Gaztedi Dantzari Taldea 1951. urtean sortu zen Karmeloko elizaren inguruan, Aita Txanton Goiria karmeldarraren erantzukizunpean; haren sen euskaltzale eta egonezinari zor zaio taldearen eraketa eta izatea bera. Lan hori aurrera eraman ahal izateko, DINDIRRI dantza talde mitikoaren laguntza teknikoa izan zuen, eta haren zuzendaritza artistiko eta teknikoaz baliatu zen pertsonak bilatzeko. Aita Txantonen beraren esanetan, DINDIRRI zen sasoi hartan “Bizkaiko ispilua munduan” eta, praktikan, Bizkaiko dantza talde antolatu bakarra.

Taldearen lehenengo agerraldia Zornotzan izan zen 1951eko irailaren 26an “Grupo de Danzas Vascas de la Juventud del Carmelo y Praga de Begoña” izenpean. Ekitaldi hartan, hala ere, mutilek soilik dantzatu zuten eta 1952ko ekainera arte itxaron behar izan zen nesken lehendabiziko agerpenerako. Azken hori Urduñan izan zen, Antiguako Santutegian.

Taldea itxura hartzen zihoan heinean, bere ezaugarriak finkatzen hasi ziren. Horrela, 1953an TALDE GAZTE izena hartu zuen, Karmeloko Gazteriarekiko harremanaren isla; azken horren menpean sortu eta garatu baitzen taldea. Urte hartan sortu zen, baita, gaur egungo ereserkia, Aita Emiliano de Barandiaranen musika eta Aita Txanton Goiriaren beraren letrak elkartuta. Ereserkia TXISTULARI aldizkariaren 45. alean argitaratu zen beranduago, GAZTEDI izenaz.

Sarritan, Francoren erregimenak ezarritako bideetatik kanpo ibiltzeak arazo ugari ekarri zizkion taldeari, 1955ean Aita Txanton Goiriak Karmeloko Gazteriaren estatutuak legeztatzea lortu zuen arte. Estatutuok bere jarduera aurrera eramateko beharrezko babesa ekarri zion dantza taldeari, baita beste zenbait talderi ere, antzerki taldeari adibidez. Horrela, TALDE GAZTE zena GAZTEDI izatera pasa zen eta, izen aldaketaren ondorioz, ereserkiaren letra eta banderaren izen brodatua aldatu behar izan ziren, nahiz eta 1954 urteko data mantendu.

Ordurako hasia zen lan gogorra. DINDIRRI taldetik zetorren Txomin Unzaluk GAZTEDIREN zuzendaritza teknikoa hartu zuenez geroztik ez zen atsedenerako astirik izan, dantza zein musikak ikasteari eta jantziak zein itxura prestatzeari ekin baitzioten tinko.

GAZTEDIK erronka gogorrari egin zion aurre; ez zen nahikoa gure folklorearen alorreko ezagutzak zabaltzea, eta euskal kulturaren beste zenbait alor ere garatzeko ardura hartu zuen, aurrekoak bezain ezagunak izan ez arren. Jakina da garai hartan baliabide eskasak zirela, hortaz, beharrezkoa zen herrialdeko puntu ezberdinetara bertaratzea dantzak ikusi eta entzunez ikasi ahal izateko. Bide horretan, adibidez, Luzaide, Lesaka zein Otsagiko dantzak edota Larrain Dantza ikasi ahal izan ziren, azken hori Iruñeko DUGUNA taldearen eskutik. Berehala erakutsi ahal izan zituen Gaztedik dantza horiek dantza emanaldietan. Era berean, Iparraldeko lehenengo ekitaldiekin batera, hango dantza eta musikak ikasteko abagunea ere izan zuten. Dantza bakoitza sorlekuan bertan ikasteko hainbat lekutara bidaiatzeaz gain, dantzok hobetzeko ere balio izan zien bidaiatzeak orduko taldekideei. Horrela, Berrizen izan den GAZTEDI, Alejandro Aldekoa Aranburu maisuaren eskutik Dantzari Dantzaren gaineko lezioak jasotzeko, nahiz eta dantza hori taldearen errepertorioan hasieratik egon.

Hala eta guztiz ere, lana ez zen soilik dantzetan egin, musikaren arloan ere lan gogor eta garrantzitsua egin baiten; hala erakusten du 1959 urtean sortutako lehen txistulari bandak.

Horiek horrela, taldearen lan gogorrari esker maila ona lortu ondoren, ikuskizun handi eta askotarikoak sortzen hasi zen taldea, lan koreografiko propioak noizbehinka ere sartuz. Ikuskizun horiek herrietako plazetan ez ezik, antzezleku itxietan ere eskaini zituzten. 1960 urtean Arriaga antzokian dantzatu zen lehen aldiz; gerora Eusko Ederti izenaz ezagun izango ziren ekitaldiei hasiera emanez. Halaber, mugetatik harago gure folklorea ezagutzera emateko ahaleginean, Euskal Herritik kanpo burututako ekitaldiak ere aipatzekoak dira; Segovian 1960 urtean egindakoa, adibidez.

1961-1967: URREZKO AROA

Urrezko garai batez hitz egitea handigurakoa iruditu arren, izatekotan 60ko hamarkada litzateke, azken urteak kenduta eta aurreko hamarkadako azken urteekin batera, garai hau baita taldeak kalitate artistiko eta mirespen handiena lortu zuen garaia.

Dantzen eta ekitaldien kalitatea dira garai honetako ezaugarri nagusiak.

Garai horretan ekitaldi ugari eskaini ziren, zenbatzeko ere zailak; hainbat lekutan eta hainbat arrazoiri erantzunez dantzatzen zen. Euskal Herriko bazter guztietako plazetan dantzatzeaz gain, antzokietan burutzen ziren ikuskizunak ere oso garrantzitsuak izan ziren, garai hartako beste hainbat ikuskizunekin lehiatzera helduta. Ikuskizunok “Eusko Ederti” izenaz ezagutzen hasi ziren 1960tik aurrera eta Arriaga antzokian burutzen ziren gehienetan. Nabarmentzekoa da 1964an egindakoa, bereziki, bertan aurkeztu baitzen Gaztedik berreskuratutako Oriako “Sorgin Dantza”, ordurako desagertuta zegoena. Ekitaldi hartan, beranduago GAZTEDIREN armarria izango zen anagrama diseinatu ere egin zen.

Aipatzekoak dira, bestalde, sasoi hartan ekitaldi ugari egiten zituela taldeak Donibane Lohitzunen, urte batean bost ekitaldi ezberdin ere. Ekitaldirik garrantzitsuenak “Festival des Sept Provinces” delakoaren barruan sartzen ziren, eta GAZTEDIK izan zuen urte askoan Bizkaiaren ordezkari izateko ohorea.

Era berean, Euskal Herritik kanpo ere ekitaldiak izan zituen eta, horri esker, nazioarte mailan ospe eta izen ona lortu zituen. Aipatzekoak dira, batez ere, 1963an Normandiatik egindako bira, Parisen 1964an egindako ekitaldia eta 1965ean Oviedoko VII. Nazioarteko Folklore Jaialdian izandako parte-hartzea.

Garai hartakoak dira gaur egun hain arraroak diren dantza txapelketak, zeintzuetan GAZTEDIK parte-hartze eta garaipen nabarmenak izan zituen, Deustu edo Erandiokoan besteak beste (5 aldiz Erandion eta birritan Deustun).

Hala eta guztiz ere, eta ospea han-hemendik jaso arren, lan gogorraren beharrak indarrean jarraitzen zuen; hain izan zen lan emankorra, non Gaztediko hainbat dantzarik beste dantza talde batzuen jaiotza ekarriko zituzten haziak landatu zituzten. Horrela sortu ziren Basauriko INDARTSU, Galdakaoko ANDRA MARI, Bilboko DANOK ALAI eta, beranduago, Eubako LAGUNDI, Bilboko URDURI, Zornotzako UDABARRI edo Bilboko GORANTZA taldeak. Gainera, kulturaren beste alor batzuetan ere jardun zuen GAZTEDIK; SANTUTXUKO EUSKAL ESKOLA sortzen, esate baterako.

1968-1980: LEHENENGO KRISIALDIA ETA BELAUNALDI ALDAKETA

Hirurogeiko hamarkadaren amaierarekin batera une larriak heldu ziren taldera, izan ere, 70ko hamarkadaren hasieran taldeak lehenengo krisialdia ezagutu baitzuen. Partaide asko taldea utziz joan ziren, baina ez zen jende gaztea agertzen eta, ondorioz, taldea ahulduz joan zen. Hasiera baten, taldean jarraitzen saiatu ziren beterano gogotsu asko, ahal zen neurrian laguntzeko asmoz, baina ezinbestekoa zen belaunaldi aldaketa.

Garai hartan, larria eta zaila zen Euskal Herriko egoera politiko eta soziala. Gogoratu beharra dago garai hartan izan zirela E.T.A.ren lehen ekintza armatuak, Txabi Etxebarrietaren heriotza, lehenengo salbuespen egoerak … eta horrek guztiak tirabirak sortu zituen taldearen baitan, gazteenen eta nagusienen artean batez ere, taldearen ekitaldiak burutzeko moduaren inguruan gehien bat. Egoera sozial orokorrago baten isla baino ez zen GAZTEDI orduan, beste talde kultural eta sozialek nabaritu zuten egoera beraren isla hain zuzen.

Une latzak izan ziren taldearentzat, zalantzari gabe. Horren adierazgarri garbia da GORANTZA (Sabin Egigurenek, Gaztediko dantzaria zela, sortutako taldea eta egungo BIZKAI Euskal Folklore Elkartearen lehen hazia) eta GAZTEDI taldeak batu egin zirela 1970 urtean, biek bizi zuten egoera zailari aurre egiteko esperantzaz. Elkarketa hark talde bien iraupen duina ahalbidetu zuen denbora batez, baina denboraren poderioz, bizirauteko bide hark porrot egin eta bakoitzak bere bidean jarraitu zuen.

Handik aurrera, taldea berriz indartu zen; taldearen barne-giroa suspertzeari ekin zioten, dantza berriak ikasiz eta programa hobetuz, aipatutako krisialdia atzean utzita.

Aldaketa horretan, uste denaren kontra, erreforma politikoaren hasiera izan zen Gaztediri, beste hainbat talderi bezala, giro eta bizi berriak ekarri zizkiona. Talde askorentzat krisialdi garaia izan zen hura, ordutik aurrera kezka politiko eta abertzaleak kaleratzeko bide ezberdinak izango baitziren aukeran, ordura arte dantza taldeek betetzen zituztenak.

Esan bezala, trantsizioaren urteak garai oso onak izan ziren Gaztedirentzat; dantzak Euskal Herria goraipatzeko sinbolo gisa balio baitzuen, are gehiago ikurrinaren garrantzia gehitzen badiogu. Garai hartan, ekitaldi asko eskaini ziren, jai herrikoien berreskuratzearen ondorio gisa batez ere. Honek guztiari esker, aurretik aipatutako krisialdia 80ko hamarkadaren hasierara arte atzeratzea lortu zen.

Bigarren belaunaldi honen garaiari dagokionean, aipagarria da Gaztedik EUSKAL DANTZARIEN BILTZARRAREKIN batera burututako lana, indarberrituta berpiztu baitzen Euskal Dantzarien Elkartea, eta lehen Dantzari Egun gogoangarria antolatu zuen Iruñean 1978 urtean. Urte berean desagertu zen Karmeloko Gazteria, talde biak gero eta aldenduago egonik. 1971n autonomia hitzarmena lortu zuen GAZTEDIK Gazteriaren egituraren baitan, eta esan daiteke ordutik aurrera taldearen funtzionamenduak Gazteriaren funtzionamendutik aparte jarraitu zuela.

Aipatutako guztia gorabehera, nabarmentzekoa da GAZTEDIK partaidetza esanguratsua izan zuela Santutxuko bizitza kulturalean eta, bide horretan, zenbait ekarpen adierazgarri egin zituena auzoaren urratsei segika: jai eta inauteri herrikoiak berreskuratzea, Santutxuko kulturaren astea sortzea, SANTUTXU aldizkaria argitaratzea, dantza ikastaro herrikoien sorrera, SAMA-SIKU konpartsaren eraketa (beranduago fanfarrea bilakatu zena), lehenengo KORRIKAN parte hartzea ….

1981-1991: BIGARREN KRISALDI OSTEKO BERPIZTEA

1980tik aurrera taldeak ahalegin handiak egin zituen maila altuan jarraitzeko eta izen ona mantentzea lortu arren, ekitaldirik agertzen ez zenez, taldekideak apurka-apurka desanimatuz joan ziren. Egia esan, garai horretan ez dantzak ez dantzariak ez zuten aurreko urteetan besteko mirespenik.

Dena den, aurrera jarraitu beharra zegoen, eta taldeak beste alderdi batzuetan presentzia handitzea lortu zen, alderdi musikalean adibidez. Gaztedin trikitixa, Bizkaiko dultzaina, alboka, Nafarroako gaita edo txalaparta sartu ziren, eta horrela sortu zen GAZTEDIREN musika talde goraipatua. Hala, auzoko bizitza animatzeaz arduratu zen musika talde hau sarritan, gaita edo trikitixaz. Horretaz gain, Euskal Herri osoko musika tresna herrikoien jaialdi eta erakusketa askotan parte hartu zuen GAZTEDIK, EUSKAL DANTZARIEN BILTZARRAK antolatutako Santiago plazako erromeriatan ematen ziren ekitaldiak ahaztu gabe.

Krisialdia, aldiz, ate joka zetorren. Dantzariek taldetik alde egiten zuten, eta taldeko zuzendaritzan ez zen konponbide egonkorrik topatzen. Kontuan hartu beharra dago zenbait talde ospetsu desagertu egin zirela, DINDIRRI, adibidez, 1982an desagertu zen. Testuinguru horretan, taldea mutilik gabe gelditu zen 1985ean. Ez dira inoiz nahikoak izango orduko nesken taldeari eman beharreko eskerrak; entseguekin aurrera jarraitu zuten, ekitaldiak osotuz eta dantzari txikien taldeak eramanez. Beraiei eta gazteen monitoreei esker egin ahal izan zuen aurrera GAZTEDIK, eta gaur egunera arte bizirik iraun.

Berpiztearen lehenengo aztarnak 1986 urtean antzeman ziren, 35. urteurrenaren ospakizunetan, etorkizunerako itxaropenek adorea ekarri ondoren. 1987 urtean, nesken taldean belaunaldi berria sortzearekin batera, mutilen taldea lanean hasi zen berriro. GAZTEDIREN oin eta abarketak berriz ere dantzari hasi ziren jendaurrean. Une hartatik aurrera, astiro baina gogotsu, taldeak kalea eta eskenatokiak berreskuratu zituen eta jendaurrean berriz agertzen hasi zen, biziberri eta indarberrituta.

GAZTEDI berriro loratzen ikusteko aukera izan zen hura; orduan itzultzen hasi baitziren taldeko beteranoak, gazteenekin batera lanean jarduteko, bien gogo eta ekimenak uztartuta beste garai batzuk gogoraraziz. Belaunaldi ezberdinen arteko elkarlana izan zen, hain zuzen, Gaztediren berpiztearen gakoa. Nagusiek zein gazteek batera egin zuten aurrera, Gaztedik aurrera jarraitzeko.

