Novato (Kalifornia)

Novato Kaliforniako hiri bat da. Marin konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Běleč (Brno-Landako barrutia)

Běleč Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 195 biztanle ditu eta 4,03 kilometro koadroko azalera. Brno-Landako barrutian dago.

Historia.

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1375 urtean egin zen.


Sanborn (Minnesota)

Sanborn Minnesotako hiri bat da. Redwood konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Galva (Iowa)

Galva Iowako hiri bat da. Ida konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Descloizita

Descloizita fosfato motako minerala da eta adelite-descloizite taldearen kidea da.

Ezaugarriak.

Descloizita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: <chem>PbZn(VO4)(OH)</chem>. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 3,5 da.


Acomys cineraceus

Acomys cineraceus Acomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Deomyinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.


Boto (argipena)

Boto hitzak adiera zenbait ditu:


Bàscos

Bàscos (okzitanieraz "Bàscos

", frantsesez eta ofizialki: "Bascous

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Bascous udalerrian erroldatutako biztanleak 133 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 76 etxebizitza zeuden, 56 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 70 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 56 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren eta 10 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 44 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 84 ziren, horien artean 57 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 57 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (31 gizon eta 22 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Bascous udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 125 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.011 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra liburu denda bat zen.

2000. urtean Bascous udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Bascous

Noulens (2,2 km)

Ramouzens (3,7 km)

Dému (3,9 km)

Séailles (5,8 km)

Espas (6,2 km)

Lannepax (6,6 km)

Eauze (7,9 km)


Mandres-en-Barrois

Mandres-en-Barrois Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Mandres-en-Barrois udalerrian erroldatutako biztanleak 131 ziren. Familiak 45 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 64 etxebizitza zeuden, 50 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 61 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 50 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 40 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 76 ziren, horien artean 55 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 55 pertsona aktiboetatik 51 lanean zeuden (33 gizon eta 18 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Mandres-en-Barrois udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 155 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.058 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.

2000. urtean Mandres-en-Barrois udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Mandres-en-Barrois

Bure (3,0 km)

Cirfontaines-en-Ornois (4,0 km)

Chassey-Beaupré (4,6 km)

Saudron (4,6 km)

Gillaumé (4,7 km)

Bonnet (4,8 km)

Horville-en-Ornois (5,7 km)


Otxobi

Otxobi Nafarroa Garaiko kontzejua da, Itza udalerrikoa. Gulibarrekin batu baino lehen, Itza zendeako kontzejua zen. 62 biztanle zituen 2018an..


Bichancourt

Bichancourt Aisne departamenduko Frantziako udalerria da, Frantzia Garaia eskualdean.


Buffalo (Iowa)

Buffalo Iowako hiri bat da. Scott konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Crosshill (Fife)

Crosshill, Eskoziako gaeleraz: Cnoc na Croise

, Eskoziako udalerri bat da, Fife konderrian.


Chevrolet Corvette (C4)

Chevrolet Corvette (C4), Chevrolet markako automobil bat da. Kirol autoen segmentuan sailkatua dago. 1983-1996 artean ekoiztu zen. Goreneko ingeniaritza elementuez osatua, bere ZR-1 modeloko LT5 motorrak 375 hp (280 kW) indar zuen eta 1990an 24 orduz 282 km/h abiaduran 5.000 miliako distantzia burutzearen errekorra ezarri zuen.

"Xanfarin eta andere King" (1983-1987) telesailan Lee Stetson CIAko agenteak gidatzen duen auto modeloa da.


600

"Artikulu hau 600. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus Seiehun.

"Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!"


Urdazubi

Urdazubi Nafarroa Garaiko ipar-mendebaldeko udalerri bat da. 349 biztanle zituen 2019. urteko erroldaren arabera. Zugarramurdi eta Baztan udalerriekin batera Baztanaldea eskualdea osatzen du Baztan Bidasoa eskualdearen barnean.

Sara, Ainhoa eta Zugarramurdi herriekin batera Xareta elkartea edo azpieskualdea osatzen du.

Toponimoa.

Mikel Belaskoren ustez, herriaren izen zaharra "Urdax" izan liteke, "Urdaiz"en aldaera bat; beraz, pertsona bati lotuta -"iz" amaiera duen euskal toponimo ohiko bat, kasu horretan "Urda". Haren iritziz, gaur egungo herriaren izena jatorrizko "Urdax" izenetik bide dator: hari, "zubi" izena gehitu zitzaion (Urdazubi = Urdaxen zubia).

1989tik, toponimo ofiziala Urdazubi/Urdax da.

Geografia.

Inguru naturala eta kokapena.

Urdazubi Nafarroa Garaiko eta Iruñeko merindadeko ipar-mendebaldean dago, Lapurdiko mugatik gertu. Herrira heltzeko, N-121-B errepidea hartu behar da Lapurdirako norabidean.

Ugarana errekak herria zeharkatzen du. Aurrerago, Urdazuri izena hartuta, Donibane Lohizunen itsasoratzen da.

Klima eta landaredia.

Klima ozeaniko epela da, aldaketa termikoa txikia da eta prezipitazioak ugariak dira urte osoan zehar, baita uda garaian ere. Urteko batez besteko tenperatura 1.800 eta 2.000mm artekoa eta tenperatura 13 eta 14 gradu artekoa da. Urteroko egun euritsuak 170 inguru dira, eta gunerik menditsuenetan balio horiek gainditu daitezke.

Jatorrizko landaredia gaztainondoek, haritzek eta hosto erorkorreko antzeko espeziek osatzen zuten, baina gaur egun basoen azalera asko murriztu da mendeetako zuhaitz ebaketaren ondorioz. Gaur egun sastrakak eta iratzeak dira herriaren inguruko landaredian nagusi. Horrez gain, hariztiren bat ere gordetzen da.

Demografia.

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 27 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %7,76 (Nafarroa Garaiko batezbestekoaren azpitik).

Politika.

Udal hauteskundeak.

Azken agintaldietan, Urdazubiko alkatea Azkar zerrendako Santiago Iñaki Ariztia Urriza da, 2019an, haren taldeak ("Azkar-Agrupación Electoral Independiente", A-AEI izena zuena) udaleko zazpi ordezkarietatik lau lortu zituen, eta hortaz, gehiengo osoa. Boto baliogabeak 13 izan ziren eta zuriak, 18. Abstentzioa % 10,40 izan zen.

2011ko udal hauteskundeetan ere bi zerrenda berak aurkeztu ziren, bai eta Azkar garaile atera ere. Zinegotzi banaketa bera izan zen, eta Villaresek alkate kargua gorde zuen.

2015eko maiatzaren 25eko hauteskundeei begira, Andres Diharasarri alkate ohiak zuzentzen zuen Urtxume taldea desegin zen. Hala ere, Santiago Villares Alkatearen Azkar taldeaz aparte, beste herritar talde batek Urdazubi Elgarrekin talde berria sortu zuen, Iñigo Imaz historialaria buru zuela. Villaresek alkatetzari eustea lortu zuen, hala ere:

Urdazubiko Udala (2015)

Urdazubiko Udala (2019)

Udaletxea.

Urdazubiko udaletxeko idazkaria Zugarramurdiko idazkari ere bada.

Festak eta ospakizunak.

Urdazubiko bestak maiatzaren 25ean ospatzen dira, Salbatoreetan.

Euskara.

Sakontzeko, irakurri: «Nafar-lapurtera»


Capulhuac (udalerria)

Capulhuac Mexikoko udalerri bat da. Mexikoko estatuan kokatua dago. 2010ean biztanle zituen km²ko azaleran. Herriburua Capulhuac de Mirafuentes da.


Pliezhausen

Pliezhausen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Jacopo Bassano

Jacopo Bassano (Bassano del Grappa, Veneziako Errepublika, c. 1515 - 1592ko otsailaren 13a) italiar pintorea izan zen.

Bizitza.

Aitarekin aritu ondoren, Veneziara jo zuen eta han Bonifacio da Pitatiren estudioan ibili zen. Nabari zaio haren eragina garai honetako koadroetan, baina bai bere ukitu propioa ere. Hasieran errealismoari lotu zitzaion, berezko joerak bezala Bonifacio eta Pordenoneren eraginak hartara eraman baitzuten. "Sanson eta filistearrak" eta "Erregeen gurtza" dira 1535tik 1540ra bitarteko obrarik aipagarrienak. Veneziara aldatzean, han indarrean zegoen manierista joerari heldu zion. Joera horretakoak izan arren era ezberdinez eginak dira "Santa Katalinaren martiritza" bat, irudi luzexketakoa, eta errealismo gogorrean pintaturiko beste zenbait. Brotxa-arrasto laburragoak erabiltzen ditu garai honen azken aldera. 1550a aldera pintatu zuen "Azken afari" koadroan garbi nabari zaio marrazteko eta itzalak taxutzeko lortu zuen trebetasuna.

Gero, manierismoa utzi eta errealismoaren sintesia egitera jo zuen. Agerikoa da honetan Tintorettoren eragina, argilunen trataeran batik bat. 1560-70ko aldia erabakigarria izan zen, ordukoa baita "Gurutziltzatua;" koadro hau, haren pinturaren zuinetako bat dela esan izan da. Asko txunditu zuten Greco, han eman zituen argi-efektuek. Aita bezala, pintore izan ziren bere lau seme.


Kowloon City barrutia

Kowloon City barrutia (txinera tradizionalez: 九龍城), Hong Kong osatzen duten 18 barrutietako bat da. Barrutiak 10,02 kilometro koadroko azalera eta 362.501 biztanle ditu azken erroldaren arabera.

Hong Kongen batez besteko dentsitatea baino gehiago dauka, 36.178 biztanle kilometro koadroko.


Newland (Ipar Carolina)

Newland Ipar Carolinako herri bat da. Avery konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Ultrakontserbatismo

Ultrakontserbatismoa erakunde kontserbadoreen baitan bereziki aldaketa eta irekieraren aurkako jarrerak aldezten dituen joera politika era erlijiosoa da. Terminoa eliza katolikoan erabili izan da maiz. Joera horretako jarraitzaile eta jarrerak ultrakontserbadoreak direla esaten da.


Orangerie Museoa

Orangerie Museoa (frantsesez: "Musée de l'Orangerie"

) Parisko Concorde plazan kokaturiko margo inpresionista, postinpresionista eta mende hasierako arte modernoaren arte galeria bat da. Paul Cézanne, Henri Matisse, Amedeo Modigiani, Claude Monet, Pablo Picasso, Pierre-Auguste Renoir, Henri Rousseau, Chaim Soutine, Alfred Sisley eta Maurice Utrilloren artelanak daude, besteak beste.

Galeria Senaren ibaiertzean kokatzen da, antzinako Tuileriak jauregiko orangerien Concorde plazan , «Concorde» metro geltokitik gertu.

Historia.

Moneten nenufaren margo ziklo bat, igebelarrak bezala ezaguna, 1927an Orangerieko beheko solairuan kokatua izan zen, Museoak Walter-Guillaumeren margo inpresionisten bilduma jasotzen du 1965tik.

Museoa publikoari itxia egon zen 1999ko abuztutik 2006ko maiatzera arte. Itxi aurreko hilabetetan munduko guztiko museoetan sakabanatuak zeuden Moneten Igebelarren erakusketa berezi bat egon zen. Igebelarren inguruan egin zituen 250 lanetatik 60 baino gehiago elkartu ziren. Hormak purpura eta bioleta koloreetan margotuak izan ziren erakusketa horretarako espreski. Orangerie berritua izan zen margoak goiko solairura eraman ahal izateko. Orain argi lauso baten pean erakusten dira, Monetek hasiera batean nahi izan zuen moduan. Zortzi margoak bi aretotan erakusten dira.

Museoak gauza interesgarriak ditu, zentzu inpresionista eta mota askotariko eskulturak.


Ilargiaren uhartea

Ilargiaren uhartea (ingelesez: "Luna Island"

) oso ibai-uharte txiki huts bat da, Niagarako ur-jauzien estatu parkean dagoena, New York estatuan (AEB). Ilargiaren uharteak Bridal Veil ur-jauziak eta Amerikar ur-jauziak bereizten ditu.


Berga

Berga Kataluniako iparraldean dagoen udalerria da, Berguedà eskualdeko hiriburua dena eta Bartzelonako probintzian ere kokatuta dagoena.

