aipatuz (LE 47. artikulua, 6. puntua) (irakurri: pandemiak).

Aitortu behar da aldaketa batzuk daudela; metatutako langabezia ez da galtzen, eta soldatari dagokionez, % 70 jasotzen da, baina Estatuak ordaintzen jarraitzen du. Bien bitartean, enpresei etendako langileen Gizarte Segurantzaren zati bat ordaintzea geratzen zaie, eta hori nahiko merkea da. Gainera, RED mekanismoak bi modalitate ditu: ziklikoa (koiuntura makroekonomikoarekin lotutakoa) eta sektoriala (sektore batzuetan aldaketa iraunkorrak hautematen direnean). Sektorialen kasuan, enpresek beste lanpostu bat bilatzeko plan bat aurkeztu beharko dute. Baina, batez ere, azken modalitate hori jotzen du Santiago Lupek[15] «etorkizuneko birmoldaketen aldamio juridikotzat». Baina... Birmoldaketak aurreikusten al dira? Noski! Zertarako ziren Europako funtsak bestela? ; digitalizazioa eta trantsizio ekologikoa.

Ondorioz, enpresen barne-malgutasuna ERTEen bidez sakontzea benetako juggernaut bat da langile finkoen baldintzen aurka: krisialdiko eta eskariaren fluktuazio testuinguru batean, oso funtzionalak dira soldatapeko langileak hanka bat barruan (beharrezko direnean) eta bestea kanpoan (lan-karga dagoenean) dutela mantentzeko, finkoak de facto aldi baterako bihurtzen direlarik (malgutasun bedeinkatua!). Era berean, enpresek une jakin batzuetan aurreztu egiten dute, soldatak Estatuak ordaintzen baititu. Gogora dezagun zor handia duen Estatu bat dela (BPGren % 122,28a), eta, beraz, Egonkortasun eta Hazkunde Plana berraktibatzen denean, BPGarekiko zorraren % 60ko muga ezartzea suposatuko du: austeritate-politikak. Baina, gainera, langileak diziplinatzeko eta banatzeko mekanismo bat dira, kulturalki prestatzen gaituena, aldizkako kontratu finkoak bezala, prestazioak eta zerbitzuak (pobreentzat) gero eta garrantzitsuagoak diren soldata-eredu baterako, zuzeneko soldataren kaltetan. Hori da Nafarroako Volkswagenen edo Gasteizko Mercedesen gertatzen ari dena.

Enpresen barne-malgutasuna ERTEen bidez sakontzea benetako juggernaut bat da langile finkoen baldintzen aurka

KONTSIDERAZIO POLITIKOAK

Honezkero, lan erreforma honek balorazio negatiboak jaso ditu, kasu gehienetan bere azalekotasuna eta, hasieran aurkeztu zenaren kontrara, 2012ko PPren erreforma «indargabetzeko» gutxiegitasuna azpimarratuz. Eta arrazoia dute, helburua hori bazen, huts egiten du miserableki, aurrekoen eduki kaltegarriak zorrozten eta finkatzen baititu; ez da horrenbeste ezaugarri horiek bere horretan okertzea. Hala ere, horren ondorioz, are zailagoa izango da orain arte lege bidez hitzartutakoa urratzea. Puntu txikiago batzuk aldatuak izan daitezke, eta, hobekuntzak ere izan daitezke (ultraaktibitatea, sektoreko hitzarmenaren lehentasuna subkontraten kasuan), baina, adierazi dugun bezala, kasu askotan, epaitegiek aldez aurretik abalatutako edo jada betetzen ziren kontuak jarri dira BOEn. Zalantzarik gabe, patronalaren pikarokeriak, giza baliabideetako sailekin eta aholkularitzekin batera, alderdi positibo horien zirrikituak bilatuko dituela, beti ari baitira eraberritzen prekarietateari dagokionez. Patronala, «galtzeko» prest zegoena arte utzi da, hori bai, horrek ematen zion denbora-abantaila zukutu ondoren. Hona hemen erreformaren azterketa «juridikoa».

Gainera, aurreko bi lan erreformak indargabetzea planteatzen den arren (2012 eta 2010, PP eta PSOE, hurrenez hurren), badirudi ez dela zalantzan jartzen Langileen Estatutuaren lan-esparrua bera. Hori Moncloako Itunen emaitza da, garai hartako helburuei erantzunez: bereziki gatazkatsua zen langile-mugimendu bat otzantzea eta Espainiako kapitala Europako bloke politiko-ekonomikoaren estandarren arabera modernizatzea. Baliteke egun ez egotea langile-mugimendu indartsu hori, baina bigarren helburua proposamen berrietan nabarmentzen da, eta, beraz, ez da harritzekoa itun sozialak berriro aipatzea.