Hurrengo urteetan, bata bestearen atzetik etorri ziren ekitaldiak, eta gazte haiek aukera izan zuten gure kultura-ondarea erakusteko zuten gogoa erakusteko. Guztien artean burututako ekimenen artean aipagarriena, beharbada, Luzaideko inauteriaren erakusketa izan zen; 1990ean, Bilboko Inauterietan, “Kabalkada” handi eta jendetsu fidagarria osotuta. Ekitaldi hori 1991 urtean errepikatu zen berriro.

Garai hura 1991 urtean amaitu zen, 40. urteurrenaren ospakizunarekin. Bertan ekitaldi ugari prestatu ziren eta, puntu goren gisa, amaierako ekitaldi nagusia aurkeztu zen Santutxuko Berrio-Otxoako polikiroldegian, belaunaldi guztietako dantzarien partaidetzaz baliatuta.

1992-2001: GARAI BERRIAK, ERRONKA BERRIAK

Aurreko urteetan ezagututako arrakastak ikusita, ideia berria lantzen hasi zen taldea: posible izango ote litzateke jatorrizko lurraldeetan egiten bezalaxe Zuberoako Maskarada egitea? Ideia hori oinarri hartuta, gogor ekin zioten lanari bi urtez, dantzari eta pertsonaiak prestatzen eta jantziak egiten. Azkenik, Zuberoako Maskarada osoa plazaratzea lortu zuten 1994 urtean. Lehenengo erakustaldia Santutxun burutu zen urtarrilaren 16 euritsu batean. Emanaldiak arrakasta handia izan zuela ikusita, Euskal Herriko hainbat lekutara eraman zuten, eta Baionan eman zuten bira bukatutzat 1994ko martxoan. Maskarada haren bertsio oso zein murriztuak kaleratu izan dira urte luzez, eta eskenatokietara egokitutako bertsio bat ere eskaini zen Bilboko 1994ko Aste Nagusian lehen aldiz.

Aipagarria da urte horietan TXARANGA GAZTEDI jendetsua sortu zela; ekitaldi ugaritan parte hartu zuen taldeak, erromeria eta jai herrikoi askotan. Eremu bi horietan burututako lanaz gain, dantza ekitaldiak ere bata bestearen atzetik agertuz zihoazen, Euskal Herrian zein Euskal Herritik kanpo.

Horrela, 1997 urtera heldu zen taldea; GAZTEDIREN urterik bidaiatsuena. Urte hartan Cartaxon (Portugal) dantzatu zuen taldeak, bertako talde batekin egindako elkartruke baten fruitu gisa, baita Errumanian ere, bertako Nazioarteko Folklore Jaialdian. Urte hartan zehar, eta batez ere bidaia horien ondoren, belaunaldi aldaketa errealitate bilakatu zen; jende gaztea sartu zen taldean, nahiz eta beterano askok taldean jarraitu (bai aktiboki, bai laguntza osagarri eta baliotsua emanez).

Lan gogorra izan da beti taldearen izaeraren parte, eta hala izan zen urte horietan ere. Horrela, ekitaldiz ekitaldi heldu ziren 2000 urtera. GAZTEDIK eta EUSKERIA ABESBATZAK elkarren arteko proiektu interesgarria burutu zen urte hartan; Euskal Herriko leku ezberdinetako kantu eta dantzak nahasten ziren ikuskizun hari “EUSKAL HERRIA, abesten eta dantzatzen duen herria” izena eman zitzaion. Urte horretako Bilboko inauterietan erakutsi zen lehenengoz, eta beranduago Santutxu, Dima eta Etxebarrin aurkeztu zen.

2000 urte hartan bertan, GAZTEDIK Bilboko 700. urteurrenaren ospakizunetan parte hartu zuen Bizkaiko beste 6 dantza talderekin batera, gaur egungo BIZKAI Elkartearen zuzendari den Sabin Egigurenek gonbidatuta.

Eta, azkenik, 2001 urtea heldu zen, GAZTEDIK 50 urte bete zituen urtea, hain zuzen. Urteurrenaren harira, GAZTEDIK ikuskizun ezberdinak aurkeztu zituen Bilboko antzokirik onenetan; Euskalduna Jauregian “ZAZPIAK BAT BESARKA” ikuskizuna eskaini zuen, zazpi herrialdeetako dantza taldeen partaidetzarekin, eta Arriaga Antzokian “EUSKO EDERTI, belaunaldiz belaunaldi” ikuskizuna, GAZTEDIKO belaunaldi guztietako dantzari eta musikarien partaidetzarekin.

Mende erdiaren aitortza gisa, Bilboko Udalak eta Bilboko Konpartsek omenaldia egin zioten taldeari eta GAZTEDI Bilboko Aste Nagusiko pregoilari izendatu zuten. Urte berean, gainera, KORRIKA 12n lekukoa eramateko ohorea izan zuen berriz ere.

2002-2006: LOKALAREKIN URTE LATZAK

2001 urtean, GAZTEDIN egon den edozeinek bizi izandako momentu gogoangarriaren ondoren, berri txarra ekarri zion 2002ak taldeari. Betidanik GAZTEDIREN egoitza izandako Karmelo elizaren ondoko eraikina Bilboko Udaletxeari eman zioten Karmeldarrek. Beranduago, Bilboko Udalak beranduago eraikina Bizkaiko Foru Aldundiari eman zion, beraien esanetan, bertan Alzheimeren gaitzak jotako pertsonentzako Eguneko Egoitza bat eraikitzeko.

Zentroa eraikitzeko obrak ez ziren lokala hustu eta urtebete beranduagora arte hasi. Tamalez, usterik handiena da SORGINTXULO Gaztetxean zebiltzan gazteak kanporatzea izan zela Karmeldarren asmo nagusia, horien jarduerek euren kontroletik alde egiten zuelako. Santutxuko auzoko bizilagun eta kultur erakunde asko erabaki honen aurka mobilizatu ziren, baina ez zen desalojoa gelditzerik lortu.

Zailtasunak zailtasun, GAZTEDIK lokalik gabe gelditzea saihestu ahal izan zuen; Udaletxearekin negoziazio luzeen ondoren, lokal berri batzuen lagatze-hitzarmen bat sinatzea lortu baitzuen, taldearen aktibitatea garatu ahal izateko. 2004ko urrian burutu zen lokal berrira lekualdatzea.

Aipatutako arazoa alde batera utzita, GAZTEDIK ez zuen inoiz bere jarduera eten eta ekitaldiekin zein haurren ikastaroekin aurrera jarraitu zuen, umeek landuko baitute taldearen etorkizuna. Ekitaldi aipagarrienen artean, Baigorriko ARROLA dantza taldeari bueltatutako bisita azpimarratu beharko litzateke, beraien 60. urteurrenaren ospakizunetan. 2003 urtean, ideia berria garatzen hasi zen GAZTEDI, BILBOKO GAITEROAK eta MAIRUEK erraldoien konpartsaren artean, 2004 urteko uztailan herri oboeen agerraldi bat presatzeko, “HERRI OBOEAK. NAZIOARTEKO I. JAILADIA” izenekoa. Lehenengo urte hartan, Kataluniako Vilanova i la Geltrú herriko dantza taldearekin elkartruke bat burutu zen. Jaialdiak onarpen ona izanik, hurrengo urtean berriz ere burutu zen, orduko hartan Errioxako Villamediana de Ireguako talde batekin.

Bestalde, GAZTEDIK Valladolideko jaietan parte hartu zuen 2003ko irailean, baita CAMPO DE MONTIEL Folklore Jaialdian ere, Villanueva de los Infantes herrian (Ciudad Real) 2004eko irailean. Aipagarria da, gainera, 2005ean Galiziara egindako bidaia eta, horrek ekarrita, Galiziako Telebistako “Luar” programan agertzea.

Urtebete geroago, Urdiñarbeko lagunak jaso genituen Santutxuko Jaietan, eta maskaradaren zenbait pasarte eskaini zizkiguten, goizean barrikadak, eta arratsaldean hainbat ofizio; beti bezala, ohiko duten bikaintasunez.

Erronka berria sortu zen urte berean (2006); izan ere, GAZTEDIREN 55. urteurrenaren ospakizunaren harira, 55etik gora bikote bilduko zituen kabalkada handia antolatu zuen taldeak; Santutxun lehendabizi, eta Zazpikaleetan ondoren. Urte osoan zehar, gainera, zenbait proiektu interesgarri burutu ziren, betiere, Gaztediren iragana, oraina eta etorkizuna dantzaren bidez uztartuta.

2007-2012: XXI. MENDEAREKIN BATERA HASIZ

Horrela, dantzan, heldu zen Gaztedi Salamancaraino, Guijuelo herriraino hain zuzen. 2007. urtean bertan izan ginen euskal folklorea lau haizetara zabaltzeko prest; eta bueltan izan genituen gurean, auzoko jaietan.

Ekitaldiak eta bidaiak bata bestearen atzetik zetozkigun, eta Gaztedik dantzan jarraitzen zuen han eta hemen, harik eta 2010. urtean Galiziara itzuli ginen arte, Rebulir jaialdian parte hartzera. Ramirás eskualdeko lagunak ere bueltan etorri zitzaizkigun hurrengo urteko Santutxuko Jaietan.

2010. urtean ere izan genuen beste ikuskizun gogoangarri bat, hain begiko dugun Euskeria Abesbatzarekin. Han eta hemen izan ginen dantza eta kantuz geure-geurea den kultura eta tradizioa eskaintzen.

Berehala heldu zitzaigun 60. Urteurrena. Ekimen ugari antolatu ziren, asko eta askotarikoak: erakusketa, Master Class-ak… Haurrek ere izan zuten euren ikuskizun berezi eta bikaina: “Mirentriska” izeneko dantza-antzerkia, alegia. Berriotxoa ikastetxeko kiroldegian egin zuten antzezpena, eta Gaztediko ehundik gora haurrek parte hartu zuten.

Hitzordu garrantzitsu haren harira, gainera, Korrikan lekukoa hartu genuen Santutxun, eta Bilboko Kalealdia antzerki eta kaleko arteen Jaialdian anfitrioi izateko gonbitea jaso genuen. Pozarren ekin genion Kalealdiaren inaugurazio-ekitaldia antolatzeari, eta buru-belarri aritu ginen horretan Gaztediko belaunaldi guztietako dantzari zein musikariak. Antzezle talde bikainaren laguntzaz, iraganera bueltatuta, tour-a egin genuen Zazpikaleetan barrena, Euskal Herri osoko dantzez gozatzeko aukera eskainiz. Dantza, musika eta antzerkia uztartzen zituen ekimen berezi hari amaiera bikaina emateko, Bilboko 1. Larraindantza Topaketa antolatu genuen, gaur egunera arte jarraipena izango zuena.

Kalealdian hasitako udak atseginez egin zuen aurrera. Geure esku hartu genuen Santutxuko Jaietako hasiera-bazkaria, Sagardotegi ibiltari ederra antolatuta. Aurrerago ere, bidaia batez esan genion zorionak Gaztediri, eta Pragako Nazioarteko Folklore Jaialdian parte hartu genuen, autobusez egindako bidean Monako, Viena, Budapest eta Venezia bisitatu genituelarik.

Ekitaldiz ekitaldi, bidaiaz bidaia eta ekimenez ekimen, urteurrena ere bere azkenetara iritsi zen eta, ohikoa denez, Arriaga Antzokian ospatu zuten Gazteditik igarotako belaunaldi guztiek “Eusko Ederti” jaialdia.

2013-GAUR EGUN: IRAGANA GOGOAN, ETORKIZUNA ESKUTAN

60. urteurrena igarota neska-mutil gaztetxo gehiago igaro ziren ordura arteko “nagusien” taldera eta, konturatu orduko, bagenuen beste ikuskizun bat ate joka; 2013ko Bilboko Aratusteetako ekitaldia, bi urterik behin ohi denez.

Inauteriz inauteri, gogora etorri zitzaigun handik gutxira beste inauteria garrantzitsu eta ikusgarri baten urtemuga izango genuela eta, iIdeia hari bueltaka, 1994ko Gaztediren Maskarada oroitu eta omentzeko erabakia hartu genuen. Esan eta egin: lanean hasi ginen, dantzak ikasi, hobetu eta perfekzionatzeari ekin genion buru-belarri, baita dokumentatzeari ere… Harik eta 2014ko otsailean Maskarada osoa ateratzeko gai izan ginen arte; aurreko belaunaldien laguntza, babes eta parte-hartzeaz baliatuta, jakina.

Santutxun eskaini genuen lehendabizi Maskarada, eta Bilbon ondoren, beste hainbat herritatik ere deitu gintuzten. Hala, han eta hemen egin genituen Maskaradak urte luze iraungo zuen joan-etorrian: Zamudio, Arantzazu, Dima, Arantzazu, Durango, Donostia, Baiona… Umeek ere izan zuten euren maskarada propioa Santutxuko Inauterietan, ezin zuen bestela izan.

Maskarada emanaldi guztien artean, bada nabarmendu eta azpimarratzeko moduko bat; guretzat guztiontzat, berezia izateaz gain, hunkigarria eta harrotasun-arrazoia ere izan zena: Zalgiztarrek eurenera joateko gonbitea luzatu ziguten. Halaxe, mugarri berria ezarri zuen gonbite hark Gaztediren historian. Beti eskertuko diegu Zalgize eta Iruriko lagunei euren herrian Maskarada egiteko aukera eskaini izana eta, era berean, baita Iparraldean Maskarada egiten duen Hegoaldeko lehendabiziko taldea izateko ohorea ere.

Maskaradez gain, hainbat eta hainbat ekitaldi eskaini ditu Gaztedik azken urteotan, gurean zein geure mugetatik harago: Baionako Festetan izan ginen 2014. urtean; Riminiko Nazioarteko Folklore Jaialdian parte hartu genuen 2015ean (Italia); Rebulir Nazioarteko Folklore Jaialdira itzuli ginen 2015eko abenduan (Ramirás, Ourense), jaialdia inauguratu eta Kepa Junkerarekin batera dantzatzeko; 19. Korrikari ongietorria eman genion Arriagan 2015ean; Bilboko Udal Txistu Bandarekin kolaboratu genuen Euskaldunan 2017ko otsailean; Beasaingo Dantza Topaketan 2017ko ekainean…

Urteotan, ordea, dena ez da dantza izan, eta dantzatik harago dauden zenbait ekimen ere sortu eta plazaratu ditu Gaztedik. Alde batetik, Gaztediren sorrerari lotutako proiektu berezia sortzeko gogoa ernamuindu zen Gaztediko zenbait kideren artean eta, ikerketa lan sakona egin ondoren, “Dantza baten lehen urratsak” dokumentala aurkeztu zuten 2014ko otsailaren 14an. Bestalde, gaita eta erraldoiekiko zaletasuna uztartuta, Mairuek Erraldoi konpartsaren herentzia jasota, Mairuek Gaztediko Erraldoiak sortu eta Herri Oboeak ekimena berreskuratu genuen 2017ko ekainean.