2007an 16.596 biztanle zituen. 22,56 km²-ko azalera du.

Geografia.

Udalerri mugakideak.

Iparraldean eta ipar-ekialdean Cercs, hego-ekialdean Olvan, hegoaldean Avià, hego-mendebaldean Capolat eta ipar-mendebaldean Castellar del Riu udalerriak ditu mugakide.

Natura-ingurunea.

Aurre Pirinioan kokatuta, Pedraforca mendia udalerritik ez dago urruti kokatuta. Queralteko mendilerroa ondoan dauka, bertan santutegia dagoelarik.

Bestela, Llobregat ibaia gertutik igarotzen da, iparraldetik etorrita.

Historia.

Hiriaren jatorria "Vergneum" da, 'bargusii' iberiar herriaren hiriburua zena, geroago 'Castrum Bergium' izango zena Erromatarren okupazio garaian.

X. mendean, Cerdanyako kondeek Bergako konderri izenekoa sortu zuten, euren menpe zegoena. 1393an bestela Aragoiko eta Armagnac-eko Juanak bereganatu zuen, eta 1468an Ferran printzeak hartu zuen.

Segadors-en Gerran, armada frantziarrak hiria 1655ean okupatu zuen, geroago monarkia espainiarrak berreskuratu zuen. Hamarkada batzuk geroago, Espainiako Ondorengotza Gerran beste hiri batzuekin batera (Fraga eta Cervera kasu) borboien alde egin zuen.

Napoleonen aurkako gerran, Kataluniako Goiko Batzarraren egoitza izan zen 1811an, eta 1837an gobernu karlistarena, Katalunia osokoa. Hiru karlistaldiek hiria jo zuten hori dela eta. 1877an hiri izendatu zuten hain zuzen ere, eta XIV. mendeko harresia botatzeari ekin zioten XIX. mende horretan.

XX. mendeko hasieran industriaren garapenak (ehungintzarena besteak beste) immigrazio mugimenduak ekarri zituen, modu nabarmenean populazioa igoaraziz.

Kultura.

La Patum.

Sakontzeko, irakurri: «Patum de Berga»

'La Patum' izeneko festa ospatzen dute urtero hirian Corpus Christi dela-eta, maiatz-ekainean. 1983an Generalitatek izendatu zuen festa tradizional eta nazioko interesduntzat, eta 2005ean bestela UNESCOk "Ahozko eta materiarik gabeko gizateriaren ondare"-tzat.

XV. mendekoak dira idatzitako aipamen zaharrenak.

Herri senidetuak.

Gernika, Euskal Herria.


Hayato Sasaki

Hayato Sasaki (japonieraz: 佐々木 勇人

, 1982ko azaroaren 29a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Montedio Yamagata eta Gamba Osaka.


Georges Dantu

Georges Dantu (Paris, 1867ko apirilaren 10a-Paris, 1948ko apirilaren 23a) margolari frantziarra izan zen. Bere estiloa inpresionismoan kokatzen da.

Biografia.

Arte Ederren Elkarte Nazionaleko kidea (1910-1913), kide izan zen Frantziako Artisten Salonean erakusketak egin zituen, 1914tik 1929ra eta, besteak beste, Salon d'hiver, Salonean des Indépendants, Salon orientalistetan eta galeria ezberdinetan, besteak beste, Galerie Devambez eta Galerie Georges Petit (1924-1929). 1929an, Salon d'hiver-en oihalak aurkeztu zituen. Boulogne-Billancourt hilerri zaharrean dago ehortzita. Bere lanetako batzuk Carnavalet museoan gordetzen dira.


Edith Frank

Edith Frank, jaiotzez Edith Holländer, (Akisgran, 1900eko urtarrilaren 16a - Auschwitz, 1945eko urtarrilaren 6a) Otto Franken emaztea eta Margot Frank eta Anne Franken ama izan zen.

Edith Frank Herbeherean errefuxiatu zen judu alemaniarra izan zen, berak eta bere familia osoak nazien jazarpena nozitu baitzuten, "Atzeko etxean" gorde zirelarik. 1944an harrapatu zuten eta Auschwitzen geratu behar izan zuen alabak eta Auguste Van Pels Bergen-Belsenera eraman zituztenean. Ingurukoek diotenez, beti alaben bila jarraitzen zuen eta haientzako janaria bilatzen.

1945eko urtarrilaren 6an Auschwitzen hil zen, gosez ahuldurik.

Biografia.

Edith Holländer Akisgranen jaio zen, 1900go urtarrilaren 16an. Aita Abraham Holländer (1860-1928) izan zuen, txatar negozio eta metal enpresa batzuen jabea, eta ama, berriz, Rosa Stern (1866-1942). Bikoteak 4 seme-alaba izan zituen eta Edith haietako gazteena zen. Senide zaharrenak Julius (1894), Walter (1897) eta Bettina (1898) izan ziren.

Holländer sendiak juduen festak ospatzen zituzten eta kaxrut-en arauak gordetzen zituzten etxean. Familako kide batzuk Akisgrango judu komunitateko izen handiko partaide ziren.

Edithek 14 urte besterik ez zituenean, 16 urteko Bettina ahizpa hil egin zitzaion, apendizitisak jota. 12 urte geroago, Edithek alaba izan zuenean, Margot Bettina deituko zion, haren omenez.

Anaia Julius alemaniar armadan aritu zen I. Mundu Gerran. Bala batek eman zion besoan eta bizitza osorako arazoak izango zituen horregatik.

1916an, batxiler titulua atera zuen Akisgrango Viktoriaschulen. Ez dakigu ezer asko urte haietaz, Anne Frankek bere egunerokoan idatzi zuena bakarrik:

1924an, Otto Frank ezagutu zuen eta 1925eko apirilaren 5ean lotu zuten konpromisoa. 1925eko maiatzaren 25ean, ezkondu ziren Akisgrango sinagogan, Edithek 25 urte zituenean. Egun zoriontsu haietan, Italiara egin zuten eztei-bidaia.

Ezkondu ondoren, Frankfurtera joan ziren bizitzera. 1926ko otsailaren 16an, lehen alaba, Margot jaio zen eta, 1929ko ekainaren 12an, Anne.

Baina krisi ekonomikoak harrapatu zituzten eta Hitlerren indarra gero eta handiagoa zen. 1933an, antisemitismoa gero eta nabariagoa zen eta Otto eta Edithek Alemaniatik alde egitea erabaki zuten.

1933an, Amsterdamen errefuxiatu ziren eta Ottok enpresa propioa sortzeko aukera izan zuen han. Udan joan zen hara bizitzea, Edithek, azarora arte, bizileku egokiaren bila, Akisgran eta Amsterdam arteko bidaia behin baino gehiagotan egin zuelarik. Bolada batez, Margot eta Anne Akisgranen geratu ziren amonaren etxean eta, 1934an, familia osoa bildu zen Amsterdamen. Merwede enparantzara ematen zuen etxean, Frank sendiak libre sentizea lortu zuen, salbu. Alabak eskolara bidali, Otto lanera eta Edith etxekolanetan. Baina, orduan, II. Mundu Gerra hasi zen eta 1940ko maiatzaren 10ean, Alemaniak Herbehereak okupatu zituzten. Frank sendia arriskuan zen berriro.

1938, Edithen anaiak ziren Julius eta Walterrek Alemaniatik ihes egitea lortu zuten. AEBetara emigratu zuten eta gerratik libratzea lortu zuten.

1939an, Rosa Holländer, Edithen ama, haien etxean bizitzen jarri zen, baina, 1942ko urtarrilaren 29an, minbiziak hil zuen.

Anne Montessori eskola batean sartu zuten, gurasoen ustez, haren izateko erari hobeto egokitzen zitzaiola-eta. Alaba gazteena maiz gaixotu zen, baina oso gustuko zuen eskolara joatea. Margot, berriz, beste eskola batera eraman zuten eta oso ikasle ona izan zen. Segituan egin zituzten lagunak, beraiek bezala, Alemaniatik etorriak asko.

Otto Frank lanpetuta ibili zen bere enpresan. 1933ko irailaren 15az geroztik, etxekoandreak mermeladak prestatzeko balio zuen "Opekta" izeneko produktua saltzen zuen eta laster izan zen pertsonal berria kontratatzeko beharrean: Miep Gies eta Victor Kugler. Geroxeago, Hermann van Pels eta Johannes Kleiman ere etorriko dira. Bitartean, Edith etxekolanez arduratzen zen, Alemania ezin ahaztu, baina itzultzeko itxaropenik gabe. Melankoliak hartzen zuen maiz. Horrela dio Miep Giesek:

Klandestinitatea eta atxiloketa.

Herbeheretan ere, Frank sendiak ez zuen nazien jazarpenari ihes egitea lortu. 1940ko maiatzean, alemanek Herbehereak okupatu zituzten eta, 2 urte geroago, 1942ko uztailean, Edith eta bere sendia ezkutatu beharrean izan ziren bertan zeuden juduak harrapatzen hasi baitziren.

1942ko uztailaren 5ean, Margotek Alemaniako lan-esparru batera aurkeztu beharreko zitazioa jaso zuen eta Otto eta Edith arriskuaz jabetu ziren. Orduan, hilabeteetan prestatzen aritu ziren gordelekuan ezkutatzea erabaki zuten.

Familiaren asmoak ezagutzen zituzten Ottoren enpresako langileek etxera etorri ziren, ahalik eta gauza gehien ezkutalekura eramateko xedean.

Hurrengo goizean, Margot atera zen lehena, Miepekin batera, bizikletan. Orduerdi geroago, Otto, Edith eta Anne Frank, arropa ugari soinean eta poltsa lepo bakoitzak. Eurijasa izugarria, ezkutalekura inguratu ziren. Horrela dio Annek bere egunerokoan:

Beste 4 judu ere bazeuden haien ezkutalekuan: Hermann eta Auguste van Pels, bere semea den Peterrekin eta Fritz Pfeffer. Ottoren enpresako 4 langilek laguntzen die, harrapatuko zituzten beldur. Horrela eman zuten ondorengo urte parea, 8 pertsona leku itxi eta txki batean, atera gabe, beldurrez.

Baina, 1944ko abuztuko egun eguzkitsu batean, beldurrak egia bilakatu ziren eta atxilo hartu zituzten, bai juduak, baita haiei laguntzen zietenak ere. Beste askorekin batera jarri zituzten eta gero, banan-banan, egin zien galdeketa. Poliziak ea Atzeko etxean judu gehiago gordetzen ote zen jakin nahi zuten eta beste horrelako helbiderik ezagutzen ote zuten.

1944ko abuztuaren 8an, trenean sartu zituzten Westerborkeko lan-esparrura eramateko eta zigortzeko barrakoi batzuetan itxi zituzten, borondatzen ez zirelako deportaziorako aurkeztu. Gizonezkoak eta emakumezkoak bananduta, erabilitako pilak desarmatzen aritu behar izan zuten egunez, oso lan zikina, baina elkarren artean hitz egiteko aukera ematen zien, behintzat.

Westerbork-tik, aldiro-aldiro, trenak ateratzen ziren ekialdeko kontzentrazio-esparruetarantz. Irailaren 2an eman zuten hurrengo egunean atera behar zuten presoen zerrenda eta, 1.019 izen haien artean, Atzeko etxeko 8 errefuxiatuak zeuden.

Hurrengo egunean, egunsentian, zama-trena atera zen. Bagoi bakoitzean, 70 preso pilatzen ziren, gizon, emakume eta ume, gazte eta zahar, gaixo eta osasuntsu. Gehienak zutik. Frank sendiak elkarrekin bidaiatzeko aukera izan zuten, 3 egun iraun zuen bidaia. Esperientzia latza: gizon bat hil egin zen iskina batean, amona batek konortea galdu zuen bestean, haurrak negarrez...

Hirugarren gauan, trena bat-batean geratu zen. Goizeko ordubiak aldera ziren, ateak ireki eta jaitsiarazi zituztenean. Jantzi marradunak zituzten gizon batzuk ekipaia trenean uztera behartu zituzten. Auschwitzeko presoak dira eta hori zen haien lana. Soldaduak era bazeuden, zakurrekin, latigoa eskuan. Argi distiratsuaren pean, gizonezkoak alde batean, emakumeak bestean kokatu behar zuten. Hau izango zen Otto Frankek sendia ikusiko zuen azken unea.

