Neutrofilo

Neutrofiloa globulu zuri mota bat da, granulozitoetan ugariena, fagozitosia egiteko ahalmena duena. Odoleko milimetro kubiko batean 2.500-7.500 neutrofilo daude, eta leukozito guztien % 35-65 izaten dira. Sortzetiko immunitate-sistemaren parte dira.

Neutrofiloak hezur-muineko zelula ametatik sortzen dira; odolera igarotzen dira gero, eta bertan den leukozito talderik handiena osatzen dute. Nukleo polilobulatua dute, eta hiru edo lau egun baino gehiago ez dute irauten. Gai arrotzen bat sartu den ehunen aldera mugitzen dira; izan ere odoletik ehunetara irten daitezke, kapilarren endotelioko zelulen artean igaroz (diapedesia). Bertara iritsitakoan, gai arrotz horiek fagozitatu eta suntsitu egiten dituzte zitoplasmako lisosometan dauden entzimen bidez. Hanturan parte hartzen duten defentsazko aurreneko zelulak izaten dira.

Neutrofiloei lotutako gaixotasunak.

Neutrofiloen kopuru urriak neutropenia izena hartzen du, eta normalean gabeziak eragiten ditu erantzun immunean. Neutrofiloen gehiegizko kopurua neutrofilia izeneko asaldura da.


Ylläs

Ylläs mendia edo finlandieraz "Yllästunturi", Kolari udalerriko 718 metroko mendixka bat da, sartaldean dagoena, Suediako mugatik hurbil. Äkäslompolo iparraldean eta Ylläsjärvi hegoaldean dira ondoko herrixkak eta mendixka eskaintzen dien turismotik bizi dira batik bat. Finlandiako eta Laponiako mendixkarik garrantzitsuenetarikoa da, nahiz eta bere garaiera ez izan Halti eta Saana mendixkena.

Bertan eski-azpiegitura garrantzitsuak daude, hala nola 330 km-ko pistak. Hala nola, 35 urdin, 18 gorri eta 5 pista beltz. Gainera, Zirkulu Polar Artikotik iparraldera kokatzen denez, elurra ziurtatua dago urritik maiatza bitartera. Gainera, Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalean dago, eta bere natura-basatiaren azalera, Finlandiako hirugarren handiena da. Mendixkak erakartzen duen turismoa, ibar osoko diru-sarrera garrantzitsuenak dira.


Tokudaia tokunoshimensis

Tokudaia tokunoshimensis Tokudaia generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.

Ryukyu uharteetako Tokunoshima uhartean baino ez da bizi. Y kromosoma ez duten ugaztunetako bat da.


Bazoches-en-Dunois

Bazoches-en-Dunois Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Bazoches-en-Dunois udalerrian erroldatutako biztanleak 259 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 138 etxebizitza zeuden, 104 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 138etxeak ziren. 104 etxebizitza nagusietatik 85 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 48 etxek bost zituzten. 76 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 51 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 150 ziren, horien artean 111 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 111 pertsona aktiboetatik 102 lanean zeuden (54 gizon eta 48 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Bazoches-en-Dunois udalerrian 106 unitate fiskal zeuden, 268 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.971 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 2 iturginak.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.

2000. urtean Bazoches-en-Dunois udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.845 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Bazoches-en-Dunois

Varize (3,9 km)

Péronville (4,6 km)

Nottonville (4,6 km)

Cormainville (5,0 km)

Civry (5,7 km)

Villiers-Saint-Orien (6,6 km)

Courbehaye (7,0 km)

Guillonville (7,3 km)


Chlamydoselachus anguineus

Chlamydoselachus anguineus Chlamydoselachidae familiako marrazo bat da. Espezie hau fosil biziduntzat jotzen da, historiaurretik izan duen eboluzioa oso txikia izan delako.

Habitata.

Ozeano Atlantikoan (Euskal Herria, Norvegia, Eskozia, Frantzia, Madeira, Maroko, Mauritania, Brasil, Georgia…) eta Barean (Japonia, Taiwan, Australia, Tasmania, Zeelanda Berria, Hawaii eta Kaliforniako kostaldean) aurkitzen da, gune zabaletan, baina modu irregularrean. Espezie ezohiko hau plataforma kontinentalaren kanpoaldean eta kontinente-ezpondaren gainean topatzen da.

Gehienetan gune sakonetan egoten da. 1.570 metrotara harrapatzen da normalean, baina Sarugako badian (Japonian) 50-200 metrotara harrapatzea ohikoa da.

Ezaugarriak.

Marrazo honek 4 metro izan ditzake luzean, eta marroi iluna edo grisa da. Gorputza aingira batena bezalakoa du eta hegalak ditu dortsalean, pelbisean eta uzki aldean. Burua zabala dauka, eta muturra motza eta birbildua. Sudurreko hobiak irekidura bertikalak dira. Begi handiak ditu, mintz niktitantekorik gabeak. Masailezur handia dauka, eta 300 hortz guztira. Sei brankia pare ditu.

Elikadura.

"Chlamydoselachus anguineus" marrazoak, bere harrapakina harrapatzeko, gorputza tolesten du eta aurrerantz jaurtitzen du, suge batek bezala. Masailezur luze eta malguak dituenez, harrapakin handiak irents ditzake, eta hortz txikiek harrapakinek ihes egitea saihesten dute.

Nagusiki zefalopodoak jaten ditu, baina baita hezur-arrainak eta marrazo txikiak ere.

Ugalketa.

Espezie hau bibiparoa da. Ernaldia hiru urte eta erdikoa izaten da, animalia ornodunen artean eperik luzeena. Ez dago ugaltzeko garai finkorik, izan ere, marrazo hau gune sakonetan bizi ohi da, eta urtaroek ez diote eragiten.

Enbrioiak kapsula batean bilduta sortzen dira, eta amaren uteroan direlarik irteten dira kapsulatik. Kumeak uteroaren barnean mantentzen dira itsasora ateratzeko prest egon arte. Enbrioia 3 cm luze denean masailezurra ia hedatuta izaten du, kanpoko brankiak ateratzen hasiak eta hegatsak izaten ditu. 6-8 cm-koa denean, emearen gorputzetik irteten da, eta momentu horretan kanpoko brankiak guztiz hedatuta izaten ditu. 2-15 kume jaio ohi dira ernaldi bakoitzean.


IndiGo

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau Indiako airelineari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Indigo (argipena)»."

|qualifier =P580 |qualifier2=P582 |colformat1=Y |colformat2=Y

|qualifier3=P1083 or P115/P1083

|rowsubformat3= $3

|qualifier4=P131 or P115/P131 |rowsubformat4=: $4 |case4=locationcontext

|separator= | tablesort=1

e_izenburua =Etxean|

e_gorputza =ffffff|

e_g_eredua =_unknown|

e_prakak =ffffff|

e_p_eredua =|

k_izenburua =Kanpoan|

k_gorputza =eeeeee|

k_g_eredua =_unknown|

k_prakak =eeeeee|

k_p_eredua =|

3_izenburua =Alternate|

3_gorputza =|

3_g_eredua =_unknown|

3_prakak =|

3_p_eredua =|

InterGlobe Aviation Ltd. enpresa, IndiGo markarekin negozioak egiten dituena, kostu txikiko hegazkin konpainia indiarra da. IndiGok IGI aireportuan (Delhi) du operazio zentro nagusia, baina enpresaren egoitza Gurgaon hirian du (Haryana, Indian).

Historia.

Hegazkin-konpainia pribatu gisa sortu zuten 2006an Rahul Bhatiak (InterGlobe Enterprises-eko burua) eta Rakesh Gangwalek. Lehen hegazkina 2006ko uztailean eskuratu zuten eta hilabete geroago hasi zen bidaiak egiten. Aire-konpainia Indiako handiena bihurtu zen bidaiarien merkatu kuotan2012an. Enpresa 2015eko azaroan burtsan kotizatzen hasi zen.

21. mendearen lehen laurdenean, Indiako hegazkin-konpainiarik handiena bilakatu da, garraiatutako bidaiarien eta flotaren tamainaren arabera, eta merkatu-kuota nazionala %53,5ekoa zuen 2021eko urrian. Era berean, kostu txikiko hegazkinetan, Asiako enpresa handiena bilakatu da kategoria honetan, garraiatzen diren hegazkin- eta bidaiari-flotaren tamainari dagokionez. Era guztietako hegazkin konpainien arteabm Asiako seigarren handiena, 2018-19 urteetan 64 milioi bidaiari baino gehiago garraiatuz urtean. Konpainiak 1.500 hegaldi egiten zituen egunero 2019an, 96 helburu hiritara: 71 Indiakoak eta 25 nazioartekoak.


Clermont-Ferrandeko film laburreko nazioarteko zinemaldia

Clermont-Ferrandeko film laburreko nazioarteko zinemaldia (frantsesez: "Festival international du court métrage de Clermont-Ferrand"

) film laburretara eskainitako munduko jaialdirik nagusiena da. Urtero antolatzen da Clermont-Ferrand herrian, Frantzian, eta Frantzia osoko bigarren film jaialdi handiena da, Cannes eta gero, ikuslegoa eta profesionalen partaidetzari dagokionez, 100.000 ikusle baino gehiago jasotzen dituena urtero, 1995. urtetik.


Neobythites meteori

Neobythites meteori "Neobythites" generoko animalia da. Arrainen barruko Ophidiidae familian sailkatzen da.


Arden (Argyll)

Arden, Eskoziako udalerri bat da, Argyll eta Bute konderrian.


Isabella Leonarda

Anna Isabella Leonarda, "Novarako Musa Nagusia" ezizenaz ere ezaguna (Novara, 1620ko irailaren 6a - Ibidem, 1704ko otsailaren 25a) garai barrokoko erlijioso eta musikagile italiarra izan zen. Bere "Opus 16", 1693an Bolonian argitaratua, emakume batek argitaratutako historiako lehen konposizio instrumentala da.

Hamasei urte zituela Collegio di Sant'Orsolan (Santa Ursula Ikastetxea) sartu zen, Novarako Ursulina mojen komentu batean, eta han egon zen bizitza osoan. Bere garaiko musikagile ezagunenetako bat izan zen, argitaratutako sonata-musikagile ezagunena. Isabella Leonarda konpositore trebea eta aldakorra izan zen, eta 200 konposiziotan, ia genero sakratu guztien adibideak daude, batez ere motete, meza eta salmoenak.

Bere garaiko emakumerik emankorrena da, lan eta argitalpen asko ditu eta. Honela gogoratzen da: «Novarako Musa Nagusial».

Biografia.

Anna Isabella Leonarda, batzuetan Isabella Leonardi edo Isabella Calegari izenez ezaguna, Novaran jaio zen 1620ko irailaren 6an eta egun berean Novarako katedralean bataiatu zuten. Piamonteko familia noble eta tradizio luzekoa izan zen, eta familia horretako kideak hiritar eta eliz funtzionario garrantzitsuak eta zaldunak izan ziren.

Apolonia Sala eta Giannantonio Leonardi kondearen alaba zen, eta sei neba-arreba ziren.

Garai eta maila sozialeko beste gazte batzuk bezala, hamasei urterekin mojagai sartu zen Novarako Santa Úrsula Ikastetxe entzutetsuan, non Leonardiarrak ongileak ziren eta bi ahizpa erlijioso sartu ziren. 1639an moja egin zen, 1686an ama superiora egin zen, 1693an ama bikario, eta 1700etik aurrera, berriz, kontseilari (ez dakigu zein den titulu horren esanahi zehatza, beharbada ohorezkoa, zahartzaroan emandakoa, urteetan emandako zerbitzu leialagatik).

Novaran hil zen 1704ko otsailaren 25ean, laurogeita hiru urte zituela.

Musika karrera.

Oso gaztetatik erakartzen zuen musikak. Kapera irakaslea ere izan zen denboraldi labur batez.

Ursulina-mojek, irakaskuntza-ordena batek, goi-mailako gazte aberatsek ikasten zuten elizaren ondoko eskola zuten. Erakunde ospetsu horretako elizako egun santuak festekin eta musika landuarekin ospatzen ziren, gehienetan organoarekin batera.

Elisabetta Casatak, komentuko organo-joleak eta musika-irakasleak, emango zion, seguruenik, oinarrizko musika-heziketa.

Ez dakigu Leonardak musika ikasi zuen monasteriotik igaro aurretik, baina jatorri sozioekonomikoa zuenez, litekeena da gai horretan nolabaiteko hezkuntza izatea. Baliteke Gasparo Casati konpositorearentzat (1610-1641) ikasi izana, Novarako katedralean kapilako maisu titulua baitzuen 1635etik hil zen arte. Casatik, 1640ko argitalpenean, "Terzo libro di sacri concenti", Leonardaren lehen konposizio ezagunetako bi sartu zituen, eta horrek nolabaiteko laguntza ematen dio aurreko teoriari, garai hartan irakasleak ohitu baitziren ikasleen lanak sartzen, haiek ezagutzera emateko. Hauexek dira gaur egun Isabella Leonardaren ezagutzen diren lehen konposizioak.

