John Donne

John Donne (Londres, 1572ko urtarrilaren 22a - ibidem, 1631ko martxoaren 31) ingeles olerkari, militar eta idazkaria izan zen.

Familia katoliko batean jaio zen, baina gerora Anglikanoko elizako apaiz ordenatu zuten. Cambridgeko Unibertsitatean ikasi zuen, baina ezin izan zen lizentziatu katolikoa zelako.

Bere herentzia emakumeetan, literaturan, denbora-pasetan eta bidaietan gastatu zuen. Essexeko kondearekin eta Walter Raleighekin batera espainiarren aurka borrokatu zuen Cadizen (1596) eta Azoresen (1597).

25 urterekin Thomas Egertonen idazkari izendatu zuten. Isilpean ezkondu zen Anne Morerekin, bere nagusiaren ilobarekin. Aurkitu ondoren, kaleratu egin zuten eta espetxean eman zuen denbora. Ondoren, ezkontzak estutasun ekonomikoak izan zituen, hamabi seme-alaba izan baitzituen. Ondoren, Parlamentuko kide izan zen eta Jakue I.a Ingalaterrakoa erregearen patronatua izan zuen. Bere olerkigintza modan jarri zen eta nobleziako kideei olerkiak eskaini zizkien. Erregeak eskatuta, apaiz anglikanoa eta errege kapilau izendatua izan zen.

Olerkari metafisikoen kidetzat jotzen da. Bere lanek estilo metaforiko eta sentsuala dute ezaugarri. Sonetoak, maitasun-poemak eta erlijio-poemak, latinaren itzulpenak, epigramak, elegiak, abestiak eta satirak idatzi zituen.


Espainiar izei

Espainiar izeia ("Abies pinsapo") "Pinaceae" familiako espezie baten izen arrunta da.

Hegoaldeko Espainia eta iparraldeko Marokoko mendietan jatorria duen izei honek bi aldaera ditu:


Homeland Park (Hego Carolina)

Homeland Park Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Anderson konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Duke Nukem (bideo-jokoa)

Duke Nukem 1991ko Apogee Software estatubatuar bideo-joko konpainiaren plataforma-bideo-joko bat da.

Sinopsia.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Jokoa 1997an girotuta dago (jokoa abian jarri zen garairako "etorkizun hurbila" izango litzatekeena). Proton doktorea zientzialari ero bat da, Techbotsez osaturiko bere armadarekin mundua konkistatzeko erabakia duena. Duke Nukem, heroia, CIAk kontratatzen du atxilotzeko


Nyctiprogne vielliardi

Nyctiprogne vielliardi "Nyctiprogne" generoko animalia da. Hegaztien barruko Caprimulgidae familian sailkatua dago.


Manabu Minami

Manabu Minami (japonieraz: 己浪 学

, 1988ko otsailaren 17a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako YSCC Yokohama.


Găgești

Găgești Errumaniako udalerri bat da, Vaslui konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Herriak.

Udalerrian honako herriak daude:


Lajedo (Pernambuco)

Lajedo Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Wild Things

Wild Things (euskaraz "Gauza Basatiak"), 1998ko John McNaughton estatubatuar zinema zuzendariaren thriller erotiko bat da. Kevin Bacon, Matt Dillon, Neve Campbell, Theresa Russell, Denise Richards, Daphne Rubin-Vega, Robert Wagner, Bill Murray eta Eduardo Yañez aktoreek antzeztu zuten.

"Wild Things 2" (2004), ' (2005) eta ' (2010) jarraipenak izan zituen.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

AEB, Miami. Sam Lombardo (Matt Dillon) institutu bateko aholkulari galaiari Kelly Van Ryan (Denise Richards) ikasle eta neska gazte ederra bortxatu izana egotzi diote, Sandra Van Ryan (Theresa Russell) goi klase sozialeko emakumearen alaba. Ray Duquette (Kevin Bacon) polizia sarjentuak kasua ikertzeari ekiten dionean, Suzie Toller (Neve Campbell) neska gazte ikasleak ere Lombardok bortxatua izana dieola ohartuko da.


Jon Urzelai Inza

Jon Urzelai Inza (Oñati, Gipuzkoa, 1977ko martxoaren 1a - ) euskal herritar futbolaria da. Atzelari postuan jokatzen du.


Coverack

Coverack, kornubieraz: Porthkovrek

, Ingalaterrako Kornualles konderriko kostaldeko herri bat da.


Sexu bereko pertsonen arteko ezkontza


Lagun Onak

Lagun Onak izenak elkarte bat baino gehiago adierazten du:


Camariñas

Camariñas Galizian dagoen A Coruñako probintziako udalerria da, Costa da Morte erdigunean kokatua dago, Terra de Soneirako eskualdean. Camariñatar emakumezko zaharrena "Avelina Mouzo Leis" omen da 1904ko abenduaren 24an jaioa.

Herriko jai nagusiak uztailaren 16an izan ohi dira, turista ugari erakartzen ditu eta baita urtean zehar lanarengatik kanpoan egon ohi diren herritarrak.

Gainera Camariñas herriguneaz gain beste zenbait bizigune garrantzitsu ere baditu: Camelle eta Ponte do Porto, lehendabizikoa arrantza portua da eta bigarrena berriz merkatal portua. Vilán lurmuturran penintsulako lehenengo Parke Eolikoetakoa ezarri zen.

2007ko biztanleria: 6.275 biztanle INE-ren arabera .

Bertako herritarrei "Camariñán" deritzaie, euskaraz "Camariñatar".

Izenaren jatorria.

Herriaren izena caramiñatik dator, Camariñasko inguruetan hazten zen zuhaixka eta antzina Iberiako atlantiar kostalde guztitik hedatzen zena. Pobra do Caramiñalko herriak ere bere izena honi zor dio. Orain landare hau oso leku gutxitan hazten da, adibidez Azore Uharteetan, Andaluziako Punta Umbrian, bai eta modu ugarian Treceko ingurunean, Camariñasen, hau Costa da Morteko erdigunea delarik.

Produktu tipikoak.

Camariñasko farfail edo xerrak ospetsuak dira. Herri honetan arrain kontserba-industria txiki bat ere kokatzen da.

Camariñasko lekuak.

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Camariñas vexa: Lugares de Camariñas.

Parrokiak.

Camariñas udalerriak lau parrokia ditu:


Armentières-sur-Ourcq

Armentières-sur-Ourcq Aisne departamenduko Frantziako udalerria da, Frantzia Garaia eskualdean.


Satoshi Takahashi

Satoshi Takahashi (japonieraz: 高橋 聡

, 1984ko martxoaren 11 - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC.


Alkandora beltzak

|qualifier =P580 |qualifier2=P582 |colformat1=Y |colformat2=Y

|qualifier3=P1083 or P115/P1083

|rowsubformat3= $3

|qualifier4=P131 or P115/P131 |rowsubformat4=: $4 |case4=locationcontext

|separator= | tablesort=1

e_izenburua =Etxean|

e_gorputza =ffffff|

e_g_eredua =_unknown|

e_prakak =ffffff|

e_p_eredua =|

k_izenburua =Kanpoan|

k_gorputza =eeeeee|

k_g_eredua =_unknown|

k_prakak =eeeeee|

k_p_eredua =|

3_izenburua =Alternate|

3_gorputza =|

3_g_eredua =_unknown|

3_prakak =|

3_p_eredua =|

Alkandora beltzak edo Milizia volontaria per la sicurezza nazionale (MSVN siglak erabiltzen zituzten) (Segurtasun Nazionalerako Borondatezko Miliziak euskaraz) Italiako faxismoaren garaiko Mussoliniren aldeko talde bat ziren. Alkandora beltzez janzten ziren eta bere izena bere janzkeraren koloretik dator. Italiatik kanpoko historiografian izen horrekin ezagutzen dira. 1924tik aurrera Italia faxistako indar armatua izan ziren.

Bere sorrera 1922ko abenduaren 28ko Ministroen Kontseiluan erabaki zen, Benito Mussolinik gidatua, eta 1923ko urtarrilaren 14an Viktor Emanuel III.a Italiakoak ofizialki sortu zituen dekretu bidez. Hasiera batean Alderdi Nazional Faxistaren erabilerarako milizia baten gisa pentsatu ziren izaera paramilitarreko talka-indar gisa., leialtasuna bakarrik Kontseiluko Presidenteari emanez eta ez erregeari. Laster, faxismoa estatuaren ideologia bilakatzen joan ahala, Italiako Armadaren paper osagarria jokatu zuten, formalki hala ez bazen ere. Atorra beltzek oposizio politikoa ezabatzeko erabili ohi zituzten metodoak indarkeria eta hilketa izan ziren.

Historia.

Aurrekariak.

Lehenengo mundu gerraren ondoren, Italia ekonomikoki eta sozialki oso egoera txarrean zegoen. Hau egoera ezin hobea zen aldaketa bat bultzatzeko. Gainera, Errusia komunista gero eta indartsuago zegoen, eta horrek beldurra ekarri zuen.

“El avance del socialismo, la cuestión meridional, la incertidumbre social: todos estos problemas fueron resueltos de la manera más simplista, arrastrando a Italia al tener conflicto mundial. Quién llevó al país hacia este extremo (en contra de la voluntad de la mayoría del Parlamento y tras oscuras maniobras políticas), abrió una crisis de la que Italia no fue nunca capaz de salir, intensificando las tensiones sociales y abriendo las puertas a la dictadura” (Caprara, 2004)

Mussoliniren aurrekaria eta adibidea izan zen Gabriele D’Anunciok faxismoan bilakatu zen sistemaren oinarriak jarri zituen.

Lehenengo Urteak.

Benito Mussoliniren milizia Fasci de Combattimmento-ren sorkuntza doktrina berri bat bezala, oso gai polemikoa izan zen eta azkar zabaldu zen albistea nazio mailan. Hala ere, politikari dagokionez, oso boto gutxi lortzen zituzten.

1919ko urrian “faxista” terminoa hartu zuten, Triesteko Kongresuko haien ordezkariek aholkatu zieten bezala. 1920. urtetik aurrera Biurteko Gorriaren denboraldian Italian kaleko borrokak hasi ziren marxisten eta Fasci de Combattimmentoren artean Italiako penintsulako iparraldeko geografiarengatik, gehienbat. 258 pertsona hil ziren borroka hauetan eta beste 1.476 herritar zaurituta gelditu ziren.

Bigarren Kongresu Faxistan (1920) egin ziren aldaketa batzuei esker, Fasci de Combattimmentok 120 ordezkari gehitu zituen eta 30.000 afiliatu baino gehiago. Abenduan jada Italian 200.000 afiliatu lortu zituen, eta hurrengo urteko apirilean 250.000 zituen. Honako hazkundearen ondorioz, Mussolinik nahiko izan zuen 1921ko maiatzean hauteskundeetara aurkezteko. Hauteskunde zailak izan ziren, Italiako Alderdi Komunista sortu berri zelako 58.000 afiliatuekin Amade Bordiga buru zelarik.

Gainera, alderdi honen atzetik Errusia Sobietarra zegoen. Komunistez gain, Nicola Bombacci-ren alderdi sozialista zegoen, Lehenengo Mundu Gerrako beterano askoren gustokoa zena. Beraz, egoera honetan Fasci de Combattimmento Bloke Nazionalan sartu ziren Italiako Asoziazio Nazionalista, Alderdi Sozial Demokratikoa eta Alderdi Liberalaekin batera.

1921ko maiatzaren 15an Alderdi Sozialistak irabazi zituen hauteskundeak. Mussolinik 35 aulki lortu zituen parlamentuan. Urte honetan azaroan Fasci de Combattimmento desegin egin zen Alderdi Nazonal Faxista osatuz Benito Mussolini buru bezala mantenduz. Haien ikurra liktor erromatar bat izan zen 30 makilek eta aizkora batek osatuta, hau erromatar keinu bat zen haien liderrarentzako agurra eta gurtza irudikatzen zuena.

Alderdi Nazional Faxistaren milizia ofiziala Alkandora Beltzak izan ziren, horrela deituak haien uniforme beltz bereizgarriengatik. Haien funtzioa indarkeriaren bidez intimidazioa bilatzea zen. Haien lehenengo funtzioa Francesco Misiano diputatu komunistari eraso egitea izan zen. Nahiz eta milizia bat izan, kargu politiko garrantzitsuak lortu zituzten bertako batzuek. Geroago, erakunde militar bat izatera iritsi ziren. Erregistroen arabera, 1921.urtean 301 hilketa izan ziren. Rosario Sánchez-ek hala azaltzen du bere liburuan (1995, 19.or): “La estrategia del fascismo para acceder al poder en la Italia de entreguerras y posteriormente afianzarse en el mismo se caracterizó por el uso consciente de la violencia contra sus enemigos, violencia que utilizó de una forma brutal y característica”

Alkandora Beltzen indarkeria Italia osoan zabaldu zen, eta ez bakarrik Alderdi komunistaren aurka, marxisten egoitzen aurka, sindikatuen aurka, ezkerreko egunkarien aurka eta batez ere Alderdi Sozialista Italiarraren aurka. Era berean, alemaniako gutxiengoak ziren etnien aurka ere egin zuten Italiaren iparraldean bizi zirenak, Italiatik alde egiteko exijituz.

1992an Italia gerra zibila batera bideratuta zegoen. Mussolini aurreratu zen eta irailaren 20an aldaketa batzuen berri eman zuen: errepublikanismoari uko egin eta Sabodia Dinastiaren monarkiaren alde egingo zutela. Viktor Emanuel III erregearen akordio baten bitartez, 1922ko urrian Mussolini gobernuko burua izendatu zen. Acerbo Legea sortu ondoren, irabazleak laguntzen zituena, 1924.urteko hauteskundeetan Alderdi Nazional Faxistak gehiengo absolutua lortu zuen Lista Nazionale Koalizioan.