Auschwitz-Birkenaura iritsi eta hautaketa gainditu ondoren, Edith, Anne eta Margot batera jarri zituzten barrakoi batean. Egunez, lan gogorrak egin beharko dituzte, harriak jaso, lurra landu eta horrelakoak. Askotan jartzen dituzte zutik, formazioan, kontatzeko helburuaz.

1944ko neguan, sobietar armada aurrera zihoan eta naziek Alemaniara eraman nahi zituzten lanerako moduan zeuden presoak. Emakumeak aztertu zituzten, banan-banan, eta Edith deskartatu zuten. Gero, Margot eta Anneren ordua izan zen, bilutsik, burusoil, eta eraman egin zituzten.

1944ko urri edo azaroan, Margot eta Anne jendez lepo zihoan tren batean sartu zituzten Bergen-Belsengo kontzentrazio-esparrurantz. Edith Frank, berriz, Auschwitzen geratu behar izan zuen, gaixotu eta 1945eko urtarrilaren 6an hil zen. Alabak ere hil egingo ziren.

Biziraun zuen bakarra Otto izan zen.


Teoria Monetario Modernoa

Teoria Monetario Modernoa (MMT, bere ingelesezko siglengatik) azken urteetan garatutako ikuspegi ekonomiko berri bat da. Bere sorrera 1990eko hamarkadan aurkitu daitekeen arren, azken urteetan hartu du pisua arlo akademikoan eta publikoko sektore batzuen arteko eztabaidetan (bereziki Ameriketako Estatu Batuetan). Azken urteetako ortodoxia neoliberalaren aurkako ideiak planteatzen ditu. Teoria honek kritikak jaso izan ditu bai eskuin politikotik bai ezker politikotik (adibidez: marxismotik). Espainia mailan, teoria honen defendatzaile nagusietakoa Eduardo Garzón ekonomialaria da.

Orokorrean, Teoria Monetario Orokorrak austeritatea kritikatzen du Estatuaren kontuak orokortzeko modu gisa. Era berean, ukatu egiten du Estatuak zergak behar dituenik bere gastua finantzatzeko (hau ez litzateke beharrezkoa diru eskaintza kontrolatuko balu). Tesi garrantzitsuenetako bi diru eskaintza handitzeak (dirua "inprimatzeak") ez duela inflazioa zertan ekarri eta Estatuak etxe ekonomia bat bezala funtzionatzen ez duela dira.

Teoria.

Dirua magnitude abstraktu gisa.

MMT-k teoria ortodoxoen aurkako ikuspegi bat du diruaren inguruan. Teoria hauen aburuz, dirua gainerako produktuen balioa neurtzeko tresna da. Historian zehar hainbat produktu erabili dira besteen balioaren neurri komun gisa, famatuenak metal preziatuak izanik (urrea eta zilarra bereziki). Dirua trukeentzako neurri gisa erabiltzeko jaio zen.

MMT-k ez du dirua "gauza" bat bezala ulertzen. Dirua zorrak adierazteko erabiltzen da. Dirua magnitude abstraktu bat da, distantzia edo bolumena bezala. Magnitude hauek ezin ditugu ukitu, gure ideietan existitzen dira soilik. Dirua ez da gauza bat, ideia bat baizik. Distantzia metrotan neurtzen den moduan, dirua eurotan neurtu liteke (txanponetan). Garrantzitsuena, hortaz, ez da instrumentua (txanponak edo billeteak), horren atzean dagoen ideia abstraktua baizik (dirua, zorren adierazpena). 2 euroko txanpon baten ez du txanpon horren materialak balio dutena balio, 2 euro balio ditu. Zigilu bera beste material batean jarriko balitz, material horrek 2 euro balioko lituzke (eta ez material hori ekoiztea berez kostatzen dena).

Adibide argi bat kreditu-txartelen eta kontu-korronteen bidezko eragiketa finantzarioak dira. Hauetan ez dago inolako materialik jokoan, baina dirua mugitzen ari da.

MMT-k, beraz, gaur egun diru sorrera inolako material bati lotuta ez dagoela dio. Internet bidez egiten ditugun truke guztiek ez dute inolako euskarri materialik. Hortaz, diru eskaintza ez da material batera lotuta egon behar. Aitzina, dirua urre erreserben arabera eskaintzen zen (urre patroian), Estatuak urre gehiago bazuen txanpon gehiago sortu zitzakeen (eta aldrebes). MMT-rentzat, gaur egun, dirua sortzeko muga bakarra ekonomiak diru hori xurgatzeko duen ahalmena da. Ekonomiak diru gehiago xurgatu bedezake, ez litzateke inolako arazorik egongo diru gehiago sortzearekin (izatez, onurak ekarri beharko lituzke).

Diruaren sorrera ez dago jada materialek murriztuta. Litroak eta metroak neurtzeko nahi ditugun zenbaki adina sortu ditzakegun moduan, nahi dugun euro kopurua sor dezakegu transakzio eta ordainketak neurtzeko.

Dirua magnitude abstraktua bada, ezin da bukatu (matematikari bat ezin da zenbakirik gabe geratu), dirua murrizketarik gabe sor daitekeen zenbaki bat da, ez dago naturaren baliabideen menpe.

MMT-k onartzen du diru gehiegi sortzeak inflazioa ekar dezakeela, baina inflaziora iristeko marra gorria ez dago urre edo zilarrarekin lotuta, ekonomia batek sortu ditzakeen ondasun eta zerbitzuen balioarekin baizik.

Diruaren sorrera.

Diruaren sorreraren teoria hedatuenek antzinako gizarteek trukea erabiltzen zutela diote, hau da, ondasun batzuk beste batzuen truke trukatzen zituztela. Praktika honek arazoak ekartzen zituenez, ondasun bakar bat besteen baliokide komun bezala erabiltzea adostu omen zen. Ondasun honek, denboran zehar, forma ezberdina hartu zituen (maskorrak, gatza, zilarra, urrea...). Hau izan omen zen diruaren sorrera (zure ondasuna diru bezala funtzionatzen zuen ondasunaren truke aldatu beharko zenuke, lortutako ondasun/diru hori nahiko zenukeen ondasunean erabiltzeko; adibidez: garia zilarraren truke saldu, zilar horren bitartez artilea erosteko; garia zuzenean artilearekin trukatu ordez).

MMT-k azalpen hau baztertu egiten du, enpirikoki frogatuta ez dagoelakoan. Zenbait antropologoren iritziz, antzinako gizarteek ez omen zuten trukearen bitartez funtzionatzen eta, hortaz, dirua ezin da hortik sortu. Dirua ez zen inoiz objektu bat izan, magnitude bat baizik, ordainketak neurtzeko magnitude bat. Eliteek gizarteko baliabide garrantzitsuenak bere gain hartzen zituzten (zergen bidez), ondoren erabaki politikoen arabera gizartearen artean modu batean edo bestean banatzeko. Zergen bidez bildutakoa neurtzeko eta banatutako neurtzeko, dirua sortu zen (dirua magnitude gisa). Ezberdinak ziren produktuak neurtzeko eta transakzioak apuntatzeko magnitude bat behar zuten. Adibide bat Sumeriako silas-ak izango lirateke.

Dirua, hortaz, neurketa sistema bezala sortu zen (luzera edo bolumena bezala). Magnitude hori adierazteko txanpona, billeteak eta kontu korronteak erabiltzen ditugu gaur egun (luzera adierazteko metroak eta bolumena adierazteko litroak erabiltzen ditugunez). Magnitude hau gizarteko eliteek inposatutakoa izango zen, gizartearen sorkuntza bat; eta ez naturalki sortutako zerbait.

Baina, nola lortu zuten eliteek haiek zehaztutako dirua gizarte osoan erabili izatea (bai antzinako Sumerian eta bai gaur egun?)

Sumerian, buztin oholtxoak entregatzen ziren silas kopuru jakin bat jasotzeko eskubidea aitortzeko. Oholtxo hauek zergak ordaintzeko aukera ematen zuten. Estatuari zerga produktu batekin ordaindu ordez, oholtxo batekin ordaindu zakiokeen (silas kopuru jakin bat jasotzeko eskubideari uko eginez). Eliteentzat hau metodo baliagarria zen, azken finean, 10 silas irabaztea eta 10 silas galtzeari uztea gauza bera lirateke. Gobernariek, hortaz, haiek sortutako silas oholtxoak onartzen hasi ziren zergak ordaintzeko modu gisa. Dirua ez zen bere materialak zuen balioarengatik erabiltzen, zergak ordaintzeko beharrezkoa zelako erabiltzen zen. Hortaz, jende guztiak nahi zuen dirua eduki.

Modu honetan, oholtxoak biztanleria guztiarentzako bihurtu ziren erabilgarri, edonork erabil zitzakeelako zergak ordaintzeko edo beste biztanle batzuekin transakzioak egiteko.

Dirua, honen arabera, estatuak biztanleei emandako kreditua litzateke biztanleentzat, estatuarentzat biztanleekiko zor bat izango zelarik. Estatuak, bere indarraren bitartez, diru horren erabilera inposatu dezake. Adibidez, estatuak zergak soilik eurotan jasoko dituela badio, biztanle guztiak behartuta daude euroak edukitzera (bestela ezingo dituzte zergak ordaindu eta arazo baten aurrean aurkituko dute bere burua).

Gizartea dirua daukan pertsonaren zordun bihurtzen da, bere diruaren truke zerbait zor diotelako. Dirua, izan ere, beste pertsona bati ondasun edo zerbitzu bat eskatzeko eskubidea baita.

Estatua izan da historikoki diruaren sortzailea eta ez merkatua. Estatuak inposatu du diruaren erabilera zergak edo zergak ordaintzeko modu bezala onartuz. Estatuak, zergak eskatzen dituenean, ez du helburu gisa berak sortzen duen dirua berriz jasotzea, biztanleria lanean jartzea baizik. Biztanleek lan egin behar dute dirua lortzeko eta diru horrekin zergak ordaintzeko; bestela, delitu bat egingo lukete eta Estatuak zigortuko lituzke. Horrela, zergen bidez, biztanleek ondasunak eta zerbitzuak ekoiztuko dituzte (zergak, hortaz, ez dira finantziazio bide bat). Estatuak ere, zergak jasoz, jasotakoa beste modu batean esleitu dezake (era ekitatiboagoan edo ez).

Zergak.

Berriki azaldu dugu, estatu batek zergak erabili ditzakeela berak sortutako diruaren erabilera zabaltzeko (zergak diruan eskatzen dituenez, biztanleek bere burua dirua edukitzera behartuta ikusiko dute). MMT-ren arabera, diruak balioa du (jendeak dirua onartu eta erabiltzen du) estatuak zergak diru horretan ordaintzera behartzen dituelako.

Biztanleek, zergak ordaintzeko beharrezkoa den dirua lortzeko, lan egiten dute (ondasun edo zerbitzuak sortuz); diruari balioa ematen dioena, zergak baino, zergen eskaerak dakarren lana da. Ikuspuntu hau nahiko hedatuta egon zen II Mundu Gerra ostean, 70eko hamarkadatik aurrera (pentsamendu neoklasikoaren igoerarekin) indarra galdu bazuen ere. Aipatutako hamarkadatik aurrera zergak, diruari balioa ematen dioten giza-harreman bat direla pentsatu ordez, estatuen finantziazioa bermatzen duten tresnak direla zabaldu zen. MMT-k azken proposamen hau baztertu egiten du. Estatuak bere dirua sortzen duela ulertzen bada, ez du zentzurik estatuak bere finantziaziorako dirua zergen bidez lortu behar duela esateak (dirua beharko balu, sinplemente sortuko luke).

Hau da, Estatuak dirua sortzeko ahalmena badu (izatez dirua Estatuaren asmakizuna delako), ez du zergarik behar dirua lortzeko. Zergak biztanleek lan egiteko eta lanaren fruitu horiek jasotzeko erabiltzen ditu, ez dirua jasotzeko. Bere dirua kontrolatzen duen Estatu subirano batek ez ditu zergak behar finantza-baliabideak lortzeko.

Hala ere, zergek zenbait erabilera izan ditzakete (biztanleen lana bultzatzeaz gain), adibidez:

Eremu monetarioa.