Alabaina, goian azaldutako kritikak ez du azaletik haratago begiratu; ez da azalekotik haratago joan, eta, hala eta guztiz ere, ez da kritika erradikala. Aldiz, lan erreforma langile-klasearen bizi-baldintzen aurkako erabateko ofentsiba gisa ulertuta, zatiak beste zentzu bat hartzen hasten dira. Hain zuzen ere, aldi baterako lan-erregulazioak (galerak sozializatzea, etekinak pribatizatzea) eta aldizkako lan-kontratu finkoak (aldi baterakoak finko gisa aurkeztea) bi modu posible dira estatistikoki behin-behinekotasuna malgutasunaren pean ezkutatzeko, bai Europako Batzordeak eskatzen duena betetzeari begira, bai atzerriko kapitalaren inbertsio desiratuei begira. Azken horiek, langabezia-tasa handiekiko mesfidati izan ohi dira. Horrek, kaleratzearen erraztasunarekin batera, denok behin-behinekoak izatea ekar lezake, baita finkoak ere. Horrela, baliteke erreforma berregituraketei dagokionez datorrenaren eremua taxutzen aritzea; Europako funtsak trantsizio ekologikorako, eraldaketa digitalerako eta, azken batean, produkzio-aparatuaren egokitzapenerako.

Lan erreforma langile-klasearen bizi-baldintzen aurkako erabateko ofentsiba gisa ulertuta, zatiak beste zentzu bat hartzen hasten dira

Nire ustez, erasoaldia hainbat unetan gerta liteke: epe laburrean, erreforma-paketeak (lan, pentsio, zerga). Horiek gure bizi-baldintzen aurkako erasoa dira, berehalako helburu desberdinekin: langile-klasearen aurrezkiei kolpe egitea inflazioaren bidez (lan-errentak Kapitalera aldatzea), etekinak handitzea eta soldatei eusteko politikak ezartzea inflazioa soldatetara jauzi ez dadin, burgesiari ematen dion denbora-abantaila bertan behera utziz. Epe labur-ertainean, aurrekoari eta Europako funtsen bultzadari esker, kapital-inbertsioak suspertzen saiatzea, irabazi-tasak altxatzeko itxaropenarekin. Eta, aurrekoaren ondorioz, epe ertain-luzera, «soldata-sistema berri» baterantz jotzea, gainpopulazio erlatiboaren geruza zabal bat ezaugarri duena, ekoizpen-aparatu soberakoa modu kronikoan duena, non zuzeneko soldatak (lana) garrantzia galtzen duen, zeharkako diru-sarrerena (prestazioak, DSBE, balizko miseriazko errenta unibertsalak) eta doako zerbitzuena (beti pobreentzat) igotzen den bitartean. Horregatik, «soldata-sistema» horri bere konplexutasunean erantzun beharko zaio, baina hori ez da artikuluaren gaia. Hori bai, funtsen eragina igarota (urte gutxi batzuk), Espainiako Kapitala ez bada birkokatu, zerga-doikuntzak etorriko dira: murrizketak eta austeritatea. Orain arte «dena ondo doa». Oraindik ez dugu lurra jo.

Ikusitakoak ikusita, gehiegikeria neoliberaletan zentratzen diren kritikak itsu dira muturren aurrean gertatzen diren aldaketen aurrean; Estatua ez da desagertzen, alderantziz! Garrantzia irabazten du, baina funtzio politiko desberdinekin. Erabakiak hartzeko zentroa izan beharrean, eta Ongizate Estatua ahalbidetu zuen oinarri ekonomikoa pixkanaka desegiten ari den honetan, miseriaren asistentzia sozialaren, errepresioaren eta kapitalaren asistentziaren (inbertsioak, azpiegitura, erreskateak) kudeatzaile bihurtzen da, besteak beste. Testuinguru horretan, ezkerrak kudeatzaile trebea izateko gaitasuna erakutsi du; baztertu dituen guztiak gorabehera, Yolanda Diazek jakin izan du erreforma Itun Sozialaren mahaitik eramaten (Gobernua, sindikatu adierazgarrienak eta CEOE), aurreko PPren erreforma ez bezala, aldebakarrekoa izan baitzen. Beraz, Ongizate Estatua likidatzea ez da «kolore» kontua; kapitalismoaren egiturazko beharrei erantzuten die, desagerpen hori alderdi batek ala besteak kudeatu. PSOE (ezkerraren babesarekin) proletalgoari eraso egiteko bide soziala da, baina azken finean, ez dio eraso izateari uzten. Hori ere ez da berrikuntza historikoa, 80ko hamarkadan bizi izan zen industria-birmoldaketarekin.

