Pancho Villa

José Doroteo Arango Arámbula, ezizenez Pancho Villa (1878ko ekainaren 5a, Durango - 1923ko uztailaren 20a, Chihuahua, Hidalgo del Parral) Mexikoko Iraultzaren buruzagi garrantzitsuenetako bat izan zen. Durango estatuan jaio zen, baina ezezaguna da Río Grande ala San Juan del Río udalerrian izan zen. Iraultzak iraun zuen bitartean "El Centauro del Norte" ("Iparraldeko Zentauroa") ezizenez ezagutua izan zen.

1923ko uztailaren 20an, Chihuahua estatuko Hidalgo del Parral udalerrian segada batean erail zuten.

Bizitza.

Nekazari familia bateko semea zen eta oso gazterik umezurtz geratu zen. 1894an legez kanpo geratu zen, Villaren arrebari eraso egin zion lurjabe handi bat zauritu zuelako. Hurrengo urteetan legez kanpo bizi izan zen, 1910. urtean, gizon talde bateko buru zela, Francisco Maderok Porfirio Diazen aurka antolatutako matxinadarekin bat egin zuen arte. Ekintza militarrerako sen berezia erakutsi zuen eta nekazarien gudarosteetako jeneral izendatu zuten. Madero aginpidera heldu zenean Victoriano Huerta jeneralarekin batean borrokatu zen Pascual Orozcoren matxinadaren aurka. Obeditzen ez zuela salatu zuen Huertak, eta militarrek epaitu zuten: hiltzera kondenatu zuten baina, heriotza zigorra barkatuta, espetxe zigorra eman zioten. Espetxetik ihes egin (1912), eta El Pasora (Estatu Batuak) joan zen.

1913. urtean Madero hil zutenean berriro itzuli zen Mexikora. Venustiano Carranzarekin bat egin zuen Huertaren aurka. Iparraldeko gudarosteko buru zela, eta beste zenbait garaipen artean, Chihuahuako estatuaz jabetu zen. Berrikuntza handiak bideratu zituen ekonomian eta gizarte alorretan, eta 1914. urtean, Carranzarekin batera, garaile sartu zen Mexikoko hiriburuan. Villak, ordea, ez zuen Carranza lehendakaritzat onartu eta Emiliano Zapata hegoaldeko buruzagi iraultzailearekin bat egin zuen gobernuko gudarostearen aurka borrokatzeko. Carranzaren gudarosteak garaipen sonatua lortu zuen ordea (Celaya, 1915) eta iparraldera ezkutatu behar izan zuen Pancho Villak gerrillan hasteko. 1916. urtearen hasieran Santa Isabel herria konkistatu zuen eta Estatu Batuetako herritar batzuk fusilarazi zituen Carranzaren gobernuaren aldeko izateagatik. Handik gutxira Estatu Batuetara sartu eta Columbus hiriari (New Mexico) eraso zion. Woodrow Wilson Estatu Batuetako lehendakariak Villa atxilotzeko espedizioa antolatu zuen baina huts egin zuen, batetik Villak herritarren laguntza zuelako eta, bestetik, Mexikoko gobernuak ez zuelako onartzen Estatu Batuetako gobernuak Mexikon esku hartzea. 1920. urtean Carranza kargutik kendu eta hil ondoren, Villak armak eman zituen eta Sabinasko hitzarmena sinatu zuen bere eta bere gizonen aldeko amnistia eskuratzearren. 1923. urtean bere etxaldean hil zuten segada batean. Familia kontuengatik bidaian zela bere autoa 150 balaz tirokatu zuten.


Téthieu

Téthieu (frantsesez eta ofizialki: "Téthieu

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Téthieu udalerrian erroldatutako biztanleak 634 ziren. Familiak 260 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 112 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 280 etxebizitza zeuden, 261 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 274 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 261 etxebizitza nagusietatik 198 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 86 etxek lau zituzten eta 143 etxek bost zituzten. 213 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 81 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 165 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 405 ziren, horien artean 313 aktiboak ziren eta 92 inaktiboak ziren. 313 pertsona aktiboetatik 294 lanean zeuden (156 gizon eta 138 emakume) eta 19 langabezian zeuden (6 gizon eta 13 emakume). 92 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Téthieu udalerrian 261 unitate fiskal zeuden, 633 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.959 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 8 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 garraio enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 eraikuntza enpresa.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra elektrotresna denda bat zen.

2000. urtean Téthieu udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 413 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Téthieu

Saint-Vincent-de-Paul (2,2 km)

Candresse (4,2 km)

Yzosse (5,4 km)

Préchacq-les-Bains (5,4 km)

Pontonx-sur-l'Adour (5,7 km)

Narrosse (5,9 km)


Bandera gorria (argipena)

Bandera gorria hauetako bat izan daiteke:


Anhidrido maleiko

Anhidrido maleiko C2H2(CO)2O formula duen konposatu organikoa da, azido maleikoaren anhidridoa dena. Poliester erretxinak egiteko erabiltzen da. Egoera naturalean koloregabea edo zuria da, usain garratzekoa.


Jericho (New York)

Jericho Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Nassau konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Paul, Apostle of Christ

Paul, Apostle of Christ (euskaraz "Paulo, Kristoren Apostulua"), 2018ko Andrew Hyatt zinema zuzendariaren biografia drama film bat da. Kristautasunren lehenbiziko garaia, San Paulo eta San Lukasren bizitzetan oinarritua dago. Jim Caviezel, Olivier Martinez, James Faulkner, Joanne Whalley eta John Lynch aktoreek antzeztu zuten.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Lukas (Jim Caviezel), greziar mediku eta ebanjelistak, adiskide gisa, Erroman sartu eta Paulo (James Faulkner) bisitatzeko bere bizitza arriskuan jarriko du, Neron enperadoreak kristauekin behingoz amaitzeko asmoz espetxe ilun bateko ziegan preso baidauka. Paulori heriotz zigorra ezarri baina lehen, Lukasek liburu berri bat idaztea erabaki du, gerora Eliza bezala ezagutuko denaren hasierako "Bidea" eta jaiotza xehetasunez deskribatuko duena. Kateez loturik, Paulok barne borroka bat du. Pentsaezina den guztiari bizirautea lortu du: zigor fisikoak, itsasontzo hondoratzeak, gosea, harri jaurtiketak, egarria eta hotza, baina heriotzarekin duen bere hitzorduaren zain dagoen artean, iraganean egindako ekintzen itzalek jarraitzen diote. Bakarrik eta iluntasunean, bere buruari bere betebeharraren amaiera ote den galdetzen dio... eta lasterketa amaitzeko aski indar ba ote duen. Bi gizonek obsesionatutako Enperadorearen eta gizakien espirituaren ahulesiaren aurka borrokatuko dute, Jesukristoren Ebanjelioan bizi eta bere mezua munduan barna hedatzeko asmoz.


Jiaqing

Jiaqing (Udako Jauregi Zaharra, Hiri Debekatua, Pekin, 1760ko azaroaren 13a - Chengdeko mendiko erresidentzia, Hebei, 1820ko irailaren 2a) Txinako enperadorea izan zen 1850etik hil zen arte, Qing dinastiako seigarrena.

Qianling enperadorearen semea izan zen eta tronura igo zen bere aitak 1796an abdikatu ondoren, Qianlingek 1799an hil zen arte gobernatzen jarraitu zuen arren.

Jiaqingek Heshen bere buruaz beste egitera behartu zuen, aurreko erregealdian botere handia izan zuena, inperioan ordena berrezartzen saiatu zen hainbat matxinadaren aurrean, opioaren kontrabandoa ere geldiarazten saiatu zen eta kristau misiolari eta konbertsoen jazarri zuen.


Girișu de Criș

Girișu de Criș Errumaniako udalerri bat da, Bihor konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Herriak.

Udalerrian honako herriak daude:


Wardak probintzia

Wardak (Persieraz: میدان وردک ; Paxtueraz: میدان وردګ), Wardag eta Vardak ere deitua, Afganistango 34 probintzietako bat da, herrialdearen erdialdean dagoena. 9.934 km²-ko azalera du eta 2009an 540.100 biztanle zituen. Hiriburua Maidan Shar da.

Biztanle gehienak Paxtunak dira.


Minarete

Minaretea meskitaren dorrea da. Hitza arabierazko منار "minār" edo "manār"retik datoz, frantsesezko "minaret" hitzetik, honek, "minare" turkierazko hitzetik hartua, eta, azken honek, arabieratik. "Minar" hitz arabiarrak, "itsasargia" esan nahi du, aurreko mendeetan, sarri jartzen baitziren argiak minareteetan, bidaiariak hirirantz bideratzeko. Arabieraz, minaretea zehatzago izendatzen duen hitza مئذنة "mi'dhana" da, hau da, adhana edo otoitzerako deia egiten den tokia.

Bere betebehar nagusiena, beraz, eguneroko otoitzerako bost deiak, ahal bezain jende gehienak entzun ahal izatea erraztea da. Horretarako, bere zatirik gorenean, inguratzen duen balkoi bat du, nondik muezzinak, tradizionalki, bere ahotsaren bidez, otoitzerako deia egiten zuen. Gaur egun, muezzina, sarri, bozgorailu bategatik aldatua izan da.

Alminar edo minareteen forma aldatu egiten da tokien arabera. Magreb aldean, meskitek, bakar bat baino ez dute, oinplano karratukoa. Musulman munduaren ekialdean, ohikoak dira bat baino gehiago dituztenak, orokorrean bi edo lau, eta forma aldagarrikoak. Otomandar eragineko tokietan, sekzio zirkularreko minarete lirainak bereizgarriak dira, kanpora irteten den balkoi bat eta kono formako teilatu batekin.


Port Neches (Texas)

Port Neches Texasko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Trachinus lineolatus

Trachinus lineolatus "Trachinus" generoko animalia da. Arrainen barruko Trachinidae familian sailkatzen da.


2487 Juhani

2487 Juhani asteroide baten izena da. irailaren 8an aurkitu zuen H. Alikoski-ek Turku Behatokitik.

Izendapena.

Hasiera batean asteroideak 1940 RL izena zeraman.

Orbitaren ezaugarriak.

2487 Juhani asteroidearen orbitak batezbeste 2,397 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,958 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,835 distantziara. Eszentrikotasuna 0,183 da, eta makurdura orbitala 2,81ºkoa da.

Ezaugarri fisikoak.

Magnitude absolutoa 13.1 da.


Ozpinetako

Ozpinetakoak edo ozpinkiak, gatzun edo ozpinez ondutako janaria da, luzaro kontserbatzeko egina eta zapore bereizgarria ematen dionez sukaldaritzan preziatua. Maiz, ekintza antibakterioa duten ongarriak gehitzen dira, hala nola baratxuria, ziape haziak, iltzea edo kanela. Ia janari gehienak izan daitezke ozpinki: barazkiak (adibidez Ibarrako piperrak, olibak), frutak (umeboshi), haragiak, arraina, esnekiak edo arrautzak.