Lanak.

Isabella Leonardaren lanek elizako ia musika-genero guztiak hartzen dituzte: ahots batetik lau ahots bitarteko motete eta kontzertuak, salterio-konposizioak, erantzungailuak, magnificat, letaniak, bezperak (latinez batez ere, baina tarteka italieraz), mezak eta sonatak. Gainera, kantari bakarlarientzako eta baxu orokorrentzako musika idatzi zuen, baita abesbatza eta soketarako ere. Bakarkako abesti sakratu batzuk ere idatzi zituen, testu bernakuluekin. "Sonate da Chiesa edo" "Opus 16", konpositore batek argitaratutako lehen sonata instrumentala izateagatik historikoa izan "zen". Aipatutako eliza-sonatak "Opus 16" delakoan daude, konpositore batek argitaratu duen lehena izan daiteke.

Isabella Leonardaren lanik ugariena ´motete´ bakarlaria izan zen. ´Motete´ delakoa, Frantsesetik datorren "motet" izenetik dator eta XIII. mendean sortutako konposizio polifonikoa da, elizetan abesteko sortua, eta haren gaiak biblikoak izan ohi dira. Latinez egindako 4 ahotsetarako eta "a capella" (musika-tresnarik gabe) erlijio-gurtzarako abestiak ziren.

Baina Isabellaren lorpen gehienak sonatak dira, 1, 2, 3 eta 4 instrumentutarako sonatak argitaratu zituen lehen emakumetzat hartzen da eta. Bere lanetan ahots bakarlarirako motetea da nagusi, organoa lagun, eta batzuetan, beste instrumentu batzuekin. Sonata instrumentalengatik egin zen ezagun.

Ahots-pieza gehienak ahots baterako, birako, hirurako eta/edo laurako idatzi ziren. Isabellak magnificats-ak, Ama Birjinari eskainitako antifonak ere konposatu zituen

Zaila da Leonardaren obran konpositore jakin baten eragina aurkitzea.

1etik 11ra bitarteko sonatak bi biolin, bioloi eta organorako dira. 1., 3., 4., 7. eta 8. sonatak “sonata itunduak” dira, hau da, hiru instrumentuetako bakoitzak gutxienez pasarte bat du bakarka. Etiketa horrek iradokiko luke etorkizuneko ikuspegia duten obrak direla, kontzertu hasiberri gisa, baina, berez, guztiz kontrakoa da, izan ere, obra horiek XVII. mendearen hasierako ezaugarri gehiago dituzte, 1693an, ikuspegi hori oso zaharkitua zegoen. 12. sonata da Leonardaren sonata bakarlari bakarra, eta konposizio onenetako bat da.

Leonardaren sonatak ez dira ohikoak egitura formalean. Oro har, Corellik ezarritako lau mugimenduren forma “estandarra” (motel-arin-motel-arin) ikusten da, "Chiesa" sonataren konposizio batzuk eredu horretara egokitzen ez diren arren. Aurreko konpositoreek sekzio- edo mugimendu-kopurua zela eta, ez zuten hain trinkoak izateko joera, nahiz eta hiru, kopuru nahiko arrunta izan eta bost sekzioetatik gorako sonatak, arraroak izan. Leonardaren sonatak, ordea, lau baino ez dira aldatzen (6. eta 9. sonatak), eta hamahiru arte (4. sonata), eta lau sekziotan egindako sonatak ez datoz bat motel-arin-motel-arin ereduarekin.

Oso errespetatua izan zen bere jaioterrian, baina bere musika ez zen hain ezaguna Italiako beste leku batzuetan. Leonardaren lana Frantzian deskubritu zen, Sébastien de Brossard musikagile frantziarrak bere pieza batzuk ikusi zituenean, eta mirespenez idatzi zuen bere C"atalue des livres de musique theorique et pratique" (Paris, 1724) lanean: "Isabella Leonarda eder eta paregabe honen lan guztiak hain dira ederrak, xelebreak, hain distiratsuak, eta aldi berean hain ulertuak eta hain jakintsuak... denak ez izateak min egiten didala".

Leonardaren ia lan guztiek bi eskaintza dituzte, bata Ama Birjinarentzat eta bestea garai hartako pertsonaia garrantzitsuenetako batentzat. Azken horien artean Milango artzapezpikua, Novarako apezpikua eta Leopoldo I enperadorea daude. Komenturako diru-laguntza bilatu beharrak, ziurrenik, eskaintza horietako asko eragin zituen. Opus 10 programarako eskaintzan adierazi zuen, halaber, atsedenaldiari esleitutako denboran baino ez zuela musika konposatzen, komentuaren barruko administrazio-betebeharrak ez baztertzeko. Horrek kontraesana sortzen du: Leonardak garai hartako beste moja batzuk baino denbora gehiago eman ahal izan zuen konposatzen, komentuaren barruko aginte-postuak zirela eta.

Gaur egun ere bere musika kontzertuetan, edo erlijio zerbitzuetan entzun daiteke.

'Novarako museoa (1701), Lazaro Agostino Cottaren hitzak:"Novarak lanbide guztietan gizon ospetsuak izan ditu... eta ez zaio falta izan fama egiten dioten emakume birtuosorik. Horien artean, Isabella Leonarda izena goraipa daiteke, eta, musikaren artean duen estimazio bereziagatik, Novarako Musa Nagusia dei dakioke."'

Argitaratutako lanak.

122 motete, 18 kontzertu sakratu, 17 meza, 12 sonata eta 11 salmo idatzi zituen. Haren lanak 60 urtean argitaratu ziren, 1640tik 1700era.

Bere "Opus 16", 1693an Bolonian argitaratua, da orkestra-musika duen bakarra, zortzi hirunakako sonata eta bakarkako sonata bat. Aldi berean, emakume batek argitaratutako historiako lehen konposizio instrumentala da. Seguruenez, Isabella Leonarda ez zen horren jakitun. Agian musika ez-testuala interesatzen zitzaion, ahots-lan askoren kontrapisu gisa, edo agian hiruko sonataren genero berria probatu nahi zuen.

Bere lanek XVI. eta XVII. mendeen artean Italian aktibo zeuden konpositoreen artean, inprimatutako lan ugariez gain, irudi adierazgarrienetako bat bihurtu zuten.

Isabellaren abizena, Bolonian inprimatutako argitalpenetan, "Leonarda" moduan agertzen da beti; Milan inguruko inprimaketetan, non Leonardi familia oso ezaguna baitzen, "Leonarda" forma portadan zein eskaintzan eta "Leonardi" moduan erabiltzen da orri autografiatuetan.


Poleymieux-au-Mont-d'Or

Poleymieux-au-Mont-d'Or Frantziako udalerria da, Lyongo Metropolian dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Poleymieux-au-Mont-d'Or udalerrian erroldatutako biztanleak 1.187 ziren. Familiak 350 ziren, horien artean 53 pertsona bakarrekoak ziren (41 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 128 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 161 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 392 etxebizitza zeuden, 353 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 362 etxeak ziren eta 26 apartamentuak ziren. 353 etxebizitza nagusietatik 297 bere jabearen bizilekua ziren, 46 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 83 etxek lau zituzten eta 225 etxek bost zituzten. 312 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 112 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 229 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 846 ziren, horien artean 686 aktiboak ziren eta 160 inaktiboak ziren. 686 pertsona aktiboetatik 660 lanean zeuden (408 gizon eta 252 emakume) eta 26 langabezian zeuden (11 gizon eta 15 emakume). 160 pertsona inaktiboetatik 52 erretiraturik zeuden, 67 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Poleymieux-au-Mont-d'Or udalerrian 349 unitate fiskal zeuden, 1.035,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 28.915 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 56 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.

2000. urtean Poleymieux-au-Mont-d'Or udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Poleymieux-au-Mont-d'Or

Curis-au-Mont-d'Or (1,9 km)

Saint-Germain-au-Mont-d'Or (2,4 km)

Albigny-sur-Saône (2,5 km)

Couzon-au-Mont-d'Or (2,5 km)

Saint-Romain-au-Mont-d'Or (2,8 km)

Chasselay (3,0 km)

Rochetaillée-sur-Saône (3,3 km)

Fleurieu-sur-Saône (3,4 km)

Limonest (3,4 km)

Neuville-sur-Saône (3,6 km)


Kirol eskalada 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak

<templatestyles src="Infobox event/styles.css" />

Gizonezkoen proba kirol eskaladan 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 2021eko abuztuaren 3tik 5era bitarte ospatu zen Aomi Kirol Urbanoen Parkean, Tokion. 16 herrialdeko 20 atletek hartu zuten parte.

Garapena.

Formatuak hiru diziplina bateratzen ditu: abiadura eskalada eta bloke-eskalada eta eskalada sokarekin. Honelakoak dira hiru diziplina horiek:

Eskalatzaile bakoitzak lortutakoaren arabera puntuak izango ditu, honela lehenengoak puntu 1 izango du, bigarrenak 2 eta horrela amaitu arte. Hiru proben puntuazioa euren artean biderkatzen da.


William Averell Harriman

William Averell Harriman (New York, 1891ko azaroaren 15a - Yorktown Heights, New York, 1986ko uztailaren 26a) estatubatuar politikari, negozio-gizon eta diplomazialaria izan zen.

Yaleko Unibertsitatean ikasten ari zela, banku-enpresa bat sortu zuen eta enpresa garrantzitsuetako akziodun izan zen.

Franklin D. Roosevelten lehendakaritzan, Estatuko Berreskuratze Administrazioan eta Negozioen Aholku Batzordean lan egin zuen, kanpo-politikako zereginetan aritu aurretik. Mailegu-errentamendu-programa koordinatzen lagundu zuen. Sobietar Batasunean enbaxadore estatubatuarra izan zen 1943tik 1946ra, eta Bigarren Mundu Gerrako bake konferentzia nagusietan parte hartu zuen. 1946ko apiriletik urrira enbaxadore Erresuma Batuan izan zen.

1946tik 1948ra Merkataritzako idazkaria izan zen eta 1955etik 1958ra New York estatuko gobernadorea izan zen.

Ondoren, Alderdi Demokrataren kanpo-politikako kontseilari garrantzitsua izan zen. John F. Kennedyren gobernuan proba nuklearren debekua negoziatzen lagundu zuen. Kennedyren eta Lyndon Johnsonen gobernuetan Vietnamgo Gerran ere oso inplikatuta egon zen.


Bad Schlema

Bad Schlema Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Niall Horan

Niall James Horan (1993ko irailaren 13a) Irlandan jaiotako abeslari eta konpositorea da. The Factor X izeneko programa baten hartu eban parte, One Direction taldeagaz eta hirugarren postuan geratu ziran. Hala ere, arrakasta handia izan eben, beraz, Simon Cowell-ek bi milioi libra ordaindu ebazan One Directiontaldeak Syco diskoetxearekin sinatu zezan. Honen ostean, hainbat album atera ebezan: "Up all Night" (2011), "Take Me Home" (2012), "Midnight Memories" (2013), "Four" (2014), "Made in the A.M." (2015)

Taldea 2015. urtean desegin zan hilabete batzuk lehenago Zaynek taldea aboandoratu ondoren. Horren ostean Niall Horan album bat atera zuen bakarlari gisa. Flicker (2017) izeneko album bat atera eban eta arrakasta handia izan eban eta Estatu Batuen "Billboard 200"ean lehenengo geratu zan. Hala ere, «"This Town"», «"Slow Hands"» eta «"Too mask to ask"» single-ekaz ere sartu eban. Ondoren, bere bigarren albuma publikatu eban "Heartbreak Weather" (2020).Biografia eta karrera musikala

Biografia eta karrera musikala.

2010-2015: One Direction.

The X Factor-ean amaitu eta ondoren Nicole Scherzinger epailea One Direction izeneko musika talde batean sartzea erabaki eban. Taldean beste lau mutiko egozan Louis Tomlinson, Zayn Malik, Liam Payne eta Harry Styles izenekoak. Hirugarren postuan geratu ziranez, Rebecca Ferguson eta Matt Cardle irabazlea, aurretik egozan.

2011. urtean bere lehen albuma atera eben, "Up All Night" izenekoa. Euren lehenengo singlea «What Makes You Beautiful» izan zan eta lehenengo postura heldu zan hainbat herrialdeetan, zelan Mexicon, Irlandan eta Erresuma Batuan. Hala ere, «Gotta Be You», «One Thing» eta «More Than This» singleak ez ziaran hain ospetsuak izan. Ere atera eben izeneko giraren izeneko DVD bat.

2012. urtean euren bigarren albuma atera eben, "Take Me Home" izenekoa. Album honegaz arrakasta handiagoa lortu eben. Lehenengo postuan egotea lortu eben Australia, Canada, Estatu Batuak, Irlanda eta Nueva Zelanda herrialdeetan. Kiss You singleazkaz ez ziren oso ondo geratu ostera, euren beste bi silgleekaz Live While We’re Young eta Little Things bai. Album honegaz Take Me Home Tour izeneko gira bat ere egin eben eta This Is Us izeneko dokumental bat ere.