Estatu batek hainbat muga edo oztopo aurkitu ditzake bere dirua eremu batean zabaltzeko/inposatzeko orduan. Logikoa den moduan, Estatu batek soilik bere kontrolpean dauden eremuetan edukiko du berak sortutako dirua zabaltzeko ahalmena. Adibidez: Ingalaterran ezin da ezer erosi eurorekin, librak beharko lirateke.

Diru jakin bat onartzen eta erabiltzen den eremua eremu monetario bat da. Eremu monetarioak, berez, ez du zertan Estatu baten eremu legalarekin bat egin (hori baino handiagoa edo txikiagoa izan daiteke, Estatu horren influentzia eta boterearen arabera).

MMT-ren zenbait jarraitzaleren arabera, dirua antzina metal preziatuz egiteak eremu monetario ezberdinen arteko merkataritza bermatu nahi zela da (izan ere, urrezko txanpon batek balioa edukiko luke bere Estatutik kanpo, eremu monetario ezberdinetan onartua izatea baimenduz). Hala ere, haien gizarteetarako balio berdina edukiko zuten beste material batekoak izango balira, Estatua izango bailitz txanponen balioa ezarriko zuena (eta ez txanponen materialak).

Subiranotasun monetarioa.

Orain arte Estatuak diru sortzaile bezala kontsideratu ditugun arren (bi adibide AEB eta dolarra eta Erresuma Batua eta libra lirateke), Estatu guztiek ez dute bere dirua sortzeko ahalmena. Panamak, adibidez, dolarrak erabiltzen ditu baina ezin ditu dolarrak sortu (AEB-ko Erreserba Federalak dauka soilik horretarako ahalmena). Era berean, Espainiak eta Frantziak ezin dituzte euroak sortu. Azken bien kasua batasun monetarioena da. Batasun monetarioetako parte diren herrialdeek ezin (ohi) dute bere diru propioa sortu.

Bere dirua sortu ezin duten herrialdeek familien edo enpresen modura funtzionatzen dute, dirua lortu behar dute (zergen bidez, zorren bidez edo diruaren sortzaileak "oparitu" diolako) bere gastuak finantzatzeko (ezin dute sortu, gainerako estatuek bezala).

Berdina gertatzen da estatuen barneko eremuko administrazioekin. AEB barneko estatuek edo Errusiako probintziek ezin dituzte dolarrak sortu, haien gainetik dagoen batasun monetario baten parte direlako. Azken finean, estatu gehienek batasun monetario baten moduan funtzionatzen dute. Tokian tokiko administrazio hauek ere dirua lortu behar dute (zergak, zorrak...) erabili aurretik.

Hala ere, posible izan daiteke bere dirua kontrolatzen ez duten estatuentzat edo administrazioentzat zergen menpe ez egotea bere gastua finantzatzeko. Californiako estatuak, bere dirua sortzen ez duen arren, oso erraz lortu dezake AEBtatik (kasik berak sortuko balu bezala); era berean, Espainiako autonomia erkidego batek erraz lor zezakeen pezeta euroaren aurretik.

Bere dirua kontrolatzen dute estatuek ere ez dute zertan subiranotasun monetarioa eduki. Estatu batzuek bere diruaren balioa atzerriko diru baten baliora (zein ezin duten kontrolatu) lotzen dute, beste estatuak egiten duenaren menpe geratuz. Kasu hauetan, beharrezkoa izan liteke gastuak finantzatzeko dirua sortu ordez dirua zergen bidez lortzea. Beste aukera bat bere diru propioa "askatzea" litzateke, berriz ere dirua nahieran sortu ahal izateko.

Azkenekoen egoera antzekoa da bere dirua metal bati lotzen dioten estatuen kasuan (adibide nagusia urre-dolar patroia da, zeinari AEBk askotan muzin egin zion, dirua nahieran sortuz).

Subiranotasun monetario osoa duten estatuek bere buruari mugak jar dakizkieke. AEBk, adibidez, zor muga bat jartzen dio bere buruari, bere gasutei muga jarriz (teorian dirua sortuz finantzatu litezkeenak). Autoinposatutako mugak izango lirateke.

Defizit publikoa.

Sektore publikoaren gastuak sarrerak baino handiagoak direnean, defizit publikoko egoeran dagoela diogu. Teoria neoklasikoen arabera, Estatu bat defizit publiko egoeran dagoenean zorpetu beharra dauka defizit hori finantziatzeko, sektore pribatuari baliabideak kenduz (aurrezki pribatua murriztuz). Honek jarduera ekonomikoen beherakada ekarriko luke, defizit publikoak enpresen eta familien jarduera oztopatuko luke. Honetaz gain, biztanleriak Estatua defizit egoeran dagoela jakingo balu, etorkizunean zergak igoko liratekeela suposatuko luke (hau da, Estatuak zergak igoko dituela defizitak eragindako zorrak ordaintzeko) eta etorkizuneko zergen horiek ordaintzeko aurrezteari ekingo lioke (bere jarduera ekonomikoa oraindik gehiago murriztuz).

MMT-ren ikuspegia ezberdina da. Teoria honen jarraitzaileentzat, Estatu baten gastuak estatu horrek sortutako diruaren kopurua baino ez dira. Gastuak sarrerak baino handiagoak izateak hurrengoa esan nahi du: Estatuak ekonomian sartu duen dirua (berak sortua) bertatik atera duena (zergen bidez) baino txikiagoa dela. Hau da, Estatua defizit egoeran dagoenean, ekonomian dagoen diru kopurua igotzen ari du (superabit egoeran kontrakoa litzake). Ikuspegi honen arabera, defizit-aren finantziazioaz aritzeak ez du zentzurik, defizita soilik Estatuak ekonomian sartu duen diruaren neurketa delako, ez besterik.

Izatez, defizit publikoak ekonomian diru gehiago dagoela suposatzen badu, familiek eta enpresek bere poltsikoetan diru gehiago edukiko dutela suposatu dezakegu (teoria neoklasikoak dioenaren aurka). Norbaiten gastuak beste baten sarrerak badira, Estatuaren gastua familien eta enpresen sarrerak dira (superabit egoera, berriz ere, kontrakoa litzateke). Superabit piblikoek sektore pribatutik dirua aterako lukete.

Sektore pribatuak aurreztu nahi badu, kasik derrigorrezkoa litzateke defizit publikoa egotea (Estatuaren gastuak aurrezki hori bermatzeko). Defizit publikoak ez du zertan txarra izan.

Subiranotasun monetarioa ez duten herrialdeetan ere, Estatuen defizitak ekonomiarako onuragarriak izan daitezke, Estatuaren gastuak finantzatzen dituztelako (gastu hauek ekonomia bultzatzen dutelarik, funtzionarioen soldaten bidez adibidez) eta hartzekodueni interesak ematen dizkielako. Azken finean, defizit publikoak sektore pribatuak diru gehiago edukitzea dakar.


Goslar

Goslar Alemaniako herri bat da, Saxonia Beherea estatuan kokatua, Harz mendiaketaren iparraldeko magalean. UNESCOk Rammelsbergeko meategiak, Goslarreko hirigunea eta Harz Gaineko ur-sistema Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Geografia.

Itsaso mailatik 225 metroko garaierara dago herria.


Fejervarya andamanensis

Fejervarya andamanensis "Fejervarya" generoko animalia da. Anfibioen barruko Dicroglossidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Terabyte

Terabyte (SI-ren notaziotik eratorria tera-) konputagailuen biltegiratze ahalmenean bilioi (1012) byte adierazten duen informazio unitatea da. Bere laburdura TB da, baina ez da Terabit-ekin (Tb) nahastu behar.

Terminologia bikoitzaren arazoak.

Gaur egun (2007), biak nahasten dira askotan. Esate baterako, 80 GBko disko gogor batek 80.000.000.000 byte ditu, baina sistema eragileak 74 GB dituela esango du, 1.024ko multiploak erabiltzen dituelako.

Kilobyte – kibibyte, mebibyte – megabyte, gigabyte – gibibyte eta gainerako unitateen bereizketa.

Kilobyte-n definizioan eta erabileran aurrizki bitarraren ohiz kanpoko erabilerak, ondorengo erabilerak eragin ditu. Kilobyte-ren kasuan honen kopurua honako biak izan daitezke:

* 1.000 byte edo 103 telekomunikazio ingeniariek erabiltzen dute eta biltegiratze gailuen fabrikatzaile batzuk ere. SI erakundeak araututako aurrizkia da “giga”. Orduan laburdura egokia KB (kilobyte) da.

* 1.024 byte, hau da, 210. Kopuru hau informatikan erabiltzen da eta sistema eragile ia denetan ere. Neurri honek KiB (kibibyte) laburdura du anbiguotasuna saihesteko, IEC 60027-2-ren dokumentuan zehazten den bezala.

Modu berdinean egingo da gainerako unitateekin, esaterako gigabyte batek, erabiltzen den testuinguruaren arabera 1024 gibibyte (informatikan) edo 1000 gigabyte adierazten du.

Sistema internazionala (SI) eta byte terminoaren bilakaera.

Informatikaren testuinguruan kilobyteren terminoa hasieratik erabiltzen zen 2 10 balioarekin, 1000-ra hurbiltzen delako. Konputagailuen hedatzearekin batera, sistema internazionalak definitutako aurrizkiaren erabilera desegokia ere zabaldu zen, informatika adituetatik erabiltzaile arruntetaraino. Hau dela eta kilobyte bat 1024 byterekin lotzen da nahiz eta 1000 byte da.

Aurrizki bitarra eta hamartarra bereizteko IEC estandarizazio erakundeak IEC 60027-2 dokumentuan zehazten den bezala kibi terminoa asmatu zuen, 1024-ren balioa duen neurria sortuz Kibibyte ( 1 KiB=1024 byte ). Baina bere erabilera ez da zabaldu oraindino.

Multzo berdineko unitateak:

* Mebibyte (1 MiB = 220, megabyte-ren parekoa: 106 edo milioi)

* Gibibyte (1 GiB = 230, gigabyte-ren parekoa: 109)

* Eta ondorengoak: Tebibyte, pebibyte, exbibyte, zebibyte, yobibyte.

MB eta Mb edo KB eta Kb...ez dira berdinak.

Mb-k megabit 1.000.000 bit adierazten du eta MB-k megabyte 1.000.000 byte edo informatikaren testuinguruan 1.048.576 (220) byte . Halaber, ez da nahastu behar Mb/s edo Megabit segundoko MB/s edo Megabyte segundoko-rekin ez eta multzoko gainerako unitateekin: Giga, tera eta abar. Orokorrean esanda, byte segundoko konputagailuaren barruko komunikazioetan gertatzen da, aldiz bit segundoko konputagailutik kanpoko komunikazioetan SI sistema metrikoa erabiliz.

* Disko gogor baten edukierak 100GB-tetakoa baldin bada 93GiB-tan bihurtzen da.

* 4,7 GB-tako DVD-5-arekin, 4,377 GiB-tan geratzen da.

* 8,5 GB-tako DVD-9-arekin, 7,92 GiB-tan geratzen da.


José María Casariego

José María Casariego, espainiar ofiziala, Hispanoamerikako independentzia-gerretan jardun zuena. Erretiroko koronel gradua zuela, Coruñan hil zen 1850eko azaroaren 19an.


Marco Borsato

Marco Roberto Borsato (Alkmaar, Herbehereak, 1966ko abenduaren 21a - ) italiar jatorriko abeslari eta aktore holandarra da.


Champcenest

Champcenest Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Champcenest udalerrian erroldatutako biztanleak 118 ziren. Familiak 49 ziren, horien artean 14 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 14 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

"Erroldatutako biztanleak"

<noinclude>

Etxebizitza.

2007an 71 etxebizitza zeuden, 50 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 68 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 50 etxebizitza nagusietatik 39 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 6 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 40 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 79 ziren, horien artean 62 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 62 pertsona aktiboetatik 58 lanean zeuden (36 gizon eta 22 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 emakume eta 4 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Champcenest udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 124 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.086,5 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.