Janaria ozpinetan edo garzunetan murgildu ondoren, hartziduraren ondorioz soluzioa azidotu egiten da, eta elikagaia ondo kontserbatzen da. Batzuetan, organismo ez kaltegarri batez lagundurik ontzen dira (adibidez, "Leuconostoc mesenteroides"), honetan beren kontserbazioa lortzeko PHa jaitsi eta azidotasun edo garraztasuna areagotzen da.

Historia.

Ozpinkiak, seguruenik, antzinako Mesopotamian sortu zen, K.a. 2400 inguruan. Froga arkeologikoak daude luzoker ozpinetakoak erabili izana Tigris haranean K.a. 2030ean. Barazki ozpinetakoak Ekialde Hurbilean garatzen jarraitu zuten, Magreb, Sizilia eta Espainiara hedatu aurretik. Espainiatik Ameriketara hedatu ziren.

Ozpinetakoak kontserbatzeko modu bat ziren, janaria sasoiz kanpo mantentzeko eta bidaia luzeetan eramateko, batez ere itsasoz. Txerriki eta txahalki gazitua oinarrizko elikagaiak ziren marinelentzat lurrun-makinen garaia baino lehen. Prozesua elikagaiak kontserbatzeko asmatu bazen ere, oraindik ere ozpinetakoak prestatu eta jaten dira, jendeak zaporeaz gozatzen duelako. Ozpinetakoak elikagaien nutrizio-balioa ere hobetu dezake, bakterioek sortutako B bitamina gehituz.

Prozesua.

Hezetasun nahikoa badu, barazki-lehengaia gatzunetan sar daiteke, zeina likidoari gatza gehituz lortzen den (20–40 gramo litroko). Adibidez, xukruta eta kimchi korearra, biak barazkiak gazituz prestatzen dira. Barazkiak gatzunetan sartzeak deshidratazioa eragiten du, landare-zelulen barrualdetik ura osmotikoki erauzten delako. Azido laktikoaren bakterioak eragindako hartzidura naturaleko prozesuak, giro-tenperaturan, azido laktikoa sortze du, ingurunea azidotuz.

Benetako ozpinetakoak egiteko, barazkiak zuzenean ozpinetan murgiltzen dira. Ozpinetakoa ontziratzeko unean, ez da beharrezkoa janaria esterilizatzea, azidotasun baldintzek, gatz kontzentrazio handiak eta barazkiaren deshidratazioak edozein patogeno garatzea eragozten baitu. Bestalde, disoluzioaren azidotasunak edo gazitasunak, hartzidura-tenperaturak eta prozesuan zehar oxigenoa baztertzeak produktuaren zaporea definituko dute, mikroorganismo batzuk beste batzuen aldean duten nagusitasunaren arabera.


Mapulaca

Mapulaca Hondurasko Lempira departamenduko udalerri bat da. 32 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 4154 biztanle zituen.


Hedabide

Hedabidea komunikabide mota bat da, ikus-entzule askorengana informazioa edo datuak hedatzeko balio duena. Maiz, masa komunikabide izena ere ematen zaio. Masa-komunikabideak, komunikabide masiboak (mass media) edo hedabide masiboak audientzia handi batek aldi berean jasotzen dituen komunikabideak dira. Masa-komunikazio deitzen zaio igorle bakar baten (edo komunikatzaile baten) eta hartzaile masibo baten (edo entzule baten) arteko elkarrekintzari hiru baldintza, aldi berean, betetzen duenean: handia izatea (edo ez txikia); zabala eta heterogeneoa izatea, eta, funtsean, anonimoa izatea. Masa-komunikabideak masa-komunikaziorako tresnak baino ez dira, eta ez dira pertsona arteko komunikazio-ekintzari buruzkoak.

Munduko herritar guztiak daude komunikabide batzuen edo besteen mende, eragile ekonomiko, sozial eta politiko guztientzat, komunikazio eta presentzia publikorako lanabes gisa, ezinbestekoak baitira. Gaur egun, telebistarako berariaz sortutako formularen arabera, komunikabide horien helburua haietara sarbidea duten ikusleak "doktrinatzea", "eragitea" eta "entretenitzea "izan liteke. Aldezten dituzten interesak kontuan hartuta, enpresaburuaren edo enpresa-taldearen onura ekonomikoa bilatzen dute; normalean, multimedia-komunikazioko talde handietan kontzentratzen da, eta ideologikoki eta publizitatearen bidez eragiten diote publikoari.

Eraldaketa digitalaren aroak informazioa lortzeko eta kudeatzeko modua markatu du, eta horrek eragin zuzena izan du hedabide masiboen funtzionamenduan.

Definizioarekin arazoak.

XX. mendearen amaieran, garai hartako komunikabide masiboak komunikabide masibo nagusietako zortzi industriatan sailka daitezke: liburuak, Internet, aldizkariak, filmak, egunkariak, irratia, grabazioak eta telebista. Komunikazio digitalaren teknologia XX. mendearen amaieran eta XXI. mendearen hasieran lehertu zen, eta, horren ondorioz, galdera hau sortu zen: zer komunikabide-mota sailkatu beharko lirateke "komunikabide masibo" gisa? Adibidez, eztabaidagarria da definizio horretan telefono zelularrak edo bideojokoak sartzea. Era berean, komunikabideen arteko bateratze-prozesua areagotzen ari den edo ez ere galde daiteke. 2000ko hamarkadaz geroztik, zazpi hedabide mota aipatu ohi dira. Hona hemen agerpen dataren arabera sailkatuta:

Masa-komunikabide bakoitzak bere eduki, sortzaile, teknikari eta negozio-ereduak ditu. Adibidez, Internetek blogak, podcastak, webguneak eta banaketa orokorreko sarearen gainean eraikitako beste teknologia batzuk biltzen ditu. Seigarren eta zazpigarren hedabide motei, Internet eta sakelako telefonoei, hedabide digitalak esaten zaie kolektiboki; eta laugarrenari eta bosgarrenari, irratia eta telebista hedabideak. Batzuen ustez, bideojokoak masa-komunikabideen beste mota bat bihurtu dira.

Telefonoa bi norabideko komunikazio-gailua da, eta masa-komunikabideak, berriz, talde handi batekin komunikatzen dira. Gainera, telefonoa Interneterako sarbidea duen telefono mugikor bihurtu da. Horrek telefono mugikorrak masa-komunikabide bihurtzen dituen edo, besterik gabe, masa-komunikabide batera (Internetera) sartzeko erabiltzen den galdetzen da. Gaur egun, sistema bat dago, zeinaren bidez saltzaileak eta iragarleak sateliteak aprobetxatzeko eta iragarkiak eta publizitatea zuzenean telefono mugikorretara transmititzeko gai diren telefonoaren erabiltzaileak eskatu gabe. Milioika pertsonari egindako publizitate masiboaren transmisio hori masa-komunikaziorako beste modu bat da.

Bideojokoak ere masa-komunikabide baterantz eboluzionatzen ari dira. Bideojokoek (adibidez, lineako rol joko masiboak (MMORPG), "RuneScape" kasu) mundu osoko milioika erabiltzaileri joko-esperientzia komuna ematen diete, eta erabiltzaile guztiei mezu eta ideologia berberak transmititzen dizkiete. Batzuetan, erabiltzaileek online jokatzen duten beste batzuekin partekatzen dute esperientzia. Hala ere, Internet alde batera utzita, eztabaidagarria da bideojokoetako jokalariek esperientzia komun bat partekatzen ote duten banaka jokatzen dutenean. Bideojoko bateko gertaerak xehetasun handiz eztabaida daitezke inoiz jolastu ez den lagun batekin, esperientzia berbera baita bakoitzarentzat. Kontua da, beraz, masa-komunikazio modu bat ote den.

Historia.

Masa-komunikabideen historia antzinako kulturetan antzezten ziren garaikoa da. Hura izan zen komunikabide bat publiko zabalago bati "zabaldu" zitzaion lehen aldia. Ezagutzen den lehen liburu inprimatua "Diamantezko Sutra" da, 868. urtean Txinan inprimatua, baina argi dago liburuak inprimatzen zirela lehenago ere. Buztin tipo-mugikorrak 1041ean asmatu ziren Txinan. Hala ere, Txinako masen arteko alfabetatze-hedapen motelaren eta paperaren kostu handi samarraren ondorioz, erruz inprimatutako lehen ingurunea Europako herri-inprenta izan zen, 1400 inguruan. Kopuru handitan inprimatu ziren arren, oso adibide gutxi daude, eta 1600. urtea baino lehen inprimatutakoak ezagutzen diren gehienek ez dute iraun. "Masa-komunikabideak" terminoa medio inprimatuen sorrerarekin sortu zen. Komunikabide horiek masa-komunikabideen lehen adibidea dira, gaur egun terminoa erabiltzen dugun bezala. Komunikabide mota hori Europan hasi zen Erdi Aroan.

Johannes Gutenberg-ek inprenta asmatu zuenean, liburuen ekoizpen masiboa nazio osoan zabaldu zen. Lehen liburua, Biblia latinez, tipo mugikorrak zituen inprimategi batean inprimatu zuen, 1453an. Inprenta asmatzeak masak komunikatzeko lehen modu batzuk ekarri zituen, liburuak eta egunkariak lehen baino askoz eskala handiagoan argitaratzeko aukera eman baitzuen. Asmakuntzak, halaber, aldatu egin zuen munduak material inprimatuak jasotzeko modua; nahiz eta liburuak garestiegiak izaten jarraitu zuten masa-komunikabide izendatzeko gutxienez mende bat geroago arte. Egunkariak 1612 inguruan garatu ziren, ingelesezko lehen adibidea 1620an argitaratu zelarik; baina, jende-masa batengana iristeko, XIX. mendera arte itxaron behar izan zuten. Tirada handiko lehen egunkariak XIX. mendearen hasieran sortu ziren Londresen, The Times izenarekin, eta abiadura handiko lurrun-inprimategi birakariak asmatu eta eremu geografiko zabaletan eskala handiko banaketa ahalbidetu zuten trenbideei esker sortu ziren. Zirkulazioa handitzeak, ordea, irakurleen atzeraelikadura eta elkarreragina murriztea ekarri zuen, eta egunkariak noranzko bakarreko baliabide bihurtu ziren.

"Hedabide" adierazpena 1920ko hamarkadan hasi zen erabiltzen. "Masa-komunikabideak" kontzeptua inprimatutako komunikabideetara mugatu zen gerraostera arte, irratia, telebista eta bideoa sartu zirenean. Ikus-entzunezkoak oso ezagunak egin ziren, informazioa eta entretenimendua ematen baitzituzten, koloreak eta soinuak ikusleak/entzuleak erakartzen baitzituzten, eta jendeari telebista pasiboki ikustea edo irratia entzutea errazagoa baitzitzaion aktiboki irakurtzea baino. Azkenaldian, Internet izan da komunikabide berri eta ezagunena. Informazioa erraz eskuratzen da webguneen bidez, eta erraz eskura daiteke bilaketa-motorren bidez. Batek jarduera asko egin ditzake aldi berean, hala nola jolastu, musika entzun eta sare sozialak ezarri, edozein lekutan dagoela ere. Beste masa-komunikabide batzuk eskaintzen duten informazio-motan mugatuta daudelarik, Internetek giza ezagutzaren baturaren ehuneko handi bat hartzen du. Komunikabide modernoek Internet, telefono mugikorrak, blogak, podcastak eta RSS kanalak dituzte.