Ezin atal bati amaiera eman haren ekuadorrean izandako gertakari garrantzitsua nabarmendu gabe. Ezinbestekoa dugu, hortaz, Gaztedi Dantzari Taldearen 65. Urteurrena aipatzea. Urteurrenaren ekitaldi nagusia, “Zapiak bat” izenekoa, ekainaren 25ean egin genuen eta Gaztediren garai eta adin guztietako dantzari eta musikariak elkartu ginen Isozaki Dorreetatik hasita Pergolara bitarte egindako ibilbidean (7 eta 80 urte bitarteko hirurehundik gora pertsona). Ekitaldi nagusiaz gain, erromeriak ere antolatu genituen auzoan eta, are garrantzitsu agoa dena, Euskal Jaia 2016ko urriaren 22an. Azken horrek garrantzia eta esanahi berezia izan zuen guretzat; auzotik, auzoarentzako jaialdia eskaini nahi izan baikenuen. Musikaz esnatu genuen auzoa, erraldoiak dantzan jarri genituen, Zuberoako lagunak gonbidatu genituen barrikada artean Euskal Jaia gurekin ospa zezaten, 250 bat pertsona bildu ginen mahaiaren inguruan, eta bertso-saio atseginaz gozatu genuen bazkalostea; hori guztia, erromeria didaktikoarekin borobilduta.

Heldu bezala igaro zen urteurrena, eta Gaztedik bere jardunarekin jarraitu zuen: Dantzari Egunak, jaialdiak, elkartrukeak, herri eta auzoetako jaiak… Hala, 2017ko abenduan Rebulir Nazioarteko Folklore Jaialdira itzultzeko gonbitea jaso genuen, 2010-2011ko esperientzia zoragarria berreskuratzeko esperantzaz. Betiko legez, guretzat plazerra besterik ez da dantzatzea. Etorkizuna eta iragana, aurrera eta atzera, erdizka lauetan.


Aranzadi Zientzia Elkartea Mendatako Marmiz auzoan Gerra Zibilean hildako gudarien gorpuzkiak lurretik ateratzeko prospekzioa egiten ari da. Testuinguru honetan, Paco Etxeberriak zuzendutako lantaldeak pertsona baten aztarnak aurkitu ditu, seguruenikke Otxandioko batailoian aritu zen Zornotzako Pedro Uriguen Perearenak hain zuzen ere.

goizeko lehen orduan abiarazi zituzten atzo indusketa-lanak, hainbat hezur atera zituztelarik, hala nola garezurra eta femur bat. Uriguenen senideen eta inguruko baserrietako bizilagunen testigantzen arabera, 1936an hildako gudari horrenak izan daitezke. Gaur bertan aterako dituzte gorpuzkin horiek Urigueren familiakoen aurrean, baina azterketaren ostean jakingo dute zehazki gorpu honen identitatea.

Eusko Jaurlaritzako Giza Eskubideen zuzendari Monika Hernando hezurrak aurkitu zituzten bezain pronto bertaratu zen hara. «Emozio handiko momentua da, inguru honetan eta beste batzuetan egiten ari diren lanen helburua familiei garai batean kendu zizkieten eskubideen zati bat itzultzea baita» zioen.

Memoria eta giza eskubideak defendatzen duen proiektu integrala

Duela zenbait hilabetetik, Karraderan taldea eta Larrabetzuko Udala, Aranzadi Zientzia Elkartearekin eta Eusko Jaurlaritzako Biktimen eta Giza Eskubideen Zuzendaritzarekin elkarlanean, Gerra Zibilean desagertu ziren gudarien gorpuzkiak aurkitzeko lanetan ari da. Azken egunetan, hainbat hilobi aurkitu dituzte Burdinazko Gerrikoko defentsa-egiturekin lotuta.

Larrabetzu Burdinazko Gerrikoko defentsa-egitura horien balioa nabarmentzeko proiektua gauzatzen ari da, horiek garbitu eta bisitatzeko ibilbideak prestatuz. Lan horien ondorioz gerra zibileko gorpuzkiak dituzten bi ehorzketa-toki agerian utzi dituzte, eta laster aztertuko dituzte Eusko Jaurlaritzaren protokoloari jarraiki horiek lurpetik atera ondoren.

Aipatutako proiektuak, halaber, ahozko lekukotzak bildu ez ezik, dokumentazio historikoa ere bilatuko du oroimen zabala osatu eta, horri esker, XX. mendeko historiaren zati garrantzitsua diren ondare-balioko egitura horiek nabarmendu ahal izateko.

IKUSI BIDEOA (gaztelaniaz)

Iturria: Irekia

Albiste

honekin

erlazionaturik

Jardunaldiak Donostiako Memoria Historikoari buruzko jardunaldia Miramar Jauregian (Donostia) 2023eko martxoaren 16a – 9:15 Ekimen guztiak


Ziudadelako Arma Aretoan ‘Benetako istorioetan oinarritua’ erakusketa dago ikusgai, eta irudien atzeko aldea eta horien sormen-testuinguruan barneratzera gonbidatzen du. Estatuko funts handienetako bat den Colectania Argazki-bildumari beste begirada bat ematea planteatzen du erakusketak. Funts horrek 1950etik gaur egun arte Espainiako eta Portugalgo laurogei argazkilarik baino gehiagok egindako hiru mila lan baino gehiago ditu, baita bildumazale pribatuen funtsak ere.

Arma Aretoko lehen solairuan dagoen hautaketa 110 lanek osatzen dute, izen handiko berrogeita hamar bat egilerenak; besteak beste, Juan Manuel Castro Pietro, Joan Fontcuberta, Cristina García Rodero, Alberto García-Alix, Cristina de Middel, Isabel Muñoz, Ramón Masats eta Francisco Gómez eta Carlos Cánovas, azken biak iruindarrak. Erakusketaren komisarioa Irene de Mendoza da.

Irudien inguruan artisten testigantza zuzenak erantsi dira, beren asmo eta esperientziak jaso eta begirada ezberdin bat gaineratzen dutenak, beste modu batean oharkabea den testuinguru bat. Konposaketak begirada heztera eta kontakizunetan sakontzera gonbidatzen du, ukitu pertsonal horretatik abiatuta.

Testuinguru hori hobe hauteman dadin, erakusketa gaien araberako lau ardatzen inguruan antolatzen da. Lehena ‘Norberaren albuma’ da, ikuspegi intimoena jasotzen duena; ondoren, ‘Argazkien beste historia’ dator, argazkilaritzako ikonoak hain ezagunak ez diren argazkiekin kontrajartzen dituena, horiek denak agertzen diren egoera, pertsonaia eta tokien testuingurua ematen duten testuekin. Hirugarren eremua ‘Benetako paisaiak’ eta ‘Irudikatutako paisaiak’ dira, muga zehatzik gabekoak. Azkenik, laugarren gunea ‘Eraikitako istorioak’ dira, sortzaileek obraren gainean dituzten eskuhartze-prozesuak erakusten dituztenak.

Foto Colectania Fundazioa

2022an Bartzelonan sortu eta Pepe Font de Morak zuzendutako Foto Colectania Fundazioa irabazi asmorik gabeko entitatea da, eta helburu du argazkilaritza hedatzea, bai gizartearen eta artearen esparruan, bai hezkuntza arloan. Eskaintzen dituen programek irudiaren eta bere oinarrien inguruko pentsamendu kritikoa garatu nahi dute. Fundazioak argazkilaritzan espezializatutako liburutegia eta 3.000 lan baino gehiago dituen argazki-bilduma ditu. Fundazioaren jarduera sari askorekin aintzatetsi da, aipatzekoa delarik Bildumagintza Pribatuko Ekimen Nazional Onenaren ARCO saria.


Bezeroa ez bazara, kutxako ordutegia hau izango da: astearte eta ostegunetan, hilaren 6tik 24ra 08:15etik 11:00era

(ABANCArekin adostuta jaulkitzaile publikoen tributuak ordaintzeko izan ezik, kasu horretan bezeroentzako daukan kutxa-ordutegi bera aplikatzen baitu).

Gogoratu zure ohiko eragiketak eguneko 24 orduetan egin ditzakezula zure app-ean, banka elektronikoan edo gure kutxazainetan.

Zer moduz hemendik?

response Konta iezaguzu

Partekatu:

Beste pertsona batzuentzat interesgarria izan daitekela uste baduzu, mesedez, parteka ezazu haiekin.https://www.abanca.com/eu/oficinas/oficina/0965


Montes Solidarios elkarteko kideak igandean Urdazubin, Ikaburuko lezea Joëlette aulkiarekin eta norabide-barrarekin bisitatu baino lehen.

Aniztasun funtzionala duten bi pertsonak Ikaburuan izan dira, Joëlette aulkia eta norabide-barra erabiliz

Montes Solidarios Elkarteak Urdazubiko Ikaburuko lezea bisitatu zuen otsailaren 5ean. Montes Solidarios irabazi-asmorik gabeko erakunde pribatu bat da, aniztasun funtzionala duten pertsonei zuzendutako mendi-jarduerak sustazera eta antolatzera bideratuta. Aniztasun funtzionala duten bi pertsonek Ikaburuko lezea bisitatzeko aukera izan zuten Joëlette aulkia eta norabide-barra erabiliz.

Joëlette aulkia gurpil bakarreko lur orotako aulkia da, mugikortasun urriko edonori naturan ibilaldiak egiteko aukera ematen diona. Ohiko gurpil-aulkientzat eskuraezinak diren tokietara sartzeko diseinatuta dago.

Norabide-barra, berriz, atletismoko pertika edo pista-zutoin baten antzekoa da, mugikortasuna ahalbidetzen duena. Ezinbertzekoa da ikusgarritasun murriztua edo itsua diren pertsonentzat. Hiru pertsona atxikitzen zaizkio: gidari nagusia, istripu orografikoak deskribatzen dituena eta gainerako taldekideei beharrezko informazio guztia eskaintzen diena; itsuak edo ikusmen gutxiko pertsonak, zorroztasunez jarraitzen ditu zantzu guztiak, ez hitzezkoak bakarrik, baita barraren mugimendua ere, lurrean dauden oztopoak gainditzeko; eta pertikaren gibeleko aldean, bertze gidari bat, ikusmena edo ikusmen-urritasuna izan dezakeena eta itsua, barra mugituz, gidatzen duena.

Gizartea Xareta Urdazubi

Publizitatea eta erakundeen dirulaguntzak ez dira nahikoa TTIPI-TTAPAren eta ERRAN.EUSen etorkizuna bermatzeko, eta zu bezalako irakurleen babesa behar dugu aitzinera egiteko.


2022ko balantzea eta 2023ko egitasmoa aurkeztu dira urteko Batzar Nagusian; Bizkaiko Bertsozale Elkartearen 40garren urteurrena ospatzen hasteko ere baliatu dugu eguna.

Gaur arratsaldean egin dugu 2023ko Bizkaiko Bertsozale Elkartearen Batzar Nagusia Gernika-Lumoko Astran. Iazko eta aurtengo balantzea eta aurrekontua onartu dituzte bazkideek.

18:00etan hasi da ekitaldia eta bertaratutakoei ondoetorria eman eta batzarraren nondik norakoak azaldu dizkie Beñat Vidalek, momentuan karguan dagoen lehendakariak. Ostean, 2022ko errepasoa egin dute Ione Narbaiza Bizkaiko Bertsozale Elkarteko koordinatzaileak eta Etxahun Lekue eta Ander Elortegi transmisio eragileek. Aho batez onartu dute bazkideek 2022ko balantzea.

Horren ostean 2023ko aipagarrienak eta alderdi ekonomikoa azaldu ditu Narbaizak eta, haren atzetik, Aissa Intxausti zuzendaritza kideak hartu du hitza. Zuzendaritzaren helburuak eta funtzionamendua azaltzeaz gain, kargu aldaketak aipatu ditu: urte askoren ostean, zuzendaritza, eta ondorioz idazkari kargua utzi ditu Goizalde Atxutegik. Kargua behin-behinean Beñat Vidalek bete du eta bera proposatu du zuzendaritzak kargu horretarako. Aho batez onartu da zuzendaritzaren iritzia. Erabaki horren ostean, Goizalde Atxutegi omendu nahi izan du zuzendaritzak, urte askotan egindako lana eskertzeko.

40 urte eta gehiagorako prest

Aurten betetzen ditu 40 urte Bizkaiko Bertsozale Elkarteak. Hori dela eta, batzar nagusiaren ostean ekitaldi xumea egin dugu, urteurrena ospatzen hasteko. Onintza Enbeita eta Unai Iturriaga aritu dira bertsotan, batzarrera hurreratu diren guztientzako gozagarri. Aurrerago, urteurreneko ekitaldi gehiago egingo ditugu.


Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatea jakitun da oso garrantzitsua dela unibertsitateentzat tituludunen enplegagarritasunari buruzko informazioa biltzeko sistema egoki bat izatea. Hori dela eta, Unibertsitateko Enplegu Behatokien IX. Jardunaldiak antolatu ditu, CRUE Unibertsitateekin lankidetzan, Ikasleen Gaietarako Batzorde Sektorialaren bidez.

Tituludunen laneratzeari buruzko informazioa biltzea erabakigarria da diagnostiko bat egiteko eta esku hartzeko estrategiak prestatzeko, prestakuntza gizartearen eskaeretara egokitu eta baliabide ekonomikoak eta giza baliabideak optimizatuko baditugu. Horrenbestez, unibertsitateko behatokiak eta enplegu zerbitzuak funtsezko tresnak dira informazio hori biltzeko eta tratatzeko.

IX. Jardunaldiok gaia ikuspegi hirukoitz batetik landuko dute, hau da, nazioarteko, estatuko eta tokiko ikuspegiak kontuan hartuta, behatokiek erabiltzen dituzten metodologia optimoak aztertze aldera. Beste ardatzetako bat izango dugu enplegurako gaitasunak hautematea behatokien bidez. Helburu horiei begira, jardunaldiek unibertsitateko arduradun akademikoak izango dituzte, baita behatokietako eta unibertsitateko enplegu zerbitzuetako arduradunak eta teknikariak ere.

Espero dugu jarduera honek eta gaian adituak diren hizlari eta pertsona ugarik parte hartzeak testuinguru egokia sortzea eztabaida aberats eta produktibo bat lortzeko, hau da, gure ikasleen unibertsitate enplegagarritasunari eta laneratzeari buruzko informazioa tratatzeko sistemak hobetuko dituen eztabaida bat lor dezagun.

Azkenik, gonbidatuta zaudete gure unibertsitateaz, hiriaz eta antolatu ditugun aisialdiko jarduera guztiez gozatzera.