Ongizate Estatua likidatzea ez da «kolore» kontua; kapitalismoaren egiturazko beharrei erantzuten die, desagerpen hori alderdi batek ala besteak kudeatu

Gehiengoaren sindikalismoari dagokionez, CCOO eta UGT ez dira gogaitu negoziazioetara indar handiagoko posizio batekin iristeko. Aitzitik, badirudi ziurtzat jo dutela Gobernuak lan guztia «ondo» egingo zuela; dagoeneko ez dira ahalegintzen euren erabilgarritasuna antzezten ere. Horren ordez, beren «indar sindikalen korrelazioa» kudeatzen dute, joerazko gainbeheran jarraitzen duten bitartean. «Ez da panazea, baina lehen urratsa da», «One step at a time» logika da belaunaldiz belaunaldi eragin-eremua galtzera eraman gaituena. Azken finean, porrotaren logika besterik ez zen pragmatismoz eta «pixkanaka irabazteaz» mozorrotzen zena. Horri dagokionez, Rosa Luxemburgek eman zigun lezioa[16] garrantzitsua da: «Oportunismoa (...) bi modutan gal daitekeen joko politikoa da: batetik, oinarrizko printzipioak galtzeaz gain, ustezko arrakasta praktikoa ere gal daiteke». Helburuen anbizio eskasak, nahitaez, asmo gutxiko emaitzetarako tartea uzten du.

Lan erreformari emandako erantzun kritikoari dagokionez, ez dira berriro ikusi 2012ko mobilizazio-ziklo eta greba orokor masiboak, nahiz eta edukia antzekoa izan.

Euskal Herrian, zehazki, greba orokorra baztertu zen, LAB eta ELA ez baitziren ados jarri polemiken artean, dinamika bateratuak manifestazio batera eta lantokietako mobilizazio batzuetara murriztuz. Egia da abenduaren 28ra arte ez genuela legearen edukia erabat ezagutzen, baina a posteriori emandako erantzuna baino ez da, negoziazioak oso berandu arte baldintzatzen saiatu ez dena, nahiz eta «borrokarako grina» handiagoa eta gaitasun handiagoa izan. Agian zerbait ihes egiten ari zaigu, zaila delako azaltzea aurreko erreformarekin alderatuta izan den jarrera aldaketa. Gaitasuna badago, zergatik ez da benetan erabili? Parlamentuko jardunaz gain, bide «sindikalean» indar gehiago jarri behar al zen, LABeko ahots batzuek a posteriori adierazten zuten bezala? Edozein kasutan, erreforma onartuta dago.

Egia da abenduaren 28ra arte ez genuela legearen edukia erabat ezagutzen, baina a posteriori emandako erantzuna baino ez da, negoziazioak oso berandu arte baldintzatzen saiatu ez dena, nahiz eta «borrokarako grina» handiagoa eta gaitasun handiagoa izan

Agian, atzealdera zergatik mugitu diren azaltzeko, adierazi behar da sindikalismo «kritikoa» atxikita dagoen parlamentuko apustuek mugatzen dutela maiz. Sindikatuari dagokio nahigabea eta bide parlamentarioak sortzen dituen kontraesanak kudeatzea, azkenean alderdi instituzionalak erabakitzen badu ere. Izan ere, ez luke zentzurik izango alor sindikalean gehiegi aurreratzeak, parlamentuko ezetza oraindik erabakita ez bazegoen; azken finean, kalkulu eta aliantza politikoen kontua da, eta ezin dira edozein modutan arriskuan jarri. Baina kontuz, «kalea» eta instituzioak ez daude elkarren aurka, logika komun batean osatzen dira.

Are gehiago, erreformak lortzeko Espainiako esparrua nahikoa ez zela adierazi nahi zuen estrategia bat bazen, nahasgarria da Gobernua babesten jarraitzea. Bestalde, ez da koherentea «erreformari ez» esatea Europako funtsen alde egiten bada, lehenengoa bigarrenerako baldintza izanik. Gauzak horrela, ERCk, EH Bilduk, EAJk eta abarrek ez dituzte eskuak zikindu behar izan herritarrentzat gustukoa ez zen erreforma batekin. Berriro diot: baiezko asko egon dira ezezkoaren aurretik: Alarma Estatua luzatzea, Estatuko aurrekontuak eta, bereziki, Europako funtsak.

Eta horrek guztiak indar korrelazio ospetsuen eztabaida ekarri du hizpidera, eta ahal denaren politika (Pablo Iglesiasek aitortzen zuen «irits zitekeen urrutiena» zela). Gure herri txikiari dagokionez, egia da indar sindikalen korrelazio hobea dagoela, eta agian Legebiltzarrean ere bai. Horregatik planteatzen dira Lan Harremanen Euskal Esparrua bezalako proiektuak, baldintza hobeak lor litezkeela argudiatuz. Lehenik eta behin, hori premia hutseko gai baten ondorio da; EHn indar korrelazio hobea lor daiteke, baina Espainiako esparru handian, euskal gehiengo sindikalak ez du ezer askorik lortzeko, horrela, beren botere sindikala gauzatzeko lekua bilatu behar dute. Hala ere, indar korrelazioa benetan den bezala aurkeztu behar da, beraz, premisa horretatik, zenbateraino jar liteke zalantzan integrazio europarraren esparru politikoa eta horren atzean dagoen Europako Kapital Handia? Izan ere, ez dira gauza bera barne-indarren korrelazioa (lurralde batean; Espainia vs EH) eta kanpo-korrelazioa (Lana vs Kapitala).