2000. urtean Champcenest udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Champcenest

Les Marêts (2,3 km)

Bezalles (3,1 km)

Courtacon (3,2 km)

Courchamp (3,7 km)

Boisdon (4,4 km)

Beton-Bazoches (4,6 km)

Cerneux (5,3 km)

Rupéreux (5,3 km)

Augers-en-Brie (5,6 km)

Saint-Hilliers (5,7 km)


Kilkis (unitate erregionala)

Kilkis (grezieraz: Περιφερειακή ενότητα Κιλκίς

) Greziako unitate erregionala da, Erdialdeko Mazedonian dagoena. Kilkis hiriaren inguruan dago.

Kilkis bi udalerritan banaturik dago:


Chari-Baguirmi

Chari-Baguirmi Txaden 22 eskualdetako bat da. Bere hiriburua Massenya da. Hiru departamentutan banatuta dago:


ETE Ligako 2018ko denboraldia

ETE Ligako 2018ko denboraldia ETE Ligaren lehenengo denboraldia izan zen. Donostiarra izan zen txapelduna eta mailaz igotzea lortu zuen.

Historia.

Emakumezkoen Gipuzkoako Traineru Liga 2018an ordezkatu zuen ETE Ligak. Galizian bertako Liga ere eratu zen eta ondorioz denboraldiaren amaieran play-offak jokatu ziren Euskotren Ligako azkenaren eta Galiziako eta ETE Ligako txapeldun bien artean.

ETE Ligaren hasieran euskal talde guztiek hartu zuten parte lehen bi estropadetan. ETE Ligarako puntuagarriak izan ziren baina ez Euskotren Ligarako. Protugaleteko estropadan Oriok lortu zuen garaipena eta Donibane Lohitzunen San Juanek. Sailkapenean bosgarren postutik atzera gelditu zirenek osatu zuten lehenengo ETE Liga.

Donostiarraren eta Hibaikaren arteko leia izan zen eta donostiarrak nagusitu ziren. Play-offetan Euskotren Ligara igotzea lortu zuten donostiarrek.

Euskotren Ligarako sailkapen fasea.

San Juan (24 puntu)

Orio (22 puntu)

Arraun Lagunak (19 puntu)

Hondarribia (19 puntu)

Donostiarra (13 puntu)

Deustu (13 puntu)

Kaiku (12 puntu)

Hibaika (10 puntu)

Tolosaldea (8 puntu)

Hernani (5 puntu)

Lea-Artibai (2 puntu)


NGC 5185

NGC 5185 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.


Damianópolis

Damianópolis Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Quebeceko nazionalismo

Quebeceko nazionalismoa Quebec nazio berezia dela eta autodeterminazio eskubidea duela aldarrikatzen duen ideologia politikoa da, Kanada barruan autogobernu maila handiagoa eskuratzeko edo Kanadatik bereizteko estatu berri bat sortuz.

Nazionalismo honen funtsa Quebeceko berezko hizkuntzan eta kulturan datza. Quebeceko herritarrak frankofonoak dira nagusiki, Kanadako gainontzeko lurraldekoak anglofonoak diren bitartean. Kultura erlijiosoari dagokionez quebecetarrak katolikoak dira, eta Kanadako gainontzeko biztanleak protestanteak.

Historia.

Arlo politikoan Quebeceko nazionalismoa XX. mendeko 60ko hamarkadan garatzen da. Aldarrikapen linguistikoek antolakuntza politikoa eskatzen zutelakoan, abertzale quebectarrek "Mouvement Souveraineté-Association" herri-mugimendua sortu zuten, 1968an alderdi politiko abertzale bat bihurtzen dena (Alderdi Quebecarra). Kontzientzia nazionalaren garatze-prozesuan ere garrantzia handia izan zuen Charles de Gaulle presidente frantziarraren bisitak (1967an), bere "Vive le Québec libre!" (Gora Quebec Askatuta!) ospetsua bota zuenean.

Urte horietako buruzagi abertzale nagusiak Jacques Parizeau eta René Lévesque izan ziren.

Borroka armatua.

Quebecek erakunde independentista armatu baten agerpena ere ikusi zuen urte horietan, Quebeceko Askapenerako Fronte deritzona. 1963tik 1970 arte talde horrek 200 ekintza baino gehiago burutu zituen, horietako batzuk odoltsuak (1970ean Kanadako Gobernuaren ministro bat bahitu eta hil zuen). Gobernu federalak Quebeceko okupazio militarra burutzen erantzun zuen (1970ean), 300 pertsona susmagarriak atxilotuz eta talde armatua deseginez.

Hizkuntza ofizialtasunean aldaketak.

1970ean Kanadako Gobernuak frantsesa onartu zuen Estatu osoan hizkuntza koofizial gisa, keinu esanguratsua eginez Quebeceko abertzaleei. 1977an Quebeceko Gobernuak, bere aldetik, frantsesa izendatu zuen hizkuntza ofizial bakarra Quebecen, anglofonoei eta bertako komunitate indigenei eskubide linguistiko batzuk ere onartuz.

Lehen independentzia erreferenduma (1980).

Alderdi Quebecarrak hazkunde azkarra lortu eta 150.000 kide zituen 1980ean ; Quebeceko independentzia (estatu libre elkartua, zehatzago) eta zentro-ezkerreko politikak defendatzen zituen bere programan. Bere oinarri soziala populazio frankofonoa eta gazteak ziren, eta kaleko mobilizazioak jarduera parlamentarioarekin uztartzen zituen.

1980an René Lévesque Lehen Ministro abertzaleak autodeterminazio erreferenduma bultzatu zuen, 1980ko maiatzaren 20an burutu zena. Unionistek irabazi zuten, botoen %59,56 lortuta (boto independentista %40,44 izan zen). Porrota pairatu arren, datorren urtean (1981ean) Alderdi Quebecarrak inoizko emaitzarik onenak lortu zituen, botoen %49a eskuratuz.

Bigarren independentzia erreferenduma (1995).

1990eko hamarkadaren hasierak Kanadako Gobernu kontserbadorearen emaitza txarrak dakartza: krisi ekonomikoa, langabeziaren igoera, kaleko protestak... Alderdi Quebecarrak Quebeceko hauteskundeak irabazten ditu 1994an, eta bigarren erreferendum bat planteatzen du. Oraingo honetan, independentziaren aldeko argudioetan ongizateak eta estatu sozialaren onurek protagonismo handiagoa hartzen dute.

1995eko urriaren 30ean bozkatzen dute quebectarrek, eta %49,42ak bai esaten dio independentziari (%50,58ak, ez). Parte hartzea %93koa izan zen. Bigarren porrot horrek Alderdi Quebecarraren gainbehera dakar, botoen %44tik (1994an) %25era (2014an) pasatuz.

Erreferendumaren ondorenean, Quebecen sezesio posibleaz galderak planteatu zizkion Kanadako Gobernuak estatuko Auzitegi Gorenari, eta honek ebazpen edo iritzi funtsezkoa eman zuen ("Renvoi relatif à la sécession du Québec" delakoa), auzia etorkizunean nola ebatz daitekeen zedarritzen duena.

Quebec nazio gisa ezagutua.

XXI. mendearen hasieran nazionalismo quebecarraren lorpen nagusia 2006an izan zen. Urte horretan Kanadako Parlamentuak ebazpen bat onartu zuen, Quebec "Kanada batuaren barruko Nazioa" zela aitortzen zuena . Kanadako Gobernuaren barnean desadostasun batzuk egon arren, ebazpena aurrera atera zen.


Bristow (Iowa)

Bristow Iowako hiri bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Albafuèlha e la Garda

Albafuèlha e la Garda (okzitanieraz "Albafuèlha e la Garda

", frantsesez eta ofizialki: "Albefeuille-Lagarde

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Albefeuille-Lagarde udalerrian erroldatutako biztanleak 631 ziren. Familiak 240 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 84 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

"Erroldatutako biztanleak"

<noinclude>

Etxebizitza.

2007an 266 etxebizitza zeuden, 244 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 252 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 244 etxebizitza nagusietatik 193 bere jabearen bizilekua ziren, 37 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 86 etxek lau zituzten eta 133 etxek bost zituzten. 190 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 107 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 116 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 388 ziren, horien artean 284 aktiboak ziren eta 104 inaktiboak ziren. 284 pertsona aktiboetatik 251 lanean zeuden (142 gizon eta 109 emakume) eta 33 langabezian zeuden (12 gizon eta 21 emakume). 104 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Albefeuille-Lagarde udalerrian 245 unitate fiskal zeuden, 628 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.779,5 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 25 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 6 administrazio publikoko enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 autoeskola, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.

2000. urtean Albefeuille-Lagarde udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 640 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra osasun-zentro zen.

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Albefeuille-Lagarde

Barry-d'Islemade (2,4 km)

Villemade (3,2 km)

La Ville-Dieu-du-Temple (4,2 km)

Montbeton (4,6 km)

Meauzac (4,7 km)

Montastruc (6,1 km)

Labastide-du-Temple (6,8 km)

Piquecos (7,1 km)

Lacourt-Saint-Pierre (7,2 km)


Tamiasciurus mearnsi

Tamiasciurus mearnsi Tamiasciurus generoko animalia da. Karraskarien barruko Sciurinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.


Croixanvec

Croixanvec (bretainieraz "Kroeshañveg") Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.


Carran

Carran (irlanderaz: "An Carn"

) Irlandako udalerri txiki bat da, Clare konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 106 biztanle zituen. The Burren eskualdean dago.


Garazi Sánchez

Garazi Sánchez-Ortun (Algorta, 1992ko otsailaren 17a - ) euskal surflari profesionala da.


Pastinachus atrus

Pastinachus atrus "Pastinachus" generoko animalia da. Arrainen barruko Dasyatidae familian sailkatzen da.


Euskal Herriko artisten zerrenda


Horn (Turgovia)

Horn Suitzako udalerria da. Turgovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.

Mugakideak.

Honako udalerri hauekin egiten du muga:


Hego-mendebaldeko Asia

Hego-mendebaldeko Asia Asiako eskualde geografiko eta politikoa da.

Izenak.

Batzuetan arkeologian eta Nazio Batuek eskualderako Mendebaldeko Asia izena erabiltzen dute.

Ohituraz eskualdea "Ekialde Ertaina" eta "Ekialde Hurbila" izenez ezaguna izan da, baina hitzak eurozentrikoak direnez ez dira ofizialki erabiltzen.

Arabiar munduaren alde asiarra "Mashreq" izenez ezaguna da arabieraz.

Banaketa.

Zipre nahiz eta geografikoki eskualdean egonpolitikoki hego-ekialdeko Europaren zatitzat hartzen da. Hona hemen eskualdeko estatuak:

Badaude zenbait estatu transkontinentalak eskualdean:


Heriz pasealekua

Heriz pasealekua Gipuzkoako Donostia hiriburuko pasealeku bat da. Antigua eta Aiete auzoak lotzen dituen kale nagusietakoa da.

Matia kalean hasten da, Antiguan, eta Aieteko Doktor Marañon pasealekuan, Pinu bidearekin elkartzen den lekuan, amaitzen da,

Errepide hau bere jabetzako lurretan eraiki zuen Heriz jaunaren omenez eman zaio izen hau pasealekuari. Heriz familiak bide honen zati partikular bat eraiki zuen (garai hartan "Camino Particular de Aranalde a Lugariz" esaten zitzaion).


Trebiñu (herria)

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau Trebiñuko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Trebiñu (argipena)»."

Trebiñu herria Trebiñu udalerriko herri bat da. Udalerriko burua da, eta 2014an 195 biztanle zituen (111 gizon eta 84 emakume).

Geografia.

Trebiñu herria izen bereko udalerriaren erdi inguruan dago, udalerria ekialdetik mendebaldera zeharkatzen duen CL-127 errepidearen eta Zaldiaran mendatetik datorren BU-742 bidearen bidegurutzean. Ihuda ibaiaren ondoan dago, Trebiñuko "Cerro del Castillo" ("Gazteluaren muinoa") mendixkaren hegoaldeko magalean.

Historia.