Bikain aritu dira gureak pasa den asteburuan, Irungo Azken Portu Igerilekuan ospatutako Gipuzkoako Udaberriko Sarian

18 MARKA PERTSONAL, TALDEKO 2 ERREKOR BERRI, EUSKAL HERRIKO TXAPELKETARAKO 4 GUTXIENEKO BERRI eta UDAKO JUNIOR MAILAKO ESPAINIAKO TXAPELKETARAKO SAILKAPEN BERRI BAT Irungo Azken Portun Bikain aritu dira gureak pasa den asteburuan, Irungo Azken Portu Igerilekuan ospatutako Gipuzkoako Udaberriko Sarian. Txapelketa hau denboraldi honetako lehen zatia amaitzeko baliatu dugu, Aste Santuko oporren aurretik egindako azken txapelketa izan baita. Denera 11 taldekide aritu dira lehian: Ane Meyer, Amaiur Iparragirre, Nora Miguelez, Mayi Gorostegui, Irati Etxeberria, Miren Sarobe, Iker Gorostegui, Saioa Elola, Garazi Etxeberria, June López eta Unai Somovilla. Denen artean eskuratutako lorpenak ugariak izan dira eta orokorrean, pozik gaude emaitzekin. Lorpen guzti horien artean, guztira 18 marka pertsonal, taldeko 17 urteko 2 errekor, Euskal Herriko Txapelketarako 4 gutxieneko berri eta Junior mailako Espainiako Udako Txapelketarako beste gutxieneko berri bat aurki ditzakegu: Amaiur Iparragirrek 2

Taldeko laukotea igerileku luzean esperientzia hartuz, pozik itzuli da Iruñeako Euskal Herriko Txapelketatik

Pasa den asteburuan txapelketa ona burutu zuten gure taldekideek Iruñeako Amaya Kirol Hirian ospatu zen junior eta absolutu mailako Euskal Herriko Neguko Txapelketan. Gure taldetik lau igerilari bertaratu ziren: June López, Garazi Etxeberria, Iker Gorostegui eta Miren Sarobe. Denen artean 11 marka pertsonal egitea eta bi brontze etxeratzea lortu zuten. June López bizkar erako 50, 100 eta 200 metroko probetan eta 100 librean aritu zen eta igeri egindako proba guztietan marka pertsonalak egitea lortu zuen. Bizkar erako 50 metrokoan 35.08 egin zuen, 100 metrokoan 1:14.92 eta proba luzeenean, 200 metrokoan, 2:40.71-ean geratu zuen kronoa. 100 librea igerileku luzean egiten zuen lehen aldia izan zen eta erregistroa 1:06.00-an utzi zuen. Gaineratu beharra dago June gaixorik egon dela bi egunetan; beraz, alde horretatik oso pozik egoteko moduan gaude, horrela egonda ere lehiatzen jarraitu, horretarako esfortzua egin eta maila txukunean aritu baita. Bejondeizula! Garazi Etxeberria eta Miren Sa

Aste Santuko ordutegiak

Aste Santua dela eta, hauek izango dira multzo desberdinek izango dituzten egutegi eta ordutegiak. Norbaitek egunerokoan bere adinekoa ez den talderen batekin entrenatzen badu, ohikoa duen talde horren egutegia eta ordutegiak hartu behar ditu errefrentzia gisa. 📬 Harpidetu zaitez gure albisteak emailez zure postontzian jasotzeko

Alebinek markak hobetuz jarraitzen dute

Alebinen taldeak euren ligako bosgarren jardunaldia Tolosako Usabal Udal kiroldegian izan zuen pasa den larunbatean, benjaminen saioren ondoren. Bertan alebin kategorian, gure taldeko bost haur izan ziren lehian. Jardunaldi honetarako adin tarte honetako haurrek 1500 librea eta 200 bular probak izan zituzten gizonezkoetan eta 100 librea eta 200 bizkar proba emakumezkoetan. Aurreko jardunaldian bezala, honetan ere proba sendoak izan zituzten gure haurrek, euren kategoria aldaketari dagozkien neurrikoak. Gizonezkoei dagokionez, 1500 metroko proban jarri genuen arreta gehien, oso proba osoa delako adin hauetako haurrentzat, distantzia luze baten kontrola eta esfortzuaren kontrola biltzen dituelako bere baitan. Proba honetan aritu ziren Iñaki García, Oihan Matute, Mario Amantegi eta Kimetz de la Cruz. Emaitzei dagokionez, guztiek hobekuntza nabarmenak egitea lortu zutela esan behar dugu. Iñaki Garcíak 19:49,87 eginda Euskal Herriko Txapelketarako gutxienekoa egin zuen. Gutxienekoaren atar

- Lege oharra eta Pribatutasun politika

- Patrozinio dosierra

Blogger zerbitzuak eskainia

Oria-Urumeako Buruntzaldea Igeriketa Kirol Taldea (G20958682) - Beko kale bidea 1, 2. solairua · 20160 Lasarte-Oria, Gipuzkoa - All Rights Reserved


Idokorri, Illon eta Leire mendilerroa: Sistema menditsu hauek Erromantzatuko bailararen iparraldeko eta hegoaldeko mugak dira. Hainbat babes-eremuren barruan daude, hala nola Zaraitzu ibaiko KBEa (Kontserbazio Bereziko Eremuak), Leire mendilerroa-Arbaiungoa, Illongo mendilerroa -Foz de Burguikoa, edo Ugarra mendilerrokoa, zeinaren barruan baitago Ugarrongo arroila.

Zaraitzu ibaia: Otsagabian jaiotzen da, Anduña eta Zatoia elkartzen diren tokian, eta Zaraitzu, Nabaskoze eta Erromantzatuko ibarretatik igarotzen da 52Km-tan Irati ibaiarekin bat egiteko. Arbaiun eta Aspurzeko arroilak zeharkatzen ditu, historian zehar ezaguna, 1812an Espoz y Minak segada batean frantsesak garaitu baitzituen. Bertako uretan bi ibai- muskuilu mota interesgarri bizi dira: Littoralis Potomida eta Unio Mancus. 2003an KBE izendatu zuten, Mendiko zatia, eta 2006an Mediterraneokoa.

Arbaiungo arroila: “Almadiazainen lana zailtasunez eta arriskuz beteta dago. Zailtasun handienak Arbaiungo arroilan aurkitzen dira. Horretarako, seinale bat dute, zenbat ur behar duten adierazten diena.” — Leoncio Urabayen, 1931

6km-tik gorako luzera eta 385 m-ko altuera duen harribitxi naturalistikoa da, 600m-ko zabalera izatera iristen dena. 1.167 Ha-ko azalera du, eta hura babesteko KBE izendatu zuten 2004an, eta HBBE 1987an.

XIX. mendearen erdialdean almadien pasabidea hobetzeko lanak egin ziren. 1928an Arroilako iturri bateko ura 11 kM-ko hodi baten bidez bideratu zen. Hodi horrek Usun, Domeñu, Arbontze eta Irunberrira eramaten du ura.

Ugarrongo arroila: Areta ibaiak zulatu du kareharrietan eta hareharrietan. Erabilerarako eta kontserbatzeko Ugarrako mendilerroa KBEaren barruan dago,. KBEaren erdia baino gehiago Erromantzatuko bailararen barruan dago.

FLORA

Zona horretako klima, mediterraneo hezea da, nahiz eta Arbaiungo arroilaren barruan aldaketa asko agertzen diren orientazioaren, eguzkitan egotearen, ibaiaren altueraren… arabera. Horrek, geologia eta geomorfologia anitzarekin batera, landare-formazio ugari sortzen ditu, eta horietan erkametza (Quercus faginea) edo karraska-koskoxa (Quercus coccifera) da nagusi.

Hezeguneetan ohikoagoak diren beste espezie batzuk ere agertzen dira, hala nola pagoa (fagus Sylvatica) edo hosto zabaleko lizarra (Fraxinus excelsior). Honako hauek ere aipa daitezke: albar pinuak (Pinus sylvestris), hurritzak (Corylus avellana), serbalak (Sorbus aucuparia), hagina (Taxus baccata), gorostia (Ilex aquifolium), ezkiak (Tillia platyphyllos), sahatsak (Salix), astigarrak (Hacer negundo), gurbitzak (Arbutus unedo).


DOM (ingelesez, Document Object Model, hau da, Dokumentuaren Objektu Eredua) W3Cek kudeatutako API bat da. DOM-ak objektu multzo zehatz bat eskaintzen du HTML eta XML dokumentuak erakusteko eta objektu haiek nola erabiltzeko eta aldatzeko arauak ezartzen ditu. Horrela, ECMAScript (JavaScript) bezalako lengoaiekin posiblea da HTML edo XML dokumentu baten edukiak, egitura eta formatoa dinamikoki aldatzea.

Bilakaera eta bateragarritasun arazoakAldatu

DOM-a Netscape 2.0 nabigatzailean agertu zen lehen aldiz. Gerora, Netscape 4.0-k gailu-gertaerak antzemateko aukera gehitu zuen. Microsoft-aren nabigatzailea, Internet Explorer, bere 3. bertsioan hasi zen lehenengo DOM-aren ezaugarriak erabiltzen.

1998ko urrian, eta nabigatzaileen arteko ezberdintasunak zirela eta, W3C-ek “DOM Level 1” zehaztapena argitaratu zuen, HTML eta XML dokumentuen elementu guztien ezaugarriak eta aldatzeko moduak ezartzeko. 2000ko azaroan “DOM Level 2” argitaratu zuen W3Ck, non CSS orriekin interakzioak ezartzen ziren. 2004ko apirilean “Dom Level 3” sortu zuen, DTD eta dokumentuen balioztatzea erabiliz.

Nahiz eta W3Ck DOM eredu estandarra ezarri, nabigatzaile askok (Internet Explorer-ek batez ere) eredu honentzako gehigarriak sortu dituzte, bateragarritasun arazoak sortuz. Arazo hauek larriak izan ziren Netscape Navigator eta Microsoft Internet Explorer-en arteko gudan, non, askotan, web garatzaileek bertsio desberdinak sortu behar izaten zituzten nabigatzaile hauentzako. Azken urtetan, dena den, bateragarritasuna eta estandarrak betetzeko premia areagotu da, eta gaur egungo nabigatzaile gehienek (Firefox, Opera, Safari, Konqueror, etab.) W3C-k ezarritako DOM arauak betetzen dituzte. Hala ere, Microsoft Internet Explorer-ek (merkatuan nagusia den nabigatzailea, Windows sistema eragilean txertatuta baitago), bere azken bertsioetan, gehigarri propioak erabiltzen jarraitzen du.


2018an Gipuzkoako elkarte eta erakundeek garatu beharreko proiektu sozial eta kulturaletarako Kutxa Fundazioaren laguntza-deialdirako oinarriak.

>> Oinarriak (pdf-an)

>> Eskaera-formularioa

01 Aurrekariak

Kutxa erreferentziazko erakundea da Gipuzkoaren garapenean laguntzen duten proiektu ekonomiko nahiz sozialak identifikatu, sustatu, babestu eta eusteko.

Kutxaren eginkizuna eta jarduera, garapen sozio-ekonomikoa, kulturala, artistikoa eta asistentziala eta ingurumen-garapena eta interes orokorreko beste xede batzuen lorpena helburu duten proiektu eta jarduerak sustatu eta mantentzera daude bideratuta.

Ehun urteko historiaren oinordeko izanik, Kutxak bere 2015-2018ko Plan Estrategikoan proiektu eta jarduera horiek sustatu eta gauzatzeko ematen dituen laguntzen emate-prozesua antolatu eta berrikustea komenigarria dela adierazi du. Testuinguru honetan, 2018. urteari dagokion hirugarren deialdia jartzen du martxan Kutxa Fundazioak.

02 Helburua

Deialdi honen helburua da hainbat eremutan proiektuak garatu eta sustatzen dituzten erakunde eta entitateei laguntzea, besteak beste honako eremu hauetan: gizarte-laguntza eta gizarteratzea, osasuna, dibertsitate funtzionalerako eta desgaitasunerako arreta, hezkuntza eta prestakuntza, euskararen eta hizkuntza-bizikidetzaren garapena, kultura, kirolaren eta kirol-balioen sustapena, lankidetza, genero-berdintasuna bultzatzea, kulturarteko edo jendarteko bizikidetza, zientzia-ikerketa, berrikuntza eta garapen teknologikoa, ingurumena eta iraunkortasuna, gazteak eta bazterkeria-arriskuan dauden kolektiboak laneratzeko laguntza etab.

03 Elkarte eta erakundeei eskatu beharreko baldintzak

Deialdia egiten den egunean gutxienez urtebeteko antzinatasuna duten legalki eratutako irabazi-asmorik gabeko erakunde eta entitateak aurkeztu ahalko dira deialdi honetara, beren titulartasun juridikoa edozein izanda ere, eta betiere Gipuzkoan egiaztatzeko moduan errotuta badaude, zerga- eta lan-arloko betebeharrak eguneratuta badituzte, eta dagokion Erregistroan inskribatuta badaude. Bi erakundek edo gehiagok elkarrekin aurkeztutako proiektuetan erakunde batek kudeatzaile gisa agertu beharko du. Administrazio publikoek aurkezten diren proiektuen erakunde laguntzaile gisa bakarrik parte hartu ahal izango dute, Kutxak proiektu horiei ematen dien laguntzen osagarriak izango diren laguntzak lortzeko xedez.

04 Proiektuei dagokienez

Laguntzak ahalik eta erakunde kopururik handienari emateko xedez, erakunde bakoitzak proiektu bakar bat aurkeztu ahal izango du, dagokion aurrekontuarekin batera, eskaera 02 puntuan deskribatutako eremu-zerrendako zein eremuri lotuta dagoen identifikatuz.

Proiektuak Gipuzkoan garatu beharko dira, eta lurralde horretan bizi diren pertsonak izango dira proiektu horien hartzaile.

05 Proposamenen balorazioa

Modu positiboan balioetsiko dira Kutxaren Plan Estrategikoa gidatzen duten printzipioekin lerrokatutako proiektuak. Gipuzkoako hainbat agenteren esku-hartze koordinatu eta osagarria bultzatzen dutenak. Praktika berritzaileak eta gizarte-eraldakuntzakoak garatzen dituztenak. Boluntarioen kudeaketa eta parte-hartzea sustatzen dutenak. Efizientzia-irizpideak kontuan izanik bideragarritasun soziala eta ekonomikoa dutenak, eta garatzeko aurreikusi diren jardueren jasangarritasuna bermatu dezaketenak. Beren jardun-eremuan edo aurkeztutako proiektuaren xedean genero-berdintasuna biltzen dutenak.

06 Entitate, erakunde eta elkarteen balorazioa

Honako hau balioetsiko da: proiektua bera, proiektua Kutxa Fundazioaren xedeetara egokitzea, aurkeztutako aurrekontuaren bideragarritasuna eta jasangarritasuna, eta esparru edo kolektibo onuradunarekin egin duen lan-ibilbidea. Gardentasuna. Boluntariotza-plan bat eta gizarte-oinarri zabala edukitzea ere balioetsiko da.

07 Proiektuen ezaugarriak

Proiektuak egikaritzeko epea urtebete izango da, deialdia ebazten den egunetik zenbatzen hasita. Egungo deialdia ebazten den egunaren ondorengo gastuak finantzatzera bideratutako proiektuak hartuko dira kontuan soilik, eta betiere gastu horiek epigrafe honetan aurreikusitako egikaritzapen-epean sortutakoak badira.

08 Kutxaren ekarpen ekonomikoa

Laguntzak ahalik eta proiektu kopuru handienari emateko, eta orientatzeko erreferentzia gisa, deialdi honen bitartez emango diren kopuruak honako hauek izango dira:

>> 50.000 €-tik gorako exekuzio-aurrekontua edo guztizko zenbatekoa duten proiektuak: Kutxak emango duen laguntza gehienez ere aurrekontuaren % 25 izango da.