Bigarrenik, ulertu behar da proiektu hori estrategia zabalago baten irudikapen taktikoa dela, berehalakoa; Berdinen Errepublika, Euskal Ongizate Estatua. Horretarako, gizarte-itun propioa behar da, eta, beraz, burgesiaren zatiren baten babesa. Eta, nola ez, badirudi ez duela horretarako interesik, eroso baitago dagoen bezalaxe. Era berean, gure balizko Euskal Lan Harremanen Esparruak Europako «gomendioak» desobedituko balitu, «Euskal oasiaren» Ongizate Estatua posible egingo lukeen oinarri ekonomikoa laminatzea ekarriko luke. Ez aipatzearren, Kapitala gero eta gehiago kontzentratzen ari dela, multinazionalen aurkako bide sindikalari negoziatzeko gaitasuna eta eraginkortasuna kenduz, nolabait deslokalizazioak, berregituraketak eta abarrak ere kontuan hartuta. Erreformaren bide nazionalak ez du ibilbiderik: Espainia ez da erreformatu ezina, kapitalismoa halakoa da. Horregatik da premiazkoa Alderdi Komunisten Internazionala antolatzea, eta horretarako, proletalgoa independentzia politikotik abiatuta antolatu behar da, gero eta eskala handiagoan.

Izan ere, uneoro aipatzen ari zena erreformek gaur egungo konfigurazio kapitalistan zuten papera zen, erreformen marjina gero eta txikiagoa den egoera batean. Horregatik ezin diegu erreformei daukatena baino garrantzia gehiago eman, alferrikako ahaleginak eginez. Horregatik, gero eta gehiago, erreformarik gabeko erreformak ikusiko ditugu, lan erreforma honen kasuan bezalaxe. Baina hau ez da porrotaren kantua, kontrakoa baizik. Sozialismoaren beharra dugu, bizitzea merezi duten bizi-baldintza unibertsaletarako berme bakar gisa. Gure ekarpena oso apala da, itxaropena berreskuratzeko galdera egokiak egiten hasi behar da, nahiz eta batzuetan min egiten duen. Aspaldiko lagun batek esan zuen bezala: «Hobe da aldi baterako garaitua zarela onartzea, horrela ez jarraitzea bada asmoa». Proposatzen dugun bidea, Kapitalaren Botereari aurre egingo dion Alderdi Komunisten Internazionala eraikitzea, bide zaila, desatsegina eta oso luzea da, baina ez dago balio duen lasterbiderik; hasieraren hasiera besterik ez da.

Uneoro aipatzen ari zena erreformek gaur egungo konfigurazio kapitalistan zuten papera zen, erreformen marjina gero eta txikiagoa den egoera batean

ERREFERENTZIAK ETA OHARRAK

1 Mario del Rosal. Los fondos europeos: ¿un nuevo Plan Marshall?.

2 Gobernuak lege-dekretu bat onar dezake Ministroen Kontseiluan, premiazko kasuetan. Hala ere, indargabetu ez dadin, gehienez 30 egun daude Kongresuan bozkatzeko, Konstituzioaren 86.1 artikuluaren arabera. Botere-banaketaren printzipioaren salbuespena da, arauak organo legegileak onartzen dituelako, eta ez botere betearazleak, lege-proiektu baten kasuan bezala.

3 Pello Otxandiano. Fondos europeos como marco de lucha. Estrategia, táctica y praxis política.

4 Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2021/241 araudiak, 2021eko otsailaren 12koak, Berreskuratze eta Erresilientzia Mekanismoa ezartzen duenak, 24. artikuluan (Finantza-kontribuzioei eta maileguei buruzko ordainketei, eteteari eta akordioen suntsiarazpenari buruzko arauak) ezartzen du Batzordeak ordainketak etengo dituela estatu kide batek aurretik betetako mugarri eta helburuekin lotutako neurriak baliogabetzen dituela egiaztatzen badu.

5 Alberto Garzon: «Modernizazioa gure produkzio-sistema dibertsifikatzea eta konplexutzea helburu duen industria-politikako estrategia gisa defini dezakegu. Jauzi kualitatibo horren helburua Europa iparraldeko herrialdeekiko (…) egiturazko desberdintasunak murriztea da (…). Hemen eztabaidatzen ari garena Espainiak eta, neurri batean, Europar Batasunak lanaren nazioarteko banaketa berrian duten lekua da».