Hedabideen historia oso lotuta dago teknologiaren garapenarekin. Azken ehun urteetako garapen ekonomikoaren ondorioz, komunikazioarekin lotutako produktu batzuk eskaini ahal izan zaizkio publiko handiari, gero eta prezio merkeagoetan. Prentsa idatziaren urrezko garaian Estatu Batuetan egunkariek prezioak jaitsi zituztenetik edozein langilerentzat eskuragarriak izatera iritsi ziren Internet zabaldu zen arte. Askotariko eragina izan du gizartean komunikazio-modu berri horrek; neurri batean, pertsonen arteko zuzeneko komunikazioa murriztu du, eta iritzi publikoa sortzea erraztu du. Masa-komunikabideak zuzeneko edo zeharkako publizitatean eta propaganda politikoan erabiltzen dira.

Bereizi egin behar dira, batetik, erakunde soziopolitiko gisa, eta, bestetik, edukiak hainbat mezu-motaz osatutako material sinboliko gisa, eta, horien artean, bereizi behar dira informazioa eta iritzi publikoa; entretenimendua eta fikzioa, eta publizitatea eta propaganda. Eduki horien barruan, eragin-maila islatzen da. Termino hori bizitza kolektiboaren gizarte-egoera batetik ulertu behar da, non edozein taldetako subjektuak lankidetzan aritzera behartuta baitaude; beraz, ezinbestekoa da batzuen eta besteen eragina izatea, elkarrekin egokitu behar baitute.

Jendearen iritzian eta ohituretan eragin handia dutenez, gobernuen eta enpresen helburua da. Globalizazio-prozesuari modu erabakigarrian lagundu diote; izan ere, edozein pertsonak edozein tokitako informazioa noiznahi eta gero eta azkarrago eskuratzeko aukera ematen dute, eta, beraz, munduko biztanleen gustu kulturalak zabaltzen eta estandarizatzen lagundu dute. Askotariko diziplinak aztertzen dira, soziologiatik hasi eta ekonomiara arte eta filosofiatik igarota.

Eraginaren ideiak berekin dakar eraginpekoak behar adina baliabide erabiltzea bere irizpide eta borondatea hartzaileari edo eraginpekoari ezartzeko. Mekanismo horren bidez, jarrerak indartu nahi dira, edo jarrerak eta portaerak aldatu, eta horrek eragina izan dezake talde txiki edo zabalen (nazioen) balio eta sinesmen kolektiboetan. Eragin sozial eta kulturaleko prozesuek lotura estua dute boterearen erabilera eraginkorrarekin, baina hertsapenik eta are mehatxurik eza dute ezaugarri. Boterearen ezaugarri izan ziren, beti, gizartean eragiteko gaitasuna eta baliabideak, masa-gizartean areagotzen direnak.

Funtzioak.

Hedabideei esleitutako funtzioak lau dira nagusiki:

Herrialde askotan, informazioa jasotzeko eskubideak maila konstituzionala du; titularra jasotzailea da, eta administratzailea, berriz, komunikabideak. Horretarako, testu konstituzionalek berek prentsa-askatasuna dutela aurreikusten dute, adierazpen-askatasunari lotutakoetako bat.

Eskubide eta askatasun horien mugak informazioa "egiazkoa" izatea, eta ohorerako edo intimitaterako eskubidean ez sartzea izaten dira, nahiz eta muga horiek ez diren zehatzak eta eztabaidagai diren. Izan ere, komunikabideak laugarren boteretzat hartu dira konstituzionalismoaren hiru botere klasikoekin batera. Ez du irudikapen formalik, eta ez da herri-hautaketarik (entzuleen arrakastaren edo porrotaren zigorrez gain), eta, beraz, botere informala da, botere faktiko deritzenak bezala, eta botere bigun (soft power) gisa definitu den funtsezko osagaietako bat da, gaur egungo munduan boterea adierazteko biderik eraginkorrena. Batzuetan, zentsuraz edo kontrol-saioez akusatzen dute estatu-botereek haien erabilera kontrolatzea. Demokrazia moderno gehienetan, norberaren bitartekoen autorregulazioaren alde egiten da (kazetaritzako deontologia profesionala), justiziaren aurrean erantzukizun penal edo zibilari baino ez baitiote aurre egiten.

Bestalde, informazioaren desinformazioa eta manipulazioa etengabeak dira prentsaren hasieratik (prentsa horia, horixka edo sentsazionalista deiturikoak agerpen nabaria du; hala ere, informaziorik gabeko eta manipulaziozko praktikak egin daitezke ingurune "ez-horixketan". ikus hurrengo paragrafoa), William Randolph Hearst-en prentsa-kanpainek erakusten duten moduan, Estatu Batuek Kubako gerran parte hartzea lortu baitzuen (1898). Gerra arteko garaiko totalitarismoak (faxismoa, nazismoa eta estalinismoa) masa-komunikabideak propagandarako modu eraginkorrean erabiltzeagatik nabarmendu ziren (adierazpen hori Propaganda Fidesetik dator, fede katolikoa zabaltzen duen Egoitza Santuko erakunde batetik).

Komunikabideetako enpresaburuak, beti, bere interesen defentsan (ekonomikoak, sozialak, presio-taldekoak) izan du motibazio nagusia, edozein jarduera ekonomikok berezko duen onuraz eta jarduera horren protagonismoak gizartean duen ospearen gainetik; norbanakoaren interes horiei, ideologia baten defentsa gainjarri ohi zaie (politika, erlijioa edo estetika). Motibazio ideologikoa agerikoa da (gutxi-asko irekia) komunikabide guztietan, alderdi-prentsa deritzonaren motibazio definitzaile eta zehatza da: XIX. mendeko eta XX. mendeko lehen erdiko erakundea krisian sartu zena XX. mendeko bigarren erdian ia herrialde guztietan marjinal bihurtu arte alderdi bakarreko erregimenetan izan ezik. Publizitatea hedabideen diru-sarrera ekonomiko nagusia izateak ekonomia orokorrarekin eta ekonomia-talde handien ikuspuntuekin eta interesekin lotzen ditu, eta, horien artean, komunikazio-talde berak daude. Gizarte-taldeek edo gutxiengoen joera politikoek emandako erantzunari, kontrainformazioa esaten zaio, eta garapen handia izan du Internet eta telefonia mugikorra ahalbidetzen duten gizarte-sareen erabilerarekin (adibidez, albisteen hedapen biralarekin eta manifestazioen deialdi, gutxi-asko, espontaneoarekin); horri "bosgarren boterea" deitu zaio. Komunikabideak ere kontrol-modu bat dira, bi eratakoak E.A.Ross-entzat: koaktiboak eta limurtzaileak. Hertsapenek lotura dute berezko "kontrola" deituriko gizarte praktika eta erakundeekin, indar zuzenean oinarritzen baitira; lege eta polizia sistema juridikoa, indar armatuak, propaganda eta kontrapropaganda, pertsuasio-formak... komunikazio- eta informazio-praktikekin lotuta daude, bai pertsonen artean, bai erakundeetan, bai eta zabalkunde publikoan ere. Pertsuasio-kontrolaren esparruan, transmisio-alderdi hauek nabarmentzen dira: informazio-mota, zein agenda-motari buruz informatzen den, edizioaren eta programazioaren eta nagusiak diren kodeen ezaugarriak, bai eta alderdi sakonak ere, hala nola transmititzen diren denboraren eta historiaren ikuskerak.

Zerikusia duten lanbideak.

Kazetaritza.

Kazetaritza, hedabideen bitartez, informazio eta analisia lortu, interpretatu, tratatu eta zabaltzean datza: jarduera profesional bat, prentsa, irratia, telebista eta Internet, besteak beste.

Kazetaritzaren helburu nagusia herritarrei informazio zehatza eta puntuala ematea da, gizartearen aurrean eskubideak aldarrikatzeko; gainera, komunikabideek publikoa aberasten duten albisteak, iritziak edo kritikak transmititzeko erabiltzen dute gehienbat.

José Luis Dader Informazio Zientzietako espezialistak adierazi duenez, kazetaritza ere bada (gizartearentzat garrantzitsuak diren gertaerak ezagutzera emateko metodoa izateaz gain) garrantzizko eta egiazkotzat egiaztatutako informazioa biltzea, egiaztatzea, sintetizatzea eta argitzea uztartzen duen zientzia eta interes publikoko gaietan edo haien bizitzan eragina izan dezaketen gaien jarraipen zehatza egin behar duten herritarrei modu desinteresatuan zerbitzatzea.

Diziplina gisa sailkatzea oso eztabaidatua da, orokorrean, komunikazio zientzien barruan, baina, hainbat herrialdetan, soziologiari eta, batzuetan, zientzia politikoari atxikita dago azken gizarte zientziari dagokion komunikazio politikoaren adarraren barruan.

Emaitza komunikazio-ekosistema hipertrofiatua da, gailuz, datuez eta subjektibotasunez betea. Literatura akademikoak eta kazetaritzak hainbat termino erabili dituzte komunikazio-prozesu hori sintetizatzeko: «kakofonia» (Dahlgren, 2005), «testuinguru kolapsatua» (Boyd, 2008), «zarata iraunkorra» (Gutiérrez Rubí, 2009), «infoxikazioa» (Chamorro-Premuzic, 2014) eta «adimen obesitatea» (Naskar, 2019).

Ikerketa.

Telebista: ideien makina.

Telebistak eragin handia ematen dioten hainbat ezaugarri ditu. Izan ere, telebista bera, Marshall McLuhanek esango lukeen moduan, bitartekoa baino gehiago mezua da. Adierazkortasunagatik, errealitatea hurbiltzen duten irudiak eta soinuak elkartzeagatik, beste ezein komunikabidek egiten ez duena. 70eko hamarkadan koloretako telebista sortu zenean, salmentak ugaritu egin ziren, eta arraroa zen etxe bakoitzean munduan gertatzen zena kontatzen zuen telebistarik ez egotea. Horrek zalantza handia sortzen du, eta kazetaritzako esaldi ezaguna: "gertatzen ari da eta kontatzen ari gatzaizkizu". Eta kontatzen ez digutena ez da gertatzen ari? George Gerbnerren arabera, komunikabideek errealitatea kontatzen eta konfiguratzen digute; kanpoan zer dagoen hautatzen dute. Autore horrek esango luke: telebista da munduaren ikuspegi global batean komunitate bateko kide guztiak etiketatzen dituen bitartekoa. Gerbnerrek aipatzen duen "zientzia-hazkuntza" ingurunearekiko esposizioaren denboraren araberakoa da; zenbat eta mendekotasun handiagoa izan telebistarekiko, orduan eta ahalmen handiagoa izango du telebistak ideiak modu partikularrean moldatzeko, baina komunitate baten iritzi publikoa gelditu eta osatuko duten ideiak dira.

Masa-gizartea.