>> 50.000 €-tik beherako exekuzio-aurrekontua edo guztizko zenbatekoa duten proiektuak: Kutxak emango duen laguntza gehienez ere aurrekontuaren % 75 izango da.

Osorik finantzatu beharreko zenbatekoak, hala Kutxak emandako laguntzengatik nola proiektuak jasotzen dituen beste laguntza osagarri batzuengatik lortu denak, ez du gaindituko proiektuaren guztizko zenbatekoa edo aurrekontua.

09 Proiektuen aurkezpena

Proposamenak ahalik eta zehaztasun handienarekin idatzi behar dira, eta proiektuaren indarguneak modu nabarmenean azaldu behar dira. Horretarako, deialdi honi gaineratzen zaion inprimakia bete behar da. Era berean, aurkeztu behar dira proiektuaren memoria, erakundearen azken ekitaldiaren memoria, eta honako dokumentazio hau:

Erakundearen estatutuen kopia.

Dagokion erregistroko inskripzioaren kopia.

Identifikazio fiskaleko kodearen kopia.

Ogasunarekin eta Gizarte-segurantzarekin betebeharren gainean egotearen ziurtagiria.

Erakundearen legezko ordezkariaren NANaren kopia.

Eskatzailearen errepresentazio ahalen fotokopia, edo hala bada, estatutuen arabera erakunde eskatzailearen izenean jardutea ahalbidetzen duten karguaren izendapena.

Proiektuak deialdi honetara aurkezteak esan nahi du deialdiaren oinarriak eta ebazpena onartzen direla, ebazpena errebokaezina izango delarik.

10 Dokumentazioa

Dokumentazioa elektronikoki bidaliko da Kutxa Fundazioaren webgunean (www.kutxa.eus) horretarako dagoen formulario baten bidez.

Ez da eskaerarik onartuko ezarritako epetik kanpo.

11 Aurkezteko epea

Laguntzak eskatzeko epea 2017ko azaroaren 2an zabalduko da, eta aurkezteko azken eguna 2017ko abenduaren 15a izango da, 15:00etan.

12 Ebazpena

Kutxaren Patronatuak, bidezkotzat jotzen dituen espezialisten aholkularitzarekin, proiektuak ebaluatuko ditu eta deialdi honetan eman beharreko laguntzei buruzko aurrehautaketa 2018ko otsailaren 15 baino lehen ebatziko du. Erakunde eskatzaile bakoitzari jakinaraziko dio erabakia, eta era berean www.kutxa.eus webgunearen eta bidezkotzat jotzen dituen bitarteko eta sare sozialen bitartez jakinaraziko du.

Deialdi honetan aurreikusten ez diren gaiak Kutxa Fundazioaren irizpideei jarraikiz ebatziko dira, eta erabaki horiek ezin izango dira errekurritu. Deialdian parte hartzeak esan nahi du oinarri hauek onartzen direla.

13 Lankidetza-hitzarmena

Kutxak lankidetza-hitzarmen bat sinatuko du laguntza emango dien proiektuen entitate, erakunde eta elkarte bakoitzarekin. Laguntzaren zenbatekoa, erakunde eskatzaileak Kutxabank SAren titular gisa duen kontu batean ordainduko du, bi epetan: % 75 lankidetza-hitzarmena sinatzen denean, eta gainerako % 25 proiektuaren exekuzioko azken memoria aurkeztu eta onartzen denean; memoria 2019ko lehen hiruhilekoa amaitu baino lehen entregatu behar da. Proiektuaren exekuzioa ez bada amaitzen, Kutxak lehen epean emandako dirua erreklamatzeko eskubidea izango du.

Laguntzen deialdia eta laguntza horiek arautzen dituzten oinarriak Kutxako Patronatuak erabaki zituen 2017ko urriaren 27an.

Legezko Oharra

Cookie Politika

Mikeletegi Pasealekua, 79. Arbide Dorreak. 20009 Donostia / San Sebastián ¦ [+34] 943 25 19 00 ¦ kutxa@kutxa.eus


Vitoria-Gasteizko Mendizabala ikastetxeak KA2 Erasmus+ europar kooperazio proiektuan parte hartzen du. 2021-1-LV01-KA220- VET-000030305 Proiektua Creative people for greener cities du izena. (Multigreen).

Proiektu honen helburua ingurugiro eta aldaketa klimatikoarekin zerikusia duten erronken inguruan sentsibilizazioa sustatzea da. Ekintza honek parte hartzen duten erakundeei aukera ematen die nazioarteko kooperazioan esperientzia bereganatzeko eta haien gaitasun intelektual eta digitalak finkatu. Honetaz gain, kalitate handiko emaitza sortzaile eta berritzaileak sortzeko aukera ere ematen die proiektua irauten dituen 26 hilabetetan zehar. Proiektua 2021/01/01an hasi eta 2023/12/31n bukatuko da.

Proiektu honetan parte hartzen duten beste ikastetxeak dira: Scuola d’arte A.Fantoni en Bergamo (Italia), Stredni škola en Brno (Txekiar Errepublika) eta Saules skola Daugavpilsen (Letonia), azken hau koordinatzailea izanda.

Bigarren nazioarteko proiektu bilera hemen Gasteizen ospatu da martxoaren 7an eta 8an. Lehenengo bilera Daugavpilsen, Letonian, ospatu zen 2022ko martxoan. Bigarren topaketa honetan, lurralde bakoitzeko kolaboratzaileek honako hau egin dute: proiektuan orain arte egindakoaren laburpena, lurralde bakoitzean egindako formakuntzei buruz sakondu eta azkenik, irailerako egin behar den gidaliburuari buruzko irizpidei buruz hitz egin dute.

Gainera, institutuko instalazioak bisitatzeko eta Gasteizko alde zaharreko eta Arabar Errioxako bisita gidatuak egiteko denbora izan dute. Arabar Errioxan bisitatutako upeltegia Valdelanako upeltegia izan da.

Bigarren nazioarteko proiektu bilera hau azken aurreko topaketa izan da eta azkena Bergamon, Italian, izango da 2023ko irailan.


2021eko urtarrilaren 3an, Canes Venaticiko konstelazioan kometa bat aurkitu zuten Arizonan, AEBn, 19 magnitudeko distirarekin (Lurretik ikusitako zeruko gorputz baten distira). C/2021 A1 (Leonard) izena jarri zioten kometari. Egindako behaketei esker, nahiko orbita zehatza kalkulatu ahal izan zuten eta, horri esker, Eguzki Sistemaren barrualdera egindako bere aurreko gerturatzea duela 80.000 urte inguru, hau da, Erdi Paleolitoan, izan zela jakin dugu. Lezetxikin bizi zirenek kometa hori gaur egun baino askoz ere hobeto behatu ahal izango zuten, ez baitzegoen argiaren kutsadurarik.

Hurrengo perihelioa (Eguzkitik izango duen distantzia txikiena) 2022ko urtarrilaren 3an izango da, eta 0,62 unitate astronomikoko distantziara igaroko da (Lurraren eta Eguzkiaren arteko batez besteko distantzia, 150.000.000 km, Merkurioren eta Artizarraren orbitetatik igarota); baina, aurrez, abenduaren 12an, Lurrarengandik distantzia txikienera egongo da, 0,23 UAra bakarrik igaroko baita (Lurraren eta Ilargiaren arteko distantzia 91 aldiz). Eta, bestalde, azpimarratu beharrekoa da abenduaren 18an Artizarra planetatik 0,0284 UAra bakarrik igaroko dela (4 milioi kilometrora bakarrik).

Urte hasieran, 4 magnitudeko gehieneko distira zuen argi-kurba iragarri zuten eta orduantxe aurresan zuten begiratu hutsez ikusteko modukoa izango zela. Gerora egindako behaketek egiaztatu zuten esperotakoa baino txikiagoa zen distira-handipena zuela eta, horrenbestez, baztertu egin zuten prismatikorik edo teleskopiorik gabe ikusi ahal izango zela. Uztaila eta abuztua bitartean, kometa ezin izan zen ikusi, Lurretik begiratuta Eguzkitik oso gertu baitzegoen. Ondorioz, ezinezkoa izan zen haren bilakaeraren inguruko jarraipena egitea. Eta, irailetik aurrera, Leonard kometa berriro behatzeko moduan jarri zen eta haren adatsa eta distira nabarmen handitu eta 12 magnitudera iritsi zela egiaztatu ahal izan genuen. Oraintxe bertan, kometak 3 magnitudeko gehieneko distira lortuko duela aurrez ikusi da. Ondorioz, begiratu hutsarekin behatzeko aukera izango dugu.

Noiz behatu:

Azaroaren amaieran, kometa 6 magnitudera iritsiko dela aurrez ikusi dute. Ondorioz, egunsentian E HEra begiratuta, Arturoren eta Sugearen buruaren artean, prismatikoen laguntzarekin ikusi ahal izango dugu. Hilaren 8tik aurrera, 4 magnitudera iritsiko dela eta begiratu hutsez sugearen buruaren gainean ikusi ahal izango dela aurrez ikusi dute. Horretarako, ordea, argiaren kutsadurarik gabeko zerua beharko dugu. Hilaren 12an, Lurrarekiko distantzia txikiena duenean, lortuko du 3 magnitudea Ophiuchusen konstelazioan, eta E horizontearen gainean ikusi ahal izango dugu egunsentian. Hilaren 13tik aurrera, kometa ilunsentian ikusten hasiko gara eta oso bizkor mugituko da HM noranzkoan Sugearen isatsa, Scutum, Sagittarius eta Capricornus gurutzatuz. Abenduaren amaieran,

Microscopium konstelazioan sartuko da eta Piscis Austrinuserantz igaroko da. Ondorioz, ez da gure latitudetik ikusteko moduan izango.

Edonola ere, kontuan izan behar da kometaren jarduera aldakorra izan daitekeela eta, Eguzkiarekiko distantzia txikienean dagoenean, kometaren tenperatura bizkor igotzen dela eta ezagutzen ez ditugun kometako beste parametro batzuk sartzen direla tartean: izotz kantitatea, osaera, hauts kantitatea eta abar. Parametro horiek guztiak direla eta, ia ezinezkoa da periodikoa ez den kometa batek azkenean izango duen portaera iragartzea, nukleoan zatiketak, leherketak edo jarduera-geldialdiak gerta baitaitezke. Horren guztiaren ondorioz, distiraren aurreikuspenak magnitudeetan aldaketak izan ditzake gorantz edo beherantz.

Albiste

honekin

erlazionaturik

Astronomia bilkura Ostiral Astronomikoa Aranzadi Zientzia Elkartea 2023eko martxoaren 31a – 19:00 Ekimen guztiak


Jaien antolaketan parte hartzen duten herritarrei zein interesa duten guztiei zabaldutako deialdia da maiatzaren 31an egingo den tailerrarena. Gaiaren inguruan informazio gehiago izateko, Atariak egindako albistea ipini dugu jarraian:

Festak, eraldaketarako

‘Festadezagun’ tailerra egingo dute Ibarran. Proiektu berria ez bada ere, eztabaida gunea indartu dute mugimendu feministak azken hilabeteotan jarritako mugarriek.

Herrietako jaiek egunerokotasunetik ateratzeko aukera ematen dutela esan ohi da, baina “gizartearen nolabaiteko laburpena” besterik ez dira egun horietan pertsonen artean sortzen diren harremanak eta egiten diren aukerak. “Hau da, jaiek eta errituek gizarteko ordena erreproduzitzen dute, eta hegemonikoak diren gizon eta emakumeen irudiak indartzen dituzte”. Miren Aranguren (Iruñea, 1981) feministaren hitzak dira. Festadezagun tailerra gidatzen du iruindarrak, eta Ibarran izango da maiatzaren 31n. “Herriko jai feministak sortzeko espazioak eraiki nahi ditugu”, azaldu du.

Herriko jaietako elementu diskriminatzaileak identifikatzea da helburua, eta, hortik abiatuta, horiei aurre egiteko bitartekoak eskaintzea. “Gune aske bat sortuko bagenu, non jendeak adierazi nahi duen hori nahi bezala adieraziko duen eta harremanak errespetuzkoak izango diren, hurrengo edozein ekintzatan, ziurrenik, kontuan hartuko da hori, eta beste edozein ekintzatan islatuko da errealitate hori”. Jaietan eragitea, beraz, egunerokotasunean eragitea ere badela uste du Arangurenek: “Ibarrako festetan emakume eta gizonen rolekin eraldaketa gauzatuko bagenu, geroan eragina izango lukete kontzientzia pizte horiek. Egunerokotasunari ihes egin eta buruari defenditzeko aukera eman arren, egun horietan haria ez da eteten guztiz; aurrekoarekin harremana dauka”.

Festadezagun tailerrak 2014an du sorburua. “Bilgune Feministaren jardueraren barruan hasi ginen lanean, baina hori guztia sistematizatuz joan gara pixkanaka, eta, gaur egun, Emaginek hartu du, nolabait, prozesu horietan laguntzeko ardura. Horregatik eskaintzen ditugu lan saioak eta aholkularitza, prozesu luzeagoak egin eta aldaketak gauzatzen hasteko”, azaldu du Arangurenek. Tailerra bakarrik eskaintzen dute herri gehienetan, baina lanketa hori aholkularitza bidez egiteko aukera ere eskaintzen du Emaginek.

Irekiak dira saioak, eta duela lau urte egindako dokumental batekin hasten dira normalean. “Egoera aldatu egin da pixka bat ordutik, baina egia da gako garrantzitsu asko ematen dituela, eta hortik abiatzen gara gehienetan”. Dokumentala ikusita, jendeari eskatzen diote adierazteko zein gako iruditu zaizkion garrantzitsuak. “Hortik ekiten diogu hausnarketari”.

Elementu asko biltzen dituzte festek, eta horiek guztiak hartzen dituzte kontuan, elementu diskriminatzaileak antzeman nahi dituztela zehaztuta. “Arlo desberdinak lantzen saiatzen gara, eta antolakuntzari erreparatzen; nola eta zeinek antolatzen dituen ekitaldiak, zein parte hartze sozial izaten den, zein talde edo dena delako datorren…”. Egitarauari erreparatzen diote. “Eta aldaketarako aukera eskaintzen duten ekintzak identifikatzen ditugu”. Diskriminazioa ezkutatzen duten ekintzak ere nabarmentzen dituzte, bestetik. “Ekintza diskriminatzaileak Irun eta Hondarribiko alardeekin, edo Nafarroako zenbait herritan egiten diren zortziko edo mutil dantzekin lotzera ohituta gaude, baina izozmendiaren tontorra besterik ez da hori”.

Festen antolakuntzarekin estu lotuta dauden bi ezaugarri ere aipatu ditu Arangurenek: ekintzen arrakasta eta tradiziorako joera. Herri askotan horiei tiraka babesten dituzte ekintza baztertzaileak. Ekintzen arrakastari lotuta, Arangurenek azaldu du garrantzitsua dela argi edukitzea zein festa eredu babestu nahi den: “Tradiziorako joera handia egoten da festetan; hori ez da sustatzen erakunde publikoetatik bakarrik”. Dinamizatzailearen hitzetan, sakralizatu egin dira txosna batzordeetan, festa alternatiboetan eta horrelakoetan egiten diren ekintza asko. “Erritu bilakatzen ditugu, eta hori ez dago gaizki, baina alda daitezkeela konturatu behar dugu, eta ez dela drama. Horregatik kostatzen da asko ekintza berriak planteatzea”.