Taldearen hirugarren albuma "Midnight Memories" 2013ren azaroaren 25ean argitaratu zan. 2013. urtean gehien saldu zan albuma izan zan, 4 milioi copiagaz. Albuma argitaratu ondoren Where We Are izeneko gira bat hasi eben. 49.848 pertsona joaten ziran ikuskizun bakoitzeko, gainera, sarrerak, ateratzen ziranetik minutu batera gastatzen ziran. Guztira $ 290 milioi lortu eben eta 2014ean gehien diru lortu ebazanak izan ziran.

2014ren azaroan euren laugarren albuma atera zan, "Four". Albumeko «Steal My Girl» y «Night Changes» singlelak platino ziurtagiria lortu eben Estatu Batuetan. Guztira $ 208 milioi lortu eben.

2015en azaroan bostgarren eta azkenengo album, talde bezala, atera eben, "Made In The A. M.". «Drag Me Down» eta «Perfect» singlelak nagusi izan ziran. Batera izan eben istoria guztiaren ondoren etenaldi mugagabea hartu eben eta bakoitza bere karrera musikala hasi eben.

Bizitza pertsonala.

Michael Bublé bezala ikusten da istorio antzekoa daukielako. Niallen izekoa kotzean abesten etzun eutson eta pentsatu eban erradioa zela, eta Michael Bubléri berdina gertatu jakon baina bere aitagaz. Niall ezkertia da eta pertsona lotsatiaeta urduria bezala erakusten da. Bera klaustrofobikoa da eta usoei beldurra dauka. Niallek oso gustoko dau golfa, hala ere, ere gustatzen jako rugbya. Niallek, 2018 apirilean nahasmendu obsesibo-konpultsiboa eta antsietatea daukala argitaratu eban.


Santa Cruz (Artzentales)

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau Artzentalesko auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Santa Cruz»."

Santa Cruz Artzentalesko auzoa da. Ondareari dagokionez Santa Elena baseliza aipatzekoa da, eta bertako jaiak irailaren 14an ospatzen dituzte.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 83 biztanle zituen.


Laide

Laide, Eskoziako gaeleraz: An Leathad

, Eskoziako ipar-mendebaldeko kostaldeko herri bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.


Bezares

Bezares Errioxako udalerria da, 2005ean 21 biztanle zituena.


Hyde Park (New York)

Hyde Park Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Dutchess konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Jaime Zumalakarregi

Jaime Zumalakarregi Mentxaka, (Bilbo, Bizkaia, 1986ko urtarrilaren 13a - ) euskal herritar futbolaria da.


Neauphe-sur-Dive

Neauphe-sur-Dive Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Neauphe-sur-Dive udalerrian erroldatutako biztanleak 134 ziren. Familiak 51 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 73 etxebizitza zeuden, 52 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 73etxeak ziren. 52 etxebizitza nagusietatik 41 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 5 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 41 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 80 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 55 lanean zeuden (28 gizon eta 27 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Neauphe-sur-Dive udalerrian 54 unitate fiskal zeuden, 125 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.371 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.

2000. urtean Neauphe-sur-Dive udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.188 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Neauphe-sur-Dive

Saint-Lambert-sur-Dive (2,7 km)

Écorches (2,9 km)

Trun (3,3 km)

Tournai-sur-Dive (4,1 km)

Coudehard (4,1 km)

Louvières-en-Auge (4,6 km)

Chambois (4,7 km)

Fel (4,9 km)

Coulonces (5,1 km)

Villedieu-lès-Bailleul (5,4 km)

Fontaine-les-Bassets (5,6 km)

Aubry-en-Exmes (5,7 km)

Mont-Ormel (5,8 km)


Bariosincosita

Bariosincosita fosfato motako minerala da.

Ezaugarriak.

Bariosincosita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: <chem>Ba(VO)2(PO4)2 * 4H2O</chem>. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.


Parma occidentalis

Parma occidentalis "Parma" generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.


Saint-Priest-Taurion

Saint-Priest-Taurion (frantsesez eta ofizialki: "Saint-Priest-Taurion

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Saint-Priest-Taurion udalerrian erroldatutako biztanleak 2.684 ziren. Familiak 1.078 ziren, horien artean 248 pertsona bakarrekoak ziren (108 bakarrik bizi ziren gizonak eta 140 bakarrik bizi ziren emakumeak), 391 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 375 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 64 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

"Erroldatutako biztanleak"

<noinclude>

Etxebizitza.

2007an 1.255 etxebizitza zeuden, 1.096 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 79 bigarren erresidentzia ziren eta 79 hutsik zeuden. 1.121 etxeak ziren eta 130 apartamentuak ziren. 1.096 etxebizitza nagusietatik 876 bere jabearen bizilekua ziren, 210 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 38 etxek bi zituzten, 149 etxek hiru zituzten, 344 etxek lau zituzten eta 561 etxek bost zituzten. 828 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 392 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 608 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.810 ziren, horien artean 1.303 aktiboak ziren eta 507 inaktiboak ziren. 1.303 pertsona aktiboetatik 1.218 lanean zeuden (637 gizon eta 581 emakume) eta 85 langabezian zeuden (34 gizon eta 51 emakume). 507 pertsona inaktiboetatik 224 erretiraturik zeuden, 137 ikasten zeuden eta 146 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Saint-Priest-Taurion udalerrian 1.125 unitate fiskal zeuden, 2.748,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.247 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 76 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 17 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 3 jatetxeak eta 1 apaindegia.

2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen eta 1 lore-denda zen.

2000. urtean Saint-Priest-Taurion udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 760 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Saint-Priest-Taurion udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko bestelako formakuntza zentro bat zuen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Saint-Priest-Taurion

Saint-Just-le-Martel (3,0 km)

Royères (4,2 km)

Saint-Martin-Terressus (4,8 km)

Le Palais-sur-Vienne (6,7 km)

Rilhac-Rancon (7,0 km)

Ambazac (8,0 km)

Le Châtenet-en-Dognon (8,2 km)

Saint-Léonard-de-Noblat (8,7 km)

Panazol (8,9 km)

Aureil (9,0 km)

Saint-Laurent-les-Églises (10,0 km)


Caranx melampygus

Caranx melampygus "Caranx" generoko animalia da. Arrainen barruko Carangidae familian sailkatzen da.

Banaketa.

Espezie hau Agulhasko itsaslasterran aurki daiteke.


Apistoloricaria laani

Apistoloricaria laani "Apistoloricaria" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.


Saint-Pamphile (Quebec)

Saint-Pamphile Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Chaudière-Appalaches eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen L'Islet konderriko eskualde-udalerria da.

2011ko zentsoaren arabera 2,685 biztanle zituen 137.21 kilometro koadroko azaleran.


1846

"Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!"

Arte eta kultura.

), Hector Berliozen musika eta Almire Gandonnière eta Hector Berlioz beraren libretoa duen opera estreinatu zen Parisko Opéra-Comique antzokian.


Intxaurrondo (argipena)

Intxaurrondo hurrengo gauzak izan daitezke:


NGC 3527

NGC 3527 galaxia espiral bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.


Rossjapyx

Rossjapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.


Hidroxikaltzioromeita

Hidroxikaltzioromeita mineral bat da eta roméite taldearen kidea da.

Ezaugarriak.

Hidroxikaltzioromeita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: <chem>(Ca,Sb3+)2(Sb5+,Ti)2O6(OH)</chem>. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.


Erromatar Inperioko probintziak

Probintziak Erromatar Inperioko lurralde administratiboak ziren. Eredua Errepublikatik hartua zuten, eta Inperio Aroan garatu zen sistema administratiboa, batez ere zabalkuntza handiena lortu zutelako.

Errepublika garaian.

Errepublikaren garaian (c. K.a. 509– K.a. 31), probintzia bakoitza eratzen zenean, Senatuak gutun berezi bat sortzen zuen edo "lex provinciae" (probintzien legea), probintzia konkistatu zuen jeneralaren txostenean oinarrituta. Gutun horrek probintziaren lurralde-mugak eta barnean hartzen zituen hirien kopurua zehazten zituen, baita probintziako biztanleen eskubide eta betebeharrak ere, ordaindu behar zuten tributu-mota eta -kopurua bereziki.

Konkista eta aldaketa ugari egon ziren Errepublikaren azken bi mendeetan eta amaieran probintzia hauek eratuta zeuden:

Goi inperioaren garaia.

Inperioaren garaian (K.a. 27an), probintziak bi motatan banatu ziren: probintzia senatorialak kontsul ohiek eta pretora ohiek gobernatzen zituzten, biak "proconsul" deiturikoak eta urtebeteko agindua zutenak; probintzia inperialak enperadorearen ordezkariek gobernatzen zituzten ("legatus pro praetore"), mugagabe zerbitzatzen zutenak. Oro har, probintzia senatorialak baketsuagoak ziren eta legio gutxiago zituzten.

Denboraren joan-etorrian probintzien izenak eta hedadura aldatuz joan baziren ere, hona hemen erromatarren probintzia eta eskualdeen zerrenda bat:

Behe inperioaren garaia.

III. mendeko krisiaren ondoren, eta urte haietan sortutako arazoei aurre egiteko, Tetrarkiak aldaketa ugari egin zituen inperioan, eta horien artean, urtetako altxamendu militarrak saineteko, Dioclecianoren agintaldian (284-305) lurraldetasun-administrazio eredua aldatu zen: enperadoreak probintziak zatitu zituen txikiagoak izan zitezen. 48/50 probintzietatik 100 ingurura pasa zen eta Italia bera ere probintziatan zatitu zuen, "corrector" baten gobernupean. Asia eta Afrika senatariek gobernatzen zituzten, baina gainerako probintzia guztietan, zaldunen klaseko "praesides" bana izendatu zituen. Gobernadoreei, konpetentzia militarra kendu zitzaien. Aldi berean, 12 diozesi sortu ziren, bakoitzean, hainbat probintzia sartzeko. Diozesiak ziren: Hispania, Britania, Afrika, Italia, Vienako Galia, Treveriseko Galia, Ekialdea, Ponto, Asia, Trazia, Mesia eta Panonia). Diozesi bakoitzaren burua zaldunen klaseko "vicario" bat zen.

Kanpo estekak.

Military, Civil Administration, Taxes, Politics and Economics of the Roman Republic and Empire. Place de Luxembourg.

<br clear=all>


The Secret of My Success (1987ko filma)

The Secret of My Success edota "The Secret of My Succe$s" (euskaraz "Nire Arrakastaren Sekretua") 1987ko Herbert Ross estatubatuar zinema zuzendariaren komedia filma bat da. Michael J. Fox, Helen Slater, Richard Jordan eta Margaret Whitton aktoreek antzeztu zuten.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Brantley Foster (Michael J. Fox) Kansas Estatatuko Unibertsitatean graduatu berri den eta negozioen mundua aberasteko asmoz New York hirira joan den gaztea da.

Bere osaba Howard Prescott (Richard Jordan) presidentea den Pemrose Incorporated multinazionaleko bidalketa sailean lanean hasi orduko enpresaren norabidea nahiz bere biziarena ere aldatzeko aukera duela ohartuko da.


Municheko Residenz

Residenz Bavariako erregeen aintzinako jauregia da, Munich hiriaren erdialdean dagoena. Alemaniako hiri-jauregi handiena da eta gaur egun museo erabilpena du.

Historia.

Wittelsbach familiaren aurreko etxea defendatzeko zaila zenez harresi eta putzuak zituen gotorleku berria ("Neuveste") eraiki zuten 1385ean. Estilo gotikoan eraikia izan zen. 1568 eta 1571 artean Alberto V.a Bavariakoaren antigualeko bilduma handia gordetzeko pabiloi berria ("Antiquarium") jaso zen, baina erregeen oturuntzak egiteko erabili zen batez ere.

Kaperak, egongelak eta logelak gehituz joan zitzaizkion XVII menderako jauregiak auzo guztia hartzen zuelarik. Lau mendeetako lanen ondoren estilo nahasketa handia nabari da, hala nola pizkundekoa, barrokoa, rokokoa eta klasizismoa.

Bigarren Mundu Gerran suntsitua izan zen baina Marshall Plana erabiliz berreraiki zen.


Bothriechis

Bothriechis Viperidae familiaren narrasti genero bat da. Erdialdeko Amerikan bizi dira.


Kanpezu Bai

Kanpezu Bai Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Kanpezun sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.

Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 84 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %11,73.


Geldermalsen

Geldermalsen () Herbehereetako Gelderland probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 26.261 biztanle zituen.


Marigny-Brizay

Marigny-Brizay Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Marigny-Brizay udalerrian erroldatutako biztanleak 1.118 ziren. Familiak 431 ziren, horien artean 82 pertsona bakarrekoak ziren (51 bakarrik bizi ziren gizonak eta 31 bakarrik bizi ziren emakumeak), 161 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 161 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 27 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

"Erroldatutako biztanleak"

<noinclude>

Etxebizitza.