Boterean Emandako Urteak.

1925ean Mussolinik diktadura bat ezarri zuen. Momentu horretatik aurrera, Alderdi Nazional Faxista legezko alderdi bakarra bilakatu zen, 1928an onartutako lege baten bidez.

Boterea lortu ondoren, erregimen faxista bere ideologia eta sinbologia inposatzen hasi zen herrialde osoan, neurri batean Alkandora Beltzen laguntzaz. Lan bat izateko alderdi honetakoa izan behar zen. Faxismoaren sinbologia leku guztietan zegoen: artean, eraikin publikoetan… Mussolinirenganako gurtza bat sortu zen, nazioaren salbatzailea bezala hartuz, eta Italiako parlamentua Kontseilu Faxista Handiak ordezkatu zuen.

Desegitea.

Kontseilu Faxista Handiak, Dino Grandi-k eskatuta, Mussolini boteretik kendu zuten 1943ko uztailaren 25ean, eta erregeari eskatu zioten kentzeko Mussoliniri Lehen ministro bezala zituen botereak. Hala egin zuen, eta kartzelaratu zuen. Honen ondorioz, faxismoaren boterea erori egin zen eta uztailaren 27an Mussoliniren alderdia debekatua izan zen.

Gerrak.

Libia (1923).

Alkandora Beltzen lehenengo operazio militar ofiziala izan zen 1923ko irailean. Hiru legioek hartu zuten parte. Ongi joan zitzaienez, gobernuak beste biu legioi sortu zituen.

Etiopia.

1935. urtean emandako gerra izan zen. Faxismoarentzako oso momentu garrantzitsua izan zen kanpo-politikari dagokionez, Nazioen Elkarteak egin zuten erasoa salatu zuelako. Mussolinik ez zuen espero halako oihartzuna izatea gerra honek, eta beraz, Nazioen Elkartetik atera zuen Italia. Honen ondoren, Abisinia konkistatu zuen, Afrikan bidea zabalduz eta bereziki Etiopia sarraskituz jarraitu zuen (gas toxiko ilegalekin, gainera).

Gehiago zirenez eta haien materiala hobea zenez, irabazi egin zuten Etiopia osoa menperatuz 1936ko maiatzaren 9an.

Espainiako Gerra Zibila.

Mussolinik erabaki zuen Espainiako nazionalistei laguntza eskaintzea. Hasieran hauetako hoberenak Marokon eta Kanariar irletan zeuden. Italiako laguntza hau ezinbestekoa izan zen nazionalistentzat, izan ere, leku estrategiko gehienak errepublikanoenak ziren. Lehenengo borroka Mallorkan izan zen 1936ko urrian, gero Madrileko bonbardeaketa, eta ondoren Malaga. Azkenik Guadalajarako guda eman zen, zin porrota handia ekarri zuen Alkandora Beltzentzat.

Bigarren Mundu Gerra.

1935ean Abisinia inbaditzen dutenean, Frantzia eta Ingalaterraren laguntza galduz, Italiak euskarria bilatu zuen Alemanian eta Adolf Hitlerren. 1940an Alemaniak Italiak eta Japoniak aliantza politiko bat egin zuten: Ardatzeko potentziak (Hiru alderdiko Hitzarmenaren bidez). Beraz, Bigarren Mundu Gerrako bidea ireki zen: Aliantza Ardatzeko Potentzien kontra. Baina nahiz eta Alemaniaren babesa izan, Italia Faxistak porrot asko izan zituen, garrantzitsuena eta Mussoliniren bazterketa ekarri zuena Sizilian Aliatuen lehorreratzea izan zen (1943).

Grezia.

Gerra honek 1940ko urritik 1914eko apirila arte iraun zuen, alkadora beltzek 56 batailoi zabaldu zituzten, jasandako bajak oso larriak izan zirelarik. Kanpainaren amaieran, borrokan nabarmendu ziren batailoiak "m batailoi" bihurtu ziren. Bere ikurra, urrezko aizkora batek zeharkatzen zuen "m" gorri bat zen. "M" "Mussolini" ren akronimoa zen, eta bere ereserkian "bizitzarako sortutako heriotzaren batailoiak" aldarrikatzen ziren.

Afrika Iparraldeko Kanpania.

Afrikako iparraldean zeuden hiru dibisioek, Zirenaika okupatu zuten Ingalaterrako erasoaldiari aurre egin zioten.

Ekialdeko Afrikako Kanpania.

Ekialdeko Afrikan, Alkandora Beltzetako tropek (30 batailoi inguru) Erresuma Batuko Somaliaren aurkako operazioetan parte hartu zuten, Cheren guduan, 1941eko azaroan Gondar erori zen eta Galla Sidama probintzian talde armatu gisa borrokatu zuten.

Ekialdeko Fronteak.

1942ko erasoaldi sobietarrak Alkandora Beltzetako hamabi batailoi inguru suntsitu zituen. 1943ko maiatzean Camicie Nere m dibisio korazatua sortu zen. Unitatearen mantenu logistikoa alemaniarren esku zegoen. Urte horretan bertan, asaltoko batailoi batzuk eta alkandora beltzetako kostako batailoi batzuk Siziliako kostaldearen defentsan parte hartu zuten aliatuen aurka.

Dibisioak.

Lehenengo Dibisioa: Martxoak 23..

Hala deitzen zen Fasci de Combattimmentoren sorreraren omenez (1919ko martxoaren 23a). 1930. hamarkadaren erdialdean sortu zen Bigarren Italo-Etiopiar gerran parte hartzeko Etiopiaren aurka. Bigarren Mundu Gerran Bardiara joan ziren, eta 1941ean garaitu zituen Britaniar Armadak.

Bigarren Dibisioa: Urriak 28..

Hala deitzen zen Erromako Matxaren omenez. Hau ere Bigarren Italo Etiopiar gerran parte hartzeko sortu zen.

Hirugarren Dibisioa: Apirilak 21..

Hala deitzen zen Erromaren eraketaren dataren omenez eta baita Faxista Intelektualen Manifestua egin zen dataren omenez. Giaccomo Appiotti zuten buru eta Bigarren Italo-Etiopiar gerran parte hartzeko sortu zen.

Laugarren Dibisioa: Urtarrilak 3..

Hala deitzen zen Mussolini diktadore bihurtu zen egunaren omenez (1925ko urtarrilaren 3a). Bigarren Italo-Etiopiar gerran parte hartzeko sortu zen, eta haien burua Alessandro Traditi izan zen. Gero, Egiptoren inbasioan parte hartu zuten eta Sidi Barraniko Gerran garaituak izan ziren.

Bosgarren Dibisioa: Otsailak 1..

Hala deitzen da Milizia Volontaria per la Sicurezza Nazionale sortu zen egunaren omenez (1923ko otsailaren 1a). Bigarren Italo-Etiopiar gerran parte hartzeko sortu zen.

Seigarren Dibisioa: Tevere..

Dibisio hau bolutarioek sortu zuten, gehienak Lehenengo Mundu Gerran ibilitako beteranoak. Haien adina, egoera fisikoa eta praktika falta zela eta nahiko mugatua zituzten haien ekintzak. Hala ere, borroketan parte hartu zuten Somalian, adibidez.

Zazpigarren Dibisioa: Cirene..

Bigarren Italo-Etiopiar gerran parte hartzeko pentsatuta sortu zen, baina azkenean hauek Suezko Kanala zaintzera joan ziren, Britainarrek hartu ez zezaten. Guido Scandolararen mandapean.

Ideologia.

Faxismoa, alkandora beltzak motibatu zituen indar ideologikoa, Benito Mussolinik 1918an Italian proposatu eta egindako korronte politikoa da. Faxismoa hirugarren bide berritzat hartu zen XX. mendean, eskuineko, ezkerreko eta erdiko korronteen aurka baitzegoen. Horregatik, antipartidoa deitu zioten. Italiar faxismoak lotura handia du "Action française" mugimenduarekin, Frantziako mugimendu ultra eskuindarra. Baina El Fascismo en su Época liburuan ondo adierazten den bezala:

“Aunque no pueden negarse influencias directas no es lícito derivar de ella genéticamente el nacionalismo italiano, que se todos los elementos del fascismo fue el que mayores contactos tuvo con la “Action française”” (E. Nolte, 1967)

Faxismoa mugimendu politiko eta sozial nazionalista eta totalitarioa izan zen, Italian 1919an sortua, Lehen Mundu Gerra amaitu ondoren. Bere sortzailea Benito Mussolini izan zen, 1922tik 1945era Estatu italiarra gobernatu zuena.

Bibliografia.

https://bellumartishistoriamilitar.blogspot.com/2017/10/los-camisas-negras-de-la-mvsn.html


Yahya Petra Kelantangoa

Sultan Yahya Petra ibni Almarhum Sultan Ibrahim (jawiz: سلطان يحي ڤيترا ابن المرحوم سلطان إبراهيم; Kota Bharu, 1917ko abenduaren 10a - Kuala Lumpur, 1979ko martxoaren 29a) 12. Kelantango sultana eta 6. Malaysiako erregea (Yang di-Pertuan Agong) izan zen. Ibrahim Kelantangoaren bigarren semea izan zen. Bere anaia nagusia, Indra Petra, tronurako oinordekotzatik baztertua izan zen eta Yahya Petra sultan bihurtu zen 1960ko uztailaren 10ean, bere aitaren heriotzaren ondoren. 1975ean bost urterako errege aukeratu zuten baina agintaldian amaitu aurretik hil zen. Bere seme Ismail Petra Kelantangoa izan zen bere oinordekoa sultanerrian.


Miren Egaña

Miren Egaña izan daiteke:


Philidor defentsa

Philidor defentsa,xakean 1.e4. 2... d6 hasiera bati erantzuteko jokaldi bat da. François-André Danican Philidorrek sortu zuen.

Jokalari hasiberriek ere maiz nahigabean burutzen duten jokaldia da.


NGC 6871

NGC 6871 izar kumulu bat da, Cygnus konstelazioan. Friedrich Georg Wilhelm von Struveek aurkitu zuen n.


NGC 6802

NGC 6802 galaxia bat da, Vulpecula konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.


1651 Behrens

1651 Behrens asteroide gerrikoan aurkitutako 1651. asteroidearen izena da. 1936ko apirilak 23an aurkitu zuen Marguerite Laugierrek Nizatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1936 HD zen. Bere izena, Otto Kippesen proposamenaren arabera, Johann Gerhard Behrens astronomoaren omenez jasoko luke.


Lycophidion

Lycophidion Lamprophiidae] familiako narrasti genero bat da. Afrikan bizi dira.


Pontormo

Jacopo Carucci, "Jacopo da Pontormo", "Jacopo Pontormo" edo Pontormo deitua (Pontormo, Florentziako Errepublika, 1494ko maiatzaren 24a - Florentzia, 1557ko urtarrilaren 2a) italiar pintore manierista izan zen. Leonardo da Vinci, Mariotto Albertinelli, Piero di Cosimo eta Andrea del Sarto maisuen ikaslea izan zen. 1513tik aurrera lantegiak utzi eta bere kasa hasi zen lanean. Florentzian bizi izan zen, eta bidaldi bat egin zuen Erromara Michelangelo Buonarrotiren maisulanak ezagutzeko asmoz. Florentzian, Medicitarren babespeko pintorea izan zen. Vasariren iritziz, artista atsekabetua eta gizon neurotikoa zen Pontormo.

Biografia.

Pontormok, lehenengo lanetan, Andrea del Sartoren urratsak jarraitu zituen batzuetan, baina garai horretako lan batzuk Andrea del Sartoren lanen oso bestelakoak dira; izan ere, Pontormok sentiberatasun harrigarriz, zorrotz eta sofistikatuaz interpretatzen du Andrea del Sartoren klasizismo orekatua.

"Episodio di vita ospedaliera" (1514, Florentzia, Accademia) lanean adibidez, Pontormoren estiloa ez da Andrea del Sartorena bezain zaindua, baina aldi berean, harena baino zehatzagoa da. Santa Maria Novellako aita santuaren aretoan dagoen freskoa ("Veronica", 1515), eta Santissima Annunziata elizan dagoen freskoa ("Visitazione", 1516), aldiz, Buonarrotirengana hurbiltzen da Pontormo.

1518an Pontormoren estiloa zeharo aldatu zen "Madonna con bambino e santi" (1518) Florentziako San Michele Visdominiko erretaula-lanean: lehenengo planoa betetzen du; irudiek, berriz, garaiera hartzen dute. Koadroaren barruko tentsioa etengabea da, osagaiak erakarri eta aldaratu egiten baitira aldi berean; zenbait irribarre maltzurkeriaren muga-mugan daude.

Garai horretakoak dira Borgherini aretoko Joseren bizitzako eszenak (1516–1517, Londres, National Gallery) eta "Adorazione dei Magi" (Florentzia, Palazzo Pitti). Bien bitartean, Pontormok erretratu ugari egin zuen, Andrea del Sartorenak baino indartsuagoak: "Ritratto di gioielliere" (1517-1518, Paris, Louvre), "Ritratto di musicista" (1518-1519, Florentzia, Uffizi). Guztietan aipagarriena "Ritratto di Cosimo il Vecchio" da (1518-1519, Florentzia, Uffizi).

XV. mendearen bigarren hamarraldian lortu zuen Pontormok ospe handiena. Poggio a Caiano medicitarren etxeko gangako "Vertumno e Pomona" (1519-1521) lanean erretorika klasizistatik ihes egin eta landako bizitzara itzultzen da.