Arrakastaren irakurketa

Herri askotako festetan plazan egoten diren zezentxoen adibideari heldu dio Arangurenek. “Askok ez dituzte kendu nahi izaten, baina, ordu horretan programazioko ekintza bakarra horixe zenez, beste zerbait ere egitea proposatu zuten batzuek. Zezentxoak plazan ibiltzea animaliak torturatzea dela uste dute batzuek, baita nik ere, eta ez da egokia festaren erdigunean kokatzea”. Dinamizatzaileak gaineratu du ekintza horretan gizonek parte hartzen dutela batik bat. “Dantza eta zumba edo horrelako zerbait programatu zuten, azkenean. Jende kopuruari dagokionez, ez zen oso arrakastatsua izan, eta kentzea erabaki zuten”.

Kasu zehatz horretan, oraingoz, ez dute eskaini beste alternatibarik. “Eta pena da, bigarren urtez hori edo antzeko beste zerbait egingo balute jende gehiago gerturatuko litzatekeelako, ziurrenik, edo gerturatuko liratekeenek ondo pasatuko luketelako, hamar izanda ere”. Apustuak egin behar dira Arangurenen ustez. “Aldatu egin behar da arrakastaren ikuspegia. Zeinen arabera da arrakastatsua? Inguratzen den jendearen arabera bakarrik? Zein balio ari gara sustatzen?”.

Jaietan eraso sexisten inguruko albisteak pilatzen dira maiz. “Eta, kontuz, bortxatu egingo zaituzte, mezu hori helarazten zaie emakumeei. Hain zuzen ere, errealitatea eta jaiak uztartzean horregatik da garrantzitsua ikuspegi feminista txertatzea”. Kontua ez baita “zerbait saihestea”, jaietako plazer hori zabaltzea baizik.

“Ohituraz-edo”, ezaugarri baztertzaile ugari izaten da jaietan, eta horiek identifikatzea behar-beharrezkoa dela uste du Arangurenek. “Identifikatuta aldatuko baitira”. Elementu horiek, gainera, jaien erdigunean jartzen dira askotan. “Gune askeak nahi baditugu, askatasun eta errespetu gehiago nahi badugu, egitaraua zaindu behar dugu”.


2016ko apirilean Euskadiko 2020rako Agenda Digital berria onetsi ondoren, euskal erakundeek –Eusko Jaurlaritza eta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundiak– jarduketa-plana prestatu zuten; plan horren bidez, EAEn dauden enpresen konektibitatea hobetzearen aldeko apustu argia egiten da.

Dagoeneko onetsitako emaitzak aurkeztu dituzte. Industria-eremuen % 45 (poligonoak izan edo bi-hiru enpresa dituzten eremuak izan) ”gune zuria” izenekoan dago; gune horietan ez dago belaunaldi berriko banda zabaleko sarerik, eta ziurrenik ez da garatuko etorkizun hurbilean (etorkizun hurbil hori 3 urteko aldia da). Enpresek Internet gero eta intentsiboago erabiltzeko egiten duten eskari handia kontuan hartuta, eta Agenda Digital berrian adierazitako jarraibideen arabera, euskal erakundeek laguntza-programa bat abiarazi dute, 2.200.000€-an, eta horrek enpresa-arlo horietan banda zabal ultralasterreko sareak zabaltzea sustatzen du (gutxienez 100Mbps).

Gobernu Kontseiluak onetsitako ebazpenean, honako esleipen hauek jaso dira:

EUSKALTEL: 216 enpresa-poligono batzen dituzten 52 lote.

TELEFONICA: 2 poligono barne hartzen dituen 1 lote.

NEUTRA (MASMOVIL-IBERCOM TALDEA) 18 poligonotarako: 9 lote.

Operadoreek egin beharreko inbertsioa 5,5 milioi eurokoa da.

Euskal erakundeetako ordezkariek azpimarratu dute ekimen hau lehentasunezkoa dela, lurralde adimentsua eta kohesionatua lortzeko eta nabarmendu dute ere zer garrantzitsua den konektibitatea sustatzea. Batetik, euskal ekonomia izaten ari den jauzi kualitatiborako, ekonomia digitalaren etorkizunari dagokionez. Eta bestetik, industriarako, Basque Industry 4.0 estrategiaren testuinguruan. Ekintza horren bidez, EAEko gune zuriko poligonoen % 49ren egoera konpontzea espero da.

ARABA

45 poligono jaso dira, helburu gisa, 2016ko Laguntzen Aginduan; horiek 21 lotetan taldekatu ziren. (horietako bat Bizkaiarekin partekatuta, hurbiltasunagatik)

Laguntzak esleitu zitzaizkien, 000 euroan, guztira, 5 poligono jasotzen dituzten 3 loteri (gune zurietako enpresen % 50 eta enpleguen % 43).

2017ko Laguntzen Agindua: ekimena gaur egun Araban identifikatutako 42 poligono zurietan zentratuko da.

BIZKAIA

187 poligono jaso dira, helburu gisa, 2016ko Laguntzen Aginduan; horiek 78 lotetan taldekatu ziren (horietako bat Arabarekin partekatuta, hurbiltasunagatik).

Laguntzak esleitu zitzaizkien, 1.006.000 euroan, guztira, 89 poligono jasotzen dituzten 28 loteri (gune zurietako enpresen % 75 eta enpleguen % 67).

2017ko Laguntzen Agindua: ekimena gaur egun Bizkaian identifikatutako 100 poligono zuri baino gehiagotan zentratuko da.

GIPUZKOA

244 poligono jaso dira, helburu gisa, 2016ko Laguntzen Aginduan; horiek 66 lotetan taldekatu ziren.

Laguntzak esleitu zitzaizkien, 1.081.000 euroan, guztira, 142 poligono jasotzen dituzten 31 loteri (gune zurietako enpresen % 77 eta enpleguen % 70).

2017ko Laguntzen Agindua: ekimena gaur egun Araban identifikatutako 110 poligono zuri ingurutan zentratuko da.


Lehen eta Bigarren Hezkuntzarako Pedagogian lizentziatua Musika eta Alemana espezialitatean Würzburg-eko Unibertsitatean. Bavariako gobernuaren bekadun Mozarteum Unibertsitateko Orff-Institut erakundean gradu ondoko ikasketak egiteko (Salzburgo). Carl Orff Fundazioko zuzendaritza taldeko kide (1999-2007). Musikene, Euskal Herriko Goi Mailako Musika Ikastegian Pedagogia irakasle. Orff-Schulwerk Pedagogian nazioarteko ikastaroak munduko 20 herrialde baino gehiagotan. ISMEren Biurteko Jardunaldietan txostengile (Kuala Lumpur, Malasia 2006; Bologna, Italia, 2008; Porto Alegre, Brasil, 2014) bai eta estatuko hainbat Musika Kongresutan ere.

Katalin Hajnoczy.

Musika Pedagogian eta Zuzendaritzan Lizentziatua Liszt Ferenc Musika Akademian, Budapest (Hungaria). Musika-hezkuntzaren metodoak: Kodály irakasle Musikeneko, Euskal Herriko Goi Mailako Musika Ikastegiko Pedagogia espezialitatean. Vox Humana Koro mistoaren zuzendarikide (Hungaria), berorrekin Europa osoko jaialdi eta lehiaketa askotan parte hartu du. Arte Factum koroaren zuzendari. Bilboko Musika Pedagogiaren Kodály Erakundeko zuzendarikide eta irakasle. Europan eta Estatuko hainbat hiriburutan egindako Kodály Metodoaren ikastaroetan irakasle.

Maite Bilbao.

Musikene, Euskal Herriko Goi Mailako Musika Ikastegian Musika Hizkuntza eta Hezkuntzaren Pedagogian Lizentziatua. Genevako (Suitza) Haute Ecole de Musique-ko Musika Pedagogia, Rythmique Jaques-Dalcroze orientazioan Masterra, Musika Hezkuntzaren Metodoak: Dalcroze irakasgaiaren irakasle Musikene, Euskal Herriko Goi Mailako Musika Ikastegiko Pedagogia espezialitatean. Erritmika-Solfeoa eta Erritmika-aurresolfeoa gaien irakasle Genevako Jaques-Dalcroze Institutuan. Hezkuntza behar bereziak dituzten pertsonentzat Genevako ACTIFS Elkartean kantu koral irakasle.

Lucía Pérez

Pedagogia, Solfeo, Errepentizazio eta Transposizioan Goi Mailako Tituluduna Gasteizko Jesús Guridi Kontserbatorioan. Informazioaren Zientzietan Lizentziatua Euskal Herriko Unibertsitatean. Kazetaritzan Doktorea Madrilgo Complutense Unibertsitatean. Willems Musika Pedagogian Diploma Lyonen (Frantzia). Madrilgo Goi Mailako Kontserbatorioan Perkusio eta Dantza Afrikarretan Diploma. Musika Hezkuntzaren Metodoak: Willems irakasgaiaren irakasle Musikene, Euskal Herriko Goi Mailako Musika Ikastegiko Pedagogia espezialitatean. Gasteizko Jesús Guridi Kontserbatorioan Musika Hizkuntza irakasle titularra.

Koordinatzailea: María José Aramberri

Musikan Goi Mailako Tituluduna, Bilboko Juan Crisóstomo de Arriaga Goi Mailako Kontserbatorioa. Pedagogian (Duestuko Unibertsitatea) eta Psikologian (EHU) lizentziatua. Pedagogian Doktorea, UNEDeko Hezkuntza Fakultateko MIDE II Departamentuan (Madril). Pedagogia espezialitateko irakasle Musikenen, Euskal Herriko Goi Mailako Musika Ikastegian. Ponentziak aurkeztu ditu musika-hezkuntzaren inguruko Jardunaldi eta Kongresuetan eta artikuluak argitaratu ditu eremu honetako estrategia eta gaitasunei buruz, SEM-EE elkartearen Idazkari Orokor modura Musika Hezkuntzari buruzko jardunaldiak eta topaketak koordinatu ditu.

Azalpena

Musika-didaktika Musika hizkuntza eta Instrumentuaren hastapenei aplikatua Musika-hizkuntza eta Instrumentuaren Hastapenak irakasgaiaren irakasleei zuzendua dagoen gradu ondoko ikastaroa da, bai eta gai honen inguruan interesa duen beste edozein goi mailako tituluduni ere.

Helburua irakasleak, eta interesa duen tituludunak, musika irakaskuntzarako estrategia aktiboak bereganatu, garatu eta eguneratzea da, materia hauetan hasten diren musika ikasleei zuzenduak.

Ikastaroa 4 modulutan egituratzen da. Modulu horiek hainbat eduki multzo izango dituzte, hain zuzen ere musika-hizkuntza eta instrumentuen oinarrizko mailaren kurrikuloaren edukiak, musika irakaskuntza aktiborako estrategia anitzetatik abiatuz garatuak. Ikasleek maila horretarako proposamen metodologikoak garatu eta aplikatuko dituzte irakasleen on-line aholkularitzaz. Proposamen horiek ikastaro amaierako lan batean jasoko dira, gradu ondokoa amaitzean jendaurrean azalduz.

Ikastaroa Musikeneko Musika Hezkuntzaren Metodoak irakasgaiaren irakasleek emango dute, musika metodologia ezberdinetan adituak.


2004ko azaroaren 1ean sortua. Eguraldiaren gainean mintzatzeko gunea: zer-nolako ikuspegia daukan herriak eguraldiarekiko, zein hitz erabiltzen den ahozko euskaran fenomeno atmosferiko jakinak izendatzeko. Sasoi edo egun batzuetan dagoen eguraldiaren aitzakian, iruzkinak egiteko gunea.

2005/04/18

Hodei

Egubakoitz arratsaldeaz geroztik hasita, aro galant eta ederra izan dugu Euskal Herrian astebukaera osoan. Bariku arrastirian bertan, uztargi eder bikoitza ikusi nuen ortzian eta betiko legez argazki-kamera aldean ez! Gero, euria herabeti eta izukor eta gauean eta zapatu goizean trumoiak jo zuen hainbatetan, lehendabizikoak iratzarri ninduen, eta berarekin bateratsu, txingorra, kazkabarra, inetazia... Hura erauntsia! Eta etxeko leihotik Lekeitio aldeko Isuntza trainerukoak entrenatzen ikusten genituen ekaizpean, gizagaixoak! Zenbait unetan burumakur txingorraren jotzeari eutsi ezinik, minberaturik. Geroxeago kalera irten eta espaloiak zurituta ikusi ez nituen, ba! Praketan kabitu ezinik nengoen, horixe da niretzat eguraldi ederra, saltsa daukana! Arratsaldean baretu samartu eta domeka goizean euria zirri-zarra etengabe arratsaldera arte. Ez, hauteskundeek ez zuten eguraldia lagun. Ni neu ez nintzen kikildu eta guradasola lagun nire botoa ez zen etxean aterpetu. Eta ekaitzak ekaitz eta hauteskundeak hauteskunde, Barandiaranek "Odei" jeinuari buruz esandakoak gogoraraziko ditugu hemen. Zure irudiko, irakurle, nola erabiltzen duzu "hodei"? Lainoa, trumoia, ekaitza...?

“Haranez haran eta mendiz mendi trumoi-hodeiak zuzentzen dituen jeinua da. Zeanuri'n eta Orozkon ekaitzen buru dabilen jeinuari Odei deitzen diote. Ekaitz-lainoa bera da Odei. Herriaren ahotan mulko beltz borobil bat da Odei edo jainkoizun hau. Jakineko leize batzuetatik irteten omen da, Inusturia da jainkoizun horren ahotsa, Odaiots (Odeiren ahotsa)"

“Trumoia entzuten denean Odeiak jo du esaten da, gogotik jotzen duenan, Odei asarrea; hodeitzarrak agertzen direnean Odeia dakar; ekaitz-giroa egoten denean, Odei dago”.


1968tik 1970era bitartean aritu zen kantari Bittor Egurrola (Gernika, Bizkaia). Tarte horretan hainbat sari irabazi zituen, jaialdi andana egin zuen, gehienak Bizkaian, Cinsa diskoetxeak argitaraturiko bi disko txiki grabatu zituen eta Herrikoi taldeko kide izan zen, Maite Idirin, Naikari, Zintzoak, Beti-Alai eta Olangarekin batera.

Beste askori gertatu bezala, Mixel Labegerie eta Raimon kataluniarraren abestiak entzuteak bultzatu zuen Bittor Egurrola kantatzen hastera. "Banuen gogoa barruan nituen gauza batzuk azaltzeko. Gitarra lagun egokia iruditu zitzaidan nire sentimenduak agertzeko", adierazi zion Joxemari Iriondo kazetariari. Kantagintzan ibilbide laburra izan zuen Egurrolak. 1968an hasi zen kantari, eta urtea bukatu aurretik saritu egin zuten Abrako I. Sariketan eta Bilbon egindako lehiaketa batean. Bietan bigarren saria jaso zuen; Abrakoan, Argoitia neba-arreben atzetik sailkatu zen. Olabarri auzoan (Errigoiti, Bizkaia) eman zuen lehen jaialdia, 1968ko maiatzean, eta jarraian Bizkaiko beste hainbat herritara heldu zen: Gernika, Zeberio, Iurre... Tarteka Gipuzkoan ere kantatu zuen, eta ilusio handiz parte hartu zuen Zaragozako (Espainia) eta Parisko euskal ikasleek antolatutako jaialdietan.