Masa-komunikabideak gizarte eta bizi-eredu oso zehatz bati egozten zaizkio, masa-gizarteari, hain zuzen ere. Aro Garaikidean du jatorria, eta industria-iraultza du ezaugarri. Iraultza horren ondorioz, nekazaritza utzi egiten da industriaren eta zerbitzuen mesedetan. Mugimendu demografiko handiak dira, landa-exodoa eta lanaren mekanizazioa barne hartzen dituztenak, eta, horren ondorioz, makinek artisauak ordezkatzen dituzte. Gizarte industrialaren aldaketa sozial handiekin batera, aldatu egiten da bizimoduaren ikuspegi indibiduala eta komunitateen arteko loturak.

Idazle batzuek mitikotzat eta ez oso errealistatzat jotzen dute "publiko zabala". Robert O 'Harak, adibidez, "Media for the millions" liburuan, publiko masiboa masa-komunikazioaren falazia handienetako bat dela dio. Bere zenbait liburutan, Ayn Randek dio publikoaren banakako kideak benetakoak direla, baina publiko masiboak irrealak direla. Eszeptizismo hori gorabehera, jende askok uste du "publiko zabala"ren kontzeptuak izateko arrazoia duela, eta, beharbada, gehien pentsatzen den publikoa da publiko masiboaz hitz egiten denean. Publiko orokor eta amorfo horretako kideek ez dute harremanik beste kide batzuekin, haiekin ez baitute haiekiko hurbiltasun handirik sentitzen, edo ez dute haiekin zerikusirik. Komunikabideekin harremanetan jartzen dira modu atomizatu eta pertsonalean, besteekin adiskidetasun-sentsaziorik izan gabe. Ildo horretan, "publiko zabal"eko kideak independenteagoak edo indibidualistagoak dira beren harremanetan eta komunikabide masiboei ematen dieten erantzunean bigarren publiko masiboa baino. Publiko espezializatua, sakabanatuta dagoen arren eta neurri batean anonimoa eta heterogeneoa den arren, interes komunak eta antzeko orientabide politiko eta ideologikoak dituzten pertsonek osatzen dute, antzeko mezuak bilatzera bultzatzen dituztenak. Zenbait ezaugarri psikologikorekin lotuta egon daitezke, hala nola agintaritzatik aske egoteko nahiarekin. Gustave LeBon-ek jendetza psikologiko deitu zien talde horiei, eta horiek ez daude, nahitaez, nonbait kokatuta, baina antzeko motibazioak dituzte. Egilearen ustez, masek mugimendu kolektibo bat sortzen dute, irrazionala eta bortitza dena; masekiko beldurra planteatzen du.

Bitxia bada ere, ikus-entzuleek ez dute komunikabideen edukia gehiegi kontrolatzen. Gaur egun, Espainian, iritzi publikoaren kontrola haurren ordutegian oinarritzen da, eta hori Estatuaren ekimentzat har liteke. Hedabideek audientziaren eskariarekin justifikatu ohi dute beren programazioa, baina oso gutxitan gertatzen da hori esplizituki. Programazioek lortzen duten pantaila-kuota neurtzen da, baina horrek audientziari eskaintzen zaion programazioaren onarpen-maila jakiteko baino ez du balio (hau da, dagoenaren artean aukeratzeko). Beraz, telebasura kontsumitzen den ala ez etengabe eztabaidatu arren, hartzaileak ez dirudi urrats esanguratsurik egin duenik. Inkestetan parte hartzen dute, mugikorretik edo telefonoz bozkatzen dute, eta proposatzen zaien edozein prozedura jarraitzen dute. Analisi kritikoa hedabide batzuen ekimenean geratu da, eta entzuleei proposatzen diete, askotan umorearen bidez.

Eragina arkitekturan.

Arkitekturan, "mass media" kontzeptua bere burua ezagutzera emateko eta bere esparruak zabaltzeko beharraren ondorioz sortu zen, edozein komunikabide erabiliz era guztietako kontzeptu arkitektonikoak masarengana hurbiltzeko. Horregatik, arkitektura aztertzen eta eztabaidatzen hasi zen, eta azaldutako kontzeptuei buruzko balorazio kritikoak sortu zituen. Charles Édouard Jeanneret-Gris «Le Corbusier» arkitektoa aitzindaria izan zen komunikabideak ideia arkitektoniko, artistiko eta urbanistikoak zabaltzeko erabiltzen 1920an "L 'Esprit Nouveau" aldizkaria argitaratuta. Aldizkari horretan, auto eta hegazkinen industria-katalogo asko, publizitate-liburuxkak eta egunkarien ebakinak biltzen dira, besteak beste. Horiek guztiak Le Corbusierrek bere bizitzan zehar biltzen zituen. Aldizkariaren egitura apur bat desberdina zen irudiaren eta idazkiaren arteko harremana idealen arteko talka baino gehiago logika tradizionaleko irudiaren eta testuaren arteko lotura zelako. Hain zuzen ere, irudiaren eta testuaren arteko desadostasun horrek eta aurrerapen teknologikoen irudiak izateak irakurlearen arreta bereganatzea lortzen zuen irudien bidez eta testuaren bidez Le Corbusierren mezua transmititzea.

Bitartekoak entretenimendu edo programazio mental gisa.

Komunikabideak informatzeko, prestatzeko edo entretenitzeko existitzen diren arren, asko dira ados ez daudenak eta baliabide horiek erabiltzearen aurka daudenak; bada, ezkutuko esaldien bidez (haien ustez) edo hitz jakinen erabileraren bidez eta baita programen bidez ere, giza adimena modelatuz doaz (izan ere, giza gogamenak baldintzapen mentala izan dezake esaldi batetik irudi batera errepikatuz gero) modu jakin batean programatuz.

Komunikabideek jendearengan duten eraginari buruzko hainbat teoria soziologiko daude, hala nola Elisabeth Noelle-Neumann politologoaren teoria, "Isiltasunaren Espiral"arena"," non komunikabideek funtsezko zeregina duten iritzi publikoaren eraketan.

Kontrainformazioa, hedabideen antitesi gisa.

Kontrainformazio alternatiboa edo sinpleki kontrainformazioa, printzipioz, botere politiko bati lotuta ez dauden talde independenteek helarazitako informazioa da. Informazio mota horrek hainbat gizarte-mugimenduren edo ideologiaren aldarrikapenak azpimarratzen ditu.

Hedabideen bilakaera Euskal Herrian.

Gehiago jakiteko, irakurri: «Euskal Herriko kazetaritza»

Euskal Herriko hedabideei buruz Xabier Aranburu Sagarzazuk "Euskal Herria Errealitate eta Egitasmo" liburuan «Gizarte Komunikabideak (1939-1984)» atalean egindako lanean, honela agertzen du horien bilakaera:

Jakina, egunkari horiek guztiak gaztelania hutsean argitaratzen ziren, eta, Xabier Aranburuk digunez, bazegoen egunkaririk eskelaren bat euskaraz jarri nahi izanez gero, hitzez hitz itzulitako gaztelaniazko beste bat jarri behar zela edo hitzak gaztelaniazko grafiaz idatzi behar zirela, eta abar.

Iparraldeko egunkariei dagokionez, kontuan hartu behar da "Sud Ouest" egunkaria, 1944. urtean sortua eta Bordelen argitaratua, "Petite Gironde" izenekoa desagertu ondoren, zeinari II. Mundu Gerran, alemaniarren okupazioan, kolaboratzaile izatea leporatu baitzioten.

"Herria "astekaria, Baionan argitaratzen da 1944. urtez geroztik, eta "Eskualduna "astekariaren desagerpenaren ondoren hasi zen argitaratzen. Euskara hutsez argitaratzen da, salbu azkeneko orrialdea frantsesez agertzen dena .

Irratia.

Euskal Herrian sortu zen lehen irratia Sabino Urzelaietak Donostian ezarritakoa izan zen, "Radio San Sebastian" izenekoa eta 1925an martxan jarri zena. Altxamendu faxistaren ondoren, "Radio Nacional de España"k eta "Radio Cadena Española"k (garaian Falangeri lotutakoak) beren emisoreak ezarri zuten Hego Euskal Herriko hiriburuetan. Beranduago, 50.eko hamarkadan, zenbait herri-irrati sortu ziren herriko parrokiari lotutakoak: "Segura", "Arrate", "Tolosa", "Barakaldo"...

Iparraldean, hasieran, "Radio Bayona"k baino ez zuen emititzen, eta ez egun osoan informatiboak soilik ematen baitzituen. Geroago, 1978an, "Radio Adour-Navarre" sortu zen egun osoko programazioarekin. XX. mendearen azkenaldian, "Gure Irratia" eta "Irulegiko Irratia" martxan jarri ziren, zeinek eun osoan euskara hutsean emititzen duten .

Bibliografia.

Aranburu Sagarzazu, Xabier. (1985). «Medios de Comunicación social (1939-1984)» "in Euskal Herria, Errealitate eta Egitasmo. II. lib.. " Jakin ISBN ..


San Miguel Chimalapa (udalerria)

San Miguel Chimalapa Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean biztanle zituen km²ko azaleran. Herriburua San Miguel Chimalapa da.


Palomar behatokia

Palomar behatokia (ingelesez: "Palomar Observatory"

) edo Palomar mendiko behatokia Ameriketako Estatu Batuetako behatoki astronomiko bat da. Jabego pribatukoa, Kaliforniako San Diegon dago, Mount Wilson behatokitik 140 kilometrora. Koordenada hauek ditu: 33° 21' 22,80" N, 116° 51' 53,14" O. Itsas mailatik 1706 metro gorago dago eraikita. Instalazioa 1948an inauguratu zuten.

Behatokiko teleskopio handiena Hale da; izena behatokiaren bultzatzailea izan zen George Haleren oroimenez eman zitzaion. Instalazio hauetatik aurkikuntza asko egin dira; adibidez, 2003ko azaroaren 14an, Sedna planeta nanoa aurkitu zen.

1970ean Palomar behatokia eta Mount Wilson behatokia erakunde batean bildu ziren, Hale Observatories izenarekin. Kaliforniako Teknologia Institutuak du erakunde horren gaineko jabetza eta agintea.

Ekipoak.

Hauek dira agian ezagunenak:


Tower City (Pennsylvania)

Tower City Pennsylvaniako borough bat da. Schuylkill konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Copadichromis pleurostigmoides

Copadichromis pleurostigmoides "Copadichromis" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.


Saturn 3

Saturn 3 (euskaraz "Saturno 3") 1980ko Stanley Donen estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. Farrah Fawcett, Kirk Douglas eta Harvey Keitel aktoreek antzeztu zuten.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Etorkizuneko garaia batean, Adam eta Alex (Kirk Douglas eta Farrah Fawcett) Saturno planetaren Titan ilargira iritsi berri diren bi zientzialari dira, bertan Lurrean jada akitu diren elikagaiak topatzeko asmoz. Benson kapitaina (Harvey Keitel) deritzon psikopata kriminala Titanera ailegatzean, gainontzeko eguzki-sistemarekin dauden komunikabide guztiak etengo ditu, eta Hektor izeneko robot beldurgarri eta erraldoi baten laguntzaz Titanen bizitza biziraupen erronka bat izatea lortuko du. Baina Hektor bere sortzailearen aurka matxinatuko da...