Ondoren, Galluzzoko kartusiara erretiratu zen izurritearen beldurrez (1523-1525), eta Kristoren pasioari eta pizkundeari buruzko freskoak egin zituen: "Orazione nell'orto, affresco", "Cristo dinanzi a Pilato", "Andata al Calvario", "La Deposizione" eta "Resurrezione".

"Cena in Emmaus" (1525, Florentzia, Uffizi) lanean errealismo zuzen eta, aldi berean, mistizismoz betea sortu zuen; hori dela eta, Greco, Caravaggio eta Francisco de Zurbaránen aitzindaritzat hartzen da. Florentziako Santa Felicitas kaperaren apainketa lanetan (1525-1528), berriz, Michelangeloren inspirazioa berreskuratu zuen. "Deposizione" margolanean (1526-1528) irudi ederrez osatutako talde bat agertzen da, dramatismo aberatsarekin. "Annunciazione"n (1527-1528), berriz, barrokoaren irudia ematen du aingeruak. Pontormoren maisulanen artean aipatzekoa da "Visitazione" (1528-1529, Carmignanoko San Michele eliza) eta erretratuen artean, berriz, "Ritratto di giovanetto" (1525-1526, Lucca, Villa Guinigiko Nazio Museoa) eta "L'Alabardiere" (1534, Paul Getty Museum, Los Angeles). 1540. urtetik aurrera, lan gutxi egin zituen; aipatzekoak dira "Ritratto di Niccolò Ardinghelli" (1540-1543, National Gallery of Art, Washington) margolana, eta San Lorentzoko koruko freskoak (desagertuak gaur egun).


Brécy (Aisne)

Aisne departamenduko Frantziako udalerria da, Frantzia Garaia eskualdean.


David Ruiz Gómez

David Ruiz Gómez (Irun, ) gipuzkoar futbolaria ohia da, atzelari moduan aritzen zena.


Tropidodipsas philippii

Tropidodipsas philippii "Tropidodipsas" generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.


Bikingoen Aroa

Bikingoen Aroa VIII. eta XI. mendeen arteko Europako historiaren zatia da. Garai haietan eskandinaviar bikingoek merkataritza eta gerraren bidez Europako itsaso eta ibaiak esploratu zituzten eta baita Islandia, Groenlandia eta Ipar Amerikako eskualde batzuk okupatu ere.

Aurrekariak.

Mendebaldeko eta ekialdeko Europa inbaditu zituzten bikingoak egungo Danimarka, Norvegia eta Suediako paganoak ziren. Handik Faroeak, Irlanda, Islandia, Caithness, Iparraldeko Uharteak, Hebridak, Groenlandia eta, denbora laburrean, Ipar Amerika okupatu zituzten.

Antzinako eskandinaviera bere ama hizkuntza garatu eta egungo eskandinaviar hizkuntzak sortu zituen. 801. urterako, Jutlandia aldean jadanik autoritate nagusia ezarrita zegoen, eta daniarrek bere herrialdetik harataino begiratzera hasi ziren. Norvegian berriz, mendiek eta fiordoek muga sendoak ezarri eta bertoko biztanleek besteengandik independente iraun zuten. Hori zela eta, 800. urterako, Norvegian 30 erresuma txiki inguru zeuden. Handik ateratzeko bide errazena itsasoa zen eta horretarako guda-itsasontziak egin zituzten, aldi berean merkatari, esploratzaile eta okupatzaile izateko.

Historia.

Bikingoen espedizio bati buruzko lehendabiziko aipamena 789. urtekoa da, orduan Anglosaxoi kronikaren arabera, Norvegiatik etorritako talde bat Dorseteko Portlandera ailegatu zen. Bertan, errege-funtzionario batek aurkitu eta merkatariak zirela sinistu ondoren, erregearen etxera zergak ordaintzeko eramaten ari zituela erail zuten.

Lehendabiziko eraso nagusia 793an gertatu zen, Lindisfarneko monasterioa arpilatu zutenean. 794an, Ulsterreko Urtekarien arabera, Ionako abadia eraso zuten eta hurrengo urtean Irlandako iparraldeko kostaldea. 802an berriro Iona eraso zuten.

Adituen ustez, aroaren bukaera Harald Hardraadek Ingalaterran herrialdea okupatzeko saiakera izan zen, 1066an Stamford Bridgeko guduan Harold Godwinsonek menderatua izan zenean; Irlandan hiberniar-normandiar armadak 1171n Dublin okupatu zuenean eta Eskozian, 1263an Alexandro III.a Eskoziakoak Largseko guduan Haakon IV.a Norvegiakoa menderatu zuenean. Epeka-epeka bikingoen ondorengoak ziren normandiarrek uharteak okupatu zituzten. Historialari gehienek bukaera Eskandinavian erregearen autoritatea eta kristautasuna erlijio ofizial moduan ezarri zirenean gertatu zela uste dute.

Eskandinaviarrek erabiltzen zituzten drakkarrak oso erabilgarriak ziren kostaldeko uretan nabigatzeko eta baita gudari eta merkatariak garraiatzeko. Rurikek varegoak ekialderantz gidatu zuenean, 859an Novgorod hiria eratu zuen. Gainera lehendabiziko eslaviar estatua zen Kieveko Rusa ezarri zuen, 1240an mongoliar inbasiora arte iraun zuena.

Carolus Handiak zuzenduriko frankoen erresuma askotan eraso zuten. Sena zeharkatzeaz gain, pixkanaka-pixkanaka Normandian kokatu ziren. Hain zaila zen atzerritar hauek menderatzea ezen 911n Karlos III.a Frantziakoak bikingoen buruzagia zen Hrolf Ganger duke bilakatu baitzuen. Hrolf orduan basailu bilakatu eta kristautasunera aldatu zen. Frantziak ez zituen berriro erasoak jasan eta bertan sortu zen botereak urteen poderioz Britainia Handia konkistatuko zuen. 1100. urterako jadanik bikingoen espedizioak bukatuak ziren.

Euskal Herria ere bikingoen erasoak jasan zituen. Orreagako guduaren ondorioz frankoen autoritatea ahula zela aprobetxatuz, 841 inguru Gaskoniako dukerrian sartu eta Bordelen kokatu ziren. Handik ipar eta hego Euskal Herria eraso zuten. Iruñeko Erresuma sortu berria ere eraso zuten Gartzia Eneko 859an bahitu zuten eta bahisaria ordainduta berreskuratua izan zen. Kostaldea 840ko hamarkadan erasotu zuten.


Dumont d'Urville basea

Dumont d'Urville basea (frantsesez: "Base antarctique Dumont d'Urville") Frantziak duen estazio antartikoa da, Paul-Émile Victor Institutu Polarrak kudeatuta. Adélie Lurraldean kokatuta, Jules Dumont d'Urville esploratzailearen izena darama.

1956an eraikia, urte osoan bertan 30-40 lagun bizi dira eta bertara ailegatzeko "L'Astrolabe" izeneko izotz-hauslea erabiltzen dute.


Gerardo Bujanda

Gerardo Bujanda Sarasola (Donostia, 1919ko abuztuaren 25a - ibidem, 2019ko irailaren 4a) gipuzkoar politikari jeltzalea izan zen. Espainiako Gerra Zibilean Saseta bataoiloiko gudaria izan zen, eta Eusko Gudarosteko talde horretako azken beterano bizia izan zen, 100 urterekin hil baitzen, 2019ko irailean.

Biografia.

Antiguako Matia kalean jaioa, Gerra Zibila piztu zenean Euzko Gaztediren kidea zen eta Eusko Gudarosteko Saseta Batailoian izena eman zuen. 17 urteak Oiartzungo frontean bete zituen. 1937ko abuztuan, Santoñako hitzarmena zela eta, preso hartu zuten. Lau urte eman zituen bortxazko lanak egiten eta beste bost iparraldeko Afrikan erbesteraturik.

1946an Euskal Herrira itzuli eta Victoriano Luzuriaga enpresan administrari moduan lan egin zuen. Orduko EAJ klandestinitatean zegoen eta Bujanda buruzagietako bat bilakatu zen, Juan Ajuriagerra, Josu Solaun edo José María Lasarterekin batera.

1950eko hamarkadan Lapurditik emisioak egiten zituen Radio Euzkadin parte hartu zuen, "Jon de Igueldo" ezizenaz. 1954. urtean Frantziako gobernuak irrati hura ixtera behartu zuen, eta ez zen berriro uhinetara itzuli 1965. urtera arte, oraingoan Venezuelatik, baina han ere jarraitu zuen berriemaile Jon de Igueldo klandestinoak. Bitartean, irratigintzara lotuta, beste proiektu bat ere bultzatu zuen, Loiola Irratiarena, Elisabet Maiztegi, Karmen Kristobal, Koro Etxegoien, Mikel Rezola eta beste batzuekin.

Espainiako trantsizioan politikagintzan jarraitu zuen, eta 1977ko eta 1979ko hauteskundeetan diputatu hautatu zuten Gipuzkoan.


Pedraza

Pedraza Segoviako udalerria da, Sepúlveda eskualdean dagoena.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 473 biztanle zituen.


Biokimika

Biokimika izaki bizidunen osagarri kimikoak ikertzen dituen zientzia da. Osagarri kimiko hauek biomolekula izenekoak dira: gluzidoak, lipidoak, proteinak , azido nukleikoak, bitaminak, etab. Biomolekula horietan guztietan karbonoa dago, hau baita kimika organikoaren oinarrizko elementua. Baina karbonoz gain, izaki bizidunen molekulak hidrogenoz, oxigenoz, nitrogenoz, fosforoz eta sufrez daude batez ere osatuta.

Biomolekula horien egitura ez ezik, bizidunengan gertatzen diren erreakzio kimiko guztiak ere ikertzen ditu Biokimikak. Erreakzio kimiko horien multzoa metabolismo deritzona da.

Biokimikak biziaren oinarri kimikoak aztertzen ditu. Bizidun guztiek materia eta energia trukatzen dituzte ingurunearekin, eta metabolismoaren erreakzio kimiko batzuen bitartez truke hori bideratzen dute. Biokimikak zelula barnean gertatzen diren erreakzioak zein organismo zelulanitzen barne-inguruan gertatutakoak ikertzen ditu. Kimika organikoaren erreakzioen aldean, bizidunen erreakzioak tenperatura bajuetan gertatzen dira (45º C-tik behera), entzima izeneko katalizatzailei esker.

Metabolismoa osatzen duten bizidunen erreakzio kimiko guztiek elkarrekintzaren sare korapilatsua eratzen dute. Bi metabolismo mota daude: energia lortzeko biomolekulak degradatu eta oxidatzen dituena (katabolismo) eta energia erabiliz zelulen osagaiak eta makromolekula konplexuak sortzen dituena (anabolismo).

Bizidun guztiek, bakterioengandik ugaztunenganaino, antzeko biokimika dute, eboluzio biologikoaren aldeko froga garbia dena (gaurko bizidunek arbaso komun batengandik baitatoz, hots, jatorri berdina dute).

Bere lan-eremua dela eta, esan ohi da Biokimika Kimika eta Fisiologiaren arteko esparrua hartzen duela ikergaitzat.

Historia.

Aspalditik ezagutzen du gizakiak biokimikaren aplikazio praktikoak, bere oinarri teorikoa ezagutu ez arren. Duela 8.000 urte Asiako zibilizazioek hartziduraren bidez garagardoa ekoizten zuten, eta duela 5.000 urte ogia egiten zuten Egipton legamiak erabiliz. Edari alkoholiko edo esnekien ekoizpena oso aspaldikoa izan arren, XIX. mendera arte -hartziduraren oinarri biokimikoa argitu arte- gizakiak etekina ateratzen zien prozesu biokimikoei haien funtsa ezagutzen ez bazuen ere.

Antzina uste zen izaki bizidunen materiak berezko legeak zituela, ez zuela naturaren lege fisiko-kimikoak jarraitzen. Eta bizidunen molekulak bizidun beraiek besterik ez zituztela sortzen. Teoria "bitalista" haien ustez "bizi-fluido" ikusezin batek bizidunen prozesu guztiak zuzenduko lituzke. 1828an, baina, bitalismoak zartada gogorra jaso zuen Friedrich Wöhler kimikari alemaniarrak urea (gernuan dagoen molekula) laborategian sintetizatu zuenean. Wöhlerrek urea lortu zuen azido zianikoa amoniakoarekin nahastuz; modu honetan frogatu zuen izaki bizidunen osaera ez zegoela naturaren gainontzeko elementuetatik bereizita. Kimika organikoaren sorrera ezarrita zegoen, eta materia ez-organikotik molekula organikoak lor zitezkeenaren teoria egiaztatu zen.

XVIII. mendeko aitzindarien lana biokimikaren oinarriak jarri zituen: Karl W. Scheelek azido laktikoa eta azido zitrikoa aurkitu zuen hainbat janaritan, eta Antoine Lavoisierek bizidunek oxigenoa hartu eta karbono dioxidoa kanporatzen zutela arnasketa prozesuan frogatu zuen.

XIX. mendean metabolismoari buruzko lehenengo ikerketak abiatu ziren. Anselme Payen frantziarrak lehenengo entzima aurkitu zuen, amilasa, almidoiaren hidrolisia katalizatzen duena. Louis Pasteurrek ere legamien hartziduraren atzean dagoen prozesu biokimikoa azaldu zuen. 1903an Carl Neuberg kimikariak izen berria eman zion ordura arte kimika fisiologikoa deitutakoari: biokimika.