2007an 474 etxebizitza zeuden, 438 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 467 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 438 etxebizitza nagusietatik 353 bere jabearen bizilekua ziren, 77 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 18 etxek bi zituzten, 55 etxek hiru zituzten, 114 etxek lau zituzten eta 251 etxek bost zituzten. 294 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 140 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 275 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 752 ziren, horien artean 608 aktiboak ziren eta 144 inaktiboak ziren. 608 pertsona aktiboetatik 550 lanean zeuden (301 gizon eta 249 emakume) eta 58 langabezian zeuden (27 gizon eta 31 emakume). 144 pertsona inaktiboetatik 73 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Marigny-Brizay udalerrian 447 unitate fiskal zeuden, 1.154 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.027 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 iturginak, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 drogeria zen.

2000. urtean Marigny-Brizay udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.260 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Marigny-Brizay

Ouzilly (3,5 km)

Beaumont (4,1 km)

Colombiers (4,4 km)

Vendeuvre-du-Poitou (5,3 km)

Saint-Cyr (5,8 km)

Dissay (6,5 km)

Jaunay-Clan (6,7 km)

Cheneché (7,4 km)

Scorbé-Clairvaux (8,0 km)


Zangozerria

"Ez nahasi Zangozaldearekin, Zangozerrian barruko eskualde naturala".

Zangozerria Nafarroa Garaiko eskualde bat da, Euskal Herrian kokatuta. Iparekialderago dagoen eskualdea da, Pirinio ibarrak biltzen dituena. Erliebe handiko mendialdea da, antolaketa alpetarragoa duena, eta biztanleak, aldi berean, ibarrak osatzen dituzten herri txikietan antolatzen dira, hau da, Euskal Herriko eskualde honetako berezko antolamendu-irudian.

16 udalerrik osatzen dute, eta </code> biztanle eta 664,20 kilometro koadroko azalera zituen; horrek 14,04 biztanle kilometro koadroko biztanleria-dentsitatea sortzen zuen. San Isidro del Pinar dagoen itsas mailaren gaineko 345 metrotik Belbun mendiaren 1423 metrora arteko altuera du.

Eskualdeburua Zangoza udalerria da, eskualdeko populatuena.

Izena.

"Zangozerria" beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:

Izen ofiziala, Nafarroako Gobernuaren arabera, honako hau da: "Comarca de Sangüesa / Zangozerria".

Etimologia.

Eskualdeak Zangoza eskualdeburuaren izena hartzen du. Ez da Zangozaldearekin nahastu behar; izan ere, badirudi sinonimoak direla, baina Zangozaldeak Zangozatik hurbilen dagoen eskualdeari baino ez dio erreferentzia egiten, ez baitzen tradizioz inongo haranetakoa: Zangoza, Xabier, Galipentzu eta Kaseda eta, batzuetan, Ledea eta Esa.

Geografia.

Mugakideak.

Zangozerria eskualdeak Pirinioak eskualdea du muga iparraldean. Hegoaldean eta mendebaldean Erdialdea eskualdea dago. Azkenik, Pirinioaurrea eskualdearekin muga egiten du iparmendebaldean.

Inguru naturala.

Eskualdea Mendialdea Beherea eremuan dago. Mendiak eta mendilerroak haran lau eta hadi samarrek eteten dituzte, eta horien artean nabarmenki nabarmentzen da. Hauek dira eskualdea zeharkatzen duten mendilerroak:

Bestalde, zeharkatzen duten eta mendilerroak banatzen dituzten ibaiak honako hauek dira:

Klima.

Eskualde honek klima nahiko egonkorra du; izan ere, eremu garaietan izan ezik, non klima hotzagoa den (baina kontraste txikiagoarekin, beste eremu batzuekin alderatuta), udalerri gehienak erdi-ilunean daude, eta, beraz, ez dago alde handirik eskualdearen iparraldearen eta hegoaldearen artean, edo ekialdearen eta mendebaldearen artean. Altitudea da faktore erabakigarri bakarra; izan ere, altitudea zenbat eta handiagoa izan, orduan eta tenperatura baxuagoak izaten dira, nahiz eta aldea, oro har, ez den oso nabarmena eskualde mailan.

Eskualdean hainbat estazio meteorologiko daude, baina hauek dira adierazgarrienak: Lerga (mendebaldea, goialdeak), Esa (ekialdea), Oibar (iparraldea) eta Kaseda (hegoaldea, behealedak).

Banaketa.

Banaketa tradizionala.

Historikoki, eskualdearen iparraldea eta mendebaldea, Nafarroako erdialdea eta iparraldea bezala, ibarraka banatu da. Banaketa hori ez zen soilik geografikoa, eskumen politiko, administratibo, judizial eta militarrak ere bazituzten eta. Hauek dira ibar horiek:

Eskualdearen ekialdeak eta hegoaldeak, nagusiki Zangozaldea, Petilla Aragoi barrendegiaz gain, garai batean hiribilduak osatu zituzten, eta, beren garrantziagatik, udalerri independente gisa eratu ziren. Hauek dira: Irunberri, Ledea, Esa, Xabier, Zangoza, Kaseda, Galipentzu, Peña eta Petilla.

Erromantzatua ibarra eta Ledeako Korreduako herriak (Ledea eta Esa) Urraul ibar handienean integratuta zeuden, Urraulgoiti eta Urraulbeitiekin batera. Nabaskozeren kasuan, almiranterri bat da, "almiranterrien almiranterria", gaur egun Pirinioak eskualdean dagoen Nabaskoze udalerria ere hartzen duena.

Udalerriak.

Zangozerria eskualdea 16 udalerritan banatuta dago, honako hauek:

Herriak.

2020an gutxienez biztanle 1 zuten 28 biztanlegune daude eskualdean

Herri hustuak.

Zangozerria eskualdeak, gainera, 31 herri hustu ditu, honako hauek:

Partzuergoak.

Gaur egun, Zangozerria eskualdean 4 partzuergo daude hainbat udalerritan banatuta:

Historia.

Eskualdea 2019an sortu zen, Barkos gobernuak onartutako 04/2019 Foru Legearen arabera. Nafarroa Garaiko eskualde berriak diseinatzeko prozesuan, 11 eskualde proposatu ziren lehen aldiz, eta horietako 3 bi azpieskualdetan banatu ziren. Eskualde horren kasuan, "Zangozerria-Pirinioaurrea" eskualdearen barruan zegoen azpieskualde bat zen. Proposamen hori berrikustean, inguruko alkate batzuen protestak eraginda, "Zangozerria-Pirinioaurrea" eskualde handia bi eskualdetan banatu zen: "Zangozerria" eta "Pirinioaurrea".

Urte bereko irailean legeak atxilotu zuen Maria Chivite lehendakari berriak, bere ustez aurreko legealdian gehiengo osoz baliatu zen legeak ez baitzuen behar besteko adostasunik. Horregatik, nahiago izan zuen sakonago landu hasi berri zen legegintzaldian, prozesuarekin bat egin aurretik. 2021eko urrian, aldi baterako neurri gisa, tokiko finantzaketa-eredu berri bat onartu zen, aurrekoan sortutako desberdintasunak konpontzeko, eskualde berriak garatzen diren bitartean; hala ere, Uxue Barkosek bere garaian baliatu zuen legeak aprobetxatuta eta ofizialki onartuta jarraitzen zuten.

Demografia.

</code> biztanle zituen Zangozerria eskualdeak.

Ekonomia.

Eskualde hau oso nekazaria da. Iparraldeko eremu gehienak garia eta garagarra landatzera bideratuta daude; Zangozaldean eta Oibar ibarrean, berriz, erabilera gehiago daude. Hemen mahasti batzuk agertzen dira, garrantzi handikoak Nafarroako Jatorrizko Deiturako Eslaba edo Lerga bezalako udalerrietan. Ekilore sail nabarmenak ere badaude.

Horretaz gain, Kaseda, Zangoza eta Irunberri eskualdeko industriaguneak dira, eta enpresa ugari hartzen dituzte; horien artean, Viscofan Kasedan nabarmentzen da, talde multinazional baten egoitzan.

Politika.

Zangozerria eskualdea, lege-eremuan garatuta egon arren, oraindik garatu gabe dagoen eskualdea da, arlo juridikoan edo eskumenetan. Horregatik, oraingoz ez dago lurralde osoa biltzen duen eskualde-erakunderik edo mankomunitaterik.

Hauteskundeak.

Hauek dira 2019ko Nafarroa Garaiko Udal hauteskundeen eskualdeko emaitzak:

Hauek dira 2019ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen eskualdeko emaitzak:

Azpiegiturak.

Errepideak.

Artikulu nagusia: «Nafarroa Garaiko errepideen sarea»

Zangozerria eskualdea hainbat errepidek antolatzen dute, herri handiak elkarrekin lotzen dituztenak, eta, ondoren, herriak lehen aipatutako ardatz handiekin lotzen dituzten errepide txikiak. Eskualdeko errepide guztiak Nafarroako Gobernuak kudeatzen ditu. Gainera, Pirinioetako autobiak eskualdearen iparraldea zeharkatzen du, Iruñea eta Jaka artean.

Hauek dira ardatz nagusiak:

Hezkuntza.

Artikulu nagusia: «Nafarroa Garaiko hezkuntza»

Eskualdeko hezkuntza Nafarroako Gobernuaren menpe dago. Nafarroa Garaiko gainerako eskualdeetan bezala, Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Kontseilaritzak 11 departamentutan banatzen du komunitatea, bakoitza institutu bati lotutako barruti batekin edo gehiagorekin. Horietan bigarren hezkuntzako institutuak integratzen dira, eta horiek, aldi berean, beren mendeko lehen hezkuntzako eskola bat edo batzuk dituzte. Horrela, herritar batek sare publikoan ikastea erabakitzen badu, jatorriaren araberako lehen hezkuntzako eskola bat esleitzen zaio (herria, udalerri berak hainbat eskola izan baititzake esleituta), eta, behin lehen hezkuntza amaituta, dagokion bigarren hezkuntzako institutuan sartuko da.

Gaur egun, hainbat hezkuntza-eredu daude herrialdean, familiei aukera ditzaten eskaintzen zaizkienak, lege-esparruaren barruan. Eremu mistoko udalerrietan (eskualdeko iparraldeko ibarrak), Euskararen Foru Legeari jarraiki, ez da nahitaezkoa gutxieneko euskara-eskolak ematea, baina erraztasunak eman behar zaizkie euskaraz eskolatu nahi dutenei. Hala ere, eremu ez-euskalduneko udalerrietan (eskualdeko hainbat ibarrak), praktikan, eremu mistoan gertatzen den gauza bera gertatzen da, euskarazko gutxieneko eskolarik ere ez baitago, baina hizkuntza horretan eskolatu nahi duenarentzat ere erraztasunak ematen dira, nahiz eta eremu mistoan baino txikiagoak izan. Kasu askotan, B edo D ereduetan eskolatzea baimenduta badago ere, esleitutako ikastetxea bizilekutik oso urrun egon daiteke.

Zangozerria eskualdean, hainbat udalerritan daude lehen mailako eskolak, eta horietako hainbatean hogei bat ikasle baino ez daude eskolatuta, baina bigarren mailako hezkuntza bakarrik Zangozan dago ziurtatuta, eta ez bertze herrietan. Zehazki, 2019. urtean Zangozerria eskualdean lehen hezkuntzako 4 eskola eta bigarren hezkuntzako institutu bat daude, guztiak publikoak. Jarraian, taula batean, sare publikoan eskualdeko ikasleei dagozkien lehen hezkuntzako eskola eta bigarren hezkuntzako institutua adierazten dira, jatorriaren arabera (letra etzanak adierazten du ikastetxea eskualdetik kanpo dagoela):

Gainera, Zangozerrian Nafarroako Gobernuarekin itundutako bi ikastetxe daude, finantzaketa publiko-pribatukoak. Bi ikastola dira: Arangoiti (Irunberrin) eta Zangoza.

Osasuna.

Artikulu nagusia: «Nafarroa Garaiko osasuna»

Nafarroa Garaian, osasun sistema Nafarroako Gobernuaren menpe dago, zehazki Osasun Departamentuaren menpe. Herrialdea hiru barrutitan banatzen da, bakoitzak erreferentziako ospitale bat duela, eta eremu bakoitzak eskualde desberdinak ditu, horietako bakoitza osasunetxe bati atxikita, eta osasunetxe horrek ematen dio zerbitzua bere lurraldeari.

Osasunetxe horietan biltzen dira herritarrak aldizka artatzen dituzten lehen mailako arretako profesionalak (pediatria, erizaintza...). Zainketa espezializatuagoetarako, barruti bakoitzeko ospitaleak arduratzen dira haietaz, nahiz eta espezialitate oso zehatz batzuk Nafarroako Unibertsitate Ospitalean bakarrik dauden eskuragarri, Iruñean.