Neocallimastigaceae

Neocallimastigaceae Fungi erreinuko onddo anaerobioen Neocallimastigomycota filumeko familia bakarra da. Normalean hausnarkarien urdailean bizi dira, baina edonon ager daitezke..

Ugalketa eta hazkuntza.

Onddo hauek hausnarkarien urdailaren barruan ugaltzen dira zentriolorik gabeko zoosporen bidez, eta dirudienez geneen transferentzia horizontala erabiltzen dute xilanasa (bakterioetatik) eta glukanasa sortzeko. Nabarmentzekoa da beren nukleo zelularraren hormak osorik irauten duela mitosi-prozesuan zehar.

Metabolismoa.

Talde honetako onddoek ez daukate mitokondriarik. Hidrogenosomak erabiltzen dituzte NADH oxidatu eta NAD+ ekoizteko, H2 sortuz azpiproduktu gisa.


Stella Cunliffe

Stella Vivian Cunliffe (Surrey, Erresuma Batua, 1917ko urtarrilaren 12a - 2012ko urtarrilaren 20a) estatistikari britainiarra izan zen. "Royal Statistical Society-"ko lehen emakume presidentea izan zen.

Hezkuntza eta karrera goiztiarra.

Cunliffe Parsons Mead School, Ashtead, Surrey-n hezi zen eta eskolako ordezkaria izan zen 1934an. Unibertsitateko ikasketak egin zituen lehen ikaslea izan zen, London School of Economics-en, non Ekonomian lizentziatura lortu zuen eta 1938an graduatu zen.

1939tik 1944ra "Danish Bacon Companyn" lanean hasi zen. Bigarren Mundu Gerran, 1940an urdaia errazionatu zenean, Londreserako urdai errazioen esleipenean parte hartu zuen.

Nazioarteko Gida Zerbitzua.

Bigarren Mundu Gerraren amaieran, Cunlifffe-k bere karrera eten zuen Europan borondatezko laguntza lanak egiteko, 1945etik 1947ra, "Guide International Service"-ekin. Zerbitzu hori bereziki prestatutako boluntario ohiekin osatu zen, gerraren ondoren Europa birgaitzen laguntzeko. Cunliffe 1945ean Bergen-Belseneko kontzentrazio-esparrura joan zen lehen zibiletako bat izan zen. Bertan, boluntarioek "giza garbitegia" deiturikoa gainbegiratu zuten, hau da, barneratuen zorri kentzea.

Karrera estatistikoa.

1947an, Cunlifffe-k bere ibilbide profesionalari ekin zion berriro, Dublingo "Arthur Guinness Son & Co" garagardogintzan estatistikari-postu bat onartu baitzuen. 1955ean estatistika saileko buru kargua hartu zuen. Postu honetan, gaur egun arte irakasten diren metodo esperimentalen printzipio garrantzitsuak garatu zituen. Adibiderik ospetsuenean, eskuz egindako garagardo-upelak onartzeko edo baztertzeko zeregina zuten kalitate-kontroleko langileentzako jarraibideak berriz diseinatu zituen.

Cunliffek birdiseinatu baino lehen, langileek upelak onartzen zituzten maldan behera biraraziz eta upelak baztertzen zituzten aldapan gora bultzatuz, lanik zailena; beraz, langileak prest zeuden upelak onartzeko, baita akatsak izanez gero ere. Cunlifffe-k kalitate-kontroleko lanpostua birdiseinatu zuen upel bat errefusatzea edo onartzea erraztasun berdinekoa izan zedin, aurreko alborapena ezabatuz eta Guinness-i prozesuan dirua aurreztuz. Administrazio Kontseiluan gizonak bakarrik izendatzeko politika zela eta, karrera luzea eta lan esperimentala egin arren, ez zela zuzendari izendatuko jakinerazi zioten.

1970ean, Barne Ministerioko Ikerketa Unitateko buru bihurtu zen, 1972an Barne Ministerioko Estatistika zuzendari izendatu aurretik. Kargu horretan aritu zen 1977ra arte. Gobernu Britainiarraren Estatistika Zerbitzuan maila hori lortu zuen lehen emakumea izan zen. Ministerioan egon zen bitartean, departamentuko estatistika eta laguntza langileak gehitu zituen eta talde informatiko dedikatu bat sortu zuen. Migrazio-zifrekin zeuden arazoak aitortu zituen, herrialdetik irteten ziren bidaiarien kopurua gainditzen zuen akats bat aurkitu ondoren. Horren ondorioz, Estatistika Bulego Nagusiko buru zen Claus Moserrek zuzendutako ikerketa bat abiarazi zuen. Espetxe-bisitaria izan zen eta justizia penaleko politikan estatistiken erabilera sustatu zuen. Roy Jenkins Barne ministroari, heriotza-zigorrak giza hilketaren tasetan inolako eraginik ez zuela frogatzen zuten nazioarteko konparazioak aurkeztu zizkion.

60 urterekin funtzio publikotik derrigorrez erretiratu ondoren, Ingeniaritzaren Lanbidearen Ikerketa Batzordeko Estatistika Aholkularia izan zen 1978tik 1980ra. Kent-eko Unibertsitateko aholkularia izan zen Estatistika Aplikatuko Ikerketa Unitatean.

"Royal Statistical Society-"ko lehen emakume presidentea izan zen 1975etik 1977ra. Cunliffe-k bere presidentetzarako hitzaldian adierazi zuen "[...] batez ere emakumea den estatistikari gisa hautatua izatea espero dut".

Bestelako jarduerak.

Cunlifferen beste jarduerek gazte-erakundeekin lan egitea, lorezaintza eta espetxealdiaren ondorengo zaintzak barne hartu zituzten. Mole Valley Barrutiko kontseilari izan zen 1981etik 1999ra, bertako Osasun Komunitarioko Kontseiluko buru izan zen eta Parsons Mead Eskolako administrazio-kontseiluko lehendakari.


NGC 6351

NGC 6351 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.


Veruno

Veruno Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Mugakideak.

Verunok honako udalerri hauekin egiten du muga:


Oligodon taeniolatus

Oligodon taeniolatus "Oligodon" generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.


Gizaki modernoen arestiko afrikar jatorria

Paleoantropologia arloan, gizaki modernoen arestiko afrikar jatorria —Afrikatik emigratu izanaren teoria (ingelesez: "Out of Africa theory"

edo "OOA") ere deitua— gizaki moderno anatomikoen ("Homo sapiens") migrazio prehistorikoen eta jatorri geografikoaren modelo nagusia da.

Modeloak ikuspegi taxonomikoaren aldetik "Homo sapiens" "jatorri bakarra" proposatzen du, beste eskualdeetako gizaki anatomikoki modernoen

eboluzio paraleloa baztertuz, baina ez "H. sapiens" eta Europa eta Asiako gizaki arkaikoen arteko hibridazioa.

Seguruenik "H. sapiens" Afrikako Adarrean duela 300.000 eta 200.000 urte inguru garatu zen.

"Arestiko afrikar jatorriaren" modeloaren arabera, afrikarrak ez diren populazio moderno guztiak funtsean hori baino geroago Afrikatik irten ziren "H. sapiens"en ondorengoak dira.

Bederen egungo gizaki modernoen zenbait "Afrikako irteera" izan ziren, agian duela 270.000 urte inguru hasi eta eta, zalantzarik gabe duela 130.000 eta 115.000 urte iparraldeko Afrikaren bidez.

Saldo goiztiar hauek duela 80.000 urte inguru amaitu ziren.

"Arestiko" saldo nabarmenena duela 70.000 urte gertatu zen, "hegoaldeko ibilbidea" deiturikoaren bidez, Asiako kostaldetik azkar hedatu eta duela 65.000–50.000 urte Australiara ailegatu zena, Europa, berriz, Ekialde Hurbilean eta Europan duela 55.000 urte baino gutxiago lekukotu zuen populazio batek jendeztatu zuen.

2010eko hamarkadan, populazio-genetikak "H. sapiens" eta Eurasia eta Ozeaniako gizaki arkaikoen arteko hibridazioa frogatu egin du (baina ez Afrikakoekin). Hau da, afrikarrak ez diren giza-talde moderno guztiak nagusiki "H. sapiens"en ondorengoa dira eta, neurri txikiago batean, gizaki arkaikoen eskualde-aldareenak.


Cubanichthys cubensis

Cubanichthys cubensis "Cubanichthys" generoko animalia da. Arrainen barruko Cyprinodontidae familian sailkatzen da.


Brooklyn Heights (Missouri)

Brooklyn Heights Missourieko herri bat da. Jasper konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Chūō-ku (Osaka)

Chūō (japonieraz: 中央区, Chūō-ku)

Osaka hiriko auzoa da, bertan dago hiriko gune administratiboa eta ekonomikoa. 2011ko erroldaren arabera 80.869 biztanle ditu. Aintzinako merkatal erdigunea osatzen du eta bertan daude Osakako toki turistikoenak, Osakako gaztelua besteak beste.

Ekonomia.

Osakako zentro finantzieroa dago bertan, bai eta 12 kontsulatu nagusiak ere. Japoniako 22 konpainiak bertan dute egoitza nagusia.


Songieu

Songieu Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.


3. linea (TRAM Alacant)

Alacantiko Burdinbide Metropolitarreko 3. linea sarean aurreikustako sei lineetako bat da. Luceros eta El Campello geltokiak lotzen du. Linea 1999n inauguratu zen Luceros eta El Campello geltokien artean.

Ez dago hedapen-planik etorkizunerako.


Poutine

Poutine (put͡sɪn ahoskatua) Quebeceko sukaldaritzako platera da. Patata frijitu, gazta pikortsua (gehienetan cheddar gazta) eta haragi saltsaz osatuta dago. Gazta pikortsua egin berri dauden patata frijituei gehituz eta nahasketa hau haragi saltsa beroz estaliz prestatzen da Kanadako jaki hau, honela saltsa beroak gazta urtuz eta patatak bigunduz. Beste osagai batzuk ere eduki ditzake.

Poutine Kanadako janari lasterraren oinarrietako bat da, eta kaleetako postuetan, jatetxeetan eta eskolako jangela askotan zerbitzatzen da, baita janari laster kate internazionaletan ere, esate baterako McDonald's, A&W, KFC edo Burger Kingen. Kaloria askoko platera da, eta kolesterol eta trans koipe maila altuak ditu, batez ere frijitzeko olioa berrerabili egiten duten jatetxeetan. Poutineak txerrikia, okela, otarrain zatiak, untxikia, kabiarra eta trufak eduki ditzake.

Jatorria.

Jatorri tradizionaleko platera askorekin gertatzen den bezala, asko dira poutinen jaiotze eta zabaltzeari buruz dauden bertsioak, bere izenaren jatorriaz bezalaxe. Ia bertsio guztiak bat datoz platera hau 1950eko hamarkadan jaio zela Quebec erdialdeko eskualde esnezalean, non oraindik ere platera honentzako beharrezkoak diren esne zatiak produzitzen dituzten esnetegiak dauden. Inguruko nekazal komunitate ugarik platera sortu izana diote, horien artean Drummondville, Saint-Jean-sur-Richilieu eta Victoriaville komunitateek.