XX. mendeko lehenengo zatiak biomolekulen ezagutza sakona ekarri zuen. Hainbat bide metabolikoren nondik-norakoak aurkitu ziren: Embden-ek eta Meyerhof-ek glukolisiaren etapak azaldu zituzten 1933an. Adolf Krebs biologoak bere izena daraman zikloa 1937an; eta Otto Warburg-ek arnas katea eta ATParen sintesia burutzen duen fosforilazio oxidatiboa.

XX. mendeko bigarren zatiak biokimikaren arorik oparoena ireki zuen. Teknikaren garapena eta prozedura analitiko berriek (kromatografia, elektroforesi, mikroskopio elektronikoa, X izpien difrakzioa, erresonantzia magnetiko nuklearra, erradioisotopoen markatzea, espektroskopia molekularra, etab) biomolekulen egitura zehatza eta zelularen bide metaboliko nagusien ezagutza ahalbidetu dute.


Dúbravy

Dúbravy Eslovakiako udalerri bat da, Detvako barrutian kokatuta. 19,55 km²ko azalera du eta 932 biztanle 2017ko datuen arabera.

Historia.

Idatzizko lehen aipamena 1808. urtekoa da.


Nasrudin

Nasrudin Odile Wulersse idazle frantses eta Rebecca Dautremerrek ilustraturiko liburua da. Fikziozko liburua da eta 1998. urtean argitaratu zen lehen aldiz. Euskaraz Nasrudinen inguruko bi ipuin topa ditzakegu: Nasrudin eta Nasrudin eta astoa, biak ilustratzaile eta idazle berarenak.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Istorio hau arabiar nekazal giroan dago kokatuta. Nasrudin egunero azokara abiatzen da bere aita Mustafa eta astoarekin. Azokan produktu desberdinak saltzen ditzute, hala nola, etxean dituzten oiloak eta oilarrak, haiek sortutako ehuna etab. Saldu nahi dituzten produktu horiek astoaren gainean kokatzen dituzte. Baina egunero azokara iritsi baino lehen Nasrudin etxera itzultzen da jendearen kritikekin lotsatu egiten delako. Jendearen kritikak entzutean, egunero aita-semeak modu desberdin batean joaten dira azokara; lehen egunean aita astoaren gainean doa, bigarrenean berriz semea astoaren gainean jartzen da eta aita berriz oinez doa, hurrengo egunean biak asto gainean doaz, biharamunean biak oinez etab. Baina jendeak haiek astoari ematen dioten erabilerari buruz hitz egiten jarraitzen du eta Nasrudin kritikekin lotsatu egiten da. Aitak berriz, lasai hartzen du kontu hau. Istorioaren mezua honakoa da: besteen komentarioei ez zaiela garrantziarik eman behar eta nork bere iritzi eta kriterioak izan behar dituela.

Pertsonaiak.

Nasrudin.

Nasrudin Mustafaren semea da eta elkarrekin bizi dira. Istorioan ez dago ez amaren ez anai-arreben presentziarik. Bera mutiko gazte eta beltzarana da eta gainerakoek bere familiaz eta beraz esaten dutena asko kezkatzen dio. Mutil zintzoa, maitakorra eta oso sentibera da. Nasrudin personaia dinamikoa da bere izaeran bilakaera bat ematen delako.

Mustafa.

Mustafa Nasrudinen aita da. Mustafa eta bere familia azokan saltzen dituzten produktuei esker bizi dira. Istorioan zehar Mustafak erakusten duen jarrera oso maitakorra da bere semea lotsatzen den bakoitzean eta bere ustez egokiena dena egitera animatzen baitu. Besteen kritikak eta burlak entzun arren ez da bere onetik ateratzen.

Astoa.

Istorioaren amaierara arte ezin da jakin astoa nolakoa den eta zer sentitzen duen bere lana egiterako orduan. Amaieran, aldiz, zamarik eraman behar ez duenean astoa inoiz baino arinago pausoz eta pisuz diala dio, baita pozak zoratzen ere.

Ilustrazioak.

Rebecca Dautremer ilustratzailearen ilustrazioei dagokionez, erabiltzen diren koloreak anitzak dira. Kolore zuriaren presentzia nabaria den arren, horia, hare kolorea, urdina zein kolore marroia ere agertzen dira nahiz eta hauen presentzia urriagoa den. Bidaia bat hasten den aldiro ilustratzaileak fondo txuria erabiltzen du pertsonaiak irudikatzeko, eta Nasrudinez ahoz adierazten duena irudikatzen du, hau da, non eta nola eseriko den, horrela irakurleak arreta pertsonaiengan jartzen du. Gainera, ilustrazio hauek argi azaltzen dituzte pertsonaien sentimenduak, hala nola, Nasrudinen lotsa, aitaren pazientzia edo begira agertzen diren pertsonaien isekak. Irudiek kutsu Barrokoa dute, egilearen marrazteko eran oso ohikoa da eta pertsonaiak eremu handi homogeneneoetan kokazen dira. Egoerak behin eta berriz erripikatzen direnean ilustratzaileak argiari eta giroari garrantzia ematen dio eta dauden objektu eskasei goxotasuna ematen die.

Egitura.

Liburu honen egitura errepikakorra da, goizero Nasrudinek bere aitari azokara eraman behar duena astoaren gainean kokatzen laguntzen dio eta biak batera azokara joaten dira. Errepikatzen ez den bakarra, egunero aita semeak era desberdin batean joaten direla da. Hau da, egun batean aita da astoaren gainean doana, beste batean semea, hurrengoan egunean biak doaz etab. Baina jendeak nola doaozen ikustean, aita-semeak kritikatzen dituzte. Hau ere errepikatu egiten da egunero gauza bera gertatzen baita eta Mustafak persona horiei erantzuten dien arren Nasrudinek etxera bueltatzea nahiago du.

Historia.

Nasrudin Sufi tradizio herrikoiko pertsonaia mitikoa da. Nasreddin, Nasr Eddin, Nasrudin etab. izendatzeko modu ezberdinak izan ditu Sufí tradizioko pertsonaia honek. Anatoliako penintsulan bizi omen zen XIII eta XV mende bitartean baina pertsonaia bera baino garrantzitsuagoak dira Nasreddinen istorioak. Irakaskuntza eta bizitzeko modu bat islatzen dute istorio horiek. Normalean Islamismoaren jokabide desegokiei kritika bat egiteko erabiltzen da. Sarritan urrutikoak izanik hurbilekotzat hartu ahal diren istorio barregarriak. Sufi tradizioak Nasrudin pertsonaia era desberdinetan erabiltzen du, Nasrudin mulá (irakasle) bat da eta pertsonaia ezberdinak irudikatzen ditu istorioaren arabera (batzuetan heldua, besteetan umea, batzuetan jakintsua eta besteetan ikaslea) txisteak eta istorio laburrak kontatzeko, irakaskizunak transmitizeko helburuarekin.


Rorisita

Rorisita haluro motako minerala da eta matlockita taldearen kidea da.

Ezaugarriak.

Rorisita haluro mineralaren formula kimikoa hau da: <chem>CaFCl</chem>. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.


Xingola urdina (Internet)

"Artikulu hau Interneteko zentsuraren kontrako ikurrari buruzkoa da; Euskal Herriko indarkeriaren kontrako ikurra gaitzat duena beste hau da: «Xingola urdina»"

Xingola urdina 90eko hamarkadan Interneteko zentsuraren aurka nazioartean zabaldu zen ikur bat da, artean teknologia hori zabalkunde txikikoa zenean.


1088 Mitaka

1088 Mitaka asteroide gerrikoan aurkitutako 1088. asteroidearen izena da. 1927ko azaroak 17an aurkitu zuen Okuro Oikawak. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1927 WA zen. Bere izena Mitaka hiriagatik jasotzen du.


Eneko Axpe

Eneko Axpe Iza (Barakaldo, Bizkaia, 1986) fisikaria eta artista da.

NASAko lehenengo Euskal Herriko materialen fisikaria bihurtu zen 2018. urtean, lehenengo fisikari euskalduna NASAko sari bat jasotzen 2018. urtean eta NASAko afiliazioarekin artikulu zientifiko bat publikatzen 2020an. Biomaterialetan, modelo matematikoetan, "plant-based food" eta jasangarritasunaren eremuetan ikertzen dihardu. Zientzia dibulgazioan, Antena 3, Cuatro eta EiTB telebista eta irratietan aritzen da, kolaboratzaile gisa.

Europar Batasuneko gastrofisikari bakarrenetariko bat da. Klima aldaketaren aurkako borrokan dihardu fisika eta gastronomia uztartuz, eta arlo honetan egindako ikerlan zientifikoei esker, "50 Next Science Innovators" nazioarteko sari prestigiotsua jaso zuen.

Postdoctoral Fellow gisa ari da Stanford Unibertsitatean eta NASAn, 2018tik. Horren aurretik, Cambridgeko Unibertsitateko ikerlari eta irakaslea izan zen, Homerton College Research Fellow gisa (2016 - 2018). Euskal Herriko Unibertsitean lortu zuen bere Fisika doktoretza 2015. urtean. Harvard Unibertsitatearen eta Oxfordeko Unibertsitatearen bisitari akademikoa ere bada.

Artistatzat, euskarazko hip-hopa eta elektronika jorratzen ditu, Maisha MC izenpean. 2019an "VMME SAHAR" albuma argitaratu zuen.


Santiago Onaindia

Aita Santi Onaindia Baseta (Amoroto, Bizkaia, 1909ko martxoaren 24a - Gasteiz, Araba, 1996ko otsailaren 11) euskal idazlea, karmeldar fraidea, apaiza eta itzultzailea izan zen. Euskaltzain ohorezko (1979) eta 1991z geroztik EIZIEko ohorezko bazkidea izan zen.

Bizitza eta ibilbide literarioa.

Amorotoko Atxuriarte baserrian jaioa, Larrean egin zituen lehen eliz ikasketak. Gero, Markinan, Gasteizen eta Begoñan ikasketa haiek osatu ondoren, 1934an apaiztu zen. Gerra hasi zenean, gudarien kapilaua izan zen Euskal Herriko kanpainan barrena. Kartzelan egon zen hiru urtez. Gerra aurretik, "Euskal-Esnalea, Karmen'go Argia, Pyrenaica, Ekin, Yakintza, Eguna" eta "Euzkadi" aldizkarietan idatzi zuen.

1951n, "Karmen'go Amaren Egutegia" sortu zuen, gerora "Karmel" aldizkaria bihurtu zena. 1959an, berriz, "Olerti" aldizkaria sortu zuen. Onaindiaren hasierako liburuetako bat "Milla euskal olerki eder" (1954) izeneko antologia zabala izan zen.

1965ean "Jolasketa" argitaratu zuen. Haur jolasen bilduma bat da, zenbait idazleren testuekin osatua. Euskal idazleen gutun antologia bat ere eman zuen argitara, 1974an, "Eskutitzak" izenburupean. Saioak ere argitaratu zituen: "Gure bertsolariak" (1964), "Enbeita oleskaria" (1965), "Gure urretxindorra: Enbeita'tar Kepa" (1971), "Euskaldunak eta osasuna "(1984), "Arana Goiri'tar Sabin olerkaria" (1982), eta "Euskal Literatura" (1972-1990, Euskal literaturaren historia 6 liburukitan). Bestalde, olerkiak ere idatzi zituen: 1970ean, 1929-1950 urte bitarteko olerki guztiak biltzen dituen "Goiznabar" liburua argitaratu zuen, eta geroztik olerki guztien bilduma osoa kaleratu zuen.

Zenbait idazleren lanak bildu, prestatu eta kaleratu zituen, hala nola Arrese Beitiarenak, Txomin Agirrerenak, Kirikiñorenak eta Lauaxetarenak. Tagore, Virgilio, Santa Teresa, Dante, Goethe, Homero, Horazio eta Pio Baroja itzuli ditu euskarara.

1991. urteaz geroztik EIZIE Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkartearen ohorezko kidea izan zen, eta Bertsozaleen Elkarteak ere omenaldia eskaini zion 1993an. Euskerazaintza elkarteko kidea ere izan zen.


Txinako Herri Errepublikan zentsuratutako webguneen zerrenda


Desmognathus carolinensis

Desmognathus carolinensis "Desmognathus" generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.


Wettrup

Wettrup Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Sebastopolgo bulebarra

Sebastopolgo bulebarra (frantsesez: "boulevard de Sébastopol"

) Parisko bulebar ezaguna da. Nahiko kale estrategikoa da zeren eta bertan lau barruti mugatzen baitira: I eta II barrutia, batetik, eta III eta IV barrutia, bestetik.

1332 metroko luzera eta 30 metro zabalera ditu. Châtelet plazan hasten da eta iparralderantz jarraitzen du Estrasburgoko bulebarretik. Kale honek trafiko handia du eta, horregatik, automobilentzako hiru bide eta autobusentzako bat ditu. Bulebar honetan badira zenbait jatetxe eta denda baina, berez, ez da inguru turistikoa edo aisialdirako.


Rhinecanthus verrucosus

Rhinecanthus verrucosus "Rhinecanthus" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balistidae familian.


Nukleozale

Nukleozalea lotura kobalentea eratzeko atomo baten nukleoari elektroi-bikote bat ematen dion ioi edo molekula. Elektroiak hartzen dituen nukleoari "elektroizale" deitzen zaio. Hau gertatzen da, adibidez, Lewisen loturaren araberako azido eta baseen eraketan, eta konposatu organikoetan karbonoen artean gertatzen diren lotura kobalenteetan.