Erdi Aroan Ihuda ibaiaren arroa, gaur egun Trebiñuko udalaren kokalekua dena, Uda edo Ibita izenekin dator aipatua idatzi historikoetan. "Donemiliagako Goldea"n ez da agertzen Trebiñuren hitza, baina bai bailarako beste hainbat herriren izenak, batez ere ekialdekoak. Herrien zerrendan ez da atzematen inolako hierarkizaziorik. "Rigo de Ivita" aipatzen da, eta 35 asentamendu izendatzen dira. Hala ere, Trebiñu eta haren ingurua goldean ez aipatzeak beharbada izan daiteke tokiko botereak existitzen zirelako eta, beraz, lur haiek ez zeudelako emilianotarren mende, goldean aipatzen ziren gainerako herriak ez bezala. Trebiñuko gaztelua egon zen mendixkan egindako indusketetan ikusi zen lehen okupazioa X. mendean izan zela. Ondoren, XI. eta XII. mendeetan silo handiak zituen asentamendu bat zegoela ikusi zen. Horrek adieraz dezake ordurako bazegoela nolabaiteko hierarkizazio bat, eta Trebiñu zela eskualdearen burua.

Sasoi hartan Ihuda ibaiaren arroa Nafarroako Erresumaren mende zegoen. 1161ean Trebiñu herriari Antso VI.a Nafarroakoak hiribildu titulua eman zion.

Beraz, Nafarroako Erresumaren hiribildu arabar zaharrena litzateke. Esan bezala, Trebiñuko muinoaren gailurrean Nafarroako Erresumaren gaztelu bat zegoen, 1199. urteko eraso gaztelarrak konkistatu ezin izan zuena. Fundazio hau Nafarroaren eta Gaztelako Erresumaren arteko tirabiretan ulertu behar da, sasoi hartan eskualdea mugako tokian baitzegoen.

1200an Alfontso VIII.a Gaztelakoak Nafarroako mendebaldean sartu eta Gipuzkoa eta Araba anexionatu zituen. Trebiñuren kasuan, erasoa pairatu zuen, baina gaztelauek ez zuten lortu hura konkistatzerik. Orduan Antso VII.a Nafarroakoak eta Gaztelako erregeak ituna egin zuten, eta Trebiñu Gaztelaren esku geratu zen Nafarroa Miranda Arga, Mendavia, Larraga eta beste herri batzuk mantentzearen truke.

Garraioa.

Eskualdeko Garraioa sareak 4 lineak ditu herrian:

Ondasun nabarmenak.

Trebiñuko herria Kultura ondasun izendatu zuten 1983an. Honako monumentuak nabarmen daitezke herrian:


Brasilgo Sari Nagusia

Brasilgo Sari Nagusia São Paulo hirian kokatuta dagoen Autódromo José Carlos Pace zirkuituan ospatzen den 1 Formulako lasterketa da, lehenengoz 1972an egin zelarik.

Emaitzak.

((gakoa) Gorriz daudenak 1 Formulatik kanpo jokatutako Sari Nagusiak dira).


Durangoko Emakumeen Kartzela

Durangoko Emakumeen Kartzela 1939ko azarotik 1940ko abendura bitartean, Karidadeko (Ospitaleko) mojen zaintzapean, Durangoko Nevers ikastetxean egon zen kokatua.

Ezaugarriak.

1938an eta 1939an komentua zen gaur Nevers ikastetxea dena. Faxistek Bizkaia hartu ondoren, bertan dozenaka emakume sartu zituzten. Preso politikoak ziren eta Estatu Espainoleko toki guztietatik ekarri zituzten Durangora. Zornotza, Saturraran, Bilboko Chalet de Orue eta Durango izan ziren emakume presoen kokagune ezagunenak. Eta horiek guztiak erlijiozko ordenen esku egon ziren.

1939ko azarotik 1940ko abendura bitartean, Karidadeko (Ospitaleko) mojen zaintzapean, Durangoko Nevers ikastetxean egon zen emakumeen kartzela. Bertan zeudenak faxismoak politikoki errepresaliaturiko emakumeak ziren: Errepublikaren bizitza politikoan (mitinetan, manifestazioetan...) edo gerran parte hartu zuten emakumeak.

Gainera, faxismoak delitu berri bi sartu zituen andrentzat: abortua eta proxenetarik bako prostituzio autonomoa. Mota bi horietako presoak zeuden: politikoak eta sozialak. Bertan egondako emakumeen lekukotzek oso bizi-baldintza gogorrak deskribatu zituzten. Gizonek ez bezala, andrek ez zeukaten oherik, eta lurrean lo egin behar izaten zuten, pilatuta. Horrenbeste andra zegoenez, espetxe edo kartzela esan beharrean "emakumeen biltegia" esaten zioten andra presoek. Ikasgelak ziega bihurtu ziren eta han 40-50 andra biltzen zituzten. Egun osoan ez ziren ziegatik irteten, mezatara joateko ez bazen, edo "Cara al Sol" kantatzeko. Dutxatzen ere ez zieten uzten.

Andrek elkartasun sareak sortu zituzten, bai barruan baita kanpotik laguntzen zieten herritarrekin ere.

Heriotzak.

Durangoko emakumeen kartzelan 11 pertsona hil ziren; 5 andra eta 6 ume.

Presoak.

Trenez heltzen ziren emakumeak Durangora: bagoi bakoitzean 30 bat preso pilatzen zituzten. Espainiako gainerako presondegietatik ekartzen zituzten, Andaluziatik barne. Egunero-egunero, trenak emakumez gainezka heltzen ziren. Abereentzako trenak zirenez, goian leiho txikitxoa zuten eta arnasa hartzea ere zaila izaten zen. Bertatik, soldaduek presoak zenbatzen zituzten: bakoitzaren izena oihukatzen zuten eta norberak abizenarekin erantzun behar izaten zien. Gehienetan, hiru bat eguneko bidaia izaten zen, egun bateko jana baino ematen ez bazieten ere. Horregatik, presoak indar barik heltzen ziren Durangora: arnas-estuka eta makal. Nevers ikastetxeak 2.000 emakume pilatu zituen. Haien artean:

Lekukotzak.

"Durango, 1936 elkarteak" urteak daramatza kartzela hartan egon ziren edo bisitan joaten zirenen lekokotzak biltzen. Hemen ditugu haietariko zenbait:

"Amari injustizia handia egin zitzaion, amak ezer egin barik". "Durangoko bonbardaketa eta gero, erbestera alde egin genuen. Frantziak 1938an mugan ipini gintuen: Bartzelonara (artean Errepublikak agintzen zuen) edo Bilbora joateko (orduko, Francoren menpe). Guk Durangora bueltatzea erabaki genuen, ez genu"en-"eta ezer ere egin! Erbestetik bueltatu ginenetik, kalean iraintzen gintuzten, eta ama salatu zuten. Handik hilabetera atxilotu zuten." Edurne Gorosarriren amak, Vicenta Garnikak, 40 urte zeukan preso sartu zutenean. UGTkoa zen eta manifestazioetan eta aurreko hauteskude kanpainan ere parte hartu zuen. Ez zekien ez irakurtzen, ezta idazten ere. Durangoko kartzelan ikasi zuen irakurtzen. Vicentak preso egon zen garaian jasandakoek piztu zioten Maria Gorosarri billoba ikerlariari memoria historikoa berreskuratzeko grina.

Aitortza.

Ahaztuak, 1936-1977 elkarteak jarritako plaka


Rhinobatos glaucostigma

Rhinobatos glaucostigma "Rhinobatos" generoko animalia da. Arrainen barruko Rhinobatidae familian sailkatzen da.


Indonesiaren Ekialdeko Timorren inbasioa

Indonesiaren Ekialdeko Timorren inbasioa 1975eko abenduaren 7an hasi zen. Antikolonialismoaren aitzakiarekin Indonesiak Ekialdeko Timor militarki inbaditu zuen. Portugalen kolonizazioaren ostean FRETILINek gidatutako gobernua egon zen, eta hau modu bortitzean kaleratu zuten. Kalkuluek diote 100.000 soldadu eta zibiletik gora hil zirela, heriotza bortitzen ondorioz edo goseteen ondorioz.

Gerraren osteko lehenengo urteetan Indonesiako militarrek erresistentzia handia izan zuten mendietatik, baina 1977-1978tik aurrera Ameriketako Estatu Batuek eta Australiak emandako armak erabilita FRETILINen egitura suntsitu zituzten. Hala ere bi hamarkadetan zehar borrokak izan ziren Indonesiaren eta Ekialdeko Timorren aldeko taldeen artean. 1999an NBEk gidatutako erreferenduma egin zen eta independentziaren alde bozkatu zuten.


Halaelurus natalensis

Halaelurus natalensis "Halaelurus" generoko animalia da. Arrainen barruko Scyliorhinidae familian sailkatzen da.


Anvéville

Anvéville Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Anvéville udalerrian erroldatutako biztanleak 249 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 117 etxebizitza zeuden, 94 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 116etxeak ziren. 94 etxebizitza nagusietatik 78 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 53 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 159 ziren, horien artean 119 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 119 pertsona aktiboetatik 110 lanean zeuden (58 gizon eta 52 emakume) eta 9 langabezian zeuden (2 gizon eta 7 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Anvéville udalerrian 98 unitate fiskal zeuden, 264 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.606 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.

2000. urtean Anvéville udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 376 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Anvéville

Harcanville (1,8 km)

Carville-Pot-de-Fer (2,1 km)

Hautot-Saint-Sulpice (2,3 km)

Héricourt-en-Caux (3,2 km)

Routes (3,3 km)

Doudeville (3,7 km)

Robertot (3,7 km)


Hemiodus unimaculatus

Hemiodus unimaculatus "Hemiodus" generoko animalia da. Arrainen barruko Hemiodontidae familian sailkatzen da.


Idealismo (argipena)

Idealismo terminoak esanahi zenbait ditu:


Emakumeen lana

Emakumeen lanak ezaugarri bereziak ditu gizonen lanaren aldean, lanaren zatiketa sexual delakoaren bitartez, aldi berean genero-rolaren egitura nagusietako bat dena. Emakumearen lanaren berezitasunaren sustraiak historiaurrean antzeman daitezke, teoria zenbaiten arabera, gizonek ehiza lana bereganatu zutenean. Edonola ere, mendebaldeko kulturan lanaren zatiketa sexuala familian du jatorri; esaterako, Antzinako Grezian eta Erroman emakumeak haurrak eta etxea zaintzearen ardura hartzen du, gizonak familiaz haraindiko eginbehar ekonomikoak bereganatuta. Industria iraultzatik aurrera emakumea kapitalismoaren funtsezko lan indar bilakatzen da, ekoizpen masiboaren beharrak bultzaturik; aldi berean, ordea, emakumeak jarraitu zuen etxeko lanaren eta haurren hazkuntzaren ardura hartzen. XX. mendeko bigarren erdialdetik aurrera instituzio politiko eta akademikoen aldetik genero berdintasunaren aldeko diskurtsoa eta politika nagusitzen joan diren arren, egun ere nabarmena da emakumeek lan arloan pairatzen duten asimetria, eskubide murritzekin, ordainsari txikiagoekin nahiz emakumeak lanbide jakinetara mugatuz. Halaber, emakumeek joera handiagoa dute ekonomia informalean izateko. Hori guztia dela eta, emakumeek pobrezian jausteko aukera handiagoak dituztela egiaztatu da. Aldi berean, emakumeei neurri handiagoan esleitutako lanbideak hirugarren sektorean izateko joera dago, hala nola erizainak, agure eta haurren zaintzaileak, azafatak eta saltzaileak, jostunak, administrazio-laguntzaileak, garbitzaileak, sukaldariak eta haurren irakasleak emakumeak izaten dira. Lanbide horiek bi sailetan bana daitezke: alde batetik, emakumea bere edertasunagatik "apaingarri" gisa erabiltzen direneko lanbideak (azafata, esaterako) eta, bestetik, emakumeek burutu ohi dituzten etxeko lanak erreproduzitzen dituztenak, ustez lan horietan trebeagoak direlako (garbitzaile, esaterako). Horrela, lan arloan genero-berdintasunaren aldeko politikak bultzatu badira ere, helburu iheskorra izaten jarraitzen duela esan daiteke, gutxitzen doan arren, dirauen desberdintasunak indartu egiten baititu behin eta berriz emakumeei buruzko aurreiritziak eta gutxiespen-jarrerak lan arloan.

Lanaren zatiketa sexuala historiaurrean.