1969an bi disko txiki argitaratu zituen, Xabier Gereñok zuzendutako Cinsa diskoetxearen laguntzaz. Lehenengorako bost kantu grabatu zituen, baina horietako bat, bere kanturik ezagunena, "Gernikako arbola", atzera bota zuen zentsurak. Kantu guztiak Egurrolak idatzitakoak ziren, eta Naikari orkestrarekin grabatu zituen. "Pake usoa" Martin Luther King beltzen eskubide zibilen aldeko borrokalariari eskaini zion, eta "Unibertsalak" izenekoan "herrien Europa" aldarrikatu zuen. "Nire eskaria" kantuan berriz, zera zioen: "Ni ez naiz artista, ni ez naiz gitarrista...". Bigarren disko txikian hiru kantu grabatu zituen, aurreko diskoan atzera botatako "Gernikako arbola" horien artean. Rikardo Arregi zendu berriari eskaini zion Egurrolak lan hori.

Gipuzkoan Ez Dok Amairu egiten ari zen lan ona ikusita, Herrikoi taldea sortu zuten Bizkaiko hainbat kantarik, Bittor Egurrola tartean. Maite Idirin abeslaria, Naikari orkestra, Zintzoak eta Beti-Alai taldeak eta Olanga izan zituen lagun proiektu hartan, baina denbora gutxi iraun zuen egitasmo horrek. Emanaldi bakarra egin zuten, Bilboko Ayala antzokian, eta ondoren bertan behera geratu zen.

1970eko amaieran kantagintza uztea erabaki zuen Egurrolak. Zergatia honela azaldu zion Mikel Ugalde kazetariari elkarrizketa batean: "Kitarra, abestia, musika landu egin behar da, ordu luzeak eskaini, eten gabeko saiotan jardun. Euskal abesti arloan gogoa, almena, lana eta denbora eskainiko dion jendea behar da hots, amateurismotik irten beharrean gaude. Nik ez dut horrelako aukerabiderik..." (1). Euskal abestian nagusitzen ari zen joeraz ez zegoen gustura. "'Folklorismo' usaia nabari zaio gaurko protesta abestiari. Bestalde, "gorakada" gehitxo ikusten dut euskal abestietan: gora gure ohiturak, nire osabaren... amaren... Sasi protesta asko sobran dagoela esango nuke" (1). Hitz hauekin Egurrolak azaldu nahi zion kazetariari, autokritika kantak beharrezkoak zirela baina oso gutxi egiten zirela.

Bestetik, ikastolen mugimenduak erakartzen zuen Egurrola, eta bide hori hautatu zuen 1971n, Deustuko ikastolan hasi baitzen irakasle.

UK Uribe Kostako aldizkariak Egurrolaren bi disko txikiak CD formatuan kaleratu zituen 2000. urtean. Halaber, zentsuraren ondorioz inoiz argitaragabeko kantu bat, "Umezurtza", grabatu zuen Egurrolak bilduma horretarako. Pianoan, Natxo Libanok lagundu zion.


Datorren ostegunean, martxoaren 10ean, arratsaldeko 7etan Bengo-Lekun Bidezko Merkataritza zer den azaltzeko eta sentsibilizatzeko hitzaldia egingo da. Hego Berria taldeak jarduera hori egiteko beharra ikusi zuen, azken 20 urteetan, Kidenda eratu zenean, garatzen ari diren konpromiso hori zertan datzan zehatz-mehatz azaltzeko. Bidezko Merkataritzaren printzipioak eta produktuen jatorria eta fabrikazioa ezagutzea izango dira komunitate osoari irekitako topaketa honen helburuetako batzuk. Zuen zain gaude!

ZER DA KIDENDA?

Alboan, Caritasek eta Misioetarako Bilboko Ordezkaritzak sustatutako Bidezko Merkataritzarako egitasmoa da Kidenda. Hara zer lortu gura duen ekimen honek:

Hegoaldeko herrialdeen garapenari lagundu, bidezko merkataritzako erakundeen produktuak komertzializatuz.

Gizartea nazioarteko merkataritzaren, Iparralde-Hegoaldea harremanetan duen eraginaren, bidezko merkataritzak eskaintzen duen aukeraren eta kontsumo arduratsuaren alde egitearen inguruan sentsibilizatu.

Boluntarioek gauzatzen dute bidezko merkataritzaren egitasmoa eta eurek sustatzen dute Kidendaren egitekoa inguru hurbilean. Boluntarioak honako egintzetan banatzen dira: merkataritza, sentsibilizatzea, dendako arreta eta talde ekintzak. Kidenda 1996aren amaieran jaio zen. 2002ko abenduan bidezko merkataritzako denda zabaldu zen Bilboko Viuda de Epalza kalean. Esparru hau, gaurko sistema ekonomikoaren alternatiba izan daiteken proposamenei, bidezko merkataritzari eta kontsumo arduratsuari buruzko gogoeta eta ekintzarako lekua da. Merkataritza zuzenagoarekin eta, azken batean, kontsumo eredu batekin eta aberastasunaren birbanaketa zuzenarekin eta ekonomia balioetan ez ezik giza balioetan oinarritutako gizartearekin zerikusia duen proposamena martxan jartzea da.


bioGUNE IKZ zentroak hamar urte bete ditu biozientzien arloko eragile sortzaile gisa eta nazio zein nazioarteko ikuspegi zientifikoaren aitorpena jaso du.

90 M€ jaso ditu funts publikoetatik, eta gauzatutako ikerketa-proiektuen bidez 44 M€ lortu dira. Hau da, inbertitutako euro bakoitzeko 2 euro sortu dira.

bioGUNE IKZ Biozientzietako Ikerkuntza Kooperatiboko Zentroak bere hamargarren urteurrena ospatu du gaur; eta nazioko eta nazioarteko komunitate zientifikoan goraka ari den erreferentzia izaki, adin nagusitasuna aitortu zaio jada.

Iñigo Urkullu lehendakaria buru izan duen oroitzapenezko ekitaldian ere egon dira, besteak beste, Bizkaiko diputatu nagusi José Luis Bilbao, Garapen Ekonomiko eta Lehiakortasuneko sailburu Arantza Tapia eta bioGUNE IKZko zuzendari nagusi José María Mato.

15 nazionalitateko 140 pertsonez osatutako taldearekin, bioGUNE IKZk abangoardiako ikerketa gauzatzen du biologia estrukturalaren, molekularraren eta zelularraren arteko interfazean. Arreta berezia eskaintzen dio gaixotasunaren oinarri molekularrak aztertzeari, ondoren, diagnosi-metodo eta terapia aurreratu berriak garatu ahal izateko.

Gaur egun, ikuspegi zientifiko nazional eta internazionalaren errealitate bihurtu da zentroa, biozientzien edo osasun-zientzien alorrean ezagutza sortzen duen eragile gisa. Hortaz, ezagutza berria sortu da (argitalpenak, patenteak…), nazioarteko erakunde eta instituzioekin elkarlanak gauzatu dira, baita zentroko ekipamendu teknologikoa nahiz zientzialariak komunitate zientifikoaren eta enpresa-sarearen zerbitzura jarri ere.

Hamargarren urteurrenak, gainera, ibilitakoaren balantzea egin eta asmo handiko proiektu berriei ekiteko balio du, osasun-zientziaren alorrean aitzindariak diren ikerketa zentro eta institutuetan bioGUNE IKZren marka hedatze eta ezartzeari begira.

Hala, zentroak garai berriei egingo die aurre, jardunbide zientifikoko arloak berrantolatuko ditu, eta bere jarduera lau esparru handitara bideratuko du: minbizia, gaixotasun infekziosoak, metabolismoa eta gaixotasuna, eta proteinen homeostasia.

José María Matoren ordez, Jesús Jiménez Barbero izango da zentroko estrategia zientifikoko zuzendaria. Espainian, kimikaren sektoreko izenik ospetsuenetako bat da Jiménez Barbero, Espainiako Kimika Elkartearen (RSEQ) presidentea ere bai, ere Ikerbasquen arituko da ikertzaile.

José María Matok, aldiz, bioGUNE IKZko eta nanobiomaterialetan espezialista den “anai” biomaGUNEko (Donostia) zuzendaritza nagusiaren buru izaten jarraituko du.

Hamarkada baten erradiografia

2005eko urtarrilean inauguratu zen bioGUNE IKZ. Orduz geroztik, 36 herrialdetako 500 ikertzaile aritu dira bertan. Horien artean, euskal jatorriko hogei atzerrian ziharduten zientzialari; itzuli zirenean, euren igurikimenak ase zituzten lehen mailako proiektu zientifiko batekin. Bestalde, 84 ikertzailerentzat aurreneko aukera izan zen euren ibilbide zientifikoari hasiera emateko.

José María Matok zuzentzen duen zentroak, azken 10 urtetan, 90 milioi euro jaso ditu guztira (Eusko Jaurlaritzak 76 eman dizkie, eta Bizkaiko Foru Aldundiak 14); alabaina, jasotako euro bakoitzeko bakoitzeko 2 euro sortzea lortu du, ikerketa zientifikoko proiektuen bidez lortutako baliabide gehigarriei esker. Zentzu horretan, bioGUNE IKZko ikertzaileek, guztira, 44 milioi euro eskuratu dituzte 10 urteotan abiarazitako proiektu lehiakorren fruitu.

Aldi berean, inguruko aberastasuna sortzen lagundu du zentroak, euskal enpresak azpikontratatu dituelako 4 milioi euroren truke; zerbitzu-prestazio kontratuen fakturazioa, berriz, 6,4 milioikoa izan da. 3 enpresen sorreran parte hartu du ere bai.

Esklusiboki zientziari dagokionez, nazioarteko zenbait aldizkari zientifikotan 500 artikulu baino gehiago argitaratu dira. Jada 6.500 aiputik gora jaso dituzte, horien artean % 75 aldizkari nagusietan. 500 instituzio zientifiko baino gehiago eta 2.000 ikertzailetik gora parte hartu dute artikuluotan. Guztira, 4 patente eman dira –horietatik hiru ustiatzen ari dira dagoeneko–, eta beste lau eskatu dira.

46 doktoretza-tesi burutu dira eta, guztira, 56 ikaslek gauzatu dute masterra zentroan, zeinetatik % 26k tesia zentroan bertan egiten jarraitu baituten.

bioGUNE IKZn praktikak egin dituzten lanbide-heziketako 59 ikasleen artean, % 25ek euren lana eskuratu dute zentroan. Horrez gain, Erasmus eta Da Vinci elkartruke-programen bidez, 33 ikasle hartu dira.

Ekipamendu zientifiko-teknologikoa

CIC bioGUNE ireki zenetik 10 urte igaro direnean, unibertso zientifikoan kokatzeko beharrezko oinarri nagusi biak finkatu egin dira, hala nola punta-puntako ekipamendu zientifiko-teknologikoa eskuratu ez ezik –35 milioi euro inguruko inbertsioa, Eusko Jaurlaritzaren eta Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntzarekin–, eta ikertzaile kualifikatuak hasi dira lanean.

Gaur egun, zentroak azpiegitura zientifikorik modernoenak ditu, Europako ikerketa-institutu garrantzitsuenetan bezala. Nabarmentzekoak dira, besteak beste, Biologia Estrukturaleko Unitatea, erresonantzia magnetiko nuklearrean (EMN), mikroskopia elektronikoan eta X izpien difrakzioan erabiltzeko gailurik potenteenekin, baita genomak, proteomak eta metabolomak aztertzeko teknikak aplikatzen dituzten plataforma teknologikoak ere.


2020ko maiatzaren 25etik aurrera, udal-zerbitzu desberdinetan arreta presentzialari berrekingo zaio pixkanaka; beraz, aurretiko hitzorduaren bidez baino ez da erantzungo.

Zizur Mayor-Zizur Nagusiako Udalarekiko kudeaketak modu ez-presentzialean egitea lehenetsiko da, herritarrei teknologia berriak erabiltzen lagunduz, hala badagokio; horrela, aurrez aurreko arreta telematikoki edo telefonoz egin ezin diren izapideetara mugatuko da.

UDALETXEA (Erreniega parkea parkea, z/g)

Erregistro Orokorra, Errolda eta Herritarren Arreta; Hirigintza, Ogasun eta Ekonomiaren Garapen, Toki Garapen, Kultura eta Euskara, Berdintasun eta Kirol udal zerbitzuak.

Aldez aurreko hitzordua 948181900 telefono-zenbakian, astelehenetik ostiralera, 8:30etik 14:30etara, edo 012 (948012012), astelehenetik ostiralera, 8:00etatik 19:00etara.

OINARRIZKO GIZARTE ZERBITZUA (Emakumearen Pza, 2)

Hitzordua eskatu behar da 948182803 eta 948182663 telefonoetan, astelehenetik ostiralera, 8:30etik 14:30etara.

HERRITARREN SEGURTASUNA (Arridia kalea, 26)

Hitzordua eskatu behar da astelehen, asteazken eta ostiraletan, 9: 00etatik 14: 00etara, 948281250 telefonoan.

GOMENDIOAK

– Garrantzitsua da dokumentazio guztia aurkeztea, hitzordua erreserbatzeko unean ereduak eta informazioa eskatu ahal izateko.

– Sarrera banakakoa izango da, mendekotasuna duten pertsonak edo adingabeak ardurapean dituzten pertsona helduak izan ezik (betiere, ezin bada saihestu lagunduta joatea).

– COVID-19 izatearen sintomak izanez gero, etxean eta telefonoz edo telematikoki kontaktatzeko eskatzen dizugu, egin beharreko kudeaketa guztietan laguntzeko.


1969ko urriaren 10ean jaioa, Stephanie Kelton ekonomialari iparramerikarra da, Moneta Teoria Modernoaren (MTM) ikerketa eta defentsagatik aintzatetsia. Stony Brook Unibertsitateko irakaslea eta Schwartz Center for Economic Policy Analysiseko senior fellow-a New School for Social Research-eko irakaslea; University of Missouri – Kansas Cityko irakaslea ere izan zen eta New Yorkeko Levy Economics Institute-n ikerketa-laguntzaile gisa parte hartu zuen.

Akademiatik kanpo, Keltonek politikan ere parte hartu du Alderdi Demokratako ekonomialari buru gisa Estatu Batuetako Senatuko Aurrekontu Batzordean, 2015. urtean; eta gai ekonomikoei buruzko aholkulari nagusia izan da Bernie Sandersen presidentetza-kanpainetarako, 2016. eta 2020. urteetan. Bloomberg Opinion-en laguntzen du; eta Financial Times, The New York Times, The Los Angeles Times, U.S. News & World Reports, CNN eta beste askorentzat ere idatzi du

POLITICOk Ipar Amerikako eztabaida politikoan eragin handiena duten 50 pertsonetako bat izendatu zuen.