Poutine izenaren jatorriak ere bertsio asko azaleratu ditu. Hainbat informazio iturrik "pudding" hitzetik datorrela baieztatzen dute; beste batzuek aldiz, "poutine" eskualdeko argoteko hitza dela ziurtatzen dute, "nahasmen" edo "nahasketa arraro" esan nahi duena. Poutine hitza Quebec eta Kanadako beste eskualdeetan dagoeneko erabilia zen patatetan oinarritutako platerak izendatzeko. Asko aipatzen den istorietako bat Warwickeko Fernand Lachanceena da, berak 1957an asmatu zuela ziurtatzen duena . Esaten denaren arabera "ça va faire une maudite poutine" (hau nahaspila handi bat izango da) esan zuen, eta poutine hortatik dator platera, zeinari gerora haragi saltsa gehitu zitzaion patatak horren azkar hoztu ez zitezen.


Boiu Mare

Boiu Mare Errumaniako udalerri bat da, Maramureș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Herriak.

Udalerrian honako herriak daude:


Cadiz udalerria, Harrison konderria (Ohio)

Cadiz udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Harrison konderrian. Azken zentsuaren arabera biztanle zituen, eremuan.

Ekonomia.

2020ko zentsuaren arabera, Cadiz udalerriak 1472 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak estatubatuar dolar ziren.


Manuel Intxausti

Manuel Maria Intxausti Moreno (Manila, Filipinak, 1900 - Uztaritze, Euskal Herria, 1961) enpresaburua eta euskaltzale handia izan zen, estatubatuar herritartasuna zuena. Filipinetako Konpainiarekin XIX. mende hasieran Filipina Uharteetara deserriratutako intxaustitarren leinukoa izan zen, Ynchausti y Compañía enpresaren inguruan hazi eta aberastuak. Manueli XX. mendeko Anton Abadia deitu izan zaio. Ana Belen Larraurirekin ezkondu zen, eta bost seme-alaba hazi.

Espainian soldadutza egin ondoren, Jesus Maria Leizaola ezagutu zuen. Film kameraren zale amorratua zen, eta euskal dantzen lehen grabazioak egin zituen. 1923 eta 1928. urteen artean, Intxausti plazaz plaza ibili zen herritarrek eginiko dantzen filmatzen, dokumental etnografikoak egiteko. Donostiara joan zen aldamenean Leizaola zuela eta, hiria kolpisten eskuetan erori ondoren, Uztaritzera lekualdatu zen.

Bigarren Mundu Gerra hasi zenean AEBra joan zen, Filipinetan denbora batez egon ondoren. Estatu Batuetan, Jose Antonio Agirre lehendakariaren erbesteko bidea kudeatu eta finantzatu zuen, baita haren Columbia Unibertsitateko irakasle postua ere. Aldiz, 1947an Euskal Herrira itzuli zen, eta Uztaritzen hil zen 1961ean. Bere ondarearen artean, Ipar Euskal Herriko ehunka film grabazio utzi zituen.

2021ean, 189 film amateur argitaragabe aurkitu ziren. Dena digitalizatu dute, eta Euskadiko Filmategiak egin du, eta hainbat talde aritu dira inguruan: Gastibeltza Filmak, Euskal Herriko Unibertsitateko Nor ikerketa taldea, Kanaldude eta Eusko Jaurlaritza, Josu Martinez ikerketaren zuzendari zutela. Aurkitutako filmen artean, 24 ziren film komertzialak. Ondare hori digitalizatu egin zuten.


Liam Heath

Liam Nicholas Heath (Guildford, Ingalaterra (Erresuma Batua), 1984ko abuztuaren 17a) piraguismoan lehiatzen den kirolari britainiarra da.

Olinpiar Jokoak.

2012ko Udako Olinpiar Jokoetan, Londres 2012an (Londres), brontzezko domina eskuratu zuen, Jon Schofield herrikidearekin batera, "K-2 200 m" modalitatean, 34,421eko denboraz, Errusiako (urrezkoa) eta Bielorrusiako (brontzezkoa) bikoteen atzetik sailkatuz.

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), urrezkoa eskuratu zuen, "K-1 200 m" modalitatean, 35,197ko denboraz, Maxime Beaumont frantziarraren (zilarrezkoa) eta Saúl Craviotto espainiarraren eta Ronny Rauhe alemaniarraren (brontzezkoa elkarbanatuta) bikoteen aurretik sailkatuz.

Zilarrezkoa eskuratu zuen, Jon Schofield herrikidearekin batera, "K-2 200 m" modalitatean, 32,368ko denboraz, Espainiako bikotearen (urrezkoa) atzetik eta Lituaniakoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezkoa eskuratu zuen, "K-1 200 m" modalitatean, 35,202ko denboraz, Sándor Tótka hungariarraren (urrezkoa) eta Manfredi Rizza italiarraren (zilarrezkoa) atzetik sailkatuz.

Kanpo estekak.


Porreres

Porreres Mallorca uharteko udalerria da, Pla de Mallorca eskualdean dagoena.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 5.428 biztanle zituen.


Chacrise

Chacrise Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 310 ziren. Familiak 120 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 154 etxebizitza zeuden, 122 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 151 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 122 etxebizitza nagusietatik 101 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 84 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 48 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 61 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 214 ziren, horien artean 152 aktiboak ziren eta 62 inaktiboak ziren. 152 pertsona aktiboetatik 140 lanean zeuden (78 gizon eta 62 emakume) eta 12 langabezian zeuden (4 gizon eta 8 emakume). 62 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Chacrise udalerrian 127 unitate fiskal zeuden, 339,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.905 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 1 iturgina.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Chacrise

Ambrief (1,2 km)

Nampteuil-sous-Muret (1,5 km)

Muret-et-Crouttes (2,6 km)

Droizy (3,3 km)

Buzancy (4,0 km)

Maast-et-Violaine (4,1 km)

Rozières-sur-Crise (4,2 km)

Acy (4,5 km)

Launoy (4,6 km)

Septmonts (4,7 km)

Serches (5,1 km)

Villemontoire (5,2 km)

Hartennes-et-Taux (5,2 km)

Noyant-et-Aconin (5,7 km)

Billy-sur-Aisne (5,8 km)


Torsades de pointes

Oharra: . "Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana."

Torsades de pointes (TdP) takikardia bentrikularren mota berezia da: QRS konplexuen anplitudean aldaketa progresiboa ikusten da EKGn, konplexu horiek zentzua alderantzikatu egiten baitute tarte erregularretan lerro isoelektrikoarekiko. François Dessertenne frantziar kardiologoak 1966an deskribatu zuen.

Tratamendua.

Torsades de pointes motako takikardiaren tratamendua pazientearen egoera hemodinamikoaren araberakoa da. Pultsurik gabeko paziente batean, bihotz-biriketako bizkortze-maniobrak hasi behar dira. Aldiz, pazienteak pultsua badu, ezegonkortasun klinikoa dagoen ezarri behar da; kasu horretan, tratamendua kardiobertsioa da, eta, aldi berean, farmakologikoa hasten da. Paziente egonkorren kasuan, hasierako tratamendua farmakologikoa da. Ebidentzia magnesio sulfato endobenoso erabiltzearen aldekoa da (2 g/10 ml d/A5% pp IV 5-10 minututan).


Tupaia (generoa)

Tupaia Scandentia familiako generoa da, Thomas Stamford Rafflesek 1821ean deskribatu zuena.


Hypostomus levis

Hypostomus levis "Hypostomus" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.


Cakov

Cakov Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 4,29 km²ko azalera du eta 317 biztanle 2017ko datuen arabera.

Historia.

Idatzizko lehen aipamena 1394. urtekoa da.


Anguciana

Anguciana Errioxako udalerria da, 2005ean 349 biztanle zituena.


Sam Walton

Samuel Moore Walton (Kingfisher, Oklahoma, 1918ko martxoaren 29a - Little Rock, Arkansas, 1992ko apirilaren 5a) estatubatuar enpresaburu eta militar bat izan zen, Walmart munduko txikizkako denda kate handiena sortu zuelako ezaguna.

Biografia.

Kingfisher-en (Oklahoma) inguruan jaio zen 1918ko martxoaren 29an, eta han gurasoekin bizi izan zen euren baserrian 1923ra arte. Samen aitak uste zuen nekazaritzak ez zuela nahikoa diru-sarrerarik sortuko familia hazteko, eta horregatik bere antzinako lanbidera itzultzea erabaki zuen, hipoteka-artekaria. Beraz, bera eta bere familia (1921ean jaiotako James beste seme batekin) Oklahomatik Missourira joan ziren bizitzera. Hainbat urtez herri batetik bestera mugitzen ibili ziren. Shelbinan 8. mailan joaten zen bitartean, Sam estatuko historiako Eagle Scout gazteena bihurtu zen. Helduaroan, Walton Boy Scouts of America-ren Distinguished Eagle Scout Award saria jaso zuen.

Walton atletismoan nabarmendu zen institutuan, eta estatuko bi titulu irabazi zituen saskibaloian eta futbolean. Columbia David H. Hickman High Schooleko quarterback (QB) gisa, Waltonek ez zuen inoiz partidarik galdu. Hickman-en zegoen bitartean, ikasleen presidenteorde gisa ere aritu zen bere junior urtean eta presidente gisa bere azken urtean. Ohorezko ikasle izateko nahikoa ongi aritu zen akademikoki.

Hazitzean, Depresio Handian, Waltonek lan ugari egin zituen bere familiari ekonomikoki laguntzeko. Familiako behiak jezten zituen, eta gero soberakinak botilaratu eta bezeroei banatzen zizkien. Geroago, egunkariak etxeetara eramaten zituen eta aldizkarien harpidetzak ere saltzen zituen. Gradua amaitzean, bere belaunaldiko "Mutilik polifazetikoena" izendatu zuten.

Batxilergoaren ostean, Waltonek unibertsitatera joatea erabaki zuen, bere familiari laguntzeko modu hobe bat aurkitzeko asmoz. Missouriko Unibertsitatean ikasi zuen eta ekonomian lizentziatu zen, gero ROTC-n (Reserve Officers Training Corps) ofizial postu bat lortu zuen. Garai horretan, hainbat lan egin zituen, besteak beste, zerbitzari lanak egitea janariaren truke. Gainera, unibertsitatean egon zen garaian, Walton Zeta Phi Theta anaitasun estimatuan sartu zen, Beta Piren menpekoan. Era berean, QEBH-k adineko gizonak omentzen dituen eskolako elkarte sekretu ezagunak hartu zuen. Graduatu ondoren, klaseko "presidente iraunkor" aukeratu zuten.

Walton JC Penney-n sartu zen Des Moines-en (Iowa) praktiketako kudeatzaile gisa, unibertsitatean graduatu eta hiru egunera. Kargu horrek 75 dolar ordaintzen zizkion hilean. 1942an dimisioa eman zuen Bigarren Mundu Gerran zerbitzatzeko armadan izena emateko aukeragatik . Bitartean, DuPont munizio planta batean lan egin zuen Tulsa-n, Oklahomatik gertu. Handik gutxira, Walton Estatu Batuetako Armadako Inteligentzia Taldean sartu zen, hegazkinen lantegietan eta gerrako presoen kanpamenduetan segurtasuna gainbegiratuz. Kargu horretan Salt Lake City-ko (Utah) Fort Douglas-en aritu zen. Azkenean kapitain mailara iritsi zen.