Eskualde horretan honako osasunetxe hauek daude:

Garraioa.

La Tafallesa izeneko autobus konpainiak Uztarroze eta Iruñea batzen dituen linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka norabide bakoitzean, eta honako ibilbidea:

Gainera, La Veloz Sangüesina edo "Zangozar Azkarra" izeneko autobus konpainiak Zangozerria Iruñea eta inguruko herriekin batzen ditu. Linea nagusiak honakoak dira:

Kultura.

Euskara.

Luis Luziano Bonapartek, 1869an, atzerakada-eremuan sailkatu ziren udalerri guztiak: Erromantzatua, Esa, Eslaba, Ezporogi, Galipentzu, Gazteluberri, Irunberri, Kaseda, Leatxe, Ledea, Lerga, Oibar, Petilla Aragoi, Xabier, Zangoza eta Zare.

Koldo Zuazok, 2010ean, ez-euskal-eremuan sailkatu ziren Erromantzatua, Esa, Eslaba, Ezporogi, Galipentzu, Gazteluberri, Irunberri, Kaseda, Leatxe, Ledea, Lerga, Oibar, Petilla Aragoi, Xabier, Zangoza eta Zare, hau da, eskualdeko udalerri guztiak.

Eskualdeak hainbat errealitate ditu euskararen erabilerari dagokionez. Iparralderago joan ahala, mingaina galdu egin zen. XVII. mendean erdaldun eta euskaldun lurraldeen arteko muga Irunberriko arroilan zegoela uste da. Izan ere, Irunberrin, XVIII. mendean euskara biziki hitz egiten jarraitzen zen, Jose Maria Jimeno Juriok, Aingeru Irigaraik eta Eusebio Rebolé irunberriarrak idatzi zutenaren arabera. Horren lekuko, Reboléren hitzak: "Euskara Irunberriko ama hizkuntza dela frogatzea ez da zaila... XVII. mendeko irunberriarrek euskararen erabilerari buruzko berriak emango dizkigute" (...) "Nahiz eta Irunberriko ama hizkuntza euskara izan, urte haietako lekukotasunen arabera, Irunberriko biztanle gehienak elebidunak ziren erromantzea eta euskal hizkuntza ezagututa, nahiz eta euskal hizkuntza bakarrik ezagutzen zuen jende multzo handi bat zegoen. ".

Hizkuntza-zonakatzea.

Indarrean dagoen hizkuntza-zonakatzeak, Euskararen Foru Legearen bidez Nafarroako Gobernuaren menpe dagoenak, hiru eremutan sailkatzen ditu udalerriak, euskaldunen kopuruaren arabera: ez-euskalduna, mistoa eta euskalduna. Jatorrizko legeak eskualdeko udalerri guztiak hartzen zituen barne, eremu ez-euskaldunean. 2017an legea zabaldu zenean, Lerga, Oibar eta Zangoza udalerriak sartu ziren.

Ondarea.

Ondasun nabarmenak.

Hauek dira eskualdeko monumentu garrantzitsuenak, Kultura Ondasunen sartuak:


Aloe variegata

Aloe variegata "Aloe" generoko landare loreduna da, Xanthorrhoeaceae familiakoa.


Notre-Dame brûle

Notre-Dame brûle 2022ko Jean-Jacques Annaud frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Mendeetan zehar katolizismoaren eta Parisko arkitektura gailenaren sinbolo izan zen Notre-Dame katedrala; 2019an sute batek erre zuen; batez ere, teilatu gotikoari eta orratz enblematikoari erasan zion. Erori egin ziren. Paristarrek dena egingo dute bere erakina salbatzeko.


Monterotondo

Monterotondo Italiako udalerri bat da. Erromako probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Mugakideak.

Monterotondok honako udalerri hauekin egiten du muga:


Triskaidekafobia

Triscaidecafobia (grezierazko τρεισκαιδέκα, "treiskaideka" ‘hamahiru’, τρεῖς-tik eratorria, "treîs" ‘hiru’, καὶ, "kai" ‘eta’, eta δέκα, "deka" ‘hamar’; eta gainera φοβία, "fobia," φόβος-tik, "fobos" ‘beldur’) 13 zenbakiarekin izaten den beldur irrazionala da.

Superstiziotzat hartzen da normalean. Ostiral 13ko fobia espezifikoari parascebedecatriafobia (Parasceve delakoa Pazkoaren prestaketa da), kollafobia edo, bestela, friggatriskaidekafobia ("Friday" hitza, ‘ostirala’ ingelesez, Frigg jainkosa bikingoaren izenetik dator). Hilaren 13ko beldurrari trezidabomartiofobia esaten zaio.

Jatorria.

Ziurrenik Erdi Aroan sortu zen. Hamahirua hamaikaren ondorengo zenbaki lehena da (hamaika zenbakia sinbolikoki estimatutzat hartuko litzateke, haren praktikotasuna eta ezaugarri matematikoak direla eta). Nazareteko Jesusen Azken Afarian 13 pertsona egon zirela eta handik gutxira exekutatu zutela aipatu da. Eguzki-ilargi egutegi batek 13 hilabete izan behar ditu urte batzuetan, baina eguzki-egutegi gregorianoak eta Islamiar ilargi-egutegiak 12 hilabete izaten dituzte beti. Esanguratsua da, halaber, San Juanen Apokalipsiaren 13. kapitulua antikristoari eta piztiari buruzkoa izatea.

Triskaidekafobiak bikingoei ere eragin diezaieke; uste da Loki, iparraldeko panteoian, 13. jainkoa zela. Hori geroago «kristautu» zen, Satanas 13. aingerua zela esatean.

Ostiral 13-koa harreman eduki lezake zaldun tenplarioak harrapatu eta hil zituzten egunarekin. 1307ko urriaren 13an (ostirala) erre baitzituzten. Egun horretan, monje gerlarien boterea amaitu zen, eta hori zorte txarrari egotzi ahal izan zion. Baina Jacques de Molay tenplarioen azken maisu handiaren madarikazioarekin ere badu zerikusia; izan ere, sutan zegoela, Frantziako Filipe IV.a erregea (Filipe I.a Nafarroakoa) eta Clemente V.a aita santua —Tenpluko ordenaren suntsiketa hura egin zutenak— deitu zien Jainkoaren Auzitegian aurkezteko, eta biak hil ziren maistre handia aurrikusitako urtebeteko epea igaro gabe.

Oro har, 13a zenbaki «txartzat» har daiteke, 12a baino bat gehiago delako, hots, kultura askotan begi onez hartzen den zenbakia dena (oso zenbaki konposatua delako edo).

Adibideak.

Antzinako egiptoarren ustez, bizi-zikloaren 13. fasea heriotza zen; hau da, heriotzaren ondorengo bizitza, bizitza ideala eta hobea zela uste zuten.

Tarot karta sorta bateko heriotzaren karta 13. zenbakia da, baina kasu honetan eraldaketa, aldaketa, irudikatzen du.

Eraikin batzuek ez dute 13. solairua erabiltzen, 12. solairutik 14.era salto eginez, triskaidekafobikoen larritasuna saihesteko, edo 12A eta 12B erabiltzen dituzte. Hori etxeen edo gelen zenbakiei ere aplikatzen zaie batzuetan (adibidez, ospitaleetan).

Aurrekoa hegazkinetako eserleku-lerroetarako ere balio du. Espainiako Iberia aire-konpainiako hegazkinek, Alitalia, Arabiar Emirerri, Emirerri eta Airlines Kopako hegazkinek ez dute zenbaki hori: 12aren ondorengo errenkada 14a da.

Hiri batzuek 13. hiribidea «jauzi» egiten dute. Hori ez da gertatzen Bogotan, Kolonbia, non bidegurutze bat baitago 13. kalearen eta 13. ibilbidearen artean, hiriaren erdi-erdian, eta Sacramenton (Kalifornia), non 13th Street eta 13th Avenue gurutzatzen diren.

Espainiako inork ez du Nortasun Agiri Nazionalaren 13. zenbakia. Francisco Franco diktadoreak, identifikazio pertsonaleko sistema honen sortzaileak, beretzat gorde zituen 1. zenbakia eta bere familiarentzako zifra bateko gainerako dokumentuak. Espainiako errege-familiak bi digituko zenbakiak ditu erreserbatuta: Juan Carlos I.a erregeak 10 dauka, Sofia erreginak 11 eta Elena infantak 12. Bigarren alabari, Cristina infantari, 13an egokitu zitzaion, baina superstizio horren ondorioz, NAN hori jaberik gabe geratu zen, eta 14 zenbakia eman zioten.

Arnold Schönberg konpositoreak triskaidekafobia zuen. Ironikoki, hilaren 13an jaio eta hil zen, 76 urterekin (7 + 6 = 13).

J. R. Tolkienen "Hobbita" eleberrian (1937an argitaratua), protagonistak hamahiru nanoak dira, eta, bidaian zorte txarrik ez izateko, Gandalf aztiari hamalaugarren kide bat aurkitzeko eskatzen diote.

John Mayer konpositore eta kantari estatubatuarraren "Room for Squares" musika-albuma 14 pistaz osatuta dago, baina 13.ak 2 segundoko isilunea du (gutxieneko iraupena estandarren arabera) eta ez da agertzen albumaren karatulan.

Joaquín Sabinaren Alivio de luto albumak ere ez du zenbaki hori: hamabigarren pistaren ondoren, «+bat» pista dator.

Estoparen "Destrangis" albumean, "Ojitos" rojos azken abestia, 13 zenbakituta egon beharrean, "Bonus track" da.

No Te Va Gustar banda uruguaiarreko disko guztiek ez dute 13. pistarik, 12tik 14ra zuzenean pasatzen da. Spotifyn, 13. pista 6 segundokoa da.

Apolo 13 1970eko apirilaren 11ko EST 13:13an jaurti zuten 39. konplexutik (hiru aldiz hamahiru), eta leherketa bat izan zuen airean, tripulatzaileak arriskuan jarriz, eta misioa bertan behera utzi behar izan zen.

He 112ren ondoren garatutako alemaniar ehiza-hegazkina He 100 izendatu zuten, He 113 izendapena saihesteko. Izendapena zoritxarrekotzat jotzen zen, Adolf Hitler triskaidekafobikoa baitzen. Estatu Batuetan inoiz ez da izan F-13 izeneko ehiza-hegazkinik, pilotu asko superstizioak baitira.

Renault konpainiak hainbat eredu izan ditu bere historian zehar. Renault 3tik Renault 25era, zenbaki guztiak dituzten ereduak daude, 13rekin izan ezik.

Ángel Nieto motoziklismoko munduko txapelduna izan zen 13 aldiz, baina berak beti esaten zuen 12+1 aldiz izan zela.

Automobilismoko eta motoziklismoko lehiaketa gehienetan ez zaio 13 zenbakia esleitzen parte-hartzaileei.

Kirolari batzuek 13 zenbakiaren zorte txarraren usteari aurre egitea erabaki dute. Adibidez, Pastor Maldonado, 1 Formulako pilotua. FIA federazioak 2014ko denboralditik aurrera edozein dortsal aukeratzen utzi zuenean #2 eta #99 artean, Venezuelako pilotuak #13 aukeratu zuen zorte txarrarekin amaitzeko. Horixe izan zen bere azken denboraldia F1-en, oraingoz. Wilt Chamberlain eta Steve Nash saskibaloi-jokalariak ere ezagunak dira. Azken horrek zorionekotzat jotzen du 13. zenbakia. Betidanik eraman izan du, Los Angeles Lakersen izan ezik, han 10 zenbakia eraman baitzuen , Chamberlainen kamiseta kendu egin baitzuten. Alemaniako futbol-selekzioan, duela hamarkada batzuetatik, taldeko izarrak 13 zenbakia darama. Gerd Müller aurrelariak hasi zuen joera hori 1970ean. Duela gutxi eraman zuen dortsal hori Michael Ballackek, eta gaur egun Thomas Müllerrek erabiltzen du.

1982ko Munduko Futbol Kopan, Carlos Caszely jokalari txiletarrak 13dun elastikoa zeraman Austriaren aurkako partidan. Partidahorretan penalti bat huts egin zuen eta horrek bere karrera profesionala markatu zuen. 2006ko Munduko Futbol Txapelketarako, Espainiako selekzioan, Andrés Iniesta hasiberriak eraman zuen 13 dortsala. Espainiako futbolariek beren dortsalak hautatzen zituzten, hautaketan zuten antzinatasunaren arabera, eta Iniesta iritsi berriari beste jokalaririk nahi ez zuen zenbakia utzi zioten.

CorelDRAW diseinu grafikoko programak aldatu egin zuen zenbakikuntza hamahirugarren bertsiora iristean, eta CorelDRAW X3 izena eman zion (X-ak 10 irudikatzen du zenbaki erromatarretan). Era berean, Microsoft Office paketea 12. bertsiotik (Office 2007) 14.era (Office 2010) pasatu zen; Jensen Harris-ek, Microsoft's Office User Experience Team-erako Lead Program Manager-ek adierazi zuenez, 13.a ez zen sartu zenbaki horrekiko higuinagatik.