6 Brais Fernández. Una valoración política sobre la no derogación de la reforma laboral.

7 2030eko helburuak eta Aldaketaren Agendako neurriak. 64. orrialdea, 12. puntua. Ez da agertzen Motxila Austria gisa, baina kaleratze- eta erretiro-kostuak jasango dituen banakako kapitalizazio-funtsaren ideiarekin bat dator.

8 Garrantzitsua den arren, BPGan duen garrantziaren arabera neurtuta, turismoa COVID-19arekin erori edo amildu den sektorea da. Esaterako, 2019tik ia 7 puntu eta 2021eko BPGaren % 5,5 jaitsita.

9 BPGren beste sektore garrantzitsu bat ostalaritza da: BPGren % 6,4 eta 1,7 milioi enplegu.

10 Rosa Luxemburg. Introducción a la Economía Política, la ley del salario kapitulua, formación del ejército de reserva atala.

11 Dirudienez gertatzen ari den jokaera da administrazio-langile bat langile gisa jartzea, ordezkari sindikal telegidatu gisa aurkeztea eta oso hitzarmen kaxkar bat «hitzartzea», gero administrazioko jatorrizko lanpostura itzultzeko.

12 Enplegu Erregulazioko Espedienteak: egoera ekonomiko txarrean dagoen enpresa batek langileak eteteko edo kaleratzeko baimena lortzeko prozedura. Izapidetzeak: kontsulten fasea (negoziazioak) eta ebazpen-fasea (lege-baldintzak betetzen badira).

13 Erkidegoka izen ezberdina har dezake. Batzuetan Lan-Zuzendaritza

14 2022ko urtarrilaren 27ko ERC, EH Bildu, CUP eta BNGren adierazpen bateratua, erreformaren eskubideak berreskuratzeko.

15 Santiago Lupe. La reforma laboral ¿hoja de ruta para una nueva reconversión?

16 Rosa Luxemburg. El oportunismo y el arte de lo posible.

Lan erreformak

Erreformak

EZ DAGO IRUZKINIK

Idatzi

IZENA

E-MAILA Ez da publikoki erakutsiko

Pribatutasun politika onartzen dut.

Bidali iruzkina

LEGE OHARRA

×

Datuen babeserako Europar Batasuneko araudiaren eskakizunak jarraituz:

Pribatutasun politika

Datu Pertsonalak Babesteko Arautegia betez, jakinarazi nahi dizugu zure datu pertsonalak Gedar Langile Kazetaren datu basean jasoko direla, horixe baita Tratamenduaren Erantzulea. Zure datuak iruzkina kudeatzeko, zurekin harremanetan jartzeko edo jakinarazpenak bidaltzeko erabili daitezke. Kontrakoa adierazten ez badiguzu, zure datuak epe zehatzik gabe gorde daitezke, zurekin dugun harremanaren jarraipena egiteko.

Zure datuak tratatzeko oinarri juridikoak, eskatutako zerbitzuak emateko kontratua burutzea eta Tratamenduaren Erantzulearen legezko interesa dira.

Gedar Langile Kazetak ez ditu zure datu pertsonalak inorekin partekatuko eta horiek babesteko konpromisoa dauka; hala, eskura dituen baliabide guztiak erabiliko ditu, interesdunen segurtasuna eta pribatutasuna bermatzeko.

Web orri honen bitartez datu pertsonalak emateak esan nahi du eskatzaileak hau guztiaren berri duela, eta Pribatutasun Politika honetan adierazitakoa onartzen duela.

Edonork du bere datu pertsonalak jaso, zuzendu, deuseztatu, horien tratamendua mugatu, erabilera horri aurka egin, edo datuok transferitzea eskatzeko eskubidea. Horretarako, zer eskubide baliatu nahi duen adieraziz, atal honen hasieran adierazitako helbideetara edo honako email helbidera idatz dezake:

harpidetzak@gedar.eus

Itxi

Konfirmatu ekintza

×

BAI

EZ

HEMEN ARGITARATUA

GEHIAGO

MIGRAZIOA

Jaiegun gehiago polizia-agenteentzat, Irungo mugan pertsona migratzaileak atxilotzeagatik

KONTROL SOZIALA

Telefono-seinaleen bidez pertsonen mugimenduak detektatzeko sistema bat jarriko du martxan Gasteizko Udalak

ARRAZISMOA

Auzoetako pertsona "ez mendebaldar" kopurua mugatuko dute Danimarkan

KONTROL SOZIALA

Mezularitza zerbitzuetako mezuak irakurri ahal izatea erraztu nahi du Espainiako Estatuak

INGURUGIROAREN SUNTSIPENA

"Beharrezkoa da azaleratzea gizarte antolaketa kapitalista dela larrialdi klimatikoaren jatorria"