Lehenengo dendak.

1945ean, Armada utzi zuenean, Waltonek denda handi bat ireki nahi zuela erabaki zuen, eta bertan salgai asko saltzen zituen, hala nola janariak eta garbiketa produktuak. Bere aitaginarrebaren laguntzaz, hark maileguan eman zizkion 20.000 dolar eta bere soldaduaren aurrezkiak, 5.000 dolar, Waltonek janari denda bat erosi zuen Newporten, Arkansasen. Denda Butler Brothers katearen frankizia bat zen.

Hantxe berritu zituen Waltonek bere arrakastarako funtsezkoak izango ziren kontzeptu asko, adibidez, apalak prezio baxuetako produktu sorta zabal batekin hornituta zeudela ziurtatzea. Gainera, beste dendak baino beranduago itxi zuen negozioa, batez ere Gabon garaian. Era berean, aitzindaria izan zen salgaiak merkatzen, hornitzailerik merkeenei lote osoak erosiz. Horrek bere bezeroei aurrezkiak eskaintzeko aukera eman zion, eta horrek salmentak areagotu zituen.

Bizitza pertsonala.

Walton Helen Robsonekin ezkondu zen 1943ko otsailaren 14an. Lau seme-alaba izan zituzten: Samuel Robson (Rob) 1944an jaiotakoa, John Thomas (1946–2005), James Carr (Jim) 1948an jaioa eta Alice Louise 1949an .

Ongintzazko hainbat kausa lagundu zituen. Bera eta Helena Bentonvilleko 1. Eliza Presbiteriarrekoak izan ziren; Sam adineko eta igandeko irakasle gisa aritu zen, batxilergoko ikasleei irakasten. Familiak ekarpen handiak egin zizkion kongregazioari.

Walton 1992ko apirilaren 5ean, igandean, hil zen, mieloma anizkoitzak jota Little Rock-en, Arkansasen. Haren heriotzaren albistea satelite bidez helarazi zen 1.960 Walmart denda guztietara. Garai hartan, bere enpresak 380.000 langile zituen.

Gorpuzkia Bentonvilleko hilerrian dago lurperatuta. Bere emazteari eta seme-alabei utzi zien Walmart-en jabetza: Rob Walton-ek bere aitaren ordez Walmart-eko presidente izan zen, eta John Walton zuzendari izan zen 2005ean hil zen arte. Besteek ez dute zuzenean enpresan parte hartzen (akziodun gisa duten boto-ahalmenaren bidez izan ezik), hala ere haien semea Jim Walton Arvest Bankeko presidentea da. Walton familiak bost postu zituen Estatu Batuetako hamar pertsona aberatsenen artean 2005ean.


José Félix Allende-Salazar

José Félix Allende-Salazar Mazarredo (Bilbo, - Madril, ) bizkaitar militar eta politikaria izan zen. Bergarako Errege Mintegian ikasi ondoren, armadan sartu zen. Liberal sutsua San Luisen Ehun Mila Semeen aurka eta Lehen Karlistaldian borrokatu zuen. Vicalvarada eta gero, landa-mariskal eta ministro izendatu zuten.


Peyer-en guruin

Peyer-en guruinak edo Peyer-en plakak nodulutan antolatutako folikulu linfatikoak dira, heste meharreko ileonean kokaturik daudenak, muki-mintzaren azpian. Folikuluak, hein handi batean, B eta T linfozitoz osaturik daude. Plaken epitelioko M zelulak espezializaturik daude partikula arriskutsuak hesteko argitik ehun linfatikora eramaten.


Sarrogna

Sarrogna Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Sarrogna udalerrian erroldatutako biztanleak 211 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 23 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 38 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 156 etxebizitza zeuden, 90 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 53 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 153 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 90 etxebizitza nagusietatik 79 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 81 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 53 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 134 ziren, horien artean 103 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 103 pertsona aktiboetatik 90 lanean zeuden (50 gizon eta 40 emakume) eta 14 langabezian zeuden (8 gizon eta 6 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Sarrogna udalerrian 95 unitate fiskal zeuden, 233 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.319 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 13 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina eta 1 argiketaria.

2000. urtean Sarrogna udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 606 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Sarrogna

Fétigny (3,1 km)

Onoz (3,4 km)

Chambéria (4,0 km)

Savigna (4,2 km)

Écrille (4,4 km)

Légna (4,8 km)

Chavéria (5,4 km)

Orgelet (5,8 km)

Nancuise (5,9 km)

Maisod (6,0 km)


Gonorrea

Oharra: . "Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana."

Gonorrea edo Gonokozia "Neisseria gonorrhoeae" izeneko bakterioak eragindako patologia da, traktu urogenitala jotzen duena. Sexu bidez transmititutako gaixotasunen artean ohikoenetariko bat da.

Bakterio patogenoak (gonokoko izenarekin deituak) gizakia du gordailu bakarra. Gonokokoa mikrobio oso sentikorra da, bizkarroi-bizitzara moldatua, gizakiarengandik kanpo bizi ezin duena. Horrek azaltzen du (sifili kasuaren antzera) gaitzaren kutsapen-bidea, kontaktu zuzenaren bidez ematen dena.

Gaitza ugariagoa da garapen bidean dauden lurraldeetan Europan baino. Euskal Herrian aitortu beharreko gaixotasuna da, 2005ean 56 kasu agertuz Euskal Autonomia Erkidegoan.

Infekzioa.

Goian aipatu denez harreman sexualen bidez transmititzen da gaitza. Kutsatutako emakume haurdunak umekia infektatu dezake ere.

"Neisseria gonorrhoeae"-k adhesina indartsuak ditu, traktu urogenitaleko epitelioan oso ondo atxikitzen direnak. Horiei esker mukosa urogenitalean finkatzen da, infekzioa sendotuz.

Sintoma klinikoak.

Oso desberdinak dira sexuaren arabera. Hala ere, sexu bietan ugalketa-aparatua eta gernu-aparatua kaltetzen dira.

Sexu bietan gonokokoak ugal-aparatua ere jo dezake: prostata (gizonezkoetan) eta uteroa eta Falopioren tronpak (emakumezkoetan) kaltetuak suertatu daitezke, antzutasuna sortuz.

Zenbait kasutan gonokokoa odolera pasatzen da, septizemia bat sortuz. Septizemia horren ondorioz artritis eta larruazaleko exantema agertzen dira, baina bihotza eta gibela kaltetu ahal izaten dira ere.

Ama infektatuta dagoenean ume jaioberriak konjuntibitis gonokozikoa harrapa dezake, tratatu ezean itsutasuna eragiten duena.

Diagnostikoa.

Infekzio gonokozikoaren diagnostikoa egiteko jario zornotsuaren lagina aztertu behar da. Gram tindaketa eginez irudi mikroskopikoan diplokoko Gram negatiboak azaldu behar dira, sarritan leukozitoen barruan.

Hartutako lagina hazkuntza-inguru hautakorretan ereiten da. Hazkuntza-inguru horietatik gonokokoa isolatuz baieztatzen da diagnostikoa.

Tratamendua.

Penizilina oso erabilia izan da gonokozia sendatzeko. Andui erresistenteak agertu eta zabaldu dira azken urteetan, baina. Hori dela eta, egun 3. belaunaldiko zefalosporinak aukeratzen dira gaitza tratatzeko.


Kopetazuri gandordun

Kopetazuri gandordun ("Fulica cristata") "Fulica" generoko animalia da. Hegaztien barruko Rallidae familian sailkatua dago.


Starksia variabilis

Starksia variabilis "Starksia" generoko animalia da. Arrainen barruko Labrisomidae familian sailkatzen da.


Serranus subligarius

Serranus subligarius "Serranus" generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.


Leptodactylus labrosus

Leptodactylus labrosus "Leptodactylus" generoko animalia da. Anfibioen barruko Leptodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Heliangelus regalis

Heliangelus regalis "Heliangelus" generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.


Trachelyichthys

Trachelyichthys Auchenipteridae barruan sailkatzen den Hego Amerikako ur tropikaletan bizi den arrain genero bat da.

Espezieak.

Bi espezie ezagutzen dira genero honetan:


Eraginkortasun (argipena)

Eraginkortasun termnioak adiera ezberdinak:


Roškovce

Roškovce Eslovakiako udalerri bat da, Medzilaborceko barrutian kokatuta. 12,55 km²ko azalera du eta 172 biztanle 2017ko datuen arabera.

Historia.

Idatzizko lehen aipamena 1478. urtekoa da.


Homopus

Homopus Testudinidae familiako narrasti genero bat da. Hegoafrika eta Namibian bizi dira.

Espezieak.

eta honako espezie fosila:


Darłowo landa-udalerria

Darłowo (]

) Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Sławno barrutian kokatuta. 269,45 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8044 biztanle zituen.


Los Carabeosko geltokia

Los Carabeos Espainiako Kantabriako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.

Egoera.

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:


Dendropsophus meridensis

Dendropsophus meridensis "Dendropsophus" generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Meatzeen eta Herri Lanen Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola (Bilbo)

Meatzeen eta Herri Lanen Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko ingeniaritza fakultate bat da.

Kokalekua.

Olabeaga auzoan dago, Ingeniaritza Goi Eskola Teknikoa, San Mames estadioa, Bami eraikina eta Basurtuko tunelaren artean.

Historia.

Eskola hau berez 1913an sortu zen, gaur egungo eraikina aldiz, 2013ko apirilaren 30ean inauguratu zen.


Fianchetto

<ns>0</ns>

<revision>

<parentid>6495626</parentid>

<timestamp>2019-12-14T16:56:36Z</timestamp>

<contributor>

<username>Aosbot</username>

</contributor>

<minor />

<comment>Autoritate kontrola jartzea</comment>

<model>wikitext</model>

<format>text/x-wiki</format>

Fianchetto (italieraz "zuritxo", ahoskera "fianketo"), xakeren taktika bat da. Berez, alfilaren garapen mota berezi bat da.

Honetan datza: zaldiaren zutabeko peoia mugitu eta alfila hark lagatako laukian ezartzea. Jokaldi hau burutu daiteken laukiak b2, g2, b7 edo g7 dira, honela alfilak bere eragina bi diagonal nagusietara hedatzen du. Fianchetton dagoen alfilaren aldean endrokea jazoz gero, bi posizioak elkarren osagarri dira, alfila eta erregea elkar defendatzen diren egitura bat osatuz. Lotura duen beste posizio bat Fianchetto areagotua da, honetan fianchettoa egiteko behin zaldiaren peoia aurreratu eta gero, alfila dagokion dorrearen zutabea jartzen da.

Fianchettoa xake hasiera askoetan ohikoa da, indiar erregea, indiar erregina, kataluniarra, siziliarraren heresugearen aldaera, herbeherearraren Lenigrado aldaera eta abar.


Hypsophrys nicaraguensis

Hypsophrys nicaraguensis "Hypsophrys" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.