Lituaniar litas

Lituaniar litas (ISO kodea LTL; ikur: Lt; plurala lituanieraz: "litai" edo "litų") Lituaniako dibisa izan zen. 100 centų edo zentimotan banaturik zegoen. 1922an, Lehen Mundu Gerraren ondoren eta Lituaniak bere independentzia aldarrikatu zuenean, sortu zuten eta 1993ko ekainaren 25ean berreskuratua izan zen, errubloa ordezkatzeko. 1994 eta 2002 artean, estatubatuar dolarrarekin ratio aldaezina mantendu zuen (4/1) eta handik aurrera euroarekin izan zuen (3,4528/1). 2010eko urtarrilaren 1ean euroak litas ordezkatzekotan egon arren, inflazioa eta krisialdi ekonomikoa zirela eta, 2015ko urtarrilaren 1era arte atzeratu zuten.

2015eko urtarrilaren 1etik aurrera, euroak ordezkatu zuen herrialdeko moneta ofizial gisa.


Sainte-Marie-Outre-l'Eau

Sainte-Marie-Outre-l'Eau Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Sainte-Marie-Outre-l'Eau udalerrian erroldatutako biztanleak 89 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 18 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 22 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 70 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 68etxeak ziren. 48 etxebizitza nagusietatik 33 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 48 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 11 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 52 ziren, horien artean 33 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 33 pertsona aktiboak lanean(18 gizon eta 15 emakume) zeuden.. 19 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 1 eraikuntza enpresa zen.

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.

2000. urtean Sainte-Marie-Outre-l'Eau udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Sainte-Marie-Outre-l'Eau

Pont-Farcy (0,7 km)

Fourneaux (3,3 km)

Pont-Bellanger (3,5 km)

Beuvrigny (4,0 km)

Bures-les-Monts (4,5 km)

Malloué (4,6 km)

Tessy-sur-Vire (4,8 km)

Gouvets (5,3 km)

Saint-Vigor-des-Monts (5,3 km)

Beaumesnil (5,5 km)

Landelles-et-Coupigny (5,7 km)

Domjean (5,7 km)

Saint-Martin-Don (5,9 km)


La Fête des mères (2018ko filma)

La Fête des mères (eusk: 'Amaren Eguna') 2018ko Marie-Castille Mention-Schaar frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Film korala, amen inguruan. Hainbat emakumeren istorio txiki-handiak kontatzen ditu: bat presidentea da, beste bat okina, aktorea, irakaslea, lore saltzailea, langabea, pediatra, kazetaria... Mota guztietako amak dira: itogarriak, maitagarriak, axolagabeak, arduratsuak, zentzudunak, eroak... Edonola ere, filmak ez du amen erretratu gozoegia egiten; kondizio baten hainbat aurpegi agertzen ditu. Hainbat istorio, beraz, baina denak, nolabait ere, lotuta daude elkarrekin, besteak beste, Amen Egunaren bidez.


Victoria (The Kinks)

Victoria, The Kinks ingeles rock musika taldearen abesti bat da. 1969ko "Arthur (Or the Decline and Fall of the British Empire)" ("Arturo (Edota Britainiar Inperioaren Gainbehera eta Erortzea)") diskoan argitaratu zuten.

Abestiak Viktoria Erresuma Batukoa erregina eta Britainiar Inperioa nagusi zen lurraldeei aipamen sarkastikoak egiten dizkie, adibidez, bere menpeko herrialdeetan jaiotzeaz bertako biztanleek zuten zorteaz, bai eta garai zaharretako Britainiar Inperioko bizimodu sanoaz ere.


Adrasto

Adrasto (antzinako grezieraz: Ἄδραστος

, "Adrastos") Talaoren semea, Argosko errege mitikoa izan zen. Bere gaztetasunean, dinastien arteko ezinikusiek, Sizionen babestera eraman zuten, bertako errege izatera helduz.

Beranduago, Argosera itzuli ahal izan zuen. Han errege izan zenean, Polinizes hartu zuen Tebastik bere anaia Eteoklesek bota zuena, eta berriz tronuratzen saiatu zen. Honekin, Zazpiak Tebasen aurkako gerra hasi zen, non, Adrasto izan ezik, heroi guztiak hil ziren.

Baina, hamar urte beranduago, heroi guzti horiek mendekatuak izan ziren, hauen semeek, Epigonoek hasitako zigor espedizio batean. Epigonoak, Adrastok berak gidatuak ziren.

Garai historikoetan zehar, Adrasto, Megara, Sizion eta Argosen gurtzen zuten. Bere jatorria, landarediko numen bat izan zitekeela onar daiteke, beharbada Sizionekoa, ondoren, heroi kategoriara jaitsi eta Argosekin lotua izan zena.


Grove udalerria, Worth konderria

Grove udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Worth konderrian. Azken zentsuaren arabera biztanle zituen.

Ekonomia.

2020ko zentsuaren arabera, Grove udalerriak 959 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak estatubatuar dolar ziren.


Euskal eleberrien kondaira

Euskal eleberrien kondaira Gotzon Garate idazle gipuzkoarrak idatzitako saiakera liburua da, 2001ean argitaratua "Gero" etxearekin.


Hronsek

Hronsek Eslovakiako udalerri bat da, Banská Bystricako barrutian kokatuta. 3,90 km²ko azalera du eta 669 biztanle 2017ko datuen arabera.

Historia.

Idatzizko lehen aipamena 1250. urtekoa da.


Hauza mendilerroa

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau mendilerro buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Hauza»."

Hauza mendilerroa Nafarroa Beherea eta Nafarroa Garaiko probintzien artean kokatuta dagoen mendilerro bat da, Pirinioetan.


Drosera

Drosera edo eguzki-ihintz ("Drosera") gutxi gorabehera 194 espezietako landare intsektujaleak biltzen dituen generoa da, Droseraceae familiakoa. Hostoen zabalgunean iletxoak ditu, eta horiekin harrapatzen ditu gainean jartzen zaizkion intsektuak. Mineraletan pobreak diren lurretan bizi dira, kontinente guztietan, Antartikan izan ezik.


Larry Ellison

Lawrence Joseph "Larry" Ellison (Bronx, 1944ko abuztuaren 17a) estatubatuar ekintzaile eta informatikari teorikoa da, Oracle enpresaren sortzailea. Enpresaren %35 du, eta zuzendari exekutiboa izan zen 1977tik 2015era. Bere gustu bitxiengatik xelebrea, milioidun ezagunenetako bat da eta 2021ean Forbes aldizkariaren munduko aberastsenen artean 7. postuan zegoen.

2014ko irailaren 18an, Oraclek Ellisonek enpresako zuzendari exekutibo kargua berehala utziko zuela iragarri zuen, eta une horretatik aurrera teknologia-zuzendari izango zela. Bere ordez, Mark Hurd eta Safra Catz zuzendari exekutibo izendatu zituzten. Horrela, Ellison 37 urtez bete zuen lanpostu batetik banandu zen, 1977an enpresa sortu zenetik.


Konkomitante (argipena)

Konkomitantea beste zerbaitekin batera agertzen dena da. Konkomitantearen nolakotasuna konkomitantzia da. Termino horiek erabilera zenbait dituzte:


South San Jose Hills (Kalifornia)

South San Jose Hills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Los Angeles konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Ipar Rap Eroak (maketa)

Ipar Rap Eroak Ipar Rap-Eroak euskal rap musika taldearen lehen maketa da, 1993. urtean argitaratutakoa.


Utilitarismo

Utilitarismoa hedonismotik abiatzen den korronte edo mugimendu filosofikoa da. Honen helburua ahalik eta jende kopuru handienarentzat zoriontasun mailarik altuena lortzea da. Hori lortzeko pertsona multzo bat kaltetu behar bada, kaltetu egingo da. Utilitarismoan, ekintza etikoa gizabanako gehienentzat zorion (edo utilitate) gehien sortzen duen hori da. Teoria etiko kontsekuentzialista da.

Utilitarismoan, ekintza bat ona edo txarra den jakiteko, ekintzak dauzkan ondorio moral on eta txarrak kalkulatu behar dira. Onek txarrak gainditzen badituzte ekintza morala izango da. Utilitarismoa hedonismo mota bat da. Hedonismoa filosofia doktrina bat da, non plazera bilatzea eta mina ezabatzea bilatzen den. Hedonismo kuantitatiboan garrantzitsuena sentipenak eta sentimenduak dira. Helburua ahalik eta sentipen on gehien eta ahalik eta sentipen txar gutxien lortzea da. Millek sortutako hedonismo kualitatiboan plazerak berdindu ezin zirela esaten zuen. Berak zioen plazer intelektual edo moralek fisikoek baino gehiago balio dutela, eta horregatik, goi mailako eta behe mailako plazerak banatu zituen, plazeren arteko hierarkia bat sortuz.

Sorrera.

Utilitarismoaren sortzailea Jeremy Bentham izan zen (1748-1832) “"Introduction to the Principles of Morals and Legislation"” (1870) obrarekin. Ondorengo utilitaristak Benthamen diskurtsotik zenbait alderdi hobetzen saiatu ziren, bere teoriatik urrundu gabe. Bentham ez zen zerotik hasi bere teoria garatzerakoan: izan ere, bere teorian, enpirismo britainiarra (John Locke eta David Hume, batez ere) eta ilustrazioko zenbait pentsalariren eragina (Claude-Adrien Helvétius, adibidez) antzeman daiteke. Francis Hutcheson, Cesare Beccaria eta Joseph Priestleyen eragina ere ikus daiteke.

Jeremy Benthamen aburuz, gizakiaren helburu natural nagusia zoriontasuna bilatu eta lortzea da: ekintza guztiak, publikoak zein pribatuak, zoriontasunera bideraturik daude. Ekintza bat zuzena izango da zoriontasun gorenaren bidean onuragarria baldin bada. Helburu hedonista, azken finean, ahalik eta plazer gehien bilatzea da, minak alde batera utzita.

Benthamek ez du berehalakoa den plazer erraza nahi (zerbait jatea, adibidez). Berak, ekintza bakoitzak ekarriko dituen ondorioak aztertzera bultzatzen gaitu, etorkizun batean alde onak alde txarrak gaindituko dituen helburuarekin. Horrek esan nahi du, batzuetan, sakrifizio txikiak egin beharko ditugula gure zoriontasun maila, etorkizunean, ahalik eta handiena izan dadin. Ekintza bat aztertzerako garaian zenbait irizpide kuantitatibo hartuko dira kontuan: plazeraren iraunaldia, intentsitate eta hedapena, hori lortzeko aukerak, etab.

Doktrina honen helburua ez da berekoikeria bultzatzea. Gizakia naturalki berekoia dela esatea, presupostu psikologiko eta morala da, ondorioz, esan dezakegu gizakiak dituen harreman sozial eta politiko guztiak artifizialak direla. Utilitarismoaren zereginetako bat lehenengo bulkada hori zuzentzea izango da. Ongizate globala onura indibidualen batuketa denez, interes propioa sustatzeko modurik onena ongizate globala bultzatzea izango da. Korronte filosofiko honek soilik gure interes propioetan ez mugatzera bultzatzen gaitu, baita erabakietan inpartzialtasuna izatera ere, laguntasuna edota manipulazioa alde batera utzita.

Utilititarismoan garrantzia handia izandako beste pertsona bat John Stuart Mill izan zen (1806-1873), eta honek “"El utilitarismo"” lana idatzi zuen. Bertan bere teoria azaldu zuen eta gehienetan bat zetorren Benthamen ideiekin: ekintzak onak dira zoriontasuna bultzatzen badute, aurkakoa egiten badute txarrak izango dira. Zoriontasuna plazer eta min absentzia izango litzateke, eta aldiz, zoritxarra, plazer gabezia izango litzateke. John Stuart Millek bere ideien aitzindari den Benthami zuzenketa bat egiten dio: Benthamen aburuz, plazer guztiak berdinak dira, ez dago horien arteko desberdintasun kuantitatiborik. Millek, ideia horren aurka egiten du. Bere ustez, zoriontasuna eta plazerak asetzearen artean desberdintasun handia dago. Berak, plazer intelektual eta moralak plazer fisikoen gainetik kokatzen ditu.

Desadostasun hori alde batera utzita, bi autoreek erreforma sozial ugari bultzatu zituzten, justuagoa izango zen gizarte bat lortzeko asmoz.

John Stuart Millen utilitarismoa.

John Stuart Mill (Londres, Ingalaterra, 1806ko maiatzaren 20a - Avignon, Frantzia, 1873ko maiatzaren 8a) filosofo, logikari eta ekonomialaria izan zen. James Mill ekonomilariaren semea zen. Millen heziketan Rousseauren “"Emilio"” obrako oinarri zehatzek izugarrizko garrantzia izan zuten.

Millek haurtzaro gogorra pairatu zuen: bere aitak, utilitarismoaren jarraitzaile sutsua zenak, ez zien errespetu handirik bere emazte eta semeei, askotan oso gaizki hitz egiten zien. Txikitan ez zuen maitasunik sentitu, beldurra bai aldiz. Aitaren helburua bere ingurukoak utilitarismoan murgilaraztea zen, horiei plazera eta mina eraginez .

Haurtzaro guztian zehar presio gogorra jasan ondoren, 1826an, 20 urterekin, krisi mental bat pairatu zuen, bere “"Autobiografía"” (1873) obran deskribatuko zuena. 1827an, Marmontelen “"Memorias"”en agertzen den pasarte bat irakurtzeak, aitaren heriotzari buruzko pasartea hain zuzen ere, zailtasun horietatik pixkanaka ateratzen lagundu zion. Jasotako heziketa zorrotzaren aurka jarki zen, utilitarismoaren aurka egin zuen (honekin hautsi gabe, noski) eta korronte intelektual berrietara ireki zen, Comteren positibismora, sozialismora edota pentsamendu erromantikora hain zuzen ere.