INGURUGIROAREN SUNTSIPENA

Munduko Bankuari ezetz esango diote bihar Barakaldon

ARTEKA

PROZESU SOZIALISTAREN ALDEKO ELKARGUNEA

«Dena dugu egiteko»

LAN ERREFORMAK

Lan erreforma proletariotzaren bizi baldintzen aurkako ofentsibaren markoan: azterketa kritikoa

PENTSIO ERREFORMA

Datorren pentsioen erreforma Espainiako Estatuan

ERREFORMAK

Erreforma eta iraultza

ERREPRESIOA

Errepresioa hezkuntza esparruan: azken urteetako kronika

Hezkuntzaren masa izaera galbidean

Helbideak

Helbideak

Kontaktua

harremanak@gedar.eus

Erredakzioa

erredakzioa@gedar.eus

Kolaborazioak

kolaborazioak@gedar.eus

Harpidetza

harpidetzak@gedar.eus

Sarean

Sarean

TWITTER

INSTAGRAM

TIKTOK

FACEBOOK

YOUTUBE

Legea

Legea

CC BY SA

Cookieak

Lege informazioa

Leku honek cookie-ak erabiltzen ditu nabigazio esperientzia hobetzeko eta azterketa analitikoak egiteko. Gedar.eus-en jarraituz gero gure cookie politika onartzen duzula ulertuko dugu.


Ikusteko atsegina, entzuteko atsegina, lasaigarria. Bizidunen inguuran oinarrizko informazioa azaltzen da, ezagutzen dituzuen kontzeptuen birpasa egiteko egokia da. klikatu eta erne!! IZAKI BIZIGUNAK


Hilabete bada elikadura proiektuan murgilduta dabiltzala eta gaur merkatu plazara egindako bisitan, bertako eta garaiko produktuak ikusi eta baserritarrek hauen salmenta nola egiten duten ikusi dute.

Salmentan, Orokietako baratzean landatu eta zaintzen ari diren barazki asko ikusi ahal izan dituzte, baita beste barazki berri batzuk ere. Bertako saltzaileen laguntzari esker, produktu ezberdinei buruz asko ikasi dute.


Ziri formako pitzadurak, berriz, bertikalak dira, nagusiki, [[Lurra]]ren toki hotzetan eratzen direnak, lurzoruaren [[izozte (izotza)|izozte]] azkarraren ondorioz. Dezimetro gutxi batzuetako zabalera dute (oso kasu arraroetan metroak), zenbait metroko luzera eta 10 metro inguruko sakonera. Barrunbe hauek, izotzak eta [[urtzaldi]]ak eragindako [[higakin]]ekin betetzen dira. [[Glaziar]]retan, ohikoa da, izotza bere [[plastikotasun]]a gainditzen duten trakzio indarren mende dagoenean eratzea.


2001eko irailaren 11an Al Kaidak atentatu suiziden bidez 3.000 pertsona inguru hil zituen AEBetan, bereziki New York Hirian kolpatuz.

2004ko abenduaren 26an Indonesiako mendebaldean tsunami erraldoi batek 300.000 pertsona inguru hil zituen.

2005eko abuztuaren 28an Katrina urakana bere indar gorenera iritsi zen, New Orleans hirian (AEB) nabarmen kalteak eraginez.

2006ko abenduaren 30ean Saddam Hussein exekutatu zuten, Irakeko Gerraren garaian.

2009ko urtarrilaren 20an Barack Obamak hartu zuten AEBetako presidentetza, herrialdeko historian lehenengo aldiz arraza zuriko pertsona ez den batek egin zuelarik.

KirolakAldatu

2000ko Udako Olinpiar Jokoak burutu zituzten Sydneyn (Australia). Dominei dagokienez, AEBak izan ziren garaileak, bigarrenak Errusia eta hirugarrenak Txina izan zirelarik.

Uztailaren 28an Felix Iñurrategi hil zen mendi istripuz Gasherbrum IIetik behera zihoala, Himalaietan.

Urte hartan bertan Joane Somarriba lehenengo txirrindulari euskaldun bilakatu zen Emakumezkoen Frantziako Tourra irabazten, eta guztira hiru aldiz (2001 eta 2003an ere bai).

2002ko Munduko Futbol Txapelketan, Hego Korea eta Japonian antolatua, Brasil txapelduna, Alemania txapeldunordea eta Turkia hirugarren postuan gelditu ziren.

Urte hartan bertan Alberto Iñurrategik 14. zortzimilakora igotzea lortu zuen, Annapurnako tontorrera iritsita.

2004ko Udako Olinpiar Jokoak burutu zituzten Atenasen (Grezia). Dominei dagokienez, AEBak izan ziren garaileak, bigarrenak Txina eta hirugarrenak Errusia izan zirelarik.

2006ko Munduko Futbol Txapelketan, Alemanian antolatua, Italia txapelduna, Frantzia txapeldunordea eta Alemania hirugarren postuan gelditu ziren.