Historiaurrea milaka urtetan zehar luzatzen den garaia dela kontuan harturik eta, beraz, irizpide eta patroi finkoak ezartzea toki guztietan eta garai osorako eztabaidagarria bada ere, eredu zenbait proposatu dira lehenengo gizakien gizarteetan sortu zen lanaren zatiketa sexuala azaltzeko. Eredu hauek bi sailetan bana daitezke: alde batetik, eredu naturalak edo esentzialistak eta, bestetik, eredu historikoak edo sozialak, sexuen arteko diferentzia fisiko eta naturalak gutxiesten dituztenak. Eredu natural ezagunena "ehiztari arraren eredua" da. Horren arabera, ehiza eta gizonak ehizarako zuen abantaila naturala dago lanaren banaketa sexualaren sustraietan. Abantaila hau arren agresibitatean eta emakumeek, umeak zaintzeko beharra izaten dutenez, izaten duten mugikortasun txikiagoan datza. Ehizak janari gehiago eta, ondorioz, emakumeen ugalkortasun handiagoa dakar berarekin, emakumearengan gizonak ekarritako janariekiko dependentzia sorraraziz eta hasierako lanaren zatiketa indartuz: emakumearen dependentziak familia sortzea ekarriko du, araldia ezabatuz eta sexu harremanak janariak ekartzen dizkion gizonarekin soilik ukanez. Lila Leibowitz antropologoak beste eredu bat proposatu zuen, non ezaugarri naturalek ez, baizik eta ekoizpenaren dinamikak berak sorrarazi zuen lanaren banaketa sexuala. Leibowitzen iritziz, elikagai begetaletatik elikagai begetal-haragi dieta misto batera igaro zen hasiera batean, sexuen arteko lanaren zatiketarik gabe. Haragia jaten hasteak gizakien hilkortasuna murriztu eta biziraupena luzatu zuen. Horrela, gizabanakoak trebeago eta indartsuago bilakatu ziren eta, aldi berean, ehizak garrantzi handiagoa hartzen joan zen, prozesua indartuz. Modu horretan, gainera, gizabanako bakan batzuek soilik lan eginda talde osoarentzako janaria eskuratzen hasi ziren. Janariaren ugaritasunak sedentarismoa eta, horrekin batera, emakumeen ugalkortasun handiagoa ekarri zuen. Haurren hilkortasuna murriztu egiten zenez eta ehiza helduen jarduera espezializatua zenez, emakumeak haurrak eta gaztetxoak zaintzera behartuak izan ziren, ehizan hasiera batean ziharduten denbora hartuz. Espezializazioa giza talde batetik bestera ere gertatu zen eta horrela, taldeen arteko trukaketak abiarazi ziren. Hedapen prozesu batez, lanaren zatiketa sexuala talde guztietara zabaldu eta finkatu egiten da.

Etxeko lana eta emakumeak.

Etxeko lanak nagusiki emakumeen lana izaten jarraitzen du familia askotan. Etxeko lanaren ardura asimetrikoa azaltzeko teoria zenbait proposatu dira: teoria marxistatik emakumeen etxeko lana, ugalketa eta haurren zaintza barne, jabetza pribatuaren euskarri den familia-erakundearen bitartez kapitalismoak sorturikoa dela baieztatzen da, sozialismoarekin bukatuko dena; teoria marxista eta feminismoa uztartuz, bestelako diskurtsoak ere eratorri ziren 1970eko hamarkadatik aurrera, sistema sozioekonomikoaren egiturari baina, baita ere, gizon menderatzaileei egotziz etxeko lana emakumeei esleitzea; beste alde batetik, historian zehar ekonomiaren eskola neoklasikotik etxeko lana baztertu eta soilik saritutako lan "produktiboa" aztertu izan den arren, XX. mendearen bukaeratik familia eta etxeko lana baliagarritasunaren ikuspunturik aztertu dira, bereziki Gary Becker Ekonomiako Nobel Saridunaren eskutik, emakumeen etxeko lanetarako duten abantaila konparatiboa kontuan hartuz eta lan horren zatiketa familiaren baitan hartzen den erabaki arrazionalen multzoan sartuz..

Beste alde batetik, etxeko lanaren zatiketa horrek emakumea lan-merkatuan nola txertatu den eragin du. Izan ere, emakumeak lan-merkatutik at egoteak, produkzio ekonomikoa gizonaren inguruan antolatzea ekarri eta beranduago emakumea sistema kapitalistako lan-indarra bilakatzean, gizonak utzitako zirrikituak soilik bete ditu, denbora partzialeko lanpostuetara, aldi baterako lan-kontratuetara eta beranduko kapitalismoan nagusitzen joan den hirugarren sektorera mugatuz askotan. Askotan etxekoen ardura ekonomikoa izateak pairatzen duten esplotazioa eta lan-prekarietatea indartu egin du gainera, XIX. mendeko enpresari ingeles honen testigantzak jasotzen duen bezala:


Reinaldo Iturriza

Reinaldo Antonio Iturriza López, ( Ciudad Guayana, Bolívar, Venezuela, 1973ko azaroaren 30a ), venezuelar politikaria, soziologoa eta idazlea da. Venezuelako Kulturarako Herri Boterearen ministroa izan zen 2014ko irailetik 2016ko urtarrilera arte.

Biografia.

Venezuelako Unibertsitate Zentralean soziologia titulua eskuratu zuen. Venezuelako Unibertsitate Bolivartarreko irakaslea izan zen.

2013ko apirilaren 21etik 2014ko irailaren 2ra, Komunen eta Gizarte Mugimenduen Herri Boterearen ministroa izan zen. Elías Jauak ordezkatu zuen. 2014ko irailaren 3an, Venezuelako Kulturarako Herri Boterearen Ministerioa hartu zuen, Nicolas Maduro presidentea zela, 2016ko urtarrilera arte. Freddy Ñañezek ordezkatu zuen. Batzar Nazional konstituziogilerako hautagaia izan zen, 2017ko uztailaren 30ean hautatua.


Stuvenborn

Stuvenborn Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Xystreurys rasile

Xystreurys rasile "Xystreurys" generoko animalia da. Arrainen barruko Paralichthyidae familian sailkatzen da.


Santa Cecília do Pavão

Santa Cecília do Pavão Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Hylodes lateristrigatus

Hylodes lateristrigatus "Hylodes" generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylodidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Saltegi handi

Saltegi handi, batzuetan "saltoki handiak" edo "erostetxe handiak", hirietako erdiguneetako eraikin handi batean kokatzen diren merkataritza-establezimenduak dira, produktu mota desberdinak saltzen dituzten ataletan banatuak, solairu batzuetan zehar. Merkataritza-guneak ez bezala, establezimendu sekzio guztiak enpresa berarenak dira; hipermerkatuetan ez bezala, berriz, elikadura ez da atal nagusia eta bereziki jantziak eta dekorazioa eskaintzen dira.


Karlos V.a txakur batekin


Porogadus melampeplus

Porogadus melampeplus "Porogadus" generoko animalia da. Arrainen barruko Ophidiidae familian sailkatzen da.


Oberrœdern

Oberrœdern Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Oberrœdern udalerrian erroldatutako biztanleak 490 ziren. Familiak 171 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 45 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 86 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 190 etxebizitza zeuden, 181 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 184 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 181 etxebizitza nagusietatik 163 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 55 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 157 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 105 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 329 ziren, horien artean 242 aktiboak ziren eta 87 inaktiboak ziren. 242 pertsona aktiboetatik 232 lanean zeuden (136 gizon eta 96 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 87 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Oberrœdern udalerrian 194 unitate fiskal zeuden, 517 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.681 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 9 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 2 zurginak eta 1 ile apaindegia.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.

2000. urtean Oberrœdern udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 240 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Oberrœdern

Stundwiller (1,4 km)

Aschbach (1,7 km)

Hatten (2,3 km)

Hoffen (2,3 km)

Rittershoffen (2,4 km)

Buhl (2,5 km)


Bouirako probintzia

Bouira (arabieraz: البويرة

, Kabileraz: , Tubiret) Aljeriako Wilaya edo probintzietako bat da. 4.439 kilometro koadro ditu eta 694.750 biztanle 2008ko erroldan. Hiriburua Bouira da. Guztira 12 barruti eta 45 udalerri ditu.


Jiří Hájek

Jiří Hájek (Krhanice, 1913ko ekainaren 6a - Praga, 1993ko urriaren 22a)

txekiar politikaria izan zen. Nazien aurkako erresistentzian jardun zuen, eta alemanek preso eduki zuten (1939-1945). Gerra ostean, Txekiar Alderdi Komunistako kide egin zen, eta enbaxadore izan zen Londresen (1955-1958) eta Nazio Batuen Erakundean (1962-1965). Hezkuntzako ministro izendatu zuten 1965ean, eta atzerri-gaietakoa 1968an. Pragako Udaberrian Varsoviako Ituneko tropek Txekoslovakia inbaditu zutenean, eraso hura gaitzesteko eskatu zuen Nazio Batuen Erakundearen Segurtasun Kontseiluan. Bere karguetatik kendu zuten, eta 77 Gutuna oposizio-mugimenduko kide egin zen. Bakearen Nobel sarirako hautagai izan zen 1989an.


Japoniar gaztainondo

Japoniar gaztainondoa ("Castanea crenata") "Castanea" generoko hosto galkorreko zuhaitza da, Japonian eta Hego Korean jatorria duena. 10-15 m-ko altuera duen zuhaitz ertaina da. Japonian gaztainak lortzeko hazten dute.


NGC 1242

NGC 1242 galaxia espiral bat da, Eridanus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.


Megalops

Megalops arrain elopiformeen generoa da, Ozeano Atlantikoan, Indiako ozeanoan eta Ozeano Barean bizi dena. Megalopidae familia osatzen duen bakarra da.


Pelvoux

Pelvoux (okzitanieraz "Pelvós

", frantsesez eta ofizialki: "Pelvoux

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Pelvoux udalerrian erroldatutako biztanleak 444 ziren. Familiak 202 ziren, horien artean 76 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 67 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 47 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 840 etxebizitza zeuden, 215 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 601 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 429 etxeak ziren eta 409 apartamentuak ziren. 215 etxebizitza nagusietatik 162 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 20 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 23 etxek bi zituzten, 50 etxek hiru zituzten, 52 etxek lau zituzten eta 82 etxek bost zituzten. 169 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 121 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 270 ziren, horien artean 207 aktiboak ziren eta 63 inaktiboak ziren. 207 pertsona aktiboetatik 200 lanean zeuden (101 gizon eta 99 emakume) eta 7 langabezian zeuden (5 gizon eta 2 emakume). 63 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Pelvoux udalerrian 231 unitate fiskal zeuden, 483 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.551 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 59 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 20 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 zurginak, 1 argiketaria eta 3 jatetxeak.

2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak eta 3 kirol-dendak ziren.

2000. urtean Pelvoux udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Pelvoux

Vallouise (4,0 km)

Puy-Saint-Vincent (5,7 km)

Les Vigneaux (7,6 km)

Puy-Saint-André (8,6 km)

Saint-Martin-de-Queyrières (8,9 km)

La Salle les Alpes (9,5 km)


Oxymetopon filamentosum

Oxymetopon filamentosum "Oxymetopon" generoko animalia da. Arrainen barruko Microdesmidae familian sailkatzen da.


Esquipulas (Nikaragua)

Esquipulas Nikaraguako Matagalpako departamenduko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 17568 biztanle zituen.


Moxostoma pisolabrum

Moxostoma pisolabrum "Moxostoma" generoko animalia da. Arrainen barruko Catostomidae familian sailkatzen da.


Nemapteryx caelata

Nemapteryx caelata "Nemapteryx" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.


Grasston (Minnesota)

Grasston Minnesotako hiri bat da. Kanabec konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Atlantic City

Atlantic City, New Jersey estatuko hiria. Atlantic konderrian dago, AEBn.

Jokoan aritzeko kasinoengatik eta aisialdirako eskaintzen dituen aukerengatik da ezaguna.

Estatu Batuetako 2010eko erroldaren arabera, 39.558 biztanle ditu, eta 44.125 km²-ko azalera.

Historia.

New Jersey estatuaren hegoaldean dago hiria, Ozeano Atlantikoari begira, eta New York eta Filadelfia hirietatik nahiko hurbil. Hori dela eta, leku paregabea iruditu zitzaien eraikuntza-enpresei, aukera handiak eskaintzen baitzizkien hiri handi horietako jende aberatsa erakartzeko. 1854an, trenbidez lotu zituzten Atlantic City eta New York eta Filadelfiako hiriguneak, eta, hala, leku ezagun bihurtu zen oporrak pasatzeko hiri gisa.