Millek Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainiarentzat egin zuen lan, eta aldi berean, alderdi liberalaren alde egin zuen parlamentuan. Beretzat justua eta egokia zenaren alde borrokatu zuen. 1840an, Alexander Bain filosofo eta psikologoarekin laguntasun harremana hasi zuen.

1851ean, 21 urteko laguntasunari segiz, Harryet Taylorrekin ezkondu zen. Taylorrek izugarrizko eragina izan zuen Millen lan eta ideietan, ezkondu baino lehen eta baita ezkondu ondoren ere. Millek, Taylorren eragina tarteko, emakumeen eskubideen alde egin zuen.

Unibertsitateko irakaslea ez bazen ere, filosofiako adar gehienak jorratu zituen. Logika, psikologia eta ezagutzaren teoriaren eremuan, Mill enpirista eta positibista zen.

Utilitarismoari dagokionez, hainbat gauza argi utzi zituen bere bizitzan zehar, horien artean, bi hauek: bere ustez, banako bakoitzak askatasuna izateko eskubidea du, beti ere inor kaltetzen ez badu. Bestalde, norbait ohitura zehatz batzuk jarraituz bizitzera behartzea gaizki dago, bere gaitasunak askatasunez eta osotasunez garatzeko traba baita.

Horrez gain, Millen aburuz, plazeren artean hierarkia bat dago, batzuk besteak baino hobeak dira. Plazeraren intentsitatea eta iraupena alde batera utzita, gure desioen kalitatea neurtu dezakegu horien utilitatea, erabilgarritasuna, kontuan hartuta.

Jeremy Benthamen utilitarismoa.

Jeremy Bentham (Spitalfields, Londres, 1748ko otsailaren 15a - Londres, 1832ko ekainaren 6a) filosofo, ekonomialari, pentsalari eta idazle ingelesa izan zen, utilitarismoaren fundatzailea.

Berak sustatutako filosofiak denboran zehar eragin handia izan du. Eta gaur egun ere botere handia du ekonomialari, enpresa exekutibo, kudeatzaile publiko eta hiritar komunen pentsamenduan.

Bere planteamenduaren ideia nagusia da moralaren printzipio gorena zoriontasuna maximizatzea dela, eta horrela, plazera minaren gainetik gailenduko da.

Benthamen esanetan erabilgarritasuna maximizatu behar da, eraginkortasuna oinarri hartuta plazera edo zoriontasuna sortzen duen edo mina eta sufrimendua ekiditen duen edozer onartuta.

Utilitarismo honen arabera guztion gobernari dira mina eta plazer sentsazioak, eta egiten dugun oro kontrolatzen eta determinatzen dute, ongi eta gaizki dagoenaren eredu edo patroia marraztuz.

Guztiok dugu gustuko plazera eta gaitzesten dugu mina. Filosofia utilitaristak hori hartzen du bizitza moral eta politikoaren oinarritzat. Estatuak, lege edo politikak onartzeko momentuan, multzo bezala, komunitatearen erabilgarritasuna maximizatuko duena onartu beharko luke. Benthamen aburuz, komunitatea fikziozko gorputz bat da, bere baitan dauden gizabanakoen baturak sortutakoa. Horrela, organo legegileak ahalik eta banako gehienen onura bilatu behar du, mina gutxiengora murriztuz.

Benthamen esanetan ez dago ganorazko argudiorik planteamendu hori ukatzeko. Bere ustez, erabilgarritasunaren printzipioak berrikuntza politikorako oinarri izan daitekeen moralaren zientzia mota bat eskaintzen digu.

Hala ere, autore honen utilitarismoak bi oztopo nagusi aurkitu ditu:

Lehenengo oztopoa: gizabanakoaren eskubideak.

Utilitarismoaren ahulgunerik nabarmenena gizabanakoaren eskubideekiko errespetu falta da. Poztasunaren batasuna da utilitarismoaren ikuspuntutik garrantzia duen bakarra, banakoak alde batera utzita.

Utilitaristentzat, gizabanakoak garrantzitsuak dira, baina, soilik, bakoitzaren lehentasunak beste guztienekin kontuan hartzen badira. Horrek esan nahi du logika utilitarista modu koherentean aplikatuz gero, pertsonak errespetu eta begirunezkoa ez den modu batean tratatuak izatea posible litzakeela, esaterako, tortura justifikatuz.

Bigarren oztopoa: balioen batasun komuna.

Utilitarismoak zoriontasuna neurtu, gehitu eta kalkulatzean moralean oinarritzen den zientzia bat eskaintzen duela dio. Guztien nahiek balio berbera dute. Erabilgarritasunak, Benthamek planteatu zuen moduan, horrelako balioen batasun komuna eskaintzen du.

Hala ere, posible al da balioen unitate komun horretan, ongiak moral guztiak batzea bidean zerbait ahaztu gabe? Horixe da bigarren oztopoa.

Horrela bada, balorezko batasun komun batean ez dira balio guztiak sartu.

Esaterako, gastu eta irabazien analisian logika utilitarioa aplikatzen denean, gobernu eta enpresa handiek erabakiak hartzeko modu bezala baliatzen dute logika utilitarioa. Gizartearentzat erabaki konplexuak hartu behar direnean, berriz, gastu eta irabazien analisiak, arrazionaltasuna eta zorroztasuna ditu oinarri.

Sistema utilitaristak.

Panoptikoa.

Jeremy Benthamek sortutako espetxe-eraikin eredu bat da. Espetxe diseinu honen helburua presoak (pan-) etengabe behatu (-opticon) ahal izatea da. Kartzela honetan dena behatu daiteke, abantaila handi batekin: agintariek espetxeratuak behatu ahalko dituzte, baina, horiek ez dute jakingo behatuak direnik, "omniszientzia ikusezin baten sentimendua" pairatuko dute.

Espetxe eredu honetan zaintzailea eraikinaren erdian kokatzen da eta zelda guztiak ikusteko ahalmena du; baina, aldiz, bera ezin da ez ikusia ez entzuna izan. Gainera, zelda guztiak elkarren artean sakabanatuta daude. Horrela, espetxeratuek ez dakite zaintzailea nora begira dagoen. Zaintzaile bat baino gehiago egon daitezke, agian, zaintzaile bakarra eta gainera lo, edo baliteke inor ez egotea zaintzaile postuan… baina hori ez dakite espetxeratuek eta ez dute jakiteko modurik.

Diseinu honen atzean dagoen ideia honakoa da: espetxeratuak beldurraren bidez gobernatzea. Izan ere, panoptikoan zaintzaileak ez du bere lana bete beharrik, espetxeratuek begirada sentitzearekin nahikoa da. Mendekoek ez dute ezer txarrik egingo, zaintzailea egon ala ez, behatuak sentituko baitira.

Espetxe “perfektu” hori ez zen inoiz eraiki.

"Workhouses"ak.

Ingalaterrako historian zehar garrantzia handiko bizilekuak izan dira. Bertan, jende txiroa, gurasorik gabeko umeak, abandonatutako umeak, gaixotasun fisiko eta mentalak jasaten zituzten pertsonak, senargabe eta pertsona adinduak bizi ziren.

Bizileku horietan hainbat gauza eskaintzen ziren: bizilekua, lana egin eta dirua irabazteko lekua, osasun arreta dohainik, janaria, arropa, heziketa eta lanpostu baterako prestakuntza. Guzti horrek ametsetakoa ematen duen arren, nolakoak ziren benetako “"Workhouse"”ak?

Utilitarismoari egindako kritikak.

Utilitarismoa 200 urtetan elkarrekin harremanean garatu diren teorien arteko batura modukoa da, horregatik,arrazoi eta helburu ezberdinak tarteko, kritika ugari jaso ditu.

Utilitarismoak jasotzen duen kritika nagusietakoa, zoriontasuna, plazera edo ongizatea kuantifikatu, konparatu edo neurtzeko ezintasuna da. Erabilgarritasuna, neurgarria den helburu bat baino, prefentzia pertsonal bat da.

Beste kritika nagusietako bat da erabilgarritasunagatik justiziari entzungor egiten diola. Esaterako, totalitarismoak, gizartearen onurarako izango bada, teorikoki babestu egiten ditu tortura edota esklabotasuna. Ongia gorenaren mesedetan pertsona errugabe bat zigortzeko prest egongo litzateke. Askoren esanetan hori ez da etikoa.

Utilitarismoak jasotzen duen aurkako beste argudio bat da, gertaera baten aurrean horrek izango dituen ondorioak kalkulaezinak direla. Horrela, ezinezkoa izango litzateke ziurtatzea guztion ongia lortzeko helburuarekin egindako ekintza batek, horrelako ondorioak izango dituela. Hortaz, maiz, akatsak besterik izango ez diren sakrifizioak eginez.

Azkenik, guztion ongia bilatzeko, norbanako bezala, txikitik sakrifizio handiak egin behar direla dio utilitarismoak. Horri ere egin zaio kritika. Honen aburuz, Utilitarismoak guztiontzako onuraren truke, ongia propioak alde batera uztera behartzen du, hoberen dauden edo gehiago duten horien egoera lehenetsita. Hori beharrezkoa ez dela diote, gizarte osoa apur bat zoriontsuagoa izateko aitzakiarekin, pertsona askori bere zoriontasunari uko egitera behartzen baitiote.


Himantura fava

Himantura fava "Himantura" generoko animalia da. Arrainen barruko Dasyatidae familian sailkatzen da.


Raorchestes parvulus

Raorchestes parvulus "Raorchestes" generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhacophoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Les Salces

Les Salces (frantsesez eta ofizialki: "Les Salces

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lozère departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Les Salces udalerrian erroldatutako biztanleak 92 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 103 etxebizitza zeuden, 46 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 52 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 101 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 46 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 11 etxek bost zituzten. 40 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 54 ziren, horien artean 38 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 38 pertsona aktiboetatik 37 lanean zeuden (18 gizon eta 19 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 16 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 argiketaria zen eta 1 jatetxe.

2000. urtean Les Salces udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 702 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Les Salces

Les Hermaux (3,1 km)

Saint-Germain-du-Teil (6,2 km)

Trélans (6,7 km)

Saint-Pierre-de-Nogaret (7,1 km)

Le Monastier-Pin-Moriès (7,1 km)

Chirac (8,4 km)

Saint-Laurent-de-Muret (8,4 km)

Antrenas (9,8 km)

Saint-Bonnet-de-Chirac (9,9 km)


Riama petrorum

Riama petrorum "Riama" generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.


Sant'Elia Fiumerapido

Sant'Elia Fiumerapido Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Mugakideak.

Sant'Elia Fiumerapidok honako udalerri hauekin egiten du muga:


Charlotte Berend-Corinth

Charlotte Berend edo Charlotte Berned-Corinth (Berlin, 1880ko maiatzaren 25a - New York, 1967ko urtarrilaren 10a) alemaniar margolaria eta Berlingo Sezesioko partaidea. Senarra Lovis Corinth margolaria izan zen.

Bizitza.

Charlotte Berendek arte eder ikasketak Berlingo Errege Arte Eskolan egin zituen, baita Berlingo Kunstgewerbemuseumen ere; bertan irakasle Eva Stort eta Max Schäfer izan zituen. 1901 urtean Lovis Corinth margolariak ireki berri zuen eskola pribatuan lehendabiziko ikasle izan zen eta elkarrekin maitemindu ziren. Hala bada, Lovisen margoen modelo izan zen eta 1903 urteko martxoaren 26an ezkondu egin ziren. Urte bereko urriaren 13an Thomas Corinth semea jaio zen eta 1909. urteko ekainaren 13an, Wihelmine alaba.

1906. urtean Berlingo Sezesioan bere margolanak aurkeztu zituen. 1912 urtean Sezesioko kide egin zen, senarra mugimenduko buru bihurtu zen garaian. Hainbat ilustrazio liburu margotu zituen, besteak beste Max Pallenberg, Fritzi Massary, eta Valeska Gert artistentzat, eta bestalde, Michael Bohnen, Werner Krauss, Paul Bildt eta Paul Graetz aktoreentzat erretratuak margotu zituen .

1919. urtean Lovis Corinthek Walchenseeko Urfelden etxe bat erosi, bertara joan eta emaztearekin batera Berlingo bizitza alde batera utzi zuten. Hemen Charlottek paisaiak, erretratuak eta izadi hilak margotu zituen.

1925. urtean Herbehereetarako bidaia batean senarra pneumonia batek jota hil egin zen.

1933. urtean Amerikako Estatu Batuetara emigratu zuen, non Thomas semea jada bizi zen.

1958. urtean, senarraren margolanen bildumaren liburu bat argitaratu zuen.

1967. urteko urtarrilak 10ean hil egin zen.


Southamptongo gaztelua

Southamptongo gaztelua Southampton hirian dago Hampshiren, Ingalaterran. Ingalaterrako Normandiar konkistaren ondoren eraiki zen, Test ibaiaren aurrean ipar-mendebaldeko izkinan kokatua, hasiera batean egurrezko muinoan eta kanpoko harresiarekin diseinatua. XII. mendearen amaieran, errege-gaztelua harri bihurtua izan zen, Southamptoneko kaietan zehar egindako ardo-merkataritzan parte garrantzitsua. XIII. mendearen amaieran gaztelua gainbehera etorri zen, baina 1370. urtean Frantziako mehatxuak ekarri zuen Rikardo II.ak berregokitze zabala burutzea. Horren emaitza defensako gaztelu indartsua izan zen, kanioekin hornitutako Ingalaterrako lehenetariko bat. Gazteluak XVI. mendean berriro gainbehera egin zuen eta 1618. urtean jabetza higiezinen salerosleei saldu zen. Hainbat helburuetarako erabili ondoren, XIX. mendearen hasieran jauregi gotiko bat eraiki zutenean, gunea berritua izan zen eta, neurri handi batean, berritua izan zen. Gazteluko elementu gutxi batzuk oraindik ere ikusgai daude Southamptonen.