TEORÍA MONETARIA MODERNA: UNA RESPUESTA A LAS CRÍTICAS

Beste ekonomialari eta akademiko batzuekin batera, finantza-makroekonomiaren paradigma aldatzeko beharra defendatzen du Keltonek; politika ekonomikoaren helburua erabateko enplegua eta prezioen egonkortasuna izan dadin, gastua eta zorpetze-mugak kontrolatu beharrean. MTMn Keltonek egindako ikerketek iradokitzen dutenez, baldintza jakin batzuetan (moneta-subiranotasuna, kanbio-tasa malguak eta zorra moneta nazionalean hartzea), herrialdeek gastuaren bidez zerga-politika hedakorra gauzatzeko gaitasuna izango lukete zorra sortzeko beldurrik gabe, betebehar horiek moneta-agintaritza nazionalak beteko lituzkeelako, dirua sortuz eta interes-tasak zeron mantenduz.

Ildo horretatik, enplegua bermatzeko programa bat (ziklo ekonomikoen egonkortzailea) barne hartuko duen moneta- sistema bat ezartzea proposatzen da; izan ere, gastuak ez luke gobernua mugatuko. Gainera, gastu horrek ez luke hasierako zergarik beharko moneta-araua sostengatzeko; eta, emaitza gisa, diru gehiago sortzea egongo litzateke (edo, berak esaten dion bezala, “High Powered Money”). Keltonek politika makroekonomikoaren birdefinizio hori enplegu zuzena sortzeko ekimenik ezarekin lotzen du; horiek azken 40 urteetan pobreziaren aurkako gerra porrotera eraman dute. Ekonomialari honek proposatzen du gobernuak sortu behar dituela azken aukerako enpleguak; eta horietan enplegatuak eurak diren bezalakotzat har daitezela, dituzten gaitasunak erabiliz.

Eskaintzari eta eskariari laguntzeko politiken artean (hala nola pizgarriak sortzea, hazkunde ekonomikoa bilatzea, zergak murriztea, hezkuntza-mailen igoera eta lanerako banakako gaitasunak indartzea) denbora-desoreka dagoenez, Keltonek, Hyman Minskyren planteamenduetan oinarrituta, lan egiteko aukera ematea defendatzen du, eta ez bakarrik nola lan egin ikasteko aukera ematea. Egia esan, egileak argitzen du zailtasunak daudela bere proposamenak inplementatzeko, hala nola enplegu-programetan zorroztasuna eta sendotasuna izateko beharra edo inflazioa eta ordainketa-balantza egonkortzeko prezio batzuk kontrolatu beharra moneta-politikei eta zerga-politikei dagokienez; hala ere, onartzen du egungo pobrezia- eta langabezia-tasak ez datozela, hain zuzen ere, ordainketa-balantzean egon daitezkeen desoreketatik. Bere ustez, borondate politiko hutsezko egoera da hori, eta ez dagokio ekonomiaren apetei erabat.

Egingo genukeena da benetan aukera publiko bat ezarri lan-merkatuan. Bertan benetan sartu nahi duten milioika eta milioika pertsona enplegurik gabe eduki beharrean… soldata finkodun enplegua bermatuko genuke. Orduko 15 $ esango genuke

STEPHANIE KELTON

STEPHANIE KELTON

1991. Male Bias in the Development Process.

2021. El mito del déficit. La Teoría Monetaria Moderna y el nacimiento de la economía de la gente.

Teoría Monetaria Moderna: una respuesta a las críticas (coautora)

La guerra contra la pobreza después de 40 años (coautora)

Empleos garantizados a través del Programa de empleo de Servicio Público (coautora)

La jerarquía del dinero

Keltonek akademian, politikan eta iritzi publikoko eztabaidetan bultzatutako MTM, argi eta garbi, 50eko hamarkadatik sintesi neoklasikoaren onarpen orokor eta hertsiki loteslearekin bizi izan dugun errealitate makroekonomikoaren proposamen alternatibo eta eraldatzailea da. Kokapen teoriko horri esker, zerga-politikaren arloan hedapen-mekanismoak gara daitezke, gizartearen maila guztietan gizarte-onurak eskaintzeko asmoz; eta garrantzia kentzen zaie murrizketa hauei: zorraren eta aurrekontu publikoaren mugari, gehiegizko zorpetze nazionalaren aurreko beldurrari eta inflazio-prozesuei, besteak beste.

Ekonomialari honen planteamenduen helburua ez da soilik makroekonomiaren oinarriak aldatzea sistema egonkortzeko tresna-sortan; ekonomiaren ulermenean ikuspegi gizatiarragoa izatea ere proposatzen dute. Hala, zerga-politikak eta tokiko administrazio publikoak rol berria izango lukete gizarte-harremanak sendotuz enplegu eta aukera duinak sortzeko, inflazioaren/interes-tasaren eta langabeziaren jokoetan ankerkeria saihestuz. Egitura horri esker, “Green deal” delakoa ezartzeko aukera ere aztertu ahal izan dute; eta zalantza asko konpondu dituzte (esaterako, finantzaketa eta gizarte-programei eusteko gaitasuna).

Espero zitekeen bezala, Keltonek eta haren lagunek kritika ugari jaso dituzte; izan ere, nazioarteko orden ekonomikoa mehatxatu egin du teoria heterodoxo horrek, Alexandria Ocasio-Cortez kongresistaren aldeko jarrerak dazkaten esparru garrantzitsuetara iritsi baita, hala nola Estatu Batuetako Kongresua bezalako esparruetara. Bere ideiez esaten da tolesgabeak, lausoak eta ez oso zorrotzak direla (eta arriskutsuak ere badirela esaten da); baina, egia esan, “jendearen ekonomiaren” defendatzaile sutsu hau ez da beldurtzen helburua ortodoxia ekonomikotik eta haren murrizketa zoritxarrekoetatik libratzeko aukera defendatzea denean.


Konpainia: Vaiven. Egilea: Antonio Muñoz de Mesa. Zuzendaritza: Olga Margallo. Musika: Iñaki Salvador. Euskarazko testua eta kantuak: Ainara Ortega. Olerkien euskaratzea: Xabier Euzkitze. Koreografiak: Maitane Zalduegi. Antzezleak: Itxaso Quintana, Ugaitz Alegria, Nerea Gorriti, Ainara Ortega, Dorleta Urretabizkaia. Lekua: Eibarko Coliseo antzokia. Eguna: Martxoak 4.

BERRIAn argitaratua 2020ko martxoaren 7an.

Sor Juana Ines de la Cruz Espainia Berrian (oraingo Mexiko) jaio zen 1648an, eta Mexiko hirian hil 1695ean. Espainiar literaturako Urrezko Mendearen ordezkari nabarmena da, eta, askoren aburuz, oraingo feminismoaren aitzindaritzat jo daiteke. Txiki-txikitatik hasi zen irakurtzen, eta gaztetatik ekin zion bere bidea egiteari letren eta pentsamenduaren arloetan. Moja sartu zenean, eskura eduki zuen komentuko liburutegi handia, eta handik sortu zituen bere idazlan gehienak, orduko erregina-ordeen eta intelektualen babes erabatekoarekin.

Haren bizitzaz eta obraz gehiago jakin nahi duenak Interneten ditu eskuragarri orain arte eman ditudan datuak, eta Ni, munduko txarrena antzezlan musikalean baino askoz hobeto jabetuko da emakume haren balioaz eta sustraiez. Zeren eta emanaldian zehar ematen dizkiguten datuen artean nonbait ahaztuta geratzen da De la Cruzen aita gipuzkoarra zelako susmo ez frogatua baina hala ere zabala, eta era berean ahaztuta geratzen da gazte ekintzaile hark bere aitonaren etxaldeko indioen nahuatl hizkuntza ikasi zuela, seguruenik euskaldunoi hizkuntza minorizatuen kontu horiek txokokeria hutsak iruditzen zaizkigulako.

Gauzak horrela, bigarren mailako joko ditugu beste eraldaketa batzuk, baina niri bereziki interesgarria egin zait protagonistaren ama aitarengandik banandu izana eta beste gizon batekin hiru seme-alaba sortu izana, horrek garbi erakusten baitu lurralde urrun hartan beste era batean ikusten zirela gizon eta emakumeen arteko harremanak: matxismoaren menpekoak ziren zer esanik ez, baina Eliza Katolikoaren eta Inkisizioaren mehatxuetatik askoz libreagoak aldi berean.

Kontu horiek guztiak zeharo ezabatuak izan dira Antonio Muñoz de Mesa madrildar antzezle, gidoilari, youtuber, aurkezle, zuzendari eta ez dakit zer gehiagoren testuan, eta bere curriculumak berak ematen digu haren parametro mentalen berri. Bestetik, ikuskizun honen zuzendari Olga Margallo dugu, eta haren izena sarean bilatuz gero, bere senar Muñoz de Mesaren bidez aurkituko dugu lehen sarreran eta beste batzuetan, berak ibilbide propiorik izango ez balu bezala.

Azken finean, nik ez dut ondo ulertzen zertara datorren emakume aitzindari haren dibulgazioa musikal baten bidez aurkeztea. Zer uste dugu, aspertuko garela benetako gertakizunak sakon eta serio tratatzeagatik? Beharbada, gehiago aspertzen gara didaktismo edulkoratuaren bidetik, dena xehetasun osoz azaldua, dena testu bidez eta dramaturgia apalez zerbitzatua, ordu erdi oso bat haren haurtzaroaren kontu zozoei eskainia… Eta hori guztia antzezleak denak emanda ibili arren, euskaratzea oso literarioa izan arren, Euzkitzeren poema itzuliak bikainak izan arren. Azkenik, zergatik amaieran De la Cruz lorez apaindua aurkeztu, haren irudi historiko gehienetan liburu artean, idazmahaiaren aurrean eta pentsalari moduan agertzen bada?


Frankizia erako denda berriak elikagai zerbitzu osoa emango die kontsumitzaileei fabrikatzaileen markekin, kalitatezko marka propio batekin eta freskoetan duen lidergoarekin

EROSKI 600 saltoki frankiziatutara iritsi da; horietatik erdiak joan deneko bost urtean abiaraziak

Kooperatibak eusten dio CEAJErekin duen lankidetza hitzarmenari, enpresaburu gazteen eta autonomoen ekintzailetza lagundu eta sustatzeko

EROSKIk frankizia erako beste supermerkatu bat inauguratu du Leioako Iturribide Etxetaldea kaleko 5. zenbakian. EROSKI/City izenekoa da saltokia, eta bezeroari tokian tokiko produktuen aldeko apustu sendoa eskaini ez ezik sasoiko elikagai freskoak, osasungarriak eta dirua aurrezteko modu berriak eskainiko die eguneroko erosketetan. Saltokiak bost langile izango ditu.

Supermerkatuak produktu sorta zabala eskainiko du, ekoizle liderren markakoa, marka propiokoa eta tokiko ekoizleena, eta 150 metro koadro baino gehiago ditu. Horretaz gainera, elikagai freskoen eskaintza zabala edukiko du; bereziki, sasoian sasoiko eta tokiko frutena eta barazkiena, eta erreferentzia osasungarriek garrantzia hartuko dute, produktu ekologikoen sorta zabalagoa izango baita. Saltokiak, era berean, ogiak eta opilak izango ditu, labe propioan egin berriak, bezeroei freskotasunik handiena bermatzeko.

Hilero-hilero, eskaintzak eta sustapen kanpainak izango dira, kontsumitzaileei aurrezten laguntzeko. Aurrezpen horretan, EROSKI Cluba da erakusgarririk behinena. Bezero-bazkideak markarekin fidelizatzeko programa da, eta oso sustapen erakargarriak ditu, baita Travel Club txartelak lehendik zituen abantaila guztiak ere. 634.400 kontsumitzaile baino gehiago dira kooperatibako Bezero bazkideak, eta EROSKI Cluben abantailak eskuratzen ari dira dagoeneko Bizkaian.

Frankizia erako 600 saltoki

EROSKI 600 saltoki frankiziatutara iritsi zen iaz; horietatik erdiak joan deneko bost urtean abiaraziak. Hedapen horren bitartez eta denda propioen sarea eraldatuz, bultzada indartsua hartu du EROSKIren Zurekin eredu komertzialak, belaunaldi berriko dendak ezaugarritzen dituenak.

Lankidetza hitzarmena

Kooperatibak lehengo lankidetza hitzarmenari eusten dio Enpresaburu Gazteen Elkarteen Espainiako Konfederazioarekin (CEAJE), enpresari gazteen ekintzailetza lagundu eta sustatzeko. Hitzarmen horren bitartez, ekintzailetzarekin duen konpromisoa indartu ez ezik, EROSKIk autonomia erkidegoetako ekonomia garatzen lagundu nahi du.


Heian Aroa (japonieraz: 平安時代, Heian jidai?) Japoniako historiaren aroa da, 794tik 1185 arte hedatzen dena. [1] Garai hartan, herrialdeko hiriburua Kyoto zen.

Konfuzianismoa eta txinatar kulturaren eragina puntu gorenera iritsi ziren japoniar historiaren aldia da. Heian aroa Kyotoko Gorte Inperialaren gailurtzat ere hartzen da, eta bere arteagatik, bereziki poesia eta literaturagatik, nabarmentzen da. 'Heian' (japonieraz: 平安?) - heːɑɴ ahoskatua- hitzak "bakea eta lasaitasuna" esan nahi du japonieraz.

HistoriaAldatu

Heian Aroa, Nara Aroaren ondoren izan zen, eta 794an hasi zen, Kanmu enperadoreak Japoniako hiriburua Heian-kyōra (平安京, gaur egungo Kyoto) lekualdatu zuenean. Hurrengo belaunaldiek beti miretsi izan duten Japoniako kulturaren puntu gorentzat hartzen da. Garai hau ere nabarmena da samuraien klasearen gorakadagatik, garai hartan boterea bereganatu eta Japoniako aro feudala hasi baitzuten.

Nominalki, subiranotasuna enperadorearengan datza, baina, izatez, boterea Fujiwaratar nobleziaren eskuetan zegoen. Hala ere, probintzietako interesak babesteko, Fujiwaratarrek eta beste familia noble batzuek zaindariak, polizia eta soldaduak behar izan zituzten. Gerlari-klaseak etengabeko irabaziak izan zituen Heian Aroan zehar. 939an, Taira no Masakadok gobernu zentralaren agintea mehatxatu zuen, ekialdeko Hitachi probintzian altxamendu bat zuzenduz, eta ia aldi berean, Fujiwara no Sumitomo mendebaldean matxinatu zen. Gainera, hartze militarra mendez mende luzatu zen, gobernuaren gotorlekuaren zati handi bat shogunerriko armada pribatuen barruari egokitu zitzaionean.

Gerlari-klaseak gortean zuen eragina Hōgen matxinadaren ondorioa izan zen. Une honetan, Taira no Kiyomorik, Fujiwaratar tradizioa berpiztu zuen, bere biloba tronuan jarriz, Japonia erregeordetzaz gobernatzeko. Bere klana (Taira klana) ez zuten kanporatuko Genpei Gerra amaitu arte, shogunerriaren hasiera markatu zuena. Kamakura Aroa 1185ean hasi zen, Minamoto no Yoritomok enperadoreen boterea hartu eta Kamakura hirian Kamakurako shogunerria izeneko bakufua ezarri zuenean.