WinZipek ez zuen programaren 13. bertsioa atera, 12tik 14ra pasa zen zuzenean.

Gaur egun, Madrileko metro-sistemak 12 linea ditu, eta 14. linea jarriko da martxan, 13. linea saihesteko. Bestalde, Madrilgo Udalaren Garraio Enpresak ez du inoiz izan 13. linea erregularrik.

2012ko Gran Hermano de España saioari, 13. zenbakiari, «Gran Hermano 12+1» izena jarri zitzaion zenbaki hori saihesteko.

Beste kasu ezagun bat izan da 1 Formulako lasterketetako pilotuek 13. zenbakia tabu gisa madarikatzea. Izan ere, 2014. urtera arte ere ez zen erabiltzen, taldeek dortsal hori erabiltzea saihesten zuten. Izan ere, iraganean, zenbaki hori zeraman pilotuarentzat presagio txartzat jotzen zen, orduan #13 dortsala zeramatela hil ziren hainbat kasu aurkeztu baitziren. FIA federazioak 2014ko denboralditik aurrera edozein dortsal aukeratzen utzi zuen #2 eta #99 artean.Hala eta guztiz ere, automobilismoko beste diziplina batzuetako tabua izaten jarraitzen du zenbakia, NASCAR izan ezik, zenbaki hori erabiltzen baitu kategoria horretako ibilgailuren bat zenbakitzeko.

Antzeko superstizioak eta fobiak.

Tetrafobia 4. zenbakiaren beldurra da. Txinan, Japonian eta Korean, ohikoa da hotelek eta ospitaleek laugarren solairua ez izatea. "Shi" hitz japoniarrak (“heriotza” esan nahi du), eta 4 zenbakia bezala ahoskatzen da; beraz, hori konpontzeko, 4 zenbakiak "yon" gisa ahoskatzen da. Ospitale batzuetan, ez dago 42 zenbakiko gela (shi-ni), zenbaki hori oso zenbaki txarra baita, eta «hiltzeko prestatu» esamoldea izan daiteke haren esanahia. Era berean, amatasun-ospitale batzuek ez dute 43. gela (shi-san), «erditze hila» bezala ahoskatzen baita.

Italian, zorte txarraren zenbakia 17 da. Izan ere, 17ak erromatar zenbakeran dituen XVII letrak berrantolatuz VIXI idatz dezakegu, antzina hildakoen hilarrietan erabiltzen zen latinezko adierazpena, ‘viví’ esan nahi duena, hau da, ‘mi vida es pasado’.

Bestalde, Hexakosioihexekontahexafobia «666» zenbakiarekiko beldur irrazionala da, kristautasunean «piztiaren zenbaki» ere esaten zaiona. Fobia hori Apokalipsian sortzen da (13:18 bertseta), non adierazten baita zenbaki hori Satani edo Antikristori lotuta dagoela.

Ez Dok Amairu.

"Ez Dok Amairu" izena hartu zuen Euskal Herriko kultura mugimendu abangoardistak. 1965 eta 1972 bitartean jardun zuten hainbat artistek osatu zuten; abeslariek eta idazleek nagusiki. Une hartan hain azpiratua zegoen euskal kultura suspertu eta berritu zuten. Batez ere kultura arlokoa izan zen arren, eragin handia izan zuen politikan, Francoren diktaduraren amaierako aldi hartan. Besteak beste, Nova Cançó Catalana mugimenduko Setze Jutges taldearen eragina jaso zuten.

2003an, Korrikako 13. edizioan mugimendua espresuki omendu zuten, eta urte hartako abesti ofiziala Mikel Laboak interpretatu zuen, beste batzuekin batera.

2003koa Korrikaren hamahirugarren edizioa izan zenez, txantxetan, balizko zoritxarra horri aipamena eginez, "Gero bat gaurdanik" abestian zehar lau aldiz errepikatzen den leloan Ez Dok Amairu mugimendua omendu zuten.

"Ez dok hamairu! / Ez da malefiziorik! / Herri bat / Herri bat osorik / Gero bat / Gero bat gaurdanik"

Malefiziorik ez dagoela azpimarratu nahi zuten AEKkoek, euskara eta euskal kultura aurrera aterako direla. Korrika hartako leloa "'AEKrekin Herri bat geroa lantzen"' izan zen. Eta abestiaren izenburua "Gero bat gaurdanik."


Yubei Barrutia

Yubei Barrutia (渝北区 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 880.000 biztanle bizi ziren 1.452 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 606 biztanle/km2 da. Chongqingeko hirigunean biztanle gehien dituen barrutia izan arren, dentsitatea nahiko txikia da barrutiaren zati handi bat babesturiko gune berdeek osatzen dutelako.

Inguru naturala eta kokapena.

Yubei barrutia, Chongqingeko hirigunearen iparraldean dago. Barrutiaren mugak honakoak dira: Sichuan probintzia iparraldean, Changshou Barrutia ekialdean, Jiangbei Barrutia hegoaldean, eta Beibei Barrutia eta Shapingba Barrutia mendebaldean.

Garraiobide eta azpiegiturak.

Chongqingeko aireportuaren zati bat Yubei barrutian dago.


Sphaerodactylus nigropunctatus

Sphaerodactylus nigropunctatus "Sphaerodactylus" generoko animalia da. Narrastien barruko Sphaerodactylidae familian sailkatuta dago.


Lehmen

Lehmen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Belterra

Belterra Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Christa McAuliffe

Sharon Christa McAuliffe (Corrigan jaioa; Boston, 1948ko irailaren 2a - Cañaveral lurmuturra, 1986ko urtarrilaren 28a) espazioan bidaiatzeko hautatutako lehen herritar zibila izan zen. Espazioan bidaia egiteko eskaria egin zuten 11.000 irakasle baino gehiagoren artean hautatu zuen National Aeronautics and Space Administration (NASA) erakundeak.

Bidaiaren berri hiru dokumentutan ematea pentsatu zuen: hautatu zuten egunetik aurrera idatzitako eguneroko batean, hegaldia bitarteko egunerokoan, eta hegaldiaren ondorengo burutapenen bidez. "Challenger" espazio-ontzia 1986ko urtarrilaren 28an hegaldatu zen, baina aireratu eta berehala lehertu zen. Istripuan Christa McAulilffe ez ezik, eskifaiako gainerako sei kideak ere hil ziren.


Wayne udalerria, Allen konderria (Indiana)

Wayne udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Allen konderrian. Azken zentsuaren arabera biztanle zituen, eremuan.

Ekonomia.

2020ko zentsuaren arabera, Wayne udalerriak 44917 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak estatubatuar dolar ziren.


Delindeita

Delindeita silikato motako minerala da eta lamprophyllite taldearen kidea da.

Ezaugarriak.

Delindeita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: <chem>(Na,K)2(Ba,Ca)2(Ti,Fe,Al)3(Si2O7)2O2(OH)2 * 2H2O</chem>. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.


Imantodes cenchoa

Imantodes cenchoa "Imantodes" generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.


Pristimantis capitonis

Pristimantis capitonis "Pristimantis" generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Pommard

Pommard Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Pommard udalerrian erroldatutako biztanleak 546 ziren. Familiak 228 ziren, horien artean 69 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 49 bakarrik bizi ziren emakumeak), 61 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 78 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 286 etxebizitza zeuden, 235 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 236 etxeak ziren eta 49 apartamentuak ziren. 235 etxebizitza nagusietatik 156 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 22 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 17 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 136 etxek bost zituzten. 159 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 110 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 103 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 334 ziren, horien artean 270 aktiboak ziren eta 64 inaktiboak ziren. 270 pertsona aktiboetatik 251 lanean zeuden (136 gizon eta 115 emakume) eta 18 langabezian zeuden (4 gizon eta 14 emakume). 64 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Pommard udalerrian 228 unitate fiskal zeuden, 545,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.032 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 46 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak eta 1 jatetxe.

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.

2000. urtean Pommard udalerrian 60 nekazaritza-ustiategi zeuden, 315 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Pommard

Volnay (1,3 km)

Monthelie (2,8 km)

Beaune (3,7 km)

Nantoux (3,7 km)

Bligny-lès-Beaune (3,8 km)

Meursault (3,8 km)


Maria Lazkanokoa

Maria Lazkanokoa edo Maria de Lazcano (1593 - 1664), Lazkaon jaioa, Lazkaoko Jaunaren alaba izan zen. Antonio Okendo amiral ezagunarekin ezkondu zen.

Gipuzkoako Lazkao herriko Lazkanotarren Etxekoa, familiaren maiorazkoaren oinordekoa izan zen eta matronazgo artistikoa burutu zuen, Euskal Herrian garaiko kasu bakarrenetarikoa izanik. Bere familia XVI. mendearen amaieratik Gasteizen auzotuta zegoenez, seguruenik Arabako hiriburuan jaio zen. Bere gurasoak Felipe Lazkanoko eta Arrietakoa, Lazkano Etxeko XII. jauna eta Elvira Sarria eta Abeziakoa ziren, familia arabar nobleetako kideak, 1592.urtean ezkondu zirenak. Aitaren aldetik, Felipe Lazkanokoaren, hau da, XI. jaunaren eta Maria Arrietakoaren biloba zen; amaren familiako adarra, berriz, Bartolome Sarria eta Abeziakora eta Maria Ortiz Zaratekora luzatzen zen. Sarria eta Abeziako familia, XVI.mende amaieratik, udaletxe botereetan agertzen hasi zen, errejidore edo prokuradore gisa.

Bizitza.

Familia.

Lazkano leinuaren XVII.mendeko memorialek, haien etxearen aintzintasunaz hitz egiten dute, haren fundazioaz oroimenik ez dagoela esanez eta horretaz gain, 900 urte baino gehiagotan zehar haiek bildutako istorio eta eskrituren arabera, leinuak izen ospetsuak izan dituela azpimarratzen dute. Lazkanotarrak bando oinaztarraren ahaide nagusiak izan ziren eta Nafarroako zein Gaztelako Koroa zerbitzatu zuten, trukean ohoreak eta aberastasunak bilduz eta maiorazko aberats bat sortuz.

Horrela, belaunaldiz belaunaldi, ezkontza-politika trebe baten bitartez, beste familia boteretsu batzuekiko harremanak eta aliantzak estutu zituzten, Lazkanotarren ondarea handituz. Ezkontzaren erabilera honek ahalbidetu zuen familia oinaztarra, Aiara eta Mendoza arabar leinuekin, Loiola gipuzkoarrekin eta Manrique de Lara errioxatarrekin ahaidetzea. Gainera, XV.mendean Lazkanotarren eta Gaona familiaren arteko batura gertatu zen, Juan Lopez Lazkanokoaren eta Elvira Gaonatarren ezkontzaren bidez. Honi esker, leinuaren ondarea hedatu egin zen berriz ere, Kontrastako juargoak eta Ulibarri eta Alda, Korres eta Harana bere herrixkak barne hartuz eta aldi berean, Arabako indar oinaztar nagusia bihurtuz.

Aro Berrian zehar Lazkanotarrek gizarte-maila eta erregeen adiskidetasuna mantendu zuten, Fernando Katolikoak, Nafarroako Juan III.ak edo Felipe II.ak jaun oinaztarrei idatzi zizkieten gutunetan ikus daitekeenez. Koroarekiko hurbiltasun honen adierazle da oinordekoa den printzeari leialtasuna zin egitea, hurrengo testu honetan ikus daitekeen bezala:"«porque la dicha casa de Lazcano por su antigüedad y nobleza es una de las en que se juran los príncipes de hespaña embiando a ella su magestad un caballero[…] con orden y carta firmada de su nombre para el dueño y señor que a la sazón fuere de dicha casa para que en ella […] haga el pleito omenaje que se acostumbra […] y así mismo de le aviso por sus cartas en las ocasiones de casamientos de Príncipes y de sus muertes y de la de sus majestades y en las demás que se ofrecen escribir a los grandes […] de España»."

Lehen urteak eta hezkuntza.

Maria Lazkanokoa lehen alaba izan zen, bere ondoren Felipe, oinordekoa, Fausta Dionisia eta Elvira jaio zirelarik. Lazkanotarren jaraunslea izango zena, 1600. urteko uztailaren 19an jaio zen Korresen, eta Bujandako San Fausto elizan bataiatu zuten, gurasoek debozio handi baitzioten santu horri. Alaba nagusienak, Korres eta Gasteiz artean igaro zituen bere lehen urteak, XVII.mende hasieran, bere gurasoek Gipuzkoan kokatutako Lazkao herriko familia-jauregira lekualdatzea erabaki zuten arte. Herri honetan jaio zen Elvira, San Miguelgo parrokian bataiatu zuten eta Maria izan zen bere amabitxia.