2008ko Udako Olinpiar Jokoak burutu zituzten Beijingen (Txina). Dominei dagokienez, herrialde antolatzailea izan zen garailea, bigarrenak AEBak eta hirugarrenak Errusia izan zirelarik.

Pertsona esanguratsuakAldatu

George W. Bush presidente estatubatuarra, 2001etik 2009 arte alderdi errepublikarrarekin. Bere agintaldian gertatu ziren 2001eko irailaren 11ko atentatuak AEBetan, eta horren ondoren Afganistango inbasioa eta Irakeko Gerra etorri ziren. Halaber, krisialdi ekonomiko sakonean sartu zen hala bere herrialdea nola mundu osoa ere.

Lula da Silva presidente brasildarra, 2002 eta 2006an izendatuta, 'Partido dos Trabalhadores' alderdi sozialistarekin.

KulturaAldatu

2009ko urriaren 14an Kirmen Uribek Espainiako Narratiba Saria jaso zuen "Bilbao-New York-Bilbao" liburuagatik.

ModaAldatu

Hamarkada Y2K moda futuristarekin hasi zen, milurteko berriaren inguruko hypean eraiki zena. Estilo ilun eta liskar hau ezaguna izan zen irailaren 11ra arte eta moda informalak aktualitatea egin zuen arte. [1] Bi sexuen artean oso ezagunak ziren karga galtza zabalak. [2] Zama galtza zabalak oso ezagunak izan ziren bi sexuen artean[2] 2000ko hamarkadaren hasieran eta erdialdean 2007ko amaierara arte. Galtza elefante-hankadunak izan ziren emakumeen praka estilo nagusiena 2006. urtera arte, praka jantziak ospea handitzen hasi ziren arte. [3] 1990eko hamarkadaren amaierako estiloko galtza zabalak 2000ko hamarkadaren hasieran ezagunak izan ziren, baina 2003rako botatako galtzak eta bakeroak estandar bihurtu ziren gizonen artean[4] 2008ra arte.


Dakizuenez, atzo, martxoak 28, Hezkuntzak behin-behineko onarpen zerrendak argitaratu zituen.Honen ondorioz, eta behin zaurgarri tasa bermatuta, gure ikastolan eskaera egin zuten 8 ikasle beste ikastetxe batera bideratuak izan dira.

Gogorra eta itsusia da egoera, ezin dugu onartu gurean egon nahi duten familiak inora bideratzea.

Hezkuntzak mugak jarri dizkigu itunpeko ikastetxeei, baina ikastetxe publikoek ez dute inongo mugarik. Nola da posible?

Jakinarazi nahi dizuegu ez garela geldirik geratuko. Gaur, Zuzendaritza Ikastolen Elkarteak matrikulazioaren inguruan hitz egiteko deitu ditu Ikastolak, eta bertan izango gara gure egoera azaleratzeko.

Bestalde, 55 familiak bilduko dira Batzordeko gurasoekin hurrengo urratsak zein izango diren finkatzeko.

Eskertuko genizueke egoera salatzeko atzo izan genuen elkarretaratzearen bideoa zabaltzea:

Aldez aurretik, mila esker!

ZUZENDARITZA

Fitxategiak

PRENTSA OHARRA

Azken albisteak

2023-05-19

Eskola Kirola

Azken jardunaldia: Toka eta Bolo

Iritsi gara denboraldiaren azken jardunaldira. Aste honetan, alebinentzat azken jardunaldia izango dugu. Poligonoko bolatokian bola eta toka-ra jolasteko aukera izango dute.

2023-05-17

Orokorra

IBILALDIA 2023

Igandean, maiatzak 21, IBILALDIA jaia izango da Ondarroan.

2023-05-11

Eskola Kirola

Asteburuko jardunaldia: Maiatzak 13

Asteburu honetan Orientazioko jardunaldia eta Santa Marina auzoko jaietako pelota txapelketa izango ditugu


Topaketen helburua euskara gure etxeetara hurbiltzea eta gure umeekin hizkuntza ohikoagoa egitea da. Nola? Ba modu dibertigarriaz hitz egitera eragiten diguten joko eta jolas-jardunen bidez. Azken urteetan bezala, mintzalagun bat ere izango dugu, saioak dinamizatzeko eta gure hizkuntza praktikatzen laguntzeko.

Saioak asteazkenetan izango dira, 15:00etan, Umandi ikastolan. Urriaren 13an hasi eta ekainaren 1ean bukatuko dira.

Partehartzaile bakoitzak 25€ ordaindu behar ditu kurtso osorako.

Izena emateko mesedez bete formulario hau: https://forms.gle/iQZewLpegZcDsGwp9 (epea urriaren 7an bukatuko da).

Euskara praktikatzeko eta gauza berriak ikasteko aukera eroso eta polita da, inguru ezagunean eta zuen seme-alabengandik hurbil. Animatu! Zuen zain gaude!