Krásná (Chebeko barrutia)

Krásná Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 574 biztanle ditu eta 21,84 kilometro koadroko azalera. Chebeko barrutian dago.

Historia.

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1267 urtean egin zen.


San Juan Ozolotepec (udalerria)

San Juan Ozolotepec Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean biztanle zituen km²ko azaleran. Herriburua San Juan Ozolotepec da.


Klitori xurgagailu

Klitori xurgagailua sexu-jostailu bat da, kontaktu zuzenik gabe klitorian airea hurrupatzen duena, suabe, leun eta distantzia laburretik. Aire kirria sortzen du, intentsitate txikiko bibrazio uhinekin uztartuta. Jostailu sexual tradizionalen kontrara, organo genitalen azala ukitu gabe jarduten da klitori xurgagailu esaten zaion tresna.


Blažkov

Blažkov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 287 biztanle ditu eta 7,42 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.

Historia.

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1348 urtean egin zen.


Bunraku (filma)

Bunraku, 2010eko Guy Moshek zuzendutako borroka arteetako film bat da. Josh Hartnett, Demi Moore, Woody Harrelson, Ron Perlman, Kevin McKidd eta Gackt aktoreek antzeztu zuten.

2010eko Torontoko Zinemaldian estreinatu zen.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Etxegabe ibiltaria (Josh Hartnett) eta Yoshi (Gackt) japoniar samuraia hiri batera ailegatu berri dira, bertako hiritarrak Nicola (Ron Perlman) eta Alexandra (Demi Moore) buru dituen gaizkile talde batek izutuak bizi dira. Elkar ezagutzean, indarrak batu eta gaizkileei aurre egitea erabakiko dute, Tabernariaren (Woody Harrelson) agindupean jarriz.


Edison (Ohio)

Edison Ohioko herri bat da. Morrow konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


La Chunga

La Chunga, jaiotzaz Micaela Flores Amaya, (Marseilla, 1938) ijitoa, dantzaria, aktorea eta naif-margolari espainiarra da.

Biografia.

Gurasoak Andaluziako emigrante ijitoak ziren Frantzian. Marseillan jaio zen, eta urtebete inguru zuenean, familia Bartzelonara itzuli zen. "Ca la Rosita"n hasi zen dantzatzen, El Paraleloko upeltegian. Garai hartako ijitoek oso ezaguna zuten lokal hori, eta hantxe egiten ziren festak eta dantzaldiak. Gero Bartzelonako hainbat tabernatan jarraitu zuen. Han aurkitu zuen Paco Rebések, kaleko emanaldi inprobisatuetako batean. Aitabitxia eta babeslea bihurtu zen, eta izen handiko dantzaria izan zen, eta Kondal Hiriko uneko irakasle onenaren babespean eramangzuen. Rebések bazekien Kataluniako norgehiagokaren dantza hori —zapata kenduta dantza egitea ematen zion ospea— ez zela nahikoa programa bat ixteko.

Ibilbidea.

Blas de Otero, Rafael Alberti, José Manuel Caballero Bonald edo León Felipe bezalako idazleen eta Pablo Picasso, Salvador Dalí edo Francisco Rebés bezalako margolarien arte-musa izan zen, intelektualen irudi erakargarritzat hartu zutena. Berak bultzatu zuen pintatzera, eta Paris edo Madril bezalako hirietan azaldu zituen naïf estiloko lanak.

Pastora Imperiok 1956an kontratatu zuen dantzari gisa, eta, Ava Gardner-i esker, Hollywoodeko bi filmetan hartu zuen parte. Sullivan enpresaburuak Las Vegasen aurkeztu zuen, Estatu Batuetako hainbat telebista-programatan parte hartu zuen eta New Yorken eta Mexikon abestu zuen. Ordutik mundu osoko bira askotan parte hartu zuen eta hainbat filmetan parte hartu zuen, hala nola "La cogida y la muerte" filmean. José Luis Gonzalvo zinema-zuzendariarekin ezkondu zen, parte hartu zuen filmetako bateko zuzendariarekin, eta harekin hiru seme-alaba izan zituen: Curro, Luis eta Pilar.

Carmen Amaya (La capitaina) eta Dolores Amaya, (La Pescaílla) neskatila dantzarien lehengusina da.


Al-Mundhir Kordobakoa

Al-Mundhir Kordobakoa —arabieraz: المنذر

, "Abu al-Hakam al-Mundhir ibn Muhammad"— (Kordoba, 844 - Bobastro, 888) Al-Andalusko seigarren emir independentea izan zen. Muhammad I.a Kordobakoa aitaren oinordekoa izan zen 886an, bi urteko erregealdia baino izan ez zuelarik.

Bere aitaren erregealdian, kristau eta muladi matxinoen aurkako operazio militarren agintaritza jaso zuen. 865ean, Dueroren haranean Ordoño I.a Asturiaskoaren aurkako operazio bat zuzendu zuen, partzialki huts egin zuena. Kordoba itzultzen ari zela, Burgosen Rodrigo Gaztelakoa garaitu zuen, Gaztelako kondea, kristauen mugak, iparralderantz atzeratu zirelarik. Leon eta Astorga konkistatzen saiatu zen, baina Alfontso III.a Asturiaskoak, Valdemoran garaitu zuen 878an. Banu Qasi eta Alfontso III.a Asturiaskoaren aurkako espedizio bat zuzendu zuen, baina 883an garaitua izan zen, Cellorigoko guduan. Baina arrakasta izan zuen Ibn Marwan Badajozetik botatzean, 884an.

Bere erregealdiko bi urteetan, arrakastarik gabe, Omar ibn Hafsunen aurka borrokatzen aritu zen.

Ibn Idharik, honela deskribatzen du: "Beltzarana, ile kizkurrekoa... aurpegia, pikorrez betea zuen".


Llyn Celyn

Llyn Celyn 1960 eta 1965 artean Gwyneddeko (Gales) Tryweryn ibaiaren haranean eraikitako urtegia da. Horrek Capel Celyn herria, 70 biztanleko herria, den-denak galestar hiztunak, bortxaz desagerraraztea ekarri zuen, biztanleen protestak eta Galesko parlamentarien oposizioa gorabehera.

Historia.

Urtegia 1965eko urriaren 28an sortu zen, Liverpool hiria, 100 kilometrora, eta Ingalaterrako Wirral penintsula edateko urez hornitzeko. Bere sorkuntzak Capel Celyn galestar herrixka suntsitzera eraman zuen. Galesen oposizio gogorra piztu zuen, galestar nazionalismoaren sorrera sustatuz, Cofiwch Dryweryn ("Gogoratu Tryweryn") esloganean sinbolizatua.

Protesta artean, Galesen Llyn Celyn urtegia inauguratu zuen Liverpoolgo Udalak. Proiektuak aurkako mugimendu indartsua eragin zuen Galesen, eta besteren artean, hiru minutura ere iritsi ez zen inaugurazio ekitaldia boikotatu zuten megafoniaren kableak moztuta. 2005ean Liverpoolgo Udalak barkamen formalak eskatu zizkion Galesko herriari publikoki, urtegiarekin sortutako kalte eta minagatik.


Valsecca

Valsecca Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Mugakideak.

Valseccak honako udalerri hauekin egiten du muga:


Green Meadow (Florida)

Green Meadow Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Broward konderrian kokatuta dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Palos Hills (Illinois)

Palos Hills Illinoiseko hiri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Sutton (Ipar Dakota)

Sutton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Griggs konderrian dago, Ipar Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


J. P. Arencibia

Jonathan Paul "J. P." Arencibia (1986ko urtarrilaren 5a -) kubatar estatubatuar beisboleko catcher profesional ohia da. Gaur egun, Bally Sports Floridako kirol analista da. Major League Baseball-en (MLB) jokatu zuen Torontoko Blue Jays, Texas Rangers eta Tampa Bay Rays taldeetan 2010etik 2015era.


Lygodactylus

"Lygodactylus' Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan eta Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.


Atractus depressiocellus

Atractus depressiocellus "Atractus" generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.


Klinefelterren sindrome

Oharra: . "Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana."

Klinefelterren sindromea gizonezko batzuek duten mutazio genomikoa da, kromosomen kopurua aldatzen duena. Zehazki, sindrome hau dutenek kromosoma bat gehiago dute haien kariotipoan (46 kromosoma izan beharrean 47 dituzte).

Gizakiaren sexua X eta Y kromosomek mugatzen dute. Gizonezkoek 44 kromosoma autosomikoak (autosomak) eta 2 kromosoma sexualak (XY) dituzte. Emakumezkoek 44 autosomak eta beste pare bat (XX) sexualak. Klinefelter sindromean gizonezkoek 3 kromosoma sexual dituzte (XXY), meiosian gertatutako akats baten ondorioz.

Klinefelter sindromea mutazio genomiko ugariena da, bizirik jaiotako gizonezkoen artean bere maiztasuna %0,2koa baita. Gehiegizko kromosoma horrek aparteko aldaketa fenotipikoak sortzen ditu: hipogonadismoa (gutxi garatutako barrabilak), antzutasuna (espermatozoide gutxi sortzen dituztelako), ugatz-guruinen garapena eta adimen atzerapena, besteak beste. Ohikoa da ere ile gutxi izatea aurpegian eta gorputzean. Intersexualitate-forma bat da, beraz (pseudohermafroditismo femeninoa).

Aldaketa hormonalei dagokionez azpimarratzekoa da sindromea pairatzen duten gizonek ohi baino testosterona gutxiago ekoizten dutela.

Sintoma hauek guztiek gaitzaren diagnostikoa egiteko laguntzen dute. Kariotipoaren azterketak baieztatzen du diagnostiko hori.

Urriagoak izan arren, beste formula kromosomikoek ere eragin dezakete sindrome hau: (XXY) ohikoenaz gain, (XXXY) eta (XXYY) agertzen dira sindromea dutenen artean.


Typhlops agoralionis

Typhlops agoralionis "Typhlops" generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.


Sibley-Ahlquist taxonomia

Sibley-Ahlquist taxonomia hegaztien taxonomia bat da, iritzi tradizionalekiko nahiko desberdina. Charles Sibley eta Jon Edward Ahlquistek proposatu zuten 1970 eta 1980ko hamarkadan ADN-ADN hibridazio ikerketan lortutako emaitzetan oinarritua.

ADN-ADN hibridazioa biologia molekularreko teknika konparatibo bat da. Ez ditu ematen karakterizatzen duten datuak, baizik eta organismo ezberdinen arteko distantzia. Datu hauek analizatuta filogenetika berreraiki daiteke zuhaitz fenetikoak eraikiz.

Berrordenatzeko erradikal honek ez zuen berehalako onarpena lortu. Hasiera batean Ipar Amerikako ornitologoek ikusten zuten ondo eta American Ornitologist Unionek bere proposamenak aintzat hartu zituen. Munduko beste leku batzuetan oraindik dudak daude honen inguruan eta gaur egun ez da oso erabilia, anilisi kladistikoek bestelako datuak ematen dituztelako.


Abraão Lincoln Martins

Abraão Lincoln Martins (1983ko ekainaren 14a - ) Brasilgo futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare eta Thespa Kusatsu.


Olentzero and Company

Olentzero and Company edo Olentzero & Co 2010. urtean egindako euskarazko musikala da, Oihan Vegak eta Txemi Etxebarriak egina. Euskaraz sortutako lehenengo musikala da, eta Euskal Herriko jendeak sortua, interpretatua eta eszenaratua den lehenengo musikala ere bai. Gabon kanta tradizionalak pop, rock, techno, dance eta tango doinuekin uztartu ditu.

Istorioa.

Peru izeneko haurrari gurasoak hil zaizkio istripu batean, eta Olentzerori opari berezia eskatuko dio: zoriontasuna. Haatik, haurrak idatzitako eskutitza puskatu egingo du haren amaorde maltzurrak, eta Peruk Olentzeroren bila abiatzea erabakiko du Peruk. Bidean, euskal mitologiako hainbat pertsonaiaren laguntza izango du.

Emanaldiak.

Guztira Hamar emanaldi eman ziren jendaurrean, 2010eko azaroan eta abenduan, Bergaran, Eibarren, Arrasaten eta Donostian. Bergarakoa entsegu jenerala izan zen, azaroaren 28an; aurre-estreinaldia Eibarren izan zen, abenduaren 2an; estreinaldia Arrasaten izan zen, abenduaren 11n; eta Donostiako emanaldia Kursaalean izan zen, abenduaren 30ean. 2011n beste hiru aldiz taularatu zen, abenduaren 8an Bilboko Campos Eliseos antzokian Bi aldiz eta hirugarren bat abenduaren 27an Iruñako Baluarte Aretoan

Pertsonaiak.

Musikaleko pertsonai garrantzitsuenak Peru, Olentzero eta Peruren Izeba dira. Peruk basoan aurkitzen dituen pertsonaiak haueak dira: iratxoak, lamiak, Erreka Mari, Anbotoko Mari, Zaindaria. Eta Olentzero & Co lantegian Tasio ikazkina, Mari Domingi eta lantegiko umeak aurkituko ditu.

Koreografia.