1605.urtean haien aita hil ondoren, amaren zaintzapean geratu ziren anai-arrebak eta Felipek, maiorazkoa oinordetzan jaso zuen. Bere anaia, ordea, adinez txikia zen eta horregatik Maria Lazkanokoak Asturiaseko printzeari, etorkizunean Felipe IV.ena izango zenari, leialtasunaren zin egitea eta auzi-homenaldia sinatzen dizkio 1608.urtean. Honen bidez, hasten da erregearen eta Mariaren arteko harremana, bere bizitza osoan zehar luzatuko dena. 1609.urteko irailaren 6an Elvira Sarriakoa hil egiten da eta lazkanotar anai-arrebak zenbait senideren zaintzapean egotea eragingo du, izan ere, familiakoen artean zaintza hori lortzeko gatazka sortuko da, seguruenik nahi horren atzean, maiorazkoa kontrolatzeko desioa dagoelarik.

Maria Lazkanokoak inguru dotore eta oparo batean igaro zituen bere haurtzaro eta gaztaroa, familiako hatuak eta liburutegiak biltzen dituen inbentarioak adierazten duen bezala. Gurasoengandik oinordetzan hartutako liburutegiak, 70 liburu inguru zituen, jabeen gustu literarioen adierazle direnak, obra horien artean Suetonio, Zizeron, Terentzio edo Ovidio bezalako autore klasikoak zeuden eta baita Erasmo, Juvenal edo Luis Vives bezalako autore errenazentistak ere. Halaber, heriotza onari eskainitako obrak, zalduneria eta orden militarren liburuak, pikarokeria nobelak, gramatika eskuliburuak eta hiztegiak ere bazituzten haien bilduman. Maria Lazkanokoak, oinordetzan jasotako liburu horiei, beste 35 obra inguru gehitu zizkien, baliabide eta kultura-maila aberatsa zuten pertsonek soilik eskuragai zituztenak. Nobleziaren liburutegia osatzen zuten berezko obrak izan zituen Maria Lazkanokoak, bere jakinminaren eta literatura gustuaren adierazle direnak, besteak beste gai politikoen ingurukoak, latinez idatzitako klasikoak eta humanismo kristauaren lanak.

Liburutegi honetan, obra guzti horien artean, koaderno batzuk zeuden, lazkanotar seme-alaben hezkuntzarako erabiliak izan zirenak seguruenik, Juan Ybañez Etxeberria batxilerrarenak, haien tutore izandakoa. Bere laguntzaz ikasi zuten irakurtzen eta idazten eta baita kenketak eta gehiketan egiten, eta gramatika, erretorika, errefrau eta astronomia ezagutzak ere lortu zituzten, garaiko emakumeentzat, baita nobleziakoentzat ere, ezohikoa zena. Maria Lazkanokoaren alfabetatzea, familiaren jauregian egin zen, gurasoek oinordekoaz gain, alabek ere hezkuntza jasotzea nahi baitzuten.

Bere gaztetasuna dokumentazioaren hutsuneak ezaugarritzen du, 1613.urterarte, hau da, bere ezkontza gertatu zener arte, ez baitago Mariari buruzko informaziorik. Erregimen Zaharrean emakumeek bi aukera nagusi zituzten: ezkontzea edo moja bihurtzea. Maria Lazkanokoak lehen aukera hautatzea beste aukerarik ez zuen, leinu noble batekoa izanik, alaben ezkontzak bermatzen zuelako etxearen jarraipena.

Ezkontza eta alarguntasuna.

Maria Ortiz Zarateren eta Iruñako apezpikuaren onespena jaso ondoren, 1613.urteko martxoaren 31an ezkondu ziren Maria Lazkanokoa eta Antonio Okendo San Migelgo parrokian. Une horretan Mariak 20 urte bete berri zituen eta bere senarrak, berriz, jadanik Okendoko Etxea oinordekotzan jaso zuenak, 35 urte zituen. Okendo Donostiako merkatari, armadore eta itsasgizon familia batekoa zen, bere leinuko etxea Manteo baserrian zuena, Ulia mendiaren magalean. Hortaz gain, zenbait lurren eta burdinolaren jabe ziren, eta parrokia bateko patronoak ez ziren arren, haien jatorri xumeak ez zuen Indietako merkataritzaren, armadako zerbitzuen eta ezkontzaren bidez aberastea ekidin.

Antonio Okendo eta Zandategi itsasgizona izan zen, aurretik bere aita eta aitona bezala eta 16 urte soilik zituela ontziratu zen eta era azkar batean lortu zuen armadaren eta baita Felipe III.aren eta Felipe IV.enaren konfidantza eskuratzea. Okendo Felipe IV.aren garaiko elite horretakoa da, bere tronuratzearekin Gorteko karguak zituen noblezia tradizionala ordezkatuko duena.

Maria Lazkanokoaren eta Antonio Okendoren arteko ezkontza bi munduren baturaren ikur den gertaera da: alde batetik, aspaldiko familia bandokideena, Lazkanotarrena hain zuzen, eta bestetik, probintzietako hiri-elite berriena, Okendotarrek irudikatzen zutena. Lotura honek bi ezkongaientzat abantailak zituen, Okendok bere meritu propioei bere emaztearen leinuaren aintzinatasuna gehitzen zion eta aldi berean, Maria Lazkanokoak, asko miresten zuten gizon batekin ezkontzeko aukera zuen, erregearengandik oso gertukoa zena. Ezkontza Okendo Gortean zegoela izan zen, Madrilen baitzegoen Kadizetik Espainia Berrira itsasoratuko zen ontzidia prestatzen eta bere ordez Juan Aguirrekoari eman zion boterea. Behin ezkonduta zeudela, Maria Lazkanokoa Donostiara, Enbeltran kalera, lekualdatu zen, bere amaginarrebarekin bizitzera, ezkondu berriek Trinitatean haien jauregia eraiki zuen arte. Ezkontza-etxea bikotearen proiektu bat izan zen arren, Okendo bertan ez egoteak, argi uzten du eraikuntza-lanak Maria Lazkanokoak zuzendu eta behatu zituela. Hau izan zen, emakume lazkaotarrak bere bizitzan zehar aurrera aterako duen eraikuntzetan lehena.

1620.urtean jaio zen Donostian bikotearen lehen alaba, Teresa deitu zutena, Avilako Santuaren izenean. 1622.urtean jaio zen, Gipuzkoako hiriburuan hau ere, Antonio Felipe izeneko umea, horrela, Okendo eta Lazkanoren patronimikoak batuz bere izenean. Felipe III.ena erregeak bere aitari 1614.urtean Santiagoko abitua eman zion bezala, Antonio Felipek ere 1626.urtean jaso zuen.

Afera ekonomikoetan Maria Lazkanokoak zuen gaitasuna urte hauetan hasten da argitara ateratzen. 1627.urtearen hasieran, bere amaginarreba hil ondoren, bere testamentuan Antonio Okendori Lasarte eta Zandategiko maiorazkoak uzten dizkio, baina baita Maria Lazkanokoak bere senarren izenean, era azkar batean ordainduko dituen zorrak ere. Urte horren amaieran, bere emazte eta seme-alabarekin denbora gehiago igarotzeko nahiak eragin zuen Okendo almiranteak erretreta eskatzea, geroago berriro armadara itzuli zen arren.

1607.urtean Lazkano familiaren maiorazkoa Felipek oinordekotzan hartu zuen, Baileneko Kondesarekin ezkondua zegoena. 1632.urtean, ordea, Felipe Lazkanokoa seme legitimorik gabe hil zen, bere ahizpa Maria oinordeko bihurtzen zuena, baina bere alargunari utzi zizkion bere ondasun guztiak eta horrek bi emakumeen aldeko gatazka eragin zuen. Eztabaida hori, era trebean konpondu zuen Maria Lazkanokoak, bere nebak utzitako zorrak (11.000 dukatu) ordaintzea hitzeman zuen eta horren truke bere ezkonarrebak, Feliperen legatuari uko egin zion. Gainera, bere bi alaben, Magdalena eta Isabelen zaintzaz arduratu zen, Isabel bere jauregian hartu zuelarik. Horrela, Lazkanoko andere berriak, oso aberatsa zen maiorazko bat jarauntsi zuen, ondasun eta jaun-eskubide ugari barne hartzen zituena, Gipuzkoan, Araban eta Errioxan. Eremu hauetan, lursail eta larre askoren jabe bihurtu zen. Gainera, jaun-eskubide horien bitartez, autoritate eta menperatzearen adierazle direnak eta parrokia batzuen patrono izateari esker, bere bikario eta onuradunak izendatzeko boterea lortu zuen eta baita haien hamarrekoen zati bat eskuratzeko eskubidea ere. Beste mota bateko ondasunak ere lortu zituen, esanahi sinbolikoa zutenak, erregearen-gutun, juramentu eta omenaldi-auziak, Lazkanotarrek Koroari egindakoak.

Ondare zabal hori zuzendu ahal izateko, 1633.urtean, bere senarrak azienda kudeatzeko beharrezko zen lizentzia sinatu zuen eta horretaz gain, Diego Kanbero errioxarraren laguntza izan zuen, bere kapilaua ere bazena. Kanbero oso garrantzitsua izan zen Maria Lazkanokoaren bizitzan, herentzia jaso zuenetik hil arte bere zerbitzura egon baitzen.

Maiorazkoa lortu eta urte gutxira, 1638.urtean, jauregi berri baten eraikuntzari hasiera eman zion Lazkaon, antzinako jauregia, mudejar estilokoa, oso zaharkitua eta umilegia zen bere noblezia-tituluaren errepresentazioa eta baieztatzea burutzeko. Familiaren antzinako orubea aukeratu zuen jauregi berria kokatzeko, antzinako dorrearen zimenduen gainean. 1646.urtean amaitu zen eraikuntza-prozesua eta lekuaren aukeraketak eta etxeak portadan zuen armarriak, jauregiaren sustatzailearen leinuaren jarraipenaren eta goratzearen helburuak argi uzten ditu.

Maria Lazkanokoaren anbizioak bere seme-alabengan ere ikus zitezkeen, bere alaba, Maria Teresa 1638.urtean Urbinako markesarekin ezkondu zen eta Antonio Felipe berriz, Salamankako unibertsitatean sartu zen zuzenbidea ikasteko asmoarekin, monarkiaren zerbitzura lan egiteko lehen pausua zena. Amaren desirak, ordea, zapuztu egin ziren 19 urte zituen eta ezkondu berria zen Maria Teresa hil zenean 1639.urtean eta hilabete batzuk geroago, bere senarra eta semea galdu zituenean Coruñan zeudela. Une horretan Okendo bere bizitzako puntu gorenean zegoen, armadako almirantea zen, Gerra Kontseiluaren kidea, Auñongo eta Bernicheseko komendadore eta Adaneroko jauna eta baita Santiago ordeneko zalduna ere.

Okendok hil aurretik xedatu zuen bere semeak ondorengo gabe geratuko balira, bere maiorazkoa Juana bere ahizpak jarauntsiko zuela, baina hau ere hilda zegoenez, Maria Okendok eskuratu zituen. Hala ere, azkenean Maria Lazkanokoak lortu zuen maiorazkoa, haien ahaidetasuna kontuan hartuz, adiskidetasunez konpondu baitzuten auzia. Bere senarrarengandik ondasun ugari jaso zituen oinordetzan: Sevillako eta Alburkerkeko zentsoak, Kadizeko zenbait etxe eta bertako bitxi eta margolanak besteak beste. Almiranteak bere emaztea testamentu-betearazle izendatu zuen Diego Kanberorekin batera, botere eta independentzia guztia eman zion, nahi izanez gero administratzaileari emandako eskubide kentzeko eskumenarekin. Bere ondasunen kudeaketa eta Lasarteko maiorazkoko errementeria eta erroten errentak ere uzten dio bere emazteari. Gainera, testamentuan, Okendok seme natural bat duela aitortzen du eta zaintzeko eskatzen dio; horrela, Maria Lazkanokoak bere senarra izandakoaren Miguel semea bere zaintzapean hartzen du eta badirudi urteekin maitatzera eta berarengan konfidantza edukitzera heldu zela, zenbait gestiotan Lazkano anderearen izenean aritu baitzen.

Maria Lazkanokoaren seme-alabak hilda zeudenez, santiagotarrekin ezkonduta zeuden Fausta eta Elvira bere arrebak bihurtu ziren maiorazkoaren ondorengoak. Fausta nagusiagoa zenez, oinordeko zuzena bihurtu zen, baina, Maria Lazkanokoa baino urte batzuk lehenago hil zen, ondorengotzarik gabe. Elvirak Juan, Diego, Felipe eta Baltasar Espina eta Lazkano semeak izan zituen, haien izekoaren oinordeko bihurtu zirenak. 1652.urteko urriaren 13an Maria Lazkanokoak bere leinuaren maiorazkoa birfundatu zuen, bere ondorengontzarentzako, nebaren herentziaren eta bere ondasun libreen bitartez.