1870ean, pasealekua eraiki zuten hondartzaren zati baten ertzean, parean zeuden hoteletara hondarra sar ez zedin. Pasealekuak helburua betetzen zuela eta jendeak gustuko zuela ikusirik, behin baino gehiagotan luzatu zuten. Gaur egun, munduko pasealekurik luzeena da.

Estatu Batuetan alkohola debekatu zuten garaian, ez ikusiarena egiten zuten agintariek Atlantic Cityn. Enoch L. Johnson mafiaburua agintean zela, dibertimendu- eta opor-leku bihurtu zen hiria. Garai hartan, goraldia izan zuen hiriak, legez kanpoko alkoholak, jokoak eta eraikuntza-proiektuek uzten zuten diruari esker.

II. Mundu Gerraren ondoren, ordea, gainbehera etorri zen Atlantic City, eta ustelkeria, pobrezia eta krimena gailendu ziren.

1976an, hiria suspertzeko ahaleginean, New Jerseyko boto-emaileek onespena eman zioten lehen kasinoari. Hala, 1978an zabaldu zuten Resorts International, Estatu Batuen ekialdeko legezko lehen kasinoa. Orduz geroztik, kasino gehiago ireki zituzten itsasertzeko pasealekuan. Gaur egun, hamabi kasino daude Atlantic Cityn, eta Estatu Batuetako bigarren joko-hiria da, Las Vegasen atzetik.

"Monopoly City" deitzen diote hiri honi; izan ere, Atlantic Cityko kaleen izenak jarri zizkioten Monopoly mahai-joko ezaguneko kaleei.


Kolubioi

Geologian, kolubioia mendi eta beste maldetako higakin edo material solteen metaketa da, inguruko arroketatik higatuak eta grabitatearen eraginez, maldetako oinetan biltzen dena.


Puurs

Puurs (nederlanderaz ahoskatua: pyːrs; ) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Breendonk, Liezele, Kalfort, Ruisbroek (idazkera zaharrean: "Ruysbroeck") eta Puurs bera. 2015eko urtarrilaren 1ean 16.704 biztanle zituen.


Artzentalesko geralekua

Artzentales Euskal Herriko Bizkaiko tren geraleku bat da, Artzentales udalerriko Traslosheros auzoan kokatuta dagoena.

Geralekua 1896ko uztailaren 6an ireki zen.

Egoera.

Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

Historia.

1898an sortu zen Bilbo-Santander burdinbidea, Zorrotza-Balmaseda trenbidea Santander-Solares eta Zalla-Solares burdinbidetarekin lotu ondoren, Bilbo eta Santander arteko ibilbideak ahalbidetuz.

1911n Roblako Trenbidearen Konpainiak burdinbide berria eraiki zuen, Santanderretik Bilborako Trenbide Konpainiaren trenbide bera ez partekatzeko. Hala ere, Irauregiko geltokian trenen arteko gurutzadura nahitaezkoa izaten jarraitu zuen. 1923an Leon-Matallana burdinbidea erabilita Leonera burdinbidea luzatu zen.

1972an FEVE eragileak trenbideen ustiapena bere esku hartu ondoren, 1975ean Bilbo-Leon eta Bilbo-Santander burdinbideak lotu zituen Arangurengo geltokian. Handik aurrera bai Santanderretik bai Leonetik zetozen trenek trenbide beretik heltzen dira Irauregira. Lutxanako eta Roblako saihesbideak zama-garraiorako trenentzako besterik ez ziren mantendu.

Geralekua.

Geralekuak sarbide bakarra eta nasa bakarra du.


Vincenzo Coronelli

Vincenzo Maria Coronelli (Venezia, 1650eko abuztuaren 16a - "ibidem", 1718ko abenduaren 9a) italiar fraider frantziskotar, kosmografo eta kartografoa izan zen.

Hamar urterekin Ravenara xilografia ikastera iritsi zen eta 1763an frantziskotarren komentu batean sartu zen. Hamasei urterekin argitaratu zuen 140 lanetatik lehena. 1672an Erromara joan zen teologian doktoretza lortzeko eta astronomia eta Euklides ikertzen nabarmendu zen.

1678 inguruan geografo lanetan hasi zen eta Parmako dukeak lurbira-globoak eta zeruko-globoak fabrikatzeko enkargua eman zion. Dukea txundituta geratu zen emaitzarekin, eta Coronelli Gorteko teologo izendatu zuen. Coronellik teologo gisa zuen ospea hazi egin zen eta 1699an Frantziskotar Ordenako Aita Nagusia izendatu zuten.

Hurrengo urteetan Europako hainbat herrialdetan lan egin zuen 1705ean Veneziara itzuli aurretik. Bere proiektu kosmigrafikoa argitaratzen jarraitu zuen eta Veneziako Errepublikako kosmografo izendatu zuten. "Accademia Cosmografixa degli Arhonauti ere sortu zuen".

Luis XIV.arentzako globoak.

César d'Estrées kardinalak Parisera gonbidatu zuen Coronelli 1691n, Luis XIV.a Borboikoa erregearentzat bi globo egiteko, Ipar Amerikako frantses esplorazio berrienak barne.


Hendaiako kantonamendua

Hendaiako kantonamendua Lapurdiko administrazio zatiketa edo eskualde bat da, hiriburu Hendaia duena. Kostaldean dago, eta mugakide da Gipuzkoarekin. Bidasoaldea mugaz gaindiko eskualdea osatzen du, Hondarribiarekin eta Irunekin batera.

77 km² eta 32.900 biztanle ditu, lau udalerritan banatuta.

Historia.

Kantonamendua 1973an antolatu zuten. Ordura arte udalerriak Donibane Lohitzuneko kantonamendukoak ziren. Lehen hauteskundeak 1976an egin ziren.


Irina Baraksanova

Irina Baraksanova (Taskent, Uzbekistan, 1969ko uztailaren 4a) gimnasta artistiko uzbeka da.

Biografia.

Lehen urratsak.

Zazpi urte zituela hasi zen gimnasian, eta berehala egin zuen topo Moskutik kanpoko zentro nazionalerako bidearekin. Bere nazioarteko lehena Espainian izan zen, Blume Memorialean 1983an, eta bigarren lekuan amaitu zuen all-arounda

1984.

Hurrengo urtea loriatsua izan zen Irinarentzat, 1984ko Junior europearrak irabazi zituen, eta dominak lortu zituen nazioarteko partida entzutetsu batzuetan (adibidez, 1984 Chunichi - 3 AA, 1984 Moscow News - 2 AA). Irinaren zoru-ariketako talentuak distira egiten zuen, eta boteretsuak konbinatzeko gai izan zen, pieza klasikoak interpretatuz eta dantzatuz. "Sentsazio zoragarria da musika entzuten dudanean eta ikusleek egiten dudanari arretaz jarraitzen diotela jakitea" esan zion Irinak Mundo de gimnasia aldizkariari.

1984ko Los Angelesko Olinpiar Jokoetan ekitaldi nagusian izan behar zuten gimnasian; hala ere, sobietarrek boikotatu egin zituzten Jokoak eta Baraksánova eta haren taldekideak, Olomouc-en, Txekiar Errepublikan, "Joko alternatiboetan" lehiatu ziren. Espero zitekeen bezala, emakume sobietarrek menderatu zuten; Irinak taldearen urrezko domina eskuratu zuen.

1985.

1985ean, Irinak laugarren postua lortu zuen sailkapen nagusian, taldekako lehiaketaren ondoren, Natalia Yurchenko, Olga Mostepanova eta Ekaterina Szabo errumaniar taldekideen atzetik. Herrialde bakoitzeko gehienez ere hiruk egin zezaketen aurrera all-around-en amaierara, eta Irinak hirugarren sobietar leku hori irabazita zuen. Sobietar entrenatzaileek beste plan batzuk zituzten, ordea, eta haren ordez Elena Shushunova eta Oksana Omelianchik jarri zituzten.

1986.

Irina 1985etik aurrera agortu egin zen. AEBetara joan 1986ko Amerika Kopan parte hartzeko, baina ez zegoen behar besteko sasoian. Hirugarren amaitu zuen. Nazioarteko Bikote Mistoen lehiaketara itzuli zen. Urte hartako gertakizun handienetako bat, 1986ko Borondate Oneko Jokoak, galdu zituen, eta ordezkoen taldean geratu zen.

1987.

Moskuko 1987ko Izarretan lehiatu zen 80 Web guneei egindako omenaldian, baina bere buruaren itzala baino ez zen izan. Handik gutxira erretiratu zen.

Erretiroa.

Erretiratu ondoren Irina Moskuko haurtzaindegiko maistra egin zen. Seme bat du lehen senarrarekin, eta bikiak bigarren senarrarekin.


Olathe (Kansas)

Olathe Kansasko hiri bat da. Johnson konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Montigny-lès-Arsures

Montigny-lès-Arsures Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Montigny-lès-Arsures udalerrian erroldatutako biztanleak 272 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 155 etxebizitza zeuden, 126 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 128 etxeak ziren eta 27 apartamentuak ziren. 126 etxebizitza nagusietatik 88 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 68 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 49 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 165 ziren, horien artean 113 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 113 pertsona aktiboetatik 103 lanean zeuden (47 gizon eta 56 emakume) eta 10 langabezian zeuden (3 gizon eta 7 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Montigny-lès-Arsures udalerrian 124 unitate fiskal zeuden, 277 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.760 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.

2000. urtean Montigny-lès-Arsures udalerrian 43 nekazaritza-ustiategi zeuden, 414 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Montigny-lès-Arsures

Villette-lès-Arbois (2,5 km)

Les Arsures (2,5 km)

Mesnay (2,8 km)

Arbois (3,0 km)

Aiglepierre (3,8 km)

Pretin (4,2 km)

Marnoz (4,4 km)

Saint-Cyr-Montmalin (5,0 km)

Pupillin (5,2 km)

Pagnoz (5,3 km)

Les Planches-près-Arbois (5,5 km)

Mouchard (5,6 km)

Villeneuve-d'Aval (5,7 km)

Ivory (5,8 km)


Louise Brooks

Mary Louise Brooks (Cherryvale, Kansas, 1906ko azaroaren 14a - Rochester, New York, 1985eko abuztuaren 8a) estatubatuar flapper, aktore eta dantzaria izan zen.

Hamabost urterekin hasi zuen dantzari ibilbidea. Paramount Pictures enpresak kontratatu zuen eta 1938an izan zuen lehen protagonista papera. Marion Daviesen lagun mina izan zen eta William Randolph Hearsten zirkulu sozialean sartu zen. 1929an Alemaniara joan zen eta han filmatu zituen filmek nazioarteko izar bihurtu zuten. Garai hartako sex-symbol eta ikonotzat hartu zen. Erretiratu ondoren, alkoholismoa, joera suizidak eta pobrezia izan zituen. Ondoren, bere karrerari buruzko artikuluak idatzi zituen eta 1982an "Lulu in Hollywood" izeneko bere memoriak argitaratu zituen.


Bucy-Saint-Liphard

Bucy-Saint-Liphard Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Bucy-Saint-Liphard udalerrian erroldatutako biztanleak 209 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 100 etxebizitza zeuden, 88 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 99 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 88 etxebizitza nagusietatik 73 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 50 etxek bost zituzten. 73 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 151 ziren, horien artean 115 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 115 pertsona aktiboetatik 108 lanean zeuden (57 gizon eta 51 emakume) eta 7 langabezian zeuden (1 gizon eta 6 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Bucy-Saint-Liphard udalerrian 87 unitate fiskal zeuden, 214 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.041 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina, 2 iturginak eta 1 jatetxe.

2000. urtean Bucy-Saint-Liphard udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 392 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Bucy-Saint-Liphard

Boulay-les-Barres (3,7 km)

Ormes (4,0 km)

Rozières-en-Beauce (4,8 km)

Ingré (5,0 km)

Chaingy (5,8 km)

Gémigny (6,1 km)

Huisseau-sur-Mauves (6,6 km)

Bricy (7,3 km)

La Chapelle-Saint-Mesmin (7,5 km)

Coulmiers (7,6 km)