Gaur, gaueko 22:00etan, Argia Gaua dela medio, Oroitarria dokumental bikainaren emanaldia izango dugu GazteleKUn.

Dokumentala 1978ko San Ferminen ingurukoa da, zeinetan German Rodríguez iruindarra poliziak hil zuen manifestazio batean. Epaitu gabeko beste hainbat hilketen artean dagoena da hau. Botereak ahaztarazi nahi dizkigun pertsona, gertakariak eta zenbait erabaki politiko ekartzen ditu gogora dokumentalak.


Zarpazo! (Gasteiz, 2015) taldearen helburua Cicatriz talde ospetsuaren abestiak zuzenean jotzea da. Zarpazo! taldea Gaizka Etxebarrietaren burutazioa da (Natxo Etxebarrieta, Cicatriz taldeko abeslaria izan zenaren anaia da Gaizka). Beraz, Natxo eta Cicatriz taldearen omenez egindako kontzertu sorta batek emango die bizitza Cicatriz taldearen abesti esanguratsuenei Zarpazo! taldearen bidez.

Zarpazo! taldeak Cicatriz-en abestiak epe motzez joko ditu eta desegingo da

Zarpazo!ren errepertorioak Cicatrizek grabatu zituen estudioko hiru diskoetatik edaten du: Inadaptados, 4 a

Zabaldu

Bidali zure berria

Erlazionaturiko edukiak

Oihuka/Elkar zigiluak berreskuratu, birmasterizatu eta berrargitaratu egin ditu Zika records-en katalogoko lau diskoakBerriak


EZ, EZ, EZ – DEBAKO ZENTRAL NUKLEARRAREN KONTRAKO MUGIMENDU HERRITARRAREN HISTORIA (IX TENE MUGIKA BEKA)

Batzuk

Lekuko

info +

KIXOTENEAN

Iñigo Astiz, Maite Mutuberria (il. )

Lekuko

info +

HILEN XARMA

Patziku Perurena Loiarte

Lekuko

info +

EKARRI ARMAK

Imanol Murua

Lekuko

info +

TUNELAK, IZARAK, MOZORROAK ETA BAFLEAK

Josu Martinez Martinez

Lekuko

info +

GAL 30 URTE

Berria, Eider Goenaga (ed. )

Lekuko

info +

Sarreren nabigazioa

1 2 Hurrengoa

Copyright © elkar Argitaletxeak 2019

Lege oharra

Cookie politika

Webgune honek cookieak erabiltzen ditu gure webgunean esperientzia onena lortzeko. ONARTU klikatzen baduzu, cookie guztiak erabiltzea onartzen duzu. Bestela aukerak ikusi.

Gehiago irakurri Cookie aukerakONARTU

Cookie aukerak

Close

PRIBATUTASUN LABURPENA

Webgune honek cookie-ak erabiltzen ditu bere esperientzia hobetzeko, webgunean nabigatzen duen bitartean. Horietatik, beharrezkotzat sailkatzen diren cookie-ak zure nabigatzailean biltegiratzen dira, funtsezkoak baitira webgunearen oinarrizko funtzionalitateen funtzionamendurako. Hirugarrenen cookie-ak ere erabiltzen ditugu, webgune hau nola erabiltzen den aztertzen eta ulertzen laguntzen digutenak. Cookie horiek zure nabigatzailean gordeko dira, zure baimenarekin bakarrik. Zuk ere aukera duzu cookie horiek ez daitezen gorde. Hala ere, cookie horietako batzuk baztertzeak eragina izan dezake haien nabigazio-esperientzian.

Beharrezkoak

Beharrezkoak

Always Enabled

Beharrezko cookieak erabat funtsezkoak dira webguneak behar bezala funtziona dezan. Kategoria honetan webgunearen oinarrizko funtzionaltasunak eta segurtasun ezaugarriak bermatzen dituzten cookieak bakarrik sartzen dira. Cookie hauek ez dute informazio pertsonalik gordetzen.

Errendimendu cookieak

performance

Errendimendu cookieak webgunearen errendimendu gakoen indizeak ulertzeko eta aztertzeko erabiltzen dira eta horrek bisitariei erabiltzaileen esperientzia hobea eskaintzen laguntzen die.

Cookie analitikoak

analytics

Cookie analitikoak bisitariek webgunearekin nola elkarreragiten duten ulertzeko erabiltzen dira. Cookie hauei esker, bisitariei, errebote-tasari, trafiko-iturriari, etab.

Iragarki cookieak

advertisement

Iragarkien cookieak bisitariei iragarki eta marketin kanpaina garrantzitsuak eskaintzeko erabiltzen dira. Cookie hauek bisitarien jarraipena egiten dute webgune guztietan eta informazioa biltzen dute iragarki pertsonalizatuak emateko.