Musikalean dantzariak daude, eta Eibarko Biraka taldekoak dira. Josu Mujika da koreografoa, eta dantzarien koordinatzailea.

Abesbatza.

Bergarako hiru abesbatza dabiltza musikalean: Bergarako Orfeoia, Aritzeta abesbatza eta Musika Eskolako Umeen Koroa.


Bailleau-le-Pin

Bailleau-le-Pin Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Bailleau-le-Pin udalerrian erroldatutako biztanleak 1.500 ziren. Familiak 550 ziren, horien artean 108 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 68 bakarrik bizi ziren emakumeak), 175 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 251 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 612 etxebizitza zeuden, 569 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 601 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 569 etxebizitza nagusietatik 467 bere jabearen bizilekua ziren, 97 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 16 etxek bi zituzten, 94 etxek hiru zituzten, 179 etxek lau zituzten eta 279 etxek bost zituzten. 527 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 241 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 274 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 949 ziren, horien artean 724 aktiboak ziren eta 225 inaktiboak ziren. 724 pertsona aktiboetatik 688 lanean zeuden (369 gizon eta 319 emakume) eta 36 langabezian zeuden (13 gizon eta 23 emakume). 225 pertsona inaktiboetatik 93 erretiraturik zeuden, 77 ikasten zeuden eta 55 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Bailleau-le-Pin udalerrian 568 unitate fiskal zeuden, 1.529,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.124 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 65 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 zurgina, 3 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 tintoreria.

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 okindegiak, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.

2000. urtean Bailleau-le-Pin udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Bailleau-le-Pin

Sandarville (2,5 km)

Nogent-sur-Eure (3,5 km)

Ollé (3,5 km)

Chauffours (3,6 km)

Meslay-le-Grenet (3,8 km)

Ermenonville-la-Grande (5,3 km)

Magny (5,3 km)

Orrouer (5,4 km)

Marchéville (5,6 km)


Amytornis striatus

Amytornis striatus "Amytornis" generoko animalia da. Hegaztien barruko Maluridae familian sailkatua dago.


Vincent Bal

Vincent Bal (1971ko otsailaren 25a) belgikar zinemagile eta artista bisuala da, oso ezaguna den eguneroko objektuek emandako itzaletan oinarritutako bere artelanengatik. Idazle eta zuzendari gisa ezaguna da "Minoes" (2001), "Nono, het Zigzag Kind" (2012), "Brabançonne" (2014) eta "The Bloody Olive" (1997) lanengatik.

Hasierako bizitza eta hezkuntza.

Bal 1971ko otsailaren 25ean jaio zen Ganten, Belgikan. Zinema-zuzendaritzako ikasketak egin zituen Hogeschool Sint-Lukas Brussel-en.

Karrera.

Zinema.

Zinema graduko hirugarren urtean, Balek Aan Zee

film laburra zuzendu zuen (1993), hainbat jaialditarako hautatua izan zena. 1994an graduatu zen "Tour de France" film laburrarekin (1994) eta hainbat sari irabazi zituen, besteak beste, Clermont-Ferrandeko film laburreko nazioarteko zinemaldian Canal+ Saria eta Dresdengo Zinemaldiko Film Labur Onena. Graduatu ostean, "The Bloody Olive" (1997) zuzendu zuen, Lewis Trondheim-en komiki liburu batean oinarritutako zinema beltzaren parodia. 1999an, Man Van Staal

zuzendu zuen, 2000ko Berlingo Kinderfilmfest-en Nazioarteko Epaimahaiaren Saria irabazi zuena. 2012an "Nono, het Zigzag Kind" zuzendu zuen, Thomas Simon (izenburuko pertsonaia gisa) eta Isabella Rossellini protagonista dituen familiako abenturazko filma. Filma David Grossmanen izen bereko eleberrian oinarrituta dago.

Filmografia.

(1999): luzea, zuzendaria/idazlea

"(1997): s" hort, zuzendaria/idazlekidea

(1993): laburra, zuzendaria/idazlea

Ilustrazioa.

Bal ezaguna da itzalen artearen ilustrazioengatik, eguneroko objektuetatik sortutako itzalak eskuz marraztutako zirriborroak konbinatuz egindakoak. 2016an hasi zuen bere etengabeko "Shadowology" seriea egunero itzal zirriborro bat egiteko erronka jarri zion bere buruari.

Bal egun bere itzal-marrazkiak biltzen dituen Shadowology zuzeneko akzioko pelikulan ari da lanean eta izen bereko bere ilustrazioen liburu bat ere argitaratu du.


Le Noyer-en-Ouche

Le Noyer-en-Ouche Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Le Noyer-en-Ouche udalerrian erroldatutako biztanleak 185 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 166 etxebizitza zeuden, 84 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 78 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 166etxeak ziren. 84 etxebizitza nagusietatik 71 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 44 etxek bost zituzten. 69 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 117 ziren, horien artean 85 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 85 pertsona aktiboetatik 73 lanean zeuden (41 gizon eta 32 emakume) eta 12 langabezian zeuden (8 gizon eta 4 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Le Noyer-en-Ouche udalerrian 93 unitate fiskal zeuden, 204 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.934 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak argiketaria ziren.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.

2000. urtean Le Noyer-en-Ouche udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 540 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Le Noyer-en-Ouche

La Houssaye (2,5 km)

Gouttières (2,8 km)

Ajou (3,0 km)

La Ferrière-sur-Risle (3,1 km)

Thevray (4,4 km)

Beaumesnil (4,9 km)

Grosley-sur-Risle (5,1 km)

Champignolles (5,7 km)

Romilly-la-Puthenaye (5,8 km)

Sébécourt (6,0 km)

<br clear=left>


Txitxardin hori

Txitxardin horia "(Clavulinopsis fusiformis)" "Clavariaceae" familiako onddo espezie bat da. Oso jangai kaskarra, zapore mingotsa. Nahiko ohikoa da gure zelaietan.

Deskribapena.

Karpoforoa: Elementu ugari, bakoitzak, 5 eta 10 cm arteko altuera eta 0,2 eta 0,6 cm arteko zabalera dutenak. Bakunak, adarrik gabe, hori distiratsua edo sufre bizi kolorekoa, ardatz luzanga moduan, barnehutsak, zilindrikoak edo apur bat estutuak.

Himenioa: Karpoforoaren gainazala estaltzen du, "Clavaria" generoan bezala.

Hanka: Ez dauka, lurretik jaiotzen dira, banakako ale asko estu, sortak osatuz, adarrik gabe, edo oso adar gutxirekin eta zatituta goian.

Haragia: Zurixka edo horixka, irmoa, elastikoa, zapore garratz samarra eta usainik gabea.

Etimologia:

Jangarritasuna.

Jangarri erdipurdikoa, nahiz eta ia ez duen sukaldaritzako baliorik.

Nahasketa arriskua.

"Clavulinopsis helvola" eta bere aldaera "geoglossoides" delakoekin, hauek 2 eta 6 aleko taldeetan ateratzen dira eta elastikoagoak dira.

Sasoia eta lekua.

Oso arrunta eta oso ugaria ez den arren, udazkenean ia urtero ikusten dira, goroldiotan eta belarretan, basoetako soilguneetan, edo txilarrak dituzten zelaietan.

Banaketa eremua.

Europa, Asia, Ipar Amerika.


Sapotaceae

Sapotaceae Ericales ordenako landare loredunen familia da. Hosto-iraunkorreko 800 zuhaitz eta zuhaixka espeziek osatzen dute, 65 generotan (35-75, definizioaren arabera) banaturik. Bere hedapena pantropikala da.


Medzianky

Medzianky Eslovakiako ekialdeko udalerri bat da, Vranov nad Topľouko barrutian kokatua. 4,93 kilometro koadro ditu, eta 2017an 285 biztanle zituen. Itsas mailatik 240 metro gorago dago.

Historia.

Idatzizko lehen aipamena 1212. urtekoa da.


Tuscarora (Pennsylvania)

Tuscarora Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Schuylkill konderrian dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Veintiquatro

Veintiquatro (gaztelerazko egungo grafiaz Veinticuatro) edo Caballero Veintiquatro (euskaraz "Hogeita lau" edo "Hogeita lau zalduna") Andaluziako zenbait hiritako udaletako kargu propio bat zen, Antzinako Erregimenekoa, Úbeda, Baeza, Jaén, Kordoba, Sevilla, Jerez de la Frontera eta Granadakoetan kasu. Erregidore edo zinegotziaren pareko kargua zen eta kargu hori zuenaren noblezia eta posizio sozialarekin lotua zegoen. "Veintiquatro" kargu edo lanbideari "veintiquatria" zeritzon.


Glyptothorax pectinopterus

Glyptothorax pectinopterus "Glyptothorax" generoko animalia da. Arrainen barruko Sisoridae familian sailkatzen da.


Kings Point (New York)

Kings Point New York estatuko herri bat da. Nassau konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Orțișoara

Orțișoara Errumaniako udalerri bat da, Timiș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Herriak.

Udalerrian honako herriak daude:


Artzesilao

Artzesilao (antzinako grezieraz: Ἀρκεσίλαος

Teofrasto, Polemon, Krantor Ziliziakoa eta Krates Atenasekoaren ikaslea, azken honen oinordekoa izan zen Akademian, baita bere eraldaketaren egilea ere, Platonen baieztatze positiboak ahuldu, eszeptizismoa berreskuratu eta metodo sokratikoa berriz indartzean jartzeagatik bereizten dena, ironia, galde egitea eta zalantza, eztabaida filosofikoetan erabiliz. Hala ere, bere eszeptizismoa ez da ordena moralera hedatzen, baizik eta ordena espekulatibo eta metafisikora mugatzen dela

Sokratesek "gauza bakarra dakit, ez dakidala ezer" esan bazuen, Artzesilaok "ezer ez dakidala ere ez dakit ziur" gehitzen du.

Etikan, Artzesilao, "gogo handi"aren platondar doktrina, gogoaren asaldaezintasunera murrizteagatik nabarmentzen da.


Daiju Sasaki

Daiju Sasaki (japonieraz: 佐々木 大樹

, 1999ko irailaren 17a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.


El Viso (Madril)

El Viso, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Chamartín barrutian. Hiriko 51. auzoa da.

1933-1936 artean Rafael Bergamín Gutiérrez arkitektoak Luis Felipe Vivanco arkitektoarekin batera eraikitako koloniatik izena hartzen du.


Evips percinctus

Evips percinctus "Evips" generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.


Nenetsera

Nenetsera uraldar hizkuntzen samoiedo adarreko hizkuntza da, Errusian mintzatua. Bi dialekto ditu, elkarrekiko ulergarritasun txikikoak: tundrakoa eta basoetakoa. Tundrakoa hedatuagoa dago, eta 30.000 hiztun baino gehiago ditu; besteak, berriz, 1.000-1.500 hiztun inguru.


Alexis Etxekopar

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau kanta egile zuberotarrari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Etxekopar (argipena)»."

Alexis Etxekopar, Attuli ezizenez ere ezaguna (Barkoxe, 1924ko otsailaren 10a - "ib. ", 2005eko abenduaren 27a), kanta egile zuberotarra izan zen.

Biografia.

Etxekopar Barkoxekoa zen eta Larraja auzoko Etxekopareberrian laborantzan aritzen zen lanbidez eta bertan bizi familiarekin.

Bigarren Mundu Gerran gaztea zela parte hartzea ere egokitu zitzaioan.

Lanak.

XX. mendearen erdialdean Zuberoa mailan Etxahun-Iruriren parean agertzen zen kantak egiten. Berak egindako abestiak alaiak eta hunkigarriak dira; euskararen galtzeaz kezka erakusten dute eta zenbait antologiatan agertzen dira.

Hala ere, iruritarra ez bezala ez zuen maite plazan publikoaren aurrean aritzea. Horregatik bere ekoizpena ez da oso ezaguna eta baliteke gehiago txokoren batean agertzea. Davantek bere erreferentziazko antologian kanta hauek aukeratu zituen:

"Jin baledi" kanta Jojo Bordagarai eta Ramuntxo Karrerek berari enkargatutakoa da, zioten estimuaren seinale. "Jojo eta Ramuntxo" izenpean argitaratu zuten "Zure kanpoetara" diskoan.

Bere bizitza zein obra ezezagunaren datu gehiago argitara eman dira 2010ean: Patrick Keheille herrikideak egindako "Xahakoa" bere omenezko pastorala taularatu du Barkoxek. "Xahakoa" kanta oso ezaguna da Euskal Herri osoan baina gutxik dakite egilea Attuli dela. Trajerian protagonistaren papera hiru lagunek egin dute: Jean-Pierre Luro, Jean-Noël Pinque eta Mathieu Uthurribordek.


Nicolás Maduro

Nicolás Maduro Moros (Caracas, Venezuela, 1962ko azaroaren 23a - ) Venezuelako sindikalista eta politikaria da, gaur egun Venezuelako lehendakari "enkargatua". Aurretik Kanpo Harremanetarako ministerioa eta lehendakariordetzaren arduradun izan zen, Hugo Chávezen gobernuan. Ogibidez autobus gidaria zen.

Lehendakariorde gisa, Madurok Venezuelako ardura administratibo eta ekonomikoak bere gain hartu zituen Hugo Chávezen gaixotasuna bitarte. Chávezen heriotza 2013ko martxoaren 5an gertatu zenean Madurok ardura hartu zuen "Venezuelako lehendakari enkargatu" bezala, hauteskunde presidentzial berriak egin arte. Kargua hilaren 8a zin egin zuen. 2013aren apirilaren 14an ospatutako hauteskundetan lehendakari hautatu zuten.