Landisacq

Landisacq Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Landisacq udalerrian erroldatutako biztanleak 753 ziren. Familiak 284 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 96 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 104 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 336 etxebizitza zeuden, 292 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 325 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 292 etxebizitza nagusietatik 218 bere jabearen bizilekua ziren, 71 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 84 etxek lau zituzten eta 159 etxek bost zituzten. 199 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 116 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 166 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 509 ziren, horien artean 398 aktiboak ziren eta 111 inaktiboak ziren. 398 pertsona aktiboetatik 368 lanean zeuden (193 gizon eta 175 emakume) eta 30 langabezian zeuden (10 gizon eta 20 emakume). 111 pertsona inaktiboetatik 57 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Landisacq udalerrian 294 unitate fiskal zeuden, 786 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.239 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 3 jatetxeak.

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.

2000. urtean Landisacq udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 644 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Landisacq

Saint-Paul (1,9 km)

La Lande-Patry (3,7 km)

Chanu (3,8 km)

Frênes (4,0 km)

Cerisy-Belle-Étoile (4,8 km)

Montsecret (5,0 km)

La Chapelle-Biche (5,2 km)

Saint-Georges-des-Groseillers (5,5 km)

La Bazoque (5,6 km)

Saint-Pierre-d'Entremont (5,8 km)

Flers (5,8 km)


Kedron udalerria, Woodbury konderria (Iowa)

Kedron udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Woodbury konderrian. Azken zentsuaren arabera biztanle zituen.

Ekonomia.

2020ko zentsuaren arabera, Kedron udalerriak 329 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak estatubatuar dolar ziren.


Pristurus insignoides

Pristurus insignoides "Pristurus" generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.


Halieutichthys bispinosus

Halieutichthys bispinosus "Halieutichthys" generoko animalia da. Arrainen barruko Ogcocephalidae familian sailkatzen da.


Gastromyzon danumensis

Gastromyzon danumensis "Gastromyzon" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.


Rothselberg

Rothselberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


2023ko Burgosko Itzulia

2023ko Burgosko Itzulia etapako lasterketa horren 45. edizioa izan zen. 2023ko abuztuak 15 eta 19 bitartean egin zuten, 5 etapatan banatutako 682,1 kilometro eginez.


Moralaren genealogia

Moralaren genealogia: idatzi polemikoa (alemanez: "Zur Genealogie der Moral: Eine Streitschrift"

) Friedrich Nietzsche filosofoak 1887an argitaratu zuen lana da. 1997. urtean Xabier Mendiguren Bereziartuk euskaratu zuen.

Nietzscheren obrarik goibel eta krudelentzat jo izan den hau, era berean egiatasun handikoena ere bada, zalantzarik gabe. Bertan dio maskarak kendu eta egiaz galdetzea ezinbestekoa dela, "noizbait bide esperimentalez, egiaren balioa auzitan jartzea".


2009-2010eko neguko ipar hemisferioko hotz-bolada

2009-2010eko ipar hemisferioko hotz bolada 2009ko abenduaren erdialdetik, 2010eko urtarrilaren erdialdera arte Ipar Hemisferioko hainbat guneetan egondako hotz boladari deritzo. Hotz-bolada artikoa ipar polotik etorritako aire hotz masa anitzek eragin zuten eta 2010eko urtarrilaren 9rako 192 ziren hildakoak Europa osoan.

Hotz-boladaren eragina.

Europan.

Ingalaterran eta Irlandan 2010eko urtarrilaren 4tik aurrera iparraldetik etorritako aire masa hotzak, 30 zentimetro elur baino gehiago utzi zituen (baita hegoaldeko kostaldean). Polonian ibaiak izoztu eta Danimarka eta Alemania arteko Kiel hiriko kanalean ere izotza agertu zen, bertatik igarotzen den ontzien joan-etorria oztopatuz.

Urtarrilaren 10etik urtarrilaren 11ra bitartean Espainian elurra Sevilla edo Valentzia bezalako hirietan jausi zen eta Madrilen kaosa eragin zuen bertako autobide eta Barajasko aireportuan

Euskal Herrian.

Hotzaren eragina urtarrilaren 5ean hasi zen nabaritzen Euskal Herrian eta tenperaturak 10 gradutik behera jaitsi ziren. Urtarrilaren 6an elurra hasi zuen 600 metrotik gora. Egun bat beranduago, elurra itsas mailaraino hurbildu zen eta Gasteizen 10-15 zentimetro pilatu ziren. Haizearen norabideak Iruñean ez zuen elurrik utzi, baina iparraldeko haize bortitzak hotz-sentsazioa areagotu egin zuen.

Urtarrilaren 8an elur gehiago pilatu zen Gasteizen eta gauean elurra hasi zuen Iruñea eta Donostian. Urtarrilaren 9an 57 urteko gizon bat hil zen Antzuolan, elurretan irrist egin eta gero. Eta urtarrilaren 10ean, bi nafar eta bizkaitar bat hil ziren Huescako Pirinioetan egondako elur-jausian.

Ipar Amerikan.

Kanada iparraldetik etorritako hotz masa hotzak, Ameriketako Estatu Batuen erdialde eta ekialdeko kostalde osoan utzi zuen elurra eta izotza. Florida estatu gehienean, urtarrilaren 9tik urtarrilaren 10erako gauean zeroz azpitik joan ziren termometroak, eta Orlandon esaterako elur malutak jausi ziren.

Kubako La Habana hirian, urtarrilaren 10eko tenperaturarik baxuena 4 °C-koa izan zen.

Asian.

Ohi baino negu hotzagoak dozenaka hildako eragin ditu Mongolia, Txina, Ipar Korea eta Hego Korean. Dalian mendebaldeko Liadong Badia, erabat izoztu zen. Txinako hiriburu den Pekinen 20 zentimetro elur baino gehiago jausi ziren, eta termometroa -20 eta -30 gradura arte jaitsi zen Tianjin eta Shenyang bezalako hirietan.

Hotza, hegoalderago heldu zen, Shanghain esaterako elur malutak jausi ziren, eta Chongqingen termometroak 4 gradura jaitsi ziren.


Nycteris madagascariensis

Nycteris madagascariensis Nycteris generoko animalia da. Chiropteraren barruko Nycteridae familian sailkatuta dago.


Mendeurrenaren Aretoa

Mendeurrenaren Aretoa (polonieraz: "Hala Stulecia"

, alemanez: "Jahrhunderthalle"

eta garai batean polonieraz: "Hala Ludowa"

) Wrocławko Śródmieście auzunean, Szczytnicki parkearen ondoan, dagoen ikuskizun- eta kirol-aretoa.

Eraikina estilo espresionistakoa da. Max Berg arkitektoak diseinatu zuen eta 1911 eta 1913 urteen bitartean eraiki zen hiria, garai hartan Breslau izenekoa, Alemaniar Inperioaren baitan zegoenean.


Odieta pilotalekua

Odieta pilotalekua Zumaiako pilotalekua izan zen. 1897an inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu zituzten bertan, final asko tartean.

Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu zituzten. 110 urteen ondoren, 2007an bota zuten.


Udane Ostolaza

Udane Ostolaza Etxabe (Orio, Gipuzkoa, 2005eko irailaren 11) harri-jasotzailea da.

Biografia.

Harri-jasotzaile familian sortu zen Udane. 7 urte zituela, aitaren (Joseba Ostolaza) eta aitonaren (Agustin Ostolaza) argazkiak ikusi, eta harria jasotzeko gogoa sartu omen zitzaion. Emakume erreferente bat ere izan zuen, garai hartan plazaz plaza hainbat errekor ezarri zituena: Idoia Etxeberria Ikutza herrikidea. Harriak jasotzen ia jolas moduan hasi eta gaur egun haren pasio bihurtua da.

Harri-jasotzaile ibilbidea.

Hainbat erakustaldi egin ditu bere harri-jasotzailei ibilbidean zehar. Lorpenak ere ugari izan dira.


El Rocíoko erromeria

El Rocíoko erromeria (gaztelaniaz: "Romería de El Rocío"

) Espainiako erromesaldirik garrantzitsuena da. Erromeria urtero ospatzen da, mendekoste asteburuan, El Rocíoko amabirjinaren omenez. Asteburu horretan El Rocío herrixkan (Almonte, Huelvako probintzia) ehunka mila erromes elkartzen dira.


Iniistius naevus

Iniistius naevus "Iniistius" generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.


Xapitel

"Agian Kapitel ari zinen bilatzen."

Xapitela, kapitela edo orratza, dorre, kanpandorre edo eliza baten tontorrean, amaiera bezala kokatzen den arkitektura elementu bat da.

Xapitelen forma, arkitektura estilo ezberdinen araberakoa izan daiteke, piramide, kono edo erraboiltsua izan daitekeelarik eta gezi zorrotz eran amaitu, bere erabilera, gotikoan nabarmentzen delarik, non tenpluaren amaiera ikusgarria eta Jainkoaganako hurbiltzearen ikur bihurtzen diren.

Valladolideko Santa Maria de la Antiguako Elizako dorre erromanikoa errematatzen duen xapitela nabarmentzen da.


Choanoflagellata

Choanoflagellata eukarioto flagelatu aske zelulabakar kolonialak dira, ziurrenik animalien ahaiderik gertukoenak. Izenak berak dioen bezala lepokoa duten flagelatuak dira eta zelula distintiboa dute, 3-10 µm arteko diametroko oboide esferikoa flagelo apilak bakar batekin. Lepoko horrek 30-40 mikrobilo ditu. Flageloaren mugimenduek ur korronteak sortzen ditu eta konoflagelatua mugit daiteke, bakteria eta detritusak irensteko. Ekologikoki oso garrantzitsuak dira, karbonoaren zikloan duten papera dela eta.


Brix (Mantxa)

Brix Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Brix udalerrian erroldatutako biztanleak 2.001 ziren. Familiak 772 ziren, horien artean 162 pertsona bakarrekoak ziren (59 bakarrik bizi ziren gizonak eta 103 bakarrik bizi ziren emakumeak), 281 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 297 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 848 etxebizitza zeuden, 784 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 824 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 784 etxebizitza nagusietatik 675 bere jabearen bizilekua ziren, 101 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 35 etxek bi zituzten, 92 etxek hiru zituzten, 183 etxek lau zituzten eta 471 etxek bost zituzten. 582 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 278 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 450 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.344 ziren, horien artean 965 aktiboak ziren eta 379 inaktiboak ziren. 965 pertsona aktiboetatik 911 lanean zeuden (498 gizon eta 413 emakume) eta 54 langabezian zeuden (20 gizon eta 34 emakume). 379 pertsona inaktiboetatik 158 erretiraturik zeuden, 107 ikasten zeuden eta 114 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Brix udalerrian 784 unitate fiskal zeuden, 1.996,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.345 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 98 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 25 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 funerariak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 4 igeltseroak, 6 zurginak, 4 iturginak, 4 argiketariak, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.

2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.

2000. urtean Brix udalerrian 107 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.560 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Brix

Sottevast (2,7 km)

Saint-Joseph (4,2 km)

Rocheville (4,7 km)

Saint-Martin-le-Hébert (4,7 km)

Tollevast (4,8 km)

Saint-Martin-le-Gréard (5,2 km)


Drage (Steinburg)

Drage Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.