Hil aurretik Okendo almiranteak bere emaztearekin Donostian jesulagunen ikastetxe bat fundatzeko nahia partekatzen zuen. Biak fundadoreak ziren arren, patronatoa Okendo Etxearena izan behar zela zehaztu zuen testamentuan eta 12.000 dukatu utzi zituen lan hori gauzatzeko, Maria Lazkanokok ostean, handitasuna miresten zuenez, beste 20.300 dukatu ere gehitu zizkion eraikuntzari. Azkenean, 1640.urtean fundazio-eskritura eman zioten, Konpainiarekin negoziazioetan ibili ondoren. Aberastasun handia erakutsi zuen ikastetxearen eraikuntzak, bereziki kontuan hartuta aldi berean karmelita oinutsien komentu bat fundatzen ari zela, bere alabaren eskariz Santa Teresaren deitura izan zuena. Karmelitei dohaintzan eman zien jauregi zaharra eta berria eraiki bitartean, Lazkaoko plazan bizitzen egon zen.

Bi fundazio horietaz gain, 1645.urtean, Lazkanoko Santa Ana komentua eratu zuen, san Bernardo ordenekoa, kasu honetan emakumezkoena. Eraikitze-prozesuan zegoen bitartean, 1655.urtean Maria Lazkanokoa, garaiko andere alargunetan ohikoa zen bezala, Segurako Sorkunde komentura erretiratu zen, 1657.urteko uztailera arte eta hemendik jarraitu zuen bere ondarea kudeatzen. Santa Anara lekualdatu zen urtea argi ez dagoen arren, 1658an jada bertan zegoen, komentuaren ondoko etxe batean, bere administratzailearekin batera. Komentuan erretiratuta egonda ere, Maria Lazkanokoak bere aziendaren eta eginbeharren erantzule izaten jarraitu zuen.

Bere iloba Isabelekin eta bere bi alabekin batera, Maria Lazkanokoak nobizia gisa hartu zuen abitua 1658.urteko maiatzaren 16an, Iruñeko gotzainaren onespenik gabe, oso gaixorik baitzegoen. Egun batzuk geroago, apezpikuak baimena ematen dio bere nobiziotza bitartean bere ondarea kudeatzeko eta dotearen ohiko diligentziak egiteko agintzen du. Lazkanoko anderearen osasun txarrak ez zuen erabaki zuhurrak hartzea ekidin, komunitateari bere ondasun eta eskubide guztiak ukatzea exijitu baitzion, mojek dotean emandako ondasunak eta botoak egin ostean oinordetzan hartutakoa soilik jaso zezaketelarik.

Bere bizitzaren azken urte hauetan Maria Lazkanokoaren osasunak okerrera egin zuen eta oinez ibiltzeko zailtasunak izaten hasi zen. 1662.urtean idatzi zuen eskribau baten laguntzaz bere testamentua, alde batetik bere burua debozio maitatuenen eskuetan utziz, san Ignazio, santa Teresa, santa Ana eta san Bernardo besteak beste eta bere arima eta bere ahaideena salbatzeko mezak egitea aginduz. Azken ekintza honek, balio erlijiosoa izateaz gain, errepresentatiboa ere badu, bere aberastasunaren eta gizarte-mailaren adierazle delako. Honen ostean, bere ondorengotzaren auzia konpondu zuen, bere aberastasunak eta ondarea ahaideen artean banatu zituelarik, Diego Kanbero, bere administratzaileari ere dirua jarauntsiz.

Maria Lazkanokoak 1664ko martxoaren 6an botoak egin zituen san Bernardoren ordenean eta hurrengo egunean hil zen, 71 urterekin, bere gorpua Lazkaoko parrokiako leinuaren kaperan hilobiratu zutelarik, baina azkenean, bere testamentuan adierazi zuen bezala, Santa Anako kapera nagusian lurperatu zuten 1716an. Maria Lazkanokoak bere bizitza maiorazkoaren zaintzan eman zuen, bere seme-alabei emateko helburuarekin, haien heriotzak, ordea, familiaren ikurritza betearaztera bultzatu zuela dirudi: «Nemo ante obitum beatus» [«Inor ez zoriontsua heriotza baino lehen»].

Matronazgoa eta ondarea.

Trinitate kaleko ezkontza-jauregitik hasita Maria Lazkanokoa Aintzinako Erregimenean sustapen arkitektonikoaren arloan zenbait emakumek gozatu zuten protagonismoaren adierazle bikaina da. Orokorrean salbuespen bat diren arren, botere-eliteen barnean obra artistikoen mezenas bilakatutako kasu ugari daude, bai Erdi Aroan eta baita Aro Modernoan ere. Murrizketaz eta mugaz betetako mundu batean Maria Lazkanokoa bezalako, emakumeek, sustapen artistikoa erabili zuten, onartua eta batzutan aintzatesia zen jarduteko modu gisa. Horrela sortzen da matronazgo deitutakoa, gizarte-maila altuko emakumeek egiten duten mezenasgo mota bat. Emakume hauek bultzatutako proiektuak, erainkuntzan haien parte-hartzea handia adierazten dutenak, gai erlijiosoekin lotuak daude, hileta-kaperak eta komentuen fundazioak izan daitezkelarik, Lazkanoko anderearen kasuan bezala. Horrela, bere lana Lazkano leinuaren prestigioarekin eta arbasoek hasitako bidearekin burutzen da, hiru eragite nagusik bultzatuta: handikeriaren desioa, noble gisa finkatzea eta familia-oroimena betikotzea.

Matronazgoa burutzen zuten emakume hauetako batzuen papera, ordezkari edo jaurgoetako titular gisa, Maria Lazkanokoarena bezalako mezenasgo bat burutzea ahalbidetzen du, askoz hedatuagoa dena, giza-baliabide eta baliabide ekonomikoak lortzeko eta mobilizatzeko gaitasuna adieraziz eta emakume batzuek lortzera heldu ziren boterearen aitorpen nagusia izanez. Maria Lazkanokoaren figura oso interesgarria da ia mende bat aurretik egindakoak berdintzen dituelako, hau da, gainerako eliteek haien jaurgoetara estilo errenazentista dakarten bitartean, emakume lazkaotarrak Klasizismora bueltatzen da, barroko apaingarrira jotzen ari zen garai batean.

Emakume honek, proiektu hauek guztiak aurrera atera zituen bere leinuaren gorespena bilatuz, baina aldi berean bere buruarekiko mirespena sortuz eta bere memoria betikotzeko modua aurkituz. Hala ere, Maria Lazkanokoaren antzera, sustatzaile horietako askoren zeregina ahanzturan geratu da, artearen historialariek beren arreta gizonezkoen mezenasgoan jarri dutelako. Lazkano andereak bezala, beste emakume ahaltsu batzuek ere, askotan jaurgoen agintariak, komentuak eta jauregiak eraiki zituzten, benetako hiri-multzoak sortuz, leinu bateko kide gisa haien balioa erakutsiz, baina baita gizabanako gisa ere.


Le Buisson (Marne)

Le Buisson Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Le Buisson udalerrian erroldatutako biztanleak 91 ziren. Familiak 35 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 40 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 37 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 35 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 1ek hiru zituen, 8 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 26 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 60 ziren, horien artean 40 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 40 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (18 gizon eta 20 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Ekonomia jarduerak.

2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.

2000. urtean Le Buisson udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 584 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Le Buisson

Heiltz-l'Évêque (2,2 km)

Bignicourt-sur-Saulx (2,2 km)

Ponthion (2,8 km)

Dompremy (3,6 km)

Brusson (3,7 km)

Étrepy (4,2 km)

Jussecourt-Minecourt (4,3 km)

Blesme (4,3 km)

Haussignémont (4,8 km)

Favresse (4,9 km)

Outrepont (5,0 km)

Saint-Lumier-la-Populeuse (5,0 km)

Changy (5,3 km)

Vavray-le-Grand (5,3 km)

Scrupt (5,4 km)

Vavray-le-Petit (5,6 km)

Plichancourt (5,6 km)

Heiltz-le-Maurupt (5,8 km)


Carnegiella marthae

Carnegiella marthae "Carnegiella" generoko animalia da. Arrainen barruko Gasteropelecidae familian sailkatzen da.


Eskandinavia/Mediterraneo korridorea

Eskandinavia/Mediterraneo korridorea Europa Barneko Garraio Sareko lehentasunezko hamar korridoreetako bat da.

Guztira 8 herrialde lotzen ditu 4 900 kilometrotan, Finlandiako Helsinki Maltako Vallettarekin lotuz.

Ibilbidea.

Korridorea lau ataletan banatuta dago:


Nicolas Cazalé

Nicolas Cazalé (Paue, Frantzia, 1977ko apirilaren 24a) Frantziako aktorea eta modeloa da.


Ramón Tamames

Ramón Tamames Gómez (Madril, Espainia, 1933ko azaroaren 1a -) espainiar ekonomialaria eta politikaria da.

Biografia.

Ekonomiako katedratikoa izan zen Malagako Unibertsitatean (1968) eta Madrilgo Unibertsitate Autonomoan (1975. urteaz geroztik). 1976an Espainiako Alderdi Komunista Batzordeko kide izan zen, 1977tik 1979ra bitartean Alderdi Komunistako diputatu, eta 1979tik 1981era Madrilgo alkateorde. 1984ko abenduan Federazio Progresista alderdia sortu zuen, eta 1986an alderdi horretako diputatu hautatu zuten, Izquierda Unida koalizioaren barnean. 1989. urtean Federazio Progresista alderdia utzi, eta Centro Democrático Social alderdian sartu zen. Espainiako ekonomia eta nazioarteko ekonomia-harremanak landu zituen, bereziki.

Obra nagusiak: "Formación y desarrollo del Mercado Común Europeo" (1964, "Europako Merkatu Batuaren osatzea eta garapena"), "Ecología y desarrollo" (1977, "Ekologia eta garapena"), "Diccionario de enonomía" (1988, "Ekonomiako hiztegia"), "Estructura económica de España" (1990, "Espainiako ekonomia-egitura").

2023ko martxoan, Vox alderdiak Espainiako Gobernuaren aurkako zentsura-mozioa aurkeztu zuenean, bera izan zen Pedro Sanchezen presidente alternatiboa izan nahi zuena. Haren helburua ez zuen lortu.


Itsas ikuspegi

Itsas ikuspegiaren margolaritza itsasoa erakusten duen margolan mota bat da. Generoa margolaritzaren hasierako da eta zailtasun handiak ditu ezen momentuero aldatzen den errealitatea jaso nahi baitu. Bereziki landua XVII. eta XIX. mendeetan izan zen.

Itsas ikuspegi motak.

Asko dira. Hona hemen batzuk:

Teknika.

Itsas ikuspegiaren margolaritzak arazo handiak planteatzen ditu. Berez, uraren errepresentazio piktorikoa ez da batere erraza. Lan hauetan itsasoa ahal den egoera guztietan jasotzen da: ekaitzean, marea barean, olatuen artean.


Garezurreko deformazio artifizial

Garezurreko deformazio artifiziala edo Garezurraren aldaketa kulturala nahitaz egindako, era artifizalez eragindako giza-gorputzaren aldaketa da. Horretarako indarraren bitartez haurren buruak moldatzeko teknikak desberdinak erabili izan dira. Haurtzaroan egiten zen edo egiten da zeren eta, urte horietan, buruaren hezurrak oraindik bildu ez direnez, malguagoak baitira. Normalean, jaio ondoren lehenengo hilabetean burua zatar batzuekin bildu zitzaien, sei hilabete arte. Mundu osoko kultura ugarietan egin da praktika hau. Ezagutzen diren kasu zaharrenak orain 45.000 urtekoak dira. Euskal Herritik gertu ere bai, esaterako Tolosa Okzitanian, XX. mendearen hasieran. Gaur egun oraindik Vanuatun eta Kongoko Errepublikan egiten da.

Praktika honen zergatiak.

Zergatia ez dago garbi eta, ziur aski, herrialdez herrialde, arrazoi desberdinak egon daitezke. Hipotesi zabalenaren arabera, taldeko identitatea lortzeko edo estatusa markatzeko erabiltzen zen. Maien zibilizazioan, adibidez, horrela omen zen. Deformazioaren bitartez ere estetikoki erakargarriak ziren ezaugarriak lor nahi zituzten. Herrialde batzutan, esaterako Malakula uhartean, garezur luzeko pertsonak inteligenteagoak eta espirituetatik gertuago dauden pertsonak direla pentsatzen da.


Alain Carrier

Alain Carrier (1924-2020) afixagile eta ilustratzaile frantziarra izan zen.. Frantziako Erresistentziaren kidea, garai haietan "vin de noix" botilentzako etiketak diseinatu zituen.


Satoshi Ōtomo

Satoshi Ōtomo (japonieraz: 大友 慧, Ōtomo Satoshi, 1981eko urriaren 1a)

japoniar-filipinar futbolaria da.


Haynes (Ipar Dakota)

Haynes Ipar Dakotako hiri bat da. Adams konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.